Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia Diskùsëjô:Przédnô starna 1 17 222303 219752 2026-10-30T18:45:29Z Terrus38 14026 /* Wikipediô w jinszich jãzëkach */ Òdpòwiésc 222303 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="text-align:center; margin: 1em 0"> '''Archiwa:''' [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa do 2006|do kùńca 2006. rokù]] • [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa 2007-2011|2007-2011]]</div> ''' → [[Wiki:Karczma]] ([[Wiki:Karczma|Village pump]]) ''' == Richtich òrtografiô == [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] nawiązując do tego co napisałeś w wątku niżej to, z najważniejszych rzeczy, bardzo Ciebie proszę o zmianę samej nazwy csbwiki na (chociażby) stronie głównej na zgodną ze standardem wypracowanym przez Radę Języka Kaszubskiego ([https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwała 3/2007]) na "Wikipediô. Wòlnô encyklopediô"; plik z poprawnie zapisaną nazwą jest też już od dawna dostępny w zasobach wikimedia ([https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikipedia-logo-v2-csb-new%20ort.svg Wikipedia-logo-v2-csb-new ort.svg]). P.S. podobna prośba została zgłoszona na translatewiki ([https://translatewiki.net/wiki/Support link]) przez [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]]. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 11:03, 13 cze 2026 (CEST) : Jak widzę, wniosek został zgłoszony do Phabricatora ([[phab:T429126]]), zob. też [[Wiki:Karczma#Zmiana nazwy z Wikipedijô na Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:12, 15 cze 2026 (CEST) == Statisticzi na przédny starnie? == imo na ti przédny starnie (jakô je kąsynk zmùdnô) dobrze bë bëło dac statisticzi z nôdłëgszima artiklama (np. pôrã taczich) i nônowszima, trochã jak na [[:pl:Wikipedia:Strona_główna|pòlsczi wikipedie]] ''Artykuł na medal'' i ''Dobry artykuł'', co bë miało zachãcëwac do pisaniô dłëgszich artiklów, a nié taczich na trzë zdania. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:30, 11 cze 2026 (CEST) :Nie leno statisticzi na przédny starnie, le téż sztilu i dzéle przédny starnie taczich jak roczëznë (''Rocznice'') i wëdarzeniô (''Wydarzenia''). Szkòda, że nie mòżemë editowac nają przédną starnã abò ni sfórtowôlismë wszëtczégò ògarnąc, bò sprôwnicë [[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]], [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] i [[Brëkòwnik:Kirsan|Kirsan]] ògrańczëlë prawa editowóniô dlô wszëtczich, leno sprôwnicë mògą zmienic. Nôpiérwi mùszimë stwòrzëc przënômni 1000+ edicje i bëc super prawòwiti, a pózni òdpòwiedzą, a pònemù stwòrzëc wpis ò wniosczi praw sprôwnika, le terô timczasã je niemòżebny z przëczënë niaktiwnoscë sprôwników i pòpsëtégò systemù. Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 18:19, 11 cze 2026 (CEST) :: Piszcie w dyskusjach zabezpieczonych stron, wspominając mnie – wprowadzę wtedy zmiany ręcznie. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:39, 12 cze 2026 (CEST) :::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Moje przeprosiny/mój odpowiedź dotyczące o wklejanie automatyczne tłumaczenie maszynowe: [[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis#Automatycznie tłumaczone artykuły|tutaj]] (obu po kaszubsku i po polsku). [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 13:25, 12 cze 2026 (CEST) == „NUMBEROFARTICLES” artiklów == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Zamiast <code><nowiki>{{NUMBEROFARTICLES}}</nowiki></code> ({{NUMBEROFARTICLES}}) powinno być <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ({{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}). –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 13:19, 6 ruj 2026 (CEST) : Zaktualizowane. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:32, 8 ruj 2026 (CEST) ::Dzięki! Jeszcze [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Kateg%C3%B2r%C3%ABj%C3%B4%3ADo_r%C3%ABmni%C3%A3c%C3%B4&diff=217130 mała zmiana]: ::*Nie: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::*Tak: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 17:32, 8 ruj 2026 (CEST) ::: OK. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 23:56, 8 ruj 2026 (CEST) == Wikipediô w jinszich jãzëkach == W segmence ''Wikipediô w jinszich jãzëkach'' czesczi jãzëk je pòdpisóny na taczi ôrt: [[:cs:|&#x10C;esk&#xE1; (czesczi)]]. Timczasã ''czesczi (jãzëk)'' pò czeskù to nié ''česká'', le ''čeština'' abò ewentualno ''český (jazyk)''. To dô téż [[:nl:|Nederlands (néderlandzczi)]] – zgòdą z ùzusã w kaszëbsczim jãzëkù lepszą fòrmą béłbë ''niderlandzczi''. Mòże te dwie rzeczë ùprawic? Pòzdrówk [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 19:22, 19 ruj 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] pòdbijóm, cobë bëło widzec ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 19:45, 30 ruj 2026 (CET) ctr99ec46o72sxgh40h7ir2j8qsyca3 Pëck 0 25 222397 171800 2026-10-30T20:12:10Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222397 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Pùck]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] ermp5sjs10iczb501oxp29x81w0tms9 Wejrowò 0 55 222583 214883 2026-10-31T10:21:35Z Terrus38 14026 222583 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Wejrowò| rodzôcz=Wejrowa| adjektiw_mask=wejrowsczi| adjektiw_fem=wejrowskô| céch=POL Wejherowo COA.svg| fana=POL Wejherowo flag.svg| karta=POL Wejherowo map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=wejrowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Krzysztof Hildebrandt| adres_um=pl. Jakuba Wejhera 8| kod_poczt_um=84-200 | tel_um=677-70-00| fax_um=672-12-57| mail_um=miasto@wejherowo.pl| wiéchrzëzna=26| stopniN=54|minutN=36|stopniE=18|minutE=15| wysokość=| rok=2026| lëdztwò=46 820| gęstość=| aglomeracja=137,000| czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=84-200<br />do 84-204| registracëjné tôfle=GWE| TERYT=| SIMC=| www=http://www.wejherowo.pl| }} '''Wejrowò''' (téż: '''Nowé Miasto''', '''Miasto''', we zdrojach: ''Nova colonia'' 1643, ''Nowe Miasto'' 1646, ''Weyheropolim'' 1650, ''Wejerowo'' 1650, ''Weyhersfrey'' 1650, ''Wejerowska wola'' 1650, ''Wejherau'' 1650, ''Wejherstadt'' 1650, ''Wejheropolis civitas'' 1651, ''Weichersfrei'' 1659, ''z Miasta Weyhrowa'' 1684, ''Nowomiasto'' 1772, ''Neustadt'' 1796, ''Vejrowo'' 1866, ''Wejherowo'' 1866, ''Vejrowo'' (Cenôwa), ''Vejherowo'', ''Novè-mjasto'' (Cenôwa), ''Vejrowo/Vajrowo'' (Lorentz); {{jãz.|pl}} ''Wejherowo'', {{jãz.|de}} ''Neustadt'') je [[Wejrowsczi kréz|krézewi gard]] w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrenkòwi Pòmòrsce]], na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], nad rzéką [[Réda (rzéka)|Rédą]]. Tu je [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Fridrika Szopena we Wejrowie|Państwòwô Mùzycznô Szkòła]], jakô ùczi ùsôdzków sparłãczonëch z [[Kaszëbi|kaszëbską]] tradicëją, a też Kaszëbskô Filharmóniô. == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°36' N, dôłgòta - 18°15' E. Wejrowò je stolëcą [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Wejrowò mô apartné ùrzãdë dlô [[gard]]u ë [[wsowô gmina|wsowi gminë]]. == Pòdôwczi == === Gard === * Bùdżetowé wzątczi gardu (2026 plan): 78 mln zł * Bùdżetowé wëdôwczi gardu (2026 plan): 76 mln zł === Gmina === * Lëdztwò gminë: 31 345 mieszkańców * Wiéchrzëzna gminë: 194 km<sup>2</sup> * Bùdżetowé wzątczi gminë (2026): 247 460 492,75 zł * Bùdżetowé wëdôwczi gminë (2026): 277 465 201,81 zł == Historiô == * [[séwnik]] [[1939]] - wzãcé gardu przez [[Miemieckô|Miemców]] * [[12 strëmiannika]] [[1945]] - wëzwòlenié gardu * W [[1946]] rokù béł tu Kaszëbsczi Kòngres * [[1 séwnika]] [[1968]] rokù pòwstało [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë ë Mùzyczi]] * Òd [[19 séwnika]] [[2016]] rokù je tu [[Diskùsjowi Klub Kaszëbsczi Ksążczi]] Midzë 25 zélnika a 2 rujana 2017 w gardze dérowałë spòlëznowé kònsultacje w sprawie ùstaleniô – kòle ùrzãdowi pòzwë w pòlsczim jãzëkù – dodôwny kaszëbsczi pòzwë Wejrowa, co dôwô mòżlëwòtã wprowadzeniô téż debëltjãzëkòwëch, pòlskò-kaszëbsczich, tôflów przë wjazdach do gardu. Anketã w ti sprawie wejrowsczi Ùrząd Gardu przeprowadzył na wniosk Stowôrë Lëdzy Kaszëbsczi Nôrodnoscë „[[Kaszëbskô Jednota]]” i [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. 86 proceńt anketowónëch (632 wôżné głosë) pòdtrzimało ùdbã. 19 gòdnika 2017 pasowny ùchwôlënk jednogłosno przëjãto na sesje Radzëznë Gardu<ref>[[Adóm Hébel]], ''Tôfle z pòlską i kaszëbską pòzwą Wejrowa staną na wjôzdach do gardu'' –[http://radiokaszebe.pl/kleka-2017-12-20-csb/ Klëka 2017.12.20] ([[Radio Kaszëbë]])</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20201127031303/http://kaszebsko.com/uploads/20171220144146775.pdf Òficjalné dokùmeńtë Ùrządu Gardu w Wejrowie]</ref>. == Słôwny lëdze == * [[Dorota Masłowska]] * [[Jón Trepczik]] == Stôrodôwnotë == * [[Wejrowskô Kalwariô]] * Klôsztór * Pałac familie Keyserlingków ë Przebendowsczich (dzysô [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë ë Mùzyczi]]) * Fara * [[Wiązarka|Wiązarkòwi]] szpëtôl (ùtulk) z XVIII wiekù == Galeriô == <center> <gallery> Òbrôzk:Wejrowo_2.jpg|<small>Wejrowsczi rôtësz</small> Òbrôzk:Wejrowo_4.jpg|<small>Panorama stôrégò dzéla gardu</small> Òbrôzk:Wejrowo_3.jpg|<small>Fara ë dôwny szpëtôl przë rénkù</small> Òbrôzk:Plaque in Wejherowo in cashubian language.jpg|<small>Tôblëca pò kaszëbskù we Wejrowie</small> </gallery> </center> == Partnersczé gardë == * [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|25px]] [[Helmstedt]] - [http://www.helmstedt.de internetowô starna gardu] * [[Òbrôzk:Flag of France.svg|25px]] [[Rouen]] - [http://www.rouen.fr internetowô starna gardu] * [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|25px]] [[Tyreso]] - [http://www.tyreso.se internetowô starna gardu] == Òbaczë téż == * [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Fridrika Szopena we Wejrowie]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Historia Wejherowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Klemens Bruski et al.], Wejherowo : Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, 1998. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://polona.pl/item/kaszubi-gina-wiazanka-wiadomosci-historycznych-i-statystycznych,NzUxODg3OTM/53/ K. Kościński: Kaszubi giną. Wiązanka wiadomości historycznych i statystycznych. Poznań 1905, s. 53] * [https://web.archive.org/web/20090522043900/http://www.dmoz.org/World/Polski/Regionalne/Europa/Polska/Pomorskie/Powiaty/Wejherowski/Wejherowo/ Kategòrëjô Wejrowò w Open Directory Project (pòlskòjãzëkòwi dzél)] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/193 Wejrowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Wejrowò]] dx6r5e4tfoofl2t4kfmsdm4qductcjt Lësta nôwikszich gardów w Eùropie 0 65 222471 201761 2026-10-30T20:30:54Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Lësta nôwikszëch gardów w Eùropie]] do [[Lësta nôwikszich gardów w Eùropie]]: pisënk 201761 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Europa-bei-nacht 1-1024x768.jpg|mały|330px|Kôrta satélitarnô Eùropë]]Tu je lësta nôwikszëch gardów w Eùropie. # [[Mòskwa]] 14 mln # [[London]] 13,9 mln # [[Pariz]] 11,9 mln # [[Piotrogard]] 5,0 mln # [[Berlëno]] 3,4 mln # [[Atenë]] 3,3 mln # [[Madrit]] 3,1 mln # [[Rzim]] 2,8 mln # [[Czijew]] 2,6 mln # [[Bùkareszt]] 2,0 mln # [[Bùdapest]] 2,0 mln # [[Barcelona]] 1,7 mln # [[Warszawa]] 1,7 mln # [[Hambùrg]] 1,6 mln # [[Charków]] 1,6 mln # [[Mińsk]] 1,6 mln # [[Samara]] 1,6 mln # [[Widen]] 1,5 mln # [[Belgard]] 1,5 mln # [[Milano]] 1,4 mln # [[Niżni Nowogard]] 1,4 mln # [[Kòpenhaga]] 1,3 mln # [[Lyon]] 1,3 mln # [[Zofijô]] 1,2 mln # [[Praga]] 1,2 mln # [[Mnichòwò]] 1,2 mln # [[Neapol]] 1,2 mln # [[Zagrzeb]] 1,2 mln # [[Dniepropietrowsk]] 1,2 mln # [[Donieck]] 1,1 mln # [[Òdessa]] 1,1 mln # [[Dublin]] 1,1 mln # [[Marsyla]] 1,1 # [[Turin]] 1,0 mln # [[Brusel]] 1,0 mln # [[Birmingham]] 1,0 mln # [[Kôln]] 0,9 mln # [[Riga]] 0,9 mln # [[Łódz]] 0,9 mln # [[Curich]] 0,8 mln # [[Lizbón]] 0,8 mln # [[Walencëjô]] 0,8 mln # [[Krakòwò]] 0,7 mln # [[Palermo]] 0,7 mln # [[Leeds]] 0,7 mln # [[Genf]] 0,7 mln # [[Amsterdam]] 0,7 mln # [[Glasgow]] 0,7 mln # [[Kiszëniów]] 0,7 mln # [[Sewilla]] 0,7 mln # [[Sztokhòlm]] 0,7 mln {{Aktualizacjô|Òstatnô=2020-01-18|Nastãpnô=+5 lat}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] ow3bg7wfu2cg7npvoin8hphgdh9wuns Lësta historicznëch krajów ë òbéńdów 0 68 222464 212150 2026-10-30T20:28:24Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Lësta historëcznëch krajów ë òbéńdów]] do [[Lësta historicznëch krajów ë òbéńdów]]: pisënk 212150 wikitext text/x-wiki == Lësta historëcznëch krôjów ë òbéńdów == === [[Azjô]] === # === [[Eùropa]] === # [[Bretóńskô]] # [[Frizëjskô]] # [[Łużickô]] # [[Mòrawskô]] # [[Pòmòrskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëstë|Historëcznëch krajów ë òbéńdów]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] 1capzjba0gs2dm6z66022vpv318bd2x 222474 222464 2026-10-30T20:31:27Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] 222474 wikitext text/x-wiki == Lësta historëcznëch krôjów ë òbéńdów == === [[Azjô]] === # === [[Eùropa]] === # [[Bretóńskô]] # [[Frizëjskô]] # [[Łużickô]] # [[Mòrawskô]] # [[Pòmòrskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëstë|Historëcznëch krajów ë òbéńdów]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] 712hhycbgl506vc5yrn13j6rbw10kzg 23 maja 0 101 222316 214389 2026-10-30T19:33:13Z Terrus38 14026 kòrekta 222316 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] òbchòdzą: Émila, Iwóna, Jón, Michôł, Syméón. === Wëdarzenia === * [[1430]] – [[Joana z Arc]] schwôconô przez [[Bùrgùndiô|Bùrgùndczików]] w [[Compiegne]] ë pózdni przedónô Anielczikóm. * [[1618]] – [[Praskô defenestracjô|Drëgô praskô defenestracjô]], początk [[Trzëdzescëlatnô wòjna|trzëdzescëlatny wòjnë]]. * [[1915]] – [[Pierszô swiatowô wòjna]]: [[Italskô]] deklarëje wòjnã z [[Aùstrowãgrë|Aùstrowãgrama]]. * [[1949]] – Pòwstanié [[Federalnô Repùblika Niemiecczi|Federalny Repùbliczi Niemiecczi]] (''Bundesrepublik Deutschland''). * [[2003]] – [[Alpinizm]]: [[szerpa]] [[Pemba Dorjie Sherpa]] ò rekòrdowi czas 12 gòdzyn 45 minut wchòdzy na [[Mount Everest]]. === Ùrodzëlë sã === * [[635]] – [[Chan Bahlum II]], król Majów (ùm. 702) * [[1707]] – [[Karól Linneùsz]], słôwny szwédzczi bòtanik (ùm. 1778) * [[1837]] – [[Józef Wieniawsczi]], polski pianista, kómpòzytór (zm. 1912) * [[1842]] – [[Mariô Kònopnickô]], pòlskô pisôrka, pòetka, dolmôczka, lëterackô kriticzka, esejistka (ùm. 1910) * [[1844]] – [[Abdul-Baha|Abdu'l-Bahá]], założëcél [[bahajizm|bahajizmù]] (ùm. 1921) * [[1846]] – [[Antón Kalëna]], pòlsczi slawista i kaszëbista, etnograf, etnolog, lëdoznajôrz, dzejôrz (ùm. 1906) * [[1883]] – [[Douglas Fairbanks]], amerikańsczi aktór * [[1891]] – [[Pär Lagerkvist]], szwédzczi pisôrz * [[1951]] – [[Anatoli Karpòw]], rusczi szachista === Ùmarlë === * [[1883]] – [[Cyprión Kamil Norwid]], pòlsczi rómanticzny poeta (ùr. 1821) * [[1906]] – [[Henrik Ibsen]], norwesczi pisôrz * [[1933]] – [[Bonnie Parker|Bonnie]] ë [[Clyde Barrow|Clyde]], amerikańsczi przesprôwcowie * [[1937]] – [[John D. Rockefeller]], amerikańsczi milionéra * [[1945]] – [[Heinrich Himmler]], niemiecczi pòlitik, wódca [[Gestapo]] * [[1989]] – [[Karl Koch]], niemiecczi anarchista ë kómpùtrowi hakéra == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Kòntrola}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} 4snvfn70lgtwfq315tt2thehxvmhrm1 10 stëcznika 0 139 222318 208747 2026-10-30T19:33:21Z Terrus38 14026 222318 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Jana, Wilhelma, Danutë === Wëdarzenia === * [[1972]] – Pòwstałë nowe samòstójnë państwa [[Pakistan]] i [[Bangladesz]] z państwów Zôpadny Pakistan i Pòrénkòwy Pakistan === Ùrodzëlë sã === * [[1833]] – August Robert Wolff, polsczi wëdôwca ksążkawy (ùsadzył wëdowiznë Gebethener & Wolff) * [[1892]] – [[Melchior Wańkowicz]], polsczi runita, gazétnik (ùm. 1974) * [[1912]] – [[Wanda Żółkiewska]], polskô runitko (ùm. 1989) === Ùmarlë === * [[1778]] – [[Karól Linneùsz]], szwédzczi bòtanik (ùr. 1707) * [[1971]] – [[Coco Chanel]], frańcëskô projektorkô modë, ùsôdzała doma modë Chanel (ùr. 1883) * [[2016]] – [[Dawid Bowie]], angelsczi spiéwôr, kompozitora, teatrownik (ùr. 1947) === Przësłowié === * Robòta sama sã nie zrobi. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} aq14kv1pfq75q12t25vuvosqrhlbj6v Ò Wikipediji 0 1076 222407 203150 2026-10-30T20:12:11Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222407 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Wikipediô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] m0pgussn9xicrf1rndysaznr4scajtc Europejskô Ùnijô 0 1152 222372 202145 2026-10-30T20:12:06Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222372 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Eùropejskô Ùniô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 5kx0cxmv2nccwnl1eugrfuohi9r1mf2 Lësta historëcznëch krôjów ë òbéńdów w Europie 0 1155 222470 166706 2026-10-30T20:30:28Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Lësta historëcznëch krajów ë òbéńdów]] 222470 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Puck 0 1408 222395 171799 2026-10-30T20:12:09Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222395 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Pùck]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] ermp5sjs10iczb501oxp29x81w0tms9 Eùropejskô Ùniô 0 1426 222610 220058 2026-10-31T10:50:29Z Terrus38 14026 222610 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòliticznô òrganizacjô |miono= Eùropejskô Ùniô |gwôsné miono= <small><small>Европейски съюз, Europska unija, Unione europea, Evropská unie, Den Europæiske Union, Europese Unie, Euroopa Liit, Euroopan unioni, Union européenne, Europäische Union, Ευρωπαϊκή Ένωση, Európai Unió, An tAontas Eorpach, Eiropas Savienība, Europos Sąjunga, Unjoni Ewropea, Unia Europejska, União Europeia, Uniunea Europeană, Európska únia, Evropska unija, Unión Europea, Europeiska unionen</small></small> |lata jistnienia= |fana= Flag of Europe.svg |miono-genitiw= Eùropejsczi Ùnie |mòtto=In varietate concordia<ref name=":6">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/eu-motto_pl Motto UE], european-union.europa.eu.</ref> |himn= Òda do Redotë <center>[[Òbrôzk:European continental anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |na karce= European Union main map.svg |jãzëk= [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie|24 jãzëczi]] |stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Sztrasbùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]] [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Frankfurt nad Menã|Frankfurt]] |fòrma państwa= midzënôdornô ùniô |kònstitucjô= [[Ùgòda z Maastricht]]<br>[[Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]<br>[[Lizbóńskô Ùgòda]] |Mònarcha= [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]] António Costa |Prezydeńt= [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] Ursula von der Leyen |data ùsôdzenia= 1 smùtana 1993<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/principles-and-values/founding-agreements%20pl Traktaty założycielskie], european-union.europa.eu</ref> |data lëkwidacji= |wiéchrzëzna= 4 mln |procent-wòdë= |lëdztwò= 450 646 971<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00001/default/table?lang=en Eurostat – Population on 1 January], ec.europa.eu.</ref> |rok= 2025 |dëtk= eùro |kòd dëtka= €, EUR |czasowô cona= |swiãto= 9 maja<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/europe-day_pl Dzień Europy], european-union.europa.eu.</ref> |kòd= |Internet= .eu }} '''Eùropejskô Ùniô, EÙ''' – gòspòdarczô i pòliticznô zrzesz 27 państw [[Eùropa|Eùropë]]. Pòwsta 1 smùtana 1993 rokù na mòcë [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòdë z Maastricht]], co bëło skùtkã wielelatny pòliticzny, gòspòdarczi i spòlëznowi integracje. Kòrzenie dzysdniowi eùropejsczi integracje sëgają pòwòjnowégò cządu – 1949 rokù pòwsta [[Radzëzna Eùropë]], a 1951 r. [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]]<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1945–59], european-union.europa.eu.</ref>. W 1958 rokù pòwstôwô [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota]] i to ji bezpòstrzédną pòsobnicą je Eùropejskô Ùniô. Fónksnérowanim ùnie zajimô sã {{skr.|m.jin.}} [[Eùropejsczi Parlament]] i [[Eùropejskô Radzëzna]]. Òd czasu weńscô w żëcé [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńsczi Ùgòdë]] 1 gòdnika 2009, prawnym spòdlim fónksnérowaniô Ùnie są [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]] i [[Traktat ò fùnksnérowanim Europejsczi Ùnii|Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]. Wiôldżé znaczenié dlô ùnijnégò pòrządkù prawnégò mô téż [[Kôrta spòdlowich prôw Eùropejsczi Ùnie]]. W Eùropejsczi Ùnie żëje 449 milionów lëdzy, przë czim 66% pòpùlacje twòrzi 6 krajów<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/demography-2025#about-publication Demography of Europe – 2025 edition], ec.europa.eu.</ref>. Wiérzchëzna to 4 mln km²<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/facts-and-figures-european-union_pl Fakty i liczby dotyczące Unii Europejskiej], european-union.europa.eu.</ref>. Krajowô Wërobizna Brutto to 19423,32 mld USD (34859,60 UDB per capita)<ref>[https://pl.tradingeconomics.com/european-union/gdp PKB Unii Europejskiej], tradingeconomics.com.</ref>. {| class="wikitable" |+Pòpùlacjô Eùropejsczi Ùnie !Kraj !Pòpùlacjô (% pòpùlacje EÙ) |- |[[Òbrôzk:Flag of Europe.svg|border|20px]] '''Eùropejskô Ùniô''' | align="center" |'''449 milionów (100%)''' |- |[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Niemieckô]] | align="center" |83,4 milionów (19%) |- |[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Francjô|Francëskô]] | align="center" |68,4 milionów (15%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Italskô]] | align="center" |58,9 milionów (13%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]] [[Szpańskô]] | align="center" |48,6 milionów (11%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Pòlskô]] | align="center" |36,6 milionów (8%) |} == Historiô == === Eùropejsczé Wspólnotë === [[Òbrôzk:European Economic Community.svg|mały|Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota {{Legéńda|#009900|pierwòszni nôleżnicë}} {{Legéńda|#33cc33|kraje, jaczé pózni dołãczëłë}}]]Pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnë]] bëła w Eùropie brëkòwnota zakùńczeniégò cządu krwawëch i czãstëch zwad. Eùropejsczi pòliticë naczãlë proces jintegracje, jaczégò pierszim krokã bëło pòwstanié [[NATO]] 4 łżëkwiata 1949 rokù<ref name=":0" />. Zdrëszëna mia zagwësnic bezpiek midzë [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónyma Stanama]], [[Kanada|Kanadą]] i [[Eùropa|Eùropą]] (na zôczątkù bëło to 10 państw zôpôdny Eùropë<ref name=":0" />). Miesąc pózni, 5 maja 1949, ùsadzonô je Radzëzna Eùropë. 9 maja 1950 rokù minyster zagrańcowëch zachów Francësczi, [[Robert Schuman]], przedstôwiô [[Plan Schumana|plan jintegracje wëróbkù wãgla i stalë]]. Rok pózni, 18 łżëkwiata 1951, przez 6 krajów zôpôdny eùropë ([[Niemieckô]], [[Francjô|Francëskô]], [[Italskô|Italskô,]] [[Niderlandë]], [[Belgijskô|Belgiô]] i [[Luksembùrg]]) założónô je [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]], jakô 1 stëcznika 1958 rokù rozkòscerzô sã w [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejską Gòspòdarczą Wspólnotã]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùropejską Wspólnotã Atomòwi Energie (Eùratom)]]. 19 strëmiannika 1958 rokù pòwstôwô Eùropejskô Parlamentarnô Gromada, jakô 30 strëmiannika 1962 rokù przesztôłcô sã w [[Eùropejsczi Parlament]]<ref>[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/11/the-european-parliament-historical-background Parlament Europejski: geneza], europarl.europa.eu.</ref>. Lata 60. XX stalata bëłë dobrim dlô Wspólnotë gòspòdarczim cządã. Nôleżnikòwé państwa decidëją sã na pòspólną kòntrolã wëróbkù jestkù. 3 maja 1960 rokù pòwstôwô Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu, jakô mô wspierac wòlny hańdel i gòspòdarczą integracjã z krajama spòza Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë: [[Aùstriô|Óstriacczi]], [[Dëńskô|Dëńsczi]], [[Norweskô|Norwesczi]], [[Pòrtugalsczi alfabét|Pòrtugalsczi]], [[Szwédzkô|Szwédzczi]], [[Szwajcariô|Szwajcarsczi]] i [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]<ref name=":1">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1960-69_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1960-69], european-union.europa.eu.</ref>. 8 łżëkwiata 1965 w Bruksele òstôł pòdpisóny taktat, jaczi sparłãcził wëkònawczé òrganë [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë]], [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùroatomu]]<ref name=":1" />. 1 lëpińca 1968 rokù pòwstôwô cłowô ùniô midzë szescoma krajama EGW<ref name=":1" />. 1 stëcznika 1973 rokù wspólnota pòwikszô sã ò trzë państwa: [[Dëńskô]], [[Irlandiô|Irlandzkô]] i [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgô Britaniô]]<ref name=":2">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1970-79_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1970–79], european-union.europa.eu.</ref>. Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota pòwikszô sã pózni jesz ò trzë państwa: 1 stëcznika 1981 rokù dołãczô [[Greckô]], a 1 stëcznika 1986 [[Szpańskô]] i [[Pòrtugalskô]]<ref name=":3">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1980-89_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1980–89], european-union.europa.eu.</ref>. W czerwińcu 1979 rokù do [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]], do chtërnégò dotąd pòsélcowie bëlë delegòwóny przez nôrodné parlamentë, mô plac pierszô bezpòstrzédnô welacjô<ref name=":2" />. Òbëwatele wëbierają 410 pòsélców, a przédniczką EP òstôwô francëskô pòliticzkô Simone Veil<ref>[https://www.europarl.europa.eu/infographic/european-parliament-timeline/index_pl.html#event-19790607 Pierwsze bezpośrednie wybory europejskie], europarl.europa.eu.</ref>. W latach 80. XX stalatégò eùropejskô jintegracjô i wespółrobòta jidze dali. 28 gromicznika 1984 rokù, bë ùtrzëmac pòzycjã w òbrëmim innowacje, pòwstôwô pierszi badérny program na eùropejsczi rówiznie – ESPRIT ({{jãz.|en}} ''European Strategic Programme for Research in Information Technologies'')<ref name=":3" />. 1 gromicznika 1987 rokù fónksnérowac naczinô jednorodny eùropejsczi akt, jaczi w cządze 6 lat mô stwòrzëc jednorodny eùropejsczi rënk. Dôwô to téż Eùropejsczémù Parlamentowi wikszi głos, a Eùropejsczé Wspólnotë mają wikszé mòżebnotë w òbrëmim òchronë strzodowiszcza. 13 czerwińca 1987 rokù pòwstôwô program "Erasmus", jaczi mô dac sztudéróm bënë zdrëszënë mòżebnotã sztudérowaniégò w jinszim eùropejsczim kraju. W rujanie 1990 rokù, rok pò znikwienim berlińsczégò mùru, pòrénkòwi part Miemców dołącza do Eùropejsczi Wspólnotë<ref name=":3" />. === Ùniô === [[Òbrôzk:GER — BY — Regensburg - Donaumarkt 1 (Museum der Bayerischen Geschichte; Vertrag von Maastricht) (cropped).JPG|mały|Ùgòda z Maastricht]] 7 gromicznika 1992 rokù w òlendersczim [[Maastricht]] je pòdpisónô [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]], jakô twòrzi regle tikającë sã przińdnégò pòspólnégò dëtka, zagrańcowi pòliticzi i bezpiekù, le téż wikszi wespółrobòtë w òbrëmim wëmiaru sprawiedlëwòtë i bënowëch zachów. 1 smùtana 1993 rokù òficjalno pòwstôwô Eùropejskô Ùniô<ref name=":4">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1990-99_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1990–1999], european-union.europa.eu.</ref>. Pòwstôwô jednorodny rënk, jaczi fónksnérëje na spòdlim 4 wòlnot: wòlny przepłiw lëdzy, towarów, ùsłëgów i kapitału. 1 stëcznika 1993 rokù je jinaùgùracjô jednorodnégò rënkù, chòc part wòlnégò przepłiwù ùsłëgów pòtikô sã z opòzdzënkã<ref name=":4" />. Rok pózni w żëcé wchòdzy ùgòda, jakô ùsôdzô Eùropejską Gòspòdarczą Òbéńdã, rozkòscerzającô jednorodny rënk na kraje EFTA ([[Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu]]). 1 stëcznika 1995 rokù do Eùropejsczi Ùnie dołãczają [[Aùstriô|Óstriackô]], [[Fińskô]] i [[Szwédzkô|Szwédzkô]]. 26 strëmiannika 1995 rokù, na spòdlim ùgôdënkù z Schengen, midzë sétmoma krajama EÙ ([[Belgijskô|Belgiô]], [[Francjô|Francëskô]], [[Szpańskô]], [[Luksembùrg]], [[Niderlandë]], [[Niemieckô]], [[Pòrtugalskô]]) zniesonô je paszpòrtowô kòntrola. Do 2021 rokù strefa Schengen òbjimie 26 państw<ref name=":4" />. 2 rujana 1997 rokù pòdpisónô je ùgòda z Amsterdamu, jaczi refòrmë mają pòcwierdzëc pòzycjã EÙ na swiecie. 1 stëcznika 1999 rokù pòwstôwô [[eùro]]. Przódë ùżiwóné leno w transakcjach bezpieniãżnych w 11 krajach EÙ (bez Grecczi)<ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A31998R2866 Council Regulation (EC) No 2866/98 of 31 December 1998 on the conversion rates between the euro and the currencies of the Member States adopting the euro], eur-lex.europa.eu, 31 gòdnika 1998.</ref>, a òd 2002 fónksnérëje jakno òficjalny dëtk – przë czim Wiôlgô Britaniô, Dëńskô i Szwédzkô rezygnëją z wprowadzeniô eùro. 26 gromicznika przédnicë EÙ pòdpisëją ùgòdã z Nicei, jakô mô zrefòrmowac jinstytucje, bë EÙ mògła fónksnérowac jakno ùniô 25 państw i przëjic pòstãpnëch nôleżników<ref name=":5">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2000-09_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2000–2009], european-union.europa.eu.</ref>. [[Òbrôzk:Brexit Demonstrator (42485877015).jpg|mały|Demónstracjô procëm wëstãpieniu Wiôldżi Britanie z Ùnie (Brexitowi) w 2019 rokù]] 1 maja 2004 rokù mô plac nôwikszé rozrzeszwianié Eùropejsczi Ùnie. Dołãczô do ni mët 10 krajów: [[Cyper]], [[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Estoniô]], [[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Łotwa]], [[Malta]], [[Pòlskô]], [[Słowackô]], [[Słoweniô|Słoweńskô]] i [[Madżarskô]]<ref name=":5" />. W rujanie 2004 rokù 25 nôleżnikòwëch krajów EÙ pòdpisëje Ùgòdã ùsôdzającą Kònstitucjã dlô Eùropë, równak òbëwatele [[Francjô|Francësczi]] i [[Niderlandë|Niderlandów]] jã òdrzëcają; miast kònstitucje, Ùniô przëjimô [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńską Ùgòdã]], jakô zmieniwô ùszłé ùgòdë w célu zwikszeniô demòkracje bënë EÙ. Ùgòda wëszła w żëcé 1 gòdnika 2009 rokù<ref name=":5" />. Eùropejskô Ùniô pòwikszô sã jesz 2 razë: 1 stëcznika 2007 rokù dołãczô [[Bùłgariô|Bùłgarskô]] i [[Rumùńskô]]<ref name=":5" />, a 1 lëpińca 2013 rokù [[Chòrwackô]]<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2010-19_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2010-19], european-union.europa.eu.</ref>. 23 czerwińca 2016 rokù Britijczicë welëją za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8" />. [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgô Britaniô]] òpùszczô wspólnotã 1 gromicznika 2020 rokù<ref name=":9" /> – je to pierszi krôj w historie, chterën z zrzeszë wëszedł. == Sztruktura == W Eùropejsczi Ùnie fónksnérëje 7 eùropejsczich jinstitucjów, 9 òrganów EÙ i wiãcy jak 30 zdecentralizowónëch agencjów<ref>[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/institutions-and-bodies/types-institutions-and-bodies_pl Rodzaje instytucji i organów], european-union.europa.eu.</ref>. Jistnieją 4 główné jinstitucje, jaczé czerëją administracją EÙ: * [[Òbrôzk:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|mały|Zala Òbradów Eùropejsczégò Parlamentu w [[Sztrasbùrg|Sztrasbùrgù]]]][[Eùropejsczi Parlament]] – reprezentëje òbëwatelów nôleżnikòwëch krajów EÙ. Pòsélcowie są wëbieróni w bezpòstrzédny welacje. EP rozsądzô w sprawie eùropejsczégò prawa mët z Radzëzną Eùropejsczi Ùnie. Zacwierdzëwô bùdżet Ùnie. Òbradë parlamentu prowadzy przédnik EP, jaczi je przez parlament wëbieróny na 2,5-latną kadencją, jaką mòże òdnowic rôz<ref>[https://ec.europa.eu/stories/eu-institutional-appointments/ How leaders of the EU institutions are elected and appointed], ec.europa.eu.</ref>. * [[Eùropejskô Radzëzna]] – przédnicë państw abò rządów krajów EÙ twòrzą radzëznã. Wskazëwô òglowi pòliticzny czerënk i prioritetë Ùnie. Przédnik radzëznë wëbieróny je na 2,5-latną kadencjã, chtërną mòże rôz òdnowic. Reprezentacją Pòlsczi w radzëznie je premiéra<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/european-council/members/ Członkowie Rady Europejskiej], consilium.europa.eu.</ref>. * [[Radzëzna Eùropejsczi Ùnie]] – reprezentëje rządë krajów EÙ. Radzëzna je ògarnã, w jaczim minystrowie ze wszëtczich krajów pòtikają sã, bë twòrzëc prawò i kòòrdinowac pòlitikã w apartnych òbrëmiach. Prezydencjô nad radzëzną zmieniwô sã co pół rokù midzë krajama ùnie<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/council-eu/presidency-council-eu/ Prezydencja w Radzie UE], consilium.europa.eu.</ref>. Òd 1 stëcznika 2026 rokù robòtą radzëznë czerëje [[Cyper]], chterën przëjął tã rolã òd [[Pòlskô|Pòlsczi]]<ref>[https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/presidency/presidency-of-the-council-of-the-eu/ Presidency of the Council of the EU], cyprus-presidency.consilium.europa.eu.</ref>. * [[Eùropejskô Kòmisjô]] – przédny òrgan wëkònawczi EÙ. Robòtą kòmisje czerëje przédnik EK. <gallery> Òbrôzk:Roberta Metsola 2022 (cropped).jpg|'''Roberta Metsola''', przédniczka Eùropejsczégò Parlamentu Òbrôzk:António Costa- 2017 - Web Summit - 24778904437 (cropped).jpg|'''António Costa''', przédnik Eùropejsczi Radzëznë Òbrôzk:2017-09-24 Ursula von der Leyen by Sandro Halank.jpg|'''Ursula von der Leyen''', przédniczka Eùropejsczi Kòmisje </gallery> == Geògrafiô == === Nôleżniczé kraje EÙ === {| class="wikitable" !Rok przëstãpieniô !Nôleżniczé kraje EÙ !Òrganizacjô |- | align="center" |1957 |[[Òbrôzk:Flag of Belgium (civil).svg|border|20px]][[Belgijskô|Belgiô]], [[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]][[Francjô|Francëskô]], [[Òbrôzk:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]][[Niderlandë]], [[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]][[Luksembùrg]], [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]]RFN (òd 1990 jakno [[Niemieckô|zjednónô Niemieckô]]), [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]][[Italskô]] | align="center" |Eùropejskô Gòspòdarczô Wespólnota |- | align="center" |1973 |[[Òbrôzk:Flag of Denmark.svg|border|20px]][[Duńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Ireland.svg|border|20px]][[Irlandiô|Irlandzkô]], [[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|20px]][[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgô Britaniô]]* | rowspan="3" align="center" |Eùropejskô Wespólnota |- | align="center" |1981 |[[Òbrôzk:Flag of Greece.svg|border|20px]][[Greckô]] |- | align="center" |1986 |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]][[Szpańskô]], [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]][[Pòrtugalskô]] |- | align="center" |1995 |[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|border|20px]][[Aùstriô|Óstriackô]], [[Òbrôzk:Flag of Finland.svg|border|20px]][[Fińskô]], [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|border|20px]][[Szwédzkô|Szwédzkô]] | rowspan="4" align="center" |Eùropejskô Ùniô |- | align="center" |2004 |[[Òbrôzk:Flag of Cyprus.svg|border|20px]][[Cyper]], [[Òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|border|20px]][[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Òbrôzk:Flag of Estonia.svg|border|20px]][[Estoniô]], [[Òbrôzk:Flag of Lithuania.svg|border|20px]][[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Òbrôzk:Flag of Latvia.svg|border|20px]][[Łotwa]], [[Òbrôzk:Flag of Malta.svg|border|20px]][[Malta]], [[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]][[Pòlskô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovakia.svg|border|20px]][[Słowackô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|border|20px]][[Słoweniô|Słoweńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Hungary.svg|border|20px]][[Madżarskô]] |- | align="center" |2007 |[[Òbrôzk:Flag of Bulgaria.svg|border|20px]][[Bùłgariô|Bùłgarskô]], [[Òbrôzk:Flag of Romania.svg|border|20px]][[Rumùńskô]] |- | align="center" |2013 |[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|border|20px]][[Chòrwackô]] |}[[Òbrôzk:EC-EU-enlargement animation.gif|mały|250x250px|Rozkòscerzanié sã Eùropejsczi Ùnie w czasu]] === Kraje, jaczé òpùscëłë EÙ === 1 gromicznika 2020 rokù Wiôlgô Britaniô òpùscëła Eùropejską Ùniã<ref name=":9">Zawiadomienie o wejściu w życie Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej ([https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2020:029:FULL&from=PL Dz. Urz. UE L 29 z 31 stëcznika 2020 r., s. 189]).</ref>, na spòdlim wënikù referendum z 23 czerwińca 2016 rokù. 51.9% òsób bëło za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8">[https://www.electoralcommission.org.uk/research-reports-and-data/our-reports-and-data-past-elections-and-referendums/report-23-june-2016-referendum-uks-membership-european-union Report: 23 June 2016 referendum on the UK’s membership of the European Union], electoralcommission.org.uk, séwnik 2016.</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Rok przëstãpieniô !Rok wëstãpieniô !Referendum |- |[[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|15px]]Wiôlgô Britaniô | align="center" |1973 | align="center" |2020 |23 czerwińca 2016 |} === Kraje, jaczé kandidëją do EÙ === Pòdług Ùgòdë ò Eùropejsczi Ùnie, kòżdi demòkraticzny eùropejsczi kraj mòże złożëc pòdôw ò nôleżnictwò w ùnie<ref>[https://enlargement.ec.europa.eu/enlargement-policy/conditions-membership_en?prefLang=pl Conditions for membership], enlargement.ec.europa.eu.</ref>. Do EÙ mòże dołãczëc eùropejsczi kraj, jaczi spełni tpzw. kòpenhasczé kriteria. Kraj, jaczi chce weńsc do ùnie, mùszi na przëmiôr: * miec sztabil jinstytucje, jaczé gwarantëją demòkracjã, rządë prawa, przestrzeganié praw człowieka, * miec rënkòwą gòspòdarkã, jakô dobrze fónksnérëje, * miec mòżlëwòtã spełnic òbrzészczi, jaczé są wënikã nôleżnictwa w EÙ. Dzys warô akcesjowi proces dlô 10 krajów<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-enlargement_pl Rozszerzenie UE], european-union.europa.eu,</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Pòdôw ò nôleżnictwò w EÙ !Sztatus kandidata !Negòcjacje w sprawie nôleżnictwa |- |[[Òbrôzk:Flag of Albania.svg|border|20px]] [[Albańskô]] | align="center" |łżëkwiat 2009 | align="center" |czerwińc 2014 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|border|20px]] [[Bòsniô i Hercegòwina]] | align="center" |gromicznik 2016 | align="center" |gòdnik 2022 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Georgia.svg|border|20px]] [[Grëzóńskô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |gòdnik 2023 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Moldova.svg|border|20px]] [[Mòłdawiô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Montenegro.svg|border|20px]] [[Czôrnogóra]] | align="center" |gòdnik 2008 | align="center" |gòdnik 2010 | align="center" |czerwińc 2012 |- |[[Òbrôzk:Flag of North Macedonia.svg|border|20px]] [[Nordowô Macedoniô]] | align="center" |strëmiannik 2004 | align="center" |gòdnik 2005 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Serbia.svg|border|20px]] [[Serbiô|Serbskô]] | align="center" |gòdnik 2009 | align="center" |strëmiannik 2012 | align="center" |stëcznik 2014 |- |[[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|border|20px]] [[Tëreckô]] | align="center" |łżëkwiat 1987 | align="center" |gòdnik 1999 | align="center" |rujan 2005 |- |[[Òbrôzk:Flag of Ukraine.svg|border|20px]] [[Ùkrajina]] | align="center" |gromicznik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Kosovo.svg|border|20px]] [[Kòsowò]]* | align="center" |gòdnik 2022 | | |} == Symbòle == [[Òbrôzk:Ninth Symphony original.png|mały|12 starna rãkòpisu IX Symfònie Beethovena|300x300px]] === Eùropejsczi himn === Himnã Eùropejsczi Ùnie (a téż [[Radzëzna Eùropë|Radzëznë Eùropë]]) je part IX Symfònie Ludwiga van Beethovena w 1823 rokù do tekstu pòematu Fridricha Schillera "Òda do redotë" z 1785 rokù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-anthem_pl Hymn europejski], european-union.europa.eu.</ref>. Przez wielejãzëkòwi charakter ùnie òficjalno himnã je jinstrumentalnô wersjô, chòc przez eùropejsczé spòlëznë je spiéwóny z dolmaczënkã, np. w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]] pòemat Schillera je spiéwóny w tłómaczenim Konstantégò Ildefònsa Gałczynsczégò. Himn ''(de facto "Òdã do redotë")'' na kaszëbsczi przedolmacził {{skr.|m.jin.}} [[Zbigórz Jankòwsczi]]<ref name=":7">J. Antonowicz, ''Manifestacja jedności. IV Zjazd Kaszubów w Kartuzach'', [w:] "NORDA. Pismiono Kaszëbsczi Zemi", [https://web.archive.org/web/20260425230127/https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/67482/mPDF/74066-0001.pdf Hr 27/352].</ref>. ==== Òda do redotë (dolm. Z. Jankòwsczi)<ref name=":7" /><ref>z doprowadzenim do sztandardu.</ref><!-- ten tekst tak pò prôwdze tuwò nie pasëje i jô bë gò pózni przeniósł do apartnégò artikla ò Òdze do redotë, a tuwò dôł szablónã apartny artikel --> ==== :''Ò redoto, jiskro bògów,'' :''kwiece Elizejsczich Pól'' :''swiãtô, na twim swiãtim progù'' :''stôwô naj kaszëbsczi chùr.'' :''Widnosc twòja wszëtkò zacmi,'' :''złączi, co kawel nóm wzął.'' :''Mdą familią wszëtcë lëdze'' :''tam, gdze twój mdze mądri głos.'' :''Òna w sercu, w zbòżu, w spiéwie,'' :''òna w schwôce lëdzczich rąk,'' :''z ni nôlëchszi robôk bierze,'' :''w ni nôlepszi nieba krąg.'' :''Wstańta, lëdze, wstańta wszãdze,'' :''nowinã niesã dzysô wóm:'' :''na gwiôzdownym nieba skłonie'' :''ta redota łiskô nóm.'' === Mòtto EÙ === Mòttã Eùropejsczi Ùnie są słowa Zjednóny w wieleôrtnoscë ({{jãz.|la}} ''In varietate concordia''), jaczé mają pòdczorchiwac zgrôwanié do miru i dobrocëznë, a téż òchronã kùlturowi i jãzëkòwi bòkadnoscë Eùropë<ref name=":6" />. Mòtto mô swòją wersjã w kòżdim òficjalnym jãzëkù ùnie ({{jãz.|bg}} ''Единство в многообразието''; {{jãz.|en}} ''United in diversity''; {{jãz.|pl}} ''Zjednoczeni w różnorodności''; {{jãz.|cs}} ''Jednotná v rozmanitosti''; {{jãz.|gr}} ''Ενωμένη στην πολυμορφία'' i jin.).[[Òbrôzk:European Union Flag (4768764591).jpg|mały|Eùropejskô fana|300x300px]] === Eùropejskô fana === Eùropejskô fana je mòrdą płôchtą z dwanôstoma złotima gwiôzdama w òkrãgù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-flag_pl Flaga europejska], european-union.europa.eu.</ref>. Fana mô symbòlizowac jednotã, solidarnotã i harmóniã. [[Radzëzna Eùropë]] w gòdnikù 1955 rokù przëjãła projekt jakno swòją òficjalną fanã, a w łżëkwiace 1983 [[Eùropejsczi Parlament]] zabédowôł, bë bëła òna pòspólną faną Eùropejsczich Wspólnot. Mòrdô fana pierszi raz je wcygniãtô na pikc przed Berlaymont, sedzbą [[Eùropejskô Kòmisjô|Eùropejsczi Kòmisje]] w [[Bruksela|Bruksele]], w maju 1986 rokù. Eùropejskô fana wisy przed gardowima a rządowima bùdinkama, je na tôflach projektów a inicjatiw ùdëtkòwiónëch przez Ùniã, na pòlsczim prawie jazdë, a téż na rejestracjowëch tôflach w nôleżnikòwëch krajach EÙ (tpzw. [[eùroband]]). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:European Parliament building Brussels 3.jpg|Bùdink Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele Òbrôzk:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|Eùropejskô Kòmisjô Òbrôzk:4777 German-Poland border with view towards Germany.JPG|Greńca Pòlsczi i Niemiecczi Òbrôzk:European Parliament Brussels plenary sessions hemicycle.jpg|Plenarnô Zala Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie]] * [[Eùropa]] * [[Eùropejskô Radzëzna]][https://web.archive.org/web/20140909142901/http://european-council.europa.eu/home-page.aspx?lang=pl (pl)] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://european-union.europa.eu/index_pl Òficjalnô starna Eùropejsczi Ùnie (pl)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Pòliticzné òrganizacje]] [[Kategòrëjô:Eùropejskô Ùniô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 0c2jh1nr6y7luxx4e28px6cg5f2ilhd Eùropa 0 1427 222347 215114 2026-10-30T20:04:39Z Terrus38 14026 222347 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Europejsko Unijo CBS ubt2.png|mały|Eùropa ë [[Eùropejskô Ùniô]]]] '''Eùropa''' – [[dzél swiata]] na nordowi półkùglë [[Zemia|Zemi]]. Rozcygô sã òd [[Atlantëcczi Òcean|Atlanticczégò Òceanu]] na zôpôdze, jaż do górów [[Ùral]] na wchòdze, na pôłnim òd [[Westrzódzemne Mòrzé|Westrzódzemnegò Mòrza]], [[Czôrne Mòrzé|Czôrnégò Mòrza]] ë òbniżeniô Kùmskò-Manëcczégò, do [[Nordowi Òcean|Nordowégò Mòrza]] na nordze. Wedle niechtërnëch mòdelów ùznôwónô je jakò apartny [[kòntinent]], a wedle jinszëch jakno part [[Eùrazja|Eùrazji]]. == Geògrafne pòdôwczi == [[Òbrôzk:Europe_satellite_orthographic.jpg|mały|Satelitarni òdjimk Eùropë]] [[Òbrôzk:Rectified Languages of Europe map.png|mały|Eùropa]] [[Òbrôzk:Grossgliederung Europas.png|mały|Eùropa]] [[Òbrôzk:First.Crusade.Map.jpg|mały|Eùropa, [[1000]].]] '''Wiéchrzëzna Eùropë:''' 10&nbsp;521&nbsp;324 km<sup>2</sup>, (5,96 mln km<sup>2</sup> z òstrowama, le bez eùropejsczégò dzélu Rusczi)<br /> '''Lëdztwò:''' kòl 744 mln (wôrtosc na ògle z 2026, bez eùropejsczégò dzélu Rusczi)<br /> '''Równoleżnikòwi rozskòczënk:''' 5600 km (79 gradów)<br /> '''Pôłnikòwi rozskòczënk:''' 4200 km (35 gradów)<br /> '''Długota strądôw:''' 38 tys. km<br /> '''Strzédna wiżô môlu:''' 340 m [[n.r.m.]]<br /> '''Nôwëższi wëszéńc w Eùropie:''' [[Mont Blanc]] (4807 m n.r.m.) <br /> '''Nôniższi môl w Eùropie:''' na strądze [[Kaspijsczé Mòrze|Kaspijsczégò Mòrza]] (-28 m p.r.m.) <br /> '''Nôdłëgszô rzéka w Eùropie:''' [[Wołga]] 3530 km<br /> '''Nôwiksze jezero w Eùropie:''' [[Ładoga]] 17700 km<sup>2</sup> <br /> '''Strzédna gãscëzna lëdzy:''' 34 sztaturë/km<sup>2</sup><br /> '''Nôwiksze garde w Eùropie:''' [[Stambùł]], [[Londin]], [[Pariz]], [[Mòskwa]] Nôdalszé grańcë Eùropë jakno dzélu swiata: * na nordze – [[Òstrów Rudolfô]] w òstrowinié [[Zemiô Franciszka Józefa|Zemii Franciszka Józefa]] * na pôłnié – òstrów [[Gavdos]] * na pòrénkù – [[Flissingsczi Retk]] na [[Nowô Zemiô|Nowi Zemi]] * na zôpôdze – kamiznë kòle òstrowa [[Flores (òstrów na Azorach)|Flores]] na [[Azorë|Azorach]] Nôdalszi grańcë Eùropë jakno kòńtinentù: * na nordze – retk [[Nordkinn]] ([[Norweskô]]) * na pôłnie – retk [[Marroquí]] ([[Szpańskô]]) * na pòrénkù – ùbiega [[Bajdarata|Bajdaratë]] do [[Bajdarackô Hôwinga|Bajdaraccziej Hôwindżi]] ([[Ruskô]]) * na zôpôdze – retk [[Roca]] ([[Pòrtugalskô]]) Nôwikszim krôjã w Eùropie je Ruskô. Razã z [[Azjô|Azją]] Eùropa je [[Eùrazja|Eùrazjã]] ë je jeji 1/5 wiéchrzëzne, nôbarżi pòłożoną na zôpôd ë je téż jeji nôwikszim pòłòstrowã. == Pòzwa == Pòzwa Eùropë wëwòdzy sã z grecczégò słowa Εὐρώπη (''Europe'') i przez swòją łacyńsczą fòrmã ''Europa'' wëszła do prawie wszëtczich jãzëków swiata. Etimòlogiô samégò terminu Εὐρώπη nie je gwësnô: mòżlewé je, że pòchòdzy òd εὐρωπός (''europos'') – „łagòdno wznoszący sã”, abò òd asyrijsczégò ''ereb -''„zôpôd”. Jinszé teòrie wëwòdzą drëżeń òd semicczégò słowa znaczącégò „cemny”. Ùżiwóné sã téż òkresleniô "Stôri Kòntinent". == Grańce Eùropë == Przebieg ùmówny grańcë Eùropë z Azją na pòrénkù i pôłniowim pòrénkù wëwołëje spiérczi. Sprawa ta je różnie rozstrzëganô w ùczbie poszczególnëch krajów, a nôwicy rozbieżnoscë w tij sprawie wëstãpujã w ùczbie [[Anglosasë|anglosasczim]]. == Òbôcze téż == '''''Dostónczi Wikipediji tikającé Eùropë''''' * [[Lësta nôwikszëch gardów w Eùropie]] * [[Lësta historëcznëch krôjów ë òbéńdów w Eùropie]] * [[Lësta eùropejsczich państw]] * [[Eùropejskô Ùniô]] ë [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa| ]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] [[Kategòrëjô:Kòntinentë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] t1zbjnvl17c2h6tj4t70o7cf5jhtagh 222466 222347 2026-10-30T20:29:09Z Terrus38 14026 222466 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Europejsko Unijo CBS ubt2.png|mały|Eùropa ë [[Eùropejskô Ùniô]]]] '''Eùropa''' – [[dzél swiata]] na nordowi półkùglë [[Zemia|Zemi]]. Rozcygô sã òd [[Atlantëcczi Òcean|Atlanticczégò Òceanu]] na zôpôdze, jaż do górów [[Ùral]] na wchòdze, na pôłnim òd [[Westrzódzemne Mòrzé|Westrzódzemnegò Mòrza]], [[Czôrne Mòrzé|Czôrnégò Mòrza]] ë òbniżeniô Kùmskò-Manëcczégò, do [[Nordowi Òcean|Nordowégò Mòrza]] na nordze. Wedle niechtërnëch mòdelów ùznôwónô je jakò apartny [[kòntinent]], a wedle jinszëch jakno part [[Eùrazja|Eùrazji]]. == Geògrafne pòdôwczi == [[Òbrôzk:Europe_satellite_orthographic.jpg|mały|Satelitarni òdjimk Eùropë]] [[Òbrôzk:Rectified Languages of Europe map.png|mały|Eùropa]] [[Òbrôzk:Grossgliederung Europas.png|mały|Eùropa]] [[Òbrôzk:First.Crusade.Map.jpg|mały|Eùropa, [[1000]].]] '''Wiéchrzëzna Eùropë:''' 10&nbsp;521&nbsp;324 km<sup>2</sup>, (5,96 mln km<sup>2</sup> z òstrowama, le bez eùropejsczégò dzélu Rusczi)<br /> '''Lëdztwò:''' kòl 744 mln (wôrtosc na ògle z 2026, bez eùropejsczégò dzélu Rusczi)<br /> '''Równoleżnikòwi rozskòczënk:''' 5600 km (79 gradów)<br /> '''Pôłnikòwi rozskòczënk:''' 4200 km (35 gradów)<br /> '''Długota strądôw:''' 38 tys. km<br /> '''Strzédna wiżô môlu:''' 340 m [[n.r.m.]]<br /> '''Nôwëższi wëszéńc w Eùropie:''' [[Mont Blanc]] (4807 m n.r.m.) <br /> '''Nôniższi môl w Eùropie:''' na strądze [[Kaspijsczé Mòrze|Kaspijsczégò Mòrza]] (-28 m p.r.m.) <br /> '''Nôdłëgszô rzéka w Eùropie:''' [[Wołga]] 3530 km<br /> '''Nôwiksze jezero w Eùropie:''' [[Ładoga]] 17700 km<sup>2</sup> <br /> '''Strzédna gãscëzna lëdzy:''' 34 sztaturë/km<sup>2</sup><br /> '''Nôwiksze garde w Eùropie:''' [[Stambùł]], [[Londin]], [[Pariz]], [[Mòskwa]] Nôdalszé grańcë Eùropë jakno dzélu swiata: * na nordze – [[Òstrów Rudolfô]] w òstrowinié [[Zemiô Franciszka Józefa|Zemii Franciszka Józefa]] * na pôłnié – òstrów [[Gavdos]] * na pòrénkù – [[Flissingsczi Retk]] na [[Nowô Zemiô|Nowi Zemi]] * na zôpôdze – kamiznë kòle òstrowa [[Flores (òstrów na Azorach)|Flores]] na [[Azorë|Azorach]] Nôdalszi grańcë Eùropë jakno kòńtinentù: * na nordze – retk [[Nordkinn]] ([[Norweskô]]) * na pôłnie – retk [[Marroquí]] ([[Szpańskô]]) * na pòrénkù – ùbiega [[Bajdarata|Bajdaratë]] do [[Bajdarackô Hôwinga|Bajdaraccziej Hôwindżi]] ([[Ruskô]]) * na zôpôdze – retk [[Roca]] ([[Pòrtugalskô]]) Nôwikszim krôjã w Eùropie je Ruskô. Razã z [[Azjô|Azją]] Eùropa je [[Eùrazja|Eùrazjã]] ë je jeji 1/5 wiéchrzëzne, nôbarżi pòłożoną na zôpôd ë je téż jeji nôwikszim pòłòstrowã. == Pòzwa == Pòzwa Eùropë wëwòdzy sã z grecczégò słowa Εὐρώπη (''Europe'') i przez swòją łacyńsczą fòrmã ''Europa'' wëszła do prawie wszëtczich jãzëków swiata. Etimòlogiô samégò terminu Εὐρώπη nie je gwësnô: mòżlewé je, że pòchòdzy òd εὐρωπός (''europos'') – „łagòdno wznoszący sã”, abò òd asyrijsczégò ''ereb -''„zôpôd”. Jinszé teòrie wëwòdzą drëżeń òd semicczégò słowa znaczącégò „cemny”. Ùżiwóné sã téż òkresleniô "Stôri Kòntinent". == Grańce Eùropë == Przebieg ùmówny grańcë Eùropë z Azją na pòrénkù i pôłniowim pòrénkù wëwołëje spiérczi. Sprawa ta je różnie rozstrzëganô w ùczbie poszczególnëch krajów, a nôwicy rozbieżnoscë w tij sprawie wëstãpujã w ùczbie [[Anglosasë|anglosasczim]]. == Òbôcze téż == * [[Lësta nôwikszich gardów w Eùropie]] * [[Lësta historicznëch krajów ë òbéńdów]] * [[Lësta eùropejsczich państw]] * [[Eùropejskô Ùniô]] * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa| ]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] [[Kategòrëjô:Kòntinentë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] bzhwpxrseleyok2bqcmsjbwufrcu9p1 Geògrafiô 0 1436 222352 206830 2026-10-30T20:05:07Z Terrus38 14026 222352 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:OrteliusWorldMap.jpeg|mały|]] '''Geògrafiô''' – [[nôtérnô ùczba]] chtërnô zajimô sã badérowanim wiéchrzëznë [[Zemia|Zemi]] ([[Geògrafnô rëmnota|geògrafny rëmnotë]]). Miono ùczbë pòchòdô òd [[grecczi jãzyk|grecczich]] słów ''hê gê'' = 'Zemia' ë ''graphein'' = 'pisac'. === Dzéle geògrafiji === * [[Ekònomicznô geògrafiô]] ** [[Geògrafiô gburzëznë]] ** [[Geògrafiô łączbë]] ** [[Geògrafiô przerobinë]] ** [[Geògrafiô wnożënë]] ** [[Geògrafiô zalëdzeniégò]] * [[Fizycznô geògrafiô]] * [[Geòlogiô]] * [[Geòmorfologiô]] * [[Hidrografiô]] * [[Kartografiô]] * [[Klimatologiô]] * [[Òbéńdnô geògrafiô]] * [[Òceanografiô]] * [[Pòliticznô geògrafiô]] * [[Wiodrzëna]] abò Meteòrologiô == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Geògrafiô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 28wk346rc2sxxqfc1t62i0ylfg4axjd 222735 222352 2026-10-31T11:35:07Z Terrus38 14026 222735 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:OrteliusWorldMap.jpeg|mały|]] '''Geògrafiô''' – [[nôtérnô nôùka]] chtërna zajimô sã badérowanim wiéchrzëznë [[Zemia|Zemi]] ([[Geògrafnô rëmnota|geògrafny rëmnotë]]). Miono nôùczi pòchòdô òd [[grecczi jãzyk|grecczich]] słów ''hê gê'' = 'Zemia' ë ''graphein'' = 'pisac'. === Dzéle geògrafiji === * [[Ekònomicznô geògrafiô]] ** [[Geògrafiô gburzëznë]] ** [[Geògrafiô łączbë]] ** [[Geògrafiô przerobinë]] ** [[Geògrafiô wnożënë]] ** [[Geògrafiô zalëdzeniégò]] * [[Fizycznô geògrafiô]] * [[Geòlogiô]] * [[Geòmorfologiô]] * [[Hidrografiô]] * [[Kartografiô]] * [[Klimatologiô]] * [[Òbéńdnô geògrafiô]] * [[Òceanografiô]] * [[Pòliticznô geògrafiô]] * [[Wiodrzëna]] abò Meteòrologiô == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Geògrafiô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] mlkaoetine3lax84icp1o8q5rfbga80 Infòrmatika 0 1442 222736 219739 2026-10-31T11:35:20Z Terrus38 14026 222736 wikitext text/x-wiki <div class="thumb tright"> <div class="thumbinner" style="width:300px;"> {| style="border:1px solid #ccc;" |- | [[Òbrôzk:Lambda calculus-Church numerals.png|144px|alt=|Programowanie komputerów|link=]] | [[Òbrôzk:Sorting quicksort anim.gif|144px|alt=|Algorytmika|link=]] |- | [[Òbrôzk:Activemarker2.PNG|144px|alt=|Sztuczna inteligencja|link=]] | [[Òbrôzk:Half Adder.svg|144px|alt=|Architektura komputera|link=]] |} <div class="thumbcaption">Infòrmatika zajimô sã teòreticznyma pòspòdlama infòrmacji, algòritmama ë architekturama ùkłôdów jã przerôbiôjãcëch a téż praktëcznëma technikama jich brëkòwaniô.</div> </div> </div> '''Infòrmatika''' ({{jãz.|en}} ''computer science'', ''computing'', ''computer engineering'', ''IT'', ''ICT''; {{jãz.|de}} ''Informatik'') – òbremié [[nôùka|nôùczi]] ë techniczi zajimającé sã przerôbianim infòrmacji. W praktice, infòrmatika zamëkô w se pòwielbã témów tikającëch kòmpùtrów, òd czësto abstraktny analizë algòritmów do barżi kònkretnëch, taczich jak np. jãzëczi programòwaniégò, soft-wôra, ë kómpùtrowi sprzãt a jich implementacjã w codniowim żëcym.<blockquote>''"Infòrmatika je tak samò ò kòmpùtrach jak astronomiô ò dalekwzorach"'' - [[Edsger Dijkstra]]</blockquote> == Niechtërné gónë brëkòwaniégò infòrmaticzi == ==== [[Òprogramòwanié]] ==== * [[Òperacyjny system]] * [[Przezérnik internetowi|Internetowi przezérnik]] * [[Editór tekstu]] * [[Firmware]] * [[Shareware]] * [[Freeware]] * [[Ôpen òprogramòwanié]] * [[Driver]] ==== [[Kómpùtrowi sprzãt|Sprzãt]] ==== * [[Kómpùter]] * [[CPU]] * [[Przédnô plata]] * [[Cwiardô plata]] * [[Òperacjowi wdôr]] * [[Nëk]] * [[Router]] * [[LAN]] * [[W-LAN]] ==== [[Internet]] ==== * [[Internetowô starna]] == Historiô infòrmaticzi == Nôwprzódné pòspòdle tegò, co stało sã infòrmatiką, bëłë rëchlë jak wëmëslënk nowotnégò cyfrowégò kòmpùtra. Maszinë do robieniô stałëch lëczbòwëch zadaniów, taczi jak lëczbòwnica, bëłë znóné ju w stôrodôwnoscë i pòmôgôłë w rechòwaniu, na przikłôd w wieleniu ë dzeleniu. Algòritmë do robieniô òbrechòwónków bëłë brëkòwóné ju w stôrodôwnoscë, jesz przed rozwijã zaawansowonégò kòmpùtrowégò sprzãtu. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Infòrmatika|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Infòrmatika| ]] nvz6g5mf1zrh4nbd73qba2kli16dhkp Kòscérzëna 0 1450 222432 170403 2026-10-30T20:12:14Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222432 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kòscérzna]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] tw94u4cdn213b2tkxq3sshc5vuoqy96 Kategòrëjô:Geògrafiô 14 1483 222768 213392 2026-10-31T11:42:45Z Terrus38 14026 222768 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi]] fe7vf876vnrt1efhnqszput2e1y1csq Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi 14 1484 222741 159078 2026-10-31T11:38:29Z Terrus38 14026 222741 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Nôùka]] 8cb4aey3lgdvy97rj0e0jkhax6piy1t 222742 222741 2026-10-31T11:38:36Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Nôtërné ùczbë]] do [[Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi]] 222741 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Nôùka]] 8cb4aey3lgdvy97rj0e0jkhax6piy1t 1968 0 1710 222576 221023 2026-10-31T09:08:05Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 222576 wikitext text/x-wiki '''1968''' / MCMLXVIII <center>[[1966]] « [[1967]] « '''1968''' » [[1969]] » [[1970]]</center> === Wëdarzenia === * [[1 séwnika]] pòwstało w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi]] === Ùrodzëlë sã === {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: * | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |references=all }} {| class='wikitable sortable' ! ?date ! label |- | 1968-01-20 | [[Wòjcech Cëchòsz]] |- | 1968-01-29 | [[Daniél Czapiewsczi]] |- | 1968-02-16 | [[Dorota Arciszewska-Mielewczyk]] |- | 1968-03-02 | [[Daniel Craig]] |- | 1968-03-29 | [[Lucy Lawless]] |- | 1968-03-30 | [[Céline Dion]] |- | 1968-05-10 | [[Emilija Kokić]] |- | 1968-05-26 | [[Fridrik X]] |- | 1968-09-09 | [[Lila Downs]] |- | 1968-09-17 | [[Anastacia]] |- | 1968-09-26 | [[James Caviezel]] |} {{Wikidata list end}} === Ùmarlë === * [[26 strëmiannika]] w Żukòwie [[Jadwiga Ptôch]] [[Kategòrëjô:XX stolaté]] qzvosx8d4q79ku9t7ogb3ufa98vcqx7 Nôùka 0 1959 222663 206768 2026-10-31T11:06:00Z Terrus38 14026 222663 wikitext text/x-wiki '''Ùczba''' je całownotą ùsystematizowóny, lëdzczi wiedzbë, jakô mòże bëc wielerazowò empiriczno (dokôzama) werifikòwónô. Słowò "ùczba" mòże òznôczac téż òglową spòlëznã ùczałich ôs metodë, jaczima sã òni pòsługòwają przë dochôdanim do wiedzbë. Wedle przibioru badérowaniô nôczãscy wëapartniwóné je 5 wietwów ùczbë: * [[dokładnô ùczba|dokładné ùczbë]] ([[matematika]], [[logika]], ëtd.) * [[nôtérnô ùczba|nôtërné ùczbë]] ([[biologiô]], [[chemiô]], [[geògrafiô]], ëtd.) * [[hùmanistnô ùczba|hùmanistné ùczbë]] ([[lingwistika]], [[historiô]], ëtd.) * [[spòlëznowô ùczba|spòlëznowé ùczbë]] ([[ekònomiô]], [[psychòlogiô]], ëtd.) * ùżiwóné (abò: stosowóné) ùczbë ([[infòrmatika]], [[medicëna]], ëtd.) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ùczba| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] sz7hv5ufkm12tvk1p2kgkwtqj29zf6k 222722 222663 2026-10-31T11:32:30Z Terrus38 14026 222722 wikitext text/x-wiki '''Ùczba''' je całownotą ùsystematizowóny, lëdzczi wiedzbë, jakô mòże bëc wielerazowò empiriczno (dokôzama) werifikòwónô. Słowò "ùczba" mòże òznôczac téż òglową spòlëznã ùczałich ôs metodë, jaczima sã òni pòsługòwają przë dochôdanim do wiedzbë. Wedle przibioru badérowaniô nôczãscy wëapartniwóné je 5 wietwów ùczbë: * [[dokładnô ùczba|dokładné ùczbë]] ([[matematika]], [[logika]], ëtd.) * [[nôtérnô ùczba|nôtërné ùczbë]] ([[biologiô]], [[chemiô]], [[geògrafiô]], ëtd.) * [[hùmanistnô ùczba|hùmanistné ùczbë]] ([[lingwistika]], [[historiô]], ëtd.) * [[spòlëznowô ùczba|spòlëznowé ùczbë]] ([[ekònomiô]], [[psychòlogiô]], ëtd.) * stosowóné ùczbë ([[infòrmatika]], [[medicyna]], ëtd.) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ùczba| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] ghr6f5j3o2qvgcb7xlb8yl34txisdls 222732 222722 2026-10-31T11:34:22Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Ùczba]] do [[Nôùka]]: ùczba znaczi co jinégò 222722 wikitext text/x-wiki '''Ùczba''' je całownotą ùsystematizowóny, lëdzczi wiedzbë, jakô mòże bëc wielerazowò empiriczno (dokôzama) werifikòwónô. Słowò "ùczba" mòże òznôczac téż òglową spòlëznã ùczałich ôs metodë, jaczima sã òni pòsługòwają przë dochôdanim do wiedzbë. Wedle przibioru badérowaniô nôczãscy wëapartniwóné je 5 wietwów ùczbë: * [[dokładnô ùczba|dokładné ùczbë]] ([[matematika]], [[logika]], ëtd.) * [[nôtérnô ùczba|nôtërné ùczbë]] ([[biologiô]], [[chemiô]], [[geògrafiô]], ëtd.) * [[hùmanistnô ùczba|hùmanistné ùczbë]] ([[lingwistika]], [[historiô]], ëtd.) * [[spòlëznowô ùczba|spòlëznowé ùczbë]] ([[ekònomiô]], [[psychòlogiô]], ëtd.) * stosowóné ùczbë ([[infòrmatika]], [[medicyna]], ëtd.) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ùczba| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] ghr6f5j3o2qvgcb7xlb8yl34txisdls 222734 222732 2026-10-31T11:34:36Z Terrus38 14026 222734 wikitext text/x-wiki '''Ùczba''' je całownotą ùsystematizowóny, lëdzczi wiedzbë, jakô mòże bëc wielerazowò empiriczno (dokôzama) werifikòwónô. Słowò "ùczba" mòże òznôczac téż òglową spòlëznã ùczałich ôs metodë, jaczima sã òni pòsługòwają przë dochôdanim do wiedzbë. Wedle przibioru badérowaniô nôczãscy wëapartniwóné je 5 wietwów ùczbë: * [[dokładnô ùczba|dokładné ùczbë]] ([[matematika]], [[logika]], ëtd.) * [[nôtérnô ùczba|nôtërné ùczbë]] ([[biologiô]], [[chemiô]], [[geògrafiô]], ëtd.) * [[hùmanistnô ùczba|hùmanistné ùczbë]] ([[lingwistika]], [[historiô]], ëtd.) * [[spòlëznowô ùczba|spòlëznowé ùczbë]] ([[ekònomiô]], [[psychòlogiô]], ëtd.) * stosowóné ùczbë ([[infòrmatika]], [[medicyna]], ëtd.) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nôùka| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] b8cxv151zq3incx1nvh4gav2kjfh3sz Zemia 0 1961 222669 211997 2026-10-31T11:06:38Z Terrus38 14026 222669 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=260 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big><big>'''Zemia'''</big></big> |- ! align="center" bgcolor="#000000" colspan="2" | [[Òbrôzk:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|frameless|Zemia]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika [[òrbita|òrbitë]] (J2000) |- ! align="left" | Strzédnô dôlëzna<br /> òd Słuńca | 149&nbsp;597&nbsp;887&nbsp;[[kilométer|km]]<br />(1,00000011 [[Astronomòwô pòjedincznosc|AU]]) |- ! align="left" | [[Òkrąg|Òkrãżé]] òrbitë | 0,940×10<sup>9</sup>km<br />(6,283&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Ekscentricznota (fizyka)|Mimòsród]] | 0,01671022 |- ! align="left" | [[Peryhelium]] | 147&nbsp;098&nbsp;074&nbsp;km<br />(0,9832899&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Aphelium]] | 152&nbsp;097&nbsp;701&nbsp;km<br />(1,0167103&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Gwiôzdowi rok]] | 365,25696&nbsp;[[dzéń|dniów]]<br />(1,0000191&nbsp;[[Rok|lat]]) |- ! align="left" | [[Synodicznô òbiega]] | nié dotikô |- ! align="left" | Strzédnô chùtkòsc<br /> òrbitalnô | 29,783&nbsp;km/[[sekùnda|s]] |- ! align="left" | [[Nôwikszosc|Nôwikszô]] [[chùtkòsc]] | 30,287&nbsp;km/s |- ! align="left" | [[Nômiészëzna|Nômiészô]] chùtkòsc | 29,291&nbsp;km/s |- ! align="left" | Ùchëłosc òrbitë<br /> ùprocëmnienim [[ekliptika|eklipticzi]] | 0,00005[[grad|°]]<br />(7,25° ùprocëmnienim <br />[[ekwator]]a [[Słuńce|słuńcowégò]]) |- ! align="left" | [[Satelita|Nôtëralny satelita]] | 1 ([[Miesądz]]),<br /> Òbaczë téż<br /> [[3753 Cruithne]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika fizycznô |- ! align="left" | Przemiara ekwatorowô | 12&nbsp;756,270&nbsp;km |- !align="left" | Przemiara [[Geografòwi biegun|biegunowô]] | 12&nbsp;713,500&nbsp;km |- !align="left" | Strzédnô przemiara | 12&nbsp;745,591&nbsp;km |- !align="left" | Splëszczenié | 0,003352861 |- ! align="left" | Strzédny òkrąg | 40&nbsp;041,455&nbsp;km |- ! align="left" | [[Wiéchrzëzna]] | 510&nbsp;065&nbsp;284,702&nbsp;[[kwadratowi kilométer|km²]] |- ! align="left" | [[Zabérnosc (matematika)|Zabérnosc]] | 1,0832×10<sup>12</sup>&nbsp;[[kùbikòwi kilométer|km³]] |- ! align="left" | [[Masa (fizyka)|Masa]] | 5,9736×10<sup>24</sup>&nbsp;kg |- ! align="left" | [[Gãscëzna]] | 5,515&nbsp;[[gram|g]]/[[kùbikòwi centiméter|cm³]] |- ! align="left" | [[Zemsczé przërëchlanié|Zemsczé<br /> przërëchlanié]]<br /> na ekwatorze | 9,780&nbsp;m/s² [http://ssd.jpl.nasa.gov/phys_props_planets.html 1]<br />(0,99732&nbsp;[[Zemsczé przërëchlanié|g]]) |- ! align="left" | [[Chùtkòsc ùcékù]] | 11,186&nbsp;km/s |- ! align="left"| Liniowcowô chùtkòsc na ekwatorze | 1674,38&nbsp;km/h<br /> |- ! align="left"| [[Kòłowô chùtkòsc]] | 15[[grad|°]]/[[gòdzëna|h]] (0,2618&nbsp;[[radian|rad]]/[[sekùnda|s]]) |- ! align="left" | Ùchëłosc ekwatora<br /> ùprocëmnienim<br /> plaskatoscë òrbiti | [[Grad (kąt)|23,439281°]] |- ! align="left" | [[Deklinacjô (astronomijô)|Deklinacjô]] | 90° |- ! align="left" | [[Albedo]] | 0,367 |- ! align="left" | [[Temperatura]]<br /> wiéchrzëznë | {| cellspacing="0" cellpadding="2" align ="center" border="0" width="100%" style="background: #f9f9f9;" |- ! [[Nômiészëzna|min.]] ! [[Strzédnosc|strzéd.]] ! [[Nôwikszosc|maks.]] |- align ="center" | 185&nbsp;[[kelwin|K]] | 287&nbsp;K | 331&nbsp;K |} |- ! align="left" | [[Astronomòwé cësnienié|Astronomòwé<br />cësnienié]]<br /> na wiéchrzéznie | 100 [[kilo|k]][[Paskal|Pa]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Skłôd [[wiodrowina|wiodrowinë]] |- | [[Tãcheń]] || 78,1% |- | [[Krziseń]] || 20,9% |- | [[Argon]] || 0,9% |- | [[Ditlenk wãgla]]<br /> [[Wòdnô ropa]] | Niewiôlgô pakôza, kòl 0,1% |} '''Zemia''' (symbòl: [[Òbrôzk:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) je trzecą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]), a piątą wedle wielgòscë planétą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. Wedle ùczałich Zemia ùfòrmòwa sã kòl 4,57 miljarda lat nazôd, a krótkò pò tim ùfòrmòwôł sã ji jedurny [[nôtëralny satelita]] – [[Miesądz]]. Wkòł Zemi, òkróm Miesądza, krążą jesz dwa [[Miesądze Kordylewsczégò|pichòwé miesądze]] ([[miesądze Kordylewsczégò]]) i wiele [[sztëczny satelita|sztëcznëch satelitów]]. Zemia mô pasowną masã i grawitacjã dlô ùtrzëmaniô wiodrowinë, chtërnô téż chróni przed szkódnym [[ùltrafioletowé parminienié|ùltrafioletowim parminienim]] i téż [[magnétowé pòle]] chróniącé przed [[słuńcowi wiater|słuńcowim wiatrã]]. * Całownô wiéchrzëzna: 510,071 miljónów km<sup>2</sup> * Lądowô wiéchrzëzna: 148,94 miljónów km<sup>2</sup> (29,2% całowni wéchrzëznë) * Wòdnô wiéchrzëzna: 361,132 miljónów km<sup>2</sup> (70,8% całowni wéchrzëznë) == Geògrafiô Zemi == '''[[Òcean|Òceanë]]:''' * [[Spòkójny Òcean]] (Pacyfik, Wiôldżi Òcean) * [[Atlantëcczi Òcean]] (Atlantyk) * [[Jindijsczi Òcean]] * [[Nordowi Òcean]] (Arktikòwi Òcean) – przez niechtërnych je ùznóny jakno czwiôrti òcean, a jinszi znają blós trzë òceanë a nen zwą Artkikòwim Mòrzã abò Lodzanim Mòrzã. * [[Pôłniowi Òcean]] (mòże téż bëc ùznóny jakno dzél Òceanów: Atlantëcczégò, Spòkójnégò i Jindijsczégò). === [[Kòntinent|Kòntinentë]] === * [[Afrika]] * [[Pôłniowô Amerika]] * [[Nordowô Amerika]] * [[Antarktida]] * [[Aùstraliô (kòntinent)|Aùstraliô]] i [[Òceaniô]] * [[Azjô|Azjô]] * [[Eùropa]] === Nôwikszé [[Òceanowi rów|òceanowé rowë]] === * [[Mariańsczi Rów]] – 11&nbsp;022 m * [[Rów Tonga]] – 10&nbsp;882 m * [[Rów Kùrilskò-Kamczacczi]] – 10&nbsp;542 m * [[Filipińsczi Rów]] – 10&nbsp;497 m * [[Rów Kermadec]] – 10&nbsp;047 m * [[Rów Izu-Ogasawara]] (przóde: Bònin) – 9810 m === Nôwikszé [[Réga gór|rédżi gór]] === * [[Himalaje]] – 8848 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Karakòrum]] – 8611 m; dł. 800&nbsp;km * [[Hindukùsz]] – 7690 m; dł. 800&nbsp;km * [[Tien-szan]] – 7439 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Andë]] – 6960 m; dł. 9000&nbsp;km * [[Kòrdilierë]] – 6194 m; dł. 8000&nbsp;km * [[Kaùkaz (réga gór)|Kaùkaz]] – 5642 m; dł. 1100&nbsp;km * [[Górë Ellswòrtha]] – 5140 m; dł. 900&nbsp;km * [[Alpë]] – 4807 m; dł. 1200&nbsp;km * [[Atlas (górë)|Atlas]] – 4165 m; dł. 2200&nbsp;km == Òbaczë téż == * [[Miesądz]] * [[Słuńce]] * [[Wenus]] * [[Mars]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.nineplanets.pl/earth.html Nineplanets.pl – Zemia] {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomiô|Zemia]] [[Kategòrëjô:Zemia| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 109h956niur2efdkbyjjofzpx751ibd 222687 222669 2026-10-31T11:17:47Z Terrus38 14026 222687 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=260 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big><big>'''Zemia'''</big></big> |- ! align="center" bgcolor="#000000" colspan="2" | [[Òbrôzk:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|frameless|Zemia]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika [[òrbita|òrbitë]] (J2000) |- ! align="left" | Strzédnô dôlëzna<br /> òd Słuńca | 149&nbsp;597&nbsp;887&nbsp;[[kilométer|km]]<br />(1,00000011 [[Astronomòwô pòjedincznosc|AU]]) |- ! align="left" | [[Òkrąg|Òkrãżé]] òrbitë | 0,940×10<sup>9</sup>km<br />(6,283&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Ekscentricznota (fizyka)|Mimòsród]] | 0,01671022 |- ! align="left" | [[Peryhelium]] | 147&nbsp;098&nbsp;074&nbsp;km<br />(0,9832899&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Aphelium]] | 152&nbsp;097&nbsp;701&nbsp;km<br />(1,0167103&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Gwiôzdowi rok]] | 365,25696&nbsp;[[dzéń|dniów]]<br />(1,0000191&nbsp;[[Rok|lat]]) |- ! align="left" | [[Synodicznô òbiega]] | nié dotikô |- ! align="left" | Strzédnô chùtkòsc<br /> òrbitalnô | 29,783&nbsp;km/[[sekùnda|s]] |- ! align="left" | [[Nôwikszosc|Nôwikszô]] [[chùtkòsc]] | 30,287&nbsp;km/s |- ! align="left" | [[Nômiészëzna|Nômiészô]] chùtkòsc | 29,291&nbsp;km/s |- ! align="left" | Ùchëłosc òrbitë<br /> ùprocëmnienim [[ekliptika|eklipticzi]] | 0,00005[[grad|°]]<br />(7,25° ùprocëmnienim <br />[[ekwator]]a [[Słuńce|słuńcowégò]]) |- ! align="left" | [[Satelita|Nôtëralny satelita]] | 1 ([[Miesądz]]),<br /> Òbaczë téż<br /> [[3753 Cruithne]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika fizycznô |- ! align="left" | Przemiara ekwatorowô | 12&nbsp;756,270&nbsp;km |- !align="left" | Przemiara [[Geografòwi biegun|biegunowô]] | 12&nbsp;713,500&nbsp;km |- !align="left" | Strzédnô przemiara | 12&nbsp;745,591&nbsp;km |- !align="left" | Splëszczenié | 0,003352861 |- ! align="left" | Strzédny òkrąg | 40&nbsp;041,455&nbsp;km |- ! align="left" | [[Wiéchrzëzna]] | 510&nbsp;065&nbsp;284,702&nbsp;[[kwadratowi kilométer|km²]] |- ! align="left" | [[Zabérnosc (matematika)|Zabérnosc]] | 1,0832×10<sup>12</sup>&nbsp;[[kùbikòwi kilométer|km³]] |- ! align="left" | [[Masa (fizyka)|Masa]] | 5,9736×10<sup>24</sup>&nbsp;kg |- ! align="left" | [[Gãscëzna]] | 5,515&nbsp;[[gram|g]]/[[kùbikòwi centiméter|cm³]] |- ! align="left" | [[Zemsczé przërëchlanié|Zemsczé<br /> przërëchlanié]]<br /> na ekwatorze | 9,780&nbsp;m/s² [http://ssd.jpl.nasa.gov/phys_props_planets.html 1]<br />(0,99732&nbsp;[[Zemsczé przërëchlanié|g]]) |- ! align="left" | [[Chùtkòsc ùcékù]] | 11,186&nbsp;km/s |- ! align="left"| Liniowcowô chùtkòsc na ekwatorze | 1674,38&nbsp;km/h<br /> |- ! align="left"| [[Kòłowô chùtkòsc]] | 15[[grad|°]]/[[gòdzëna|h]] (0,2618&nbsp;[[radian|rad]]/[[sekùnda|s]]) |- ! align="left" | Ùchëłosc ekwatora<br /> ùprocëmnienim<br /> plaskatoscë òrbiti | [[Grad (kąt)|23,439281°]] |- ! align="left" | [[Deklinacjô (astronomijô)|Deklinacjô]] | 90° |- ! align="left" | [[Albedo]] | 0,367 |- ! align="left" | [[Temperatura]]<br /> wiéchrzëznë | {| cellspacing="0" cellpadding="2" align ="center" border="0" width="100%" style="background: #f9f9f9;" |- ! [[Nômiészëzna|min.]] ! [[Strzédnosc|strzéd.]] ! [[Nôwikszosc|maks.]] |- align ="center" | 185&nbsp;[[kelwin|K]] | 287&nbsp;K | 331&nbsp;K |} |- ! align="left" | [[Astronomòwé cësnienié|Astronomòwé<br />cësnienié]]<br /> na wiéchrzéznie | 100 [[kilo|k]][[Paskal|Pa]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Skłôd [[wiodrowina|wiodrowinë]] |- | [[Tãcheń]] || 78,1% |- | [[Krziseń]] || 20,9% |- | [[Argon]] || 0,9% |- | [[Ditlenk wãgla]]<br /> [[Wòdnô ropa]] | Niewiôlgô pakôza, kòl 0,1% |} '''Zemia''' (symbòl: [[Òbrôzk:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) je trzecą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]), a piątą wedle wielgòscë planétą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. Wedle ùczałich Zemia ùfòrmòwa sã kòl 4,57 miljarda lat nazôd, a krótkò pò tim ùfòrmòwôł sã ji jedurny [[nôtëralny satelita]] – [[Miesądz]]. Wkòł Zemi, òkróm Miesądza, krążą jesz dwa [[Miesądze Kòrdilewsczégò|pichòwé miesądze]] ([[miesądze Kòrdilewsczégò]]) i wiele [[sztëczny satelita|sztëcznëch satelitów]]. Zemia mô pasowną masã i grawitacjã dlô ùtrzëmaniô wiodrowinë, chtërnô téż chróni przed szkódnym [[ùltrafioletowé parminienié|ùltrafioletowim parminienim]] i téż [[magnétowé pòle]] chróniącé przed [[słuńcowi wiater|słuńcowim wiatrã]]. * Całownô wiéchrzëzna: 510,071 miljónów km<sup>2</sup> * Lądowô wiéchrzëzna: 148,94 miljónów km<sup>2</sup> (29,2% całowni wéchrzëznë) * Wòdnô wiéchrzëzna: 361,132 miljónów km<sup>2</sup> (70,8% całowni wéchrzëznë) == Geògrafiô Zemi == '''[[Òcean|Òceanë]]:''' * [[Spòkójny Òcean]] (Pacyfik, Wiôldżi Òcean) * [[Atlantëcczi Òcean]] (Atlantyk) * [[Jindijsczi Òcean]] * [[Nordowi Òcean]] (Arktikòwi Òcean) – przez niechtërnych je ùznóny jakno czwiôrti òcean, a jinszi znają blós trzë òceanë a nen zwą Artkikòwim Mòrzã abò Lodzanim Mòrzã. * [[Pôłniowi Òcean]] (mòże téż bëc ùznóny jakno dzél Òceanów: Atlantëcczégò, Spòkójnégò i Jindijsczégò). === [[Kòntinent|Kòntinentë]] === * [[Afrika]] * [[Pôłniowô Amerika]] * [[Nordowô Amerika]] * [[Antarktida]] * [[Aùstraliô (kòntinent)|Aùstraliô]] i [[Òceaniô]] * [[Azjô|Azjô]] * [[Eùropa]] === Nôwikszé [[Òceanowi rów|òceanowé rowë]] === * [[Mariańsczi Rów]] – 11&nbsp;022 m * [[Rów Tonga]] – 10&nbsp;882 m * [[Rów Kùrilskò-Kamczacczi]] – 10&nbsp;542 m * [[Filipińsczi Rów]] – 10&nbsp;497 m * [[Rów Kermadec]] – 10&nbsp;047 m * [[Rów Izu-Ogasawara]] (przóde: Bònin) – 9810 m === Nôwikszé [[Réga gór|rédżi gór]] === * [[Himalaje]] – 8848 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Karakòrum]] – 8611 m; dł. 800&nbsp;km * [[Hindukùsz]] – 7690 m; dł. 800&nbsp;km * [[Tien-szan]] – 7439 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Andë]] – 6960 m; dł. 9000&nbsp;km * [[Kòrdilierë]] – 6194 m; dł. 8000&nbsp;km * [[Kaùkaz (réga gór)|Kaùkaz]] – 5642 m; dł. 1100&nbsp;km * [[Górë Ellswòrtha]] – 5140 m; dł. 900&nbsp;km * [[Alpë]] – 4807 m; dł. 1200&nbsp;km * [[Atlas (górë)|Atlas]] – 4165 m; dł. 2200&nbsp;km == Òbaczë téż == * [[Miesądz]] * [[Słuńce]] * [[Wenus]] * [[Mars]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.nineplanets.pl/earth.html Nineplanets.pl – Zemia] {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomiô|Zemia]] [[Kategòrëjô:Zemia| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] l6qe4zoc0yx4vnkruj55su1nauyqqul Astronomiô 0 2403 222665 206760 2026-10-31T11:06:11Z Terrus38 14026 222665 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Universum.jpg|mały|Universum - C. Flammarion, Woodcut, Pariz 1888, Farwòwanié : Heikenwaelder Hugo, Widen 1998]] '''Astronomiô''' abò '''Astronomijô''' je ùczbą jakô zajimô sã òbserwacëją ë wëjasnianim zjawiszczów bùten [[Zemia|Zemi]] ë ji [[wiodrowina|wiodrowinë]]. Astronomiô badérëje pòchòdzënk, ewolucëjã, chemiczné ë fizyczné swòjiznë òbiektów jaczé mògą bëc òbserwòwóné na niebie (ë są bùten wiodrowinë), ôs zrzeszoné z nima procesë. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomiô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 2rrr6uaayexukfbjtcxbtwjn4hg5cnp Architektura 0 2405 222737 198715 2026-10-31T11:35:40Z Terrus38 14026 222737 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:חטיבת ביניים כפר כמא - אדיגה - Middle school Kfar Kama (56).JPG|mały|Architektura]] Szerok rozmianô '''Architektura''' – [[kùńszt]] ë [[nôùka]] jakô zajimô sã projektowanim bùdinków, równak ji definicëjô nié je, òsoblewie òd zôczątkù [[XX stolaté|XX stolata]], klôrownô. Architekturã je nôt dzysô òpisiwac blós w sparłączeniem z kònkretną diskùsëją ò ji zamkłosc, pòdjimiznã ë znaczenié. == Òbaczë téż == * [[Kùńszt]] * [[Nôùka]] {{#categorytree:Architektura|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Architektura]] bfppce1v1q5jstqtb9jhfj1sayc9l4r Biologiô 0 2407 222693 215252 2026-10-31T11:22:11Z Terrus38 14026 222693 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Biology-0001.jpg|mały|]] '''Biologiô'''<ref>{{sloworz.org|18549|21029}}</ref> – nôùka ò [[żëcé|żëcym]]. Zajimô sã swòjiznama, pòwstôwanim ë zachòwanim sã òrganizmów, badérëje téż relacëje midzë [[ôrt]]ama. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:DNA orbit animated.gif|Helisa [[DNA]] Òbrôzk:Gamma phage.png|Wirus - Gamma phage Òbrôzk:Gemmatimonas aurantiaca.jpg|Bakterie - ''Gemmatimonas aurantiaca'' (- = 1 mikrométer) Òbrôzk:Halobacteria.jpg|Archaea - Halobakterio Òbrôzk:Fucus serratus2.jpg|Stramenopila/Chromista - ''Fucus serratus'' Òbrôzk:Morchella esculenta 08.jpg|Grzib (''Fungi'') - ''Morchella esculenta'' Òbrôzk:Zboże.jpg|Roscëna (''Planta'') - Pszéńca ''Triticum aestivum'' Òbrôzk:Giraffa camelopardalis angolensis (head).jpg|Zwiérz - [[Żirafa]] </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140419052645/http://oke.wroc.pl/images/library/File/pdfy/InfGim/Informator_G1_kaszubski.pdf Infòrmator ò gimnazjalnym egzaminie w kaszëbsczim jãzëkù òd szkòłowégò rokù 2011/2012] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Biologiô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] rvasoowgwg9x5k6w0b4dper1ka3np3z Psychòlogiô 0 2408 222598 205448 2026-10-31T10:40:18Z Terrus38 14026 222598 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Psi2.svg|mały|Psi]] '''Psychòlogiô''' je [[ùczba|ùczbą]] ò zachòwanim, môgù ë mëslach. Zajimô sã przede wszëtczim [[człowiek|człowiekã]], le badérowónym òbiektã mògą bëc téż zwierzãta. Psychòlogiô je czãsto téż definiowónô jakno "ùczba ò zachòwanim ë mëslowëch procesach". == Òbaczë téż == {{#categorytree:Psychòlogiô|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Psychòlogiô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] jsu1ujwq00y1rmzdi7rwl3v57y94u3z 222738 222598 2026-10-31T11:35:57Z Terrus38 14026 222738 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Psi2.svg|mały|Psi]] '''Psychòlogiô''' – [[nôùka]] ò zachòwanim, môgù ë mëslach. Zajimô sã przede wszëtczim [[człowiek|człowiekã]], le badérowónym òbiektã mògą bëc téż zwierzãta. Psychòlogiô je czãsto téż definiowónô jakno "nôùka ò zachòwanim ë mëslowëch procesach". == Òbaczë téż == {{#categorytree:Psychòlogiô|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Psychòlogiô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] tgtm606mv0snjg7nrp2e87lypttjp9m Medicyna 0 2409 222708 195752 2026-10-31T11:23:34Z Terrus38 14026 222708 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Fotothek df n-06 0000376.jpg|mały|]] '''Medicyna''' – je ùczbą jakô òbjimô całosc wiédzë ò zdrowim ë chòroscach, jich lékarzenim ë zapòbieganim. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Medicyna|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Medicyna| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 4p42830zk2atj4gn99wkrxk954x5eag 222709 222708 2026-10-31T11:24:23Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Medicëna]] do [[Medicyna]]: pisënk 222708 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Fotothek df n-06 0000376.jpg|mały|]] '''Medicyna''' – je ùczbą jakô òbjimô całosc wiédzë ò zdrowim ë chòroscach, jich lékarzenim ë zapòbieganim. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Medicyna|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Medicyna| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 4p42830zk2atj4gn99wkrxk954x5eag Kategòrëjô:Psychòlogiô 14 2414 222761 205120 2026-10-31T11:41:29Z Terrus38 14026 222761 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Spòlëznowé nôùczi]] du9l1nuw7d5x2hujdv21cwcu5kquyu6 Kategòrëjô:Biologiô 14 2416 222764 213185 2026-10-31T11:42:29Z Terrus38 14026 222764 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi]] fe7vf876vnrt1efhnqszput2e1y1csq Kategòrëjô:Chemiô 14 2418 222765 206712 2026-10-31T11:42:34Z Terrus38 14026 222765 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi]] 8zu5s32n3z3gghlhfuu1bpla1r8vjo1 Kategòrëjô:Nôùka 14 2419 222787 212984 2026-10-31T11:46:37Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Ùczba]] do [[Kategòrëjô:Nôùka]]: słowizna 212984 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Artikle]] m3n4vdb7mqxuxb6swvi2mj9keeve2xe Kategòrëjô:Architektura 14 2420 222751 200827 2026-10-31T11:39:31Z Terrus38 14026 222751 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôùka]] [[Kategòrëjô:Kùńszt]] 0ll16tfw4yrn3vyvf9unre7fdslvf8q Kategòrëjô:Astronomiô 14 2421 222750 206732 2026-10-31T11:39:24Z Terrus38 14026 222750 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Nôùka]] 8cb4aey3lgdvy97rj0e0jkhax6piy1t Kategòrëjô:Matematika 14 2422 222752 207293 2026-10-31T11:39:51Z Terrus38 14026 222752 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dokładné nôùczi]] tektzkl2715q7f3mckbgp0c5cia89t3 Lësta historëcznëch krôjów ë òbéńdów w Eùropie 0 2436 222435 166707 2026-10-30T20:12:15Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222435 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Lësta historëcznëch krajów ë òbéńdów]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] b8xd1ides3varbpokqx3e4mbd76apcd 222467 222435 2026-10-30T20:29:27Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Lësta historëcznëch krajów ë òbéńdów]] 222467 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Kategòrëjô:Dokładné nôùczi 14 2439 222748 162895 2026-10-31T11:39:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Dokładné ùczbë]] do [[Kategòrëjô:Dokładné nôùczi]] 162895 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Ùczba]] 7fwa1ut8doo5g2kc9cdkb2bv7iwv6zl 222777 222748 2026-10-31T11:44:33Z Terrus38 14026 222777 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Nôùka]] 8cb4aey3lgdvy97rj0e0jkhax6piy1t Kategòrëjô:Fizyka 14 2440 222767 202699 2026-10-31T11:42:39Z Terrus38 14026 222767 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi]] fe7vf876vnrt1efhnqszput2e1y1csq Kategòrëjô:Spòlëznowé nôùczi 14 2441 222745 212621 2026-10-31T11:38:57Z Terrus38 14026 222745 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôùka]] 9hcnnoyyotj4rm6nzrjjte4qt2cb5kn 222746 222745 2026-10-31T11:39:04Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Spòlëznowé ùczbë]] do [[Kategòrëjô:Spòlëznowé nôùczi]] 222745 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôùka]] 9hcnnoyyotj4rm6nzrjjte4qt2cb5kn Kategòrëjô:Humanisticzné nôùczi 14 2501 222783 212622 2026-10-31T11:45:50Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Hùmanistné ùczbë]] do [[Kategòrëjô:Humanisticzné nôùczi]]: słowizna 212622 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ùczba]] ale09pd79wqtrjc0qer5bxtcs3u3m5s 222786 222783 2026-10-31T11:46:16Z Terrus38 14026 222786 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôùka]] 9hcnnoyyotj4rm6nzrjjte4qt2cb5kn Kategòrëjô:Lingwistika 14 2504 222779 219022 2026-10-31T11:45:11Z Terrus38 14026 222779 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Humanisticzné nôùczi]] 45bfq6be46ecysorfls0id2ixfm7wgj Lingwistika 0 2518 222653 198741 2026-10-31T11:02:19Z Terrus38 14026 222653 wikitext text/x-wiki '''Lingwistika''' je ùczbą ò [[jãzëk|jãzëkù]] (mòwie). Zajimô sã pòwstôwanim, rozwijã ë sztrukturą jãzëków. Badérëje téż relacëje midzë apartnyma jãzëkama ôs dokònëje jejich klasyfikacëji. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Kaszëbsczi jãzëk]] * [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] {{#categorytree:Lingwistika|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lingwistika| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 0p4ayw9di7kypd440dlywa7tzolp7cv Kategòrëjô:Archeòlogiô 14 2521 222782 205303 2026-10-31T11:45:33Z Terrus38 14026 222782 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Humanisticzné nôùczi]] gw6d0ow0fnikicjdvk9y614608rtuuu Kategòrëjô:Filozofiô 14 2522 222781 210234 2026-10-31T11:45:28Z Terrus38 14026 222781 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Humanisticzné nôùczi]] gw6d0ow0fnikicjdvk9y614608rtuuu Epitaph Records 0 2552 222259 217352 2026-10-30T18:14:05Z Terrus38 14026 222259 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Epitaph Records Logo.svg|mały|Logòtip]] '''Epitaph Records''' – samòstójnô mùzycznô wëtwórniô z [[Hollywood]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Założił jã w [[1981]] rokù [[Brett Gurewitz]], gitarzista karna [[Bad Religion]]. Dzysô do Epitaph nôleżą téż jinszé wëdôwiznë, w tim [[Hellcat Records]], ë zajimô sã òna téż distribùcją dlô [[Blues|bluesowi]] wëtwórnie [[Fat Possum Records]] (w jaczi wëdôwelë m.jin [[R. L. Burnside]] czë [[T-Model Ford]]). Trzimô sã jã za nôwikszą samòstójną wëdowiznã na swiece. == Karna w Epitaph (wëjimk) == {{Kòlumnë|em=18|1= * [[Agnostic Front]] * [[All|All]] * [[Atmosphere|Atmosphere]] * [[Bad Religion]] * [[Beatsteaks]] * [[Business|Business]] * [[Choking Victim]] * [[Converge|Converge]] * [[Dag Nasty]] * [[Death By Stereo]] * [[The Descendents]] * [[Deviates]] * [[Down by Law (band)|Down by Law]] * [[Downset]] * [[Dropkick Murphys]] * [[The Dwarves]] * [[F-Minus]] * [[Lars Frederiksen and the Bastards]] * [[From First to Last]] * [[Guttermouth]] * [[H2O_(karno)|H2O]] * [[Hepcat]] * [[The Hives]] * [[Hot Water Music]] * [[Ikara Colt]] * [[L7|L7]] * [[Leftover Crack]] * [[The Locust]] * [[Matchbook Romance]] * [[The Matches]] * [[Millencolin]] * [[Roger Miret and the Disasters]] * [[Motion City Soundtrack]] * [[Mouthwash|Mouthwash]] * [[98 Mute]] * [[Nekromantix]] * [[Nerve Agents]] * [[New Bomb Turks]] * [[NOFX]] * [[The Offspring]] * [[Osker]] * [[Pennywise]] * [[Raised Fist]] * [[Rancid]] * [[Refused]] * [[Sage Francis]] * [[Scatter the Ashes]] * [[Joe Strummer]] * [[Ten Foot Pole]] * [[Tiger Army]] * [[Transplants]] * [[1208 (karno)|1208]] * [[U.S. Bombs]] * [[Youth Group]] * [[Zeke]] }} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Punk]] |col2= === Mùzyczné wëtwórnie === {{#categorytree:Mùzyczné wëtwórnie|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné wëtwórnie]] [[Kategòrëjô:Punk]] 2f64iafic8kzrv688ljth4wcn6z24er Industriô 0 2559 222603 209199 2026-10-31T10:46:57Z Terrus38 14026 222603 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Valero Three Rivers Refinery Texas 2020.jpg|mały|]] '''Przemësł'''<ref>{{sloworz.org|17034|19420}}</ref> abò '''Industrëjô''' je ôrt ekònomiczny produkcëji chtëren zajimô sã wëtwòrzewanim [[wôra|wôrów]] ë chtëren wëmôgô inwesticëji zacht kapitału nigle mòże bëc zwënégòwóny jaczi le zwësk. Industrëjô sta sã kluczowim sektorã produkcëji w [[Eùropa|Eùropie]] ë [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] òbczôs [[industrëjnô rewòlucëjô|industrëjny rewòlucëji]]. == Nôwôżniészé wietwie industrëji == * [[Aùtowô industrëjô]] * [[Chemicznô industrëjô]] * [[Górownô industrëjô]] * [[Hëtowô industrëjô]] * [[Infòrmaticznô industrëjó]] * [[Tekstilnô industrëjô]] * [[Zjôdnô industrëjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Industrëjô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] jm5zw13pevqnkvinna39wxgnh0sa8wr 222604 222603 2026-10-31T10:47:07Z Terrus38 14026 222604 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Valero Three Rivers Refinery Texas 2020.jpg|mały|]] '''Przemësł'''<ref>{{sloworz.org|17034|19420}}</ref> abò '''Industriô''' je ôrt ekònomiczny produkcëji chtëren zajimô sã wëtwòrzewanim [[wôra|wôrów]] ë chtëren wëmôgô inwesticëji zacht kapitału nigle mòże bëc zwënégòwóny jaczi le zwësk. Industrëjô sta sã kluczowim sektorã produkcëji w [[Eùropa|Eùropie]] ë [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] òbczôs [[industrëjnô rewòlucëjô|industrëjny rewòlucëji]]. == Nôwôżniészé wietwie industrëji == * [[Aùtowô industrëjô]] * [[Chemicznô industrëjô]] * [[Górownô industrëjô]] * [[Hëtowô industrëjô]] * [[Infòrmaticznô industrëjó]] * [[Tekstilnô industrëjô]] * [[Zjôdnô industrëjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Industrëjô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 3lqbm7arvl5wlk4ieog2c9cw18a84z4 222605 222604 2026-10-31T10:47:39Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Industrëjô]] do [[Industriô]]: pisënk 222604 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Valero Three Rivers Refinery Texas 2020.jpg|mały|]] '''Przemësł'''<ref>{{sloworz.org|17034|19420}}</ref> abò '''Industriô''' je ôrt ekònomiczny produkcëji chtëren zajimô sã wëtwòrzewanim [[wôra|wôrów]] ë chtëren wëmôgô inwesticëji zacht kapitału nigle mòże bëc zwënégòwóny jaczi le zwësk. Industrëjô sta sã kluczowim sektorã produkcëji w [[Eùropa|Eùropie]] ë [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] òbczôs [[industrëjnô rewòlucëjô|industrëjny rewòlucëji]]. == Nôwôżniészé wietwie industrëji == * [[Aùtowô industrëjô]] * [[Chemicznô industrëjô]] * [[Górownô industrëjô]] * [[Hëtowô industrëjô]] * [[Infòrmaticznô industrëjó]] * [[Tekstilnô industrëjô]] * [[Zjôdnô industrëjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Industrëjô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 3lqbm7arvl5wlk4ieog2c9cw18a84z4 222609 222605 2026-10-31T10:49:55Z Terrus38 14026 222609 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Valero Three Rivers Refinery Texas 2020.jpg|mały|]] '''Przemësł'''<ref>{{sloworz.org|17034|19420}}</ref> abò '''Industriô''' – ôrt ekònomiczny produkcji, chtëren zajimô sã wëtwôrzanim [[wôra|wôrów]] ë chtëren wëmôgô inwesticji zacht kapitału nigle mòże bëc zwënégòwóny jaczi le zwësk. Industriô sta sã kluczowim sektorã produkcji w [[Eùropa|Eùropie]] ë [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] òb czass [[industrijnô rewòlucjô|industrijny rewòlucji]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Industriô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] i1aiqjhn0dcjeouvtg9cm9iyfu3tqsu Kategòrëjô:Pòlitologiô 14 2635 222762 214163 2026-10-31T11:41:35Z Terrus38 14026 222762 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Spòlëznowé nôùczi]] [[Kategòrëjô:Pòlitika]] 29jxjaezu2qd0caac6sp1rky3hawf70 Ekònomiô 0 2642 222600 205441 2026-10-31T10:44:53Z Terrus38 14026 222600 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Euro Münzgeld und Portmonee mit grünem Pfeil (Geld, Kleingeld, Münzen).jpg|mały|]] '''Ekònomiô'''<ref>{{sloworz.org|13893|15871}}</ref> – je spòlëznową ùczbą jakô badérëje ë òpisëje produkcëjã, distribùcëjã, kònsumpcëjã ë wëmiónã [[Dobra|dobrów]]. Wëapartniwómë '''pòzytiwną''' ë '''normatiwną ekònomiã'''. Pòzytiwnô ekònomiô mô za nadôwk òbiektiwno ë ùczbòwò rozwidnic fùnkcjonérowanié [[Gòspòdarzënk|gòspòdarzënkù]]. Normatiwnô ekònomiô mô starã bédowac kònkretné rozwiązania òpiarté na subiektiwnëch pòzdrzatkach ekònomistów, np.: "rząd mùszôłbë w nym sztóce zwikszëc pòdatczi". == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == {{#categorytree:Ekònomiô|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ekònomiô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] sa3v4eeec65mqr0borzju8nng14wrgi Kategòrëjô:Ekònomiô 14 2643 222757 215537 2026-10-31T11:41:07Z Terrus38 14026 222757 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Spòlëznowé nôùczi]] 5efrg9czzcgcu1v2j8vbdecb4jwqrnd Lëteratura 0 2645 222655 209249 2026-10-31T11:02:29Z Terrus38 14026 222655 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bibliothèque de l'Assemblée Nationale (Lunon).jpg|mały|]] '''Lëteratura''' je pòchwôtã jaczi òznaczô wszëtczé artisticzné dokôzë zachòwóné w pisóny abò mówiony fòrmie. Pismenizna dzelëc sã zezwëczôj na trzë lëteracczi zorta. Wedle ''[[Ò kùńszcie pòeticczim]]'' [[Aristotelesa]]: [[epika]], [[lirika]] ë [[drama|dramat]]. Lëteratura mòże bëc téż dzelonô wedle mòwë, krôju abò kùlturnégò krézu. Do epicczëch [[Ôrt|ôrtów]] nôleżą m. jin.: [[pòwiôstka]], [[nòwela]], [[bôjka]], [[roman]], [[legenda]], [[brawãda]]. Do liricznich ôrtów nôleżą: [[satira]], [[himn]], [[òdô]], [[piesniô]], [[sònet]], [[tren]], [[fraszka]], [[elegiô]]. Do dramaticznëch ôrtów nôleżą: [[tragediô]], [[kòmédiô]] ë [[richtich dramat]]. Wëstãpòje téż pòdzôł na [[lëteracczi cządë]], na przëmiar: [[barok]], [[renesans]], [[romantizm]]. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbskô lëteratura]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://poezja.org/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëteratura| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] fjuaun0inflinrwgy8v25dgkcwe5zyj Szablóna:Karta 10 2682 222537 27037 2026-10-31T03:11:29Z Iketsi 3254 kat. 222537 wikitext text/x-wiki |- | align=center colspan=2 style="background:#ffffff;" | [[{{{1}}}|220px|Pòłożenié na karce]]<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do szablónów]]</noinclude> lvabqsjy2orukcrl6oaqfyxay23bj5m 222542 222537 2026-10-31T03:20:49Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do szablónów|Szablónë do szablónów]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do infoboxów|Szablónë do infoboxów]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222542 wikitext text/x-wiki |- | align=center colspan=2 style="background:#ffffff;" | [[{{{1}}}|220px|Pòłożenié na karce]]<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do infoboxów]] </noinclude> d0qgatj5cha72xl6evdnv9rq4c9rdfr Fat Possum Records 0 2926 222258 215876 2026-10-30T18:09:12Z Terrus38 14026 222258 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Fat Possum Records logo.svg|mały|Logòtip]] '''Fat Possum Records''' – mùzycznô wëtwórniô z [[Oxford|Oxfordu]] w [[Mississippi]], założonô w [[1992]] rokù przez [[Matthew Johnson|Matthew Johnsona]]. Specjalizëje sã òna òsoblëwie w [[Blues|bluesu]] z nordë Deltë Mississippi. Tuwò wëdôwalë swòje platë m.jin. [[R. L. Burnside]], [[Junior Kimbrough]] czë [[T-Model Ford]]. Z rozwijã wëdôwiznë do programù pòczãlë dochadac młodi wëkònôwcowie, jak na przëmiôr [[Heartless Bastards]] ë [[The Black Keys]]. Platë Fat Possum distribùje samòstójnô mùzycznô wëtwórniô [[Epitaph Records]]. == Film == * [[2003]] ''You See Me Laughin': The Last of the Hill Country Bluesmen''. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Blues]] |col2= === Mùzyczné wëtwórnie === {{#categorytree:Mùzyczné wëtwórnie|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné wëtwórnie]] [[Kategòrëjô:Blues]] 53q9gm1cqr04uo06hlxk9q41bx7oa5m Szablóna:Słuńcowi Ùstôw 10 2931 222681 217758 2026-10-31T11:15:44Z Terrus38 14026 222681 wikitext text/x-wiki {| style="clear:both; width:55em;margin: 1.5em auto; border:1px solid #CCC; background-color:#FCFCFC; font-size:smaller; text-align:center" |- style="height:2em; background-color:#CCF;" ! [[Òbrôzk:Planets are us.png|frameless|upright=0.4|Słuńcowi Ùstôw|left]] <big>[[Słuńcowi Ùstôw]]</big> |- | [[Òbrôzk:Solar_system.png|schema słuńcowégò ùstôwa]] |- | style="font-size: 100%;" |[[Słuńce]] | [[Merkùri]] | [[Wenus]] | [[Zemia]] | [[Mars]] | ''[[Ceres]]'' | [[Jowisz]] | [[Saturna]] | [[Ùran]] | [[Neptun]] | ''[[Orkus]]'' | ''[[Pluton]]'' | ''[[Haùmea]]'' | ''[[Quaoar]]'' | ''[[Makemake]]'' | ''[[Gonggong]]'' | ''[[Eris]]'' | ''[[Sedna]]'' |- | style="background: #EEE; font-size: 95%;"|[[Miesądz]] · [[pas planétojidów]] · [[pas Kùipera]] · [[blóna Òòrta]] |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Navboxë do artiklów]] </noinclude> l81mkhoyw603xqvuhucbtw90govyzrt 222692 222681 2026-10-31T11:18:43Z Terrus38 14026 222692 wikitext text/x-wiki {| style="clear:both; width:55em;margin: 1.5em auto; border:1px solid #CCC; background-color:#FCFCFC; font-size:smaller; text-align:center" |- style="height:2em; background-color:#CCF;" ! [[Òbrôzk:Planets are us.png|frameless|upright=0.4|Słuńcowi Ùstôw|left]] <big>[[Słuńcowi Ùstôw]]</big> |- | [[Òbrôzk:Solar_system.png|schema słuńcowégò ùstôwa]] |- | style="font-size: 100%;" |[[Słuńce]] | [[Merkùri]] | [[Wenus]] | [[Zemia]] | [[Mars]] | ''[[Ceres]]'' | [[Jowisz]] | [[Saturna]] | [[Ùran]] | [[Neptun]] | ''[[Orkus]]'' | ''[[Plutón]]'' | ''[[Haùmea]]'' | ''[[Quaoar]]'' | ''[[Makemake]]'' | ''[[Gonggong]]'' | ''[[Eris]]'' | ''[[Sedna]]'' |- | style="background: #EEE; font-size: 95%;"|[[Miesądz]] · [[pas planétojidów]] · [[pas Kùipera]] · [[blóna Òòrta]] |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Navboxë do artiklów]] </noinclude> cueslgwtyirehsoydjx2yr7dyq9nhct Miesądze Kòrdilewsczégò 0 2933 222683 208388 2026-10-31T11:17:06Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Miesądze Kordylewsczégò]] do [[Miesądze Kordilewsczégò]]: pisënk 208388 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lagrange points Earth vs Moon.jpg|mały]] '''Miesądze Kordylewsczégò''' – [[pich|pichowë]] blónë, chtërne są w [[libracëjny môl|libracëjnych môlach]] [[òrbita|òrbitë]] [[Miesądz]]a. Òbiegają òne [[Zemia|Zemiã]] w juwerny czas co Miesądz. Nalôzłé przez pòlsczégò [[astronóma]] [[Kazmiérz Kordylewski|Kazmiérza Kordylewsczégò]] w [[1961]] rokù. {{Słonecznô systema|kol=#c0c0ff}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw]] dkq2zmb7ahuxvf186lg0y5g2udutp03 222685 222683 2026-10-31T11:17:22Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Miesądze Kordilewsczégò]] do [[Miesądze Kòrdilewsczégò]]: pisënk 208388 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lagrange points Earth vs Moon.jpg|mały]] '''Miesądze Kordylewsczégò''' – [[pich|pichowë]] blónë, chtërne są w [[libracëjny môl|libracëjnych môlach]] [[òrbita|òrbitë]] [[Miesądz]]a. Òbiegają òne [[Zemia|Zemiã]] w juwerny czas co Miesądz. Nalôzłé przez pòlsczégò [[astronóma]] [[Kazmiérz Kordylewski|Kazmiérza Kordylewsczégò]] w [[1961]] rokù. {{Słonecznô systema|kol=#c0c0ff}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw]] dkq2zmb7ahuxvf186lg0y5g2udutp03 Azjô 0 2939 222348 219117 2026-10-30T20:04:44Z Terrus38 14026 222348 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Asia (orthographic projection).svg|mały|330px|Azjô]] '''Azjô''' – dzél swiata, razã z [[Eùropa|Eùropą]] robi [[Eùrazjô|Eùrazjã]], nôwikszi kòntinent na [[Zemia|Zemi]]. Rozcygô sã òd [[Eùropa|Eùropë]] na zôpadze do [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]] na pòrénkù. Òd pôłniowégò zôpadu graniczë z [[Afrika|Afriką]], òd pôłniô z [[Aùstraliô (kòntinent)|Aùstraliô]] ë [[Jindijsczi Òcean|Jindijsczim Òceanem]]. W Azji mieszkô 2/3 wszëtczich lëdzy Zemi. == Wiôldżé òbéńdë Azji == * [[Zôpadnô Azjô]] ** [[Blësczi Pòrénk]] ** [[Kaùkaz]] * [[Westrzédnô Azjô]] * [[Pôłniowô Azjô]] ([[indijsczi subkòntinent]]) * [[Pôłniowò-Pòrénkòwô Azjô]] * [[Pòréncznô Azjô]] ([[Pòréncznô Azjô|Daleczi Pòrénk]]) * [[Syberiô]] * [[Azjatëcczé Tigrë]] Na pòczątkù [[2006]] rokù w Azji bëłë państwa: * [[Afganistan]] * [[Saùdijskô Arabiô]] * [[Armeniô]] * [[Aùstraliô]] ([[Gòdowi Òstrów]] ë [[Kòkòsowé Òstrowë]]) * [[Azerbejdżan]] * [[Bahrajn]] * [[Bangladesz]] * [[Bhutan]] * [[Brunejô]] * [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinë]] * [[Cyper]] * [[Nordowi Cyper]] * [[Egipt]] ([[Pòłòstrów Synaj]]) * [[Filipinë]] * [[Greckô]] (małô òbéńda na òstrowach [[Spòradë]], [[Chijos]] ë [[Lesbòs]]) * [[Grëzóńskô]] * [[Indie]] * [[Indonezjô]] * [[Irak]] * [[Iran]] * [[Izrael]] * [[Japóńskô]] * [[Jemen]] * [[Jordaniô]] * [[Kambòdżô]] * [[Katar]] * [[Kazachstan]] * [[Kirgistan]] * [[Repùblika Kòreji|Pôłniowô Kòreja]] * [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika|Nordowô Kòreja]] * [[Kùwejt]] * [[Laòs]] * [[Liban]] * [[Malediwë]] * [[Malezjô]] * [[Mòngòlskô]] * [[Mianma]] * [[Nepal]] * [[Òman]] * [[Pakistan]] * [[Ruskô]] * [[Syngapùr]] * [[Sri Lanka]] * [[Syriô]] * [[Tadżikistan]] * [[Tajlandiô]] * [[Tajwan]] * [[Pòrénczny Timór]] * [[Tëreckô]] * [[Turkmenistan]] * [[Ùzbekistan]] * [[Wietnam]] * [[Zjednóné Arabsczé Emiratë]] Nôwikszim państwã w Azji je [[Ruskô]] (téż z eùropejsczim dzélã), a nôlëdniészim – [[Indie]]. == Nôtërne leżnoscë == === Wëzdrzatk plónu === [[Òbrôzk:Asia_satellite_orthographic.jpg|mały|Azjô – satelitarni odjimk]] Azjô je – pò Eùropie – nôbarżi rozkawałkòwónim dzélã swiata. Strzédna dôlëzna òd [[mòrze|mòrza]] je 756&nbsp;km a nôwëżi kòl 2360&nbsp;km. Ne wôrtoscë są nôwiksze westrzód wszestczich dzélów swiata, a to dlôte, że Azjô je baro równoleżnikòwò ë pôłnikòwò rozcygniona. Dôlëzna strądu Azji razã je 70,6 tës. km ë je miészô blós òd nej w [[Nordowô Amerikô|Nordowi Americe]]. [[Pòłòstrów|Pòłòstrowë]] są na wnetka 1/5 (19,5%) wiéchrzëznie Azji. Nôwiksze to: [[Arabsczi Półòstrów]] (27&nbsp;330 tës. km²), [[Jindochińsczi Pòłòstrów]] (2174 tës. km²), [[Jindijsczi Półòstrów]] (2088 tës. km²), [[Miészô Azjô]] (501 tës. km²), [[Półòstrów Tajmyr]] (400 tës. km²), [[Kamczatka]] (370 tës. km²) ë [[Kòrejansczi Półòstrów]] (220 tës. km²). [[Òstrów|Òstrowë]] są na dosc môłim môlu Azji, bo na blós 6,17% wiéchrzëznie. Ròwnak je westrzód nich nôwikszô na swiece [[Malajskô Òstrowina]], chtërna je na 1,7 mln km² (z [[Bòrneò]] 735,9 tës. km², [[Sumatra|Sumatrą]] 433,8 tës. km², [[Celebes]]em 189 tës. km² ë [[Jawa|Jawą]] 126,7 tës. km²), òkòma te [[Filipinë]] (300 tës. km², z òstrowã [[Luzon]] 105,7 tës. km² ë [[Mindanaò]] 95,6 tës. km²), òstrowina [[Japòńsczie Òstrowë|Japòńsczich Òstrowów]] (369 tës. km², z [[Honshu]] 230,5 tës. km² ë [[Hokkaidō|Hokkaido]] 77,9 tës. km²), ë téż [[Sachalin]] (76,4 tës. km²), [[Cejlon]] (65,6 tës. km²), [[Tajwan (òstròw)|Tajwan]] (35,8 tës. km²), [[Hajnan]] (34,1 tës. km²), òstrowinë: [[Nordowô Zemia|Nordowi Zemi]] (37,9 tës. km²), [[Nowòsybirsczie Òstrowë|Nowòsybirsczich Òstrowów]] (38,5 tës. km²). Midzë półòstrowama ë òstrowama Azji je wiele mòcno wcãtich hôwingów ë przëstrądnich – òtemkłich, półzamkłich ë zamkłich – mòrsczich wlëgów. Nôwôżniészé z nich są na [[Atlantëcczi Òcean|Atlantëcczim Òceanie]]: [[Westrzódzemné Mòrze]], [[Czôrne Mòrze]], [[Karsczie Mòrze]], [[Mòrze Łaptiewów]], [[Pòrankòwòsybirsczie Mòrze]], [[Czukòcczie Mòrze]], [[Mòrze Beringa]], [[Òchòcczie Mòrze]], [[Japòńsczie Mòrze]], [[Żôłté Mòrze]], [[Pòrankòwòchińsczie Mòrze]], [[Pôłniowòchińsczie Mòrze]], [[Arabsczie Mòrze]], [[Czerwióne Mòrze]], [[Jindonezijsczie Westrzódzemne Mòrze]] (miôno dlô wszetczich mòrz wkòł Malajscziej Òstrowinë ë Filipinów) a téż Hôwindżi: [[Bengalskô Hôwinga|Benglaskô]] ë [[Perskô Hôwinga|Perskô]]. [[Òbrôzk:Himalaya annotated.jpg|330px|mały|Satelitarni odjimk Himalajów z miônoma niechtërnych gòr]] Azjô je – nie zdrzącë na [[Antarktida]] – dzélã swiata ò nôwiższi strzédny wëszawie, chtërna je 990 m [[n.r.m.]] Môlë niżi 300 m n.r.m. są na wiéchrzëwiznie blós 32,4%, môlë chtërne są wëszi 1000 m n.r.m. są na blós 30,4%. Nôwëszô wëszawa Azji – [[Mount Everest]] (8848 m n.r.m.) je téż nôwëszim szczitã swiata. Nôgłãbszô òbniżëna [[Ùmarłe Mòrze|Ùmartégò Mòrza]] (405 m p.r.m.) téż je nóniższim môlã na kòpniach zemsczi kùgli. Azjo pòdnôszë sã w wëstrzédnym dzélu ë pòstãpno òbniżô sã we wszëtczich czerënkach. Niżne môlë są w norodowo-zôpadnim dzélu: [[Tùranskô Niżawa]], [[Zôpadnosybirskô Niżawa]] ë [[Norodowòsybirskô Niżawa]], na pòrénkù je [[Norodowòchińskô Niżawa]], na pôłnim [[Niżawa Gangesu]], [[Niżawa Jindusu|Jindusu]] ë [[Niżawa Mezopòtamiji|Mezopòtamiji]]. Wiôldżie wëszawne môlë: na nordze [[Westrzódsybirskô Wëszawa]], na zôpadze [[Kazascze Pògòrze]] ë na pôłnim [[Wëszawa Dekan]] na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Pòłòstrowie]]. Wëszawa Dekan pòstãpô w pòrénk ë zôpôd rańtowama gòrama (Pòrénkòwe ë Zôpôdne Ghatë). Rańtowé gòrë są téż na zôpadnëch ë pôłniowëch strądach Arabsczégò Półòstrowa. Wësok pòłożoné wëszawë, òbeszłé gòrsczima pasmama, są całownim dzélã Zôpadny ë Centralny Azji. Na zôpadze są to Wëszawë: Anatolijskô, Armeńskô ë Jirańskô. Westrzód wielnych régów gór nôleżi wëmienic górë: [[Pòntijsczie Górë|Pòntijsczie]], [[Taurus]], [[Kaukaz]], [[Elburs]], [[Kopet-dag]], [[Zagros]] ë [[Mekran]]. Dali w pòrénk wiżô gòrsczich pasm rosce. Je tuwò nôwiôldżi na swiece wãzeł górów – [[Pamir]], chtëren je zwóny Dakã Swiata. Tam zbiegiwóją sã jedurne na swiece régë gòr wëższé òd 7000 m n.r.m.: [[Tien-szan]], [[Hindukusz]], [[Karakòrum]], [[Himalaje]] téż Kùnlun ë [[Sino-Tybeteńsczie Gòrë]]. Pôłniowim przëdłëżeniã Sino-Tibetańsczich Górów są gòrsczié pasma Jindochinsczégò Półòstrowa ë Malajsczej Òstrowine. Midzë Himalajama a Kunlunem je nôwëższô na swiece [[Tybetańskô Wëszawa]], a midzë Kunlunem a Tien-szanem wëszawô [[Kaszgarskô Wlëga]]. Barżi na nordowi pòrénk je [[Mòngòlskô Wëszawa]], chtërna je òkrążona pasmama: Ałtaju, Sajanów, Jabònowich Gór ë Wiôldżigô Chiganu. Pòrénkòwy dzél Syberëji to môl wëszawnô-gòrsczi. Szeroczi plaskatowëszańc ({{skr.|m.jin.}} Wëszawë: Ałdańskô, Zejsko-Burejskô, Anadirskô) òddzélone są górama, {{skr.|m.jin.}}: Czersczégo, Wierchojansczima, Kołymsczima, Kòriacczima ë Sichòte Aliń, ë téż górama Kamczatczi. Gòrsczie môlë przëwôżeją na Kòrejańsczim Pòłòstrowie, w pôłniowich Chinach, na Japòńsczich òstrowach, Tajwanie ë Filipinach. Na zacht òbéńdach (kòl 16,5 mln km²) Azeji są pùstinie, chtërne są w conach zwartnikòwej (Arabsczi Pòłòstrów, [[Hindustańskô Niżawa]]), pòdzwartnikòwej (pùstinie Jiranu) jakno téż w letnéj, kòntinentalnej ([[Turańskô Niżawa]], [[Kaszgarskô Wlëga]]. == Lëdztwò == W Azji mieszkô kòle 3,5 mld lëdzy, co je kòl 60% lëdzy na swiece (felëje pòdôwkòw ò azjëtycczim dzélu Ruskô). Òbénda ta cechùje sã wysoczim strzédnim wskôzywôczã zwëczajnégò przërôstaniô lëdztwa (17%), przë czim nôwëższi je w Syrëji (37,1%), Irakù (36,8%) ë Jemenie (36,7%) a nôniższi w Japòńsczi (3,2%). Strzédnô gãstwa zalëdzeniô je héwó 108 sztatùr/km². Rozkwatérowanié lëdzy je baro nierównomiarowé. Òbéńdë Hindujistańscziej Niżawë, Jawë ë Nordowochińsczi Niżawë są nôbarżi zalëdzone na swiece (wiãcy jakno 600 sztatùr/km²). Jinsze òbéńdë (jakno wësoczé górë, pùstinie Strzédny Azji, dalekô Norda) są z wiksza niezalëdzone. Nôwiksze gardë Azji to [[Seùl]] (11,6 mln), [[Mùmbaj|Mùmbaj (Bombaj)]] (9,9 mln), [[Szanghaj]] (9,1 mln), [[Dżakarta]] (9,2 mln), [[Tokijo]] (8,0 mln), [[Delhi]] (7,2 mln), [[Karaczi]] (6,7 mln), [[Pekin]] (7,0 mln), [[Teheran]] (6,8 mln), [[Stambùł]] (7,6 mln) ë [[Bangkòk]] (5,6 mln). Nôwiksze karna gardów to: Seul (16,3 mln), [[Chongqing]] (15,0 mln), [[Òsaka]] (13,8 mln), Szanghaj (13 mln), Bombaj (12,6 mln), Tokio (11,8 mln), [[Kalkùta]] (11,0 mln) ë Pekin (10,5 mln). W Azji je 48 państwów (z Ruską a bez Egiptu ë Grecczi) ë 2 zanôléżne òbéńdë – [[Palestinskô Aùtonomijô|Plestinską Aùtonomiją]] ë [[Makaù]] (do [[gòdnik]]a [[1999]] rokù). == Òbaczë téż == * [[Afrika]] * [[Eùropa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjô| ]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] muvhbco2obx0w9i6p37ciinfhp8wzuh Szablóna:Blónë 10 3008 222490 170374 2026-10-31T00:20:26Z Iketsi 3254 kat. 222490 wikitext text/x-wiki {| id="toc" style="margin: 0 auto; text-align:center" cellspacing="0" |- | rowspan="2" style="vertical-align:top;width:50px; padding-right: 5px" | [[Òbrôzk:Bluesky.jpg|50px|Blóna]] |style="background-color:#0bd2fd"| '''Wëpis ôrtów [[blóna|blón]] pòdzelënëch na trãple''' |- | '''Wësoczie''': [[Cirrus]] &bull; [[Cirrostratus]] &bull; [[Cirrocumulus]]<br/> '''Strzédne''': [[Altostratus]] &bull; [[Altocumulus]] &bull; [[Altocumulus lenticularis]] &bull; [[Nimbostratus]]<br/> '''Nisczie''': [[Stratocumulus]] &bull; [[Stratus]]<br/> '''Ò knôdnej bùdacëji''': [[Cumulus]] &bull; [[Cumulonimbus]] |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Navboxë do artiklów]]</noinclude> nwumo863lsp0tw85wtis61urq5bkk26 Państwò 0 3070 222594 213496 2026-10-31T10:38:11Z Terrus38 14026 222594 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Leviathan frontispiece cropped British Library.jpg|mały|]] '''Państwò''' – to zgòdą z midzënôrodnym prawã takô jednostka pòliticznégò pòdzélu swiata, chtërny przëstoji fùl samòstójnota – nie słëchô niżôdny jinszi pòliticzny jednostce. Na definicjô nie przëjimô równak òdnieseniô państwa do jinszich midzënôrodnëch òrganizacjów jak np. [[ÒZN]] czë [[Eùropejskô Ùniô]], a téż z wikszima państwama (np. w blokù socjalisticznëch państwów słëchającëch [[ZSSR]]). == Òbaczë téż == * [[Lësta eùropejsczich państw]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Państwa| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] hrkk0042oopjwe4nhq1jo5vb7l9qds6 Gregòriańsczi kalãdôrz 0 3100 222660 217114 2026-10-31T11:04:42Z Terrus38 14026 222660 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DBP 1982 1155 400 Jahre Gregorianischer Kalender.jpg|mały|Niemieckô [[pòcztowô marka]] z 1982 rokù]] '''Gregòriańsczi kalãdôrz''' – słuńcowi kalãdôrz wprowadzony w 1582 przez papieża Grégòra XIII. Je zrefòrmòwanym [[juliańsczi kalãdôrz|juliańsczim kalãdarzã]], a ùsôdzcą jegò béł [[Luigi Lilio]]. Do juliańsczégò kalãdôrza dodano pòprôwczi, chtërne miały na ùdbie ùrównanié òpozdzenkù w òdnieseniu do zwrotnikòwégò rokù, narôstałégò òd 46 r. p.n.e. zôs zascyganie jegò pòstôwaniu w przińdnoce. Julijansczi kalãdôrz spózdzał sã 1 dzéń na 128 lat, a gregorijansczi 1 dzéń na kòl 3000 lat. Jinosc midze kalãdarzama juliańsczim a gregòriańsczim je w dwóch sprawach: * ùsënienié 10 dniów, òd [[5 rujana|5]] do [[14 rujana]] 1582 rokù co miało na ùdbie pòprôwczi òpozdzenkù, * wprowadzenié wskôzë, bë lata dzelne òb 100 nié bëłë [[Przestãpny rok|przestãpne]], króm tëch, chtërne dzelne są òb 400 (wic lata [[1600]] ë [[2000]] bëłë w gregoriańsczim przestãpne a [[1700]], [[1800]] ë [[1900]] nié) == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kalãdôrze]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 2chnwfaytc3busb29i9inze2si8hru1 Kategòrëjô:Platowé wëdowizne 14 3118 222257 206812 2026-10-30T17:51:45Z Terrus38 14026 222257 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënK}} l84bgpg18jkroxd4mg7pdksvbxsm05g Kòrejańsczi jãzëk 0 3167 222646 217445 2026-10-31T11:01:38Z Terrus38 14026 222646 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=eeeeee| farba=| apartne miono=한국말 / 조선말| kraj, òbénda1= [[Kòreja]], [[Chinë]], [[Ruskô]], [[Japóńskô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]]|, [[Brazyliô]]| lëczba=78 milionów| môl=13.| rodzëzna=[[Kòrejańsczé jãzëczi]] *Kòrejańsczi jãzëk| alfabét=[[hangùl]]| kraj, òbénda2=[[Nordowô Kòreja]], [[Pôłniowô Kòreja]], [[Yanbian]]| agencëjô=Rząd Nordowi Kòreji, Rząd Pôłniowi Kòreji| iso1=ko| iso2=kor| iso3=kor | sil=KOR | kod=ko| znankównik=Kòrejańskô| jãzëk=kòrejańsczi|znankòwnik2=kòrejańsczégò }} '''Kòrejańsczi jãzëk''' ({{jãz.|ko}} 한국말/조선말) – ùrzãdowi jãzëk [[Repùblika Kòreji|Pôłniowi]] ë [[Nordowô Kòreja|Nordowi Kòreje]]. Je téż jednym z dwùch òficjalnëch jãzëków w prowincje [[Yanbian]] w [[Chinë|Chinach]]. Na cawntm swiece to dô kòl 78 milionów lëdzy, chtërny gôdają w nym jãzëkù, rechùjącë do te wiôldżé grëpë w [[Ruskô|Rusce]], Chinach, [[Aùstraliô|Aùstralie]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]], [[Kanada|Kanadze]], [[Brazyliô|Brazylie]], [[Japóńskô|Japóńsce]] a téż na [[Filipinë|Filipinach]]. Wedle genealogiczny klasyfikacje kòrejańsczi twòrzi swòjã gwôsną jãzëkòwą familiã, do jaczi nôleżą jesz jãzëczi czedżu ë jukczin. Kòrejańsczi je aglutinacyjnym jãzëkã a słëchô ôrtowi [[jãzëk ôrtu SOV|SOV]]. == Miona == Kòrejańsczé miono jãzëka wëprowôdzô sã òd miona Kòreji brëkòwóny w dónëch òbéndach negò kraju. W Nordowi Kòreji jãzëk zwie sã ''Chosŏnmal'' (조선말), abò ''Chosŏnŏ'' (조선어) a w Pôłniowi nôczãscy zwie sã gò ''Hangungmal'' (한국말) abò ''Hangugeo'' (한국어) czë ''Gugeo'' (국어, nôrodowi abò domòcy jãzëk). Czasã nazéwô sã gò ''Urimal'' ("naji jãzëk"; 우리말 jakò jedno słowò w Pôłniowi Kòreji, 우리 말 ze spacją w Nordowi). == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Japóńsczi jãzëk]] * [[Hangeul]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòrejańsczi jãzëk| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 600plhcr0mzuistpyha5erxydgy7xz0 Szablóna:Kòrejańsczé miono 10 3169 222549 209279 2026-10-31T03:28:54Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 222549 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float:right; width:300px; margin-left: 1em; margin-bottom: 1ex;" |+ style="font-size: large; margin: inherit;"|'''{{{miono}}}''' |- |colspan="2"|'''[[kòrejańsczi jãzëk|Kòrejańsczé]] miono''' |- |[[Transkripëje kòrejańsczégò jãzëka|Pòprawionô transkripcjô]]||{{{pòprawionô}}} |- |[[Transkripcje kòrejańsczégò jãzëka|Transkripcjô McCune'a-Reischauera]]||{{{MCR}}} |- |[[Hangùl]]||{{{hangeul}}} |- |[[Hanja]]||{{{hanja}}} |- |colspan="2"|'''Wëmòwa''' |- |[[IPA]]||{{IPA|{{{IPA}}}}} |- |Przëkródzonô kaszëbskô||{{{wëmòwa}}} |- |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> ntrxmokplna9jl4n5x9wxpmvshm3law 222567 222549 2026-10-31T03:51:51Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Infoboxë|Infoboxë]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222567 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float:right; width:300px; margin-left: 1em; margin-bottom: 1ex;" |+ style="font-size: large; margin: inherit;"|'''{{{miono}}}''' |- |colspan="2"|'''[[kòrejańsczi jãzëk|Kòrejańsczé]] miono''' |- |[[Transkripëje kòrejańsczégò jãzëka|Pòprawionô transkripcjô]]||{{{pòprawionô}}} |- |[[Transkripcje kòrejańsczégò jãzëka|Transkripcjô McCune'a-Reischauera]]||{{{MCR}}} |- |[[Hangùl]]||{{{hangeul}}} |- |[[Hanja]]||{{{hanja}}} |- |colspan="2"|'''Wëmòwa''' |- |[[IPA]]||{{IPA|{{{IPA}}}}} |- |Przëkródzonô kaszëbskô||{{{wëmòwa}}} |- |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]] </noinclude> lxzf16060bcob7b3recxjhxigka89nc Frańcëskô 0 3177 222418 207231 2026-10-30T20:12:12Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222418 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Francjô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] ezpzknbzffzrdemwyei3belo3141w51 Religiô 0 3422 222590 215956 2026-10-31T10:36:16Z Terrus38 14026 222590 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ReligijneSymbole.svg|mały|]] '''Religijô''' to systema [[Wiara|wierzeniów]] ë praktików, òpisëwôjącëch sparłączenié człowieka z wszelejakò rozmióną sferą swiãtoscë ë sferą bòską. Manifestëje òna sã w doktrinalnym wëmiôrze ([[religinô doktrina|doktrina]]), wierze, w religijnëch dzejaniach ([[religijny kùlt|kùlt]]), w spòleczno-òrganizacëjny sferze ([[Kòscół (òrganizacëjô)|Kòscół]], [[religijnô zrzesznica]]) ë w indiwidualny sferze [[Dëchòwë żëcé|dëchòwnosc]] (m.jin. [[mistika]]). == Galeriô == <gallery mode="packed" heights=150px> Òbrôzk:Prevailing religious population by country percentage.svg| Òbrôzk:Percent of Christians by Country–Pew Research 2011.svg| Òbrôzk:World Catholic Population.png| Òbrôzk:Protestant-world-by-country.png| Òbrôzk:World Eastern Orthodox population.png| Òbrôzk:Muslim distribution.png| Òbrôzk:Jewish distrib country.png| Òbrôzk:Buddhist distribution.png| Òbrôzk:Hindu distribution.png| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Państwò]] * [[Dësza]] |col2= === Religiô === {{#categorytree:Religiô|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 02f9xtdqg665we3werinq1l0lopadif Słupsk 0 3562 222373 171803 2026-10-30T20:12:06Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222373 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Stôłpsk]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] s4j3snqahvr4wk9m4suojz56f2anx33 Stolp 0 3563 222358 171801 2026-10-30T20:12:04Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222358 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Stôłpsk]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] s4j3snqahvr4wk9m4suojz56f2anx33 Kòrejańskô Lëdowò-Demokratnô Repùlika 0 3589 222363 207232 2026-10-30T20:12:05Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222363 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] o5abrxzhyp6ry3wvkjkf4ua2rsj17r1 Szablóna:Kòrejańsczé miono òbrôzk 10 3593 222550 16799 2026-10-31T03:28:58Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 222550 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float:right; width:300px; margin-left: 1em; margin-bottom: 1ex;" |+ style="font-size: large; margin: inherit;"|'''{{{miono}}}''' |- |colspan="2" style="text-align:center; border-bottom:3px solid gray;"|[[Òbrôzk:{{{òbrôzk}}}|200px]] |- |colspan="2"|'''[[kòrejańsczi jãzëk|Kòrejańsczé]] miono''' |- |[[Transkripcëje kòrejańsczégò jãzëka|Pòprawionô transkripcëjô]]||{{{pòprawionô}}} |- |[[Transkripcëje kòrejańsczégò jãzëka|Transkripcëjô McCune'a-Reischauera]]||{{{MCR}}} |- |[[Hangeul]]||{{{hangeul}}} |- |[[Hanja]]||{{{hanja}}} |- |'''Wëmòwa''' |- |[[IPA]]||{{IPA|{{{IPA}}}}} |- |Przëkrodzonô kaszëbska||{{{wëmòwa}}} |- |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 4h13k1w6j55n84zujws95uatujyf60i 222566 222550 2026-10-31T03:51:51Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Infoboxë|Infoboxë]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222566 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float:right; width:300px; margin-left: 1em; margin-bottom: 1ex;" |+ style="font-size: large; margin: inherit;"|'''{{{miono}}}''' |- |colspan="2" style="text-align:center; border-bottom:3px solid gray;"|[[Òbrôzk:{{{òbrôzk}}}|200px]] |- |colspan="2"|'''[[kòrejańsczi jãzëk|Kòrejańsczé]] miono''' |- |[[Transkripcëje kòrejańsczégò jãzëka|Pòprawionô transkripcëjô]]||{{{pòprawionô}}} |- |[[Transkripcëje kòrejańsczégò jãzëka|Transkripcëjô McCune'a-Reischauera]]||{{{MCR}}} |- |[[Hangeul]]||{{{hangeul}}} |- |[[Hanja]]||{{{hanja}}} |- |'''Wëmòwa''' |- |[[IPA]]||{{IPA|{{{IPA}}}}} |- |Przëkrodzonô kaszëbska||{{{wëmòwa}}} |- |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]] </noinclude> m64rasq43wj07x92p9fabm8j4eo55o3 Estónskô 0 3672 222436 179470 2026-10-30T20:12:15Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222436 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Estoniô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] niggyuf9gpa3h12pcd98nao9rkxvg15 1753 0 3720 222319 176429 2026-10-30T19:33:27Z Terrus38 14026 222319 wikitext text/x-wiki {{Rok w jinszich kalãdôrzach|1753}} '''1753''' / MDCCLIII – [[Przestãpny rok|rok nieprzestãpny]] (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na [[pòniedzôłk]] pòdług [[Gregòriańsczi kalãdôrz|gregòriańsczégò kalãdôrza]]. Nót je równak pamiãtac, że jaż do [[1929]] w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a [[juliańsczi kalãdôrz]]. Pòdług [[Juliańsczi kalãdôrz|juliańsczégò kalãdôrza]] pòczątk tegò rokù przëpôdł na [[piątk]] i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni. Je to 1753 rok naszi erë (pò narodzenim [[Jezës Christus|Christusa]]), 753. rok drëdżégò tësąclecô, 53. rok XVIII stolatégò, 3. rok 6-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò. === Wëdarzenia === * [[Karól Linneùsz]] òpisôł [[kaszëbskô wika|kaszëbską wikã]]. === Ùrodzëlë sã === * === Ùmarlë === * <center>'''↓''' '''Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok''' '''↓'''</center> <center>[[1751]] « [[1752]] « '''1753''' » [[1754]] » [[1755]]</center></br> <center>{{Kalãdôrz roczny|1|0|3}}<center> [[Kategòrëjô:XVIII stolaté]] 0s3u5joxld72z0f3tdn5tmbta18tmaj 1707 0 3838 222320 175260 2026-10-30T19:33:33Z Terrus38 14026 222320 wikitext text/x-wiki {{Rok w jinszich kalãdôrzach|1707}} '''1707''' / MDCCVII – [[Przestãpny rok|rok nieprzestãpny]] (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na [[sobòta|sobòtã]] pòdług [[Gregòriańsczi kalãdôrz|gregòriańsczégò kalãdôrza]]. Nót je równak pamiãtac, że jaż do [[1929]] w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a [[juliańsczi kalãdôrz]]. Pòdług [[Juliańsczi kalãdôrz|juliańsczégò kalãdôrza]] pòczątk tegò rokù przëpôdł na [[strzoda|strzodã]] i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni. Je to 1707 rok naszi erë (pò narodzenim [[Jezës Christus|Christusa]]), 707. rok drëdżégò tësąclecô, 7. rok XVIII stolatégò, 7. rok 1-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò. === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === * [[Karól Linneùsz]] === Ùmarlë === * <center>'''↓''' '''Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok''' '''↓'''</center> <center>[[1705]] « [[1706]] « '''1707''' » [[1708]] » [[1709]]</center></br> <center>{{Kalãdôrz roczny|6|0|3}}</center> [[Kategòrëjô:XVIII stolaté]] f8sdy8g7u94d99pkhwltvkjpefdvg10 Szablóna:Kòòrdinatë 10 3992 222551 21924 2026-10-31T03:29:05Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 222551 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifexpr: (({{{grad_szérz}}} round 0) = {{{grad_szérz}}}) AND (({{{grad_dł}}} round 0) = {{{grad_dł}}})| {{kòòrdinatë/internal|{{{grad_szérz|}}}|{{{minut_szérz|}}}|{{{sekùnd_szérz|}}}|{{{szérz|N}}}|{{{grad_dł|}}}| {{{minut_dł|}}}|{{{sekùnd_dł|}}}|{{{długòta|E}}}|{{{skala|100000}}}}}| {{kòòrdinatë/internal|{{kòòrdinatë/gradë|{{{grad_szérz}}}}}|{{kòòrdinatë/minut|{{{grad_szérz}}}}}||{{{szérz|N}}}|{{kòòrdinatë/gradë|{{{grad_dł}}}}}|{{kòòrdinatë/minut|{{{grad_dł}}}}}||{{{dłùgòta|E}}}|{{{skala|100000}}}}}}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 0w03j4lr791gnpiz0g3n7ei9wm8fyz2 222562 222551 2026-10-31T03:48:18Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kôrtów|Szablónë do kôrtów]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222562 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifexpr: (({{{grad_szérz}}} round 0) = {{{grad_szérz}}}) AND (({{{grad_dł}}} round 0) = {{{grad_dł}}})| {{kòòrdinatë/internal|{{{grad_szérz|}}}|{{{minut_szérz|}}}|{{{sekùnd_szérz|}}}|{{{szérz|N}}}|{{{grad_dł|}}}| {{{minut_dł|}}}|{{{sekùnd_dł|}}}|{{{długòta|E}}}|{{{skala|100000}}}}}| {{kòòrdinatë/internal|{{kòòrdinatë/gradë|{{{grad_szérz}}}}}|{{kòòrdinatë/minut|{{{grad_szérz}}}}}||{{{szérz|N}}}|{{kòòrdinatë/gradë|{{{grad_dł}}}}}|{{kòòrdinatë/minut|{{{grad_dł}}}}}||{{{dłùgòta|E}}}|{{{skala|100000}}}}}}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]] </noinclude> fw4ybo0jdhbyku9a8cref1ook88ja8o Szablóna:Kòòrdinatë/internal 10 3993 222553 21925 2026-10-31T03:29:25Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 222553 wikitext text/x-wiki <span id="coordinates" class="coordinates" style="">Kòòrdinatë: [http://tools.wikimedia.de/~magnus/geo/geohack.php?params={{padleft:{{{1}}}|2|0}}_{{#if: {{{2|}}}|{{padleft:{{{2}}}|2|0}}|00}}_{{#if: {{{3|}}}|{{padleft:{{{3}}}|2|0}}|00}}_{{{4}}}_{{padleft:{{{5}}}|3|0}}_{{#if: {{{6|}}}|{{padleft:{{{6}}}|2|0}}|00}}_{{#if: {{{7|}}}|{{padleft:{{{7}}}|2|0}}|00}}_{{{8}}}_type:city_scale:{{{9}}} {{padleft:{{{1}}}|2|0}}°{{#if: {{{2|}}}|{{padleft:{{{2}}}|2|0}}'{{#if: {{{3|}}}|{{padleft:{{{3}}}|2|0}}"|}}|}} {{{4}}} {{padleft:{{{5}}}|3|0}}°{{#if: {{{6|}}}|{{padleft:{{{6}}}|2|0}}'{{#if: {{{7|}}}|{{padleft:{{{7}}}|2|0}}"|}}|}} {{{8}}}][[Image:Geographylogo.svg|20px|Geògrafijô]]</span><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 23q9phkgu7xkews2cd3pe1oni6a8d8z 222563 222553 2026-10-31T03:48:19Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kôrtów|Szablónë do kôrtów]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222563 wikitext text/x-wiki <span id="coordinates" class="coordinates" style="">Kòòrdinatë: [http://tools.wikimedia.de/~magnus/geo/geohack.php?params={{padleft:{{{1}}}|2|0}}_{{#if: {{{2|}}}|{{padleft:{{{2}}}|2|0}}|00}}_{{#if: {{{3|}}}|{{padleft:{{{3}}}|2|0}}|00}}_{{{4}}}_{{padleft:{{{5}}}|3|0}}_{{#if: {{{6|}}}|{{padleft:{{{6}}}|2|0}}|00}}_{{#if: {{{7|}}}|{{padleft:{{{7}}}|2|0}}|00}}_{{{8}}}_type:city_scale:{{{9}}} {{padleft:{{{1}}}|2|0}}°{{#if: {{{2|}}}|{{padleft:{{{2}}}|2|0}}'{{#if: {{{3|}}}|{{padleft:{{{3}}}|2|0}}"|}}|}} {{{4}}} {{padleft:{{{5}}}|3|0}}°{{#if: {{{6|}}}|{{padleft:{{{6}}}|2|0}}'{{#if: {{{7|}}}|{{padleft:{{{7}}}|2|0}}"|}}|}} {{{8}}}][[Image:Geographylogo.svg|20px|Geògrafijô]]</span><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]] </noinclude> 4y0p9nl4acci98rz1o70bx0pb0ft05j Szablóna:Kòòrdinatë/gradë 10 3994 222552 21926 2026-10-31T03:29:17Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 222552 wikitext text/x-wiki {{#expr: ({{{1}}}-0.5) round 0}}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> qnneifx2kctqnm6fjpb2fu0ly8ze7f4 222564 222552 2026-10-31T03:48:19Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kôrtów|Szablónë do kôrtów]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222564 wikitext text/x-wiki {{#expr: ({{{1}}}-0.5) round 0}}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]] </noinclude> f0lbjb3vmz13dzqy70zdisp5ns6n04v Szablóna:Kòòrdinatë/minut 10 3995 222554 21927 2026-10-31T03:29:32Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 222554 wikitext text/x-wiki {{#expr: 60*({{{1}}}-(({{{1}}}-0.5) round 0)) round 0}}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> g1ug6noba9hbmrnd26f87dd91l37ggz 222565 222554 2026-10-31T03:48:19Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kôrtów|Szablónë do kôrtów]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222565 wikitext text/x-wiki {{#expr: 60*({{{1}}}-(({{{1}}}-0.5) round 0)) round 0}}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]] </noinclude> 49hiwg99spsmead8b6j3h61nbf114l7 Afrika 0 4096 222343 219884 2026-10-30T20:03:48Z Terrus38 14026 222343 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Africa_satellite_orthographic.jpg|mały|Afrika – satelitarny odjimk]] '''Afrika''' – stolemna dzél [[Zemia|swiata]], na pôłnie od Eùropë i na zôpadze od [[Azjô|Azji]], z chtërną je sparłaczona lądowo przez Suez. We wschòdnym i pôłniowim dzélu Africzi roscą nisczé i wësoczé trôwë, pòjedińczé drzewa (palmë, baòbabë, akacje), a téż préklowaté chwarzna. === Lëdztwò === [[Òbrôzk:Africa in the world (red) (W3).svg|mały|Afrika]] W Africe mieszkô kòle 920 mln lëdzy. === Kraje Africzi === W Africe je 54 [[Państwò|państwów]] ë zanôléżnych òbéńdów. {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%" ! Fana ! Państwò ! Nôrodné miono kraju ! Stolëca ! Ùrzãdné i brëkòwané jãzëczi ! Dëtkòwô jednota |- | [[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|center|50px|border]] | [[Algeriô]] abò Algerskô | الجزائر‎ | [[Algiers]] | [[arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[berbersczi_jãzëk|berbersczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Algersczi dënar |- | [[Òbrôzk:Flag of Angola.svg|center|50px|border]] | [[Angòla]] | Angola | [[Luanda]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], Kikongo, Kimbundu, Umbundu | Angòlskô kwanza |- | [[Òbrôzk:Flag of Benin.svg|center|50px|border]] | [[Benin]] | Bénin | [[Porto Novo]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Yoruba_jãzëk|Yòruba]], [[Fòn_jãzëk|Fòn]] | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Botswana.svg|center|50px|border]] | [[Bòtswana]] | Botswana | [[Gaborone]] | [[Setswana_jãzëk|Setswana]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Botswańskô pula |- | [[Òbrôzk:Flag of Burkina Faso.svg|center|50px|border]] | [[Bùrkina Faso]] | Burkina Faso | [[Ouagadougou]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Mòoré, Fula, Dioula | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Burundi.svg|center|50px|border]] | [[Bùrundi]] | Burundi | [[Gitega]] | [[Kirundi_jãzëk|Kirundi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Bùrundiańsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Chad.svg|center|50px|border]] | [[Czad]] | Tchad | [[Ndżamena]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|center|50px|border]] | [[Demòkraticzna Repùblika Kòngo]] | République démocratique du Congo | [[Kinszasa]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Lingala, Kikongo, Swahili, Tshiluba | Kòngolësczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Djibouti.svg|center|50px|border]] | [[Dżibùti]] | Djibouti | [[Dżibùti (gard)]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], Afarsczi, Somali | Dżibùtëńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|center|50px|border]] | [[Egipt]] | مصر‎ | [[Kairo]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] (egipsczi dialekt) | Egipsczi funt |- | [[Òbrôzk:Flag of Eritrea.svg|center|50px|border]] | [[Eritrejô]] | ኤርትራ | [[Asmara]] | Tigrinya, Beja, [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], Tigre, Kunama, Saho, Bilen, Nara, Afar, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Eritreańskô nakfa |- | [[Òbrôzk:Flag_of_Eswatini.svg|center|50px|border]] | [[Eswatini]] abò Swaziland | weSwatini, Eswatini | [[Mbabane]] | Swazi jãzëk, angelsczi | Swazisczi lilangeni, pôłniowôafrikaańsczi rand |- | [[Òbrôzk:Flag of Ethiopia.svg|center|50px|border]] | [[Etiopiô]] | Iትዮጵያ Ītyōṗṗyā | [[Addis Abeba]] | [[Amharsczi]] | Etiopsczi birr |- | [[Òbrôzk:Flag of Gabon.svg|center|50px|border]] | [[Gabón]] | Gabon | [[Libreville]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Fang, Myene, Punu, Nzebi | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Gambia.svg|center|50px|border]] | [[Gambiô]] | Gambia | [[Bandżul]] | [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], Mandinka, Fula, Wolof, Serer, Jola | Gambijsczi dalasi |- | [[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|center|50px|border]] | [[Ghanô]] | Ghana | [[Accra]] | [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], Asante Twi, Bono, Dagbani, Frafra, Kusaal, Hausa | Ghańsczi cedi |- | [[Òbrôzk:Flag of Guinea.svg|center|50px|border]] | [[Gwineja]] | Guinée | [[Conakry]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Fulani, Mandinka, Susu | Gwinejsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Guinea-Bissau.svg|center|50px|border]] | [[Gwineja Bissaù]] | Guinea-Bissau | [[Bisseau]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], górnowinejsczi kreole | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Cameroon.svg|center|50px|border]] | [[Kamerùn]] | Cameroon | [[Jaunde]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], Fula, Ewondo | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Kenya.svg|center|50px|border]] | [[Keniô]] | Kenya | [[Nairobi]] | [[Swahili]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Kenijsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Comoros.svg|center|50px|border]] | [[Kòmòrë]] | Komori | [[Moroni]] | [[Kòmòrôńsczi_jãzëk|kòmòrôńsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | Kòmòròńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Republic of the Congo.svg|center|50px|border]] | [[Kòngo]] | Congo | [[Brazzaville]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Kituba, Kikongo, Lingala | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Lesotho.svg|center|50px|border]] | [[Lesòthò]] | Lesotho | [[Maseru]] | [[Sotho]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Lesothòńsczi loti |- | [[Òbrôzk:Flag of Liberia.svg|center|50px|border]] | [[Liberiô]] | Liberia | [[Monrowia]] | [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Liberańsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Libya.svg|center|50px|border]] | [[Libiô]] | ليبيا‎ | [[Tripolis]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[Berbersczi_jãzëk|berbersczi]] | Libijsczi dinar |- | [[Òbrôzk:Flag of Madagascar.svg|center|50px|border]] | [[Madagaskar]] | Madagascar | [[Antananarivo]] | [[Malagasczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Malagasczi ariary |- | [[Òbrôzk:Flag of Malawi.svg|center|50px|border]] | [[Malawi]] | Malawi | [[Lilongwe]] | [[Chichewi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Malawijskô kwacha |- | [[Òbrôzk:Flag of Mali.svg|center|50px|border]] | [[Mali]] | Mali | [[Bamako]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Bambara | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|center|50px|border]] | [[Marokò]] | al-Maġhrib | [[Rabat]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], | Marokańsczi dirham |- | [[Òbrôzk:Flag of Mauritania.svg|center|50px|border]] | [[Maùretaniô]] | ‏موريتانيا‎ | [[Nouakchott]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Maùretańskô ouguiya |- | [[Òbrôzk:Flag of Mauritius.svg|center|50px|border]] | [[Maùritjùs]] | Mauritius | [[Port Louis]] | Kreole, Bhojpuri, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Mauritjùskô rupia |- | [[Òbrôzk:Flag of Mozambique.svg|center|50px|border]] | [[Mòzambik]] | Mozambique | [[Maputo]] | [[Pòrtugalsczi jãzëk|pòrtugalsczi]] | Mòzambijsczi metikal |- | [[Òbrôzk:Flag of Namibia.svg|center|50px|border]] | [[Namibiô]] | Namibia | [[Windhoek]] | Afrikaans, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], miemiecczi, RuKwangali, Setswana, siLozi, !Kung | Nambijsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Niger.svg|center|50px|border]] | [[Niger]] | Niger | [[Niamey]] | Hausa, Kanuri, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Nigeria.svg|center|50px|border]] | [[Nigeriô]] | Nigeria | [[Abuja]] | Hausa, Igbo, Joruba, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Nigeriôńskô naira |- | [[Òbrôzk:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|center|50px|border]] | [[Òstrowë Swiãtégò Tomôsza i Ksążãcy]] | São Tomé e Príncipe | [[São Tomé]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], saòtomeńsczi kreól, fòrro, angòlsczi kreól | Saotomeńskô dobra |- | [[Òbrôzk:Flag of South Africa.svg|center|50px|border]] | [[Pôłniowô Afrika]], RPA | South Africa | [[Pretoria]], [[Johannesburg]], [[Bloomfontain]] | Zulu, Xhosa, Sotho, Tswana, Afrikaans, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Pôłniowôafrikaańsczi rand |- | [[Òbrôzk:Flag of South Sudan.svg|center|50px|border]] | [[Pôłniowi Sudan]] | South Sudan | [[Dżuba]] | Bari, Dinka, Luo, Murle, Nuer, Zande, [[Arabsczi_jãzëk|Jubôarabsczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Pôłniowôsudańsczi funt |- | [[Òbrôzk:Flag of Cape Verde (10-17).svg|center|50px|border]] | [[Repùblika Zelonégò Przilądka]] | Cabo Verde | [[Praia]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], zelonòprzilądkòsczi creole | Zelonòprzilądkòsczi escudo |- | [[Òbrôzk:Flag of Central African Republic.svg|center|50px|border]] | [[Westrzédnoafrikańskô Repùblika]] | République Centrafricaine | [[Bangui]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Sango_jãzëk|sango]] | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Equatorial Guinea.svg|center|50px|border]] | [[Równikòwô Gwinejô]] | Guinea Ecuatorial | [[Molobo]] | [[Szpańsczi_jãzëk|szpańsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], Fang, Bube, Combe, Annobonesczi, Igbo | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Rwanda.svg|center|50px|border]] | [[Rwandô]] | Rwanda | [[Kigali]] | Swahili, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Rwandejsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|center|50px|border]] | [[Senegal]] | Sénégal | [[Dakar]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Wolof | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Seychelles.svg|center|50px|border]] | [[Seszele]] | Seychelles | [[Victoria]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], seszelsczi kreole | Seszelskô rupiô |- | [[Òbrôzk:Flag of Sierra Leone.svg|center|50px|border]] | [[Sierra Leone]] | Sierra Leone | [[Freetown (Sierra Leone)]] | Temne, Mende, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Sierraleońsczi leon |- | [[Òbrôzk:Flag of Somalia.svg|center|50px|border]] | [[Somaliô]] | Soomaaliya | [[Mogadiszu]] | Somali, [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | Somalsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Sudan.svg|center|50px|border]] | [[Sudan]] | السودان | [[Chartum]] | [[Arabsczi_jãzëk|Sudańsczi arabsczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Sudańsczi funt |- | [[Òbrôzk:Flag of Tanzania.svg|center|50px|border]] | [[Tanzaniô]] | Tanzania | [[Dodoma]] | Swahili, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Tanzańsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Togo (3-2).svg|center|50px|border]] | [[Togo]] | Togo | [[Lomé]] | Ewe, Kabiyé, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Tunisia.svg|center|50px|border]] | [[Tunezjô]] | تونس‎ | [[Tunis]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], berbersczi, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Tùnezejsczi dinar |- | [[Òbrôzk:Flag of Uganda.svg|center|50px|border]] | [[Ùgandô]] | Uganda | [[Kampala]] | [[Swahili]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Ùgandejsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Zambia.svg|center|50px|border]] | [[Zambiô]] | Zambia | [[Lusaka]] | Bemba, Nyanja, Tonga, Lozi, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Zambijsko kwacha |- | [[Òbrôzk:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|center|50px|border]] | [[Zôpadnô Sahara]], dzelowô Sahrawi | Western Sahara; dzelowô Sahrawi | [[Laayounea]], [[Tifariti]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Sahrawiskô peseta, marokańsczi dirham, algersczi dinar, mauritansko ouguiya |- | [[Òbrôzk:Flag of Zimbabwe.svg|center|50px|border]] | [[Zimbabwe]] | Zimbabwe | [[Harare]] | Shona, Ndebele, klikowi Koisan, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], Sotho, Tonga, Tswana, Xhosa, etc. | Zimbaweńsczi rozrachunkowi brutto dolar (zolar), pôłniowôafrikaańsczi rand, amerikańsczi dolar, eùro |- | [[Òbrôzk:Flag of Côte d'Ivoire.svg|center|50px|border]] | [[Ùbrzég Słoniowëch Kłów]] | Côte d'Ivoire | [[Jamusukro]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Bété, Dioula, Baoulé, Abron, Agni, Cebaara, Senufo, etc. | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |} '''Zanôléżné teritoria:''' Ceuta| [[Kanarejscze Òstrowë]]| Madera| Melilla| Òstrów Sw. Helenë| Pelagijscze Òstrowë| Réunion| Sokotra '''Teritoria z ògrańczoném ùznaniém:''' Somaliland| Zôpadnô Sahara (Sahrawi) [[Òbrôzk:Gdańsk muzeum archeologiczne głowica kolumny z piaskowca 09.07.10 pl.jpg|mały|220px|left|Głowica z Africzi w mùzeum w [[Gduńsk]]ù]] == Òbaczë téż == * [[Azjô]] * [[Eùropa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/kaszbscz-zczb-n2254356 {{Afrika}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika| ]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] khtqr9pwv27lqfnlh5l8khw6e0y1ic8 Szablóna:Pôłniowô Kòreja administracëjô infobox 10 4097 222544 23211 2026-10-31T03:25:04Z Iketsi 3254 kat. 222544 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float:right; width:300px; margin-left: 1em; margin-bottom: 1ex;" |+ style="font-size: large; margin: inherit;"|'''{{{miono}}}''' |- |colspan="2" style="text-align:center; border-bottom:3px solid gray;"|[[Òbrôzk:{{{karta}}}|300px|Karta Pôłniowi Kòreji z zaznaczoną metropòliją]] {{{pòłożenié}}} |- |colspan="2"|'''Kòrejańsczé miono''' |- |Pòprawionô transkripcëjô || {{{pòprawionô_transkripcëjô}}} |- |Transkripcëjô McCune-Reischauer || {{{transkripcëjô_MCR}}} |- |[[Hangeul]] || {{{hangeul}}} |- |[[Hanja]] || {{{hanja}}} |- |Krótczé miono || {{{krótczé_miono}}} |- |'''Statistika''' |- |Lëdztwò ([[{{{lëdztwò_rok}}}]]) || {{{lëdztwò}}} |- |Wiéchrzëzna || {{{wiéchrzëzna}}} km² |- |Administracëjô || {{{administracëjô}}} |- |[[Ùrzãdny pòdzélk Pôłniowi Kòreji|Ùrzãdny pòdzélk]] || {{{ùrzãdny_pòdzélk}}} |- style="vertical-align:top;" |Òbéńda || {{{òbéńda}}} |- |[[Dialekt]] || {{{dialekt}}} |colspan="2" style="text-align:center; background:none;"| |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> 9j4ygoiy4j5hq83vp5ey7j5gwd1ldxh Szablóna:Babel 10 4265 222184 217765 2026-10-30T14:22:12Z Iketsi 3254 <templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/> 222184 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/><table style="float:right; margin: 0 0 1ex 1em; border:1px solid #99B3FF; padding:1px; width:242px; clear:right"><tr><th style="text-align: center">'''[[:Project:Babel|Wieżô Babel brëkòwnika]]'''</th></tr><tr><td>{{#if: {{{1|}}} |{{User {{{1}}}}}|<center style="background-color:#eee">''Enter language skill levels such as:''<br /> <code><nowiki>{{Babel|csb|ru-2|fr-3|</nowiki></code>&nbsp;…&nbsp;<code> <nowiki>}}</nowiki></code></center>}}</td></tr>{{#if: {{{2|}}} |<tr><td>{{User {{{2}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{3|}}} |<tr><td>{{User {{{3}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{4|}}} |<tr><td>{{User {{{4}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{5|}}} |<tr><td>{{User {{{5}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{6|}}} |<tr><td>{{User {{{6}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{7|}}} |<tr><td>{{User {{{7}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{8|}}} |<tr><td>{{User {{{8}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{9|}}} |<tr><td>{{User {{{9}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{10|}}} |<tr><td>{{User {{{10}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{11|}}} |<tr><td>{{User {{{11}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{12|}}} |<tr><td>{{User {{{12}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{13|}}} |<tr><td>{{User {{{13}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{14|}}} |<tr><td>{{User {{{14}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{15|}}} |<tr><td>{{User {{{15}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{16|}}} |<tr><td>{{User {{{16}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{17|}}} |<tr><td>{{User {{{17}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{18|}}} |<tr><td>{{User {{{18}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{19|}}} |<tr><td>{{User {{{19}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{20|}}} |<tr><td>{{User {{{20}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{21|}}} |<tr><td>{{User {{{21}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{22|}}} |<tr><td>{{User {{{22}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{23|}}} |<tr><td>{{User {{{23}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{24|}}} |<tr><td>{{User {{{24}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{25|}}} |<tr><td>{{User {{{25}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{26|}}} |<tr><td>{{User {{{26}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{27|}}} |<tr><td>{{User {{{27}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{28|}}} |<tr><td>{{User {{{28}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{29|}}} |<tr><td>{{User {{{29}}}}}</td></tr>}} <tr><td style="text-align:center">[[:Kategòrëjô:Jãzëczi brëkòwników|Jãzëczi brëkòwników]]</td></tr></table><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do starnë brëkòwników]] </noinclude> p6kx0s0z62i3788fnf47itwu1eirc6j 222186 222184 2026-10-30T14:28:49Z Iketsi 3254 <div class="mw-babel-box"> 222186 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/><div class="mw-babel-box"><table style="float:right; margin: 0 0 1ex 1em; border:1px solid #99B3FF; padding:1px; width:242px; clear:right"><tr><th style="text-align: center">'''[[:Project:Babel|Wieżô Babel brëkòwnika]]'''</th></tr><tr><td>{{#if: {{{1|}}} |{{User {{{1}}}}}|<center style="background-color:#eee">''Enter language skill levels such as:''<br /> <code><nowiki>{{Babel|csb|ru-2|fr-3|</nowiki></code>&nbsp;…&nbsp;<code> <nowiki>}}</nowiki></code></center>}}</td></tr>{{#if: {{{2|}}} |<tr><td>{{User {{{2}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{3|}}} |<tr><td>{{User {{{3}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{4|}}} |<tr><td>{{User {{{4}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{5|}}} |<tr><td>{{User {{{5}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{6|}}} |<tr><td>{{User {{{6}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{7|}}} |<tr><td>{{User {{{7}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{8|}}} |<tr><td>{{User {{{8}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{9|}}} |<tr><td>{{User {{{9}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{10|}}} |<tr><td>{{User {{{10}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{11|}}} |<tr><td>{{User {{{11}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{12|}}} |<tr><td>{{User {{{12}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{13|}}} |<tr><td>{{User {{{13}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{14|}}} |<tr><td>{{User {{{14}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{15|}}} |<tr><td>{{User {{{15}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{16|}}} |<tr><td>{{User {{{16}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{17|}}} |<tr><td>{{User {{{17}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{18|}}} |<tr><td>{{User {{{18}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{19|}}} |<tr><td>{{User {{{19}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{20|}}} |<tr><td>{{User {{{20}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{21|}}} |<tr><td>{{User {{{21}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{22|}}} |<tr><td>{{User {{{22}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{23|}}} |<tr><td>{{User {{{23}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{24|}}} |<tr><td>{{User {{{24}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{25|}}} |<tr><td>{{User {{{25}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{26|}}} |<tr><td>{{User {{{26}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{27|}}} |<tr><td>{{User {{{27}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{28|}}} |<tr><td>{{User {{{28}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{29|}}} |<tr><td>{{User {{{29}}}}}</td></tr>}} <tr><td style="text-align:center">[[:Kategòrëjô:Jãzëczi brëkòwników|Jãzëczi brëkòwników]]</td></tr></table></div><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do starnë brëkòwników]] </noinclude> nnr7goedz9blarzmkyjxq2m4ss79ncv Nordowô Amerika 0 4420 222346 218012 2026-10-30T20:04:33Z Terrus38 14026 222346 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Location North America.svg|mały|Nordowô Amerika]] '''Nordowô Amerika''' – jeden òd kòntinentów. Mô lądowé sparłãczenié z [[Pôłniowô Amerika|Pôłniową Ameriką]] przez Westrzédną Amerikã. W Nordowi Americe je 23 [[Państwò|państwów]] ë zanôléżnych òbéńdów. Nordowi Americe słëchô téż [[Grenlandiô]] na nordze, chtërna je duńsczim protektoratã. == Kraje Nordowi Americzi == {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%" ! Fana ! Państwò ! Nôrodné miono kraju ! Stolëca ! Ùrzãdowi jãzëk ! Waluta |- | [[Òbrôzk:Flag of Antigua and Barbuda.svg|center|50px|border]] | [[Antigua i Barbuda]] | Antigua and Barbuda | [[St. John's]] | {{jãz.|en}} | Pòrénkòwòkarajibsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of the Bahamas.svg|center|50px|border]] | [[Bahamë]] | Commonwealth of The Bahamas | [[Nassau]] | {{jãz.|en}} | Bahamsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Barbados.svg|center|50px|border]] | [[Barbadós]] | Barbados | [[Bridgetown]] | {{jãz.|en}} | Barbadosczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Belize.svg|center|50px|border]] | [[Belize]] | Belize | [[Belmopan]] | {{jãz.|en}} | Belizejsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|center|50px|border]] | [[Kanada]] | Canada | [[Ottawa]] | {{jãz.|en}}, {{jãz.|fr}} | Kanadejsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Costa Rica.svg|center|50px|border]] | [[Kòstarika]] | Costa Rica | [[San José]] | {{jãz.|es}} | Kostaricańsczi colón |- | [[Òbrôzk:Flag of Cuba.svg|center|50px|border]] | [[Kùba]] | Cuba | [[Hawana]] | {{jãz.|es}} | Kùbańscze peso |- | [[Òbrôzk:Flag of Dominica.svg|center|50px|border]] | [[Dominika]] | Commonwealth of Dominica | [[Roseau]] | {{jãz.|en}} | Pòrénkòwòkarajibsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of the Dominican Republic.svg|center|50px|border]] | [[Dominikańskô Repùblika]] | República Dominicana | [[Santo Domingo]] | {{jãz.|es}} | Dominikańscze peso |- | [[Òbrôzk:Flag of El Salvador.svg|center|50px|border]] | [[Salwadór]] | El Salvador | [[San Salvador]] | {{jãz.|es}}, {{jãz.|en}} | Amerikańsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Grenada.svg|center|50px|border]] | [[Grenada]] | Grenada | [[St George's]] | {{jãz.|en}} | Pòrénkòwòkarajibsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Guatemala.svg|center|50px|border]] | [[Gwatemala]] | Guatemala | [[Gwatemala (gard)]] | {{jãz.|es}} | Gwatemalańsczi quetzal |- | [[Òbrôzk:Flag of Haiti.svg|center|50px|border]] | [[Hajiti]] | Haiti | [[Port-au-Prince]] | {{jãz.|fr}} | Hajitiańsczé gourde |- | [[Òbrôzk:Flag of Honduras (2022–present).svg|center|50px|border]] | [[Hònduras]] | Honduras | [[Tegucigalpa]] | {{jãz.|es}} | Honduraskô lempira |- | [[Òbrôzk:Flag of Jamaica.svg|center|50px|border]] | [[Jamajka]] | Jamaica | [[Kingston]] | {{jãz.|en}} | Jamajsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|center|50px|border]] | [[Meksyk]] | Mexico | [[Meksyk (gard)]] | {{jãz.|es}} | Meksykańscze peso |- | [[Òbrôzk:Flag of Nicaragua.svg|center|50px|border]] | [[Nikaragua]] | Nicaragua | [[Managua]] | {{jãz.|es}} | Nicaraguanskô córdoba |- | [[Òbrôzk:Flag of Panama.svg|center|50px|border]] | [[Panama]] | Panamá | [[Panama (gard)]] | {{jãz.|es}} | Panamskô balboa, amerikańsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|center|50px|border]] | [[Saint Kitts i Nevis]] | Saint Kitts and Nevis | [[Basseterre]] | {{jãz.|en}} | Pòrénkòwòkarajibsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Saint Lucia.svg|center|50px|border]] | [[Saint Lucia]] | Saint Lucia | [[Castries]] | {{jãz.|en}} | Pòrénkòwòkarajibsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|center|50px|border]] | [[Saint Vincent i Grenadyny]] | Saint Vincent and the Grenadines | [[Kingstown SVG]] | {{jãz.|en}} | Pòrénkòwòkarajibsczi dollar |- | [[Òbrôzk:Flag of Trinidad and Tobago.svg|center|50px|border]] | [[Trinidad i Tobagò]] | Trinidad and Tobago | [[Port of Spain]] | {{jãz.|en}} | Trinidadzczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|center|50px|border]] | [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] | United States of America | [[Waszingtón]] (distrikt Kòlumbie) | {{jãz.|en}} | Amerikańsczi dolar |} == Òbaczë téż == * [[Pôłniowô Amerika]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika| ]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] sp10fmr8zcydurwgf54180gy53lwkri Wenus 0 4421 222668 208439 2026-10-31T11:06:32Z Terrus38 14026 222668 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg|mały|Wenus]] '''Wenus''' ('''Witrznica'''; symbòl: [[Òbrôzk:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) je drugą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]) planetą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. To je "renô gwiôzda". == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Venus-pacific-levelled.jpg|Wenus je widzec ze Zemi – ta wikszô planeta </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wenus (mitologiô)]] * [[Merkùri]] * [[Zemia]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wenus| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] e1a4kzm8zybcsswx9up7n8z9lvr374k Jowisz 0 4422 222675 208444 2026-10-31T11:12:06Z Terrus38 14026 222675 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jupiter.jpg|mały|Jowisz]] '''Jowisz''' (symbòl: [[Òbrôzk:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]) je piątą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]) planetą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. Je nôwikszã planetã w ùstawie, o promiéniu 69 911 km. Midzynorodnô Astronomicznô Unijô ùznelë, że Jowisz mô 95 òficjalnie ksãżëców, nôwikszema są [[Io]], [[Eùropa (ksãżëc)|Eùropa]], [[Ganimedes]] i [[Kallisto]], òdkrëł je Galileo Galilei w 1610, wiãc znône sã też jako galileuszowe ksãżëce<ref>[https://science.nasa.gov/jupiter/jupiter-facts/ Jupiter Facts] NASA</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jowisz| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] l0eh0656z8j8ngk9nfhj4ww9m3669q0 222679 222675 2026-10-31T11:13:01Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Jupiter]] do [[Jowisz]] 222675 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jupiter.jpg|mały|Jowisz]] '''Jowisz''' (symbòl: [[Òbrôzk:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]) je piątą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]) planetą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. Je nôwikszã planetã w ùstawie, o promiéniu 69 911 km. Midzynorodnô Astronomicznô Unijô ùznelë, że Jowisz mô 95 òficjalnie ksãżëców, nôwikszema są [[Io]], [[Eùropa (ksãżëc)|Eùropa]], [[Ganimedes]] i [[Kallisto]], òdkrëł je Galileo Galilei w 1610, wiãc znône sã też jako galileuszowe ksãżëce<ref>[https://science.nasa.gov/jupiter/jupiter-facts/ Jupiter Facts] NASA</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jowisz| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] l0eh0656z8j8ngk9nfhj4ww9m3669q0 Merkùri 0 4430 222667 208438 2026-10-31T11:06:26Z Terrus38 14026 222667 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mercury in true color.jpg|mały|Merkùri]] '''Merkùri''' (symbòl: [[Òbrôzk:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]) – nômniészô i nôblëższô [[Słuńce|Słuńcu]] planeta [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùstawù]]. Je bënową planetą, a temù cãżką do òbserwacje dlô zemsczégò obzéracza (wiedno je bliskò Słuńca). Nimò to je planetą, jaką dozdrzec mòże gòłim òkã (ale leno krótkò przed wschòdã słuńca abò zarô pò zachòdzie) i znónô bëła ju w [[Stôrożëtnosc|stôrożëtnëch czasach]]. Ùsztôłcenié plónu Merkùrégò szlachùje za Miesądzã: są na nim wielné ùderzeniowi kraterë i prakticzno brak je atmòsferë. Ceplëzna terenu kòlibie sã òd −183 °C do 427 °C. Merkùri ni mô nôtërnëch satelitów. Pierszé ùdokùmentowóny òbzérczi Merkùrégò sygają pierszégò tësąclecégò p.n.e. Do IV st. p.n.e. grecczi astronomòwie mielë Merkùrégò za dwa niebiesczi cała: pierszé, jaczé je widzec przed wschòdã słuńca, pòzéwelë „Apòllo”; drëdżé, jaczé je widzec leno pò zachòdzie, pòzéwelë „Hermesã”. Z przëczënë chùtczégò ruchù, pòwòdã chtërnégò je krótkô òrbita, Rzëmianie nadalë planece miono kù tczë pòsłańca bògów i patróna hańdlarzów – Merkùrégò. Astronomicznym symbòlã Merkùrégò jawi sã sztilizowóny kaduceùsz Hermesa – [[Òbrôzk:Mercury symbol.svg|25px]]. == Òbaczë téż == * [[Słuńce]] * [[Wenus]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Merkùri| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 4q1bhcrdqnegmyt5af5le5ybg6vlwsv Mars 0 4609 222670 208441 2026-10-31T11:06:57Z Terrus38 14026 222670 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tharsis and Valles Marineris - Mars Orbiter Mission (30055660701).png|mały]] '''Mars''' ([[Òbrôzk:Mars symbol (fixed width).svg|16px|♂]]) – czwiôrtô za pòsobicą (òd Słuńca) [[planéta]] w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. W 2018 rokù tu bëła nalazłô [[wòda]]<ref>''[https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2018/july/liquid-water-found-beneath-the-surface-of-mars.html Liquid water found beneath the surface of Mars | Natural History Museum]'' [online], www.nhm.ac.uk [dost. 2026-04-09] ({{jãz.|en}}).</ref><ref>''[https://www.bbc.com/news/science-environment-44952710 Liquid water &#x27;lake&#x27; revealed on Mars]'' [online], 25 lëpińca 2018 [dost. 2026-04-09] ({{jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ingenuity Helicopter Rotor Blades Unlocked GifCam.gif|Helikòpter na planéce Mars Òbrôzk:Delta nanedi.jpg|Delta rzeczi na planéce Mars </gallery> == Òbaczë téż == * [[Zemia]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mars| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] eh8e183b96kspdhrf8o9exhw1ozorg9 Ùran 0 4610 222674 208446 2026-10-31T11:10:30Z Terrus38 14026 222674 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Uranus2.jpg|mały|Òdjimk planetë wëkònóny przez sondã Voyager 2]] '''Ùran''' (symbòl: [[Òbrôzk:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]]) – [[planéta]] w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstôwie]]. Sódmô wedle òddaleniô òd [[Słuńce|Słuńca]], trzecô wedle strzédnicë i czwiôrtô wedle masë. Òdkrëtô w 1781 przez anielsczégò astronoma Williama Herschela (je pierszą planetą òdkrëtą w terôczasnoscë i pierszą òdkrëtą z pòmòcą teleskòpù). Je lodowim stolëmã, mô system pierscéniów, magnetosferã i mnodżé naturalné satelitë (27 znónych miesądzów), chtërnëch pòzwë sparłãczoné sã z pòstacjama z dzełów [[William Shakespeare|William Shakespeare'a]] i Alexandra Pope’a. == Òbaczë téż == * [[Ùraniô]] * [[Słuńce]] * [[Saturna]] * [[Neptun]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ùran| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 5wd11xogntad4lxw7a2df3eqi72vtl9 Neptun 0 4611 222673 208447 2026-10-31T11:10:24Z Terrus38 14026 222673 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Neptune Voyager2 color calibrated, brightened.png|mały|Neptun]] '''Neptun''' (symbòl: [[Òbrôzk:Neptune symbol (fixed width).svg|16px|♆]]) – ósmô [[planéta]] w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]] ë gazowi òlbrzëm. == Òbaczë téż == * [[Słuńcowi Ùstôw]] * [[Słuńce]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Neptun| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] lepnaxxoqldcm9chfwxnmr9wmh4awqo Saùdijskô Arabiô 0 4642 222344 219134 2026-10-30T20:03:58Z Terrus38 14026 222344 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=المملكة العربيّة السّعوديّة|miono=Królestwò Saùdijsczi Arabii|fana=Flag of Saudi Arabia.svg|miono-genitiw=Saudëjsczi Arabii|herb=Emblem of Saudi Arabia.svg|mòtto=لا إله إلا الله محمد رسول الله<br>(Ni ma Bòga nad Allaha a Mahomet je jegò prorokã)|na karce=Saudi Arabia in its region.svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Rijad|fòrma państwa=absolutnô mònarchiô|wiéchrzëzna=2 149 690|procent-wòdë=0|rok=2021|lëdztwò=34 783 757|dëtk=rial|kòd dëtka=SAR|czasowô cona=3|swiãto=23 séwnika|himn= عاش المليك<br>Asz Al Malik<br>(Niech żëje król) <center>[[Òbrôzk:Saudi Arabian national anthem, performed by the United States Navy Band.oga]]</center>|kòd=SA|Internet=.sa|telefón=+966|Mònarcha=Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud|Premiéra=Muhammad ibn Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud|aùtowi kòd=SA|data ùsôdzenia=23 séwnika 1932}} '''Saùdijskô Arabiô'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/atak-na-iran-chamenei-n2229725</ref> – państwò w [[Azjô|Azji]], na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Półòstrowie]]. Stolëcznym gardã je [[Rijad]]. Państwòwą religią je [[islam]]. W Saùdijsczi Arabii leżą Mekka i Medina, swiãté môle mùzelmanów. Na nëch terenach żił islamsczi prorok [[Mahomet]]. Grańczi z [[Jordaniô|Jordanią]], [[Irak|Irakã]], [[Kùwejt|Kùwejtã]], [[Katar|Katarã]], [[Zjednóné Arabsczé Emiratë|Zjednónyma Arabsczima Emiratama]], [[Òman|Òmanã]] i [[Jemen|Jemenã]]<ref>[https://www.dfat.gov.au/geo/saudi-arabia/saudi-arabia-country-brief Saudi Arabia country brief] Australian Department of Foreign Affairs and Trade [2025-08-20]</ref>. * lëdztwò (2021): 34 783 757<ref>''[https://web.archive.org/web/20210319180722/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia The World Factbook]''</ref> mieszkańców * wiéchrzëzna: 2 149 690 km², terenë Saùdijsczi Arabii to we wikszoscë pùstinie – ni ma tam ani jedny sztabil [[Rzéka|rzéczi]]<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/world/countries-that-do-not-have-rivers-including-saudi-arabia-qatar-oman-and-more/articleshow/118584303.cms Countries that do not have rivers including Saudi Arabia] [2025-02-27] Times of India [dost. 2025-08-29]</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Saudi Arabia population density 2010.png|[[Gãstosc zalëdzeniô]] w Saùdijsczi Arabie Òbrôzk:Saudi Arabia Topography.png|[[Topògrafiô]] Saùdijsczi Arabie Òbrôzk:The Ka'ba, Great Mosque of Mecca, Saudi Arabia (4).jpg|[[Swiãtnica Al-Kaaba]] w [[Mekka|Mekce]] Òbrôzk:Falafel_1.JPG|[[Falafel]], jeden òd tradicyjnëch môltëchów Saùdijsczi Arabie </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] e89jz4ae6ye02j26xvu4p7uc2wht135 Saturna 0 4680 222682 208445 2026-10-31T11:16:27Z Terrus38 14026 222682 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|mały|upright=1.5|Saturna]] '''Saturna''' (symbòl: [[Òbrôzk:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]) je szóstą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]) planetą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. == Òbaczë téż == * [[Słuńce]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Saturna| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 0b9eplatcvcamlrn9splo3k0aqv1eqd Rodnô Mòwa (kònkùrs) 0 4852 222291 219972 2026-10-30T18:35:21Z Terrus38 14026 222291 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Rodnô Mòwa''' {{skr.|P.T.}} '''Recytatorsczi Kònkùrs Kaszëbsczi Lëteraturë „Rodnô Mòwa”'''<ref>[http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-chmielno/ Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”, Chmielno]</ref><ref>{{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa|k=Akademia Kaszubska|d=2026-03-09|dł=26:06}}</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”'') – coroczny recitatorsczi [[kònkùrs]] òrganizowóny od [[1971]], z finałã w [[Chmielno|Chmielnie]]. Bëtnicë recitëją pòeticczé ë prozatorsczé ùtwòrë w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzekù]]; wëstãpùją w 6 wiekòwëch karnach. == Kònkùrsë w rozmajitëch lat == {{Kòlumnë|em=20|1= # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1971)|Rodnô Mòwa 1971]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1972)|Rodnô Mòwa 1972]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1973)|Rodnô Mòwa 1973]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1974)|Rodnô Mòwa 1974]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1975)|Rodnô Mòwa 1975]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1976)|Rodnô Mòwa 1976]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1977)|Rodnô Mòwa 1977]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1978)|Rodnô Mòwa 1978]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1979)|Rodnô Mòwa 1979]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1980)|Rodnô Mòwa 1980]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1981)|Rodnô Mòwa 1981]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1982)|Rodnô Mòwa 1982]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1983)|Rodnô Mòwa 1983]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1984)|Rodnô Mòwa 1984]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1985)|Rodnô Mòwa 1985]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1986)|Rodnô Mòwa 1986]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1987)|Rodnô Mòwa 1987]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1988)|Rodnô Mòwa 1988]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1989)|Rodnô Mòwa 1989]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1990)|Rodnô Mòwa 1990]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1991)|Rodnô Mòwa 1991]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1992)|Rodnô Mòwa 1992]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1993)|Rodnô Mòwa 1993]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1994)|Rodnô Mòwa 1994]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1995)|Rodnô Mòwa 1995]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1996)|Rodnô Mòwa 1996]]<ref>https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/51711/57210.pdf</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1997)|Rodnô Mòwa 1997]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1998)|Rodnô Mòwa 1998]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1999)|Rodnô Mòwa 1999]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2000)|Rodnô Mòwa 2000]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2001)|Rodnô Mòwa 2001]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2002)|Rodnô Mòwa 2002]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2003)|Rodnô Mòwa 2003]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2004)|Rodnô Mòwa 2004]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2005)|Rodnô Mòwa 2005]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2006)|Rodnô Mòwa 2006]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2007)|Rodnô Mòwa 2007]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2008)|Rodnô Mòwa 2008]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2009)|Rodnô Mòwa 2009]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2010)|Rodnô Mòwa 2010]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2011)|Rodnô Mòwa 2011]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2012)|Rodnô Mòwa 2012]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2013)|Rodnô Mòwa 2013]]<ref>{{YouTube|v=vETQIST79W0|tit=Gminne eliminacje 54. konkursu "Rodno Mowa" Zuzanna Bruska, „Rodnô Mòwa", Chmielno 2013 r.|k=Kaszubi PL (ZKP)}}</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2014)|Rodnô Mòwa 2014]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2015)|Rodnô Mòwa 2015]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2016)|Rodnô Mòwa 2016]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2017)|Rodnô Mòwa 2017]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2018)|Rodnô Mòwa 2018]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2019)|Rodnô Mòwa 2019]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2021)|Rodnô Mòwa 2021]]<ref>https://bck-bytow.pl/rodna-mowa-2/</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2022)|Rodnô Mòwa 2022]]<ref>[https://sp4reda.pl/blog/2022/04/26/51-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-2022/ 51 KONKURS RECYTATORSKI LITERATURY KASZUBSKIEJ RODNÔ MÒWA 2022]</ref><ref>[https://wladyslawowo.pl/wiadomosci/1/wiadomosc/208414/konkurs_rodn_mwa Jest to już 51. edycja Konkursu Recytatorskiego Literatury Kaszubskiej. Celem jego jest poznawanie i popularyzacja literatury kaszubskiej]</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2023)|Rodnô Mòwa 2023]]<ref>[https://www.zukowo.pl/Rodn_Mwa_w_Gminie_Zukowo,10,7612#sub_mid Rodnô Mòwa” w Gminie Żukowo 17 kwietnia 2023]</ref><ref>[https://www.mdk.rumia.pl/p/gminny-etap-konkursu-rodno-mowa Gminny etap konkursu Rodno Mowa]</ref><ref>[https://powiat.puck.pl/aktualnosci/52-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-eliminacje-powiatowe.html 52. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa” - eliminacje powiatowe]</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2024)|Rodnô Mòwa 2024]]<ref>https://www.goknwl.pl/aktualnosci-goknwl/konkurs-rodno-mowa/</ref><ref>[https://pomorskie.eu/mlodzi-mistrzowie-mowy-kaszubskiej-nagrodzeni-rodno-mowa-wybrzmiala-pieknie/ Młodzi mistrzowie mowy kaszubskiej nagrodzeni. Rodnô Mòwa wybrzmiała pięknie]</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2025)|Rodnô Mòwa 2025]]<ref>[https://ck.sierakowice.pl/index.php/2025/03/27/rodno-mowa-sierakowice-2025/ Rodnô Mòwa – Sierakowice 2025]</ref><ref>[https://ckgminapuck.pl/kalendarz/rodno-mowa/ Jak co roku, bardzo serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w 54. Konkursie Recytatorskim „RODNÔ MÒWA”.]</ref><ref>[https://gck.cewice.pl/strona/54-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa 54. KONKURS RECYTATORSKI LITERATURY KASZUBSKIEJ „RODNÔ MÒWA”.]</ref><ref>[https://samorzad.gov.pl/web/szkola-nr1-rumia/etap-powiatowy-54-konkursu-literatury-kaszubskiej-rodn-mwa ETAP POWIATOWY 54. KONKURSU LITERATURY KASZUBSKIEJ ,,RODNÔ MÒWA"]</ref><ref>[https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/kultura/3072-gminne-eliminacje-54-konkursu-rodno-mowa Gminne eliminacje 54. konkursu "Rodno Mowa"]</ref><ref>[https://zkiw.com.pl/eliminacje-powiatowe-54-konkursu-recytatorskiego-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-w-kartuzach/ Eliminacje Powiatowe 54 Konkursu Recytatorskiego Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa” w Kartuzach]</ref><ref>[https://www.facebook.com/reel/1243665173837179?locale=pl_PL Eliminacje Powiatowe 54 Konkursu Recytatorskiego Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa” w Kartuzach] na [[Facebook]]</ref><ref>[https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/kaszuby/2025/06/09/rodno-mowa-czyli-kaszubski-konkurs-recytatorski-z-tradycjami-znamy-wyniki-54-finalu/ Rodnô Mòwa, czyli kaszubski konkurs recytatorski z tradycjami. Znamy wyniki 54. finału] [[Radio Gdańsk]]</ref><ref>[https://www.zawszepomorze.pl/artykul/20175,konkurs-recytatorski-rodno-mowa-w-chmielnie-recytatorzy-i-hold-dla-trojanowskiej Konkurs recytatorski „Rodnô Mòwa" w Chmielnie. Recytatorzy i hołd dla Trojanowskiej]</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2026)|Rodnô Mòwa 2026]] (LV)<ref>[https://spzalakowo.eu/rodno-mowa/ Melania Koszałka wzięła udział w Gminnym Konkursie Recytatorskim Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://gok.luzino.eu/relacja-z-55-edycji-konkursu-recytatorskiego-rodno-mowa-w-luzinie-%f0%9f%8e%ad/ Relacja z 55. Edycji Konkursu Recytatorskiego “Rodnô Mòwa” w Luzinie!]</ref><ref>[https://gok.luzino.eu/zgloszenia-i-regulamin-55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa/ Zgłoszenia i regulamin – 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://www.szkolagarczegorze.nwl.pl/aktualnosci-spgarczegorze/eliminacje-powiatowe-konkursu-rodno-mowa/ Eliminacje powiatowe konkursu „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://prk24.pl/92789845/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”] [[Polskie Radio Koszalin]]</ref><ref>[https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa.html 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://www.spstrzepcz.pl/o-szkole/kaszubski-w-naszej-szkole/kaszubski/uczniowie-naszej-szkoly-uczestniczyli-w-konkursie-rodno-mowa/ Uczniowie naszej szkoły uczestniczyli w konkursie „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://kartuzy.info/artykul/final-55-konkursu-rodn-n1825469 Finał 55. Konkursu „Rodnô Mòwa” - Chmielno stolicą kaszubskiego słowa]</ref><ref>[https://muzeum.wejherowo.pl/wydarzenie/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa/ 55 Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej ,,Rodnô Mòwa’’]</ref><ref>[https://dziennikpucki.pl/gmina-puck/55-edycja-konkursu-rodno-mowa-w-strzelnie-w-gminie-puck-poznaj-mistrzow-kaszubskiego-slowa/ 55. edycja konkursu Rodnô Mòwa w Strzelnie w gminie Puck: poznaj mistrzów kaszubskiego słowa] – dziennikpucki.pl</ref><ref>http://szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3632-55-konkurs-rodno-mowa</ref><ref>https://dkwiele.pl/wiadomosci/33864/rodn-mwa---eliminacje-gminne-w-dk-wiele</ref> }} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Rodnô mòwa (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Kònkùrs]] * [[Ida Czajinô]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] |col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa|k=Akademia Kaszubska|d=2026-03-09|dł=26:06}} * [http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-chmielno/ Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”, Chmielno] ;2016 * {{YouTube|v=OsyMsYzVpL8|tit=rodnamowa|k=24 kaszuby|d=2016-10-02}} ;2019 * https://kartuzy.info/artykul/rodno-mowa-2019-w-chmielnie-n821113 ;2024 * [https://pomorskie.eu/mlodzi-mistrzowie-mowy-kaszubskiej-nagrodzeni-rodno-mowa-wybrzmiala-pieknie/ Młodzi mistrzowie mowy kaszubskiej nagrodzeni. Rodnô Mòwa wybrzmiała pięknie] ;2025 * [https://www.zawszepomorze.pl/artykul/20175,konkurs-recytatorski-rodno-mowa-w-chmielnie-recytatorzy-i-hold-dla-trojanowskiej Konkurs recytatorski „Rodnô Mòwa" w Chmielnie. Recytatorzy i hołd dla Trojanowskiej] ;2026 * [https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa.html 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”] * [https://muzeum.wejherowo.pl/wydarzenie/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa/ 55 Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej ,,Rodnô Mòwa’’] * [https://dziennikpucki.pl/gmina-puck/55-edycja-konkursu-rodno-mowa-w-strzelnie-w-gminie-puck-poznaj-mistrzow-kaszubskiego-slowa/ 55. edycja konkursu Rodnô Mòwa w Strzelnie w gminie Puck: poznaj mistrzów kaszubskiego słowa] – dziennikpucki.pl * https://www.radiokaszebe.pl/news/final-rodno-mowa-w-chmielnie-kto-wygral-konkurs-1221 [https://web.archive.org/web/20260708042855/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/news_rodnomowa.mp3 .mp3] * {{YouTube|v=-s1M5xilZaI|tit=Relacjô z krézowëch eliminacjów Rodny Mòwë we Wejrowie|k=Kaszëbë i swiat}} * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/mlodzi-mistrzowie-slowa-z-koscierzyny-wybrani-rodno-mowa-wylonila-najlepszych-recytatorow-ktorzy-powalcza-dalej-na-szczeblu-powiatowym/ar/c1p2-28972949 === Szëkba === {{Szëkba|Rodnô Mòwa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Recytatorsczé kònkùrsë na Kaszëbach]] mcvie9jjet9jiz9ep4ma4xa0fcisjn0 Szablóna:Ombox 10 4991 222573 60679 2026-10-31T03:56:28Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] 222573 wikitext text/x-wiki {{#ifeq:{{{small|}}}|yes | {{ombox/core | small = yes | type = {{{type|}}} | image = {{#if:{{{smallimage|}}}| {{{smallimage}}} | {{{image|}}} }} | imageright = {{#if:{{{smallimageright|}}} | {{{smallimageright}}} | {{{imageright|}}} }} | style = {{{style|}}} | textstyle = {{{textstyle|}}} | text = {{#if:{{{smalltext|}}}| {{{smalltext}}} | {{{text}}} }} }} | {{ombox/core | type = {{{type|}}} | image = {{{image|}}} | imageright = {{{imageright|}}} | style = {{{style|}}} | textstyle = {{{textstyle|}}} | text = {{{text}}} }} }}<noinclude> [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> 3daukoubhc4u6ersfx0c4a4f7a53pvd Szablóna:Ombox/core 10 4992 222572 190035 2026-10-31T03:56:18Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] 222572 wikitext text/x-wiki <table class="plainlinks ombox {{#ifeq:{{{small}}}|yes|mbox-small}} {{#switch:{{{type|}}} | speedy = ombox-speedy | delete = ombox-delete | content = ombox-content | style = ombox-style | move = ombox-move | protection = ombox-protection | notice <!-- notice = default --> | #default = ombox-notice }}" style="{{{style|}}}"> <tr> {{#ifeq:{{{image|}}}|none | <!-- No image. Cell with some width or padding necessary for text cell to have 100% width. --><td style="border: none; padding: 0px; width: 1px;"></td> | <td class="mbox-image"> {{#if:{{{image|}}} | {{{image}}} | [[Image:{{#switch:{{{type|}}} | speedy = Imbox speedy deletion.png | delete = Imbox deletion.png | content = Imbox content.png | style = Imbox style.png | move = Imbox move.png | protection = Imbox protection.png | notice <!-- notice = default --> | #default = Information icon4.svg }} | {{#ifeq:{{{small|}}}|yes|30x30px|40x40px}} ]] }}</td> }} <td class="mbox-text" style="{{{textstyle|}}}"> {{{text}}} </td> {{#if:{{{imageright|}}} | {{#ifeq:{{{imageright|}}}|none | <!-- No image. --> | <td class="mbox-imageright"> {{{imageright}}} </td> }} }} </tr> </table><!-- Detect and report usage with faulty "type" parameter: -->{{#switch:{{{type|}}} | <!-- No type fed, is also valid input --> | speedy | delete | content | style | move | protection | notice = <!-- Do nothing, valid "type" --> | #default = [[Category:Wikipedia message box parameter needs fixing|{{main other|Main:}}{{FULLPAGENAME}}]]<!-- Sort on namespace --> }}<noinclude> [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> a6pc6c4ja3j5n36xd9e500wbrwtjec7 Szablóna:Mbox 10 4995 222571 60683 2026-10-31T03:55:47Z Iketsi 3254 kat. 222571 wikitext text/x-wiki {{ {{namespace detect | demospace = {{{demospace|}}} | main = ambox | talk = tmbox | image = imbox | category = cmbox | other = ombox }} | type = {{{type|}}} | image = {{{image|}}} | imageright = {{{imageright|}}} | style = {{{style|}}} | textstyle = {{{textstyle|}}} | text = {{{text}}} | small = {{{small|}}} | smallimage = {{{smallimage|}}} | smallimageright = {{{smallimageright|}}} | smalltext = {{{smalltext|}}} }}<noinclude> [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> hno8mrihpke3vnbfzzghv3mk7jd4igy Szablóna:Namespace detect 10 4996 222570 60684 2026-10-31T03:55:17Z Iketsi 3254 kat. 222570 wikitext text/x-wiki {{#switch: {{lc: <!--Lower case the result--> <!--If no or empty "demospace" parameter then detect namespace--> {{#if:{{{demospace|}}} | {{{demospace}}} | {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:0}} | main | {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}} | talk | {{NAMESPACE}} }} }} }} }} <!-- Only one of the lines below will be executed --> <!-- Respecting empty parameters on purpose --> | main = {{{main| {{{other|}}} }}} | talk = {{{talk| {{{other|}}} }}} | user = {{{user| {{{other|}}} }}} | wikipedia = {{{wikipedia| {{{other|}}} }}} | file | image = {{{file| {{{image| {{{other|}}} }}} }}} | mediawiki = {{{mediawiki| {{{other|}}} }}} | template = {{{template| {{{other|}}} }}} | help = {{{help| {{{other|}}} }}} | category = {{{category| {{{other|}}} }}} | portal = {{{portal| {{{other|}}} }}} | other | #default = {{{other|}}} <!--"demospace=other" or a new namespace--> }}<!--End switch--><noinclude> [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> fedooqzbtpdvly7b3myaqqck2hakt6i Ida Czajinô 0 5031 222616 217052 2026-10-31T10:54:45Z Terrus38 14026 222616 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Ida Czajinô''' ({{jãz.|pl}} '''Ida Czaja'''; ùr. 1968 w [[Kamiéńca Szlacheckô|Kamiéńcë Szlachecczi]]) – kaszëbskô pòétka i szkólnô. == Biografiô == Ùrodza sã w [[Kamiéńca Szlacheckô|Szlachecczi Kamiéńcë]] w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. Henë téż chòdzëła do spòdleczny szkòłë. Pòtemù ucziła sã w Òglowòsztôłcącym Liceùm miona H. Derdowsczégò w [[Kartuzë|Kartuzach]]. W 1998 skùńcziła pòlską filologiã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. Robiła jakò szkólnô pòlsczégò i kaszëbsczégò jãzeka. Mô diplóm ùkùńczeniô pòdiplomòwégò studium na [[Gduńsczi Ùniwersytet|UG]] (2001), jaczé dało ji fòrmalno prawò do ùczeniô kaszëbsczégò jãzëka w szkòłach. Ji debiut ukôzôł sã w „Tatczëznie” w 1990. Ji dokôzama zaczekawiła sã gazétniczka [[Izabella Trojanowskô]] i ùdba so wëdac w 1994 pierszi tómiczk pòezji Idë Czajinë ''Mòjim mùlkã je kam...''. W 1999 rokù béł pòstãpny tómiczk, „Przechlastłô idila". Dolmaczonô na [[fińsczi jãzëk]] przez Kirsti Siraste-Suda. == Recytacjô i pòezjô == [[Òbrôzk:Indeks_2.jpg|mały|Kropla Krëwi.Dërgnienié]] Òna dobiwa pierszé môle na recytatorsczim kònkùrsu [[Rodnô mòwa (kònkùrs)|Rodnô Mòwa]] w [[Chmielno|Chmielnie]], {{skr.|m.jin.}} na 13. kònkùrsu w 1984. Próbë ji òsoblëwi na nen czas kaszëbsczi deklamacji mòże pòsłëchac i jã samą ùzdrzëc tańcëjącą w filmie-dokùmence pt. „Kaszubi” (reż. L. Niedbalskô, 1991),czej wëgłôszô wiérztã [[Jón Karnowsczi|Jana Karnowszczégò]] ''Jadamòwi rôj''. Niewiele pózni w antologii ''Domôcé słowo zwãczné'' (1994), adresowóny do recytatorów, nalazłë są ji dwie wiérztë ''Jak kam z bùrsztinu'' i ''Marija Magdaléna''. Jakno pòétka debiutowa w pismionie „[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]” (1990), a samòstójnym tomikã z jaż 36 miłostnyma wiérztama pt. ''Mòjim mùlkã je kam'' (1994), gdze czëtómë m.jin.: „Nalazła jô kam ò lëdzczich sztôłtach / przëcësnã do piersë:/ naucza gò miłoë bò to je ksążã zarzekłi/ Kuszkama krësza dotkniącym ògrzéwa/Gdze je no serce kamianégò mùlka?” (1989). Tak ò miłoce – Bòsczi i lëdzczi, nôwicy ze sobą sparłãcznëch – dotądka mało chto pisôł pò kaszëbskù, a gwësno pierszi rôz pisa tak białka, Kaszëbka. Ne wiérztë na fińsczi jãzëk mô tołmaczoné Kirsti Siraste. Téż w wiérztach ji drëdżégò tomikù pt. ''Przechlastłô idila'' (1999) przewôżają ne miłotné czëca i colemało nen kam, czej zôs w trzecym pt. ''Kropla krëwi. Dërgnienié'' (2007) dochôdają dosc wòbòdné tolmaczenia blësczé ji pòétny wizje i formë wiérzté Bòlesława Lesmióna, na przëmiôr pt. ''Òblek'', ''Alcabón'', ''Smiercë''. W wiérzce ''Dërgnienié'' z delikatnyma aluzjama òpisywô czëcową miłotã : „…blôskã są twoje lëpë/ w ùsmiéchach/spiéwą wëtesknioną / czej wszepcą / kòchôj/ w mòje lëpë/lëtëpelką [=piesnią] mòją są /twòje pôlce /czej malëją / w mòje cało/szcescé”. == Mòtiwë i dolmaczenczi == Ida Czajinô w swòji pòezji wcyg próbùje òdpòwiedzec na drãdżé ùniwersalné problemë i narôzka codniowégò żëcô, na jawernotã miłotë z zdrzódłów niezgarë. Òdwòłiwô sã òna colemało do [[Bibliô|Biblie]] (pò kasz. Knéga), jakno téż do kaszëbsczi rodë, mitologie, wierzeniów i zwëków, nadpòmikô téż znónëch lëdzy (np. [[Izabelô Trojanowskô]]) i kaszësczé lëteracczé dokazë {{skr.|m.jin.}} w wiérztach pt. ''[[Remùs]]'', ''Marta'', ''Królewiónkò'', ''Stôri zédżer zaczął bic gòdzënã''. Wszëtczé ji wiérztë, nierôzka sparłãczoné w wikszą całotã (np. ''Dialog I'' i ''Dialog II''), są czekawé, pòétno ùdałé i rozmajité, ale colemało tzw. wolne. Znankùje je nowi i bògati w metaforę jãzëk, w chtërnym widzec je zmiészanié żëwi i codniowé mòwë z lëteracką. Na nen ôrt swòjima dokazama ùrôbiô òglowi kaszëbsczi jãzëk, a jegò òna téż ùczi dzôtczi i młódzeznã, w szkole i doma. W jedny wiérzce napisa òna: „Jô cë dóm gôdkã/ò chtërny gôdają: skażonô/ bë jes jã wëmùjkôł/ jak mùjkô sã bùrsztin/ w pôlcach mòrza/ bë jes jã kòchôł” (Dôrënk, wiérzta dedikòwónô: Timòteùszowi). Napisa téż bôjkã ''Òpòwiôstczi mirochòwsczi pùszczë'' („Pòmerania” 2002) i pòwiôstczi, np. ''Szabelbónk'', ''Skòczk'' („Pòmerania” 2003), nadto prozã ò dëchòwi przejinace młodi białeczczi pt. ''Mija'' (2004); łôtwie mógłbë z ni zdzejac dokôz na binã. Prawie téż ùsôdzô òna widzawiszcza: Òbrôzczi na binã (2005), np. ''Drama ò Bòżim Narodzenim''; ''Jak mailinczi spiéwôk kaszëbsczi do nieba sã dostôł''; ''Za co bòcón béł ùkôrôny'', a w nym je adaptacja na binã H.Ch. Andersena ''Dzéwczã ze sztrëchôlcama'' (przër. „Pòmerania” 1996) i ''Brzëdczi kaczélc'', tołmaczenié na kaszëbsczi widzawiszcza A. Marianowicza wedle H.Ch. Andersena. Z pòzdrzatkù zamkłoscë, lëteracczi formë i jãzëka czekawé są ji familijné wspòminczi, pòwstałé na spòdlim gôdk ji tatka, szkólnégò, spisóné w proze pt. ''Òtroczëzna'' (2007, drëk 2008). Napisa téż tołmaczenié dokazu ''Rômeò i Julia'' [[William Szekspir|Williama Szekspira]] (2013). == Nôdgrodë == Wiele razy dobëła deklamatorsczé kònkùrsë „[[Rodnô mòwa (kònkùrs)|Rodnô Mòwa]]" w Chmielnie. W 1992 dosta Nôdgrodã miona R. Wróblewsczégò w 1992, a téż òsta òdznaczónô Póòeticczim Laùrã miona I. Trojanowsczi (1996). W 2007 dosta I nôdgrodã w [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|Prozatorsczim Kònkòrsu miona Jana Drzéżdżona]] za òpòwiôstkã „Òtroczëzna". W 2009 wëprzédnionô [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]. == Dokôzë == * ''Mòjim mùlkã je kam'' (1994) * ''Przechlastłô idila'' (1999) * ''Przechlastłô idila'' (1999) * ''Òpòwiôstczi mirochòwsczi pùszczë'' („ Pòmerania” 2002) * ''Òbrôzczi na binã'' (2005) * ''Òtroczëzna (2007'', drëk 2008). * ''Rômeò i Julia Williama Szekspira''. (2013) == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Zdroje == * Karolëna Serkòwskô, ''Z głową w blónach'', „Pomerania” 2009 nr 7-8, s. 35-36. * [[Jerzi Tréder|J. Tréder]], Pòsłowie do „Rómeò i Julia” w tołmaczenim I. Czajinë, Gduńsk 2013. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260422144959/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/wbron-wirzt-n1254907 „Wëbróné wiérztë” dolmaczënk Idë Czajinë — Kurier Bytowski] * [https://kaszubi.pl/news/view/promocja-kaszubskojezycznego-tomiku-poezji-cypriana-kamila-norwida-pt-webrone-wierzte Promocja kaszubskojęzycznego tomiku poezji Norwida pt. “Wëbróné wierzte” — kaszubi.pl] * [https://web.archive.org/web/20260422145017/https://kurierbytowski.com.pl/galerie/wbron-wirzt-g328468 Zdjęcia „Wëbróné wiérztë” dolmaczënk Idë Czajinë – fotorelacja] * [https://web.archive.org/web/20260422145214/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/trz-dekad-piknch/1236198 Trzë dekadë piãknëch strofów — Kurier Bytowski] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Czajinô Ida}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] dcdb8u3mexey6b9sc4e5dtyojthu4dh Bòżena Szimańskô 0 5038 222439 179127 2026-10-30T20:12:16Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222439 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Bòżena Ùgòwskô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] odbpdigmcr6sxmigiuy1nxtk5fl9ot8 Katolëcczi Kòscół 0 5189 222592 220781 2026-10-31T10:37:30Z Terrus38 14026 222592 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|mały]] '''Katolëcczi Kòscół''' (rzimsczégò òbrządkù) – nôwikszô na swiece [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjańskô]] wëzaniowô zrzesznica, głoszącô regle wiarë ë żëcô zwóné [[Katolëcëzna|katolëcëzną]]. Pierszi w nim je [[Biskùp Rzimù]] – Papiéż. W spòleznie z nim je kòlegium [[Biskùp|biskùpów]] z nim zrzeszonych. Dzysô Papiéżã je Léón XIV. Katolëcczi Kòscół je dzysô na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] dominëjącą religiją, wikszosc [[Kaszëbi|Kaszëbów]] je wëznaniô rzimskò-katolecczégò. Pamiãtné słowa ò ùtrzëmanié swòji wiarë ë kùlturë wëpòwiedzôł do Kaszëbów, papiéż [[Jan Paweł II]] w [[Gdiniô|Gdini]] i [[Sopòt|Sopóce]]. Swégò czasu nimò cëskù na germanizacjã prësczich władzów, Katolëcczi Kòscół béł ùznôwóny za òbstojenié pòlskòscë. Bëło tak nimò ùległoscë niechtërnëch biskùpów, bãdącëch – przë znajomòscë pòlsczégò czë kaszëbsczégò jãzëka – z rodowiznë Miemcama. [[Kaszëbsczi jãzëk]] do rzimskò-katolëcczegò òbrzãkù wprowôdzony òstôł w latach 90-tëch XX stalata. Wiele Kaszëbów i ni leno òni – w tim kòscele – mòdlą są ò jak nôchùtszé wëniesenié Słëdżi Bòżégò [[Kònstantin Dominik|Kònstantina Dominika]] na wôłtôrze. Krziże na rozchódnëch drogach zrosłë są z widzënkã zemi Kaszëbów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Small crucifix.jpg|Môłi [[krziż]] Òbrôzk:Pope Leo XIV 3 (3x4 cropped) (2).jpg|[[Papiéż]] [[Léón XIV]] Òbrôzk:Leonardo da Vinci (1452-1519)_-_The Last Supper (1495-1498).jpg| Òbrôzk:Perugino_-_Entrega de las llaves a San Pedro (Capilla Sixtina, 1481-82).jpg| Òbrôzk:President Ronald Reagan and Nancy Reagan Meeting with Pope John Paul Ii at The Papal Library Vatican Pontifical Palace During Visit to The Vatican_-_DPLA_-_5f33de6fe59d61cb712405563ab04adc.jpg| </gallery> == Kôrtë == <gallery mode="packed" heights="200"> Òbrôzk:Percent of Catholics by Country–Pew Research 2011.svg| Òbrôzk:Cristianismo en el mundo.png| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Watikan]] * [[Papiéż]] * [[Luce (maskòtka)]] * [[Katolëcczi Kòscół Armeńsczégò Òbrządkù]] * [[Katolëcczi Kòscół Bizantińskò-Słowacczégò Òbrządkù]] * [[Katolëcczi Kòscół Syrijsczégò Òbrządkù]] * [[Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice]] * [[Prawòsławié]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 35c0pxmbayxdfve5fitu0l7v6jgvimp Karól Linneùsz 0 5240 222305 218860 2026-10-30T19:02:38Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Karol Linneùsz]] do [[Karól Linneùsz]]: sztandarizacjô 218860 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Carl von Linné.png|mały|Karol Linneùsz (1775)]] '''Karól Linneùsz''' (ùr. 1707 rokù – ùm. 1778 rokù) słôwny szwédzczi bòtanik. Òn pierszi dôł dëbeltną pòzwã chòcbë [[kaszëbsczi jastrownik|kaszëbsczimù jastrownikòwi]] (''Ranunculus cassubicus'' L.) czë [[kaszëbskô wika|kaszëbsczi wice]] (''Vicia cassubica'' L.). Òn napisôł {{skr.|m. jin.}} ''Species plantarum''. Òn jinaczi dzelił òrganizmë – jegò klasyfikacjô òrganizmów bëła jinô jak dzysô je. Jegò dëbeltné pòzwë nie są równak do dzysô zmienioné i kòżdi nowòòdkrëti òrganizm taką dostôwô. W 1732 rokù òn béł dłëgszi czas w [[Lapòniô|Lapònii]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Carolus Linnaeus by Hendrik Hollander 1853.jpg|Karol Linneùsz w Lapònii Òbrôzk:Species plantarum 001.jpg|''Species plantarum'' (1753) Òbrôzk:Linne CoA.jpg| Òbrôzk:Karte Linne.png| Òbrôzk:CarlvonLinne house.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jakùb Breyne]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358570 ''Ranunculus cassubicus'' (pò łacëznie)] * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358756#page/177/mode/1up ''Vicia cassubica'' (pò łacëznie)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Lëdzë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 1ir0c6aumga0q7oqiltxo6ckqlqzdlj 222338 222305 2026-10-30T19:48:38Z Iketsi 3254 ó 222338 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Carl von Linné.png|mały|Karól Linneùsz (1775)]] '''Karól Linneùsz''' (ùr. 1707 rokù – ùm. 1778 rokù) słôwny szwédzczi bòtanik. Òn pierszi dôł dëbeltną pòzwã chòcbë [[kaszëbsczi jastrownik|kaszëbsczimù jastrownikòwi]] (''Ranunculus cassubicus'' L.) czë [[kaszëbskô wika|kaszëbsczi wice]] (''Vicia cassubica'' L.). Òn napisôł {{skr.|m. jin.}} ''Species plantarum''. Òn jinaczi dzelił òrganizmë – jegò klasyfikacjô òrganizmów bëła jinô jak dzysô je. Jegò dëbeltné pòzwë nie są równak do dzysô zmienioné i kòżdi nowòòdkrëti òrganizm taką dostôwô. W 1732 rokù òn béł dłëgszi czas w [[Lapòniô|Lapònii]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Carolus Linnaeus by Hendrik Hollander 1853.jpg|Karol Linneùsz w Lapònii Òbrôzk:Species plantarum 001.jpg|''Species plantarum'' (1753) Òbrôzk:Linne CoA.jpg| Òbrôzk:Karte Linne.png| Òbrôzk:CarlvonLinne house.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jakùb Breyne]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358570 ''Ranunculus cassubicus'' (pò łacëznie)] * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358756#page/177/mode/1up ''Vicia cassubica'' (pò łacëznie)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Lëdzë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] b04ordwdcae3iae4623d0lunupcn26l 222342 222338 2026-10-30T20:02:08Z Terrus38 14026 222342 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Karól Linneùsz|òriginalné miono=Carl Linnæus|òbrôzk=Carl von Linné.png|fùl òriginalné=Carl Nilsson Linnæus|data narodzeniégò=23 maja 1707|môl narodzeniégò=[[Råshult]], [[Szwédzkô]]|znankòwnik=szwédzczé|data smiercë=10 stëcznika 1778|môl smiercë=[[Hammarby]], [[Szwédzkô]]|wark=doktór, bòtanik, ùczałi|nôdgrodë=Złoti Ksyżã Òrderdu Pòlarny Gwiôzdë|małżeństwò=Sara Elisabeth Moræa|dzecë=7|môl spòczinkù=Katédra w Uppsalë|edukacjô=Ùniwersytet w Lundze</br> Ùniwersytet w Uppsalë</br> Ùniwersytet w Harderwijkù|ùczbòwniô=Ùniwersytet w Uppsalë}} '''Karól Linneùsz''' ({{Jãz.|sv}} ''Carl Nilsson Linnæus'', ùr. [[23 maja]] [[1707]] w [[Råshult]], ùm. [[10 stëcznika]] [[1778]] w [[Hammarby]]) – szwédzczi bòtanik. Aùtór {{skr.|m. jin.}} ''Species plantarum'', spisënkù gatënków roscënów wedle gwôsnégò systemù klasyfikacje, w zmòdifikòwóny fòrmie ùżiwónégò do dzysdnia. Jakno pierszi nadôł gatënkòwą pòzwã chòcbë [[kaszëbsczi jastrownik|kaszëbsczémù jastrownikòwi]] (''Ranunculus cassubicus'' L.) czë [[kaszëbskô wika|kaszëbsczi wice]] (''Vicia cassubica'' L.). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Carolus Linnaeus by Hendrik Hollander 1853.jpg|Karól Linneùsz w Lapònii Òbrôzk:Species plantarum 001.jpg|''Species plantarum'' (1753) Òbrôzk:Linne CoA.jpg| Òbrôzk:Karte Linne.png| Òbrôzk:CarlvonLinne house.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jakùb Breyne]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358570 ''Ranunculus cassubicus'' (pò łacëznie)] * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358756#page/177/mode/1up ''Vicia cassubica'' (pò łacëznie)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Lëdzë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 74jgho42ju9cotjbeyglws7e0r4xv5n Cziwùtka 0 5241 222321 197177 2026-10-30T19:33:39Z Terrus38 14026 222321 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Northern Lapwing.jpg|mały|Cziwùtka]] [[Òbrôzk:Vanellus vanellus MHNT.jpg|mały|''Vanellus vanellus'']] '''Cziwùtka''' – ''Vanellus vanellus'' L. ([[Karól Linneùsz]], 1758) – ptôch, chtëren kòle strëmiannika przëlatuwô na [[Kaszëbë]]. Te ptôchë żëją w [[Słowińsczi Nôrodny Park|Słowińsczim Nôrodnym Parkù]]. Jak òne mają pisklãta tej jich starszi mògą ùdawac, że są kaléczné żebë òdcygnąc np. człowieka òd gniôzda. == Òbaczë téż == * [[Słowińsczi Nôrodny Park]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] irkcogiz4hkgzq52gw082l1halcte52 Eùgeniusz Gòłąbk 0 5314 222617 217061 2026-10-31T10:54:51Z Terrus38 14026 222617 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tata 083.JPG|Eugeniusz Gòłąbk|mały|Eùgeniusz Gòłąbk]] '''Eùgeniusz Gòłąbk''' (ùr. [[26 zélnika]] [[1949]] rokù w [[Gduńsk]]ù-Òsowi) – [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] dzejôrz, [[pisôrz]], dolmaczéra [[Bibliô|Biblie]], ùsôdzca "Słowarza pòlskò-kaszëbsczégò" i znôwca kaszëbiznë, z warkù technik i eletrik. Mô szeroczi kréz zajinteresowaniów, {{skr.|m.jin.}} historiô, lëteratura, mùzyka. Je autorã czile ksążków kaszëbsczich, {{skr.|m.jin.}} "Rozmówków pòlskò-kaszëbsczich" (wëdónëch w 1992 r.), „Wskôzów kaszëbsczégò pisënkù” (1997), "Kaszëbsczégò słowôrza normatiwnégò" (2005). Przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), "Psalmë" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, jaczé weszłë w skłôd lekcjónôrza "To je Słowò Bòżé" (2007), zbioru czëtaniów mszalnëch na niedzele i swiãta òbczas rokù, jaczégò E. Gòłąbk je autorã. Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë corôz to barżi pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w [[kaszëbsczi jãzëk|jãzëkù kaszëbsczim]]. E. Gòłąbk wespółrobił z E. Prëczkòwsczim w twòrzenim mòdlëtewnika "Më trzimómë z Bògã" (1998). Zajimôł sã téż redakcją ksążków kaszëbskòjãzëcznëch, {{skr.|m.jin.}} B. Jażdżewsczégò "Wspòmnienia kaszëbsczégò gbùra" (1999) i tegòż autora "Jôrmark w Bòrzeszkach" (2003), H. Derdowsczégò „Ò panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò séce jachôł (2007), H. Hewelta „Nie òdéńdã bez pòżegnaniô” (1996), J. Bertélczi „Pielgrzymki morskie” (1999), A. Chrabkòwsczégò „Jak jô bëł bògati” (2007). Przez wiele lat (w latach 1980.-90.) pisywôł pò kaszëbskù do czasopisma „Pomerania” (felietóne “Przëscyganié czasu”), redagòwôł téż biuletin ZG ZK-P “Wid”. Béł téż dzejôrzã Kaszëbskò – Pòmòrsczégò Zrzeszeniô. Je téż muzykańtã-amatorã, graje na czile jinstrumentach, {{skr.|m.jin.}} saksofonie, trąbie, gitarze basowi, a téż na jinstrumentach klawiszowich. W zélnikù 2010 r. ùkôzała sã òbszernô ksążka E. Gołąbka pt. ''Dzieje okolic Gdańska i Gdyni''. Jak wskôzywô titel, opisóné są w ni dzeje miescowòsców, jaczé leżą w pòbleżim Trójmiasta, na terenie òbjãtim szeroczim łãkã òd Chilonii, pò òkolé [[Kartuzë|Kartuz]] i jaż do Pruszcza Gduńsczégò – z pòminiãcym starszi, zwiarti zabùdowë Gduńska, Wrzeszcza, Òléwë, [[Sopòt]]u i Gdini. Jinfòrmacje, jaczé nalazłë sã w ti ksążce pòchòdzą w czãscë òd nôstarszich mieszkańców òpisywónëch miescowòsców, a téż z òprôcôwaniów historycznëch: W. Heidna (1965 r.) – kartësczi kréz, F. Schulza (1907 r.) – wejrowsczi kréz, J. Muhla (1938 r.) – dôwny kréz ''Wyżyny Gdański'' (autorów niemiecczich) i z mònumentalnégò ''Słownika geograficznego Królestwa Polskiego'' S. Arnolda i ks. Fankidejsczégò. Òd czile lat E. Gòłąbk robi nad wiôldżim słowôrzã pòlskò-kaszëbsczim (zawiérającym wiele przëkładów frazeòlogii), z jaczégò mdze wëdzélony mniészi, prakticzny słowôrz. Gòtowé fragmenté słowarza są ùdostãpnioné na stronie [http://www.kaszubi.pl/?p=page&page_id=1469 www.kaszubi.pl/]. Òd czilenôsce lat mieszkô we [[Chwaszczëno|Chwaszczënie]]. == Nôdgrodë ë wëapartnieniô == * II nôdgroda z priwatny fùńdacji przëznônô przez redakcjã „Pòmeranie” (1986)<ref>Miłosława Bùkòwskô-Schielmann. [https://web.archive.org/web/20240608072506/http://www.bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/show-content/publication/60767/edition/54921/ ''Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1986. Życie literackie'']. ({{jãz.|pl}}) „Gduńskô Kùlturalnô Roczëzna”. Nr 11, s. 298, 1988. Gduńsk: Gduńsczé Towarzëstwò Drëszczi Kùńsztu. ISSN [https://search.worldcat.org/search?q=n2:0860-2492 0860-2492]. [przëstãp 2026-07-17].</ref> * [[Medal Stolema]] (1988)<ref>[https://web.archive.org/web/20210121193232/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema/ ''Medal Stolema''] [online], [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]], 16 strëmiannika 2017 [przëstãp 2026-07-17] [zarchiwizowóné z adresë 2021-01-21] ({{jãz.|pl}}).</ref> == Ùsôdztwò (wëjimk) == [[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|"To je Słowò Bòżé" (2007)]] * == Òbaczë téż == * [[Adóm Riszard Sykòra]] * [[Frãcëszk Grëcza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol?/aGo{u0142}{u0105}bek+Eugeniusz/agol~aa~abek+eugeniusz/1%2C2%2C18%2CB/exact&FF=agol~aa~abek+eugeniusz+++++1949&1%2C17%2C/indexsort=- Dokôzë E. Gòłąbk pg BN] * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [https://web.archive.org/web/20120911075218/http://www.rastko.net/rastko-ka/content/view/281/26/ (pl)] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Gòłąbk Eùgeniusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Tołmôcze Biblii]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] m28dnyjvjz80a5ae3u8lkyf8iwmbkab Diôbli ògón 0 5433 222636 206038 2026-10-31T10:59:55Z Terrus38 14026 222636 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:XN Cytisus scoparius 00.jpg|mały|Brem — jak òn żôłto kwitnie]] '''Diôbli ògón''' abò '''jurk''' abò '''brëm''' (''Sarothamnus scoparius'' syn. ''Cytisus scoparius'') – roscëna, czerz z rodzëznë bòbòwatëch. Czedës [[Kaszëbi]] robilë z niegò miotłë. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òn kwitnie np. w [[czerwińc]]u. == Òbaczë téż == * [[Diôbli kam]] * [[Diôbli pãpk]] * [[Diôbelsczé skrzëpce]] {{#categorytree:Bòbòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * [[Eùgeniusz Gòłąbk|Gołąbk E.]]: Knéga psalmów / na pòdstawie Biblii Tysiąclecia (Wyd. IV, 1989) skaszëbił Eugeniusz Gołąbk. Gdańsk 1999, s. 224 *Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s.118. * [[Bernat Zëchta]], ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 67. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20221009041542/http://www.park.borytucholskie.info/rosliny_w_wierzeniach_i_zwyczajach-157 Jurk w [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodnym Parkù Tëchòlsczé Bòrë]]] [[Kategòrëjô:Biblijné roscënë‎]] [[Kategòrëjô:Kùltura]] opt9uosj48j9gsdnlmhti3v0ddao63n Kaszëbsczé Mùzeùm miona Frãcëszka Trédera 0 5664 222448 221435 2026-10-30T20:13:17Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222448 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kaszëbsczé Mùzeùm m. Frãcëszka Trédra w Kartuzach]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] qqbh8m2fsthy0klv7fvm5jzboq0244a Kamél 0 5692 222699 212153 2026-10-31T11:22:49Z Terrus38 14026 222699 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bactrian Camel b d.jpg|mały|[[Dëbeltpùklati kamél]]]] '''Kamél''' (''Camelus'') – szlach wiôldżëch susków z rodzëznë kamélowatëch (''Camelidae''). Òne żëją colemało w [[Azjô|Azji]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kamélowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kamélowaté]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] flqb9q2lxiah9pxv2x2om1wryzsu6jr Dëchòwô kùltura Kaszëb 0 5763 222618 219728 2026-10-31T10:54:57Z Terrus38 14026 222618 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} '''Kùltura dëchòwô i fòlklor Kaszëbów''' – w lëteraturze je òpis ny kùlturë i fòlkloru, {{skr.|m.jin.}} pisalë ò tim: [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]] ''Ostatki slavjan na jużnom bjerjegu Baltijskogo morja'' (1862), [[Florión Cenôwa|F. Cenôwa]] – Skôrb Kaszébskosłovjnskjè mòvé (1866-1868), [[Izydór Gùlgòwsczi|I. Gulgòwsczi]] ''Kaszubi'' (1924), A. Fischer ''Zarys etnograficzny Kaszub'' (1929), [[Friedrich Lorentz|F. Lorentz]] ''Zarys etnografii kaszubskiej'' (1934), R. Kukier ''Kaszubi bytowscy'' (1968), [[Bernat Zëchta|B. Zëchta]] ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'' (1967-76); dosc wiele napisôł: L. Malicczi ''Rok obrzędowy na Kaszubach'' (1986), J. Perszón i jin. Ji òsoblëwòta wëchôdô dzélama z dôwny izolacji pòliticzny i etniczno-jãzëkòwy krôjnë Kaszëbów. Mòże to zmerkac {{skr.|m.jin.}} w wierzeniach w czarzënã, mòce nadprzërodzoné, a téż w mitach. Tikô sã to òsoblëwie nôtërë (np. ùczestnienié słuńca; wëòbrazënk ë miona wiatru i mrozu). W wierzeniach o smiercë trzeba wspòmnąc {{skr.|np.}} ò wieszczim i zwëkù [[Pùstô noc|pùsti nocë]]. Biwało tak, że stôré pògańsczé wierzenia i òbrzãdë zléwałë sã z chrzescëjańsczima. Widzec to bëło w zwëkach wieselnëch (pisôł ò tim {{skr.|np.}} [[Bernat Zëchta|Zëchta]]) czë pògrzebòwëch. Dosc dobrze sã ùchòwôł rok òbrzãdowy (m.jin. w wëgónianiém stôrégò roku, a kòle Gód w gwiôzdkach), pôloné są ògnie na św. Jana (sobòtczi), a stôrim zwëkiem bëło scynanié kani, ò czim pisôł {{skr.|np.}} [[Jan Rómpsczi|Rómpsczi]]. Mòwny òbrôz „nôtërë”, móże pòkazac na stôrodôwné mòdłò – w przëblëżenim – jakno tzw. szterë bôłdze: zemia (z florą i faùną), wòda, òdżiń i wiodro (tu wiater). === Zemia === Na zemi rôz czedës żëlë [[stolem]]i, a òni bëlë jak lëdze, ale tak wiôldżi, że jich głowë przewiższałë nôwiãkszé [[sosna|chójczi]]. Przez jezora òni szlë naprost jak przez plëtã. Stolemi nosëlë dłudżi włosë, a mielë je jasné jak [[len]]. Jak jeden z nich sedzôł na jednym brzegù jezora, a jiny na drëdżim, to òni sobie mòglë letkò pòdac róg z [[tobaka|tobaką]]. Pòd nogama stolemów drżała zemia, że jaż w piekle bëło czëc. Nôwikszima kamieniama òni szmërgelë jak kòłôczama. Stolemi mielë taką mòc, bò jedlë kòńsczé miãso i pilë kòńsczé mlékò. Òni ùsëpele òstrowë i retczi na kaszëbsczëch jezorach, a nawetka całi je zasëpale i tam dzys są łączi. Z czasã stolemi wëmarlë. Swiat roscën je wôżnô dlô lëdzy. Gbùrzë {{skr.|np.}} seją zôrna zbòżów, żebë bëło co jesc. Wiele Kaszëbów znało swiat roscën nad zwëk, a dokôzywô tego lëdowô bòtanicznô terminologia: a) z lëdowëch wierzeniów: [[kukówczëna kapùsta]], [[kukówczé rãkawice]], bò – jak gôdają – [[kukówka]] miała bëc czedësz białką; [[diôbli ògón]]; b) z chrzescëjańsczich wierzeniów np.: [[Krziżewé drzéwkò|bòżé drzéwkò]], [[czeliszczi Matczi Bòsczi]]; c) z żëcégò [[Katolëcczi Kòscół|Kòscoła]] np.: [[Pòkrãtnik|ksãżi kòlnérz]] itp. Ò szczescym przepòwiôdô sã z [[Kòniczëna|kòniczënë]]. Jak na drzewach przed chëczama je [[gapié gniôzdo]] to panna mòże liczëc na chùtczé òżenienié bò: "Gapié gniôzdo, młodé pannë gniôzdo". [[Mërta]] ùchôdô za znankã nieskalonégò zwëkù, skądka je: "Gdze sã mërtë darzą, tam dzéwczãta próżno ò wieselim marzą". [[Òska]] je schòwą dlô złëch dëchów, temù lëstë ji dërżą ze strachù przed ùderzenim gromù. Swiãconé zela òdgrôdzają przed czarama ë nieszczescym, a [[szatlach]] òdstrôszô złé dëchë i czarownice – bòjec sã jak czarownica, mòra, pùrtk szatlachù. Roscënë bëłë wôżné w czarzënie i wróżbach, jak zeswiôdczô rzeczenié: tuńc na dobri [[len]]. Z zélama parłãczi sã rzeklëna: "Pita [[Krzón|chrzón]] i [[biedrzón]], a ùstanie chòléra" jak to miało bëc czëc „z nieba” òbczas epidemié w [[Gòwidlëno|Gòwidlënie]] (kòl pòł. XIX w.). Dzys roscënë fùnkcjónëją w chrzescëjańsczi òbrzãdowòscë bò: "Brzózka, [[Wierzbòwô palma|wierzba]] i [[dana]] są w służbie ù niebiesczégò Pana" – jich znaczënk na Bòżé Cało, [[Palmòwô Niedzela|Palmòwą Niedzelã]] i [[Gòdë]]. Jak kôże stôri zwëk w Palmòwą Niedzelã katolëcczi Kaszëbi niosą wiétewczi wierzbë do kòscoła, a ksądz je swiãcy. Prãdżi ùczestnieniô zwierzątów są w ùsôdztwie, wierzeniach i frazeòlogii, ùtrzëmywający pamiãc ò jich roli w czarzënie, wróżbach i òbrzãdach. Pòdług Kaszëbów wieżã niejednégò zapadłégò kòscoła òdgrzebôł rogami [[jeléń]]. Jak lëdze ùzdrzelë krziż òd wieżë mògle kòscół òdkòpac. W [[Kòt|kòce]] widzy sã sedlëszcze demónów: Nicht nie wié, co w òpôlonym kòce sedzy i rzeczenié miec/robic òczë jak kòt na grzmòt. [[Kùra]] je chëczą złégò dëcha abò czarownicë, skądka wësłôw diôbłowé pazurë – kùra, pòmòcné w rozmienim rzeczenia kùrë rozgrzebałë wieselé, tj. wieselé sã nie òdbëło. Midzë zwierzãtama wieszczima je [[pies]], chtëren wëje. Tu nôlezi téż norzący przed chëczą [[kret]]. Wëchôdô to z rzeczeniów: pies wëje, żebë òn le kògòs nie wëwił, a téż z: wëniesc kògòs z chëczi i wëtoczëc kògòs z chëczi. Kret mô swój môl w procëmdzejanim bezżeńbie, ùmòcnionym w rzeczeniu deptac kreta. Diôbeł ùrobił [[Kòza|kòzã]] i ùrwôł ji ògón, a wëchôdô to z rzeczeniô: Kòzé pòmôgalë, jaż jé ògón ùrwalë. Parłãczi sã z tim pòmòrzczé wierzenié, że dzéwczã, co sã nie òżeniło, bãdze mùszało pò smiercë kòzë pasc (przed piekłã). Frazeologizm nen czãscy zwëskiwôł [[Aleksander Labùda|A. Labùda]] w felietónach. Wëprowôdzonô z białczi [[kania]] (ptôch) wchôdô do przërównaniów: czekac, tesknic, zdrzec jak kania za deszczã ‘baro czegòs chcec’ i pragnąc jak kania deszczë òkòma wzdëchac jak kania za deszczã, jesz téż pic wòdã jak kania, piszczec jak kania abò czëc sã jak kania bez deszczu (czëc sã lëchò) i ceszëc sã jak kania na deszcz òkòma kania wòłô ò deszcz ‘czej sã czëje głos kani’. Z suszą sparłãczony je prognostik: Czej w ògrodze ùsadnie kania, bãdze lëchô [[Zwëczajnô bania|bania]]. Przerównanié bòjec sã jak kania na swiãtégò Jana ‘baro sã bòjec’ parłãczi sã z wësłôwã [[scynanié kanie]]. Bëło to téż lëdowé widzawiszcze z nordë Kaszëb. Lëterackò pòdskôcëłë òne {{skr.|m.jin.}} Rompsczégò. Obëczajné widzawiszcze Rómpsczégò "Roztrąbarch" czë òpòwiôdanié Bùdzësza "Roztrębôcz" nawlékają do dôwny zabawë, ùmòcniony w rzeczenim roztrãba(r)cha, roztrãbôcze gònic. To bëło rëchòwónô na òbsmienié letkòwiérnëch, a zabawa pòléga na tim, że kùńsztôrze wmôwialë jim, że je zwierzątkò ò wôrtny i szukóny skórce. Òstôwielë letkòwiérnégò bùten òbczas sarcëstégò mrozu z òtemkłim miechã. Sami timczasã – z trzôskã jakno gònizna – szlë do cepłi chëcze. Ùczałi rozmajice objôsnialë słowò roztrãbôcz abò roztrãbarch. [[Òbrôzk:Gwiżdże - kolędowanie 024.JPG|mały|[[Gwiôzdka]]]] Z dôwnymi praktikama w czarzënie móże parłãczëc do dzys żëwé chòdzenié – przed Gòdama – gwiôzdczi. Westrzód tich przebiérańców są: [[bòcón]], chłop na kòniu, kòzeł i jiné. Niejedny gôdają, że òne są z żôłnérzów Heroda: W drodze żôłnérze zamienilë sã w rozmajité zwierzãta, chtërne sã zagrëzłë i tak Bòżé Dzecątkò ùszło smiercë. Gwiôzdczi bëłë rozmajité, {{skr.|m.jin.}} ze [[Gduńsk]]a. === Wòda === Ò ji bëcu w òbrôzkù Kaszëb je wiedzëc chòcbë z legeńdë ò stwòrzenim ti krôjnë. Òd stalat mòrzé ([[Bôłt]]), rzéczi, jezora i stawë są eksploatowóné, co sedzy głãbòk w swiądze Kaszëbów. Z sonetu Bieszka wëchôdô, że mòrzé „Kaszëbów żeglowną niwą”. Ùczestnienié wòdë w lëdowym ùsôdztwie òbjôwiô sã w strachù przed nią. Na dnie jezór leżą zatopioné zwònë czë miasta, żëją i manią czekawëch dëchë pòtopionëch dzéwczãt, zwóné redunice; jich ekwiwaleńtama w mòrzu są mòrzëce, a na błotach błotniczi, widzóné jakno czôrni chłopi z lãpą w rãce. Ùprocëmnienié rëbôków do mòrza zastëgło w mnodżich i snôżich metafórach, jakno: mòrze mrëczi jak miedwiédz, rozpùszczô swòje diôblé òrganë, pałãżi sã jak kòt, bùdëje mòstë, pôrscze jak [[Domôcy kóń|kóń]], wërównywô sã jak płôchta. Bôłt zwią babą na pòkùce, bò gôdają tak, że mòrze długò nie pòkùtëje – "mało je cëchò". Do [[Bibliô|Biblie]] nawlékô zwanié mòrzëcë "wòjskò Faraóna", a do Hómera "mòrskô panna", {{skr.|m.jin.}} w przërównanim spiewac jak mòrzkô panna. Do wierzeniów sygô pòzwanié "mòrsczi diôbeł" abò kùr diôbeł (Myoxocephalus scorpius). Pòezjã mòrza ùbògacył [[Jan Trepczik|Trepczik]] {{skr.|m.jin.}} wiérztą Hej mòrze, mòrze. Do kaszëbsczi lëteraturë przeszłë téż jiné elemeńtë fòlkloru, {{skr.|np.}} krwawô Reduniô (1308) w kòlibiónce [[Hieronim Derdowsczi|Derdowsczégò]] z pòématu "O panu Czorlińscim co do Pucka po sece jachoł" czë òpisënk strasznëch Łebsczich Błotów w [[Aleksander Majkòwsczi|Majkòwsczégò]] "[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]". Rëbôcë pòzwelë apartné môle w ùbrzeżny linie i w ùsztôłcenim dna jezór, hôwing i mòrza, jak téż tzw. tonie, westrzód jaczich – na przëmiarze mionów z [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindżi]] – wëapartnic móże {{skr.|m.jin.}} miona: 1) czerënkòwé, tj. pòkôzëjącé cos na lądze, {{skr.|np.}} Lëtrôk na Pëtlôk(a), tj. jak kòscół lëtersczi w [[Pùck]]ù nałożił sã na młin; Nad Piotrã – pòkôzëjącô na pùcką farã pòd wezwanim sw. Piotra i Pawła; 2) òpisëjącé tóń, a wic ji topògrafiã, {{skr.|np.}} Zwònica – òd cwiardégò dna, ò jaczé jaż „zwòni” kòtwa, abò ji bòkadnosc, {{skr.|np.}} Kòmòra – bògatô w rëbë. Bòkadną ùłowinã [[Kaszëbi]] nazywają jakno swiãtégò Piotra toniô abò Piotrowô toniô. Ùczestnienié wòdë stało sã òrãdzą zôkôzu ji zaczapaniô, {{skr.|m.jin.}} ze strachù przed pòmstwą demónów. Wòda miała wôżną rolą w czarzënie, òsoblëwò wiôlgônocnô i swiãconô na Trzech Królów, bò òna czëszcza. Tu przërównac mòże wësłôwë jastrowô wòda i trzejkrólewô wòda. Rzeczenié rzëcëc kòmùs żabã do stëdni "ò môłi sztrôfie" ùmòcniwô wierzenié, że żaba czëszczi wòdã. Gôdka Krôj ë mòrze wiedno są w spòrze przekôzywô wiédzã racjonalną, czej wiédzã irracjonalną wësłôwiô jinô gôdka: "Swiãti Jack wstrzimôł mòrze, że sã dali pòsëwac ni mòże", wërôstającą z pòmòrzczich legeńd ò sw. Jackù, ò jaczé zadzéwô {{skr.|m.jin.}} [[Józef Ceynowa|J. Ceynowa]] w "Òksëwsczi legeńdze ò Jacku swiãtim". == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://enrd.ec.europa.eu/enrd-static/app_templates/enrd_assets/pdf/publications-and-media/enrd_magazine/ENRD_MAGAZINE_06_en.pdf Kaszëbsczi tuńc] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] a1qo6qnycydx0a2jai14vdw4ye2tv0c Biôłi kléwer 0 5767 222322 210997 2026-10-30T19:33:47Z Terrus38 14026 222322 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Trifolium_repens_05_ies.jpg|mały|Grądkò]] [[Òbrôzk:Trifolium_repens_07_ies.jpg|mały|Lëst]] '''Biôłi kléwer''' (''Trifolium repens'' [[Karól Linneùsz|L.]]) – gatënk [[Wielelatnô roscëna|wielelatny roscënë]] słëchający familie [[Bòbòwaté|bòbòwatëch]]. Pòchôdô z òbrëmiów [[Eùropa|Eùropë]], [[Azjô|Azje]], nordowi [[Afrika|Africzi]], rozkòscerził sã téż w Aùstralie, Nowi Zélandie a Westrzédny Americe<ref>[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxon/taxonomysearch.aspx?language=en Germplasm Resources Information Network (GRIN)].&nbsp;[przëstãp 2010-02-22].</ref>. Je ùprôwióny we wiele òbéńdach swiata. Na Kaszëbach pòwszechny na nôtërnëch stanowiszczach, le je téż hodowóny. == Mòrfòlogiô == ; [[Sztrąpel|Palczëca]] : Kòscerzącô sã, ò dłużawie do 45 cm, bez lëstów, głôdkô i pôłnô. Rozmieje sã zakòrzeniac. ; [[Lëst (bòtanika)|Lëstë]] : Trzëlëstkòwé, długòògónkòwé, òdwrotno jajowaté, ze ząbkòwónyma rańtama. Na górny stronie lësta to dô widny płachc ò sztôłce pòdkòwë. Òb wieczór lëstczi skłôdają sã wertikalno do górë. Mô jajowaté, plewòwaté przëlëstczi zakùńczoné wërostkã i we wikszoscé zrosłé w rérkã òbjimającą palczëcã. ; [[Kwiat|Kwiatë]] : Kùglastô główka wërôstającô na dłudżim téblu, to dô w ni 40-80 cëzopisznëch mòtilkòwëch kwiatów. Rérka kòrunë je krótszô nigle kòl [[Łąkòwi kléwer|łąkòwégò kléwra]]. Farwa [[Biôłô farwa|biôłô]] do kremòwi. ; [[Brzôd]] : Dwa-sztërësemienny, wëdłużony, łôtwie pãkający [[strãk]]. Semiona drobné, ò sercowatim sztôłce i jasno- abò cemnożôłti farwie, z łiskã. ; [[Kòrzéń]] : Roscëna snôdkò zakòrzenionô, ò wielnëch przëbëcznëch kòrzeniach. == Biologiô i ekòlogiô == Bëlëna, [[Hemikriptofitë|hemikriptofit]], [[tãchniolubnô roscëna]]. Sedlëszcza: wédë, pażëce, latówczi. W rólnëch ùprawach, òsoblëwie warzëwów i na [[Trôwnik|trôwnikach]] biwô parłãżnym, drãdżim do znikwieniô chwastã. W klasyfikacje roscynnëch zbiorowiszczów [[charakteristiczny gatënk]] dlô Ass. ''[[Lolio-Cynosuretum]]''<ref>Władysław&nbsp;Matuszkiewicz,&nbsp;''Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski''. Warszawa&#x3A;&nbsp;Wyd. Naukowe PWN,&nbsp;2006. ISBN&nbsp;83-01-14439-4. ''(pòl.)''</ref>. Kwitnie òd maja do séwnika, pò przekwitnienim kwiatë brunieją. Zapiszóné są przez brzmiôle abò jiné [[pszczołë]]. Semiona są rozséwóné przez zwierzãta ([[zoòchòriô]]) – pò przéńdzenim przez jichny jôdny ùkłôd nie tracą ùmiejãtnoscë klëcégò sã. == Ùżëcé == * [[Pôsné roscënë|Pôsnô roscëna]]. Nalôżô sã w rejestrze rolniczich roscënów Eùropejsczi Ùnie. Je jedną z nôwôrtniészich wédowëch roscënów, mô wiele biôłtka i baro długò je miãsatô. Je wëtrzëmałô na przëgrëzanié a deptanié. Dzãka rozłogóm flot zafùlowiwô wëdeptóny flach. Nie nadôwô sã ale do ùprawë jakno samòstójnô pôsnô roscëna przez za nisczi rost ùniemòżebniwający kòsbã. Biwô ale pòdséwónô w zbòżach na midzëplón i w mieszónkach w zelonëch rëmach. * [[Léczné roscënë|Lécznô roscëna]]. Zelarską doczëzną są kwiatë (''Flos Trifolii albi'') zbiéróné ò kwitnienié. Są òne skłôdnikã zélnëch mieszónków brëkòwónëch procëm reùmie i artretizmòwi; wëwarów z kwiatów brëkòwónëch przë reùmie, artretizmie, gripie, przeznobieniach, białczich chòroscach; do kąpielë z dodôwkã nôparu z kwiatów w reùmaticznëch chòroscach i w zapôlnëch stanach żëłów<ref>Rybak, ''Rośliny Lecznicze ATLAS'', Warszawa 1993: Arkady, s. 142, ISBN&nbsp;83-213-3634-5. ''(pòl.)''</ref>. * [[Miododajné roscënë|miododajnô roscëna]]. Je bëlną miododajną roscëną. W òdróżnienim òd [[Łąkòwi kléwer|łąkòwégò kléwra]] zapiszónégò przédno przez brzmiôle, nektar biôłégò kléwra je òsygalny téż dlô [[Miodnô pszczoła|miodnëch pszczołów]], jaczich jãzëczczi są krótszé nigle kòl brzmiôlów. Miodowô wëdatnosc zwiarto rostącégò biôłégò kléwra òsygô 100 kg/ha. * Przódë z ji kwiatów zwëskiwónô bëła żôłtô farwa do farwòwaniô sztofów. == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Léczné roscënë]] <references /> 34q3w7pt4wen6xona1osk178teeoyaw Len 0 5782 222633 199427 2026-10-31T10:59:32Z Terrus38 14026 222633 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Vlas blauwbloeiend (Linum usitatissimum).jpg|120px|left|mały|Len]] [[Òbrôzk:Bytów MZK przędziwo lniane pl.jpg|120px|mały|]] '''Len''' (''Linum usitatissimum'' L.) – to je jednorocznô roscëna z rodzëznë lnowatëch. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] rosło czedës dosc wiele ti [[Jindustriowô roscëna|jindustriowi roscënë]] na pòlach gbùrów. == Lëteratura == * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]].: Nowi Testameńt : ewanielie pò kaszëbskù / z greczi na kaszëbsczi jãzëk przeł. Adam Ryszard Sikora., Gduńsk : Polskapresse. Oddział Prasa Bałtycka, 2014, s. 206 ISBN 9788360203248 978-83-87258-39-9[http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol/?searchtype=i&searcharg=9788360203248&searchscope=5&sortdropdown=-&SORT=D&extended=0&SUBMIT=Szukaj&searchlimits=&searchorigarg=i8391280934] * Léon-Dufour X.:''Słownik Nowego Testamentu'', tłum. i oprac. K. Romaniuk, Poznań, Księgarnia Św. Wojciecha 1981, s. 366 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Biblijné roscënë]] na44sgkjwoqauxpcb8pu4mfd0ksjmq8 Jastrowô lelijô 0 5785 222323 219615 2026-10-30T19:33:54Z Terrus38 14026 222323 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Narcissus poeticus (Habitus).jpg|mały|Jastrowô lelijô]] '''Jastrowô lelijô, biôłi narcys''' ({{jãz.|la}} ''Narcissus poeticus'') – gatënk roscënë z rodzëznë [[Amarilkòwaté|amarilkòwatëch]] (''Amaryllidaceae''). W rodzë je gò nalezc w pôłniowò-zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] – òd [[Hiszpaniô|Szapnii]], przez [[Francëjô|Francëskã]] i [[Italskô|Włochë]], jaż pò północno-zôpadny part [[Greckô|Grecji]]<ref>Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 551. ISBN 83-214-1305-6</ref><ref>Beata Grabowska, Tomasz Kubala. ''Encyklopedia bylin'', tom II. Poznań, Zysk i S-ka Wydawnictwo, s. 613, 2012.</ref>. Je chòwóny przez lëdzy jakò òzdobnô roscëna – je ùważóny za jeden z pierszich kùltiwowónëch narcysów (kòl [[Narcissus tazetta|N. tazetta]] i [[Narcissus jonquilla|N. jonquilla]]). W skùtkù hòdowli zadomòwił sã w regionach na północ òd jegò nôternégò strzodowisza<ref>Andreas Bartels: Rośliny śródziemnomorskie. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2003, s. 251.</ref>; W [[Pòlskô|Pòlsce]] i na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] roscy zdzëwióny {{skr.|m.jin.}} w parkach i smãtorzach. Z gatënkù kòrzëstô sã w perfùmerëjnym przemësle. Jastrowô lelijô je trëjącô. == Taksonomiô == ''Narcissus poeticus'' béł pò rôz pierszi òpisóny przez [[Karól Linneùsz|Karola Linneùsza]] w jegò dokazu ''Species Plantarum (''s. 289) z 1753 rokù. <ref>"Amaryllidaceae Narcissus poeticus L." ipni.org (International Plant Names Index). Retrieved 15 December 2015</ref> == W kùlturze == Nôstarszé wdôrë w kùlturze ò Jastrowi leliji pòchòdzą z Historia Plantarum, bòtanicznégò dokôzu [[Teòfrast z Eresos|Teòfrasta z Eresos]] (371 – kòl 287 p. n .e), w jaczim òpisôł òn narcysa kwitnącégò na [[zymk]]<ref>Jashemski, Wilhelmina Mary Feemster; Frederick Gustav Meyer (2002). The Natural History of Pompeii: A Systematic Survey. Cambridge University Press. p. 131. <nowiki>ISBN 978-0-521-80054-9</nowiki>.</ref>. Je téż parłączóny z pòstacą [[Narcyz|Narcyza]] z grecczi mitolodżi<ref>"Amaryllidaceae Narcissus poeticus L." ipni.org (International Plant Names Index). Retrieved 15 December 2015</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 7kdjpe3vpi3m1hy9bijo96qy38byyy5 Domôcy kòt 0 5901 222700 215977 2026-10-31T11:22:55Z Terrus38 14026 222700 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cat in tree03.jpg|mały|Kòt na drzéwiãcu]] [[Òbrôzk:Oczy kota domowego -Aw58-.JPG|mały|Kòt]] '''Domôcy kòt''', '''pùjk'''<ref name=":1">https://www.mojestrone.pl/wp-content/uploads/2023/01/Kolorowanka_pod-wielkim-drzewem.pdf#page=18</ref>, abò '''drapajk'''<ref name=":1" /> (''Felis silvestris catus'', czedës téż ''Felis catus'' abò ''Felis (silvestris) domesticus'') – susk miãsojôdny z rodzëznë kòtowatëch. Człowiek wenerùje gò za niszczenié [[Domôcô mësz|mëszów]] i szùrów. M. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] kòtë są w chëczach òd baro dôwnëch czasów. === Historiô === Kòta ùdomôcóno prawie 4000 lat p.n.e. Gatùnk kòta domôcégò pòchòdzy bòdôj òd kòta nùbijsczégò, ale w Europie òn machtôł sã ze [[dzéczi kòt|żbikiem]]. W antikòwim Egipce béł swiãti ë identificérowôny z bòżëną Baset. W strzédniowieczy Europie kòtë bëłë sparłãczóné z czarownicoma i niszczôné. === Charakteristika === Kòt domôcy mô baro dobri wãch, słëch i wid przë nisczim widze dnia. Të kòtë, co są doma żëją do 20 lat, a të, chtërne są na wòlé do 7-8 lat. Na swiece je baro wiele rasów, bò jaż 100. Nôbarżi znóné to: persczi, britańsczi, birmańsczi, kartuzczi, syjamsczi, sybirsczi, europejsczi i abisyńsczi. === Rozmajitoscë === [[Kaszëbi]] gôdają: Czej kòt sã mëje, przińdą gòsce. Kòt je dokôzcą bôjków i mitów np.: „Kòt w bótach” == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kòtowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografjô == * „Nowa Encyklopedia Powszechna”, Wyd. PWN, Tom III, Warszawa, 1995 r. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòtowaté]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] l13ktsexrg5xzkrx59mv5cggs1b0yil 222715 222700 2026-10-31T11:25:55Z Terrus38 14026 222715 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cat in tree03.jpg|mały|Kòt na drzéwiãcu]] [[Òbrôzk:Oczy kota domowego -Aw58-.JPG|mały|Kòt]] '''Domôcy kòt''' abò '''pùjk'''<ref name=":1">https://www.mojestrone.pl/wp-content/uploads/2023/01/Kolorowanka_pod-wielkim-drzewem.pdf#page=18</ref> (''Felis silvestris catus'', czedës téż ''Felis catus'' abò ''Felis (silvestris) domesticus'') – susk miãsojôdny z rodzëznë kòtowatëch. Człowiek wenerùje gò za niszczenié [[Domôcô mësz|mëszów]] i szùrów. M. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] kòtë są w chëczach òd baro dôwnëch czasów. === Historiô === Kòta ùdomôcóno prawie 4000 lat p.n.e. Gatùnk kòta domôcégò pòchòdzy bòdôj òd kòta nùbijsczégò, ale w Europie òn machtôł sã ze [[dzéczi kòt|żbikiem]]. W antikòwim Egipce béł swiãti ë identificérowôny z bòżëną Baset. W strzédniowieczy Europie kòtë bëłë sparłãczóné z czarownicoma i niszczôné. === Charakteristika === Kòt domôcy mô baro dobri wãch, słëch i wid przë nisczim widze dnia. Të kòtë, co są doma żëją do 20 lat, a të, chtërne są na wòlé do 7-8 lat. Na swiece je baro wiele rasów, bò jaż 100. Nôbarżi znóné to: persczi, britańsczi, birmańsczi, kartuzczi, syjamsczi, sybirsczi, europejsczi i abisyńsczi. === Rozmajitoscë === [[Kaszëbi]] gôdają: Czej kòt sã mëje, przińdą gòsce. Kòt je dokôzcą bôjków i mitów np.: „Kòt w bótach” == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kòtowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografjô == * „Nowa Encyklopedia Powszechna”, Wyd. PWN, Tom III, Warszawa, 1995 r. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòtowaté]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 7xvti1bfu1rlaj7h1rnzbku5tghryfc 222720 222715 2026-10-31T11:30:40Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kòt]] do [[Domôcy kòt]]: gatënk 222715 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cat in tree03.jpg|mały|Kòt na drzéwiãcu]] [[Òbrôzk:Oczy kota domowego -Aw58-.JPG|mały|Kòt]] '''Domôcy kòt''' abò '''pùjk'''<ref name=":1">https://www.mojestrone.pl/wp-content/uploads/2023/01/Kolorowanka_pod-wielkim-drzewem.pdf#page=18</ref> (''Felis silvestris catus'', czedës téż ''Felis catus'' abò ''Felis (silvestris) domesticus'') – susk miãsojôdny z rodzëznë kòtowatëch. Człowiek wenerùje gò za niszczenié [[Domôcô mësz|mëszów]] i szùrów. M. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] kòtë są w chëczach òd baro dôwnëch czasów. === Historiô === Kòta ùdomôcóno prawie 4000 lat p.n.e. Gatùnk kòta domôcégò pòchòdzy bòdôj òd kòta nùbijsczégò, ale w Europie òn machtôł sã ze [[dzéczi kòt|żbikiem]]. W antikòwim Egipce béł swiãti ë identificérowôny z bòżëną Baset. W strzédniowieczy Europie kòtë bëłë sparłãczóné z czarownicoma i niszczôné. === Charakteristika === Kòt domôcy mô baro dobri wãch, słëch i wid przë nisczim widze dnia. Të kòtë, co są doma żëją do 20 lat, a të, chtërne są na wòlé do 7-8 lat. Na swiece je baro wiele rasów, bò jaż 100. Nôbarżi znóné to: persczi, britańsczi, birmańsczi, kartuzczi, syjamsczi, sybirsczi, europejsczi i abisyńsczi. === Rozmajitoscë === [[Kaszëbi]] gôdają: Czej kòt sã mëje, przińdą gòsce. Kòt je dokôzcą bôjków i mitów np.: „Kòt w bótach” == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kòtowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografjô == * „Nowa Encyklopedia Powszechna”, Wyd. PWN, Tom III, Warszawa, 1995 r. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòtowaté]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 7xvti1bfu1rlaj7h1rnzbku5tghryfc Domôcô kùra 0 5902 222697 212414 2026-10-31T11:22:37Z Terrus38 14026 222697 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Chicken family.jpg|mały|Kùra i kùr abò kùrón]] '''Domôcô kùra''' (''Gallus gallus domesticus'') – ptôch z rodzënë kùrowatëch. Lëdze chòwióm je na całim swiece òd dôwnëch czasów. == Ôrtë == To dô kòl 80 zortów kùrów:<ref>Rocznik Statystyczny 2009</ref> * letczé kùrë, niosczi mògą sã niesc do 13 rokù żëcégò * miãsné kùrë wôżą nawetka do 5 kg kùrë krzyżówczi: kąsk miąsa i niosóm [[jaje|jaja]] kùrë amatorsczi: * bòjowiczi * malinczi * pòkraczny == Òbaczë téż == * [[Kùrnik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 3a38bjkt74rrenw9elyao652m7fs93l 222716 222697 2026-10-31T11:26:22Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kùra]] do [[Domôcô kùra]]: gatënk 222697 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Chicken family.jpg|mały|Kùra i kùr abò kùrón]] '''Domôcô kùra''' (''Gallus gallus domesticus'') – ptôch z rodzënë kùrowatëch. Lëdze chòwióm je na całim swiece òd dôwnëch czasów. == Ôrtë == To dô kòl 80 zortów kùrów:<ref>Rocznik Statystyczny 2009</ref> * letczé kùrë, niosczi mògą sã niesc do 13 rokù żëcégò * miãsné kùrë wôżą nawetka do 5 kg kùrë krzyżówczi: kąsk miąsa i niosóm [[jaje|jaja]] kùrë amatorsczi: * bòjowiczi * malinczi * pòkraczny == Òbaczë téż == * [[Kùrnik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 3a38bjkt74rrenw9elyao652m7fs93l Domôcô òwca 0 5911 222703 202912 2026-10-31T11:23:09Z Terrus38 14026 222703 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ovejas en Patagonia - Argentina.jpg|mały|Domôcô òwca]] '''Domôcô òwca''' (''Ovis aries'') – to je susk z rodzëznë wòłowatëch (''Bovidae''). Òna je roscënożgrzący i słëchô do dzegwnëch zwiérzãt. M. jin. [[Kaszëbi]] miéwają te òwce òd dôwnëch czasów, ale [[pòmòrskô òwca]] to je rasa dosc nowô. == Òbaczë téż == * [[Òwczôrz]] {{#categorytree:Wòłowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wòłowaté]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 4egohuaifaioeu33m9n1obg3yrm7jdr Hebrajsczi jãzëk 0 6114 222619 199926 2026-10-31T10:55:07Z Terrus38 14026 222619 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Torah2.jpg|mały|Zwój [[Tora|Torë]] w jãzëkù hebrajsczim]] '''Hebrajsczi jãzëk''' – je ùrzãdnym w państwie [[Izrael]]. To je nôstarszi jãzëk [[Bibliô|Biblie]] - z ni [[Stôri Testament|Stôrégò Testameńtu]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] sxlk8dt2nrkg64w68av5vgkdlderezn 222645 222619 2026-10-31T11:01:30Z Terrus38 14026 222645 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Torah2.jpg|mały|Zwój [[Tora|Torë]] w jãzëkù hebrajsczim]] '''Hebrajsczi jãzëk''' – je ùrzãdnym w państwie [[Izrael]]. To je nôstarszi jãzëk [[Bibliô|Biblie]] - z ni [[Stôri Testament|Stôrégò Testameńtu]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 1bseg6flrjlw3bj3aq8ziaugthk50nx Czerwònuszk 0 6153 222325 219864 2026-10-30T19:34:01Z Terrus38 14026 222325 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Erithacus rubecula -RHS Garden Harlow Carr-8b-2c.jpg|mały|Czerwònuszk]] '''Czerwònuszk''' (''Erithacus rubecula'') — [[gatënk]] môłégò wanożnégò ptôcha z rodzëznë [[Muchòłówkòwaté|muchòłówkòwatëch]] (''Muscicapidae''), chòc wczasni zaliczóny do [[Drozdowaté|drozdowatëch]] (''Turididae''). Jedurny ptôch w rodzaju ''Erithacus.'' Nie je zagrożony. == Wëstãpòwanié == [[Òbrôzk:ErithacusRubeculaIUCN.svg|mały|Kôrta wëstãpòwaniô czerwònuszka. Jasnozelony – lãgòwi cząd, cemnozelony – całorocznô pòpùlacjô, mòdri – zëmòwiszcza, różewi – introdukòwóny i prôwdopòdobno wëmarłi.]] Czerwònuszk je do nalézeniô wnet w całi [[Eùropa|Eùropie]], zôpadnym parce [[Syberiô|Syberii]] i Azji Mniészi. Pòza tim są izolowóné lãgòwé pòpùlacje w [[Algeriô|Algerii]] czë na òstrowach wschódnégò [[Atlantik|Atlantikù]]. Ni ma gò na [[Islandiô|Islandii]], w nordowi [[Skandinawiô|Skandinawii]] i w niechtërnëch partach [[Ruskô|Rusczi]]. Zëmùje w pôłniowi i zôpadny Eùropie (pòlskô pòpùlacjô na Iberijsczim Półòstrowie), północny Africe, Azji Mniészi i na Blësczim Wschòdze.<ref>BirdLife International (2018). [https://www.iucnredlist.org/species/22709675/131953953 "Erithacus rubecula]". IUCN Red List of Threatened Species. 2018 e.T22709675A131953953. [[doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22709675A131953953.en|doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22709675A131953953.en.]] Retrieved 19 November 2021.</ref> W Pòlsce je to lëczny lãgòwi ptôch, rozkòscérzóny w całim kraju. Pòdle szacënków ''Monitoringu Pospolitych Ptaków Lęgowych'', w latach 2013-2018 pòpùlacjô pòlsczégò czerwònuszka rechòwała 2,20–2,98 milionów lãgòwëch pôr<ref>Chodkiewicz T., Chylarecki P., Sikora A., Wardecki Ł., Bobrek R., Neubauer G., Marchowski D., Dmoch A., Kuczyński L.. [https://otop.org.pl/wp-content/uploads/2020/03/Biuletyn20_2019.pdf Raport z wdrażania art. 12 Dyrektywy Ptasiej w Polsce w latach 2013–2018: stan, zmiany, zagrożenia.] „Biuletyn Monitoringu Przyrody”. 20, s. 1–80, 2019.</ref>. Dzél ptôchów zëmùje na lãgòwëch terenach. == Systematika == Czerwònuszk razã z wiele jinszima gatënkama òstôł fòrmalno òpisóny jakò ''Motacilla rubecula'' przez szwedzczégò przërodnika [[Karól Linneùsz|Karola Linneùsza]] w dzësąti edicji jegò przełomòwégò dlô biologii dokazu z 1758 – ''[[Systema Naturae]].''<ref>[[Karól Linneùsz]]: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/10277#page/208/mode/1up ''Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata.''] Holmiae. (Laurentii Salvii), 1758, s. 188. ({{jãz.|la}}).</ref> Gatënkòwi epitet – ''rubecula'' wëwòdzy sã òd łacyńsczégò słowa ''ruber'' (czerwòny)<ref> ''D.P. Simpson: Cassell's Latin-English, English-Latin dictionary. Wyd. 5. London: Cassell, 1984, s. 883. <nowiki>ISBN 0-304-52257-0</nowiki>.''</ref>. Rodzôjowò pòzwa ''Erithacus'' òsta nadónô przez francëzczégò rodnika Georges'a Cuviera w 1800 i je ùżwiónô do dzyso<ref>G. Cuvier: Lecons d'Anatomie Comparée. Paryż: 1800, s. tabl. 2. (fr.)</ref>. Wëapartniô sã czile pòdgatënków czerwònuszka: * ''E. rubecula melophilus'' – Britijsczé Òstrowë. * ''E. rubecula rubecula'' – '''czerwònuszk''', '''pòspòliti czerwònuszk''' – kòntinentalnô Eùropa do Ùralu, zapôdnô Turcjô, òstrowë wschodnégò Atlantikù i téż północno-zôpôdné Marokò. * ''E. rubecula superbus'' – '''tenerifsczi''' '''czerwònuszk''' – Tenerifa (Kanarijsczé Òstrowë). * ''E. rubecula marionae'' – '''kanarijsczi''' '''czerwònuszk''' – Gran Canaria (Kanarijsczé Òstrowë). * ''E. rubecula witherbyi'' – północnô Algeriô i północnô Tunezjô. * ''E. rubecula valens'' – pôłniowi Krim. * ''E. rubecula caucasicus'' – wschodniô Turcjô i Kaùkaz. * ''E. rubecula hyrcanus'' – pôłniowò-wschòdny Azerbejdżan i północny Iran. * ''E. rubecula tataricus'' – górë Ùral i pôłniowô-zapôdnô Syberiô. == Znanczi gatënkù == [[Òbrôzk:Bold Robin (98857441).jpeg|mały|Charakteristicznô plama na piersë czerwònuszka.]] === Òpisënk wëzdrzatkù === Czerwònuszk je môłim ptôchã ò wëlecałi i wëprostowany, abò krãgłi i przësadzësti sylwetce. Jegò cało mierzi 12,5–14 cm, rozcygłosc lecëdłów wënosy 20-25 cm, a ògón mô 5-6 cm długòscy. Ptôch wôżi leno 14-21 gramów. Òbie pëłce są szlachòwno òpierzóné i są do se pòdobné rozmiarã. Czerwònuszczi mają charakteristiczné ùfarwienié – jakò dozdrzeniałé òsobniczi mają dërdzawą plamã, jakô rozcygô sã na piersë, gôrdzel i bòczi głowë, kòl ni je mòdro-szari "kòntur". Na plama z czasã widnieje i staje sã matowô. Brzëch ptôcha je biôłi, a jegò bòczi, ògón i slôdk są szaro-bruné. Lecëdła są òliwkòwò-zeloné. [[Òbrôzk:European Robin - Erithacus rubecula - Juvenile.jpg|mały|Czerwònuszk w juwenalnym ùfarwieniu.]] Młodé ptôchë w juwenalnym òpierzeniu są bruné z cemnyma plamama i jasniészim brzëchã. Dozdrzeniałé ùfa\wienié zaczinô pòjawiac sã pò kòl półtora miesąca zëcô (czerwińc – séwnik), a pò rokù òsygô finalną fòrmã.<ref>Rob Hume i inni red., ''Ptaki Europy: przewodnik do rozpoznawania'', Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 392, [[:pl:Specjalna:Książki/9788377636084|ISBN 978-83-7763-608-4.]]</ref> Dzãka dërdzawi plamie i jednorodny farwie lecëdłów czerwònusczi są dosc łôtwé do rozpòznaniô w nôtërnym strzodowiszczu. [[Òbrôzk:Erithacus rubecula whiterbyi Hartert, E, 1910 232 HdB Ouarsenis Algérie.jpg‎|mały|''Erithacus rubecula'']] == Lãgòwi cząd == Czerwònuszk płcową dozdrzeniałosc òsygô jak je rok stôri.<ref>Michał Radziszewski i inni red., Ilustrowana encyklopedia ptaków Polski: przewodnik ornitologa, Bełchatów : Warszawa: Fenix ; PZWL Wydawnictwo Lekarskie Sp. z o.o., 2022, s. 264</ref> Ptôchë te młodzą sã dwa razë w rokù. Pierwszi ląg przëpadô midzë łżekwiatã a majã, a drëdżi w czerwińcu. Jeżle jeden z lãgów nie przedërchô, czerwònuszczi mògą jesz rôz sã rozmłodzëc w lepińcu, abò nawetka w zélnikù. === Jaje === Samica niese 5-6<ref>Michał Radziszewski i inni red., Ilustrowana encyklopedia ptaków Polski: przewodnik ornitologa, Bełchatów : Warszawa: Fenix ; PZWL Wydawnictwo Lekarskie Sp. z o.o., 2022, s. 264, [[:pl:Specjalna:Książki/9788365808486|ISBN 978-83-65808-48-6.]]</ref> jajów ò różnym ùfarwieniu (nôczãscy są to biôłé jaja z dërdzawima abò zelonyma kropkama). W drëdżim lãgù je jich mni – òd 4 do 5 sztëk. Nié kòżdô samica przëstãpùje do drëdżégò lãgù. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] [[Kategòrëjô:Mùchòłówczi]] pnkmazaq56glo871tcno0u41ltn6dra Rusczi jãzëk 0 6178 222650 217553 2026-10-31T11:02:03Z Terrus38 14026 222650 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ruština_ve_světě.svg|mały|]] '''Rusczi jãzëk'''<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rusczi-cz-rusyjsczi-n1304018</ref> – jãzëk z pòrénkòwòsłowiańsczégò karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. To je rodnô mòwa dlô kòl 160 milionów lëdzy. Òglowô wielëna brëkòwników sygô kòl 280 milionów. Je ùrzãdnym jãzëkã w [[Ruskô Federacjô|Rusczi Federacëji]] ë jednym z ùrzãdnëch jãzëków [[Biôłorëskô|Biôłorësczi]], [[Kazachstan]]u, [[Kirgistan]]u ë [[Òrganizacjô Ùjednónëch Nôrodów|Òrganizacëji Ùjednónëch Nôrodów]]. == Alfabét == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! wiôldżé: | А || Б || В || Г || Д || Е || Ё || Ж || З || И || Й || К || Л || М || Н || О || П || Р || С || Т || У || Ф || Х || Ц || Ч || Ш || Щ || Ъ || Ы || Ь || Э || Ю || Я |- ! małé | а || б || в || г || д || е || ё || ж || з || и || й || к || л || м || н || о || п || р || с || т || у || ф || х || ц || ч || ш || щ || ъ || ы || ь || э || ю || я |- ! zôpis | a || b || v || g || d || je || jo || ż || z || i || j || k || l || m || n || o || p || r || s || t || u || f || h || c || cz || sz || szcz || " || y || ' || e || ju || ja |- ! wëmòwa | a || b || v || g || d || je || jo || ż || z || i || j || k || l || m || n || o || p || r || s || t || u || f || ch || c || cz || sz || szcz || cwardi znak || y || mitczi znak || e || ju || ja |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Russian-Kashubian Russian-Kashubian] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 92cjtzx1ygou2wp8er4awyt5qj7gthy Nordowô Macedoniô 0 6196 222607 218289 2026-10-31T10:48:04Z Terrus38 14026 222607 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Република Северна Македонија |miono = Repùblika Nordowi Macedonie |miono-genitiw = Nordowi Macedonie |fana = Flag of Macedonia.svg |herb = Coat of arms of North Macedonia.svg |na karce = Europe-Macedonia.svg |mòtto = Слобода или смрт за Македонија<br>(Wòlnosc lub smierc za Macedoniã) |jãzëk = [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] |stolëca = [[Skòpié]] |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 25 713 |procent-wòdë = 1,9 |lëdztwò = 2 103 721 |rok = 2017 |dëtk = macedońsczi denar |kòd dëtka = MKD |czasowô cona = +1 |swiãto = [[8 séwnika]] |himn = Денес Над Македонија<br>Dzysô nad Macedonią |kòd = MK |Internet = .mk |telefón = +389 |Prezydeńt=[[Gòrdana Syłjanowskô-Dawkòwô]] |Premiéra=[[Hristijan Mickòsczi]] }} '''Nordowô Macedoniô''' ({{jãz.|mk}} Северна Македонија ''Sewerna Makedonija'', {{jãz.|sq}} ''Maqedonia e Veriut'') – państwò w [[Pôłniowô Eùropa|Pôłniowi Eùropie]]<ref>{{Cytuj starnã|titel=United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#europe|òpùblikòwóny=unstats.un.org|data przëstãpù=2016-02-28}}</ref> na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]], pòwstałé na skùtk [[Rozpôd Jugòsławie|rozpadu Jugòsławie]], òbjimającé swòjim teritorium kòl 38% historiczno-geògraficzny òbéńdë [[Macedoniô (historicznô òbéńda)|Macedoniô]]. Òd 27 strëmiannika 2020 Nordowô Macedoniô je nôleżnikã [[NATO]].<ref>{{Cytuj starnã|url=https://forsal.pl/swiat/bezpieczenstwo/artykuly/1464553,macedonia-polnocna-przystapila-do-nato.html|titel=Macedonia Północna przystąpiła do NATO|òpùblikòwóny=www.forsal.pl|data przëstãpù=2020-03-27|jãzëk=pl}}</ref> == Miono == Pò rozpadze [[Socjalisticznô Federacyjnô Repùblika Jugòsławie|Jugòsławie]] w 1991 roku jedna òd ji repùblików ([[Socjalisticznô Repùblika Macedonie]]) ògłosëła samòstójnotã jakno '''Repùblika Macedonie'''. Przëczëniło sã to do rozgòrzeniô ze stronë [[Greckô|Grecczi]], jakô ùwôża sã za jedurną echt erbã stôrożëtny Macedonie.<ref>{{Cytuj starnã|titel=Feud Between Greece, Macedonia Continues Over Claim to Alexander the Great|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/07/27/AR2009072702653_2.html|òpùblikòwóny=washingtonpost.com|data przëstãpù=2026-08-17}}</ref> Z pòwòdu kònfliktu o miono, Greckô blokòwa nôleżnictwò Macedonie w midzënôrodnëch institucjach. Dlôte na fòrum [[Òrganizacjô Zjednónëch Nôrodów|Òrganizacje Zjednónëch Nôrodów]] Repùblika Macedonie òficjalno òsta przëjimniãtô jakno '''Ùszłô Jugòsłowiańskô Repùblika Macedonie''' ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] Поранешна Југословенска Република Македонија ''Pòraneszna Jugòsłowenska Repùblika Makedonija''), znónô téż pòd angelsczim akronimã '''FYROM''' (''Former Yugoslav Republic of Macedonia'').<ref>{{Cytuj starnã|archiwùm=https://web.archive.org/web/20190124153537/http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm|òpùblikòwóny=un.org|titel=A/RES/47/225. Admission of the former Yugoslav Republic of Macedonia to membership in the United Nations|url=http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm|zarchiwizowóné=2019-01-24}}</ref> [[Òbrôzk:Flag_of_North_Macedonia_(1946–1992).svg|lewo|mały|Pierszô fana samòstójny Macedonie z lat 1991–1992]] W 2008 r. to bëło negòcjowóné pòrozmienié, ale Grekòwie zablokòwelë jegò wéńscé w żëcé ë zawetowelë rôczbã Macedonie do [[NATO|Òrganizacje Nordowòatlanticczégò Traktatu]] (NATO) a téż integracje z [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejską Ùnią]]. W pòsobnëch latach sztrid sã pògòrsziwôł, {{skr.|m.jin.}} Macedończicë pòzwelë stolëczné latawiszcze i nôwôżniészą aùtostradã mionã [[Aleksander Macedońsczi|Aleksandra Wiôldżégò]] i zbùdowelë wiele jegò sztaturów. W 2018 r., pò òbjimniãcym stanowiszcza przez nowégò premiérã Macedonie [[Zoran Zaew|Zorana Zaewa]], {{skr.|m.jin.}} zmienioné òstało miono przédnégò fligerplacu i aùtostradë kraju i zasygnalizowanô òsta wòlô do ùstãpstwów taczich jak dodanié do miona kraju geògraficznégò òpisënkù (np. Nordowô Macedoniô, Nowô Macedoniô abò Górnô Macedoniô).<ref name="onet201802112">{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/macedonczycy-zmienia-nazwe-swojego-panstwa-marta-szpala-komentuje/s57q0gj|prôca=Onet Wiadomości|titel=Macedończycy zmienią nazwę swojego państwa?|aùtór=Piotr Gruszka|data=2018-02-11|data przëstãpù=2018-02-13|jãzëk=pl}}</ref> [[Òbrôzk:Flag_of_North_Macedonia_(1992–1995).svg|lewo|mały|Drëgô fana Macedonie z lat 1992–1995, zmienionô pò grecczich protestach]] W maju 2018 r. premiéra Macedonie Zoran Zaew ògłosył, że doszło do pòrozmieniô z Grecką w sprawie miona państwa, jaczé miałobë zwac sã Repùbliką Ilindeńsczi Macedonie, jednak sprzecyw wedle dogôdënkù wërazëłë òpòzycyjné partie tak w Grecce, jak w Macedonie.<ref>{{Cytuj starnã|url=https://histmag.org/Macedonia-zmieni-nazwe-Jest-konkretna-propozycja-16892|titel=Macedonia zmieni nazwę? Jest konkretna propozycja|data=2018-05-23|data przëstãpù=2018-05-24|aùtór=Paweł Czechowski|òpùblikòwóny=Histmag.org|jãzëk=pl}}</ref> 12 czerwińca te samégò rokù premiérowie òbùch krajów – [[Aleksys Cypras]] i Zoran Zaew – pòcwierdzëlë òsygnienié pòrozmieniô w sprawie zmianë pòzwë Macedonie na '''Repùblika Nordowi Macedonie''' (Република Северна Македонија, ''Repùblika Sewerna Makedonija''), w skródzenim '''Nordowô Macedoniô''' (Северна Македонија, ''Sewerna Makedonija'').<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.pap.pl/aktualnosci/news,1451504,porozumienie-ateny-skopje-panstwo-macedonskie-przyjmie-nazwe-republika-macedonii-polnocnej-.html|data=2018-06-12|data przëstãpù=2018-06-13|òpùblikòwóny=PAP|titel=Porozumienie Ateny-Skopje: państwo macedońskie przyjmie nazwę Republika Macedonii Północnej|jãzëk=pl}}</ref> 11 stëcznika 2019 r. macedońsczi parlament ratifikòwôł dogôdënk z Prespë, zgôdzającë sã na ùprôwczi do kònstitucje, jaczé tikałë sã zmianë miona kraju na ''Nordowô Macedoniô''.<ref name="23amendment2">{{Cytuj knéżkã|url=https://leap.unep.org/countries/mk/national-legislation/amendments-xxxiii-xxxiv-xxxv-and-xxxvi-constitution-republic|titel=XXIII ùprôwka do Kònstitucje Repùbliczi Nordowi Macedonie|aùtór=Sobranie Repùbliczi Nordowi Macedonie|jãzëk=en|data=2019-01-19|wëdôwca=United Nations Environment Programme}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://apnews.com/a48fd2c756d34a979933729b8f8f4edd|titel=The Latest: Macedonia backs name change to North Macedonia|òpùblikòwóny=[[Associated Press]]|data=2019-01-11|data przëstãpù=2019-01-11|jãzëk=en}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.kathimerini.gr/1004275/article/epikairothta/politikh/yperyhfisthke-h-syntagmatikh-ana8ewrhsh-apo-th-voylh-ths-pgdm|data=2019-01-11|òpùblikòwóny=Kathimerini|jãzëk=gr|titel=Υπερψηφίστηκε η συνταγματική αναθέωρηση από τη Βουλή της ΠΓΔΜ}}</ref> Dwa tidzenie pózni, 25 stëcznika, pòrozmienié ratifikòwôł grecczi parlament.<ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.onet.pl/swiat/macedonia-zmieni-nazwe-parlament-grecji-zaglosowal/kqlv72d|titel=Macedonia zmieni nazwę? Parlament Grecji zagłosował|òpùblikòwóny=Onet Wiadomości|data=2019-01-25|data przëstãpù=2019-02-09|jãzëk=pl}}</ref> Nowé miono kraju, „'''Repùblika Nordowi Macedonie'''”, òficjalno weszło w żëcé 12 gromicznika 2019 rokù.<ref>{{Cytuj starnã|archiwùm=https://web.archive.org/web/20190213123625/https://www.washingtonpost.com/world/europe/macedonia-is-officially-renamed-north-macedonia/2019/02/12/dfc82652-2ef7-11e9-8781-763619f12cb4_story.html?noredirect=on&utm_term=.b99f8adf2e6e|data=2019-02-12|data przëstãpù=2019-02-12|jãzëk=en|url=http://web.archive.org/web/20190213123625/https://www.washingtonpost.com/world/europe/macedonia-is-officially-renamed-north-macedonia/2019/02/12/dfc82652-2ef7-11e9-8781-763619f12cb4_story.html?noredirect=on&utm_term=.b99f8adf2e6e|titel=Call me by my new name: Balkan nation is North Macedonia now|òpùblikòwóny=The Washington Post|zarchiwizowóné=2019-02-13}}</ref> == Geògrafiô == [[Òbrôzk:Macedonia.svg|mały|Nordowô Macedoniô na tle szerszégò historiczno-geògraficznégò regionu Macedoniô]] * Całownô pòwiérzchniô: 25 713&nbsp;km² * Lądowô pòwiérzchniô: 24 856 [[Kilometr|km²]] * Pòwiérzchniô wòdów: 447&nbsp;km² * Całownô lądowô grańca: 748&nbsp;km * Dłużawa sztrądu: ni ma przëstãpù do mòrza * Dłużawa grańców z pòblësczima państwama: [[Albańskô|Albaniô]] 151&nbsp;km, [[Bùłgariô]] 148&nbsp;km, [[Greckô]] 228&nbsp;km, [[Kòsowò]] 159&nbsp;km, [[Serbiô]] 62&nbsp;km. * Nôwëższi pónkt: [[Gòlem Kòrab]], 2764 m n.n.m. * Nôniższi pónkt: rzéka [[Wardar]] na grańcë z Grecką, 50 m n.n.m. [[Òbrôzk:R.o.Macedonia topography.svg|mały|Fizycznô kôrta Macedonie]] === Klimat === Cepło i sëchò òb lato i jeséń, dosc chłodno i snieżësto òb zëmã. === Ùsztôłcenié terenu === Nordowô Macedoniô je przédno górsczim a wiżawnym krajã. Na terenie całégò kraju to dô górsczé rédżi. Nôwëższima òd nich są Kòrab i [[Szar Płanina]]. Midzë górama leżą kòtlënë – [[Priłepskò Pòłe]] w dolëznie [[Crna Reka (dopłiw Wardaru)|Crny Reczi]], [[Pòłog]] w dolëznie górnégò Wardaru, [[Òwcze Pòłe]] i [[Kòczansko Pòłe]] nad [[Bregałnica|Bregałnicą]] a dolëznë wikszich rzéków – [[Strumica (rzéka)|Strumicë]], [[Wardar|Wardaru]] i [[Drin|Drinu]]. Nôdłëgszą rzéką Nordowi Macedonie je [[Wardar]] (320&nbsp;km dłużawë), jaczégò nôwikszima dopłëwama są [[Treska]], [[Pczinia]], [[Bregałnica]] i [[Crna Reka (dopłiw Wardaru)|Crna Reka]]. Òkróm te na teritorium N. Macedonie to dô jesz [[Drin]] i [[Strumica (rzeka)|Strumicã]]. Wardar i Strumica słëchają zlewiszcza [[Egejsczé Mòrze|Egejsczégò Mòrza]], Drin – do zlewiszcza [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]]. == Demògrafiô == === Pòpùlacjô === [[Òbrôzk:Macedonia_ethnic2002_03.png|mały|Etniczné grëpë wedle nôrodnégò spisënkù z 2002 r. Żôłti – [[Macedończicë]] Apfelzynowi – [[Albańczicë]] Zelony – [[Tërkòwie]] Mòdri – mieszóné lëdztwò]] * jilosc lëdztwa: 2 103 721 (stón na lëpińc 2017 rokù) *môl na swiece wedle jiloscë lëdztwa: 145. === Etniczné grëpë === * [[Macedończicë]] 64,2% (zamieszkiwający wikszosc kraju); * [[Albańczicë]] 25,2% (zamieszkiwający zôpôd kòl grańcë z Albanią); * [[Tërkòwie]] 3,9% (w zacht mniészim stãpieniu jak Albańczicë na zôpadze); * [[Romòwie]] 2,7% (we westrzédnym i nordowim parce kraju); * [[Serbòwie|Serbowie]] 1,8%; * jiny 2,4%. === Jãzëczi === * [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] 66,5%; * [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]] 25,1%; * [[Tërecczi jãzëk|tërecczi]] 3,5%; * [[Jãzëk romani|romani]] 1,9%; * [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] 1,2%. Miészëznowé jãzëczi są w òficjalnym (kòle macedońsczégò) ùżëcym w gminach, w jaczich co nômni 20% mieszkańców nôleżi do gwësny jãzëkòwi miészëznë.[[Òbrôzk:35_1_юные_македонцы.jpg|mały|Macedończicë]] === Religijné grëpë === * [[prawòsławié]] 61,6%; * [[islam]] 34,2% (przédno Albańczicë i Tërkòwie); * bezwëznaniowi 1,9%; * [[katolëcyzm]] 1,9%; * [[protestantizm]] 0,3%; * [[Swiôdkòwie Jehowë]] 0,06%. === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 57,3% (w 2017 r.) *wikszé miesczé westrzódczi: [[Skòpié]] (stolëca) – 611 107 mieszkańców (w 2021 r.) == Ekònomiô == W industrie dominëje przetwórczi [[Industriô|przemësł]]. To dô wielné hëtë, przédno skła a kòpru. [[Hańdel]] rozwijô sã z rostã majãtnoscë òbëwatelów. [[Krajewi produkt brutto|KPB]] na persónã w N. Macedonie wënôszô 8,5 tësąca dolarów (mierzoné paritetã nabiwczi sëłë). Ùdzél w KPB: * Rolnictwò: 11,9% * Industriô: 28,2% * Ùsłëdżi: 59,9%. === Rolnictwò === Rolné zemie w kraju (przédno górsczé [[Wéda|wédë]]) zajimają kòl 40% nadwiérzchnie państwa. W dolëznach [[Rzéka|rzéków]] i westrzódgórsczich [[Kòtlëna|kòtlënach]] uprawa zbòżô ([[pszénica]], [[Zwëczajnô kùkùridza|majs]]), [[Cëkrowô rąkla|cëkrowëch rąklów]], [[Zwëczajny słuńcownik|słuńcowników]], [[Bawôłna (roscëna)|bawôłnë]] i [[Tobaka|tobaczi]]. To dô rozwinioną hodowlã warzëwów ([[Pòmidór|pòmidorë]], [[paprika]], [[Arbùz|arbùzë]]) a wielné sadë ([[Jabłóń|jabłonie]] (przédno w òkòlim [[Prespa|Prespë]]), [[Zwëczajnô krëszka|krëszczi]], [[Zwëczajnô brzoskwiniô|brzoskwinie]], [[Slëwa|slëwë]]). Na pôłniowëch, fùl słuńca ùbiédrzach dolëznów to dô plantacje winogronów. W górach dô pasturską hodowlã òwców.[[Òbrôzk:Mount Korab, Republic of Macedonia.jpg|mały|Góra Kòrab (2764 m n.n.m)]] === Industriô === Niewiôldżé wëdobëcé [[Bruny wãdżel|brunégò wãgla]] (blëzë [[Kùmanowò|Kùmanowa]]), czerwieniznë zleżënów [[Chróm|chromù]], [[Cynk|cynkù]] i [[Òłów|òłowiu]] a [[Antimón|antimònu]]. Produkcjô elektriczny energie przédno w môłëch [[Wòdnô sztrómòwniô|wòdnëch sztrómòwniach]]. Przetwórczi przemësł je skùpiony we wikszich gardach (jôdny, tekstilny, metalurgiczny, chemiczny ë drzewny), we [[Skòpié|Skòpim]] to dô hëtã [[Żelazło|żelazła]]. Jistnieje téż artisticzné rzemiãsło: wërobinë ze strzébra, złota czë drzewa, tëpichë. === Emisjô ceplarnianëch gazów === [[Òbrôzk:Church_of_Saint_Naum.JPG|mały|[[Prawòsławié|Prawòsłôwny]] mònastér swiãtégò Naùma]]Emisjô [[Ekwiwalent ditlenkù wãgla|ekwiwalentu ditlenkù wãgla]] z terenu Socjalisticzny Repùbliczi Macedonie wënisoła w 1990 rokù 14,173 Mt, z cze 11,202 Mt stanowił ditlenk wãgla. W przeliczenim na mieszkańca emisjô wëniosła tedë 5,611 t ditlenkù wãgla, a w przeliczenim na 1000 dolarów [[Krajewi produkt brutto|KPB]] 583 kg. Głównym zdrojã emisjów òb nen czas bëła energetika. Pò rozpadze Jugòsławie emisje w repùblice kąsk spadłë, a òd pòłowë lat 90. wichlałë sã, nie òsygającë ale niwiznë z 1990 rokù; mòcni spadłë dopiérze pò 2011. W 2018 emisjô ditlenkù wãgla kòpalnégò pòchôdaniô wëniosła 8,074 Mt, a w przeliczenim na mieszkańca 3,872 t i w przeliczenim na 1000 dolarów KPB 287 kg. Òb ten czas ùrósł ùdzél emisjów z transpòrtu, ale energetika òsta główną wietwią òdpòwiedzalną za emisje.<ref>{{Cytuj knéżkã|url=https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/9d09ccd1-e0dd-11e9-9c4e-01aa75ed71a1/language-en|aùtór=F. Monforti-Ferrario, G. Oreggioni, E. Schaaf, D. Guizzardi, J.G.J. Olivier, E. Solazzo, E. Lo Vullo, M. Crippa, M. Muntean, E. Vignati|titel=Fossil CO2 and GHG emissions of all world countries. 2019 report – Study|stronë=175|plac=Luksembùrg|jãzëk=en|rozdzél=North Macedonia|rok=2019|doi=10.2760/687800|isbn=978-92-76-11100-9}}</ref> === Turistika === W 2016 rokù nen krôj òdwiedzëło 510 tës. turistów (5,1% wicy jak w pòprzédnym rokù), generëjącë dlô nie przëchòdë ò wôrtnoce 285 mln [[Amerikańsczi dolar|dolarów]].<ref>{{Cytuj starnã|titel=UNWTO Tourism Highlights, 2017 Edition|òpùblikòwóny=[[Swiatowô Òrganizacjô Turisticzi|UNWTO]]|rok=2017|miesąc=lëpińc|stronë=8|url=https://www.e-unwto.org/doi/pdf/10.18111/9789284419029|jãzëk=en}}</ref> Nôwicy turistów przëjachało z [[Tëreckô|Tërecczi]], [[Serbiô|Serbie]], [[Greckô|Grecczi]], [[Holandiô|Holandie]] i [[Bùłgariô|Bùłgarie]].<ref>{{Cytuj starnã|titel=Туризам во Република Македонија, 2011-2015/Tourism in the Republic of Macedonia, 2011-2015|jãzëk=mk|stronë=34-35|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/8.4.16.01.pdf|data=2016-05|data przëstãpù=2017-08-21|òpùblikòwóny=stat.gov.mk}}</ref> Turistowie nôczãscy òdwiédzają [[Òchrid]], [[Skòpié]] i [[Bitola|Bitolã]]. Nordowô Macedoniô mô téż wiele nôtërnëch atrakcjów. W kraju to dô trzë nôrodné parczi: [[Nôrodny Park Pelister|Pelister]], [[Nôrodny Park Galiczica|Galiczica]], [[Nôrodny Park Mawrowò|Mawrowò]]<ref>{{Cytuj starnã|aùtór=|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/MakBrojki2017_mk.pdf|jãzëk=mk|òpùblikòwóny=stat.gov.mk|data=|titel=Македонија во бройки 2017|stronë=11|data przëstãpù=2017-08-21}}</ref> i różné jinszé nôtërné atrakcje, np. [[Matka (kanión)|kanión Matka]], [[Prespa|jezoro Prespa]], czë [[jezoro Berowò]]. == Pòliticzny system == {{Apartny artikel|Pòliticzny system Nordowi Macedonie}} Nordowô Macedoniô je parlamentarną repùbliką z jednojizbòwim parlamentã – Zéńdzenim Repùbliczi Macedoniô ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] ''Собрание на Република Македонија''). Krôj je pòdzelony na 80 gminów (општина – ''òpsztina''), z cze 10 gminów wchôdô w skłôd gardu Skòpié. == Główné gardë == [[Òbrôzk:Bitola Trst street.jpg|lewo|mały|Centrum [[Bitola|Bitolë]]]] {| class="wikitable" width="50%" !Kaszëbsczé miono !Macedońsczé miono |- |[[Bitola]] |Битола/Bitoła |- |[[Gòstiwar]] |Гостивар/Gòstiwar |- |[[Kiczewò]] |Кичево/Kiczewò |- |[[Kùmanowò]] |Куманово/Kùmanowò |- |[[Òchrid]] |Охрид/Òhrid |- |[[Prilep]] |Прилеп/Prilep |- |[[Skòpié]] |Скопје/Skòpje (stolëca) |- |[[Sztip]] |Штип/Sztip |- |[[Tetowò]] |Тетово/Tetowò |- |[[Wełes]] |Велес/Wełes |- |[[Radowisz]] |Радовиш/Radowisz |} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Bùłgariô]] |col2= === Nordowô Macedoniô === {{#categorytree:Nordowô Macedoniô|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html Nordowô Macedoniô w „The World Factbook”] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nordowô Macedoniô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Bałkańsczi Półòstrów]] 5ytcmdxttyijhtrfe2pcfh9u11ekv3a Marijën Kòscół w Szczëcenie 0 6270 222408 178481 2026-10-30T20:12:11Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222408 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Marijën Kòscół w Sztecënie]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 9wpclry9oj9ralgcdi1cvjtho3uas9x Weterinarijnô medicyna 0 6374 222723 199100 2026-10-31T11:32:58Z Terrus38 14026 222723 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:AnimalHospitalOneWeek2.jpg|mały|Lékarzenié chòroscë zwierza]] '''Weterinarijnô medicyna''' – je ùczbą jakô òbjimô całosc wiédzë ò zdrowim ë chòroscach zwierzów, jich lékarzenim ë zascyganiém. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20151003003331/http://www.ecolab-sklep.pl/pdf/Program_higieny_dla_praktyk_weterynaryjnych_05.2008.pdf (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Medicyna]] aqlwe1ai2nct1kbplqlml3t8fqpqads 222725 222723 2026-10-31T11:33:25Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Weterinarnô medicyna]] do [[Weterinarijnô medicyna]]: sztandard 222723 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:AnimalHospitalOneWeek2.jpg|mały|Lékarzenié chòroscë zwierza]] '''Weterinarijnô medicyna''' – je ùczbą jakô òbjimô całosc wiédzë ò zdrowim ë chòroscach zwierzów, jich lékarzenim ë zascyganiém. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20151003003331/http://www.ecolab-sklep.pl/pdf/Program_higieny_dla_praktyk_weterynaryjnych_05.2008.pdf (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Medicyna]] aqlwe1ai2nct1kbplqlml3t8fqpqads Kategòrëjô:Medicyna 14 6375 222769 200245 2026-10-31T11:42:49Z Terrus38 14026 222769 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi]] fe7vf876vnrt1efhnqszput2e1y1csq Miesądz 0 6498 222666 217600 2026-10-31T11:06:21Z Terrus38 14026 222666 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Full Moon Luc Viatour.jpg|mały|Widzënk Miesąca ze Zemi]] [[Òbrôzk:Youtubeastronautsonmoonot3.gif|mały]] '''Miesąc'''<ref name=":0" /> (jiné miona: '''miesądz'''<ref name=":0">{{sloworz.org|3330|3797}}</ref>, '''miesydz''', '''ksãżëc'''; symbòl: [[Òbrôzk:Moon decrescent symbol (fixed width).svg|16px|☾]]) – jedurny nôtërny satelita [[Zemia|Zemi]]. Òn krąży wkół Zemi ë mô rozmajité fazë. Na Miesącë bëlë w 1969 r. dwaji [[Amerikanie]] - Neil Armstrong i Edwin "Buzz" Aldrin<ref>[https://www.rmg.co.uk/stories/space-astronomy/how-many-people-have-walked-on-moon How many people have walked on the Moon?] Royal Museums Greenwich</ref><ref>[https://www.nhm.ac.uk/discover/factfile-the-moon.html The Moon] Natural History Museum</ref>. Promiéń je 1,737.5 km. Masa je 7.35 x 10^22 kg. Wiéchrzëzna 38 millionów km&#xB2;<ref>[https://www.space.com/18135-how-big-is-the-moon.html How big is the moon?] Space</ref>. == Òbaczë téż == * [[Zemia]] * [[Faza Miesądza]] * [[Zacmienié Miesądza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 262 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] etz0p70skp7a4klghrfcwqmzi4uurjv Tósz 0 6591 222701 220172 2026-10-31T11:22:59Z Terrus38 14026 222701 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Collage of Nine Dogs.jpg|mały|Różnorodnosc psów. Na òdimkù labrador, golden retriver, cockerpoo, dłëgłowłosy york, bokser, milu, beagle, basset hound, nowòfùnland.]] '''Tósz''', '''domôcy pies'''; ({{jãz.|la}} ''Canis familiaris''<ref>C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest (red. red.): Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 434. <nowiki>ISBN 978-84-16728-35-0</nowiki>. ({{jãz.|en}}).</ref> lub ''Canis lupus familiaris''<ref>[https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=726821 Canis familiaris], [w:] Integrated Taxonomic Information System ({{jãz.|en}})</ref> – ùdomòwióny gatënk rabùsznégò suska z rodzëznë [[Psowaté|psowatëch]] (Canidae), traktowóny przez niechtërné systematiczné mòdele jakò pòdgatënk [[Szari wilk|wilka]]<ref>Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) ''Canis lupus familiaris'' w: ''Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.)'' [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. ({{jãz.|en}}) [dostęp 2016-12-04]</ref>, òpisëwóny pòd synonymicznëmi pòzwami'', abò Canis lupus familiaris'' lub ''Canis familiaris.'' Òd czasu jegò kòntaktu z człowiekã pòwstało wiele ras, mòcno różniącëch sã òd se mòrfòlogią i ùżitkòwëmi znankami. Przez [[ISSG]] (Invasive Species Specialist Group) ùznawóny za [[inwazyjny gatënk]]. == Ùżëtkòwòsc == [[Òbrôzk:Stary pies.jpg|mały|Òwczôrk miemiecczi]]Psë w zależnoscy òd roli jaką pëłnią dlô człowieka są dzélóné na różné zortë: * tósz òbronny: òwczôrk miemiecczi, rottweiler, doberman; * tósz jachtarsczi: pointerë, wyżłë, ògarë, chartë; * tósz pasterszczi: border collie, welsh corgi, òwczôrk australijsczi, kelpie; * tósz òpiekùn; * tósz retôrz; * tósz szandarzën: òwczôrk miemiecczi, sznaucer. == Òbaczë téż == * [[Psy klészcz]] * [[Jôpscownik]] * [[Klatôk]] * [[Ratler]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=LRF1BYYu-wM|tit=Mój tusk|k=@rodnyvoice|d=2024-05-07|dł=1:50}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Psë| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] jwj0f01l1nd694xu618scg2eltwnshs Rok 0 6597 222662 216002 2026-10-31T11:05:56Z Terrus38 14026 222662 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Solar system orrery inner planets.gif|mały|330px|]] '''Rok''' – òdsek czasu midzë dwóma jednaczima pòłożeniama [[Zemia|Zemi]] w ji rësznoce pò òrbice wkół [[Słuńce|Słuńca]]. W rokù je ~365 dni, 5 [[Gòdzëna|gòdzyn]], 48 [[Minuta|minut]] i 45 [[Sekùnda|sekùnd]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:365 days tree2.gif| Òbrôzk:Semaines ISO de l'année 2026.svg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * 2026 https://kaszubskaksiazka.pl/40-rok-rozy-ostrowskiej * 2025 https://powiat.puck.pl/aktualnosci/2025-rokiem-jezyka-kaszubskiego-w-powiecie-puckim.html * 2019 https://radiokaszebe.pl/jan-trepczyk-zostal-ogloszony-patronem-roku-2019/ * 2008 https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/ * 2005 https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Czas]] [[Kategòrëjô:Astronomiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 7mggmhbxyynkbg686xzaz6gs1r5sx4l Domôcy kóń 0 6612 222702 218148 2026-10-31T11:23:05Z Terrus38 14026 222702 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mangalarga Marchador Conformação.jpg|mały|Domôcy kóń]] '''Domôcy kóń''' (''Equus ferus caballus'')<ref>Grubb, P. (2005). [https://web.archive.org/web/20250917113601/http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=14100016 "Order Perissodactyla"]. In Wilson, D.E.; Reeder, D.M (eds.). [http://www.google.com/books?id=JgAMbNSt8ikC&pg=PA630%E2%80%93631 Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference] (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 630–631. [[:en:Special:BookSources/978-0-8018-8221-0|ISBN 978-0-8018-8221-0]]. OCLC 62265494.</ref> – ùdomòwióny, niepôrokòpëtny susk z rodzëznë [[Kòniowati|kòniowatëch]] (''Equidae''). == Dłëgòsc żëcô i jégò etapë == W zależnoscy od rasë, òpieczi i strzôdwisza, szacowóny czas żëcô teroczasnégò kònia to midzë 25 a 30 latami<ref>Ensminger, M. E. (1990). Horses and Horsemanship: Animal Agricultural Series (Sixth ed.). Danville, IN: Interstate Publishers. [[:en:Special:BookSources/0-8134-2883-1|ISBN 0-8134-2883-1]]. OCLC 21977751</ref>. == Pòchòdzenié kònia == Kóń wëewòluòwôł przez pònad 45 – 55 milionów lat z môłégò wielopaczastégò suska w wiôldżégò zwierza jaczégò znómë dzysô. Miészańcem tegò kònia mòże bëc [[muła]]. Kùczer rozmieje sã òbchôdac z kòniama. Czasã kònie np. zaprzãgłé do wòza mògą sã równak spłoszëc, a tedë je niebezpiek. == Przësłowié == * ''Kóń mô wikszi łep, niech sã jiscy.'' == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Muybridge race horse animated.gif| Òbrôzk:Muybridge horse pacing animated.gif| Òbrôzk:Trot animated.gif| </gallery> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kòniowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòniowaté]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] sl4crgb438xn7xvhnw7uzg14op83o2r Plutón 0 6667 222690 208448 2026-10-31T11:18:27Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Pluton]] do [[Plutón]]: sztandard 208448 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pluto in True Color - High-Res.jpg|mały|Pluton]] '''Pluton''' – [[karzeł|karzełkòwô]] [[planéta]], plutoid, nôwidniészi òbiekt w [[Pas Kùiperô|Kùiperowim pasie]]. Òstôł òdkrëti w 1930 przez amerikańsczégò astronoma Clyde'a Tombaugha. Òd czasu odkrëcégò do 2006 béł ùznôwóny za dzewiątą planetã [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùstawu]]. 24 zélnika 2006 [[Midzënôrodnô Astronomicznô Ùniô]] òdebrała Plutonowi status planetë. To òznôczô, że Słuńcowi Ùstôw pò prôwdze skłôdô sã z 8 planetów. Wkół Plutona krążi co nômni 5 ksãżëców, z chtërnëch jeden (Charon) mô strzédnicã leno na pòłowã mniészą òd samégò Plutona. Pluton pòliczony òstôł pòmidzë karzełkòwi planetë temù, że nie zjiscywô wëmògów nowi definicje planetë, co zrzeszoné je m.jin. z jegò masą. Wiãkszą masã jak Pluton mają nawetka niechtërne satelitë planetów: [[Miesądz]], Kallisto, Ganimedes, Eùropa, Io, Titan i Tryton. Òd drëdżi stronë Pluton je wiãkszi niż tipòwi transneptunowé òbiektë, a téż wszëtczé planetoidë, chtërne krążą wkół [[Słuńca]]. == Òbaczë téż == * [[Ceres]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomiô]] lhxhrw58jwgg8p70kq64p0zolyzbhtu Stôłpskò 0 6670 222390 171792 2026-10-30T20:12:09Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222390 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Stôłpsk]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] s4j3snqahvr4wk9m4suojz56f2anx33 Kalëszk 0 6694 222425 171663 2026-10-30T20:12:14Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222425 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kalisz (pòm.)]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] azyn57qvl1n8i94j5z8mfcf8jspnyoh Janiół 0 6733 222620 210692 2026-10-31T10:55:21Z Terrus38 14026 222620 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:The Wounded Angel - Hugo Simberg.jpg|mały|Hugo Simberg, ''Reny aniół'' (1903)]] '''Janiołë''' są dëchama chterne stwòrził Bóg przed człowiekã. Òne ni mają cała leno rozëm i wòlną wòlã. Òne służą Bògù w niebie i lëdzom na zemi. Kôżdi człowiek mô swòjégò ''janioła stróża''. Janiół stróż je z człowiekã wiedno i pòmôgô mù w żëcim. Są jesz jinszé janiołë zwôné ''jarchaniołama''. Jich miona to Michôł, Rafôł i Gabriél. Janiołów je baro wiele. Wedle [[Bibliô|Biblie]] lëczba chórów jangelsczich je òd 7 do 11. Są zebrané w trzech triadach (wedle [[sw. Ambroży|sw. Ambrożégò]]). == Pòwstanié nazwë == Słowò ''janiół'' przeszło do pòlsczégò z jãzëka czesczégò za sprawą [[Cyryl|Cyrëla]] i [[Metody|Metodégò]]. Piérwòtno pòchòdzy òd grecczégò słowa angelos òznaczającégò "pòsélc". W [[Stôri Testameńt|Stôrim Testameńce]] są nazwane pò hebrajskù malah – co téż znaczi "pòsélc". == Historija wezdrzatkù janiołów == [[Òbrôzk:Jacob Wrestles with the Angel (89394819).jpg|mały|Gustave Doré Biôtka Jakùba z Janiołã]] === Starożëtnosc === Piérszé ùmëslenia janiołów jistniałë ju w starożëtnim Egipce i Babilonji. W religijach tëch cywilizacëji bëło wiele dëchów i jistot, chtërne bëłë pòstrzédnikama midze bògama a lëdzama. Ùkôzowano je jakò zwiérzãta ze skrzidłama i ludzczima gãbama. Przódeczasném janiołóm przëpisëwano cało, co je pòtwierdzoné w [[Ksãga Henoha|Ksãdze Henoha]]. W czasach terôczasnych do ti kòncepcëji janiołów wrócëł [[Emanuel Swedenbòrg]]. === Chrzescëjaństwò i judaizm === Janiołë czãsto wëstãpùją w [[Stôri Testameńt|Stôrim Testameńce]] (np. Knéga Pòczątków 3,24; knédzi prorocczi). [[Bibliô]] nie gôdô wiele ò nôtërze i ôrtach nëch bëtów. Wicy jinformacëji na tã téma mòżna nalezc w pismach kabalisticznëch i [[apòkrifë|apòkrifach]]. [[Chrzescëjaństwò]] przejãło wiarã w janiołë z [[judaizm|judaizmù]]. W pierwszich stalatach pòsród [[Òjcowie Kòscoła|Òjców Kòscoła]] jistniôłë sztridë co do nôtërë téch bëtów. Òstateczno tą sprawã rozwiązôł [[sw.Augustin]]. ''Janiół òznôczô funkcjã, nie nôtërã. Pitôsz jak sã zwie ta nôtëra? – Dëch. Pitôsz ò funkcjã – Janiół. Przez to czim je, je dëchã, a przez to co wëpełniô, je janiołã.'' [[Òbrôzk:Fra Angelico 043.jpg|mały|''Zwiastowanié'', freska [[Fra Angelico]] w [[Zôkón Kaznodzejny|dóminikańsczim]] [[Konwent San Marco we Florenceji|klôsztorze sw. Marka]] we Florenceji]] ==== Janiołë w Biblëji ==== * Są jistotama dëchòwama nadleżnama wedle lëdzé – Ps 8,6; Hbr 2,7, * Stwòrzeni przed lëdzama Hi 48, 4-7, * Nie żenią sã – Mk 12,25, * Je jich baro wiele – Ps 68,18; Mt 24,31; Hbr 12,22; Ap 5,11, * Nie nôleżi jich wielbic – Kol 2,18-19; Ap 19,10;22,8-9, * Służą lëdzą – Hbr 1,14; i jich chronią – Ps34,8; * Służëłë Jezësowi – Mt 4,11; Mk 1,13; Łk 22,43; * Czãsc z nich ùpadłô – Jud 6; 2P 2,4; i służi diabłu – Ap 12,9; Mt 25,41; === Islam === Janiołë pełnią ważną rolã w [[islam]]ie. Wiara w nie jest czãscą dogmaticzi ti wiarë. W islamie wierzą, że janiołë stwòrził Bóg ze swiatła, przebiwają w niebie i jich pierszim zadaniém je służba Bògù. Pełnią służbã pòsélców, chronią lëdzé i spisują wszëtci jich ùczinci. [[Kòrôn]] òstôł pòdiktowôny [[Mahometowi]] przez janioła [[Dżibrila]]. W teologji islamù wëmieniwô sã Dżibrila, Malika (strażnika pieczielnégò ògnia), Izarila (janioła smiercë), Nakira i Mùnkara, Haruta i Maruta, Mikaila i Azrafaela. Jeden le janiół, chtëren òdmówiôł służbë Bògù to [[Iblis]] zwôné też diôbłã. == Funkcëje janiołów == W chrzescëjaństwie janioły pełnią dwie główné funkcëje: * gloryfikùącą – słôwią i chwôlą Bòga * pòstrzédniową – są pòsélcama Bòga, òpiekùnama lëdzy, zanoszą mòdlëtwã do Bòga, òznajmiają lëdzom Jegò wòlã, pòmôgają pòdjic dobrô decyzjã. W Knédze Pòczątków Cheruby strzegą wéńdzenia do Edenu a w Apòkalipsé sw. Jana wëmierzają karë spôdającé na lëdzkòsc. == Lëteratura == Davidson G., (2003), SŁOWNIK JANIOŁÓW w tim janiołów ùpadłich. Wyd. Zysk i S-ka. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô]] j32ctpby3yyco66oqz1awgcvsfsgi1c Szablóna:Loop15 10 6826 222543 122469 2026-10-31T03:23:16Z Iketsi 3254 {{ADR}} 222543 wikitext text/x-wiki {{ADR}} juhndsjf960pqnvhxvkejmbkqugg6x1 Bibliô 0 6847 222614 218882 2026-10-31T10:53:56Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Biblëjô]] do [[Bibliô]]: pisënk 218882 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} '''Bibliô'''<ref name=":0">{{sloworz.org|10033|11485}}</ref>''', Biblëjô'''<ref name=":0" />''', Pismò Swiãté'''<ref name=":0" /> abò '''Swiãté Pismò''' (z grecczégò βιβλιον ''biblion'' - zwój papirusu, ksãga, w.l. ''biblia'' - ksãdzi) - zbiér ksąg, spisany pierwoszno pò hebrjskù, aramejskù i greckù, ùznôny przez żëdów i chrzescëjôn za zôwzãti przez Bòga. Biblëjô i apartné ji dzéle mają jinszé znaczenié nôbòżné dlô różnëch wëznań. Na chrzescëjańskô Biblëjã składô sã [[Stôri Testameńt]] i [[Nowi Testameńt]]. Biblëjô hebrajskô - Tanach òbjimô ksãdzi Stôrégò Testameńtù. [[Òbrôzk:Torah2.jpg|mały|prawo|Zwój [[Tora|Torë]] w jãzëkù hebrajsczim]] == Kanón == Grecczi słowò ''kanón'' òznôczô strzëna, chternô służëła za miarã, stąd dalszé znaczenié - regla, prowadnik pòstãpòwania, wiarë. Kanón Swiãtégò Pisma òznôczô zbiérnik ksąg ùznônëch za zôwzãté i przez to za normã wiarë. Do IV staletégò n.e. nie bëło zadnégò kanonu Biblëji. Pierszé zmiónczi ò przëjãtim zestôwkù kanonicznich ksąg w antikòwim Kòscele pòkôzają sã w ùchòwônëch pismach chrzescëjansczich autorów IV s. - m.n. sw. Atanazégò, sw. Augustina, sw. Heronima, sw. Rufina. W tim czasù próbowano ùsztôłcëc òpòwiôdny kanón - m.jin. na synodach w Hippònie w 393r. i w Kartaginie w 397r. W kùńcu ùgòdzono kanón Biblëji na [[Sobór Trydencczi|sobòrze Trëdencczim]] w 1546r. [[Òbrôzk:Lxx Minorprophets.gif|mały|prawo|Antikòwi dél [[manuskrypt]]u [[Septuaginta|Septuaginty]] (zwój ''Proroków miészich'') ok. [[I stalaté p.n.e.|I s. p.n.e.]]]] === Stôri Testameńt === Na Stôri Testameńt skłôdaô sã w leżnoscë òd ùznanégò kanonu: * 39 ksąg - kanón hebrajsczi ùznôny przez żëdów i wëznania protestancczé; * 46 ksąg - kanón katolicczi; * 49 ksąg - kanón prawosławnë. Ksãdzi Stôrégò Testameńtu pòwstałë wedle różnich dzysdniowich badérów w cządze òd XII do II s. p.n e.. Zamkòscą Stôrégò Testameńtu je historëjô i spôdkòwizna żëdowsczégò narodu. Òne òstałë spisôné w jãzëkù hebrajsczim i aramejsczim. [[Òbrôzk:Bible.malmesbury.arp.jpg|mały|prawo|Rãcznie przepisëwôny egzemplôrz Biblëji łacëzniané z [[1407]] r. do czëtani na głos w [[klôsztor]]ze]][[Òbrôzk:Gutenberg Bible.jpg|mały|prawo|[[Biblëja Gùtenberga]] pierszô ksążka drëkòwônô przë ùżëcim drëkarzczégò pisma]] [[Òbrôzk:Hebrew Pentateuch (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate VIII).jpg|mały|prawo|Dzél hebrajsczégò tekstu [[Ksãga Wińdzeniô|Ksãdzi Wińdzeniô]] rozdz. 20 ([[Dekalog|Dzesyńc Bòżëch Przëkôzaniów]])]] [[Òbrôzk:Codex alexandrinus.jpg|mały|prawo|Dzęl [[Ewanielia Łukôsza|Ewanielii Łukôsza]] w [[Kòdeks Aleksandryjsczi|Kòdeksu Aleksandryjsczim]] z [[V stalaté]]gò]] Ksãdzi Stôrégò Testameńtu chrzescëjanie dzelą na: * ksãdzi historëczné; * ksãdzi profetëczné; * ksãdzi didakticzné. Wedle jinszégò pòdzélënkù, mającégò kòrzenie w żëdowiznie, są to Piãcoksąg Mòjżeszowi (żëd. [[Tora]]), Prorocy (żëd. Newiim) i Pisma (żëd. Ketuwim). Dlô Żëdów nôważniszô je nôstarszô czãsc Biblëji - Piãcoksąg Mòjżeszowi * '''Na Piãcoksąg''' składają sã: * Ksãga Pòczątków; * Ksãga Wińdzeniô; * Ksãga Kapłańskô; * Ksãga Lëczbów; * Ksãga Pòwtórzonégò Prawa. * '''Ksãdzi [[Prorok|Proroków]]''' to: * Ksãga Jozuégò; * Ksãga Sãdzów; * Ksãga Samùela 1 i 2; * Ksãga Królewskô 1 i 2; * Ksãga Izajôsza; * Ksãga Jeremiôsza; * Ksãga Ezechiela; * 12 proroków miészich (Ozejôsza, Joela, Amòsa, Abdiôsza, Jónôsza, Micheôsza, Nahùma, Habakùka, Sofóniôsza, Aggeùsza, Zachariôsza, Malachiôsza). * '''Ksãdzi hagiograficzné''' - dzelą sã na ksãdzi pòeticczi i na Ksãdzi ò charakterze historëczno - legendarnim. * Ksãga Psalmów; * Ksãga Przësłowiów; * Ksãga Hioba; * Piesniô nad Piesniama; * Ksãga Rut; * Jamrotanié; * Ksãga Kòheleta; * Ksãga Esterë; * Ksãga Daniela; * Ksãga Ezdrôsza; * Ksãga Nehemiôsza; * Ksãga Kroników 1 i 2. === Nowi Testameńt === Dlô chrzescëjôn, ùznającëch swiãtosc Stôrégò Testameńtu, spòdlowé znaczenié mô téż Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e.Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]], abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]] i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Nowi Testameńt skłôdô sã z 27 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: * Ewanieliô wedle sw. Mateùsza; * Ewanieliô wedlw sw. Marka; * Ewanieliô wedle sw. Łukôsza; * Ewanieliô wedle sw. Jana. * '''Dzeje Apòstolsczi''' - ksãga ópisuje pòczątczi Kòscoła, pò wniebowstąpienim Jezësa, pòkôzoné na spódkù dzejnotë niechtërnech apòstołów (sw.Pioter, sw.Paweł, sw. Jakùb Starszi i Młodszi). * '''Ksãdzi didakticzné''' - zbiér lëstów pisónych przez apostołów: * 13 lëstów sw. Pawła z Tarsu; * Lëst do Hebrajczików; * 7 lëstów òglowich (sw. Jakùba, 1 i 2 sw. Piotra, 1,2 i 3 sw. Jana, sw. Judë Tadeusza). * '''Apòkalipsa sw. Jana''' zwônô téż [[òbjawienié|Òbjawienim]] sw. Jana. [[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|Lekcjónôrz "To je Słowò Bòżé" (2007)]] [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] |col2= === Bibliô === {{#categorytree:Bibliô|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] * Witold Tëloch: Dzeje ksąg Starégò Testameńtu. Warszawa: Ksążka i Wiedza, 1985. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110702132831/http://biblia.apologetyka.com/search/] Przëkładë Biblëji * [http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133] Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné * https://radiokaszebe.pl/news/tusk-podarowal-papiezowi-biblie-po-kaszubsku-historyczny-gest-1003 * https://www.kaszubi.pl/news/view/oswiadczenie-zarzadu-glownego-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego * https://www.kaszubi.pl/news/view/o-piecioksiegu-i-historii-jego-tlumaczenia-na-kaszubski-slow-kilka * https://web.archive.org/web/20260513183359/https://kaszubskaksiazka.pl/szukaj?controller=search&ticats=0&s=pi%C4%99cioksi%C4%85g * https://web.archive.org/web/20260513183348/https://drive.usercontent.google.com/download?id=1C7oQjv7Hm8H6lvVHeAVph9xdS3SC67Gr&export=download [[Kategòrëjô:Bibliô]] 69pea45ciykm2kkovvhhrakfge19z8r 222659 222614 2026-10-31T11:04:37Z Terrus38 14026 222659 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} '''Bibliô'''<ref name=":0">{{sloworz.org|10033|11485}}</ref>''', Biblëjô'''<ref name=":0" />''', Pismò Swiãté'''<ref name=":0" /> abò '''Swiãté Pismò''' (z grecczégò βιβλιον ''biblion'' - zwój papirusu, ksãga, w.l. ''biblia'' - ksãdzi) - zbiér ksąg, spisany pierwoszno pò hebrjskù, aramejskù i greckù, ùznôny przez żëdów i chrzescëjôn za zôwzãti przez Bòga. Biblëjô i apartné ji dzéle mają jinszé znaczenié nôbòżné dlô różnëch wëznań. Na chrzescëjańskô Biblëjã składô sã [[Stôri Testameńt]] i [[Nowi Testameńt]]. Biblëjô hebrajskô - Tanach òbjimô ksãdzi Stôrégò Testameńtù. [[Òbrôzk:Torah2.jpg|mały|prawo|Zwój [[Tora|Torë]] w jãzëkù hebrajsczim]] == Kanón == Grecczi słowò ''kanón'' òznôczô strzëna, chternô służëła za miarã, stąd dalszé znaczenié - regla, prowadnik pòstãpòwania, wiarë. Kanón Swiãtégò Pisma òznôczô zbiérnik ksąg ùznônëch za zôwzãté i przez to za normã wiarë. Do IV staletégò n.e. nie bëło zadnégò kanonu Biblëji. Pierszé zmiónczi ò przëjãtim zestôwkù kanonicznich ksąg w antikòwim Kòscele pòkôzają sã w ùchòwônëch pismach chrzescëjansczich autorów IV s. - m.n. sw. Atanazégò, sw. Augustina, sw. Heronima, sw. Rufina. W tim czasù próbowano ùsztôłcëc òpòwiôdny kanón - m.jin. na synodach w Hippònie w 393r. i w Kartaginie w 397r. W kùńcu ùgòdzono kanón Biblëji na [[Sobór Trydencczi|sobòrze Trëdencczim]] w 1546r. [[Òbrôzk:Lxx Minorprophets.gif|mały|prawo|Antikòwi dél [[manuskrypt]]u [[Septuaginta|Septuaginty]] (zwój ''Proroków miészich'') ok. [[I stalaté p.n.e.|I s. p.n.e.]]]] === Stôri Testameńt === Na Stôri Testameńt skłôdaô sã w leżnoscë òd ùznanégò kanonu: * 39 ksąg - kanón hebrajsczi ùznôny przez żëdów i wëznania protestancczé; * 46 ksąg - kanón katolicczi; * 49 ksąg - kanón prawosławnë. Ksãdzi Stôrégò Testameńtu pòwstałë wedle różnich dzysdniowich badérów w cządze òd XII do II s. p.n e.. Zamkòscą Stôrégò Testameńtu je historëjô i spôdkòwizna żëdowsczégò narodu. Òne òstałë spisôné w jãzëkù hebrajsczim i aramejsczim. [[Òbrôzk:Bible.malmesbury.arp.jpg|mały|prawo|Rãcznie przepisëwôny egzemplôrz Biblëji łacëzniané z [[1407]] r. do czëtani na głos w [[klôsztor]]ze]][[Òbrôzk:Gutenberg Bible.jpg|mały|prawo|[[Biblëja Gùtenberga]] pierszô ksążka drëkòwônô przë ùżëcim drëkarzczégò pisma]] [[Òbrôzk:Hebrew Pentateuch (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate VIII).jpg|mały|prawo|Dzél hebrajsczégò tekstu [[Ksãga Wińdzeniô|Ksãdzi Wińdzeniô]] rozdz. 20 ([[Dekalog|Dzesyńc Bòżëch Przëkôzaniów]])]] [[Òbrôzk:Codex alexandrinus.jpg|mały|prawo|Dzęl [[Ewanielia Łukôsza|Ewanielii Łukôsza]] w [[Kòdeks Aleksandryjsczi|Kòdeksu Aleksandryjsczim]] z [[V stalaté]]gò]] Ksãdzi Stôrégò Testameńtu chrzescëjanie dzelą na: * ksãdzi historëczné; * ksãdzi profetëczné; * ksãdzi didakticzné. Wedle jinszégò pòdzélënkù, mającégò kòrzenie w żëdowiznie, są to Piãcoksąg Mòjżeszowi (żëd. [[Tora]]), Prorocy (żëd. Newiim) i Pisma (żëd. Ketuwim). Dlô Żëdów nôważniszô je nôstarszô czãsc Biblëji - Piãcoksąg Mòjżeszowi * '''Na Piãcoksąg''' składają sã: * Ksãga Pòczątków; * Ksãga Wińdzeniô; * Ksãga Kapłańskô; * Ksãga Lëczbów; * Ksãga Pòwtórzonégò Prawa. * '''Ksãdzi [[Prorok|Proroków]]''' to: * Ksãga Jozuégò; * Ksãga Sãdzów; * Ksãga Samùela 1 i 2; * Ksãga Królewskô 1 i 2; * Ksãga Izajôsza; * Ksãga Jeremiôsza; * Ksãga Ezechiela; * 12 proroków miészich (Ozejôsza, Joela, Amòsa, Abdiôsza, Jónôsza, Micheôsza, Nahùma, Habakùka, Sofóniôsza, Aggeùsza, Zachariôsza, Malachiôsza). * '''Ksãdzi hagiograficzné''' - dzelą sã na ksãdzi pòeticczi i na Ksãdzi ò charakterze historëczno - legendarnim. * Ksãga Psalmów; * Ksãga Przësłowiów; * Ksãga Hioba; * Piesniô nad Piesniama; * Ksãga Rut; * Jamrotanié; * Ksãga Kòheleta; * Ksãga Esterë; * Ksãga Daniela; * Ksãga Ezdrôsza; * Ksãga Nehemiôsza; * Ksãga Kroników 1 i 2. === Nowi Testameńt === Dlô chrzescëjôn, ùznającëch swiãtosc Stôrégò Testameńtu, spòdlowé znaczenié mô téż Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e.Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]], abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]] i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Nowi Testameńt skłôdô sã z 27 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: * Ewanieliô wedle sw. Mateùsza; * Ewanieliô wedlw sw. Marka; * Ewanieliô wedle sw. Łukôsza; * Ewanieliô wedle sw. Jana. * '''Dzeje Apòstolsczi''' - ksãga ópisuje pòczątczi Kòscoła, pò wniebowstąpienim Jezësa, pòkôzoné na spódkù dzejnotë niechtërnech apòstołów (sw.Pioter, sw.Paweł, sw. Jakùb Starszi i Młodszi). * '''Ksãdzi didakticzné''' - zbiér lëstów pisónych przez apostołów: * 13 lëstów sw. Pawła z Tarsu; * Lëst do Hebrajczików; * 7 lëstów òglowich (sw. Jakùba, 1 i 2 sw. Piotra, 1,2 i 3 sw. Jana, sw. Judë Tadeusza). * '''Apòkalipsa sw. Jana''' zwônô téż [[òbjawienié|Òbjawienim]] sw. Jana. [[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|Lekcjónôrz "To je Słowò Bòżé" (2007)]] [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] |col2= === Bibliô === {{#categorytree:Bibliô|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] * Witold Tëloch: Dzeje ksąg Starégò Testameńtu. Warszawa: Ksążka i Wiedza, 1985. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110702132831/http://biblia.apologetyka.com/search/] Przëkładë Biblëji * [http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133] Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné * https://radiokaszebe.pl/news/tusk-podarowal-papiezowi-biblie-po-kaszubsku-historyczny-gest-1003 * https://www.kaszubi.pl/news/view/oswiadczenie-zarzadu-glownego-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego * https://www.kaszubi.pl/news/view/o-piecioksiegu-i-historii-jego-tlumaczenia-na-kaszubski-slow-kilka * https://web.archive.org/web/20260513183359/https://kaszubskaksiazka.pl/szukaj?controller=search&ticats=0&s=pi%C4%99cioksi%C4%85g * https://web.archive.org/web/20260513183348/https://drive.usercontent.google.com/download?id=1C7oQjv7Hm8H6lvVHeAVph9xdS3SC67Gr&export=download [[Kategòrëjô:Bibliô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] g52kloo0e1ihiaah7z1azs1zvshyh1p Meczelbòrzkô-Przédné Pòmrë 0 6886 222428 166690 2026-10-30T20:12:14Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222428 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] cmrcp0rpsyjcx8jhoqxlhodq9otzgpm Pòwiesc 0 7002 222656 202938 2026-10-31T11:02:35Z Terrus38 14026 222656 wikitext text/x-wiki '''Pòwiesc''' – zort lëteraturë piãkny, narracyjny dokôz, chteren òpisywô rozbǜdowóny cyg zdarzeniów. [[Òbrôzk:Ksiazki.JPG|mały|Książki]] Klasicznô pòwiesc je pisanô prozą, w chternej wiele je dwugôdków, òpisënków akcëjô i naturë, pòdzelonô je na dzéle. W klasyczny pòwiescë westãpiwô wszetkòwiedzący òpòwiôdôcz i wielowątkòwô fabla. == Historëjô == Pierwszé pòwiescë pòwstałë ju w antikòwich czasach. W Grecëji powiecë pisôł m.in. [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ksenofont_z_Efezu Ksenofont z Efezu] (''Oowieści efeskie''). Bëła to pòwiesc awanturniczô i melodramaticznô. W Rzimie autorama pòwiescë bëlë [http://pl.wikipedia.org/wiki/Gajusz_Petroniusz Petroniusz] (''Satyricon'') i [http://pl.wikipedia.org/wiki/Apulejusz_(pisarz) Apùlejusz] (''Metamorfozy albo złoty osioł''). Do rozwiju pòwiescë przëczënił sã strzédnowieczny [http://pl.wikipedia.org/wiki/Epos_rycerski epos ricersczi]. W epoce òdrodzeniégò baro wôżny dokôz dôł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_Rabelais François Rabelais] (''Gargantua i Pantagruel''). W barokù nadzwëkòwą pòwiesc (''Don Kichot'') napisôł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Miguel_de_Cervantes Miguel de Cerwantes]. Wiôldżi rozwij pòwiescë nastôł w òswiecenim, a pòtimù w XIX stolaté. == Zortë pòwiescë == * listownô * dialogòwô * pòwiesc rzéka * szkatułkòwô * strzemiń swiąde * tendencyjnô * edukacëjnô * biograficznô == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëteratura]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] g45q76g2izl3m9wka5dlwojnjbqlpoy Wòlnô elekcjô 0 7034 222791 194801 2026-10-31T11:50:44Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Elëkcjowi królowie]] do [[Wòlnô elekcjô]]: titel, pisënk 194801 wikitext text/x-wiki {{verify}} '''Elёkcjowi królowie''' – Pierszą dinastёja panëjącą w Pòlsce bëlë [[Piastowie]]. Rządzëlë òd pòwstaniô państwa, pòlsczégò (kòle 900r.) do 1370 z krótczim przeriwkã na panowanié Przemëslëdów (1291–1306). W latach 1138- 1320 bëło tzw. rozbicé òbéńdowé cziédë władza nad pòlsczima zemiama nôleża równoczasno do wielë samòstójnёch ksyżëców piastowsczich. Òd 1370 do 1399 rokù rządzёło dwuch mònarchów z Wądżiersczi Ùnii Andegawenów, a òd 1386 do 1572 rokù przedstôwcowie dinastëji Jagielonów z liniji litewsczich Giedyminowiczów. Od 1573 rokù do ùpadku państwa pòlsczégò w 1795 ( III rozebranié Pòlsczi) rokù panôrze bëlë wëbiróny w drodze wòlné elekcëji. Wòlnô elekcёjô – wëbór mònarchë przez nietrzimanié zasadów spôdkòwiznë dynasty. Prawò głosu miała szlachta. Pierszô wòlnô elekcёjô bëła w rokù 1573 we wsë Kamień pòd Warszawą. Póznié ùstalono stòjny môl, w chtёrnëm òdbiwała sa elekcëjô – bёła to wies Wòla pòd Warszawą. Pierszim królã elekcyjnym béł Henryk Walezy, a òstatnym – [[Stanisław August Poniatowski]]. == Henryk Walezy == [[Òbrôzk:Henryk III Walezy (275241).jpg|mały|Henryk Walezy]] [[Henryk Walezy]] panował w Pòlsce w latach 1573- 1575 i Francji (jakò Henryk III) 1574–1589 syn króla Francji Henryka II Walezjusza i Katarzyny Macedońskiej w Pòlsce béł niecalé piãc miesąców i uciekł bë òstac królem Francji. == Elëkcjowi królowie Pòlsczi == [[Òbrôzk:Kober_Stephen_Bathory.jpg|mały|Stefan Batory]] [[Stefan Batory]] – ksyżёc Sétmegardu òd 1571 do 1586, król Pòlsczi òd 1576–syn wojewodё Sédrgardu i Katarzyny Telegoli. Za jegò czasòw Pòlskô dostała nazôt całé Inflntё i Płock chtërnë më stracëlë za panowaniégò Henryka Walezego na rzecz Rusёjё. [[Zygmunt III Waza]] – król Pòlsczi òd 1587 do 1632 i król Szwecji 1592–1599, syn Jana Wazy, ksyżëca finszcziégò, òd 1569 króla szwédzcziégò Jana III i Katarzynë Jagielonczi, córci Zygmunta I Starégò. Za jégò panowaniégò bёlё butnё kòzacczié (pòwstanié Kosincziégò, Nalewójczi, Federowicza). Zwada ze Szwédama doprowadza do jégò òdtronicégò. W 1596r. przesôdzôł stolёcã z Krakòwa do Warszawё. [[Władysław IV Waza]] – król Pòlsczi od 1632 do 1648 titëlarny król szwedzczi, syn Zygmunta III Wazy i Anny Austrёjôcczi córci areёksyżëca Karola Habsburga. Za jégò panowaniégò béł sztrid Turcji i Szwecji i téż bùnt kòzacczi, na czele chtёrnégò stanął Bohdan Chmilenicczi. [[Jan Kazimierz]] – król Pòlsczi òd 1648 do 1668 rokù titёlarny król szwédczi, syn Zygmunta III Wazy i Konstancji Austrёjôczi córczi arcëksãżëca Karola Habsburga. Za jégò panowaniégò bёla zwada ze Szwecją tzw. „Potop szwedzczi” òb czas chtёrnégò doszło do nadzwёkòwé òbronë klasztoru na Jasnej górze, òddôł Pòlskã pòd òpieką Matczi Bòsczié Czãstochowsczié. [[Michał Korybut Wiśniowiecki]] - król Pòlsczi òd 1669 do 1673 rokù. Za jégò panowaniégò bёla dobëtnô wòjna pòlskô-tëreckô 1672-1676. [[Jan III Sobieski]] – król Pòlsczi òd 1674 do 1696 rokù, syn Jakuba Sobieskiego, wòjewodë ruscziégò i pòna krakòwsczigò gardu oraz Zofii Teofili z Daniłowiczów (òtroczka prowadnika wojskòwégò Stanisława Żółkiewskiego). Za jégò panowaniégò bёla dobëtnô biôtka pod Chocimiem i téż biôtka pod Widniem. Białka jégò bёła Maria Kazimiera de la Grange d′ Graniem zwanô Marysieńką. [[August II Mocny]] – elektor zaksczi òd 1694, król w latach 1697–1704 i òd 1709 do 1733 rokù. Za panowaniém jégò i Augusta III związôné je powiedzenia „króla Zaksasa jédz, pij i pòpùszczi pasa” [[Stanisław I Leszczyński]] - król Pòlsczi òd 1704 do 1709 rokù i òd 1733 do 1736 rokù. [[August III]] – król Pòlsczi i elektor zakazczi òd 1733, jedinczi syn augusta II mocnego i Krystyny Eberhardyny. [[Stanisław August Poniatowski]] – król Pòlsczi w latach 1764–1795, syn Stanisława Poniatowskiego, póna krakowscziégò gardu i Konstacji, córki Kazimierza Czartoryskiego, póna wileeńscziégò. Za panowaniém jégò czasów założono Szkòłã Rycerską, KEN, rozjimnotë (1772r., 1793r., 1795r.)pòwstanié kòsciuszòwsczi, zrzeszënk w Barze i Targowicy. Bëł slédnym królã Pòlsczi. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sigismund at horse.jpg|Zygmunt III Waza Òbrôzk:Władysław IV Waza.jpg|Władysław IV Waza Òbrôzk:Jan Kazimierz Waza.jpg|Jan Kazimierz Òbrôzk:Michał Korybut Wiśniowiecki.PNG|Michał Korybut Wiśniowiecki Òbrôzk:Schultz John III Sobieski with the Order of the Holy Spirit.png|Jan III Sobieski Òbrôzk:August III.jpg|August III Òbrôzk:Stanisław August Poniatowski coronation robes.jpg|Stanisław August Poniatowski </gallery> == Òbaczë téż == * [[Repùblika Òbu Nôrodów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Słownik władców polskich, pod red. J.Dobosz, J. Jaskólski, T. Jurek: Poznań 1999 * Poczet królów i książąt polskich, red. A. Garlicki: Warszawa 1984 * S. Mackiewicz-Cat: Stanisław August, Warszawa 1991 * L. Podchordecki: Jan Sobieski, Warszawa 1964 * L. Podchordecki: Wazowie w Polsce, Warszawa 1985 * M. Żwirska: Ostatnie lata życia króla Stanisława Augusta, Warszawa 1975 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Historiô]] kmbmj63kxwr9c8z4i4p496oqwtw64iw Las 0 7047 222350 215149 2026-10-30T20:04:55Z Terrus38 14026 222350 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Las Kabacki.jpg|mały|Las kabacczi]] '''Las''' – zajimô wiôldżi sztëk zemi, na chtërny roscą drzéwiãtã, krze roscënë i żëją tam zwierzãta. Kòżdé drzewò skłôdô sã z: kòrzeniów, pnia, wietewków, lëstów i brzadu. To dô ôrtë drzewów i krzów: * lëstowaté, * jiglënowé. Drzewa lëstowaté gùbią lëstë na zëmã. Drzewa jiglënowé przez całi rok są zeloné ,jich jigłë òstôwają na wietewkach nawetka w zëmie. Drzewa lëstowaté to: dąb, bùk, wierzba, jarzëbina, grôbk, jasón, papla, wijąg, brzózczi. Drzewa jiglënowé to: dana, chójka, skòwrónk i jodła. Krze: leszczena, jeżëna, malëna, jałówc, kalëna, smarglëna. Malinczi roscënë: parpac, wrzos, mech, jagòda, bòrówka, zwóna, pòtrôwnica, grzëbë. Szëchtë roscënów w lese: *rëda; *pòdscelënk (jiglëna, lëstë, wietewczi); *lasëzna (roscënë); *gajewizna (krze); *drzéwiãta (jiglënowé, lëstowaté). '''[[Zwierzëna]] lasowô''': * òwadë (mrówka, chrobôk, gòwniôrz, mùcha, przmiél, łasëca, mòra, pajk); * gadzënë (wieszczórka, padalc, żmijô); * ptôchë (słowik, dzëdzón, kùkùczka, sowa, cybaba, skórc); * sysczi (dzëk, jeleń, zaja, sarna, wilk, lës, jiglnik). Grzëbë w najich lasach: [[brzezan]], maslôk, peperlëszka, prôwdzëwk, ridz, ùzémk, pòmùrchel, pùtrus, bòrzón, gãsy grzib, pãpk. '''Sistematicô''' W zależnotë òd przejątich kriteriów lasë mòżna dzelëc na wiele spòsobów, np. biorąc pòd uwagã klimat i strefowi ùkład roslinoscë, lasë mòżna dzelëc na: * lasë strefë równikòwé, * lasë strefë pòdrównikòwé, * lasë sëchi strefë zwrotnikòwé, * lasë strefë pòdzwrotnikòwé, * lasë strefë ùmiarkòwané. Z ùwadzi na jich skłôd i przenależnosc geograficzną mômë: * lasë jiglënowé, * lasë lëstowaté, * lasë mieszóné. Z ùwadzi na zagòspòdarowanié lasów mòżna zróżnicowac je na: * lasë òchrónné, * lasë gòspòdarczé, * lasë òdroslowé. Chòrobë lasu trza rozpatriwac w ùkładze dinamicznym jakim je ekosistem lesny. Do chòrobòtwórczich i szkòdotwórczich czynników są zaliczóne: * abiotyczné czynniczi chòrobòwé * pòżarë lasów, * wyładowaniô elektriczné, * grôd, * wiater, * nisczi ceplëzna, * wesoczi ceplëzna, * niekòrzistné warunczi swietlné, * niekòrzistné warunczi wòdné, * kwasné deszcze * biotyczné czynniczi chòrobòwé * cëzożiwné òwadë, * cëzożiwné grzëbë. '''Jak przënôlégò zachòwiwac sã w lese:''' * Nie niszczimë pòtrusów. * Nie cëskómë smieców. * Nie zbierómë grzëbów chtërnych nie znajesz. * Nie zbierómë malinczich grzëbów. * Nie zriwómë wietewków. * Nie trzôskùjemë. * Nie płoszimë zwierzënë. * Nie niszczimë ptôszich gniôzdów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:L'automne au Québec (8072544123).jpg|[[Québec]] Òbrôzk:Spring forest Yyteri 3.jpg|[[Fińskô]] Òbrôzk:Forrest in Northern Bohemia - Les na severu Čech.jpg|[[Czeskô]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Lesyństwò]] * [[Krôjmalënkòwi park]] == Lëteratura == * J. Labudda „Zôrno mòwë”, D. Pioch "Kaszëbë Zemia i lëdze" E.Gołąbek, „Kaszëbsczi słowôrz normatywny". == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] le063kahpwhuqplduyq6h7yzj591sv9 Liturgiô gòdzënów 0 7048 222621 216935 2026-10-31T10:55:32Z Terrus38 14026 222621 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Liturgia godzin-3 tom.jpg|mały|III tom Brewiarza (wëdanié szterotomòwé)]] '''Liturgiô gòdzënów''' je to mòdlëtwa, chtërną òdmôwiô są sétme razã na dzéń. [[Mòdlëtewnik|Mòdlëtewnik]] do liturgeji gòdzënów mô pòzwã [[brewiarz|brewiarz]] i czasã biwô tak òkreslóny samò [[liturgiô|liturgiô]]. Òbòwiązk òdmôwianiô ji w całoscë mają ti, chtrërny przëjalë swiãcenia ([[diakòn|diakòni]], [[ksądz|ksãża]], [[biskùp|biskùpi]]), abò ti, chtërny złożëlë wieczësty slubë i ich [[institut|institutë]] do tégò zobowiązëją. Inszi ni mùszą ji sprawòwac, ale je òna dlô wszëtczich zalecóny. Je to jakbë "ùzupełnienié" [[Mszã swiãtô|Mszë sw.]] na wszëtczi gòdzënë dnia - przërëchtowanié do ni abò ji przedłużenié. Spòdlim brewiarzowi mòdlëtwë są [[psalm|psalmë]], chtërny razã z [[antifòna|anifonama]], tekstama z Pisma Świãtégò, dzeòma [[Ójcowie Kòscoła|Òjców Kòscoła]] ë dokumeńtów z [[Magisterium òscoła|Magisterium Kòscoła]] twòrzą tzw. brewiarzowi gòdzënë. == Brewiarzowé gòdzënë == === Wezwanié === Ódmôwióny je na zaczątkù liturgiczny mòdlëtwë w tim dniu. Wiedno je òno pòprzedzający pierszą mòdlëtwã dnia, chtërną mòże bëc witrzniô abò gòdzëna czëtaniów. Wezwanié zaczinô sã wersetama "Panie, Wë òdemknijcë mòje wardżi / a mòje lepë bãdą głosëłë Twòjã chwałã", pò czim nastąpiwô [[psalm|psalm]] z responsoium (refrenã). === Gòdzëna czëtaniów === Je ódmôwióny ò dowolnym cządze dnia (nôprzód je werset, pózni himn, trzë psalmë, wiôldżi czëtanié ze [[Bibliô|Swiãtégò Pismiona]] i drëdżi czëtanié z dzełów [[Òjcowie Kòscoła|Òjców Kòscoła]] abò dokumentów [[Magisterium Kòscoła|Magisterium Kòscoła]], a na kùńcu [[òracëjô|òracëjô]]). === Witrzniô (''Laudesy'') === Je òdmôwióny z rëna (nôprzód je werset, pózni [[himn|himn]], [[psalmòdiô|psalmòdiô]], jakò skłôdô sã z dwóch psalmów, midzë chtërnyma je piesniô wzãtô ze Stôrégò Testameńtu, ale nié z Knedżi Psalmów, pòtémù je krótczi czëtanié biblijny, [[résponsowium|résponsorium]], Kantik Zachariasza tj. [[Benedictus|Benedictus]], prosbã, [[Òjcze nasz|Òjcze nasz]] ji [[Òracëjô|òracëjô]]. === Mòdlëtwa òbczas dnia === Na niã skłôdô sã: [[himn|himn]], [[psalmòdiô|psalmòdiô]], krótczi biblijny czëtanié, werset i [[òracëj|òracëjô]]. Mô trzë wariantë: * przedpôłniowô (trzecô gòdzëna wedle rzimsczi rachùbë), * pôłniowô (szóstô gòdzëna wedle rzimsczi rachùbë), * pòpôłniowô (dzewiątô gòdzëna wedle rzimsczi rachùbë). === Nieszpór === Je òdmôwióny wieczór. Zbùdowóny je tak jak witrzniô: psalmòdiô skłôdô sã z dwùch psalmów ji pesnie z Nowégò Testameńtu, a w môlu [[Benedictus|Benedictus]] je [[Magnificat|Magnificat]], tj. piesniô Marijë. === Kompletô === Òdmôwiô sã ją bezpòstrzędno przed spikã ([[himn|himn]], [[rëchùnk sumienégò|rëchùnk sumieniégò]], [[psalmòdiô|psalmòdiô]], krótczi biblijny czëtanié, [[responsorium|responsorium]], [[Nunc dimittis|Nunc dimittis]] - tj. piesniô Symeona, [[òracëjô|òracëjô]], a na kùńcu je piesniô do Matczi Bòżi). == Liturgiô gòdzënów we [[Wschòdné Kòscołë|Wschòdnëch Kòscołach]] == Pòczątk dnia wëznaczô w Kòscołach wschòdnëch wieczorny nôbòżeństwò ò zôpadze słuńca ([[Hesperinos]]) Przed ùdanim sã na spòczink òdmôwiô sã [[Apodeipnon]]. Je to meditacjô ò òstatnym spikù, smiercë. W klôsztorach òdmôwiô są [[Mesonyktikon]] – mòdlëtwa ò północë. Mòdlëtwa ò pòrénkù zwie sã [[Orthros]]. Òbczas Pierszi gòdzënë – [[Prote Hora]] (kòle szósti z rëna naszégò czasu) rozmiszlô sã ò stwòrzeniu. Colemało ta gòdzëna je łączonô z Orthros. Kòle dzëwiąti z rëna naszégò czasu òdmôwiô sã Trzecą gòdzënã – [[Trite Hora]]. Je to rozwôżanié ò zesłaniém [[Dëch Swiąti|Dëcha Swiãtégò]]. W szóstą gòdzënã – pôłnié ([[Hekte]]) – je rozwôżanié ò ùkrziżowanim Christusa, jaczi bëło prawie ò ti gòdzënie. Kòle trzecy pò pôłnim naszęgò czasu òdmôwiô sã dzewiątą gòdzënã ([[Ennate Hora]]), chtërna je rozwôżaniém ò smiercë Jezësa, jakô bëła ò ti gòdzënie. Zbiér mòdlëtwów to tzw. [[Horologion]]. We Wschòdnëch Kòscołach, dze stosëje sã seriewnosłowiańsczi jãzëk (tak [[Prawòsławny Kòscół|prawòsławnëch]], jakno [[Rzimskòkatolëcczi kòscół|katolëcczich]]) ódpòwiednikã Witrznie je [[Ùtreniô]], a Nieszpórã [[Wieczerniô]] == Liturgiô gòdzënów w [[Anglikańsczi Kòscół|Anglikańsczim Kòscele]] == Zbiér mòdlëtwów anglikańsczégò kòscoła zwie sã Modlitewnik Powszechny ([[Book of Common Prayer]]). Przewidzóny sã hewò taczi gòdzënë mòdlëtwów: * Pòréncznô mòdlëtwa (òdpòwiôdô matutinie i laudes); * Pôłniowô mòdlëtwa (òdpòwiôdô kóbinacjë tercjë i sekstë); * Wieczornô mòdlëtwa (òdpòwiednik nieszpóra); * Kompletô (czasã je włączanô do wieczorny mòdlëtwë). Liturgiô gòdzënów, chtënô w anglikańsczim Kòscele zwie sã [[‘’Daily Office’’]], je wôżną tradicją négò Kòscoła. Ósoblëwie pòréncznô i wieczornô mòdlëtwa są baro rozpòwszechnioné i òdbiwają są w wielu kòscołach co dzéń. == Liturgiô gòdzënów w [[Ewangelëcczi Kòscół|Ewangelëcczim Kòscele]] == W lëtersczim Kòscële liturgiô gòdzënów skłôdô są z [[Psalm|psalmów]], biblijnëch czëtaniów, mòdlëtwów ë téż [[antifona|antifonów]]. Przewidzóny są sztërë gòdzënë mòdlëtwów: * Witrzniô – pòréncznô mòdlëtwa; * Pôłniowô mòdlëtwa (ò 12:00); * Nieszpór (wieczornô mòdlëtwa, pòmiédzë 3:00 a 7:00 pò pôłnim); * Kompletô (mòdlëtwa na zakùńczenié dnia, pò 9:00 wieczór). Chòc [[refòrmacjô]] w zaczątkòwim etapie bëła niechãtnô zakónnëmù żëcémù, [[Môrcën Lëter]] béł zwòlennikã tegò, żebë lëdze, chtërny nie robią (młodzëzna, starszi), òdmôwialë liturgiô gòdzënów. Taką ùdbã przedstawił òn w [[1523]] rokù w dokôze „''Ò pòrządkù nabòżeństwa w zbòrze''”. Òdnówcą liturgie gòdzënów w [[ewangelicyzm|ewangelicyzmnie]] béł ks. [[Wilhelm Löhe]] ([[1808]] – [[1872]]). Pòd jegò cëskã liturgiã gòdzënów zaczãłë stosowac diakònise, ùczónkòwie ë téż mòdlitewné grupë. Òd [[1817]] rokù liturgiô gòdzënów je stosowónô w [[Ewangelëckò-ùnijny Kòscół|Ewangelëckò-ùnijnym Kòscele]], chtëren pòwstôł z pòłączeniégò lëteranów i [[refòrmòwóny ewangelicë|refòrmòwónëch ewangelików]]. Dzysô liturgiô gòdzënów je stosowónô przede wszetczim w diakònatach, óbczas duchòwnëch kònferencjów, rekòlekcjów, ë téż studańtów teologie abò ewangelëcczi rodzëznë. == Przëpisë == Tekst je dolmaczenkã jinternetowi starnë http://pl.wikipedia.org/wiki/Liturgia_godzin == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô]] afutfeqsm7dszkilxzruq2u4np39hr4 Grzëbë 0 7055 222706 218126 2026-10-31T11:23:25Z Terrus38 14026 222706 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Fungi Diversity.jpg|mały|]] '''Grzëbë''' – [[królestwo]] nôleżą do domenë jądrowców (Eucaryota). Jistniené grzëbów òbzérô sã we wszëtczich strefach klimatycznych, przede wszëtczim na lądach, rzôdko w wòdach. Do terô òpisónô ok. 120 tës.zortów grzëbów. Rok w rok charakterizeje sã ok. 1700 nowich zortów grzëbów. == Budacëjô grzëba == * Grzib skłodô sã z [[kapelusz]]a, nodzi i grzëbni pòdzemny. == Żëwienié == [[Òbrôzk:Grzybowa.jpg|mały]] [[Òbrôzk:Pizza.png|mały]] Wedle spòsòbu odżywianiô westrzód grzëbów wyróżniwô sã: * saprofitë * [[pasożit|pasożytë]] * symbiontë == Rozrôdzanié == '''Grzëbë rozrôstają sã''': * wegetatywno * przez pòdzeleniô * pãczkòwanie * fragmentacjô plechë * pëłcowo * izogamiô * anizogamiô * oogamiô * gametangiogamiô * somatogamiô * przez sporã '''''Grzëbë dzelą sã na'':''' * grzëbë kapeluszowi * grzëbë jôdny * grzëbë trëjący * grzëbë cézożëwny * grzëbë wòdny * dodôwk do miãsów ''''''Wëzwëskiwani grzybów.'''''' Grzëbë są ùżëwóny do wëróbkù żëwnote.Jiny grzëbë, jak Penicillium, są wëzwëskiwóny do wëróbkù leków. Grzëbë jôdny sã sëszi,zaprôwio sã i mrozy sã. '''Grzëbòwô jodô.''' * grzëbòwô zupa * prażnica z grzëbami * grzëbòwi sós * pizza z grzëbami == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Huba.JPG|[[Oflës]] Òbrôzk:Gąska niekształtna 1.jpg|[[Gąska]] Òbrôzk:Borowik szlachetny (Boletus edulis).jpg|[[Bòrzón]] Òbrôzk:Amanita muscaria UK.JPG|[[Pòtrus]] Òbrôzk:Amanita pantherina - Ss181292.jpg|[[Pòtrus]] Òbrôzk:Maślak pstry 12.jpg|[[Pãpk]] Òbrôzk:Lycoperdon perlatum 09.jpg|[[Pùrchówka]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[grzëbitwa]]<ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/607368/grzbitwa-grzybobranie-po-kaszubsku</ref> * [[grzëbiónka]]<ref>{{sloworz.org|23877|27157}}</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * W: Hans G Schlegel: Mikrobiologia ogólna. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN, 2000 * Hans.E. laus.: Atlas grzëbów jôdowich i trëjących. Wydaw.RM, 2008 == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Biologiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] oy7g7uu3i5jdb1ohf9ucjhqu5cv4xin Swiãtojónczi 0 7061 222326 208813 2026-10-30T19:34:10Z Terrus38 14026 222326 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ribes_nigrum_a1.JPG|mały|[[Smarlëna]]]] '''Swiãtojónczi''' (''Ribes'' [[Karól Linneùsz|L.]]) – zort [[Czerz|krzów]] z mònotipòwi familie '''krëzbùlowatëch''' ''Grossulariaceae''. Słëchô mù conômni 191 gatënków<ref name=":0">[http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30002461-2 Ribes L.].&nbsp;[w:] ''Plants of the World online'' [on-line].&nbsp;Royal Botanic Gardens, Kew.&nbsp;[przëstãp 2021-11-16].</ref>. Wëstãpiwają òne w òbrëmiach ò [[Miérny klimat|miérnym]] a [[Subpòlarny klimat|subpòlarnym]] klimace na [[Nordowô półkùgla|nordowi półkùglë]] a w midzëzwrotnikòwi conie na górsczich terenach<ref name=":0" /><ref name="E">''Geoffrey&nbsp;Burnie, Gordon&nbsp;Cheers, Sue&nbsp;Forrester, Denise&nbsp;Greig, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005,'' ISBN&nbsp;3-8331-1916-0'','' OCLC''&nbsp;''271991134''.''</ref><ref name="america">[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=128544 Ribes Linnaeus]''.&nbsp;[w:] Flora of North America [on-line].eFloras.org.&nbsp;[przëstãp 2021-11-16].''</ref>. W [[Pòlskô|Pòlsce]] rosce dzëwò 6 [[Gatënk (biologiô)|gatënków]]. Swiãtojónczi roscą w różnëch sedlëszczach – òd sapów przez różnégò zortu lasë a skalësté terenë w òbrëmiach ò sëchim klimace ë w górach<ref name="philipstree">''Roger Philips, Martyn Rix:&nbsp;The Botanical Garden. Volume I. Trees and shrubs.&nbsp;London&#x3A;&nbsp;MacMillan,&nbsp;2002,s.&nbsp;224.'' ISBN&nbsp;0-333-73003-8''.''</ref>. Rzôdkò roscą też jakno epifitë<ref name="china">[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=128544 Ribes Linnaeus]''.&nbsp;[w:] Flora of China [on-line].eFloras.org.&nbsp;[przëstãp 2021-11-16].''</ref>. Wiele gatënków to wôżné brzadowé roscënë (òsoblëwie [[Kòsmatczi|krëzbùla]] ''R. uva-crispa'', [[Swiãtojanka|zwëczajnô swiãtojónka]] ''R. rubrum'', [[Smarlëna|czôrnô swiãtojónka]] ''R. nigrum''), jiné są achtnionyma przëòzdobnyma roscënama abò mają jinszé zastosowania w ògrodnictwie abò biotechnice (np. [[złotô swiãtojónka]] ''R. aureum'', [[alpejskô swiãtojónka]] ''R. alpinum'' a [[krëwiastô swiãtojónka]] ''R. sanguineum''). Nôùkòwé miono ''ribes'' pòwstało na spòdlim [[Arabsczi jãzëk|arabsczégò]] słowa ''ribas'', jaczé òznôczô [[rabarber]] (je to wënik zmiłczi). == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] mir803moxgbqbp89yjsjf0lw2m4wyyb Kònstitucjô 0 7218 222613 216220 2026-10-31T10:50:55Z Terrus38 14026 222613 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Konstytucja 3 Maja.jpg|mały|]] '''Kònstitucjô''' (z [[łacyńsczi jãzëk|łacyńsczégò]] ''constituo'', ''-ere'' — ‘ùrządzac’ , ‘ùstanawiac’) – prawny akt, òkresliwóny téż jakò zasadniczô [[ùstawa]], chtëren mô nôwiãkszą prawną mòc w systemie zdrzódłów prawa w państwie. W skłôd materii kònstitucji mògą wchòdzëc rozmajité problemë. Kònstitucjô mòże òkresliwac pòdstawë spòłeczno-gòspòdarczégò i pòliticznégò ùrządzenia państwa. Do tégò zawierô spòsób pòwòłiwaniô nôwëższich państwòwich òrganów, a téż pòdstawòwi òbòwiązczi òbëwatela. Za pierszą ùznôwô sã Kònstitucjô USA (1787). Za drëgą na swiece, a pierszą w Europie, ùznôwô sã Kònstitucjô 3 Maja. === Pòlsczé kònstitucje === * [[Kònstitucjô 3 Maja]] (1791) * [[Marcowô Kònstitucjô]] (1921) * [[Kwietniowô Kònstitucjô]] (1935) * [[Kònstitucjô PRL]] * [[Kònstitucjô RP]] (1997) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Prawò]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] h2tbj2o9ks65gspx40k9h5iffvptvkt Szczëcénkò 0 7256 222409 174579 2026-10-30T20:12:11Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222409 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Szczecinek]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 9oz02w31kmd2sjbb8nrdukby15wxkm1 Angelsczi jãzëk 0 7278 222642 219992 2026-10-31T11:01:13Z Terrus38 14026 222642 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk |farwa=000066 |farba=ffffff |apartne miono=English |kraj, òbénda1= ''de facto côłi swiat – [[lingua franca]]'' |lëczba= kòl kòl 400 milionów ([[rodnô mòwa]]), kòl 700 mln. ([[Drëdżi jãzëk|L2]]) |môl=- |rodzëzna= [[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Germańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnogermańsczé jãzëczi]] *** [[anglo-frizyjsczé jãzëczi]] *** [[Angelsczé jãzëczi]] **** Angelsczi jãzëk |alfabét= łacyńsczi |kraj, òbénda2= [[Wiôlgô Britaniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]], [[Aùstraliô]], [[Kanada]] ë 55 jinszych |agencëjô= |iso1=en |iso2=eng |iso3=eng |sil=ENG |kòd=en |znankównik=Angelskô |jãzëk=angelsczi |znankòwnik2=angelsczégò }} '''angelsczi jãzëk''', {{skr.|arch.}} '''anielsczi<ref>{{sloworz.org|24424|27988}}</ref><ref>{{YouTube|v=6ir6fMiRuTo|tit=Słowniki kaszubskie – 2013|k=Kaszubi PL (ZKP)|d=2014-01-16|dł=24:17|t=1228s}}</ref>''' ({{jãz.|en}} ''English, the English language'') – jãzëk z zôpadnégò karna rodzëznë germańsczich jãzëków, rodny dlô kòl 370 miliónów lëdzy<ref>[https://www.ethnologue.com/language/eng ''English'' na starnie Ethnologue]</ref>. Je ùrzãdnym jãzëkã w 59 państwach, {{skr.|m.jin.}} w [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]], [[Aùstraliô|Aùstralii]], [[Kanada|Kanadze]]. Nôwôżniészi dzysdzéń midzënôrodny jãzëk (''[[lingua franca]]''), co je skùtkã kòlonialny politiczi Britijsczégò Jimperium w XIX st. i wiôldżégò swiatowégò znaczënkù [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] w XX i XXI st. == Bëtnota jãzëka == [[Òbrôzk:Anglospeak (subnational version).svg|mały|center|upright=2|Teritoria, w chtërnëch angelsczi je ùrzãdowim jãzëkã abò rodną mòwą wikszoscë lëdztwa]] Angelsczi jãzëk pò II swiat. wòjnié òstôł globalnym jãzëkã. Je to jãzëk biznésòwych jinteresów ë midzënôrodnych relacëji. Je [[Robòczi jãzëk|robòczym jãzëkã]] wilu firm ë òrganizacëji {{skr.|np.}} [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczéj Ùnii]] (''de facto''; de iure je 24 ùrzãdnych {{skr.|j.}}) == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Wiôlgô Britaniô]] * [[Francësczi jãzëk]] * [[Łacyńsczi jãzëk]] |col2= === Jiné germańsczé jãzëczi === {{#categorytree:Germańsczé jãzëczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [[:en:List_of_countries_and_territories_where_English_is_an_official_language#Sovereign_states|Lësta państw z angelsczim jakò ùrzãdnym jãzëkã (pò angelskù)]] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Germańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 9qlfsemixv3v3npq9abkbtbsjigl0ro 222658 222642 2026-10-31T11:03:24Z Terrus38 14026 222658 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk |farwa=000066 |farba=ffffff |apartne miono=English |kraj, òbénda1= ''de facto côłi swiat – [[lingua franca]]'' |lëczba= kòl kòl 400 milionów ([[rodnô mòwa]]), kòl 700 mln. ([[Drëdżi jãzëk|L2]]) |môl=- |rodzëzna= [[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Germańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnogermańsczé jãzëczi]] *** [[anglo-frizyjsczé jãzëczi]] *** [[Angelsczé jãzëczi]] **** Angelsczi jãzëk |alfabét= łacyńsczi |kraj, òbénda2= [[Wiôlgô Britaniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]], [[Aùstraliô]], [[Kanada]] ë 55 jinszych |agencëjô= |iso1=en |iso2=eng |iso3=eng |sil=ENG |kòd=en |znankównik=Angelskô |jãzëk=angelsczi |znankòwnik2=angelsczégò }} '''angelsczi jãzëk''', téż '''anielsczi<ref>{{sloworz.org|24424|27988}}</ref><ref>{{YouTube|v=6ir6fMiRuTo|tit=Słowniki kaszubskie – 2013|k=Kaszubi PL (ZKP)|d=2014-01-16|dł=24:17|t=1228s}}</ref>''' ({{jãz.|en}} ''English, the English language'') – jãzëk z zôpadnégò karna rodzëznë germańsczich jãzëków, rodny dlô kòl 370 miliónów lëdzy<ref>[https://www.ethnologue.com/language/eng ''English'' na starnie Ethnologue]</ref>. Je ùrzãdnym jãzëkã w 59 państwach, {{skr.|m.jin.}} w [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]], [[Aùstraliô|Aùstralii]], [[Kanada|Kanadze]]. Nôwôżniészi dzysdzéń midzënôrodny jãzëk (''[[lingua franca]]''), co je skùtkã kòlonialny politiczi Britijsczégò Jimperium w XIX st. i wiôldżégò swiatowégò znaczënkù [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] w XX i XXI st. == Bëtnota jãzëka == [[Òbrôzk:Anglospeak (subnational version).svg|mały|center|upright=2|Teritoria, w chtërnëch angelsczi je ùrzãdowim jãzëkã abò rodną mòwą wikszoscë lëdztwa]] Angelsczi jãzëk pò II swiat. wòjnié òstôł globalnym jãzëkã. Je to jãzëk biznésòwych jinteresów ë midzënôrodnych relacëji. Je [[Robòczi jãzëk|robòczym jãzëkã]] wilu firm ë òrganizacëji {{skr.|np.}} [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczéj Ùnii]] (''de facto''; de iure je 24 ùrzãdnych {{skr.|j.}}) == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Wiôlgô Britaniô]] * [[Francësczi jãzëk]] * [[Łacyńsczi jãzëk]] |col2= === Jiné germańsczé jãzëczi === {{#categorytree:Germańsczé jãzëczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [[:en:List_of_countries_and_territories_where_English_is_an_official_language#Sovereign_states|Lësta państw z angelsczim jakò ùrzãdnym jãzëkã (pò angelskù)]] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Germańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] d9hwhg82fz0ud6lud0l4q2d7kek8ptz Niemiecczi jãzëk 0 7306 222644 207115 2026-10-31T11:01:24Z Terrus38 14026 222644 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Legal status of German in Europe.svg|mały|300px|Niemiecczi jãzëk]] [[Òbrôzk:Legal status of German in the world.svg|mały|300px|]] '''Niemiecczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2014|170}}</ref><ref name=":0">{{sloworz.org|6312|7076}}</ref> (téż '''miemiecczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2020|169}}</ref><ref name=":0" />, {{jãz.|de}} ''deutsche Sprache, Deutsch'') – jãzëk ùrzãdny w [[Niemieckô|Niemiecczi]], [[Aùstriô|Aùstrii]], [[Liechtenstein|Liechtensteinie]], dzélu [[Szwajcarskô|Szwajcarsczi]] i jinëch państwach. Je jãzëkã germańsczim. {| class="wikitable" border="1" |+Alfabét ! Wiôldzé | [[A]] | [[Ä]] | [[B]] | [[C]] | [[D]] | [[E]] | [[F]] | [[G]] | [[H]] | [[I]] | [[J]] | [[K]] | [[L]] | [[M]] | [[N]] | [[O]] | [[Ö]] | [[P]] | [[Q]] | [[R]] | [[S]] | [[ẞ]] | [[T]] | [[U]] | [[Ü]] | [[V]] | [[W]] | [[X]] | [[Y]] | [[Z]] |- ! Môłé | a | ä | b | c | d | e | f | g | h | i | j | k | l | m | n | o | ö | p | q | r | s | ß | t | u | ü | v | w | x | y | z |} == Òbaczë téż == * [[Germanizacëjô]] {{#categorytree:Germańsczé jãzëczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Germańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 7s1oga55nsqilflletc3tma77zyz6t9 Szpańsczi jãzëk 0 7307 222651 207561 2026-10-31T11:02:07Z Terrus38 14026 222651 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Map-Hispanophone World.svg|mały|upright=2]] '''Szpańsczi jãzëk''' ({{jãz.|es}} ''idioma español'') – romańsczi jãzëk, ùrzãdny w [[Szpańskô|Szpańsce]] i jinëch państwach. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Katalońsczi jãzëk]] * [[Francësczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 2y9fl0fb8380d8qnjoskrk4dc1plvvf Francësczi jãzëk 0 7308 222643 207562 2026-10-31T11:01:18Z Terrus38 14026 222643 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Countries where French is an official language.svg|mały|upright=2]] '''Frańcësczi jãzëk''' ({{jãz.|fr}} ''français, la langue française'') – romańsczi jãzëk, ùrzãdny w [[Francëjô|Frańcji]], [[Kanada|Kanadze]] i jinëch państwach. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Mònegasczi jãzëk]] * [[Katalońsczi jãzëk]] * [[Italsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 5goz2xarwt4ei3ik5p26038yd3y9fde Tërecczi jãzëk 0 7492 222652 220214 2026-10-31T11:02:13Z Terrus38 14026 222652 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:TurkishRoadSign-WelcomeToEurope Modified.jpg|mały|Przëmiar tërecczégò jãzëka]] '''Tërecczi jãzëk''' ({{jãz.|tr}} ''türkçe'', ''türk dili'') je jãzëkã ùżiwónym jakno [[rodnô mòwa]] przez wicy jak 83 miliónë lëdzy na swiece, a to pòkaziwô, że je to nôbarżi znóny [[tërecczé jãzëczi|jãzëk z karna tërecczich jãzëków]]. Jegò brëkòwnicë żëją pierszim dzélã w [[Tëreckô|Tërecce]] ë na [[Cyper|Cyprze]], a môłima karnama w [[Irak]]ù, [[Greckô|Grecce]], [[Bùłgariô|Bùłgarie]], [[Nordowô Macedoniô|Macedońsce]], [[Albańskô|Albańsce]], w [[Kòsowò|Kòsowie]] i jinëch dzélach Pòrénkòwi Eùropë. Pò tëreckù gôdają téż milionë lëdzy w Zôpadny Eùropie, nôbarżi w [[Miemieckô|Miemiecce]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tërecczi jãzëk| ]] [[Kategòrëjô:Tëreckô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] fbjxzyawa4kaf3fimoipzjnmkyyusxo Species Plantarum 0 7583 222327 199106 2026-10-30T19:34:16Z Terrus38 14026 222327 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Species plantarum 001.jpg|mały|''Species plantarum'' (1753)]] '''''Species Plantarum''''' – to je wialdżi dokôz [[Karól Linneùsz|Karola Linneùsza]] òpublikòwóny w 1753 rokù, w nim je wëłożënk jegò klasyfikacyjnégò systemu roscënów. Òpisënczi są ùznóné w taksonomii roscënów za pierszé przënôléżno òpùblikowóné, nôùczné definicje ôrtów (gatunków). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358570 wëjimk m. jin. ''Cassubia'' ze ''Species plantarum''] * [https://web.archive.org/web/20141019055545/http://www.linnaeuslink.org/search/results?query=Species+Plantarum Linnaeus Link Union Catalogue] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] gugljib4hc2lsgq55xso9b6adqtxmat Jakùb Breyne 0 7585 222328 210867 2026-10-30T19:34:38Z Terrus38 14026 222328 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jakob Breyne.jpg|mały|Jakùb Breyne]] '''Jakùb Breyne''' (''Jacobus Breynius Gedanensis''), (ùr. [[14 stëcznika]] 1609 rokù w [[Gduńsk]]ù – ùm. [[25 stëcznika]] 1657 rokù w [[Gduńsk|Gduńskù]]) – gduńsczi kùpc i bòtanik. W ''Species Plantarum'' jegò dokôzë cëtowôł [[Karól Linneùsz]]. J. Breyne pierszi napisôł ò [[Kaszëbsczi jastrownik|kaszëbsczim jastrownikù]]. W jegò nowi zmiéniony przez sëna pùblikacji z 1739 rokù je napisóné ò [[wika|wice]] i ò [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òn wespółrobił z bòtanikama z rozmajitéch strón swiata. == Dokôzë == * Jacobi Breynii, ''Exoticarum aliarumque minus cognitarium plantarum centuria prima, 1678. * Jacobi Breynii, ''Prodromus fasciculi rariorum plantarum, 1680 i 1689, a téż nowi zmiéniony przez sëna pùblikacjô z 1739 rokù. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Breyne, Jacob – Prodromi fasciculi rariorum plantarum primus et secundus, 1739 – BEIC 6897991.jpg|''Prodromi fasciculi rariorum plantarum primus et secundus'', 1739 Òbrôzk:A branch of the Camphoriferae Japonicae Wellcome L0041100.jpg| Òbrôzk:Stephanus Cousius01.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Karól Linneùsz]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358570 ''Ranunculus cassubicus'' (pò łacëznie)] * [http://zapiskihistoryczne.pl/files/issues/3474cbfe2ad180db7d31492b9080d858_ZH_2018_83-2_02_Pekacka-Falkowska_N.pdf ''Zapiski Historyczne''] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Breyne, Jakùb}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] qfw23mqdlclg1nx9bmhmrdih5ulwlrc Môłopòlskô stegna sw. Jakùba 0 7626 222438 162663 2026-10-30T20:12:15Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222438 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Małopòlskô stegna sw. Jakùba]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 8ko1d9ow21yu9s9bmtfxc5xvccyfi7i Pòlica 0 7643 222381 152288 2026-10-30T20:12:08Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222381 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Pòlëca]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] oddzmxypi5v83t53fswjoab34bcaenk Stralibu 0 7695 222367 170598 2026-10-30T20:12:05Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222367 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Strzałowò]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] s14u1yhn7im007lyxoz3jvyq057sq30 Pôłniowô Amerika 0 7808 222345 217705 2026-10-30T20:04:26Z Terrus38 14026 222345 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:South America - Blue Marble orthographic.jpg|mały|Pôłniowô Amerika]] '''Pôłniowô Amerika''' – jeden òd kòntinentów na [[Zemia|Zemie]]. W Pôłniowi Americe je 13 [[Państwò|państwów]]. == Kraje Americzi Pôłniowi == [[Òbrôzk:Ameryka Południowa mapa polityczna.png|małynail|right|250px|Kraje Americzi Pôłniowi]] {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%" ! Fana ! Państwò ! Nôrodné miono kraju ! Stolëca ! Ùrzãdny jãzëk ! Wiéchrzëzna<br />(w km²) ! Wielëna lëdztwa ! Lëdztwò <br />(òs./km²) |- | [[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|center|50px|border]] | [[Argentina]] | República Argentina | [[Buenos Aires]] | {{jãz.|es}} | align="right"|2&nbsp;766&nbsp;890 | align="right"|40&nbsp;913&nbsp;584 | align="right"|15 |- | [[Òbrôzk:Flag of Bolivia (state).svg|center|50px|border]] | [[Bolivia]] | Estado Plurinacional de Bolivia | [[La Paz]], [[Sucre]] | {{jãz.|es}}, [[Jãzëk keczua|keczua]], [[Jãzëk ajmara|ajmara]] | align="right" |1&nbsp;098&nbsp;580 | align="right"| 9 775 246 | align="right"| 8,4 |- | [[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|center|50px|border]] | [[Brazyliô]] | República Federativa do Brasil | [[Brasília]] | {{jãz.|pt}} | align="right"|8&nbsp;511&nbsp;965 | align="right"| 198 739 269 | align="right"| 23 |- | [[Òbrôzk:Flag of Chile.svg|center|50px|border]] | [[Chile]] | República de Chile | [[Santiago de Chile|Santiago]] | {{jãz.|es}} | align="right" |&nbsp;756&nbsp;950 | align="right"| 16&nbsp;601&nbsp;707 | align="right"| 22 |- | [[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|center|50px|border]] | [[Ekwador]] | República del Ecuador | [[Quito]] | {{jãz.|es}} | align="right" |&nbsp;283&nbsp;560 | align="right"| 14&nbsp;573&nbsp;101 | align="right"| 49 |- | [[Òbrôzk:Flag of Guyana.svg|center|50px|border]] | [[Gujana]] | Co-operative Republic of Guyana | [[Georgetown (Gujana)|Georgetown]] | {{jãz.|en}} | align="right" |&nbsp;214&nbsp;970 | align="right"| &nbsp;752&nbsp;940 | align="right"| 3,6 |- | [[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|center|50px|border]] | [[Kòlumbiô]] | República de Colombia | [[Bogota]] | {{jãz.|es}} | align="right" |1&nbsp;138&nbsp;910 | align="right"| 51&nbsp;609&nbsp;474 | align="right"| 32 |- | [[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|center|50px|border]] | [[Paragwaj]] | República del Paraguay, Tetã Paraguái | [[Asunción|Asuncion]] | {{jãz.|es}}, [[język guarani|guarani]] | align="right" |&nbsp;406&nbsp;750 | align="right"| 6&nbsp;995&nbsp;655 | align="right"| 16,4 |- | [[Òbrôzk:War flag of Peru.svg|center|50px|border]] | [[Peru]] | República del Perú | [[Lima]] | {{jãz.|es}} | align="right" |1&nbsp;285&nbsp;220 | align="right"| 29&nbsp;546&nbsp;963 | align="right"| 23 |- | [[Òbrôzk:Flag of Suriname.svg|center|50px|border]] | [[Surinam]] | Republiek Suriname | [[Paramaribo]] | {{jãz.|nl}} | align="right" |&nbsp;163&nbsp;270 | align="right"| &nbsp;481&nbsp;276 | align="right"| 2,9 |- | [[Òbrôzk:Flag of Trinidad and Tobago.svg|center|50px|border]] | [[Trinidad ë Tobago]] | Trinidad and Tobago | [[Port of Spain]] | {{jãz.|en}} | align="right" |&nbsp;5&nbsp;128 | align="right"| 1&nbsp;229&nbsp;000 | align="right"| 206 |- | [[Òbrôzk:Flag of Uruguay.svg|center|50px|border]] | [[Urugwaj]] | República Oriental del Uruguay | [[Montevideo]] | {{jãz.|es}} | align="right" |&nbsp;176&nbsp;220 | align="right"| 3&nbsp;494&nbsp;382 | align="right"| 20 |- | [[Òbrôzk:Flag of Venezuela (state).svg|center|50px|border]] | [[Wenezuela]] | República Bolivariana de Venezuela | [[Caracas]] | {{jãz.|es}} | align="right" |&nbsp;912&nbsp;050 | align="right"| 26&nbsp;814&nbsp;843 | align="right"| 31 |} == Òbaczë téż == * [[Nordowô Amerika]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika| ]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] om02m5lj0b6bqyvtlqsbhve8zn95gee Eùro 0 7886 222602 218399 2026-10-31T10:46:51Z Terrus38 14026 222602 wikitext text/x-wiki {{Infobox-dëtk |gwôsné miono= Eùro |miono= euro, евро, ευρώ |państwò=[[Òbrôzk:Flag of Europe.svg|border|20px]] eùrocona, a téż: * [[Òbrôzk:Flag of Andorra.svg|border|20px]] [[Andora]] * [[Òbrôzk:Flag of Monaco.svg|border|20px]] [[Mònakò]] * [[Òbrôzk:Flag of San Marino.svg|border|20px]] [[San Marino]] * [[Òbrôzk:Flag of Vatican.svg|border|20px]] [[Watikan]] <small>Bez ùgòdë z EÙ:</small> * [[Òbrôzk:Flag of Montenegro.svg|border|20px]] [[Czôrnogóra]] * [[Òbrôzk:Flag of Kosovo.svg|border|20px]] [[Kòsowò]] |kòd ISO= EUR |céch= € |banknotë= 5, 10, 20, 50, 100, 200 €, 500 € |mònetë= 1, 2, 5, 10, 20 i 50 centów, 1 i 2 € |pòdzelenié= 1 € = 100 centów |jinfalacëjô= 2,6% <small>(strëmiannik 2026)</small><ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Inflation%20in%20the%20euro%20area Inflation in the euro area], ec.europa.eu.</ref> }}'''Eùro''' '''(EUR, €)''' – eùropejsczi dëtk, wprowadzóny w wikszoscë państw [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], w plac môlowëch dëtków. 1 stëcznika 2002 rokù eùro zastãpiło dëtk w 12 krajach EÙ, wchôdającë do normalnégò òbrotu<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/euro/history-and-purpose_pl Historia i powody wprowadzenia euro], european-union.europa.eu.</ref>. Rëchli, òd 1 stëcznika 1999 fùnksnérowało leno elektroniczno. Eùro je òficjalnym dëtkã w 21 krajach EÙ i òbjimô swòją òbéńdą wiãcy jak 350 mln Eùropejczików<ref name=":0" />: {| class="wikitable" |+ |{{Col2 |col1= * [[Aùstriô]] * [[Belgijskô]] * [[Bùłgariô]] * [[Chòrwackô]] * [[Cyper]] * [[Estóńskô]] * [[Fińskô]] * [[Francjô]] * [[Greckô]] * [[Irlandiô]] * [[Italskô]] * [[Lëtewskô]] |col2= * [[Luksembùrg]] * [[Łotewskô]] * [[Malta]] * [[Miemieckô]] * [[Niderlandë]] * [[Pòrtugalskô]] * [[Słowackô]] * [[Słoweniô]] * [[Szpańskô]] }} |[[Òbrôzk:Eurozone main map.svg|centruj|bezramki|500x500px]] |} [[Òbrôzk:Eurozone.svg|mały|{{Legéńda|#003399|Państwa eùroconë}} {{Legéńda|#ffd617|Państwa Eùropejsczi Ùnie, jaczé nie dołãczëłë do conë eùro}} {{Legéńda|#da2131|Państwa, jaczé przëjãłë eùro bez ùgòdë z Eùropejską Ùnią}}]] Eùro je òficjalnym dëtkã téż w krajach, jaczé nie są partã Eùropejsczi Ùnie. W [[Andora|Andorze]], [[Watikan|Watikanie]], [[San Marino]] i [[Mònakò]] eùro zastãpiło môlowi dëtk na spòdlim ùgòdë z EÙ, a [[Czôrnogóra]] i [[Kòsowò]] przëjãłë eùro jednostronowò{{Pòtrzébny przëpis}}. == Òbaczë téż == * [[Talôr]] * [[Wëdôwkòwi dëtk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.bis-ans-ende-der-welt.net/Europa-B.htm Eùro] ([[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]]) ([[Angelsczi jãzëk|angelsczi]]) {{Eùro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Ekònomiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 9gesybsw7k78d9g2m2ovwm4yknxvo0n Dentistika 0 8073 222711 199077 2026-10-31T11:24:44Z Terrus38 14026 222711 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zahnarzt3.jpg|mały|Lékôrz dentista przë robòce]] '''Dentistika''' – to je dzél medicynë, chtëren òbjimô całosc wiédzë ò funkcjonowanim, chòroscach i lékarzenim zãbów człowieka, a téż ò jinëch kòmórkòwëch pleszkach w gãbie. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.ecolab-sklep.pl/pdf/Plan_higieny_gabinetu_stomatologicznego_21.04.2010.pdf {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Medicyna]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 78cnqrajogynhjgdxyxvog4v28mit8r Pòdbąd 0 8347 222375 174068 2026-10-30T20:12:07Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222375 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Putbus]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] mwdwrsjshl5imbact0ts4wmhrr7h132 Łësô Góra - Łeb 0 8395 222398 174089 2026-10-30T20:12:10Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222398 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Krynica Morska]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 83qnxu0clkxgf3ez5dkbzolk6cjx3bt Psalm 130 0 8513 222622 218881 2026-10-31T10:55:38Z Terrus38 14026 222622 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} '''Psalm 130''' (''De profundis'') je znóny w swiece, a pòchòdzy z ''Knédżi psalmów''. <center><big><big>''PSALM 130''</big></big></center><br /> <center><big><big>M</big>ÒDLËTWA ŻALU I NÔDZEJI</center><br /> <poem>''Piesń stãpni''. Z głãbi jô do Was wòłóm, Panie, Panie, wësłôchôjce mòjégò głosu! Nakłóńce swòje ùsze na głos mòjégò błaganiô, Żele Wë mdzece pamiãtele ò grzéchach, Panie, chtéż sã, Panie, òstoji? Ale Wë ùdzeliwôce przebôczeniô, żebë z bòjaznią bëło Wóm słùżoné. Móm nôdzejã w Panu, mòja dësza żeje nôdzeją, jô żdżã na Jegò słowò, Mòja dësza żdże na Pana, Barżi niżle stróżowie na pòrénk, {barżi niżle stróżowie na pòrénk} Niech Izrael wëzérô za Panã, Bò ù Pana je łaskawósc, ù Niegò je bòkadosc òdkùpieniô. Òn òdkùpi Izraela ze wszëtczich jegò grzéchów.</poem> == Òbaczë téż == * [[Bibliô]] == Letëratura == ''Knéga psalmów'' Gdańsk, 1999, s. 233 – skaszëbił: [[Eùgeniusz Gòłąbk]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Psalmë]] py766v4wjlltrlqzajvc1ed3twdavyj Nazaret 0 8658 222623 222170 2026-10-31T10:55:48Z Terrus38 14026 222623 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox|Gard=Nazaret|gwôsné miono=נצרת|fana=Nazareth_City_Flag_(COA).png|rodzôcz=Nazaretu|céch=NAZARET_COA.png|stopniN=32|minutN=42|stopniE=35|minutE=18|lëdztwò=73 658|rok=2011|bùrméster=Yaakov Efrati<ref name="972mag">{{cite web |author = |url = https://www.972mag.com/nazareth-christmas-crime-corruption/ |title = In Nazareth, holiday festivities mask a ‘deep rot’ By Baker Zoubi January 5, 2026 |lang =en |website = www.972mag.com |date = |access-date = 2026-10-30 |url-status = live |archive-url = |archive-date = }}</ref><ref name="maariv2025">{{cite web |author = |url = https://www.maariv.co.il/news/israel/article-1209109 |title = אחרי ההדחה: זה מי שיעמוד בראש עיריית נצרת בתיה גלעדי 26/06/2025/ |lang =he |website = www.maariv.co.il |date = |access-date = 2026-10-30 |url-status = live |archive-url = |archive-date = }}</ref>|czerënkòwi numer=+972 4|wiéchrzëzna=14,123|państwò=[[Òbrôzk:Flag of Israel.svg|border|20px]] [[Izrael]]|www=http://www.nazareth.muni.il/|adres_um=--|kod_poczt_um=--}} '''Nazaret''' ([[Hebrajsczi jãzëk|hebr]]. ‏''נצרת‎'', ''Nacerat''; [[Arabsczi jãzëk|arab]]. ‏''الناصرة‎'', ''An-Nasira'') – nôwiãkszi gard Nordowégò Distriktu w [[Izrael|Jizraelu]]. Je to nôwiãkszi [[Arabowie|arabsczi]] gard w krôju ë dlôte czãsto je pòzëwóné „arabską stolëcã Jizraela”. Stanòwi gòspòdarczą, pòliticzną, kùlturalną ë mediôlną stolëcã jizraelsczich [[Arabowie|Arabów]]. Ùstôw panëjącé w gardze są wôżnëm indikatorã ùstawów panëjącëch w arabsczi spòlëznë Jizraela. W [[Ewanieliô|Ewanieliach]] Nazaret òstało dotëgòwóné jakno môlëzna dorôstaniô [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]], w związkù z czim wëbùdowóno tuwò lëczné sanktuariô wdôru [[Bibliô|biblijné]] wëdarzeniô. Stałë sã òne célã [[Pielgrzimka|pielgrzimków]] [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjanów]]. == Òbaczë téż == * [[Galileja]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Izrael]] nuazuviom4bwtyjke9o8jp2yzdujldp Bernardinum (wëdôwizna) 0 8718 222262 210301 2026-10-30T18:19:24Z Terrus38 14026 222262 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Wëdôwizna „Bernardinum”''' ({{jãz.|pl}} ''Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej „Bernardinum”'') w [[Pelplin|Pelplënie]] je kùlturową jinstitucëją, chtërna pòwsta w [[1998]] rokù. Jegò robota polégô m.jin. na rozkoscérzanim kùlturë Kaszëbów przez wëdëwanié i drëkòwanié w dzysdniowim pisënkù dokôzów kaszëbsczich lëteratów. Wëdôwizna "Bernardinum" wëdôwô pò pòlskù wszelejaczé materiałë (ksążczi, katalodżi wëstawów ë jinszé). == Òbaczë téż == {{#categorytree:Wëdôwiznë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [http://ksiegarnia.bernardinum.com.pl/o-wydawnictwie (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Ksążkòwé wëdôwiznë|Bernardinum]] nr6elot8633yfices2dmv89qnsxg1qi Rodzëzna 0 9056 222601 221138 2026-10-31T10:45:01Z Terrus38 14026 222601 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Russian Imperial Family 1913.jpg|mały|Ruskô carskô rodzëzna]] '''Rodzëzna''' – to są [[Starszi (rodzëzna)|starszi]] i jich dzecë, a téż krewny chłopa i białczi. W ni je przekôzywóny kùlturowi spòsób z pòkòleniô na pòkòlenié, a lëdze so pòmôgają – téż w chòrobie i na stôré lata. Cãżczé czasë dlô rodzëznów bëłë w [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Anker Grossvater erzählt eine Geschichte 1884.jpg|Stark gôdô pòwiôstkã Òbrôzk:Family in a wagon, Lee County, Mississippi, 1935.jpg|Rodzëzna w USA (1935 r.) Òbrôzk:RUSMARKA-3622.jpg|[[Pòcztowô marka]]<br>([[Ruskô]], 2026 r.) </gallery> == Òbaczë téż == * [[Òjc]] * [[Starszi (rodzëzna)]] == Lëteratura == * [[Bòlesłôw Jażdżewsczi]]: Wspomnienia kaszubskiego "gbura". Gdańsk (1999 ISBN 8391280934). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rodzëzna| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 0xvl3ao1ex6nfaj83rq99nponpt3322 Germanizacjô 0 9067 222359 166605 2026-10-30T20:12:04Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222359 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Germanizacëjô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 2vy72gecxs3dfdruav38v4vij2p0cli Lësta historëcznëch krôjów ë òbéńdów 0 9108 222468 166704 2026-10-30T20:29:53Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Lësta historëcznëch krajów ë òbéńdów]] 222468 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Hômer 0 9166 222400 171933 2026-10-30T20:12:10Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222400 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kãpice]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] si2hoqrfj55kba1x8u2cr3ekctn7dqd Dësza 0 9299 222589 219056 2026-10-31T10:35:22Z Terrus38 14026 222589 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Schiavonetti Soul leaving body 1808.jpg|mały]] '''Dësza''' – pòdług nôpierszëch prôwdów wiarë w [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcczim Kòscele]] lëdzkô dësza je niesmiertelnô. == Òbaczë téż == * [[Mòra]] * [[Smierc]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Trinity Church Cemetery NYC.jpg|Amerikańsczi smãtôrz. Lëdzkô stara ò grobë wskaziwô na wiarã, że dësza je niesmiertelnô Òbrôzk:Ba and mum.jpg| Òbrôzk:Meister von Heiligenkreuz 001.jpg| Òbrôzk:The wheel of life, Buddhism Bhavachakra.jpg| </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Smierc]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] h9rz8130otn7slf62mtcm9p6ces8u6j Rëbë 0 9300 222698 213789 2026-10-31T11:22:44Z Terrus38 14026 222698 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Adolphe Millot poissons-pour tous.jpg|mały]] '''Rëbë''' – to je zwëkòwô pòzwa zëmnokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipù [[krzélôczi]], chtërne żëją w wòdze a òddichają [[Czéwa|czéwama]] i rëchają sã przë pomòcë [[Płatwa|płatwów]]. Na se rëbë mają [[Bòcznô liniô|bòczną liniã]]. Wiele rib mô kséń. To bëła gromada zëmnokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipu krzélôczi (''Vertebrata''). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Tuna Gills in Situ 01.jpg|mały|Rëbë òddichają [[Czéwa|czéwama]] Òbrôzk:Humpback anglerfish.png| Òbrôzk:Atl mackerel photo3 exp.jpg| Òbrôzk:Hippocampus hippocampus (cropped).jpg| Òbrôzk:Phycodurus eques P2023146 (cropped).JPG| Òbrôzk:Eastern Cleaner Clingfish (cropped).jpg| Òbrôzk:Cyphotilapia frontosa mouthbrooding.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Rëbôk]] * [[Rëbaczenié]] * [[Wiãcórk]] * [[Wãdzenié]] * [[Pijawnica]] |col2= === Rëbë === {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rëbë| ]] [[Kategòrëjô:Żëwnota]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 8t76fhet2yhhkshmvogb1v09mtljwys Ptôchë 0 9303 222696 213900 2026-10-31T11:22:31Z Terrus38 14026 222696 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bird Diversity 2013.png|mały|Ptôchë]] '''Ptôchë''' (''Aves'') – są gromadą cepłokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipu [[krzélôczi]] (''Vertebrata''). Òna je nôbarżi rozjinaczoną midzë gromadama lądowëch krzélôków – to dô kòl 10 tësacy ôrtów ptôchów, chtërne żëją na całim swiece. Ptôchë są téż elementã lëdzczi kùlturë – òd religie przez lëteraturã do nôùczi. == Ptôchë == {{Col3 |col1= === Bekasowaté === [[Òbrôzk:Common snipe (Gallinago gallinago) 2022.jpg|mały|120px|''Gallinago gallinago'']] {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} === Bòcónowaté === [[Òbrôzk:Ciconia ciconia - 01.jpg|mały|120px|''Ciconia ciconia'']] {{#categorytree:Bòcónowaté|hideroot=on|mode=pages}} === Jastrzibowaté === [[Òbrôzk:Milvus migrans front(ThKraft).jpg|mały|120px|''Milvus migrans'']] {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} |col2= === Kaczkòwaté === [[Òbrôzk:Hausente.jpg|mały|120px|''Anas platyrhynchos'']] {{#categorytree:Kaczkòwaté|hideroot=on|mode=pages}} === Krëkòwaté === [[Òbrôzk:Rook at Slimbridge Wetland Centre, Gloucestershire, England 22May2019 arp.jpg|mały|120px|''Corvus frugilegus'']] {{#categorytree:Krëkòwaté|hideroot=on|mode=pages}} === Kùrowaté === [[Òbrôzk:David_Palmer_Capercaillie.jpg|mały|120px|''Tetrao urogallus'']] {{#categorytree:Kùrowaté|hideroot=on|mode=pages}} |col3= === Miewë === [[Òbrôzk:Larus argentatus 1.JPG|mały|120px|''Larus argentatus'']] {{#categorytree:Miewë|hideroot=on|mode=pages}} === Sykórkòwaté === [[Òbrôzk:Eurasian blue tit (Cyanistes caeruleus caeruleus) Biebrzanski.jpg|mały|120px|''Cyanistes caeruleus caeruleus'']] {{#categorytree:Sykórkòwaté|hideroot=on|mode=pages}} === Mùsznikòwaté === [[Òbrôzk:Red-breasted Flycatcher from the Crossley ID Guide Britain and Ireland.jpg|mały|120px|''Ficedula parva'']] {{#categorytree:Mùsznikòwaté|hideroot=on|mode=pages}} }} == Òbaczë téż == * [[Gniôzdo]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ptôchë| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] fv8bzv7lrs15saeu1083nqt3274ypuo Lësatô kania 0 9406 222329 205109 2026-10-30T19:34:50Z Terrus38 14026 222329 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lunak_cerveny.jpg|mały|Dozdrzeniałô kania]] '''Lësatô kania''' (''Milvus milvus'') – gatënk drapieżnégò ptôcha z rodzëznë [[Accipitridae|jastrzëbòwatëch]]. Gatënk ten dzysdnia gniôzdëje w Eùropie, chòc w dôwnoce rozmnôżôł sã téż w zôpadny Azji i północno-zôpadny Africe<ref>BirdLife International (2020). "Milvus milvus". IUCN Red List of Threatened Species. 2020 e.T22695072A181651010. doi:10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22695072A181651010.en. Retrieved 19 November 2021.</ref>. == Systematika == Lësatô kania òstała òpisónô przez szwedzczégò przërodnika [[Karól Linneùsz|Karola Linneùsza]] w 1758 r., w dzesąti edycje jegò dokazu ''Systema Naturae'' pòd binominalną gatënkòwą pòzwą ''Falco milvus''<ref>[[Karól Linneùsz|Linneùsz, Karol]] (1758) [https://www.biodiversitylibrary.org/page/726996#page/106/mode/1up Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata] (w łacëznie), Tom pierszi, Vol. 1. Stockholm: Laurentius Salvius. p. 89. "F. cera flava, cauda forsicata, corpore ferrugineo, capite albidiore."</ref>. Słowò ''Milvus'' je łacyńską pòzwą na tegò ptôcha. W 1799 francësczi przëodnik Bernard Germain de Lacépède przeniósł gatënk do rodz''aju Milvus.'' Wëapartniwóné są dwa pòdgatënczi Milvus milvus * ''M. milvus milvus'' <small>(Linnaeus, 1758)</small> – '''lësatô kania.''' * ''M. milvus fasciicauda'' <small>E. Hartert, 1914</small> – '''zelonogłowskô kania''' – endemit [[Òstrowë Zelony Głowë|Òstrowów Zelony Głowë]], prawie na gwës wëmarłi. W rodzaju ''Milvus'' są téż dwa jinszé gatënczi: czôrnô kania i egipskô kania. Znóné są przëtrôfczi ùdóny hibridizacji midzë lësatima i czôrnyma kaniama. === Hibridizacjô === [[Òbrôzk:Obernberg am Inn Adlerwarte Rotmilan-0136.jpg|mały|250x250px|Lësatô kania, [[Aùstriô]]]] Rodzôj ''Milvus'' zawiérô w se jesz dwa jinszé gatënczi - czôrną kaniã i egipską kaniã<ref>Gill, Frank; Donsker, David, eds. (2018). [http://www.worldbirdnames.org/bow/raptors/ "New World vultures, Secretarybird, kites, hawks, eagles]". World Bird List Version 8.2. International Ornithologists' Union. Retrieved 24 September 2018.</ref>. Są znóné przëtrôfczi, w jaczich lësatim kanióm ùdało sã rozmnożëc z czôrnyma kaniama, dzało sã to tak w niewòli, jak i dzëczim stanie, np. na Òstrowach Zelony Głowë. Strefa hibridizacje w jaczi òba gatënczi òkazyjnie sã krziżëją, jistnieje w Centralny Eùropie.<ref>Heneberg, Petr; Dolinay, Matej; Matuší, Hynek; Pfeiffer, Thomas; Nachtigall, Winfried; Bizos, Jiri; Šimčiková, Daniela; Literák, Ivan (2016). [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0159202 "Conservation of the Red Kite Milvus milvus (Aves: Accipitriformes) Is Not Affected by the Establishment of a Broad Hybrid Zone with the Black Kite Milvus migrans migrans in Central Europe"]. PLoS ONE. 11 (7). Retrieved 30 August 2025.</ref> Geneticzné badérowaniô kaniów z te òbrëmiô nie wëkôzałë niżódnégò [[mtDNA]] czôrnëch kaniów w lësatëch kaniach i vice versa. Przez to, że ten ôrt DNA je przekazéwóny przez nënczi, aùtorzë badaniô sùgerëją, że miészóné samice są bezpłodné zgòdą z [[Prawò Haldana|prawã Haldana]]. W 2006 rokù w Szkòcji doszło do ùdónégò rozrodu samca czôrny kanie z samicą lësati kanie w jaczim ùdało jim sã wëchòwac dwa pòdlatawce. == Wëstãpòwanié == [[Òbrôzk:Milvus milvus distr.png|lewo|mały|Apfelzynowi – lãgòwi cząd; mòdri – zëmòwanié; zelony – całoroczné wëstãpòwanié]] Lësaté kanie są ptôchama, jaczé zamieszkùją lëstowaté lasë, łączi, pòla, dolëznë i sapòwaté pògrańcza. Pòchòdzą z zôpadny [[Palearkticznô krôjna|Palearkticzny krôjnë]], tak tej wszëtczé znóné rodné parë (jaczich je kòl 32,200–37,000) młodzą sã w Eùropie. Przede wszëtczim żëje w zôpadny, westrzédny i pôłniowi Eùropie, nielëcznie téż we wschódnym parce Azji Mniészi i w północny Africe, gdze sztatus nie je gwësny - lãgòwô pòpùlacjô z Maroka je ùznôwónô za wëmarłą, chòc same kanie dali zëmùją w tim kraju. Dôwni gatënk szło pòtkac téż na Kanarijsczich Òstrowach i Òstrowach Zelony Głowë, gdze prawie na gwës wëmarł<ref>Garcia-del-Rey, E. (2011). Field Guide to the Birds of Macaronesia. Azores, Madeira, Canary Islands, Cape Verde. Lynx Edicions, Barcelona, Spain.</ref>. Kania je wãdrownô, chòc to zanôlégô òd ji pòpùlacji - ptôchë z pôłniô mieszkają ù se całi rok, a te żëjącé w ùmiarkòwónym klimace migrëją òd zélnikã do séwnikã nad [[Strzódzemné Mòrze]], abë wrócëc do swòjich gniôzd kòl strëmiannika. W przërównanim do [[Czôrnô kania|czôrny kanie]], ji syg je ògraniczony. W Pòlsce je to nielëczny lãgòwi ptôch. Kanie są pòtikóné blós na zôpadze i nordowim wschòdze kraju ([[Wiôlgôpòlskô]], [[Pòmòrskô|Pòmòrzé]], nordowi part [[Dólny Szląsk|Dólnégò Szląska]] a téż [[Warmiô]] i [[Mazurë]])<ref>Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 203. [[:pl:Specjalna:Książki/839196261X|ISBN 83-919626-1-X.]]</ref> W zaòstałëch regionach je rzôdkô, widiwónô je òb czas migracji. Niechtërne kanie w Centralny Eùropie mògą zëmòwac kòl rakòwiszczów lub jinëch môlów bòkadnëch w jôdã, le zachòwanié to je nieregùlarné i robią to leno pòjedinczé òsobniczi<ref>Marcin Karetta: Atlas ptaków. Pascal, 2010. I[[:pl:Specjalna:Książki/9788375136555|SBN 978-83-7513-655-5.]]</ref>. == Znanczi gatënkù == [[Òbrôzk:Schwanz-Milane.jpg|mały|Ògònë kaniów: pò prawi czôrnô kania, na lewą – lësatô]] [[Òbrôzk:Red Kite (Milvus milvus) skull at the Royal Veterinary College anatomy museum.JPG|mały|Czaszka ''Milvus Milvus'']] Ptôch charakterizëje sã wëlecałą sztaturą i bestrim òpiórzenim. Jegò cało mô 60–72 cm długòscë<ref>Orta, J., Christie, D.A. & Garcia, E.F.J.: [https://www.hbw.com/species/red-kite-milvus-milvus Red Kite (Milvus milvus)]. [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive.</ref>, a rozcygłosc jegò lecëdłów wënôszô 175–195 cm. Samce wôżą òd 800 do 1200 gramów, timczasã samice są wiãkszé i ważą midzë 1000 a 1300 gramów. Pòza różnicą we wôdze, midzë płcama ptôcha ni ma wiãkszich różniców - òbie pëłce są szlachòwno ùbarwióné – dërdzawé cało z cemniészima plecama i biôłima akcentama na lëcadłach. Ògón czerwònobruny z wiérzchù i jasnoszari òd spòdu, dosc mòcno wcãti (niżóden eùropejsczi drapieżnik ni mô tak mòcnégò wcãcô jak kania). Temù téż ògón je nôbarżi rozpòznôwalną znanką tegò ptôcha w loce na wiôldżich wësokòscach. Głowa, szëja i place òbsadzeniô skrzidłów jasnopòpielaté ze sztrichòwanim. Wiérzch cała dërdzawòbruny, spódk cała jasniészi, sztrichòwóny. Na dólny starnie skrzidła to dô wiôldżi biôłi plachc, na wiérzchny starnie przeznórtny pasyk. Żôłti dzób z czôrnym kùńcã, żółté nodżi. Rzôdkò zdôrzają sã ptôchë z [[Leùcyzm|leùcysticzną]] fòrmą. Szlachùjącô za nią czôrnô kania je përznã mniészô, mô wiele cemniészé òpiórzenié i mni wcãti ògón. W przërównanim do [[Mësznik|mësznika]] je wiele wikszô i mô dłëższé skrzidła. Pò lãgòwim czasu kanie mògą noclegòwac w karnach dochôdającëch nawetka do sta sztëk, chòc nie je tak drësznô jak czôrnô kania. Lësatô kania czãsto lecy na prostëch abò letkò zdżãtëch skrzidłach, co w sztôłce przëbacziwô lëtrã M. W chùtczim i chwatczim loce mô prawie wiedno rozkòscérzony ògón, chtëren czasã sã przekrzéwiô. Kanie żëją kòl 25 lat, chòc w 2023 we [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]] òstała nalazłô kania, chtërna dożëła 29 lat.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-oxfordshire-65646200 "One of the first red kites released into Thames Valley dies"]. BBC News. 20 May 2023. Retrieved 31 July 2023.</ref> == Biotop i jôda == [[Òbrôzk:Red Kite R1 4513.jpg|mały|Lësatô kania w loce, [[Wiôlgô Britaniô]]]] === Biotop === Widné, lëstowaté i mieszóné, stôré lasë roscącé kòl łąków i pól, czãstò w òkòlim dolëznów rzék, stawów, czë skalëstëch ùbrzegòw. Pòtikónô je na nizynnëch terenach, jak téż w górach. === Jôda === Kanie są generalisticznyma drapieżnikama i scërzożércama, przez co jich dieta je tak różnorodnô, jak jich strzodowiszcze. Pòżiwiają sã môłima [[Krãgówce|krãgówcama]], przede wszëtczim drobnyma [[Sysczi|syskama]], taczima jak: [[Toczk|toczczi]], czë [[Grëzôk|grëzôczi]], ale téż [[Wieszczórka|wieszczórczi]], [[Òwôd|òwadë]] i [[Wãdzëbôk|wãdzëbôczi]]. Zdarziwô jima sã téż jesc rëbë wëszmërgniãté na sztrąd. Ptôchë te baro sprôwnie zbiérają òb czas nisczégò lotu, dzãka czemù jachtëją na swòje òfiarë. Rozmieją nawetka wëcygnąc biérno płëwającé na wòdze rebë. [[Òbrôzk:Rote Milane mit Beute.jpg|lewo|mały|Pôra kaniów z òfiarą, [[Niemieckô]]]] Òne wòlą chwacëc żëwą zdobëcz, niż jesc scërza. Zdôrzô jim sã atakòwac jinszé rabùszné ptôchë (nawetka te wiãkszé òd nich) w célu kradzeżë jichny òfiarë, czim badérowie dolmaczą nalôżóné w ji wnãtrznoscach resztczi zwiérzãt, jaczich kanie ni mògłebë ùpòlowac. Swòjich òfiarów wëzérają z gałãzów drzéwiãt, chòc òwadë i môłé sysczi rozmieje schwacëc nawetka òb czas wòlnégò chòdzeniô. Pòza tim lësaté kanie czasã plundrëją gniôzda [[Krëkòwaté|krëkòwatëch]]. == Lãgòwi cząd == [[Òbrôzk:Horst des Rotmilans (Milvus milvus).JPG|mały|Gniôzdo kani]] Kanie rozmnôżają sã, czej staną sã dwa lata stôré, chòc zdôrzają sã przëtrôfczi roczniôków, jaczim ùdało sã młodzëc<ref>Evans, I. M.; Cordero, P. J.; Parkin, D. T. (1998). "Successful breeding at one year of age by Red Kites Milvus milvus in southern England". Ibis. 140 (1): 53–57</ref>. Są to mònogamiczné ptôchë, chtërne w stałëch pòpùlacjach òstają w ti sami pôrze przez zëmã, òsoblëwò jeżlë ptôchë òstają na tim samim teritorium. Wãdrowné kanie pò zëmie wrôcają do tegò samégò gniôzda, czim pòdtrzimùją wiérnosc midzë ptôchama. === Gniôzdo === [[Òbrôzk:Milmil njg 980613.jpg|lewo|mały|Młodé kanie w gniôzdze. [[Berlëno]], [[Niemieckô]].]] Nôczãscy bùdowóné je na lëstowatim drzewie, na rozwietwienim gałãzów abò twélów, na wësokòscë midzë 12 a 15 métrów. Kanie wic wëbiérają drzewa na kraju lasa. Bùdową gniôzda zajmùją sã òbie pëłce. Samc haléwô wietwie ò długòscë 30–50 cm, a samica je ukłôdô. Pòdstawą je grëbô gałąz, scelonô mitczima roscënama, ale téż różnyma smiecama, np. papiorã, kòdrama, gnôtama czë skórama. Òba ptôchë dodają wiãcy materiałów òb czas inkùbacji i chòwaniô młodëch. Kanie jedno gniôzdô ùżiwają przez wiele lat<ref name=":0">Cramp, Stanley; et al., eds. (1980). "Milvus milvus Red Kite". Handbook of the Birds of Europe the Middle East and North Africa: The Birds of the Western Palearctic. Vol. II: Hawks to Bustards. Oxford: Oxford University Press. pp. 36–44. <nowiki>ISBN 978-0-19-857505-4</nowiki>.</ref>. Òkazjonalnie zdôrzô sã kanióm wëkòrzëstac stôré gniôzda [[Mësznik|mëszników]]. Òb czas lãgù kanie są agresywné wedle rabùsznëch ptôchów, tak tej w òkòlim jich gniôzda nie młodzą sã jinszé [[grabcaté]]. === Jaja === [[Òbrôzk:Milvus milvus MHNT.ZOO.2010.11.80.15.jpg|mały|Jaje lësati kani]] Kanie niesą sã leno rôz w rokù, midzë łżëkwiatã a majã<ref name=":0" />. Òb czas jednégò gòdowégò cządu kania niese wic midzë jednym, a trzema jajama, chòc òdnotowóné bëłë przëtrôfczi, gdze w lãgù bëło jaż piãc jôj. Jaja są biôłé z zemisto-czerwionyma kropkama. Statisticznie jaje wôżi 63 gramë i mô wëmiarë 57 mm x 47 mm.<ref name=":0" /> Jeżlë ląg òstónie stracóny, samica zôs zniese jaja.<ref name=":0" /> === Wësadowanié i dorôstanié === Jaja wësadowóné są przez kòl 30 dni przez samicã. Samc w tim czasu przënosy ji jôdã, chòc czasã zastãpùje swòją partnerkã, czej òna lecy jachtowac. Pizglãta pierszé dwa tidzenié żëcô spãdzywają w gniôzdze razã z nënką, chtërna kôrmi je jôdą halóną przez samca. Pózni òba ptôchë lôtają pò jestkù dlô młodëch. Pò 14 dniach młodé same mùszą sã karmic przëniosłim do gniôzda jedzenim. Kòl 45 dnia żëcô pizglãta zaczinają sã rãplowac na gałãze kòl gniôzda, le rzôdkò pòdlatują przed 48–50 dniã żëcô, a czasã nawetka do wiekù 60–70 dniów. Pòdlatawce spãdzywają jesz dwa do trzech tidzeniów w pòblëżim gniôzda z dokarmiającyma jich starszima. Pò dwùch latach młodé stają sã dozdrzeniałima ptôchama. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] [[Kategòrëjô:Jastrzibowaté]] [[Kategòrëjô:Ptôchë Eùropë]] [[Kategòrëjô:Rabùszné ptôchë]] opuy5mj7ah9qax9ktfu214kbuex7m3o Nôdgroda Nobla 0 9410 222595 220076 2026-10-31T10:39:54Z Terrus38 14026 222595 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:NobelP2.png|mały|Nôdgroda Nobla]] {{Jiné znaczënczi}} '''Nôdgroda Nobla''' – wëapartnienié przëznôwóné za wiôldżé zwënédżi w nôùce, lëteraturze abò za zasłëdżi dlô spòlëznë i lëdzy. Nôdgroda òsta ùstanowionô slédną wòlą szwédzczégò przerobnika i wënalôzcë dinamitu – [[Alfréd Nobel|Alfréda Nobla]]. == Historiô == Pierszô ùroczëzna wrãczeniô ti nôdgrodë òdbëła sã w Królewsczi Mùzyczny Akademii we [[Sztokhòlm|Sztokholmie]] w 1901 rokù. Òd 1902 rokù nôdgrodë są przëznôwóné przez króla [[Szwédzkô|Szwédzczi]]. == Wskôzë == Kòżdi dobiwca dostôwô złoti medal i diplóm, a téż wësoką dëtkòwą nôdgrodã, cobë mógł dali dzejac w swòji wietwi nôùczi. Òd 1901 rokù Nôdgroda Nobla je przëznôwónô w òbrëmiach: * [[Fizyka|fizyczi]] * [[Chemiô|chemii]] * [[Fizjologiô|fizjologie]] abò [[Medicëna|medicynë]] * [[Lëteratura|lëteraturë]] * Pòkòjowô Nôdgroda Nobla Òd 1968 rokù to téż dô nôdgrodã z òbrëmiô [[Ekònomiô|ekònomii]]. == Kaszëbsczi dobiwcë Nôdgrodë Nobla == * {| class="wikitable" |- ! Rok !! Miono i nôzwëskò !! Òbrëmié |- | 1999 || [[Günter Grass]]|| [[lëteratura]] |} * == Pòlsczi dobiwcë Nôdgrodë Nobla == {| class="wikitable" |- ! Rok !! Miono i nôzwëskò !! Òbrëmié |- | 1903 || [[Mariô Skłodowskô-Curie]]|| [[fizyka]] |- | 1905 || [[Henryk Sienkiewicz|Henrik Senkewicz]] || [[lëteratura]] |- | 1911 || [[Mariô Skłodowskô-Curie]]|| [[Chemiô|chemiô]] |- | 1924 || [[Władysław Reymont|Władisłôw Reymont]] || lëteratura |- | 1980 || [[Czesław Miłosz|Czesłôw Miłosz]] || lëteratura |- | 1983 || [[Lech Wałãsa]]|| [[Pòkòjowô Nôdgroda Nobla|pòkòjowô]] |- | 1995 || [[Józef Rotblat]] || pòkòjowô |- | 1996 || [[Wisława Szymborska|Wisława Szimbòrskô]] || lëteratura |- | 2018 || [[Òlga Tokarczuk]] || lëteratura |} == Czekawinczi == === Nômłodszi noblista === * [[Malala Yousafzai]]: 17 lat stôrô, pòkòjowô nôdgroda === Nôstarszi noblista === * [[Leonid Hurwicz]]: 90 lat stôri, ekònomiô === Wielokrotny nobliscë === * [[Mariô Skłodowskô-Curie]]: fizyka – 1903, chemiô – 1911 * [[Linus Pauling]]: chemiô – 1954, pòkòjowô – 1962 * [[John Bardeen]]: fizyka – 1956 ë 1972 * [[Frederick Sanger]]: chemiô – 1958 ë 1980 === Familie noblistów === ==== Bracyni ==== '''Jan Tinbergen''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Tinbergen](ekònomiô, 1969) i jegò młodszi brat '''Nikolaas Tinbergen''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nikolaas_Tinbergen] (medicyna, 1973) ==== Małżeństwa ==== * '''Mariô Skłodowskô-Curie''' (chemiô, 1911) i '''Pioter Curie''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pierre_Curie] (fizyka, 1903 – wëcmanim) *'''Irène Joliot-Curie''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ir%C3%A8ne_Joliot-Curie] i '''Frédéric Joliot-Curie''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Joliot-Curie](chemiô, 1935 – wëcmanim) * '''Gerty Cori''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Gerty_Cori] i '''Carl Cori''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Carl_Cori] (medicyna, 1947 – wëcmanim) * '''Alva Myrdal''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Alva_Myrdal] (pòkòjowô, 1982) i '''Gunnar Myrdal''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Gunnar_Myrdal](ekònomiô, 1974) * '''May-Britt Moser''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/May-Britt_Moser] i '''Edvard Moser''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Edvard_Moser](medicyna, 2014 – wëcmanim) ==== Rodzëcë i dzecë ==== * '''Mariô Skłodowskô-Curie''' (matka), '''Pioter Curie''' (òjc) i '''Irène Joliot-Curie''' (córka) * '''Joseph John Thomson'''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Joseph_John_Thomson](òjc; fizyka, 1906) i '''George Thomson''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/George_Thomson] (syn; fizyka, 1937) * '''William Henry Bragg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/William_Henry_Bragg](òjc) i '''William Lawrence Bragg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/William_Lawrence_Bragg](syn; fizyka, 1915 – wëcmanim) * '''Niels Bohr''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Niels_Bohr](òjc; fizyka, 1922) i '''Aage Niels Bohr''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Aage_Niels_Bohr](syn; fizyka, 1975) * '''Manne Siegbahn''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Karl_Manne_Georg_Siegbahn](òjc; fizyka, 1924) i '''Kai Siegbahn''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Kai_M._Siegbahn](syn; fizyka, 1981) * '''Hans von Euler-Chelpin''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Hans_von_Euler-Chelpin](òjc; chemiô, 1929) i '''Ulf von Euler''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ulf_von_Euler](syn; medicyna, 1970) * '''Arthur Kornberg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Arthur_Kornberg] (òjc; medicyna, 1959) i '''Roger D. Kornberg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Roger_Kornberg](syn; chemiô, 2006) == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:AlfredNobel adjusted.jpg|Alfréd Nobel Òbrôzk:Nobel prize medal awarded to Alexander Fleming, 1945. (9660573705).jpg|Medal z 1945 rokù Òbrôzk:Alfred Nobel Medal 1975 by Richard Renninger.jpg|Medal z 1975 rokù Òbrôzk:Marie Skłodowska-Curie's Nobel Prize in Chemistry 1911.jpg|Diplóm Marii Skłodowsczi-Curie </gallery> == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa=Nobel (wiele znaczeniów) |Sparłãczoné témë= * [[Nôdgroda]] * Lësta dobiwców Nôdgrodë Nobla [http://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_laureat%C3%B3w_Nagrody_Nobla] * Nôdgroda Ig Nobla [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Ig_Nobla] * Nôdgroda Abela [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Abela] * Nôdgroda Turinga [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Turinga] * Right Livelihood Award, zwônô alternatiwną Nôdgrodą Nobla [http://pl.wikipedia.org/wiki/Right_Livelihood_Award] * Nôdgroda Fùndacji na rzecz Pòlsczi Nôùczi, zwônô "Pòlsczim Noblã" [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Fundacji_na_rzecz_Nauki_Polskiej] |Kategoriô=Nôdgrodë }} == Bibliografiô == # http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Nobla # http://pl.wikipedia.org/wiki/Alfred_Nobel # http://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_laureat%C3%B3w_Nagrody_Nobla_zwi%C4%85zanych_z_Polsk%C4%85 # http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nobel_Prize?uselang=pl == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim fizyczi]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim chemii]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim fizjologii abò medicynë]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim lëteraturë]] * [[Dobiwcë Pòkòjowi Nôdgrodë Nobla]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim ekònomii]] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ùczba]] [[Kategòrëjô:Nôdgrodë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 7f9u06p86fxzv886p8dt51vyxfz63dy 222724 222595 2026-10-31T11:33:11Z Terrus38 14026 222724 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:NobelP2.png|mały|Nôdgroda Nobla]] {{Jiné znaczënczi}} '''Nôdgroda Nobla''' – wëapartnienié przëznôwóné za wiôldżé zwënédżi w nôùce, lëteraturze abò za zasłëdżi dlô spòlëznë i lëdzy. Nôdgroda òsta ùstanowionô slédną wòlą szwédzczégò przerobnika i wënalôzcë dinamitu – [[Alfréd Nobel|Alfréda Nobla]]. == Historiô == Pierszô ùroczëzna wrãczeniô ti nôdgrodë òdbëła sã w Królewsczi Mùzyczny Akademii we [[Sztokhòlm|Sztokholmie]] w 1901 rokù. Òd 1902 rokù nôdgrodë są przëznôwóné przez króla [[Szwédzkô|Szwédzczi]]. == Wskôzë == Kòżdi dobiwca dostôwô złoti medal i diplóm, a téż wësoką dëtkòwą nôdgrodã, cobë mógł dali dzejac w swòji wietwi nôùczi. Òd 1901 rokù Nôdgroda Nobla je przëznôwónô w òbrëmiach: * [[Fizyka|fizyczi]] * [[Chemiô|chemii]] * [[Fizjologiô|fizjologie]] abò [[Medicyna|medicynë]] * [[Lëteratura|lëteraturë]] * Pòkòjowô Nôdgroda Nobla Òd 1968 rokù to téż dô nôdgrodã z òbrëmiô [[Ekònomiô|ekònomii]]. == Kaszëbsczi dobiwcë Nôdgrodë Nobla == * {| class="wikitable" |- ! Rok !! Miono i nôzwëskò !! Òbrëmié |- | 1999 || [[Günter Grass]]|| [[lëteratura]] |} * == Pòlsczi dobiwcë Nôdgrodë Nobla == {| class="wikitable" |- ! Rok !! Miono i nôzwëskò !! Òbrëmié |- | 1903 || [[Mariô Skłodowskô-Curie]]|| [[fizyka]] |- | 1905 || [[Henryk Sienkiewicz|Henrik Senkewicz]] || [[lëteratura]] |- | 1911 || [[Mariô Skłodowskô-Curie]]|| [[Chemiô|chemiô]] |- | 1924 || [[Władysław Reymont|Władisłôw Reymont]] || lëteratura |- | 1980 || [[Czesław Miłosz|Czesłôw Miłosz]] || lëteratura |- | 1983 || [[Lech Wałãsa]]|| [[Pòkòjowô Nôdgroda Nobla|pòkòjowô]] |- | 1995 || [[Józef Rotblat]] || pòkòjowô |- | 1996 || [[Wisława Szymborska|Wisława Szimbòrskô]] || lëteratura |- | 2018 || [[Òlga Tokarczuk]] || lëteratura |} == Czekawinczi == === Nômłodszi noblista === * [[Malala Yousafzai]]: 17 lat stôrô, pòkòjowô nôdgroda === Nôstarszi noblista === * [[Leonid Hurwicz]]: 90 lat stôri, ekònomiô === Wielokrotny nobliscë === * [[Mariô Skłodowskô-Curie]]: fizyka – 1903, chemiô – 1911 * [[Linus Pauling]]: chemiô – 1954, pòkòjowô – 1962 * [[John Bardeen]]: fizyka – 1956 ë 1972 * [[Frederick Sanger]]: chemiô – 1958 ë 1980 === Familie noblistów === ==== Bracyni ==== '''Jan Tinbergen''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Tinbergen](ekònomiô, 1969) i jegò młodszi brat '''Nikolaas Tinbergen''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nikolaas_Tinbergen] (medicyna, 1973) ==== Małżeństwa ==== * '''Mariô Skłodowskô-Curie''' (chemiô, 1911) i '''Pioter Curie''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pierre_Curie] (fizyka, 1903 – wëcmanim) *'''Irène Joliot-Curie''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ir%C3%A8ne_Joliot-Curie] i '''Frédéric Joliot-Curie''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Joliot-Curie](chemiô, 1935 – wëcmanim) * '''Gerty Cori''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Gerty_Cori] i '''Carl Cori''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Carl_Cori] (medicyna, 1947 – wëcmanim) * '''Alva Myrdal''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Alva_Myrdal] (pòkòjowô, 1982) i '''Gunnar Myrdal''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Gunnar_Myrdal](ekònomiô, 1974) * '''May-Britt Moser''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/May-Britt_Moser] i '''Edvard Moser''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Edvard_Moser](medicyna, 2014 – wëcmanim) ==== Rodzëcë i dzecë ==== * '''Mariô Skłodowskô-Curie''' (matka), '''Pioter Curie''' (òjc) i '''Irène Joliot-Curie''' (córka) * '''Joseph John Thomson'''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Joseph_John_Thomson](òjc; fizyka, 1906) i '''George Thomson''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/George_Thomson] (syn; fizyka, 1937) * '''William Henry Bragg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/William_Henry_Bragg](òjc) i '''William Lawrence Bragg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/William_Lawrence_Bragg](syn; fizyka, 1915 – wëcmanim) * '''Niels Bohr''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Niels_Bohr](òjc; fizyka, 1922) i '''Aage Niels Bohr''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Aage_Niels_Bohr](syn; fizyka, 1975) * '''Manne Siegbahn''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Karl_Manne_Georg_Siegbahn](òjc; fizyka, 1924) i '''Kai Siegbahn''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Kai_M._Siegbahn](syn; fizyka, 1981) * '''Hans von Euler-Chelpin''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Hans_von_Euler-Chelpin](òjc; chemiô, 1929) i '''Ulf von Euler''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ulf_von_Euler](syn; medicyna, 1970) * '''Arthur Kornberg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Arthur_Kornberg] (òjc; medicyna, 1959) i '''Roger D. Kornberg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Roger_Kornberg](syn; chemiô, 2006) == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:AlfredNobel adjusted.jpg|Alfréd Nobel Òbrôzk:Nobel prize medal awarded to Alexander Fleming, 1945. (9660573705).jpg|Medal z 1945 rokù Òbrôzk:Alfred Nobel Medal 1975 by Richard Renninger.jpg|Medal z 1975 rokù Òbrôzk:Marie Skłodowska-Curie's Nobel Prize in Chemistry 1911.jpg|Diplóm Marii Skłodowsczi-Curie </gallery> == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa=Nobel (wiele znaczeniów) |Sparłãczoné témë= * [[Nôdgroda]] * Lësta dobiwców Nôdgrodë Nobla [http://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_laureat%C3%B3w_Nagrody_Nobla] * Nôdgroda Ig Nobla [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Ig_Nobla] * Nôdgroda Abela [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Abela] * Nôdgroda Turinga [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Turinga] * Right Livelihood Award, zwônô alternatiwną Nôdgrodą Nobla [http://pl.wikipedia.org/wiki/Right_Livelihood_Award] * Nôdgroda Fùndacji na rzecz Pòlsczi Nôùczi, zwônô "Pòlsczim Noblã" [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Fundacji_na_rzecz_Nauki_Polskiej] |Kategoriô=Nôdgrodë }} == Bibliografiô == # http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Nobla # http://pl.wikipedia.org/wiki/Alfred_Nobel # http://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_laureat%C3%B3w_Nagrody_Nobla_zwi%C4%85zanych_z_Polsk%C4%85 # http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nobel_Prize?uselang=pl == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim fizyczi]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim chemii]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim fizjologii abò medicynë]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim lëteraturë]] * [[Dobiwcë Pòkòjowi Nôdgrodë Nobla]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim ekònomii]] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ùczba]] [[Kategòrëjô:Nôdgrodë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] dhdshkdv5lke4pbedy9tdcbe3vcb9g9 222740 222724 2026-10-31T11:38:04Z Terrus38 14026 222740 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:NobelP2.png|mały|Nôdgroda Nobla]] {{Jiné znaczënczi}} '''Nôdgroda Nobla''' – wëapartnienié przëznôwóné za wiôldżé zwënédżi w nôùce, lëteraturze abò za zasłëdżi dlô spòlëznë i lëdzy. Nôdgroda òsta ùstanowionô slédną wòlą szwédzczégò przerobnika i wënalôzcë dinamitu – [[Alfréd Nobel|Alfréda Nobla]]. == Historiô == Pierszô ùroczëzna wrãczeniô ti nôdgrodë òdbëła sã w Królewsczi Mùzyczny Akademii we [[Sztokhòlm|Sztokholmie]] w 1901 rokù. Òd 1902 rokù nôdgrodë są przëznôwóné przez króla [[Szwédzkô|Szwédzczi]]. == Wskôzë == Kòżdi dobiwca dostôwô złoti medal i diplóm, a téż wësoką dëtkòwą nôdgrodã, cobë mógł dali dzejac w swòji wietwi nôùczi. Òd 1901 rokù Nôdgroda Nobla je przëznôwónô w òbrëmiach: * [[Fizyka|fizyczi]] * [[Chemiô|chemii]] * [[Fizjologiô|fizjologie]] abò [[Medicyna|medicynë]] * [[Lëteratura|lëteraturë]] * Pòkòjowô Nôdgroda Nobla Òd 1968 rokù to téż dô nôdgrodã z òbrëmiô [[Ekònomiô|ekònomii]]. == Kaszëbsczi dobiwcë Nôdgrodë Nobla == * {| class="wikitable" |- ! Rok !! Miono i nôzwëskò !! Òbrëmié |- | 1999 || [[Günter Grass]]|| [[lëteratura]] |} * == Pòlsczi dobiwcë Nôdgrodë Nobla == {| class="wikitable" |- ! Rok !! Miono i nôzwëskò !! Òbrëmié |- | 1903 || [[Mariô Skłodowskô-Curie]]|| [[fizyka]] |- | 1905 || [[Henryk Sienkiewicz|Henrik Senkewicz]] || [[lëteratura]] |- | 1911 || [[Mariô Skłodowskô-Curie]]|| [[Chemiô|chemiô]] |- | 1924 || [[Władysław Reymont|Władisłôw Reymont]] || lëteratura |- | 1980 || [[Czesław Miłosz|Czesłôw Miłosz]] || lëteratura |- | 1983 || [[Lech Wałãsa]]|| [[Pòkòjowô Nôdgroda Nobla|pòkòjowô]] |- | 1995 || [[Józef Rotblat]] || pòkòjowô |- | 1996 || [[Wisława Szymborska|Wisława Szimbòrskô]] || lëteratura |- | 2018 || [[Òlga Tokarczuk]] || lëteratura |} == Czekawinczi == === Nômłodszi noblista === * [[Malala Yousafzai]]: 17 lat stôrô, pòkòjowô nôdgroda === Nôstarszi noblista === * [[Leonid Hurwicz]]: 90 lat stôri, ekònomiô === Wielokrotny nobliscë === * [[Mariô Skłodowskô-Curie]]: fizyka – 1903, chemiô – 1911 * [[Linus Pauling]]: chemiô – 1954, pòkòjowô – 1962 * [[John Bardeen]]: fizyka – 1956 ë 1972 * [[Frederick Sanger]]: chemiô – 1958 ë 1980 === Familie noblistów === ==== Bracyni ==== '''Jan Tinbergen''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Tinbergen](ekònomiô, 1969) i jegò młodszi brat '''Nikolaas Tinbergen''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nikolaas_Tinbergen] (medicyna, 1973) ==== Małżeństwa ==== * '''Mariô Skłodowskô-Curie''' (chemiô, 1911) i '''Pioter Curie''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pierre_Curie] (fizyka, 1903 – wëcmanim) *'''Irène Joliot-Curie''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ir%C3%A8ne_Joliot-Curie] i '''Frédéric Joliot-Curie''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Joliot-Curie](chemiô, 1935 – wëcmanim) * '''Gerty Cori''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Gerty_Cori] i '''Carl Cori''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Carl_Cori] (medicyna, 1947 – wëcmanim) * '''Alva Myrdal''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Alva_Myrdal] (pòkòjowô, 1982) i '''Gunnar Myrdal''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Gunnar_Myrdal](ekònomiô, 1974) * '''May-Britt Moser''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/May-Britt_Moser] i '''Edvard Moser''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Edvard_Moser](medicyna, 2014 – wëcmanim) ==== Rodzëcë i dzecë ==== * '''Mariô Skłodowskô-Curie''' (matka), '''Pioter Curie''' (òjc) i '''Irène Joliot-Curie''' (córka) * '''Joseph John Thomson'''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Joseph_John_Thomson](òjc; fizyka, 1906) i '''George Thomson''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/George_Thomson] (syn; fizyka, 1937) * '''William Henry Bragg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/William_Henry_Bragg](òjc) i '''William Lawrence Bragg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/William_Lawrence_Bragg](syn; fizyka, 1915 – wëcmanim) * '''Niels Bohr''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Niels_Bohr](òjc; fizyka, 1922) i '''Aage Niels Bohr''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Aage_Niels_Bohr](syn; fizyka, 1975) * '''Manne Siegbahn''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Karl_Manne_Georg_Siegbahn](òjc; fizyka, 1924) i '''Kai Siegbahn''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Kai_M._Siegbahn](syn; fizyka, 1981) * '''Hans von Euler-Chelpin''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Hans_von_Euler-Chelpin](òjc; chemiô, 1929) i '''Ulf von Euler''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ulf_von_Euler](syn; medicyna, 1970) * '''Arthur Kornberg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Arthur_Kornberg] (òjc; medicyna, 1959) i '''Roger D. Kornberg''' [http://pl.wikipedia.org/wiki/Roger_Kornberg](syn; chemiô, 2006) == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:AlfredNobel adjusted.jpg|Alfréd Nobel Òbrôzk:Nobel prize medal awarded to Alexander Fleming, 1945. (9660573705).jpg|Medal z 1945 rokù Òbrôzk:Alfred Nobel Medal 1975 by Richard Renninger.jpg|Medal z 1975 rokù Òbrôzk:Marie Skłodowska-Curie's Nobel Prize in Chemistry 1911.jpg|Diplóm Marii Skłodowsczi-Curie </gallery> == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa=Nobel (wiele znaczeniów) |Sparłãczoné témë= * [[Nôdgroda]] * Lësta dobiwców Nôdgrodë Nobla [http://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_laureat%C3%B3w_Nagrody_Nobla] * Nôdgroda Ig Nobla [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Ig_Nobla] * Nôdgroda Abela [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Abela] * Nôdgroda Turinga [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Turinga] * Right Livelihood Award, zwônô alternatiwną Nôdgrodą Nobla [http://pl.wikipedia.org/wiki/Right_Livelihood_Award] * Nôdgroda Fùndacji na rzecz Pòlsczi Nôùczi, zwônô "Pòlsczim Noblã" [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Fundacji_na_rzecz_Nauki_Polskiej] |Kategoriô=Nôdgrodë }} == Bibliografiô == # http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Nobla # http://pl.wikipedia.org/wiki/Alfred_Nobel # http://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_laureat%C3%B3w_Nagrody_Nobla_zwi%C4%85zanych_z_Polsk%C4%85 # http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nobel_Prize?uselang=pl == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim fizyczi]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim chemii]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim fizjologii abò medicynë]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim lëteraturë]] * [[Dobiwcë Pòkòjowi Nôdgrodë Nobla]] * [[Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim ekònomii]] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nôùka]] [[Kategòrëjô:Nôdgrodë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] fgikupc49cq5ndaaupntlnaq4ghtcsf Wilno stolëca Lëtwë 0 9415 222376 167878 2026-10-30T20:12:07Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222376 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Wilno]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] c75cr0pc6sh3nw6c0k6m5y5m6ajk4hg Swiãti mikòłôj 0 9422 222393 167986 2026-10-30T20:12:09Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222393 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Swiãti Mikòłôj]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] sg49vqswe9cgxsenzahu2iua5t1iwnl Zédżer 0 9428 222661 218700 2026-10-31T11:05:51Z Terrus38 14026 222661 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:BahnhofsuhrZuerich_RZ.jpg|mały|Zédżer]] [[Òbrôzk:TimeDead.jpg|mały|Piôskòwi zédżer – [[klepsydra]]]] [[Òbrôzk:Astronomical_clock_in_Prague_Czech_Republic_in_April_2015.jpg|mały|Orloj, astronomiczny zédżer z [[Praga|Pradżi]] ]] [[Òbrôzk:Gdańsk, Główne Miasto, Ratusz Zegar słoneczny (HB2).jpg|mały|Słuńcowi zédżer na [[Rôtësz Przédnégò Gardu|rôtëszu]] we [[Gduńsk|Gduńskù]]]] [[Òbrôzk:Kanazawa_Station_Water_Clock.jpg|mały|Elektroniczno-wòdny zédżer w Kanazawie w [[Japóńskô|Japóńsce]]]] '''Zédżer''' – nôrzãdło do cągłégò pòmiaru, mierzeniô czasu.<ref>Labùdda Jaromira, Zôrno mòwë kl IV – VI dzél I, Kaszëbskò – Pòmòrsczé Zrzeszenié, Gduńsk 2007</ref> Synonimë słowa: gòdzynk, czëkôcz, zégark, czasownik, òkrôwka.<ref>Gòłąbk Eùgeniusz, Wiéldżi pòlskò – kaszëbsczi słowôrz, Tom I, II Kaszëbskò – Pòmòrsczé Zrzeszenié, Gduńsk 2013.</ref> <br> == Ôrtë zégrów == === Zégrë òpiarté na nôtërnëch i prostëch fizycznych gwôscëwòscach === * słuńcowé zégrë * miesądzowé zégrë * piôskòwé zégrë (klepsydrë) * ògniowé zégrë (swiéce) * òléjné zégrë === Zégrë òpiarté na barżi skómplikòwónëch mechanizmach i fizycznëch gwôscëwòscach === * rëchadłowé zégrë * kwarcowé zégrë, * atomòwé zégrë, * zégrë synchronizowóné radiowima wałama z mòdłowim zégrã, * pùlsarowé zégrë, == Pòdzél zégrów òpiarti na métlach wskazywaniô czasu == * tôrczowi zédżer: ** 12-gòdzënowô wizrowô tôrcz (to mòże dac sekùndownik), ** rzòdkô czej mòże bëc téż 24-gòdzënowô wizrowô tôrcz, ** wielotôrczowi ò zmiennym ùkładze rozmajitëch elementów. * diodowi zédżer (ekran z diodama LED), * cekłokristaliczny zédżer (cekłokristaliczny ekran), * kôrtkòwi zédżer ( mô plastikòwé kôrtczi, ùżiwóny nierôz na banowiszczach) * projekcyjny zédżer (môłi projektór wëwidniô czas na scanie abò pòsowie) * zwãkòwi zédżer (gòdzëna podôwónô zwãkòwò), * dotëkòwi zédżer (òsoblëwie dlô slepëch lëdzy). == Zastosowanié zégrów == Zégrë nalazłë zastosowanié do mierzeniô i wskazywaniô czasu w rozmajitëch célach: * w [[astronomiô|astronomie]] (astronomiczné zégrë i atomowé zégrë) * w òglowim codniowim ùżiwkù (dodómowé zégrë, bùdniczi, banowé zégrë, minutniczi, zédżerczi, wieżowé zégrë) * w [[spòrt|spòrce]] (stoprë, szachòwé zégrë) * w nawigacji ë w żeglarstwie (chronométrë, wachtowé zégrë) * w samòczinnëch sprzãtach (ùkładowë zégrë, zégrë kómpùtrów, rozmajité programatorë) == Bùdowa zégrów == Spòdlowô bùdowa zégra objimô sztërë wôżné, znaczącé segmentë taczé jak: * wizrë i sygnałowé aparatë (np. ekranë, wizrë: [[gòdzëna|gòdzënowi]], [[minuta|minutowi]] i [[sekùńda|sekùndowi]], rozmajité [[gòng|gòndżi]] i pòzytiwczi),chtërne przekazywają brëkòwnikòwi infòrmacje ò tim, jaczi ju minął czas. * zdroje nanëkù (np. [[bateriô]] razã z mòtorã, sprãżëna, òbcążnie), chtërne zédżer wpãdzywają w rëch) * regùlatorë chòdu (np. biegas, balans, kwarcowi generatór) wëwòłiwającë czasowi impùls) * lëczniczi cyklów (np. sumatór), jaczé rechùją impùls regùlatora) == Historiô zégrów == [[Òbrôzk:휴대용_앙부일구.jpg|mały|''Angbuilgu'' – mòbilny, słuńcowi zédżer z [[Kòreja|Koreji]], cząd dinastii Joseon]] * Słuńcowi zédżer – pòwstôł ju przed 4000 latama, ju tedë znóny i ùżiwóny w [[Egipt|Egipce]]. Na skalã tegò zégra padô céń wizra, chtëren pòkazywôł gòdzëna, le jeno czedë swiécëło słuńce, * Wòdny zédżer – ùżiwóny béł kòl 2700 ròkù p.n.e. w Egipce w kòmùdné dnie i òb noc. Strata wodë, chtërna ùbiwa z dzurë kamiannégò statkù wëznôcza mijający czas. * Piôskòwi zédżer – ùżiwóny béł od kòl 2700 ròkù p.n.e. téż w Egipce. * Mechaniczny zédżer – wënalazłi przez Lianga Lingzana z Chinów. * Swiécowi zédżer – òstôł wënalazłi ju kòl 1000 lat temù. W tim zégrze pôlącô sã swiéca wëznôcza mijanié czasu. * Astronomiczny wòdno-mechaniczny zédżer wënalazłi przez Su Songa z Chinów. * W 1090 ròkù bëłë ju znóné mechaniczné wieżowé zégrë. * W 1364 ròkù – pòwstôł pierszi òpis zégrowégò mechanizmù, chtëren òbrobił Giovanni da Dondi * Rëchadłowi zédżer – jakno pierszi mierził sekùndë, pòwstôł w 1667 rokù. * W 1680 rokù pòjawiła sã na swiece pierszô sekùndowô wskôza. * Òkrãtowi chronométer, chtëren wënalôzł John Harrison, pòwstôł w 1761 rokù. * Zédżerk na rãkã – pòwstôł w 1810 rokù. Jegò mechanizm òbrobił Breguet (zégarczi). * Elektromagneticzny zédżer – pòjawił sã w kòl 1810 ròkù. Wënalôzcą béł Matthias Hipp. * Kwarcowi zédżer – pòwstół w 1929 ròkù. Kwarcowé zédżerczi na rãkã mierzą czas z wiôlgą dokładnoscą. Produkùje sã je òd 1969 ròkù. * Atomòwi zédżer – chòdzy z dokładnoscą co do 1 sekùndë na 300 000 lat. Pierszi atomòwi zédżer powstôł w 1948 ròkù. * Pùlsarowi zédżer, chtëren powstôł w 2011 ròkù. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 7y1nv6dnkx51cxi1iyacwxk10ssppca Wirus 0 9671 222712 200829 2026-10-31T11:24:49Z Terrus38 14026 222712 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ebola virus em.png|mały|Wirus Ebola]] '''Wirus''' (''virus'') – je z biôłtka i kwasu nuklajinowégò ([[RNA]] abò [[DNA]]), ale òn ni mô kòmórkòwi sztrukturë. Òn je jak żëwi kòmórkòwi òrganizm, ale téż jak nieżëwô materiô, to je cëzożiwca w kòmórce. Òd wirusów mòże ù lëdzy bëc np.: [[kòwid-19]], [[wirusowé zapôlenié wątrobë]], [[wietrzné gòscëje]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mikrobiologiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] d93kwkmg8c4bth6jwgm6lw1cwjebto3 Szablóna:Ping 10 9956 222545 206936 2026-10-31T03:25:45Z Iketsi 3254 kat. 222545 wikitext text/x-wiki @[[Brëkòwnik:{{{1|Przykłôdowi brëkòwnik}}}|{{{2|{{{1|Przykłôdowi brëkòwnik}}}}}}]]<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do diskùsji]]</noinclude> mnqp8mqz23iswlpqrd16ukqyif92hlu Figówc sykòmòra 0 10118 222635 198222 2026-10-31T10:59:46Z Terrus38 14026 222635 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sycomoros old.jpg|mały|Stôri figówc sykòmòra]] '''Figówc sykòmòra''' abò '''Sykòmòra''' (''Ficus sycomorus'' L.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë (''Moraceae''). Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] to drzéwiã nie rosce. Z niegò mòże bëc brzôd. == Lëteratura == * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego Gdańsk 2010, s. 212 ISBN 978-83-87258-39-9 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Biblijné roscënë]] 2e67wedujm9v4fp1jzl89d2x0cfv1uw Kategòrëjô:Biblijné roscënë 14 10119 222638 172017 2026-10-31T11:00:28Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Bibliowé roscënë]] do [[Kategòrëjô:Biblijné roscënë]]: sztandard 172017 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Bibliô]] 3yforontypn9u3attykvj03pgly436n Wierzba 0 10123 222637 193229 2026-10-31T11:00:10Z Terrus38 14026 222637 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Salix viminalis 001.jpg|mały|Pùjczi wierzbë]] '''Wierzba''' (''Salix'' L.) – to je szlach drzéwiãtów, krzów abò czerzków z rodzëznë wierzbòwatëch (''Salicaceae''). Dosc tëli òrtów z tegò szlachù rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Lëteratura == * [[Eùgeniusz Gòłąbk|Gołąbk E.]]: Knéga psalmów / na pòdstawie Biblii Tysiąclecia (Wyd. IV, 1989) skaszëbił Eugeniusz Gołąbk. Gdańsk 1999, s. 241 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Biblijné roscënë‎]] [[Kategòrëjô:Kùltura]] khli8rde7cwzsn9v5rgh1iels3lmuwr Zwëczajny kmink 0 10146 222632 206338 2026-10-31T10:59:25Z Terrus38 14026 222632 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pink Caraway Carum carvi H5255 VI08 C.jpg|mały|Zwëczajny kmink]] '''Zwëczajny kmink''' (''Carum carvi'') – dwalatnô roscëna z rodzëznë zelerowatëch (''Apiaceae''). [[Kaszëbi]] mògą na niego gadac kmink. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Zelerowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]].: Nowi Testameńt : Ewanielie pò kaszëbskù / z greczi na kaszëbsczi jãzëk przeł. ò Adam Ryszard Sikora OFM, Gduńsk : Polskapresse. Oddział Prasa Bałtycka, 2014, s. 79 ISBN 978-83-60203-24-8[http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol/?searchtype=i&searcharg=9788360203248&searchscope=5&sortdropdown=-&SORT=D&extended=0&SUBMIT=Szukaj&searchlimits=&searchorigarg=i8391280934] * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, s. 176. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zelerowaté]] [[Kategòrëjô:Biblijné roscënë]] nh7rtbj7ic941370sbgpl3yxu80tam5 Wilëjô Gòdów 0 10227 222624 205365 2026-10-31T10:56:02Z Terrus38 14026 222624 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Christmas Eve supper.jpg|mały|Wiliowi stół]] [[Òbrôzk:Slowinzen Weihnachten 1937.jpg|mały|[[Gwiôzdka]] – obrôz z 1937 rokù (autór: Otto Priebe)]] '''Wilëjô Gòdów''', '''Wigiliô''' (z [[łacyńsczi jãzëk|łacyńsczégò]] ''vigilia'' — ‘czuwanié’, ‘straż’ ; ''vigilare'' — ‘czuwac’) – w [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjańsczi]] tradicji dzéń, jaczi pòprzédzô [[Gòdë]]. Wilëjô kùńczi cząd [[Adwańt|adweńtu]]. W [[Łacyńsczi kòscół|łacyńsczim kòscele]] Wilëjô Gòdów przëpôdô na 24 gòdnika, w [[Prawòsławié|prawòsławny Cerkwi]] – 6 stëcznika (co òdpòwiôdô 24 gòdnika wedle [[Julijansczi kalãdôrz|julijansczégò kalãdarza]]). Wilëjô Gòdów nie je swiãtã, ale w pòlsczi (w tim [[Kaszëbi|kaszëbsczi]]) òbrzãdowòscë je dniã ùroczëstim, wszãdze trzëmanym za nôbarżi rodzynny dzéń w roku. == Wilëjô Gòdów na Kaszëbach == W wiliowi dzéń Kaszëbczi szëkùją òd rena w chëczach: warzą pòstné wilëjné pòtrawë na wieczerzã, sprzątają, szëkùją swiąteczné môltëchë. Chłopi òpòrządzają przë chëczach, stôwiają i stroją razã z dzecama [[Gòdowé drzéwkò|danowé drzéwkò]]. Przë wieczerzi òbrzészkòwò czëtô sã [[Bibliô|Swiãté Pismiona]], dzeli [[òpłôtk|òpłatkã]] i skłôdô żëczbë. Wedle zwëkù na biôłim tôflôkù òstawiô sã talérzëk dlô przëbëcznika. Wszëtczé wilëjné pòtrawë rëchtowóné na kaszëbsczi swiąteczny stół mùszałë składac sã z zôrnów zbòża, miodu, òrzéchów, grzëbów, grochù, fasolë, bòbù, brzadu i rib. Spòdlim wilëjnégò i swiątecznégò zjestkù bëłë – òsoblëwie kòl rëbôków – solony [[wãgòrz]], [[slédz]], [[szprotka|bretlińdżi]]. Na wilëjnym kaszëbsczim stole nôczãscy gòscëła téż grzëbòwô zupa, czasã zastãpòwónô [[Brzadowô zupa|brzadową]]. Ni mògło téż zafelowac pòstnégò bigòsu. Jednym z wilëjnëch deserów bëłë klósczi z makã. Nie bëłë òne równak pòdôwóné we wszëtczich dzélach Kaszëbsczi. Na gwës znóné bëłë w òkòlim [[Wejrowò|Wejrowa]]<ref>Róża Wòszôk-Slëwa, ''Pòzwë pòtrawów òdbicym òbrzãdowégò rokù na Kaszëbach'' [w:] „Biuletyn Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2010, s. 155</ref>. Na [[Hélskô Sztremlëzna|Hélsczim Półòstrowie]] na Wileją rëchtowónô krëlczi, to je bùlwë w mùndurkach z solonym wãgòrzã, brzadową zupã z klóskama abò krëpama, chléb z syropã, miodné deserë z grizu z sokã i [[młodzowi kùch]]. W jinëch regionach Kaszëb biwałë téż slëwë z klóskama i rozynama, wãgòrz w biôłi pòlewce i bùlwë. W pózniészim czasu doszła jesz pòlewka ze swiéżëch rib<ref>W. Niemiec, ''Ò tim, jak przódë lat Kaszëbi warzëlë. Gawędy o dawnej kaszubskiej kuchni'', Władysławowo 2004, s. 31.</ref>. Na Kaszëbach w Wilejã z darënkama przëchôdôł [[Gwiôzdór]]<ref>Józef Lanc, ''Gòdowé zwëczi na Kaszëbach'', „Rëmskô Klëka” nr 12/2006.</ref>. W wiliowi wieczór znónô je téż tradicjô òdwiédzaniô chëczów przez przezeblôkańców nazéwónëch „[[Gwiôzdka|gwiôzdką]]” abò – na nordze Kaszëb – „panëszką”<ref>[[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], ''Òbrzãdowi rok na Kaszëbach – dzysdnia. Próba pòdsëmòwaniô'' [w:] „Biuletyn Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2010, s. 183.</ref>. Pòstacje gwiôzdczi (m. jin. Dżôd z Babą, Kòzeł, Miedwiédz, [[Biôłi bòcón|Bòcón]]) mają symbòliczné znaczenié, narzesziwającë do òbrzãdów zrzeszonëch z bòkadoscą i płodnoscą<ref>[https://web.archive.org/web/20171222061300/http://radiokaszebe.pl/koladnice-mda-klewac-do-dwierzow-we-wileja/ ''Kòlãdnicë – mdą klewac do dwiérzów we Wilëją'' ([[Radio Kaszëbë]])]</ref>. == Òbaczë téż == * [[Gòdë]] * [[Gòdowé drzéwkò]] * [[Skłôdanié żëczbów]] * [[Jastrë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô]] 3hyksull8tmvbac4ixpj4d9e6xpezep Kategòrëjô:Prawò 14 10263 222760 203924 2026-10-31T11:41:20Z Terrus38 14026 222760 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Spòlëznowé nôùczi]] du9l1nuw7d5x2hujdv21cwcu5kquyu6 Słuńcowi Ùstôw 0 10310 222672 209125 2026-10-31T11:10:19Z Terrus38 14026 222672 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Solar System True Color CSB.png|mały|upright=1.5|Słuńce, planetë i karzełkòwi planetë Słuńcowégò Ùstawù]] '''Słuńcowi Ùstôw''' – '''planétny ùstôw''', jaczi òbjimô [[Słuńce]] i grawitacyjno sparłãczony z nim niebiesczi cała. Ne cała to òsem planetów, jich 173 znóné ksãżëcë<ref>[http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_discovery ''Planetary Satellite Discovery Circumstances'']</ref>, piãc karzełkòwëch planetów i miliardë (a mòżlëwé, że i biliónë) môłëch całów Słuńcowégò Ùstawù, do jaczich nôleżą planetojidë, kòmetë, meteorojidë i midzëplanétowi pich. Szesc òd osme planetów i trzë karzełkòwi planetë mają nôtërné satelitë, zwóné ksãżëcama. Kòżdô bùtnowô planeta je òbrëmionô piersceniama, jaczé skłôdają sã z midzëplanétowégò pichù. Wszëtczé planetë – òkróm [[Zemia|Zemi]] i [[Ùran]]a (chtëren zawdzãcziwô pòzwã grecczémù bóżstwù Ùranosowi) – noszą miona bóżstwów z rzimsczi mitologie. Centrum Słuńcowégò Ùstawù je [[Słuńce]], jaczé zawiérô 99,86% znóny masë tegò ùkładu i dominëje w nim grawitacyjno<ref>Patricia Barnes-Svarney, ''Asteroid: Earth Destroyer Or New Frontier'', s. 37, ISBN 7382-0885-X.</ref>. [[Jupiter]] i [[Saturna]], dwa nôwikszi cała òrbitującé wkół Słuńca, stanowią wiãcy niż 90% pòòstałi masë ùkładu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] f98932ycixz2wfzhv2gaz4dv54d4wxo Lékarskô mandagòra 0 10311 222630 215427 2026-10-31T10:59:01Z Terrus38 14026 222630 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mandragora officinarum 002.JPG|mały|Lékarskô mandagòra]] '''Lékarskô mandagòra''' (''Mandragora officinarum'' L.) – wielelatnô roscëna z rodzëznë lilkòwatëch (''Solanaceae''). Òna mòże rosc kòl [[Westrzódzemné Mòrzé|Westrzódzemnégò Mòrza]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Mandragoras 454 Dodoens 1583.png|Mandagòra – òbrôzk z 1583 rokù Òbrôzk:Mandragore officinale fruits.jpg| Òbrôzk:Mandragora lekarska Mandragora officinarum 2017-05-01 02.jpg| Òbrôzk:Mandragora (Mandrake) plant from 'De historia...' Wellcome L0051251.jpg| </gallery> == Lëteratura == * Knéga zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]] OFM, [[Gduńsk]] 2015, s. 77 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Biblijné roscënë]] jk434bucwql6b8lbwqy0ooldojmhmv7 Słuńce 0 10312 222671 217066 2026-10-31T11:10:13Z Terrus38 14026 222671 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819-02.jpg|mały|Słuńce]] '''Słuńce''' ({{jãz.|la}} ''Sol'', ''Helius'', {{jãz.|gr}} ''Ἥλιος'', symbòl: [[Òbrôzk:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]) – centralnô gwiôzda [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùstawù]], wkół jaczi krążi [[Zemia]], jinszé planetë tegò ùkładu, karzełkòwi planetë, a téż môłi cała Słuńcowégò Ùstawù. Słuńce skłôdô sã z gòrący plazmë, jaką ùtrzëmiwô grawitacjô i jaką sztôłtëje magneticzné òkrãżé. Słuńce je zwiãksza jidealnie kùlësté<ref>[https://web.archive.org/web/20180917185431/https://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2008/02oct_oblatesun/ ''How Round is the Sun?'']</ref>, mô strzédnicã kòl 1 392 684 km (kòl 109 razy wikszą jak Zemia). Masa słuńca (1,989 ×10<sup>30</sup> kg) je kòl 333 tësący razy wikszô niżlë masa Zemi i to je kòl 99,86% całowny masë Słuńcowégò Ùstawù. Kòle trzë czwiôrté masë Słuńca twòrzi wòdzëk, resztã zôs przede wszëtczim hél. Pòòstałi dzél (1,69%, co òdpòwiôdô kòl 5600 masóm Zemi) twòrzą cãższi pierwiôstczi, w tim {{skr.|m.jin.}} [[krziseń]], [[wãdżel]], [[néón]] i [[żelazło]]. Do Zemi dochôdô słuńcowô energiô baro wôżnô dlô żëcégò na ni. Pòzwë Słuńca w [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëkach]], w tim w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]], wëwòdzą sã òd prasłowiańsczégò słowa *slnъce<ref>Izabela Malmor, ''Słownik etymologiczny języka polskiego'', Warszawa–Bielsko-Biała 2009, s. 376, ISBN 978-83-262-0146-2.</ref>. Słowa krewny kaszëbsczémù „słuńcu” to {{skr.|m.jin.}} [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczé]] ''сонца'' (sonca), [[Czesczi jãzëk|czesczé]] ''slunce'', [[Rusczi jãzëk|rusczé]] ''солнце'' (sołnce), [[Słowacczi jãzëk|słowaccze]] ''slnko'' i [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczé]] ''сонце'' (sonce). Astronomicznym symbòlã Słuńca jawi sã òkrąg z pùnktã we westrzódkù: ☉ (Unicode: 2609). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Planets and sun size comparison (cropped).jpg| Òbrôzk:2017 Total Solar Eclipse (35909952653).jpg|[[Zacmienié Słuńca]] Òbrôzk:Eruptive prominence animation.gif| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Miesądz]] * [[Zemia]] * [[Gwiôzdka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] f9owixuix1snmtcb9yjpnfb12b6xo1a Slëwa mandla 0 10315 222631 201081 2026-10-31T10:59:08Z Terrus38 14026 222631 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Prunus dulcis - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-250.jpg|mały|Slëwa mandla – òbrôzk z 1897 rokù]] [[Òbrôzk:Kulturmandel unreife Früchte.JPG|mały|Slëwa mandla – gòłczi]] '''Slëwa mandla''' (''Prunus dulcis'' (Mill.) D.A.Webb) – to je ôrt roscënë z rodzëznë różowatëch (''Rosaceae''). Òna mòże rosc kòl [[Westrzódzemné Mòrzé|Westrzódzemnégò Mòrza]]. == Lëteratura == * Knéga Zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]] OFM, [[Gduńsk]] 2015, s. 105 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Biblijné roscënë]] 3emvq4cx4bmr91lrc6p5w28mez9yzs9 Jôdnô soczewica 0 10318 222634 197674 2026-10-31T10:59:39Z Terrus38 14026 222634 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Illustration Lens culinaris0.jpg|mały|Jôdnô soczewica]] [[Òbrôzk:3 types of lentil.jpg|mały|Jôdnô soczewica - zôrna]] '''Jôdnô soczewica''' (''Lens culinaris'' Medik.) – to je ôrt jednoroczny (latny) roscënë z rodzëznë bòbòwatëch (''Fabaceae''). Ji zôrna są np. do robieniô zupë. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bòbòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * Knéga Zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]] OFM, [[Gduńsk]] 2015, s. 68 * Trepczyk J.: Słownik polsko-kaszubski t. 2 Gdańsk 1994, s.198 ISBN 83-85011-73-0 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20190420155715/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-7784 Lens culinaris] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòbòwaté]] [[Kategòrëjô:Biblijné roscënë]] ou346z79qs4zy36ei7fn4ijgcdc2xmq Czôrnô dzura 0 10402 222664 206742 2026-10-31T11:06:06Z Terrus38 14026 222664 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:BH LMC.png|mały|Czôrnô dzura]] '''Czôrnô dzura''' – je to twór [[grawitacjô|grawitacje]], chtërny pòdlegają cząstczi ò môłich i wiôldżich masach, a nawetka wid. Nôwiãkszé i nôjasniészé cała mògą bëc niewidoczné, bò przëcyganié jasny gwiôzdë ò ti sami gãstoscë co [[Zemia]] i strzédnicë 250 razë wiãkszi jak Słuńce nie pòzwòlëłobë żódnemù parmieniowi do naju dotrzec. Prãdkòsc ùcekaniégò dlô Zemi je 11,2 km/s, a zanôlégô òna òd wiôlgòscë i masë òbiektu, chtërny cało chce òpùscëc<ref name=":0">[https://books.google.pl/books?id=9S-hzg6-moYC&hl=pl Wald] 1984 ↓, s. 299–300.</ref>. Jak prãdkòsc ùcekaniégò przekrôczëłabë prãdkòsc widu, wid taczi gwiôzdë nie bëłbë w stanie do naju dotrzec. == Historiô == [[Òbrôzk:Supermassive black hole at the heart of NGC 5548.jpg|mały|]] Pòdług teòrie [[Albert Einstein|Alberta Einsteina]], w mòcnym pòlu grawitacyjnym czas płënie wòlni jak w słabszim. W tim pòlu wszëtczé procesë ùlegają spòmalnieniu (dylatacjô czasu) z pùnktu widzeniô òbserwatora, a mòcné pòle grawitacyjné zmieniwô geòmetriczné własnoscë przestrzenië, cò òznôczô, że np. suma nórtów w trzënórce nie je rôwnô 180 gradóm. Czas i przestrzéń twòrzą zakrziwiającą sã czterowëmiôrową „Czasoprzestrzéń”. Sëłë grawitacje na pòwierzchni gwiôzdë sygają nieskùńczonëch wôrtnoscë, a czedë rozmiarë cała zbliżają sã do grawitacyjnégò parmienia, grawitacja zmiérzô do nieskùńczonoscë. W ti sytuacji ni mòźë bëc zrównoważonô przez skòńczoné cësnienié i cało nieùchronnie mùszi zapadnąc sã do wëstrzódka, co prowadzy do pòwstaniô czôrny dzurë. W ji òkòlim czas płënie corôz pòmalni. Materiô, z jaczi zbùdowónô je gwiôzda, pòdobnô do naszégò [[Słuńce|Słuńca]], pòdlégò dzałaniu dwóch procëmstawnëch sëłów: grawitacji, chtërnô chce scësnąc materiã do centralnégò pùnktu, i cësnieniégò gòrącégò gazu, próbùjącégò rozepchnąc gwiôzdã. [[Gwiôzda]] je stabilnô, czej te dwie sëłë sã równowôżą. Pòwierzchniô gòrący gwiôzdë wcyg emitëje energiã. Czej wëczerpie sã jądrowé paliwò, gwiôzda wiedno wëpromieniwùje energiã i stopniowò sã kùrczi. Jak masa gwiôzdë nie przewiższô masë Słuńca 1,2 razë, to kùrczenié kòńczi sã, jak ji parmień skùrczi sã do czile tesąców kilometrów. Taczé gwiôzdë naziwómë biôłima karłama. Mòżlëwé je parłãczenié czôrnich dzurów, pòlégającé na czołowim zderzeniu dwóch czôrnich dzurów i sparłączeniu sã w jedną. Pòwierzchniô horizontu pòwstałi w ten sposób czôrny dzurë je tedë wiãkszô jak łącznô pòwierzchniô horizontów zderzających sã dzurów. [[Òbrôzk:Artist’s impression of the black hole inside NGC 300 X-1 (ESO 1004a).jpg|mały|]] Czôrnô pòwinna ùdżënac przechôdającé w ji òkòlim słuńcowi parmienie. Czôrné durë mają taczé samé masë jak wiôldżé gwiôzdë, a różnią sã blós tim, że nie swiecą. W 1964 rokù dwaj radzecczi astrofizycë O. H. Gusejnow i [[Jakow Zeldowicz|J. Zeldowicz]] <sup>[[:pl:Jakow Zeldowicz|(pl)]]</sup> zaproponowelë pòszukiwanié czôrnëch dzurów w ùkładach pòdwójnëch gwiôzdów. Założëlë, że mògą jistniec układë, w chtërnëch jednym składnikã je normalnô gwiôzda, a drëdżim czôrnô dzura. Te dwa cała krążą wkół pòspólnégò strzódka masë, a że czôrnô dzura je niewidocznô, wëdôwô sã, że jasny składnik òbrôcô sã wkół niczegò. Jednak czãsto wëjasnienié je taczé, że drëgô gwiôzda swiécy, ale słabi jak na pierwszô i ji wid dżinie w promieniowaniu jasniészégò składnika. Czôrné dzurë nie są wieczné, bò mògą wëparowac w wynikù procesów kwantowich zachôdającëch w mòcnich pòlach grawitacyjnëch. W próżni przestrzéń je wëpëłnionô nienarodzonyma, wirtualnyma cząstkama i anticząstkama. Żlë nie je jima przekazywónô niżôdnô energia, nie mògą sã òne zamieniac w realné cząstczi. Pò skùrczenim sã naładowónégò elektricznie cała i pòwstaniu czôrny dzurë, elektriczné pòlé ùlégô taczémù wzmòcnieniu, że zaczinają pòwstawac pôrë elektron – pòzyton. Kreacjô pôrów przez [[elektriczné pòlé]]&nbsp;<sup>[[:pl:Pole elektryczne|(pl)]]</sup> <sup>[[:en:Electric field|(en)]]</sup> je téż mòżlëwô bez ùdzélu czôrny dzurë. W taczim przëtrôfkù pòlé mùszi bëc równak wzmòcnioné. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * M. Demiański: ''Astrofizyka relatywistyczna''. Warszawa: 1978. * Robert M. Wald: ''General Relativity''. 1984. ISBN 978-0-226-87033-5. * Piero Madau i inni: Massive Black Holes as population III Remnants ({{jãz.|en}}). arXiv, 2001.  == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/19980118051503/http://casa.colorado.edu/~ajsh/schwp.html Schwarzschild Geometry] ({{jãz.|en}}) * [http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/active/smblack.html Supermassive Black Holes] ({{jãz.|en}}) * [http://www.personal.soton.ac.uk/dij/GR-Explorer/singularities/singtheorems.htm Singularity Theorems] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 46l1nuwrwhcd8z8o9n8h1qxli9unl1r Mëgòwaté 0 10410 222695 207709 2026-10-31T11:22:26Z Terrus38 14026 222695 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Komár.JPG|mały|Mëga ''(Culicidae)'']] '''Mëdżi'''<ref>{{RKJ|2011|17}}</ref> (''Culicidae'') – rodzëzna òwadów z rzãdu mùchówków, wëstãpùje na całim swiece. Znónëch je pòwëżi 40 ôrtów i kòl 3,5 tësąców gatënków mëgów. == Bùdowa cała == Dorosłi mëga mô gãbny aparat żgająco – susający, skłôdający sã z wëcygnionëch wargów (górnô i dólnô), żuwaczczi, pòdgãbia i szczãków I pôrë<ref>J. Hempel-Zawitkowska, ''Zoologia dla uczelni rolniczych'', 2007, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, str. 217.</ref>. == Fizjologiô == Samice mëgów susają krew zwierzãtów stałocëplnëch, a niechtërny òwadów, dlôte że do pòwstanié jajów w jajnikach òne brëkùją krwi òznaczonëch gatënków zwierzãtów. Samce mëgów jedzą kwiatowi sok. Samice mëgów wabi min.: zwikszoné stãżenié dwùtlenkù wãgla w wëdichanëm wiodrze i mlekòwi kwas. Na ùgrëzenié mëgów nôbarżi są wëtawienié młodi chłopi, dzecë i białczi czedë mają cządzawicã. Samica żga swòją òfiarã, do renë wpùszcza kapkã slënë, żebë krew ni mògła gãstniec. Pózni òna susa krew i òdlatuje czej napełni żôłądk krwią swòji òfiarë. Ji slëna drażni skórã. Pò ùgrëzenié skóra robi sã czerwionô i swãdzy. == Trib żëcé == [[Òbrôzk:Culex sp larvae.png|mały|Pònarwë mëgów]] Pònarwë mëgów żëją w wòdowim strzodowiskù. Dorosłé òsobniczi lôtają wieczorama w wiôldżich chmarach nad pòdmłokłimi łąkama, kòl jezor, stawów i rzéków. Jedné gatënczi lubią zacenioné kòlberdżi abò òswietloné, wòlné, wòdowé rëmnotë. Czasã jaja mëgów sã nie rozwijają, czedë nie przelezą przez cząd chłodu i nie nalezą sã w wilgòtnym strzodowiskù przez gwësny cząd. Jaja są zwãżoné na jednym kuńcu i skłôdóné na wòdze baro blisko sebie, tak że wòda ni mòże sã dostac do nich. Pònarwë sã lëgną pò gwësnym czasu. Òne są baro pierzglëwé i nieùbëtné chùtkò pikùją. Pònarwë mëgów jedzą psëjącą sã òrganiczną materiã, a blós niechtërny gatënczi są drapiéżnikama. Pònarwë mëgów są baro rëchawé. == Rozkwatérowanié == [[Òbrôzk:Komar widliszek2.jpg|mały|Mëga widliszk ''(Anopheles maculipennis)'']] Mëdżi wëstãpùją òd [[Arktika|Arktyczi]] pò tropikalną conã. W Pòlsczi mómë 47 gatënków mëgów. Ù nas nôbarżi zwëczjnô je: * [[brzãczącô mëga]] (Culex pipiens) * Theobaldia annulata * [[komar widliszek]] (Anopheles maculipennis) * Anopheles atroparvus * Anopheles messeae * Anopheles claviger * Anopheles plumbeus Gòrącé mëdżi: * Anopheles gambiae – przenoszą malariã * Aedes aegypti - przenoszą żôłtą febrã, dengã, zapôlenié mùskòwich plechów * Anopheles mosquito – przenoszą malariã * Stegomia calopus – przenoszą żôłtą febrã * Phlebotomus papatasii - przenoszą dengã == Ekòlogiô == [[Òbrôzk:YellowFeverVirus.jpg|mały|Wirus żółtej febry na zdjęciu mikroskopowym]] Chòrobë rozoszoné przez mëdżi to: * [[malariô]] * [[żôłtô febra]] * [[denga]] * [[zapôlenié mùskòwich plechów]] == Systematika == Rodzëznë mëgòwatëch dzelą sã na pòdrodzëznë: '''Pòdrodzëzna Anophelinae''' * [[Anopheles]] * [[Bironella]] * [[Chagasia]] '''Pòdrodzëzna Culicinae''' * [[Aedeomyia]] * [[Aedes]] * [[Armigeres]] * [[AyurakitiaCoquillettidia]] * [[Culex]] * [[Culiseta]] * [[Deinocerites]] * [[Eretmapodites]] * [[Ficalbia]] * [[Galindomyia]] * [[Haemagogus]] * [[Heizmannia]] * [[Hodgesia]] * [[Isostomyia]] * [[Johnbelkinia]] * [[Limatus]] * [[Lutzia]] * [[Malaya]] * [[Mansonia]] * [[Maorigoeldia]] * [[Mimomyia]] * [[Onirion]] * [[Opifex]] * [[Orthopodomyia]] * [[Psorophora]] * [[Runchomyia]] * [[Sabethes]] * [[Shannoniana]] * [[Topomyia]] * [[Trichoprosopon]] * [[Tripteroides]] * [[Udaya]] * [[Uranotaenia]] * [[Verrallina]] * [[Wyeomyia]] * [[Zeugnomyia]] '''Pòdrodzëzna Toxorhynchitinae''' * [[Toxorhynchites]] == Kaszëbsczé pòzwë == * mëgadzeskò<ref>[https://web.archive.org/web/20140717201333/http://www.skarbnicakaszubska.pl/slownik-polsko-kaszubski/44-czytelnia1/sowniki/s-gobka/144-k Eugeniusz Gòłąbk, ''Słowôrz pòlskò- kaszëbsczi'']</ref> * skògla * skògwia * skògùlc * kùta == Òbaczë téż == * [[Brzãczącô mëga]] * [[Plagi egipskie]] – trzecô ùcemiãga ''mëdżi'' ('kinim') == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografia == * Barbara Skierska 1971. Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XXVIII Muchówki – Diptera Zeszyt 9 a Komary – Culicidae Larwy i poczwarki. PWN, Warszawa. * Barbara Skierska 1977. Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XXVIII Muchówki – Diptera Zeszyt 9 b Komary – Postacie dojrzałe. PWN, Warszawa. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] iu1thmirv82il71srff32blwfkax8bc 222718 222695 2026-10-31T11:27:07Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Mëga]] do [[Mëgòwaté]] 222695 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Komár.JPG|mały|Mëga ''(Culicidae)'']] '''Mëdżi'''<ref>{{RKJ|2011|17}}</ref> (''Culicidae'') – rodzëzna òwadów z rzãdu mùchówków, wëstãpùje na całim swiece. Znónëch je pòwëżi 40 ôrtów i kòl 3,5 tësąców gatënków mëgów. == Bùdowa cała == Dorosłi mëga mô gãbny aparat żgająco – susający, skłôdający sã z wëcygnionëch wargów (górnô i dólnô), żuwaczczi, pòdgãbia i szczãków I pôrë<ref>J. Hempel-Zawitkowska, ''Zoologia dla uczelni rolniczych'', 2007, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, str. 217.</ref>. == Fizjologiô == Samice mëgów susają krew zwierzãtów stałocëplnëch, a niechtërny òwadów, dlôte że do pòwstanié jajów w jajnikach òne brëkùją krwi òznaczonëch gatënków zwierzãtów. Samce mëgów jedzą kwiatowi sok. Samice mëgów wabi min.: zwikszoné stãżenié dwùtlenkù wãgla w wëdichanëm wiodrze i mlekòwi kwas. Na ùgrëzenié mëgów nôbarżi są wëtawienié młodi chłopi, dzecë i białczi czedë mają cządzawicã. Samica żga swòją òfiarã, do renë wpùszcza kapkã slënë, żebë krew ni mògła gãstniec. Pózni òna susa krew i òdlatuje czej napełni żôłądk krwią swòji òfiarë. Ji slëna drażni skórã. Pò ùgrëzenié skóra robi sã czerwionô i swãdzy. == Trib żëcé == [[Òbrôzk:Culex sp larvae.png|mały|Pònarwë mëgów]] Pònarwë mëgów żëją w wòdowim strzodowiskù. Dorosłé òsobniczi lôtają wieczorama w wiôldżich chmarach nad pòdmłokłimi łąkama, kòl jezor, stawów i rzéków. Jedné gatënczi lubią zacenioné kòlberdżi abò òswietloné, wòlné, wòdowé rëmnotë. Czasã jaja mëgów sã nie rozwijają, czedë nie przelezą przez cząd chłodu i nie nalezą sã w wilgòtnym strzodowiskù przez gwësny cząd. Jaja są zwãżoné na jednym kuńcu i skłôdóné na wòdze baro blisko sebie, tak że wòda ni mòże sã dostac do nich. Pònarwë sã lëgną pò gwësnym czasu. Òne są baro pierzglëwé i nieùbëtné chùtkò pikùją. Pònarwë mëgów jedzą psëjącą sã òrganiczną materiã, a blós niechtërny gatënczi są drapiéżnikama. Pònarwë mëgów są baro rëchawé. == Rozkwatérowanié == [[Òbrôzk:Komar widliszek2.jpg|mały|Mëga widliszk ''(Anopheles maculipennis)'']] Mëdżi wëstãpùją òd [[Arktika|Arktyczi]] pò tropikalną conã. W Pòlsczi mómë 47 gatënków mëgów. Ù nas nôbarżi zwëczjnô je: * [[brzãczącô mëga]] (Culex pipiens) * Theobaldia annulata * [[komar widliszek]] (Anopheles maculipennis) * Anopheles atroparvus * Anopheles messeae * Anopheles claviger * Anopheles plumbeus Gòrącé mëdżi: * Anopheles gambiae – przenoszą malariã * Aedes aegypti - przenoszą żôłtą febrã, dengã, zapôlenié mùskòwich plechów * Anopheles mosquito – przenoszą malariã * Stegomia calopus – przenoszą żôłtą febrã * Phlebotomus papatasii - przenoszą dengã == Ekòlogiô == [[Òbrôzk:YellowFeverVirus.jpg|mały|Wirus żółtej febry na zdjęciu mikroskopowym]] Chòrobë rozoszoné przez mëdżi to: * [[malariô]] * [[żôłtô febra]] * [[denga]] * [[zapôlenié mùskòwich plechów]] == Systematika == Rodzëznë mëgòwatëch dzelą sã na pòdrodzëznë: '''Pòdrodzëzna Anophelinae''' * [[Anopheles]] * [[Bironella]] * [[Chagasia]] '''Pòdrodzëzna Culicinae''' * [[Aedeomyia]] * [[Aedes]] * [[Armigeres]] * [[AyurakitiaCoquillettidia]] * [[Culex]] * [[Culiseta]] * [[Deinocerites]] * [[Eretmapodites]] * [[Ficalbia]] * [[Galindomyia]] * [[Haemagogus]] * [[Heizmannia]] * [[Hodgesia]] * [[Isostomyia]] * [[Johnbelkinia]] * [[Limatus]] * [[Lutzia]] * [[Malaya]] * [[Mansonia]] * [[Maorigoeldia]] * [[Mimomyia]] * [[Onirion]] * [[Opifex]] * [[Orthopodomyia]] * [[Psorophora]] * [[Runchomyia]] * [[Sabethes]] * [[Shannoniana]] * [[Topomyia]] * [[Trichoprosopon]] * [[Tripteroides]] * [[Udaya]] * [[Uranotaenia]] * [[Verrallina]] * [[Wyeomyia]] * [[Zeugnomyia]] '''Pòdrodzëzna Toxorhynchitinae''' * [[Toxorhynchites]] == Kaszëbsczé pòzwë == * mëgadzeskò<ref>[https://web.archive.org/web/20140717201333/http://www.skarbnicakaszubska.pl/slownik-polsko-kaszubski/44-czytelnia1/sowniki/s-gobka/144-k Eugeniusz Gòłąbk, ''Słowôrz pòlskò- kaszëbsczi'']</ref> * skògla * skògwia * skògùlc * kùta == Òbaczë téż == * [[Brzãczącô mëga]] * [[Plagi egipskie]] – trzecô ùcemiãga ''mëdżi'' ('kinim') == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografia == * Barbara Skierska 1971. Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XXVIII Muchówki – Diptera Zeszyt 9 a Komary – Culicidae Larwy i poczwarki. PWN, Warszawa. * Barbara Skierska 1977. Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XXVIII Muchówki – Diptera Zeszyt 9 b Komary – Postacie dojrzałe. PWN, Warszawa. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] iu1thmirv82il71srff32blwfkax8bc Szablóna:Miono 10 10527 222299 222168 2026-10-30T18:39:27Z Terrus38 14026 222299 wikitext text/x-wiki {| align="center" style="border: 1px solid #000; border-left: 6px solid #000; background: gold;" | style="width: 62px;" | [[File:Gryf prosty.svg|60px|grif|link=Wiki:Normalizacjô kaszëbsczi terminologie]] | Jeżlë wiész, że na môlëzna mô téż swòje '''[[Wiki:Normalizacjô kaszëbsczi terminologie|znormalizowóné kaszëbsczé miono]]''',<br>òstawi òdkôz na starnie diskùsje. Nie zabôcz pòdac zdrzódło ti infòrmacje! |}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategòrëjô:Do rëmniãcô|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly><noinclude> ---- [[Kategòrëjô:Szablónë do artiklów]] [[Kategòrëjô:Szablónë administratorsczé]] </noinclude> 9eipmgd28v4vb45qwficr6sh935oi8j Szémflét 0 10535 222423 174421 2026-10-30T20:12:13Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222423 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Trzcińsko-Zdrój]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] lgjx3uxbbwvotkm6jqnbl1o0faynjji Bôrwica 0 10537 222368 174401 2026-10-30T20:12:06Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222368 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Barwice]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] qmv10axvnhunormxz71x8gm84v0vaz6 Łacyńsczi jãzëk 0 10560 222648 220451 2026-10-31T11:01:49Z Terrus38 14026 222648 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ascensionis Domini.jpg|mały]] '''Łacyńsczi jãzëk''' (abò '''łacëzna''', '''łacëna'''; {{jãz.|la}} ''lingua Latina'') – jindoeùropejsczi jãzëk z pòdrodzëznë italsczich jãzëków. Wësztôłcëł sã przëpùszczalnie w II tësąclecu p.n.e. jakno jãzëk mieszkańców Lacjum w westrzédny Italie. Béł òn rodnym jãzëkã Rzëmian. Do jegò zapisywaniô brëkòwóno [[Łacyńsczi alfabét|łacyńsczégò alfabétu]], chtëren dzysdzéń je nôbarżi rozkòscérzonym alfabétã na swiece. Łacëzna stała sã ùrzãdowim jãzëkã Rzimsczi Repùbliczi, a pózni – Rzimsczégò Césarstwa. W tim w czasu òdbéł sã proces latinizacje Jimperium, a łacëzna bëła jãzëkã mieszkańców wielnëch rzimsczich prowincji w [[Eùropa|Eùropie]] i nordowi [[Afrika|Africzi]]. W codniowi gôdczi łacëznë òprzestóno ùżëwac pò ùpôdkù Césarstwa na zôpadze, chòc we wikszoscë państw Eùropë bëła brëkòwónô jakno ùrzãdowi, liturgiczny i lëteracczi jãzëk<ref>Jürgen Leonhardt, ''Latin: Story of a World Language'', Londyn: The Belknap Press of Harvard University Press 2013, s. 7–11. ISBN 0674058070.</ref>. Do XVIII st. łacëzna bëła pòwszechno brëkòwónô jakno jãzëk midzënôrodny kòmùnikacje, nôùczi, kùlturë i kùńsztu. W [[Pòlskô|Pòlsce]] bëła ùrzãdowim jãzëkã do rozbiorów. Liturgia [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcczégò Kòscoła]] òdprôwiónô bëła wnet leno pò łacëznie jaż do II Watikańsczego Sobòru<ref>Jürgen Leonhardt, ''Latin: Story of a World Language'', Londyn: The Belknap Press of Harvard University Press 2013, s. 16-22. ISBN 0674058070.</ref>. == Łacyńsczi jãzëk w kaszëbiznie == * [[Acta Cassubiana]] * [[Benefis]] * [[Cappella Gedanensis]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/rchtja-sedzb-karna-n2520962</ref> * [[Cassubia (wiele znaczeniów)]] * [[Felix Cassubia]] * [[Iuventus Cantans (chùr)]] * [[Verba Sacra]] * [[Terra Zaborensis]] * [[Transcassubia]] == Pòchòdné jãzëczi == Z łacëznë wëwòdzą sã dzysdniowé [[romańsczé jãzëczi]], midzë jinszima: * [[Francësczi jãzëk|francësczi]] * [[Galicyjsczi jãzëk|galicyjsczi]] * [[Italsczi jãzëk|italsczi]] * [[Katalońsczi jãzëk|katalońsczi]] * [[Pòrtugalsczi jãzëk|pòrtugalsczi]] * [[Rumùńsczi jãzëk|rumùńsczi]] * [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łacyńsczi jãzëk]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 0tu9s9m6re4h8jrjmht0st6q68drm45 Łacyńsczi alfabét 0 10565 222654 213696 2026-10-31T11:02:24Z Terrus38 14026 222654 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:English alphabet - Modern No. 20 script.png|mały|]] '''Łacyńsczi alfabét''' – nôbarżi rozkòscérzony na swiece alfabét, chtëren wëwòdzy sã z systemù służącégò do zapisu [[Łacyńsczi jãzëk|łacëznë]] i jaczim dzysdzéń pòsługiwô sã wikszosc eùropejsczich, i wielnëch jinëch jãzëków. W dzysészich czasach system nen zawiérô 26 znaków: {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; width:65%; border-collapse:collapse;" |- | style="background: #efefef; text-align: center" colspan="26" | '''Wespółczasny pòdstawòwi łacyńsczi alfabét''' |- style="text-align:center;" |[[A]] || [[B]] || [[C]] || [[D]] || [[E]] || [[F]] || [[G]] || [[H]] || [[I]] || [[J]] || [[K]] || [[L]] || [[M]] || [[N]] || [[O]] || [[P]] || [[Q]] || [[R]] || [[S]] || [[T]] || [[U]] || [[V]] || [[W]] || [[X]] || [[Y]] || [[Z]] |} Nie je to ùkłôd, chtëren òdpòwiôdô wszëtczim jãzëkóm, temù téż w wersjach łacyńsczégò alfabétu dopasowónëch do fònologii òsóbnëch jãzëków pòjôwiają sã dodôwkòwé symbòle, usôdzóné przede wszëtczim bez mòdifikacjã pierwòsznëch znaków. W [[Kaszëbsczi alfabét|kaszëbsczim alfabéce]] są to lëtrë: [[ą]], [[ã]], [[é]], [[ë]], [[ł]], [[ń]], [[ò]], [[ó]], [[ô]], [[ù]], [[ż]]. Nôwiãcy dodôwkòwëch symbòlów (diakriticznëch znaków) jistnieje w [[Wietnamsczi jãzëk|wietnamsczim jãzëkù]]. Òkróm tegò w niechtërnëch jãzëkach stosowóné są kómbinacje lëtrów ([[Digraf|digrafë]], [[Trigraf|trigrafë]] i nawetka [[Tetragraf|tetragrafë]]), jaczé służą do òznaczeniô zwãków, chtërne nie jistniałë w łacëznie (w kaszëbiznie są to digrafë sz /òznôczô zwãk ''š’''/, rz /òznôczô zwãk ''ž’''/, cz /òznôczô zwãk ''č’''/, dż /òznôczô zwãk ''ǯ’''/, ch /òznôczô zwãk ''x''/). == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Lëtrë łacyńsczégò alfabétu === {{Kòlumnë|em=4|1= {{#categorytree:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu|hideroot=on|mode=pages}} }} |col2= === Alfabetë === {{#categorytree:Alfabetë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łacyńsczi alfabét]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 5gq0fbtw157hac5lc4mowts81i68osp Òlga Bòznańskô 0 10577 222599 203310 2026-10-31T10:44:42Z Terrus38 14026 222599 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Olga Boznańska 1893 Autoportret 1893.jpg|mały|Òlga Bòznańskô]] [[Òbrôzk:Olga Boznańska 1890 Chlopiec w mundurku.jpg|mały|Òbrôz Oldżi Bòznańsczi z 1890 rokù]] '''Òlga Bòznańskô''' ({{Jãz.|pl}} ''Olga Boznańska'', ùr. [[15 łżëkwiata]] [[1865]] w [[Krakòwò|Krakòwie]] – ùm. [[26 pazdzérznika|26 pajicznika]] [[1940]] w [[Pariz]]u) – pòlskô malôrka szpecjalizëjącô sã w pòrtretach. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Olga Boznańska 1893 Autoportret 1893.jpg|1893 Òbrôzk:Olga Boznańska 1889 Bretonka 2.jpg|1889 Òbrôzk:Olga Boznańska - Girl with Chrysanthemums - MNK II-b-1032 - National Museum Kraków.jpg|1894 Òbrôzk:Olga Boznanska Portrait of a woman.jpg|1888 Òbrôzk:Olga Boznańska - Golden Roses - MNK II-b-1064 - National Museum Kraków.jpg|1896 Òbrôzk:Olga Boznańska 1906 Portret dziewczynek.jpg|1906 Òbrôzk:Olga Boznańska 1906 W bialym kapeluszu.jpg|1906 Òbrôzk:Olga Boznańska - Portrait of Paul Nauen - MNK II-b-7 - National Museum Kraków.jpg|1893 Òbrôzk:Olga Boznańska - Dziewczynka przy oknie.jpg|kòl 1890 Òbrôzk:Olga Boznańska 1886 Mloda z parasolka.jpg|1886 </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jan Matejko]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Bòznańskô Òlga}} [[Kategòrëjô:Kùńsztôrze]] [[Kategòrëjô:Białczi]] g4aqc2vwul91schi8egndynt4tersg5 Skwilbëno 0 10637 222385 174417 2026-10-30T20:12:08Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222385 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Świdwin]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] fk7wqgxi6ykoynd6qa0dt2czrjqqgma Gregorijansczi kalãdôrz 0 10691 222361 174666 2026-10-30T20:12:05Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222361 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Gregòriańsczi kalãdôrz]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 7tdm4w4txj0s5nl0o9m5o1aqluw5skj Arcëkapłan (Bibliô) 0 10765 222625 212686 2026-10-31T10:56:10Z Terrus38 14026 222625 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Holman The Holy of Holies.jpg|mały|Arcëkapłan]] '''Arcëkapłan''' ({{jãz.|he}} כֹּהֵן גָּדוֹל ''kohen gadol'') – to béł nôwëższi kapłan w [[Izrael]]u. W latach òd 18 do 36 rokù béł nim Józef Kajfôsz. == Lëteratura == * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné. Z greczi przełożił na kaszëbsczi jãzëk ò. Adam Ryszard Sikora OFM. Gdańsk 2010. * Knéga Kapłańskô : Leviticus / z hebrajsczégò jãzëka na kaszëbsczi przełożił ò Adam Ryszard Sikora OFM. Gduńsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Zarząd Główny, 2017, s. 85 == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:PLATE4DX.jpg|Arcëkapłan i Lewicë Òbrôzk:LEV 8- High priest in robes and breastplate.jpg| Òbrôzk:High priests of Israel. Willem Janszoon Blaeu and Joan Blaeu. Terra Sancta quae in Sacris Terra Promissionis olim Palestina. 1648-1664.jpg| Òbrôzk:Kohenbreastplate.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Bibliô]] |col2= === Jiné titułë === {{#categorytree:Titułë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Titułë]] [[Kategòrëjô:Bibliô]] 6tjf98akmo5rxfb4tz5x0k4cafhqsgd Domôcô swinia 0 10788 222704 212445 2026-10-31T11:23:13Z Terrus38 14026 222704 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sow with piglet.jpg|mały|Swinie]] '''Domôcô swinia''', '''domôcô sjinia''' (''Sus scrofa domesticus'' abò ''Sus domesticus'') – pòdôrt abò órt lądowégò suska z rodzëznë swiniowatëch (''Suidae''). Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] gbùrze mają jich wiele òd lat. Òna wierã je pòdôrtã [[dzëk]]a. Czedës dlô gbùrów òna bëła wôżnô, a zeżéra wiele [[Bùlwa|bùlew]]. Òn swini to je knôrz. Jedna swinia mòże miec kòl dwanôsce sztëk prosãtów. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Swiniowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego – Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 16. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Swiniowaté]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] fvuna1vlkd2oe0pdyf9h00ptovnlwus Epòs ò Gilgameszu 0 10829 222657 193291 2026-10-31T11:02:40Z Terrus38 14026 222657 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:British Museum Flood Tablet.jpg|mały|Dzél tôblëcë, w chtërnym napisóny je ò pòtopie - z epòsu ò Gilgameszu (napisóny pò akadijskù)]] '''Epòs ò Gilgameszu''' – to je baro stôri epòs z Blésczégò Pòrénkù napisóny pò akadijskù. W nim je napisóny m.jin. ò pòtopie. == Lëteratura == * ''Knéga Zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora OFM]]'', Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Zarząd Główny, Gdańsk 2015, s. 36. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Lëteratura]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 71ylnz1f63o76jd0t544vl3ofeqs0dx Antarktida 0 10908 222349 212384 2026-10-30T20:04:49Z Terrus38 14026 222349 wikitext text/x-wiki '''Antarktida''' – je nôbarżi pôłniowim kòntinentã na [[Zemia|Zemi]]. Tu je pôłniowi zemsczi dżib, a żëją np. [[pingwin|pingwinë]]. Òna je kòl [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americzi]]. {{Imagemap |image=Antarctica on the globe (white-red).svg |size=250px |icon=Mouse-cursor-hand-pointer.svg |icon-link=File:Antarctica on the globe (white-red).svg |icon-alt=Information about this map |map= poly 433 0 506 139 609 151 664 185 717 223 727 203 712 171 703 148 681 105 639 80 607 61 567 35 547 27 493 5 [[Afrika]] poly 176 70 174 105 155 174 150 214 150 268 165 306 177 275 194 280 208 309 201 337 185 365 159 385 114 373 78 339 62 304 50 296 42 297 33 325 21 352 2 364 1 365 8 313 13 275 26 230 56 181 76 141 99 116 119 99 [[Pôłniowô Amerika]] poly 726 606 737 551 698 525 671 540 648 583 643 614 631 629 607 638 573 640 540 645 525 674 522 714 504 721 469 681 439 679 403 685 393 699 380 707 365 726 357 745 347 758 339 768 315 773 307 773 294 773 341 786 397 792 523 772 532 770 591 754 637 726 666 695 705 644 [[Aùstraliô (kòntinent)]] poly 400 232 273 279 227 330 192 419 260 551 371 606 517 562 572 522 594 397 534 285 480 236 [[Antarktida]] poly 784 486 764 516 746 549 732 585 707 638 699 663 722 633 758 606 776 544 779 513 787 501 [[Azjô]] }} == Pòdôwczi == * Wiéchrzëzna: 14 miliónów km² == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Antarctica relief map with locations.jpg|Antarktida – kôrta Òbrôzk:Daniel Burton at the South Pole.jpg| Òbrôzk: 061212-nordkapp.jpg Òbrôzk:GletscherMM.jpg Òbrôzk:Fryxellsee Opt.jpg Òbrôzk:Mount Erebus Aerial 2.jpg Òbrôzk:Aurore australe_-_Aurora australis.jpg </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Antarktida| ]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 6wfdj7die2500to2vb9xxe5glhbbtup Gripa 0 10940 222713 218125 2026-10-31T11:24:54Z Terrus38 14026 222713 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:EM of influenza virus.jpg|mały|Wirus gripë kòl 100000 razy pòwikszony]] == Zortë wirusa gripë == Gripã mògą wëwòłac trzë zortë wirusa: A, B i C. Z nëch trzech, szczépë wirusa A są nôgòrszé. Òne mògą wëwòłac sezonową gripã razã z nastãpstwama, ale téż mògą bëc przëczëną pandemii. Procemkù szczépóm B, jaczé mògą zarażac lëdzy, zelintë i twòrzofretczi (to znaczi mògą sã mnożëc blós w kòmórkach tëch òrganizmów), wirusë A krążą w przirodze. Jich nôtëralnym môlã je wòdnô ptôszëzna. Wirusë gripë A mògą téż zarażac wszelejaczé ôrtë susôków, w tim téż człowieka. Na ògle szczépë wirusa gripë céchùją sã gatënkòwą swòjizną, tj. jinaczi sã namnôżają w rozmajitëch ôrtach gòspòdarzów. Temù téż tej sej mómë do ùczinkù z nazwama „[[ptôszô gripa]]” abò „[[swińskô gripa]]”. Przełómanié gatënkòwi przeszkòdë przez [[wirusa|wirus]], chòc je mòżebné, to na nasze szczescé je dosc rzôdczé. Zjawiszcze to dobrze pòkôzywô môłô lëczba zachòrzeniów ù lëdzy na ptôszą gripã wëwòłiwóną przez szczép A H5N1<ref>H1N1 Swine Flu May Have Killed 15 Times More Than First Said</ref>. Pòdług Swiatowi Òrganizacji Zdrowiégò WHO<ref>WHO declares swine flu pandemic</ref> w òstatnëch 9 latach na swiece zachòrzało 608 òsób, z czegò wicy jak pòłowa [[ùmarła]]. Dlô pòrównaniégò, w rokù na sezonową gripã chòrzëje òd 3 do 5 mln lëdzy. Z tëch ùmiérô òd 250 tës. do 500 tës. lëdzy. == Pòjôwiają sã nowé chòroscë == Chòc wiôldżé są dobëca wakcynologii i antibiotëkòterapii, cząd, w jaczim ùczałi ògłôszelë kùńc pòszedłów minął na wiedno. Pòjôwiają sã nowé chòroscë, co są skùtkã dinamicznëch i złożonëch przirodniczich procesów, na jaczi cësk mô lëdzczé dzejanié np. demògraficzné zmianë – przëlëdnienié w miastach, ekònomiczny rozwij i wdzéranié sã òsedlëszczów lëdzy w lasë, przez co dze jindze mùszą jic zortë, w jaczich sedzą abò przechôdają bez nie wirusë, techniczny pòkrok (klimatizacjô), migracje lëdzy, rësznota towarów, zmianë zachòwaniégò (rewòlucjô seksualnô), czë téż mòżnoscë adaptacyjné samëch drobnoùstrojów. == Ptôszi i [[lëdzczi]] wiruse == Wszëtczé zachòrzenia na ptôszą gripã bierzą sã stąd, że mùszôł bëc kòntakt z zakażonyma ptôchama. Jesz do te czasu nie bëło tak, żebë ptôszô gripa przeszła z człowieka na człowieka. Ne lëczbë pòkazywają, że je wësokô smiertelnosc tegò pòszedła, ale mało zakażeniów. Je tak temù, że szczép wirusa mùszi sã przënãcëc do warënków, jaczé naléze w òrganizmie nowégò gòspòdarza (np. dopasowac sã do cepłotë cała) i dostac céchë, jaczé mù pòzwòlą na mnożenié sã i skùteczné przenôszanié sã westrzód ti nowi pòpùlacji. Ale wejleno są taczé szczépë wirusów ptôszi gripë i lëdzczi gripë, co mògą sã namnażac w kòmórkach òddëchòwégò nabłonka swiniów. Parłãczi to sã z bëcym na wiérzkù kòmórków nabłonka swiniów receptorów, chtërne dôwają mòżnosc przëłączeniô sã ptôszich i téż lëdzczich wirusów i wdzërzgniãcé jich wirionów do kòmórczi. Taczim szëkã w kòmórkach swini mòże dińc do przemiészaniô geneticznégò materiału (reazortacjô) ptôszich i lëdzczich wirusów. Je to skòk w ewòlucji wirusa, chtëren prowadzy do nowégò, dëcht wësok chòroscoùtwórczégò szczépù wirusowégò, jaczégò ni mòże złapac nasz òdpòrnoscowi ùkłôd. Tak cos je dosc rzôdkò, równak skùtczi są baro pòwôżné. Pòjawienié sã nowégò wirusa prowadzy do masowëch zachòrzeniów na całim swiece, co dôwô ò se znac przez pandemie na czile kòntinentach. Prawie z taczims czims mie mielë do ùczinkù na przełómanim [[2009]] i [[2010]] rokù, czej w czile miesądzach nowi wariant wirusa A(H1N1)v rozeszedł sã na wszëtczé kòntinentë, dze są lëdze. Szczép ten je krziżówką czile òdmianów wirusa gripë H1N1, w tim lëdzczi gripë, dwùch zortów swińsczi gripë i ptôszi gripë, jaczé sã tłëkłë òd czile lat w przirodze. W Pòlsce òd pierszégò przëtrôfkù zachòrzeniô na gripã z wirusa ([[H1N1]])v w maju [[2009]] do lëpińca [[2010]] bëłë ju 182 skònë òsób zakażonëch tim wirusã. W tim sezonie w [[Europa|Eùropie]] mómë ju jinszé szczépë wirusa A i wirusa B. == Karno pòdwëższonégò rizyka == Nót je jesz pamiãtac, że pò zakażenim wirusã gripë, mògą przińc brzëdczé nastãpstwa, pòłączoné colemało z drëdżima bakterijnyma infekcjama. Nen problem doticzi òsoblëwie nëch, co przënôlégają do tak zwónëch karnów pòdwëższonégò rizyka, to są na przëmiôr ti, co bierzą immùnosëpresyjné léczi, dërch chòri na rozmajité chòroscë, pacjentów, co przeszlë procemnowòtwòrowé léczenié, ale téż tëch, co na ògle mają miészą òdpòrnosc: seniorów (òd 65 lat) i dzôtków niżi dwùch lat. Jednym słowã starkòwie i dzôtuszczi bë sã mielë szczépic procem gripie! == Òspa, òdrã – szczépienia == [[Gripa]] je przikładã chòroscë, jakô mãczi lëdzy òd wieków i jaczi nie jesmë w sztãdze wëtãpic, chòc znajemë ju wirusa, co jã twòrzi i chòc są ju na to szczépiónczi. Równak są téż chòroscë, jaczé dzãka profilakticznym szczépienióm mòżemë czësto wënëkac z zemsczi kùlë abò mòcënkò ògrańczëc jich òbjim. Są to pòszedła wëwòłóné przez wirusë, jaczé pòza człowiekã ni mają nôtëralnégò gòspòdarza w przirodze. Przikładã je tu prôwdzëwô òspa, jaczi òstatny przëtrôfk béł zmerkóny w latach 70-tëch ùszłégò wiekù i pòlio-nagminné dzecné pòrażenié, co je leno w 7 krajach na swiece. Terô warô szczépiónkòwô kampaniô WHO, żebë czësto wëeliminowac òdrã, chtërna mòże czasã nawetka doprowadzëc do ùtratë słëchù ù dzecy. W Pòlsce szczépienia procem òdrze są òbrzészkòwé. Nót je wiedzec to, żebë skùteczno ògrańczëc bëcé pòszedła w jaczis stronie, je mùsz szczépic wiôldżi procent lëdzy (w przëtrôfkù òdrë bez 83%). == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} [https://grypa.mp.pl/ serwis dlô pacjentów (Wëddowizna Medicyna Prakticznô)] [http://www.influenzareport.com/] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Medicyna]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] a3dkdptnd2ov1l5mrx7zc5s52icny1y Szlach mùskù 0 11061 222714 209464 2026-10-31T11:24:59Z Terrus38 14026 222714 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parachemableedwithedema.png|mały|]] '''Szlach mùskù''' (''apoplexia cerebri'') – zbiér klinicznëch òbjôwów, sparłãczonëch z niespòdzajnym wëstãpiénim wërwarkù w dzejnoce mùskù òd wërwarkù mùskòwégò òpłiwù krëwi, chtërne warają wicy jak 24 gòdzënë. Jak kògòs rëszi ten szlach to òn mòże bëc na pół rëszony. == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1972, tom V, s. 262 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Medicyna]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] ayyctgqtpi9anh94ldg886w3bkluswd Eugeniusz Prëczkòwsczi 0 11097 222411 177029 2026-10-30T20:12:11Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222411 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] eua5rubf4u1d7tlv87bxmbnt1z8huyz Rodnô zemia (telewizjowô programa) 0 11098 222417 177032 2026-10-30T20:12:12Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222417 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Rodnô Zemia (telewizyjny program)]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] gcqyxzvtnwdolbzowru03l6gafcada9 Wąglëkòwice 0 11108 222364 177142 2026-10-30T20:12:05Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222364 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Wąglëkòjce]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] jdvlfvgskec21f8vmzw4kj4u9f6ikil Maszoperëjô 0 11110 222413 177165 2026-10-30T20:12:12Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222413 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Maszoperiô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] i1e25vi3iamh95i2o234i2047pvg8dz Milvus 0 11187 222330 219865 2026-10-30T19:35:01Z Terrus38 14026 222330 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Red Kite and Black Kite NAUMANN.jpg|mały|Czôrnô i lësatô kania.]] [[Òbrôzk:Milvus migrans front(ThKraft).jpg|mały|Czôrnô kania w loce. ]] '''Milvus'''<ref>[[Milvus]], [w:] Integrated Taxonomic Information System ({{jãz.|en}}).</ref>, '''kania''' – rodzôj drapieżnëch ptôchów z pòdrodzëznë jastrzëbów (''[[Accipitrinae]]'') w rodzëznie jastrzëbòwatëch (''[[Accipitridae]]).'' == Wëstãpòwanié == [[Òbrôzk:Milvus milvus, Meyerode, Belgium 1.jpg|mały|Lësaté kanie w Belgii]] Gatënczi òbejmòwóné przez rodzôj żëją w Eùropie, Azji, Africe i Òceanii<ref>D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0.. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): [https://birdsoftheworld.org/bow/home Birds of the World]. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: [https://birdsoftheworld.org/bow/species/accipi1/1.0/introduction 10.2173/bow.accipi1.01.] [dostęp 2020-06-05]. ({{jãz.|en}}).</ref>. == Systematika == Rodzôj òbejmùje trzë gatënczi: * ''Milvus milvus'' ([[Karól Linneùsz|Linnaeus]], 1758) – [[Lësatô kania]] * ''Milvus migrans'' ([[Boddaert]], 1783) – [[Czôrnô kania]] * ''Milvus aegyptius ([[Gmelin]], JF, 1788) – [[Egipskô kania]]'' === Etymòlogiô pòzwë === * ''Milvus'': {{jãz.|la}} „kania”. * ''Ictinus'': {{jãz.|gr}} ικτιν ''iktin'' lub ικτινος ''iktinos'' „kania”. Tipòwi gatënk: ''Falco milvus'' {{small|Linnaeus, 1758}}. * ''Hydroictinia'': {{jãz.|gr}} ὑδρο- ''hudro-'' „wòdny-”, od ὑδωρ ''hudōr'', ὑδατος ''hudatos'' „woda”; rodzaj ''Ictinia'' {{small|Vieillot, 1816}} (kanialuk). Tipòwi gatënk: ''Falco migrans'' {{small|Boddaert, 1783}} == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, s. 296. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jastrzibowaté]] [[Kategòrëjô:Kanie]] gabsfwk6r575x3wzitpui3rxzjogkl4 Marijën Kòscół w Sztetënie 0 11275 222389 178469 2026-10-30T20:12:09Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222389 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Marijën Kòscół w Sztecënie]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 9wpclry9oj9ralgcdi1cvjtho3uas9x Kwiat 0 11402 222707 213827 2026-10-31T11:23:29Z Terrus38 14026 222707 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Blüten 1.jpg|mały|Kwiatë]] '''Kwiat''' – òrgan naseniowëch roscenòw, w chtërnym wësztôłcają sã specjalny elementë do rozmłodzaniô. Twòrzi sã na kùńcu chłądu, chtëren sã zwie kwiatowim dnã. Z niegò wërôstają chłopsczé (pichlónë) i białczëné (stołpk) pëłcowé òrganë, chtërne òdpòwiôdają za rozrôdzanié sã òkrëtoseminnëch roscënów. Pichlónë i stołpk chòwie w se kwiatnik. Òn mòże bëc pòjedińczi na przëmiôr ù tëlpów, abò pòdwójny – jak ù jabłónczi. W pòdwójnym kwiatnikù òkòma kòrónë z òdrzënów je téż czelich – bùtnowi dzél kwiatnika, chtëren szlachùje za lëstama. Kòruna mô przëcëgac zwierzë, nôbarżi òwadë, chtërne mają swój part w zapiszanim kwiatów. Jak mô dońc do zapiszaniô parzënka z pichlóna mùszi sã dostac na stołpk. Chłopsczé elementë stądka przechòdzą do sercowinë, a w ni dochôdô do zaòdzôniô, to je pòłączeniô pëłcowi kòmórczi chłopsczi i białczëny. Pòtemù z sercowinë (zôwiãżégò) je semiã, a z zôwiãżënë brzôd. W tim samym czasu ùsëchô i òdpôdô kwiatnik. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Dülmen, Fröbelstraße, Mohn am Feldrand -- 2021 -- 9174.jpg|[[Pólny mak]] Òbrôzk:Sunflower sky backdrop.jpg|[[Słuńcownik]] Òbrôzk:Rafflesia arnoldii, Sumatra.jpg|[[Rafflesia arnoldii]] Òbrôzk:Garden flowers in Thouars 30.jpg|mały|Kwiatë [[Tëlpa|tëlpów]] Òbrôzk:Trifolium pratense - Keila.jpg|[[Łąkòwi kléwer]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi wësziwk]] == Lëteratura == Encyklopedia Guinnessa [aut. tekstów: Ian Crofton et al. ; przekł. Michał Bank et al.]. Sopot, Warszawa Wydanie polskie: 1991, s. 120 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 2k9zxehfd86ahz688ywluqy42boq9rf Mariô Skłodowskô-Curie 0 11524 222739 220078 2026-10-31T11:37:55Z Terrus38 14026 222739 wikitext text/x-wiki {{Nobel|Nôdgroda=Chemiô|Rok=1911}} {{Nobel|Nôdgroda=Fizyka|Rok=1903}} [[Òbrôzk:Marie Curie Tekniska museet.jpg|mały|Mariô Skłodowskô-Curie, rok 1900]] '''Mariô Saloma Skłodowskô-Curie''' ({{jãz.|pl}} ''Maria Skłodowska-Curie'', {{jãz.|fr}} ''Marie Curie'' abò ''Madame Curie'', ùr. 7 [[Lëstopadnik|lëst]]. [[1867]] w [[Warszawa|Warszawie]] – ùm. 4 [[lëpińc]]a [[1934]] we Francji) – stolemnô pòlskô-francëskô ùczała; badérka [[fizyka|fizyczi]], [[Chemiô|chemii]], radioaktiwnoscë; dwa razë noblëstka. Mariô bëła pierszą białką, chtërna dobëła [[Nôdgroda_Nobla|nôdgrodë Nobla]] na swiece, pierszą òsobą z blós 4 na swiece, chtërna dobëła nôdgrodã Nobla dwa razë i blós jedną nôblëstką w 2 apartnëch òbrëmiach dokładnëch nôùków. <br>Bëła téż pierszą białką-profesórką na [[Sorbóna|Sorbónie]] i pierszą białką we Francji, chtërna pò smiercë spòczëła za zasłëdżi w parisczim Panteònie. Ùrodzëła sã w Zeńdzeniowi Warszawie pòd zôbòrã rusczim. Ji starszi bëlë ùbòdżëma szlachcicama ë szkòlnyma. Ji òjc, Władisłôw herbù Dołãga, bëł bezwiarniką, szkòlnym matematiczi ë fizyczi ë téż direktórã 2 gbùrsczich gimnazjów. Ji mëma, Barnisłôwa z dodoma Boguskô herbù Topór, bëła katolëczką ë prowadniczką warszawsczi płôce dlô dzéwczãt. Ji sostrë ë bracia òstëlë lékôrzama ë szkòlnyma. Czej Mariô bëłô môłô, ji ùmiłotonô sostra Zofiô ùmarła na tifus, pò czim ùmarła téż ji mëma na sëchòtë. Mariô dostała wiôlgą depresje, òstała atejistką ë pòswiãcëła sã nôùkóm. Mario chcała sã ùczëc, le w rusczim zôbòrze bëł zakôz ùczbë na ùniwersytece dlô Pòlôszków. Ùczëła sã na krëjamnim pòlsczim Lôtającym Ùniwersytece, gdze pòznôła ruszczich badérów, jaknò szkòlôka [[Dmitrij Mendelejew|Mendelejewa]] i szkòlôka Bunsena, chtërni ji ùczëlë chemiczny analizë. Mariô przecygnãła do [[Francëjô|Francji]] do [[Pariz]]a w 1890 z sostrą Barnisłôwą, abë sztudérowac na Sorbónie. Zamieszkôlë w Parizu, gdze Mariô òżeniła sã z francësczim chłopã, znônim fizykã i badérã piezoelektricznoscë, Pierrã Curie. Miëlë 2 córczi: Jiréna Joliot-Curie (téż badérka chemii i téż noblëstka z chemii) i Eve Curie. We Francji Mariô dowiedzëła sã ò parmieniowaniu pierwiôstka ùranu, badérowanégò bez Henriégò Bacquerele. Ji chłop Pierre z jegò bratã Jacquesã Curie ùsôdzył baro dokłôdny, elektriczny pòmiernik. Mariô, chtërna miała nót dobëc temã do ji dochtorsczi tezë na Sorbónie, z miernikã chłopa zaczątkowała badérowac parmienienie [[Ùran_(pierwiôstk)|ùranu]] we dodomù i w stôri, lékarsczi szopie na ùniwersytece, bò ni miała labòratorium. Mariô badérowała ''pechblende'', zort zemi, w chtërny je ùran, i w rokù 1898 dzãka temù òdkrëła 2 nieznóné, radioaktiwné pierwiôstczi: [[Pòlón]] i [[Rôd]]. Mionowała pòlón na czesc Pòlsczi, a rôd – radiùm, bò ''radiacjô'' pò łacyńskù to parmienienie. Mariô ùsôdzyła téż słowò "radioaktiwnosc". Za ji badérowania Mariô dobëła nôdgrodã Nobla z fizyczi razã z ji chłopã Pierre i Henri Bacquerelem w 1903. W 1911 dobëła téż nôdgrodã Nobla z chemii. Pierre ùmarł tragiczno w wëpôdkù na parisczi szasë w rokù 1906. Mariô erbowała katédre Pierre'a na Sorbónie i bez to bëła pierszô białką-profesórką wëkładającą na Sorbónie. W pierszi swiatowi wòjnie Mariô robiła w leczeniù chòrëch z radioaktiwnim permenieniã i w mediczny radiolodżi. Ji córka Jiréna téż badérowała chemie i jaknò drëga białka na swiece (pò mëmie) dobëła nôdgrodã Nobla z chemii za òdkrëce jinni radioaktiwnoscë. Mariô dobëła téż francësczi Noblëwi Order Ledżi i przëznôwóné noblëwé doktoratë na ùniwersytetach i pòlitechnikach w Pòlsce. Mariô na kùńc żëcô zaczątkowała chòrowac, tracëc słëch i wezrok, i ùmarła w 1934 {{skr.|r.}} w sanatorium Passy we Francëji na jãdzé anemije i téż pòparminiennô chòrobë, chtërna dobëła bez côłké żëcé badérowania radioaktiwnoscë. Pò smiercë Mariô i Pierre Curie òstalë achtniony w nôùkach i w kùlturze na swiece. Jednostka fizyczna mionowana ''Curie'' (CI) to je lëczba radioaktiwnoscë. W rokù 1946 nowo òdkrëty [[pierwiôstk]] [[Czur]] z lëczbą atomòwą 96 dostôł miono Curium (Cm) dlô pamiãcë Marii i Pierra. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Curieosity_marie_curie_2456753.jpg|Mariô na Sorbónie w Parizù (1890) Òbrôzk:Pierre_and_Marie_Curie.jpg|Mariô i Pierre w labòratorium Òbrôzk:Irene_and_Marie_Curie_1925.jpg|Córka Jiréna i mëma Mariô w labòratorium </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wisława Szymborska]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Białczi]] [[Kategòrëjô:Nôùka]] [[Kategòrëjô:Fizyka]] [[Kategòrëjô:Chemiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] mjcm8u359dsrilo20hsyrnt67o77jma Serbskô 0 11578 222424 182522 2026-10-30T20:12:13Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222424 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Serbiô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] cydiz4ve6o7xs32uiin9cm1alnm6ypt Łebùniô 0 11610 222442 182730 2026-10-30T20:12:16Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222442 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Lëbùń (lãbòrsczi kréz)]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 4afj0sepvxx0c2dp00duxznfxmsuzx0 DNA 0 11677 222694 215254 2026-10-31T11:22:19Z Terrus38 14026 222694 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DNA Structure+Key+Labelled.pn NoBB pl.svg|mały|330px|2 dłëgë nicë DNA, sparłãczoné parami zasadów A-T i G-C]] '''Kwas deòksyribònuklejinowy''' (abò KDN), w [[angelsczi_jãzëk|angelsczim]] '''DNA''' (deoxyribonucleic acid), to je biopòlimer, chtërni zamëka geneticzni informacëji w żëwich òrganizmëch, i je ò sztrukturze 2 nicë, zwiniãtëch w sztôłt helisë. Ne 2 nicë DNA to pòlinukleòtidë, skłôdającë sã z nukleòtidów, chtërnë skłôdają sã z cëkru deòksyribòzë, sparłãczonégò z 4 [[tãcheń|tãcheniowemi]] zasadami: 2 purënowë – [[adenina]] ('''A''' abò Ade) i [[guanina]] ('''G''' abò Gua) – i 2 pirëmidënowë: [[cëtozyna]] ('''C''' abò Cyt) i [[tëmina]] ('''T''' abò Thy). <br> Ne zasadë wiążą sã w kòmplementarnë parë '''A-T''' i '''G-C''', chtërnë jakò môłé strzonki parłãczą 2 dłëgë nicë deòksyribòzowe. W eùkariontëch DNA je w binë kòmórkòw, w prokariontëch DNA je w cytoplazmë, we [[wirus|wirusëch]] DNA je w kapsëdach. DNA w [[chemijô|chemiczni]] kategòrëji to je òrganiczni związk z grëpë nuklejinowëch kwasów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:DNA orbit animated.gif|Helisa DNA Òbrôzk:James Dewey Watson.jpg|James Watson Òbrôzk:Francis Crick.png|Francis Crick Òbrôzk:PakietDNA.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Fragmeńtë Òkazaki]] == Lëteratura == * L. Stryer, J.M. Berg, J.L. Tymoczko: Biochemia. Wyd. 4. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011. ISBN 978-83-01-15811-8 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Biologiô]] [[Kategòrëjô:Mikrobiologiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 34yof827yu0shpy1ln4ibrjercfb3lb 1. Lëst do Tesaloniczanów 0 11708 222626 211776 2026-10-31T10:56:23Z Terrus38 14026 222626 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Papyrus65.jpg|mały|1. Lëst do Tesaloniczanów]] '''1. Lëst do Tesaloniczanów (''1Tes'')''' – béł bodôj napisóny kòle 50/51 rokù pò Chr. przez [[Swiãti Paweł|swiãtégò Pawła]]. Na ten czas wëznôczô sã cząd drëdżi apòstolsczi rézë. Lëst je wierã nôstarszim pismiona Nowégo Testameńtu, a napisóny je do wierzącëch w Tesalonice. M. jin. są w nim widzec taczi sprawë: Pòdzãkòwanié za łasczi (1,2–5). Nawrócenié òd bóżków do Bòga (1,9). Brzadné dzejanié Apòsztoła (2,7–12). Doprowadzenié do sztabilizacji chrzescëjańszi gminë (3,8). Drëdżé przińdzenié Christusa na slédny sąd (4,13-17). == Òbaczë téż == * [[Bibliô]] == Lëteratura == * "Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu", Gduńsk-Pelplin 1993, ss. 376–381. [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eugeniusz Gołąbk]] (skaszëbił) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://biblia.deon.pl/ksiega.php?id=59 1 List do Tesaloniczan w tłumaczeniu Biblii Tysiąclecia] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nowi Testameńt]] f1d7lr85jhsnxr4e04baf2cqjqb8xem Jón Filëp Breyne 0 11722 222331 216288 2026-10-30T19:35:06Z Terrus38 14026 222331 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jón Filëp Breyne''' (''Johann Philipp Breyne''; ùr. [[9 zélnika]] 1680 rokù w [[Gduńsk]]ù – ùm. [[12 gòdnika]] 1764 rokù w [[Gduńsk]]ù) – to béł kùpc i bòtanik w Gduńskù, a syn [[Jakùb Breyne|Jakùba Breyne]]. J. Breyne pisôł ò [[Kaszëbskô wika|kaszëbsczi wice]] – w zmiéniony przez niegò pùblikacji [[Jakùb Breyne|Jakùba Breyne]] z 1739 rokù je napisóné ò [[wika|wice]] i ò [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òn wespółrobił z [[Karól Linneùsz|Karolã Linneùszã]]. == Wëbróné dokôzë == [[Òbrôzk:Acta Eruditorum - IV fossili, 1732 – BEIC 13402340.jpg|mały]] * Historia naturalis Cocci Radicum Tinctorii quod polonicum vulgo audit (Danzig, 1731). * Jacobi Breynii, ''Prodromus fasciculi rariorum plantarum, nowi zmiéniony przez niegò pùblikacjô z 1739 rokù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Breyne, Jón Filëp}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] m9vjjmy5oclkfh9l12kfzczli28hdfr Adriaan van Royen 0 11723 222332 217099 2026-10-30T19:35:15Z Terrus38 14026 222332 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Adriaan-van-Royen.jpg|mały|Adriaan van Royen]] '''Adriaan van Royen''' (ùr. [[11 lëstopadnika]] 1704 rokù – ùm. [[28 gromicznika]] 1779 rokù) – to béł lékôrz i bòtanik na Leideńsczim Uniwersytece w [[Niderlandë|Niderlandach]]. Adriaan van Royen pisôł ò [[Kaszëbskô wika|kaszëbsczi wice]] – w swòji pùblikacji i cytowôł pùblikacjã [[Jakùb Breyne|Jakùba Breyne]] – "Prodromus fasciculi rariorum plantarum ..". Òn napisôł {{skr.|m.jin.}} ò ti wice (''Vicia cassubica'') – ''Vicia multiflora cassubica ...'', a wespółrobił z [[Karól Linneùsz|Karolã Linneùszã]] – i ten cytowôł m.in. pùblikacjã A. van Royen. Szlach ''Royena'' L. miôł pòzwã òd jegò [[Nôzwëskò|nôzwëska]], dzysô gò zwią ''Diospyros''. == Wëbróné dokôzë == * [https://web.archive.org/web/20210719021137/http://www.botanicus.org/page/405470 ''Florae leydensis prodromus''] (1740, s. 364). * ''Carmen elegiacum de amoribus et connubiis plantarum'' (1732). == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:van Royen, Adriaan}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Niderlandë]] 2uu3eukc0xsv5lqqqpzinpaj7rarxkk Persczi jãzëk 0 11758 222649 217277 2026-10-31T11:01:58Z Terrus38 14026 222649 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Persian Language Location Map.svg|mały|Kôrta distribùcje persczégò jãzëka]] '''Persczi jãzëk''' – jãzëk persczégò nôrodu, przënôleżący do karna [[Irańsczi jãzëk|irańsczich jãzëków]]. To je rodnô mòwa dlô kòl 110 milionów lëdzy. Persczi jãzëk je rozkòscerzony i òficjalno brëkòwóny przede wszëtczim w [[Iran|Iranie]], [[Afganistan|Afganistanie]] i [[Tadżikistan|Tadżikistanie]] w trzech wzôjno zrozëmiałich standarizowónëch wariantach: irańsczim persczim (w Iranie), ''dari'' (w Afganistanie) i ''tadżicczim'' (w Tadżikistanie). Perskòjãzëczné lëdztwò mieszkô téż w [[Ùzbekistan|Ùzbekistanie]] (tadżicczi wariant jãzëka). Dlô zapisu persczégò jãzëka w Iranie i Afganistanie ùżiwô sã persczégò alfabétu, jaczi je skrewniony z arabsczim alfabétã. W Tadżikistanie ùżiwô sã [[cyrilica|cyrilicë]]. == Alfabét == {| style="font-family:Arial; font-size:30px; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ا | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ب | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | پ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ت | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ث | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ج | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | چ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ح |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | خ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | د | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ذ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ر | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ز | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ژ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | س | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ش |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ص | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ض | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ط | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ظ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ع | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | غ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ف | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ق |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ک | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | گ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ل | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | م | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ن | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | و | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ه | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ی |} == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C Perskô Wikipediô] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jindoirańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 7oz688h9zbyqq8xeg7nknjvvvoobkwh Persczi 0 11763 222377 184565 2026-10-30T20:12:07Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222377 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Persczi jãzëk]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 8psnki9bo58a4ldls61kozzoxa1980e Kòs 0 11772 222388 184650 2026-10-30T20:12:08Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222388 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Smòczk]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 27vwstlg4vzyc078f5ylzk2qz1ju3qb Wãdźel 0 11788 222429 184904 2026-10-30T20:12:14Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222429 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Wãdżel]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 7cfykjy3sd1nv9sfaoguvhmlg4djumw Warbel 0 11791 222404 184950 2026-10-30T20:12:10Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222404 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Wróbel]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 6mbwm9nuft8zncoktosk4fzp8v3xdbs Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi 0 11880 222374 216419 2026-10-30T20:12:06Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222374 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 3nykhbbffsimmyxjdt6n94e0oykkpfb Jan Drzéżdżón 0 11926 222391 186211 2026-10-30T20:12:09Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222391 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Jón Drzéżdżón]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] fm18h7ubu9whwmv33nc2ws5twc6h7j5 Kapitalizm 0 11977 222611 206828 2026-10-31T10:50:34Z Terrus38 14026 222611 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Burguesía.jpg|mały|]] '''Kapitalizm''' – system gòspòdarczi òparti na priwatny włôsnoscë strzodków produkcji i w kònsekwencji czerpaniô z nich zyskù, i na swòbòdnym òbroce dobrama w ramach rënkù; stąd téż gòspòdarka kapitalisticznô nazéwónô je téż gòspòdarką rënkòwą. Swòbòda dzałalnoscë na rënkù przejôwiô sã w pòstacji wòlny przedsãbiorczoscë, wòlnégò òbrotu towarama i ùsługama, swòbòdnégò òbrotu prawama włôsnoscë, jistnieniô sprôwnëch institucji finansowëch i na wòlny kònkùrencji pòmidzë pòdmiotama. [[Ekònomiô|Ekònomiscë]], historicë, ekònomiscë politiczny i socjologòwie w swòjich analizach kapitalizmù przejmùją szeroczi wachlôrz perspektiw i rozpoznają różné jegò fòrmë w praktice. I tak westrzód nich znôjdują sã m.in. leseferizm i wòlnorënkòwi kapitalizm, abò kapitalizm państwòwi i kapitalizm òpiekùńczy. Różné fòrmë kapitalizmù, w różnym stopniu traktują taczé zagadnienia jak m.in. wòlny rënk, włôsnosc państwòwô, przeszkòdë dlô wòlny kònkùrencji czë prowôdzenié przez państwò pòliticzi spòłeczny. Stãpień kònkùrencji na rënkach, rolô interwencji i regùlacji, a téż zakres włôsnoscë państwòwi różnią sã w zôleżnoscë òd mòdelu kapitalizmù. Zakres, w jaczim różné rënczi są wòlné i zasadë òkreslającé włôsnosc priwatną są kwestią pòliticzi i przëjãtëch strategii ekònomicznëch. Wiãkszosc jistniejącëch gòspòdarków kapitalistycznëch to gòspòdarczi mieszóné, chtërne parłączą elementë wòlnégò rënkù z interwencją państwa i w niechtërnëch przëpôdkach planowanim gòspodarczim. == Òbaczë téż == * [[Deflacjô (ekònomiô)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ekònomiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] dvx2nmjjouopp0dix44k6ufplxa11cp Szimón Krofey 0 12113 222396 213974 2026-10-30T20:12:09Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222396 wikitext text/x-wiki #TAM [[Szëmón Krofej]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 4cfli1ll5f08kqwxcx2ezvubylshi1x Szablóna:Legéńda 10 12159 222555 206308 2026-10-31T03:29:37Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 222555 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Legeńda|render}}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> lq79pr49gcrh18d55h0mh6bxm86u373 Szablóna:Postać religijna infobox 10 12198 222547 189457 2026-10-31T03:27:09Z Iketsi 3254 {{ADR}} 222547 wikitext text/x-wiki {{ADR}} juhndsjf960pqnvhxvkejmbkqugg6x1 Szablóna:Imagemap Miemieckô 10 12286 222534 216525 2026-10-31T03:08:40Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë ilustracjów]] 222534 wikitext text/x-wiki {{#tag:imagemap| Òbrôzk:{{{Òbrôzk|{{{1|Karte Deutsche Bundesländer (nummeriert).svg}}}}}}{{!}}{{{Maße|{{{2|190px}}}}}}{{!}}{{{Alt|{{{3|Karte}}}}}}{{#if: {{{4|}}} | {{!}}{{{4}}}{{#if: {{{5|}}} | {{!}}{{{5}}} }} }} circle 481 258 27 [[Berlëno]] circle 189 198 27 [[Bremeńskô|Bremen]] circle 181 155 18 [[Bremeńskô|Bremen]] circle 271 155 27 [[Hambùrg]] poly 182 121 59 137 58 152 86 172 80 243 60 245 61 261 79 287 122 267 137 277 136 307 169 299 158 266 184 258 188 274 207 262 213 275 203 284 228 344 249 358 236 378 253 386 309 359 308 311 336 305 321 231 361 212 331 174 290 171 253 170 251 154 223 120 [[Dolné Saksë]] poly 208 566 201 510 269 462 308 493 361 475 394 477 438 520 526 632 528 668 460 711 486 761 472 774 338 787 290 793 243 768 276 756 269 688 302 648 285 612 273 570 253 545 231 545 [[Bajerë]] circle 58 581 38 [[Saarskô]] poly 198 117 150 24 157 2 192 1 241 19 343 52 350 65 322 111 322 144 306 170 287 170 280 135 247 149 226 117 [[Szlezwidzkô-Hòlsztińskô]] poly 360 210 405 225 409 296 467 325 470 369 525 370 530 355 573 349 564 251 531 217 542 170 503 154 481 183 441 188 394 170 353 195 [[Brandenbùrgiô]] poly 575 349 589 372 589 409 578 427 516 439 462 473 420 496 394 475 392 460 441 420 415 405 403 368 438 349 463 348 467 368 522 376 532 357 [[Saksë]] poly 266 385 280 411 257 447 310 489 364 473 394 473 390 453 438 419 418 407 411 423 359 395 358 376 317 357 [[Turinga]] poly 325 231 338 305 309 311 313 353 361 377 359 393 411 422 414 407 401 367 438 344 466 347 466 324 411 300 402 225 363 212 [[Sakso-Anhalt]] poly 461 24 495 41 531 97 541 168 502 153 479 183 442 189 398 170 353 195 331 171 309 168 324 145 324 114 352 67 [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] poly 239 773 97 775 87 757 111 652 152 622 164 567 177 560 205 569 233 543 252 545 269 569 299 649 265 685 273 753 [[Badeniô-Wurtemberga]] poly 145 442 121 519 156 519 163 564 178 557 206 568 199 510 266 461 256 444 273 413 264 384 250 389 233 380 243 358 233 350 189 370 [[Hesë]] poly 7 327 3 406 26 473 59 476 124 424 140 444 188 366 221 358 227 345 198 284 207 276 207 269 188 279 182 265 161 266 171 298 135 309 136 274 120 268 70 289 [[Nordowô Nadreniô-Westfalëjô]] poly 24 474 6 504 28 536 22 557 68 548 85 552 92 609 147 624 164 566 157 521 119 521 141 446 126 426 58 479 [[Nadreniô-Palatinat]] poly 65 798 75 774 97 782 117 772 173 770 185 758 205 758 245 786 235 798 [[Szwajcarskô]] poly 207 760 239 780 247 766 229 758 215 756 [[Bodeńsczé Jezoro]] poly 237 796 241 774 251 770 263 774 271 784 279 798 295 788 293 770 315 774 333 788 365 780 373 764 399 766 439 766 465 776 467 752 459 736 447 708 497 676 509 664 515 650 545 666 579 644 587 622 589 796 343 798 [[Aùstriô]] poly 3 568 17 578 27 572 37 542 27 534 19 528 17 502 9 500 0 520 [[Luksembùrg]] poly 0 572 29 570 43 586 57 608 147 624 121 666 107 712 107 766 105 774 99 778 83 778 75 772 65 784 73 792 67 798 1 798 [[Francjô]] poly 1 512 9 502 19 498 29 480 13 444 0 440 [[Belgijskô]] poly 589 430 567 436 547 428 413 498 413 514 431 528 425 552 441 582 457 582 515 642 533 660 541 662 551 654 569 662 571 638 581 642 587 616 [[Czeskô Repùblika]] poly 539 115 539 121 563 127 563 149 545 141 553 183 535 225 565 257 565 279 571 299 575 315 563 331 575 351 573 363 585 369 587 387 579 423 589 419 587 99 [[Pòlskô]] poly 1 439 9 443 9 425 1 415 1 405 15 397 23 371 5 329 21 319 35 327 63 313 51 305 77 287 69 265 51 265 59 245 75 247 83 189 61 165 0 175 [[Niderlandë]] poly 179 15 219 23 225 23 239 15 259 21 279 11 307 25 337 27 357 45 383 39 389 47 393 35 399 21 431 7 417 3 403 0 377 1 383 11 359 19 345 11 333 21 313 25 323 3 177 1 [[Duńskô]] poly 573 0 589 9 589 1 [[Duńskô|Bòrnhòlm (do Duńsczi)]] poly 513 127 523 133 537 133 541 135 561 149 557 123 539 121 519 121 [[Szczecyńsczi Wik]] poly 125 84 127 94 135 92 135 86 137 82 [[Szlezwik-Holsztén|Helgòland (do SH)]] poly 1 156 57 140 99 120 149 120 163 84 143 32 147 0 0 0 [[Nordowé Mòrzé]] poly 267 24 275 54 311 68 325 64 331 50 339 52 349 56 353 64 345 82 331 100 325 104 337 104 349 102 369 86 397 90 411 78 419 54 455 58 465 42 485 34 487 44 503 46 507 56 501 64 521 80 519 92 539 112 549 110 585 96 589 8 567 2 431 0 435 12 419 14 395 36 397 48 389 54 383 44 363 50 349 40 319 30 329 18 335 10 343 6 341 0 325 0 313 34 301 28 289 24 279 14 277 6 269 6 273 16 [[Bôłt]] }}<noinclude> Diese Vorlage erzeugt eine [[Verweissensitive Grafik|anklickbare Karte]] (eine sogenannte [[Hilfe:Bilder#Imagemaps|Imagemap]]) von Deutschland mit den 16 Bundesländern und Stadtstaaten. Die Imagemap ist in erster Linie als Ergänzung zur [[Vorlage:Navigationsleiste Deutsche Länder|Navigationsleiste Deutsche Länder]] gedacht und soll die selben Links wie diese enthalten. Verwendung: <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|Òbrôzk.svg}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|Òbrôzk.svg|left|281px}} Es dürfen nur Bilder mit einer Basisgröße von 592&nbsp;×&nbsp;801 Pixeln eingesetzt werden. Die zur Verfügung stehenden Karten sind in der [[commons:Category:SVG maps of Germany|Kategorie ''SVG maps of Germany'']] sowie den dortigen Unterkategorien zu finden. Für die Verwendung in Infoboxen (experimentell): <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}<nowiki>|Bild=…|Maße=left{{!}}190px|Alt=…}}</nowiki> [[Kategòrëjô:Szablónë ilustracjów]] </noinclude> 2q0t1vdmxg6fimhg9p8bb16aupitshm Islam 0 12312 222591 220700 2026-10-31T10:37:21Z Terrus38 14026 222591 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:The Kaaba during Hajj - edited.jpg|mały|Swiãtnica Al Kaba w Mekce, cel [[Pielgrzimka|pielgrzimki]]]] '''Islam''', '''mahòmetanizm''' to je monoteistycznô religijô, pòwstała w VII stalata na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Półòstrowie]]<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/islam;3915558.html Islam] Encyklopedia PWN [2025-08-29]</ref>. Wedle Islamu slédnym prorokiem bëł Mahòmet, a jej swiãtã knégã je Kòran<ref name=":1">[https://wydarzenia.interia.pl/tematy-islam,gsbi,6797 Islam] Interia Wydarzenia [2025-08-29]</ref>. Swiãtnicą w islamie je [[Meczet]]<ref>[https://www.britannica.com/topic/mosque mosque] Encyclopedia Britannica [2025-08-29]</ref>. Wëznôwca islamu to mùzułmón<ref name=":0" />. Przédnëma czerënkama islamu sã sùnnizm, szyizm i charydżyzm. Islam skłôda sã z piãcu fùńdameńców, sã to<ref name=":1" />: * szahada – wëznanié wiary w jedurnego Bòga Allaha i proroka Mahòmeta Tekst wëznania: ''Nié mô Bòga nad Allaha a Mahòmet je jegò prorokã''<ref>[https://mzr.pl/deklaracja-wiary-szahada/ Deklaracja wiary – szahada] Muzułmański Związek Religijny w RP [2025-08-29]</ref> ({{jãz.|ar}} لَا إِلٰهَ إِلَّا الله مُحَمَّدٌ رَسُولُ الله, lā ʾilāha ʾillā-llāh, muḥammadun rasūlu-llāh) * salat – mòdlëtwa odmawiana piãc rôzy codzéń * zakat – klëczné na rzecz potrzebujących * sawm – pòst w miesącu ramadan, * hadżdż – pielgrzimka do Mekki przënômni rôz w żëcu == Islam w Pòlsce == [[Òbrôzk:Meczet w Gdańsku.JPG|mały|Meczet w [[Gduńsk|Gduńsku]]]] Pierszi mùzułmónie zjôwili sã w [[Pòlskô|Pòlsce]] w XIV stalata, bëli to Litewsczi Tatarzy, chtërzy zamieszkoli w [[Wiôldżé Ksãżstwò Lëtewsczé|Wiôldżim Ksãżstwã Lëtewsczim]], a pòtemù w [[Repùblika Òbu Nôrodów|Repùblice Òbu Nôrodów]]. Do dzys mieszkają oni w Bohonikach i Kruszynianach na terenie [[Pòdlasczé wòjewództwò|pòdlasczégò wòjewództwa]]. Tam sã także nôjstarsze Meczety. Dzysdnia w Pòlsce Islam wëznaje kòle 20-30 tësąców lëdzi<ref name=":1" />. Tatarsczi Meczet je także w [[Gduńsk|Gduńsku]]. Òficjalno je w ùżëtkù òd 1990<ref>Selim Chazbijewicz, [https://meczetwgdansku.com/tatarzy-w-gdansku/ Tatarzy w Gdańsku] Meczet w Gdańsku [2025-08-29]</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Al Shahada.jpg|Szahada Òbrôzk:Mosque.jpg| </gallery> == Mapë == <gallery mode="packed" heights="200"> Òbrôzk:Islam percent population in each nation World Map Muslim data by Pew Research.svg| Òbrôzk:Madhhab Map3.png| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] rez9xlk079nkvn25zzndhs6h9yho346 Chrzescëjaństwò 0 12382 222593 213347 2026-10-31T10:37:35Z Terrus38 14026 222593 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Christian cross.svg|mały|Krziż]] '''Chrzescëjaństwò''' – monotejisticznô religijô, pòwstała w I stalata n.e. na Blisczim Wschòdze, zôczątkował ją Jezës z Nazaretu<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/chrzescijanstwo;3886180.html Chrześcijaństwo] Encyklopedia PWN</ref>. Chrzescëjaństwò je Abrahamòwą religią (tak jak [[Judaizm]] ë [[Islam]]), bo òdnosë sã do proroka Abrahama<ref>Jóźwiak M., ''[https://misyjne.pl/post-w-religiach-abrahamowych/ Post w religiach Abrahamowych]'' [online], Misyjne.pl, 26 strëmiannika 2024 [dost. 2026-09-09] ({{Jãz.|pl}}).</ref>. Wczasne chrzescëjaństwò bëło przesladowane bez czezera Rzimu. W 313 n.e. czezer Kònstantin Wiôldżi wëdał mediolańsczi edikt, chtërën wprowadzëł wolnosc wëznania<ref>[https://web.archive.org/web/20260105162415/https://mnki.pl/pl/obiekt_tygodnia/2012/pokaz/121,zwyciezysz_krolu_konstanty,1 Zwyciężysz królu Konstanty] Muzeum Narodowe w Kielcach</ref><ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/edict-milan Edict of Milan] EBSCO</ref>, a w 380 czezer Teodozjusz ùstanowił chrzescëjaniznã państwową religiją<ref>[https://sites.rhodes.edu/coins/romes-conversion-christianity-and-its-lasting-legacy Rome's Conversion to Christianity and its Lasting Legacy] Rhodes College</ref>. Przédnymi czerënkami sã: * [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcyzm]] – czerënk, chtërnëgo przédnikã je biskup Rzimù, ùważany za nastãpnika Swiatego Piotra * [[Prawòsławié]] – związóny z wschòdny schizmã * [[Protestantizm]] – czerënk jaczi nastôł òbczas refòrmacëji (m.jin. [[lëterstwò]]) == Statistiki == [[Òbrôzk:Percent of Christians by Country–Pew Research 2011.svg|mały|330px|Chrzescëjanizna na Swiecie, 2011]] Chrzescëjaństwò to nôwikszô religijô swiata. Wëznaje ją 2.38 miliarda lëdzi, co je 30% swiatowi pòpùlacji<ref>[https://www.worldatlas.com/religion/the-10-largest-religions-in-the-world-2025.html The 10 Largest Religions in the World] WorldAtlas</ref>. Nôwikszim czerënkã je [[Katolëcczi Kòscół|Rzimsczi Katolëcyzm]], z wicy jak miliardã wiérnych<ref>[https://www.bartehrman.com/christian-denominations/ Christian Denominations: A List of All 46 Types of Christianity] Bartehrman</ref>. === Chrzescëjaństwò w Pòlsce === W [[Pòlskô|Pòlscze]] 88,8% przenôlégô do katolëcczego Kòscóła, 0,2% do jinszego òbrządku katolëcczego, 0,5% wëznaje prawòsławié, 0,4% protestancëznã i jinsze kòscoły protestancczi tradicji, 0,5% jinsze chrzescijańsczi wëznania, a 0,5% to swiôdkowie Jehówy (badanié z 2024)<ref>Bożewicz M. [https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2024/K_050_24.PDF Religijność Polaków w ostatnich dziesięcioleciach] Centrum Badania Opinii Społecznej</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Juan de Juanes 002.jpg|[[Jezës Christus|Jezës]] z Eùcharystią Òbrôzk:Unknown - tuntematon - ökänd- Theotokos Hodegetria, Bysantic icon - Jumalanäiti Hodigitria, bysanttilainen ikoni (28845470903).jpg|Prawòsławnô ikòna Òbrôzk:Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|Bazilika Sw. Piotra, [[Watikan]] Òbrôzk:SM Łódź Kościół św Mateusza 2017 (2) ID 613039.jpg|Kòscół ewanielëckò-aùgsbùrsczi w [[Łódź|Łodzi]] </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.vatican.va/content/vatican/pl.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] ryygyyeeqi2mmcr9sczyecdwqiyauyl Mònarchiô 0 12389 222612 219127 2026-10-31T10:50:40Z Terrus38 14026 222612 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Royal crown - Heraldischer Atlas (147953875).jpg|mały|Kòróna, symból wëszëznë mònarchë]] '''Mònarchiô''' je [[Fòrma państwa|fòrmą państwa]], chtërnégò przédnikã je mònarcha (np. król, césôrz, ksążã ëtp)<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20240601162628/https://encyklopedia.interia.pl/historia/slownik-pojec/news-monarchia,nId,1977099 Monarchia] Encyklopedia Interia</ref>. == Dzysdniowé fòrmë mònarchii == * absolutnô mònarchiô – mònarchiô, gdze przédnik ma nieògrańczonô wëszëznã<ref>[https://web.archive.org/web/20250810025055/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-absolutna;3942921.html monarchia absolutna] Encyklopedia PWN</ref> * kònstitucyjnô mònarchiô – mònarchiô, gdze [[kònstitucjô]] ògrańczô wëszëznã przédnika<ref>[https://web.archive.org/web/20230610164930/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-konstytucyjna;3942923.html monarchia konstytucyjna] Encyklopedia PWN</ref> * parlameńtarnô mònarchiô – mònarchiô, gdze rząd dzelë wëszëznã z [[Parlameńt|parlameńtã]] ë ògrańczô wëszëznã mònarchë<ref name=":0" /> == Mònarchie na swiece == [[Òbrôzk:Modern Monarchies.svg|mały|<span style="color:#AA0000;font-weight:;">czerwòny</span> – absolutné mònarchie<br><span style="color:#D45500;font-weight:;">apfelzynowi</span> – kònstitucyjné mònarchie<br><span style="color:#285F27;font-weight:;">zelony</span> – parlameńtarné mònarchie<br><span style="color:#FF00FF;font-weight:;">różewi</span> – plemienné mònarchie<br><span style="color:#FBCE00;font-weight:;">żôłti</span> – ''quasimònarchie'']] === Eùropa === * [[Andora]] * [[Belgijskô|Belgiô]] * [[Duńskô]] * [[Szpańskô]] * [[Niderlandë]] * [[Liechtenstein]] * [[Luksembùrg]] * [[Mònakò]] * [[Norweskô]] * [[Szwédzkô]] * [[Wiôlgô Britaniô]] * [[Watikan]] === Azjô === * [[Saùdijskô Arabiô]] * [[Bahrajn]] * [[Bhutan]] * [[Brunei]] * [[Japóńskô]] * [[Jordaniô]] * [[Kambòdżô]] * [[Katar]] * [[Kùwejt]] * [[Malezjô]] * [[Òman]] * [[Tajlandiô]] * [[Zjednóné Arabsczé Emiratë]] === Afrika === * [[Eswatini]] * [[Lesotho]] * [[Marokò]] === Amerika === * [[Antigùa i Barbuda]] * [[Bahamë]] * [[Belize]] * [[Grenada]] * [[Jamajka]] * [[Kanada]] * [[Saint Kitts i Nevis]] * [[Saint Lucia]] * [[Saint Vincent i Grenadinë]] === Australiô i Òceaniô === * [[Aùstraliô]] * [[Fidżi]] * [[Nowô Zélandiô]] * [[Òstrowë Salomòna]] * [[Papùa-Nowô Gwineja]] * [[Samòa]] * [[Tonga]] * [[Tuvalu]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Fòrmy państwa]] [[Kategòrëjô:Pòlitika]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] mvabjxxy9k3ttarw1gq6uw23yvqydpw NATO 0 12413 222596 218099 2026-10-31T10:40:01Z Terrus38 14026 222596 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòliticznô òrganizacjô|miono=Organizacjô Nordowòatlanticczégò Traktatu|gwôsné miono=North Atlantic Treaty Organization<br>Organisation du traité de l’Atlantique nord|fana=Flag of NATO.svg|miono-genitiw=NATO|himn=The NATO hymn<br> (Himn NATO)|na karce=North Atlantic Treaty Organization (orthographic projection).svg|jãzëk=[[Angelsczi jãzëk|angelsczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]]|stolëca=[[Bruksela]]|data ùsôdzenia=4 łżëkwiata 1949|Prezydeńt=Mark Rutte}} '''Organizacjô Nordowòatlanticczégò Traktatu''' ({{jãz.|en}} ''North Atlantic Treaty Organization'' – NATO; {{jãz.|fr}} ''Organisation du traité de l’Atlantique'' ''nord'' – '''OTAN''') – midzënôrodnô organizacjô pòliticzno-wòjskòwô ùsadzonô na mòcë pòdpisanégò 4 łżëkwiata 1949 r. [[Nordowòatlanticczi Traktat|Nordowòatlanticczégò Traktatu]], dzejô òd 24 zélnika 1949 rokù. Przédnym célã jistnieniô NATO w sztóce ùsadzëniô bëła militarnô òbarna przed mòżlëwą ataką ze stronë [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|ZSRR]] ë jegò [[Pòrénczny blok|satelicczich krajów]], òd 1955 rokù zorganizowónëch w sztrukturã [[Warszawsczi Ùkłôd|Warszawsczégò Ùkładu]]. Pò [[Rozpôd ZSSR|rozpadze Radzecczégò Związkù]] ë rozrzeszeniu Warszawsczégò Ùkładu w 1991 rokù, pôłni stabilizacyjną wiersztã, bierzącë sã za òbarnã przed rozkòscérzanim sã regionalnëch kònfliktów. Pôłni téż rolã gwaranta bùtnowégò bezpiekù nôleżniczich państwów. Zdrëszëna òpiérô sã na zasadzë kòlektiwny òbarnë, zgódno z jegò spòdlecznym założenim, eż zbrójny nôpôd jednégò z nôleżników ùwôżóny je za atakã naprzék wszëtczim nôleżnikóm. == Nôleżnicë NATO == {{Kòlumnë|em=20|1= * [[Albańskô]] * [[Belgiô]] * [[Bùłgariô]] * [[Chòrwackô]] * [[Czeskô]] * [[Czôrnogóra]] * [[Duńskô]] * [[Estoniô]] * [[Fińskô]] * [[Francjô]] * [[Greckô]] * [[Islandiô]] * [[Italskô]] * [[Kanada]] * [[Lëtwa]] * [[Luksembùrg]] * [[Łotwa]] * [[Madżarskô]] * [[Niemieckô]] * [[Niderlandë]] * [[Nordowô Macedoniô]] * [[Norweskô]] * [[Pòlskô]] * [[Pòrtugalskô]] * [[Rumùńskô]] * [[Słoweniô]] * [[Słowackô]] * [[Szpańskô]] * [[Szwédzkô]] * [[Tëreckô]] * [[Wiôlgô Britaniô]] * [[Zjednóné Stanë Americzi]] }} == Pòdôwczi == * Wiéchrzëzna - 25 000 000 km² * Lëdztwò - 950-980 000 000 * Sedzba - [[Bruksela]] * Militarnô sëła - 3,4 mln wòjôrzów * Przédnik - Mark Rutte == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.nato.int Domôcô starna] {{NATO}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:NATO| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 7lviavuk260kmgxb7nt7c19qugtnpmo Rzéka 0 12417 222353 213161 2026-10-30T20:05:12Z Terrus38 14026 222353 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pirogue running on the Mekong at golden hour between Don Det and Don Khon Laos.jpg|mały|[[Piroga]] ([[Laòs]])]] [[Òbrôzk:Nile R02.jpg|mały|[[Nil]]]] '''Rzéka''' – nôtëralny, wiéchrzëznowy [[cek]], płënący w wëżłobionym bez [[Erozjô|erozjã]] rzéczną [[Kòrëto rzéczi|kòrëce]], cządowò zaléwający [[Dolëna|dolënã]] rzéczną. W [[Pòlskô|Pòlsce]] przëjimô sã, że rzékã stanowi cek ò wiéchrzëzni [[Dorzéczé|dorzécza]] pòwiżé 100 km². == Etimòlogiô == [[Kaszëbsczi jãzëk|Kaszëbsczé]] słowò ''rzéka'' mô swoje òdpòwiedniczi w jinszich [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëkach]] ({{jãz.|ru}} река, {{jãz.|bg}} река, {{jãz.|hbs}} ''река/reka'' itd.) Słowama witnyma, wëstãpującëma w jinszich indoeùropejsczich jãzëkach, spòkrewnione m.jin. z {{jãz.|in}} rïti, starnoind. rayas, {{jãz.|la}} rivus, {{jãz.|fr}} rivière, {{jãz.|en}} river, morfemë rdzénné wëmienionëch słowów to kòntinuantë praindoeùropejsczégò jãzëka rdzénia rei-, wëstãpującégò równowôrtnie z roi- (płënąc, cec), etimòlogiczné łączą sã z słowama rojic sã i zdrój. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Jezoro]] * [[Czôłen]] |col2= === Rzéczi === {{#categorytree:Rzéczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bibliografiô == * Bajkiewicz-Grabowska E., Mikulski Z., ''Hydrologia ogólna'', 2007. * Winfried Lampert, Ulrich Sommer, ''Ekologia wód śródlądowych''. * ''Poradnik badania jakości wód'', NFOŚ, Warszawa 1996, ISBN 83-85908-29-3. * Tomasz Urbański, ''Ekologia. Środowisko. Przyroda'', WSiP, Warszawa 1996, ISBN 83-02-05649-9. * ''Encyklopedia powszechna PWN'', Warszawa 2007. * Stanisław Bernatowicz, ''Zasady ekologii środowiska wodnego'', Suwałki 1990. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] fbj1g82uwiqla2v9nqi3qv5gg4vg8zu Kategòrëjô:Historiô 14 12426 222780 212619 2026-10-31T11:45:16Z Terrus38 14026 222780 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Humanisticzné nôùczi]] gw6d0ow0fnikicjdvk9y614608rtuuu Fridrik Szopen 0 12438 222579 218859 2026-10-31T10:20:19Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Friderik Chòpin]] do [[Fridrik Szopen]]: pisënk 218859 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Frederic Chopin photo.jpeg|mały|Friderik Chòpin (1849)]] '''Friderik Frãcëszk Chòpin''' ({{jãz.|pl}} ''Fryderyk Franciszek Chopin'', ''Fryderyk Chopin'', {{jãz.|fr}} ''Frédéric Chopin''; ùr. [[22 gromicznika]] abò [[1 strëmiannika]] 1810 w [[Żelazowô Wòlô|Żelazowi Wòli]], ùm. [[17 pazdzérznika]] [[1849]] w [[Pariz|Pariżu]]) – [[Pòlskô|pòlsczi]] [[kómpòzytór]] ë [[Mùzyka|mùzyk]], jeden z nôwëbitniészëch w dzejach. Nazëwóny bëł ''piesniodzeją klawiru''. Czerpôł z pòlsczi lëdowi mùzyczi. W 1831 rokù zamieszkôł w [[Francëjô|Francëji]]. == Òbaczë téż == * [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Friderika Chopina we Wejrowie]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlsczi mùzycë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] ppq3kstj96nr0ipkg8hdirr0qodmmq2 222582 222579 2026-10-31T10:21:13Z Terrus38 14026 222582 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Frederic Chopin photo.jpeg|mały|Friderik Chòpin (1849)]] '''Friderik Frãcëszk Chòpin''' ({{jãz.|pl}} ''Fryderyk Franciszek Chopin'', ''Fryderyk Chopin'', {{jãz.|fr}} ''Frédéric Chopin''; ùr. [[22 gromicznika]] abò [[1 strëmiannika]] 1810 w [[Żelazowô Wòlô|Żelazowi Wòli]], ùm. [[17 pazdzérznika]] [[1849]] w [[Pariz|Pariżu]]) – [[Pòlskô|pòlsczi]] [[kómpòzytór]] ë [[Mùzyka|mùzyk]], jeden z nôwëbitniészëch w dzejach. Nazëwóny bëł ''piesniodzeją klawiru''. Czerpôł z pòlsczi lëdowi mùzyczi. W 1831 rokù zamieszkôł w [[Francëjô|Francëji]]. == Òbaczë téż == * [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Fridrika Szopena we Wejrowie]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlsczi mùzycë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] ko1kffhj115qs3pcqe7npy3c6yhhxeq 222588 222582 2026-10-31T10:33:35Z Terrus38 14026 222588 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Fridrik Szopen|fùl miono=Fridrik Frãcëszk Szopen|pòlsczé miono=Fryderyk Franciszek Chopin|fùl òriginalné=Frédéric François Chopin|znankòwnik=Francësczé|òbrôzk=Frederic Chopin photo.jpeg|môl narodzeniégò=[[Żelazowô Wòlô]]|môl smiercë=[[Pariz]]|wark=kómpòzytór, mùzyk|data narodzeniégò=[[22 gromicznika]] abò [[1 strëmiannika]] [[1810]]|data smiercë=[[17 pazdzérznika|17 pajicznika]] [[1849]]|nôrodnosc=[[Pòlôszë|pòlskô]]|plac zamieszkaniô=Pariz|ùczbòwniô=Głównô Szkòła Mùzyczi ([[Warszawsczi Ùniwersytet]])|przëczëna smiercë=płëcné [[sëchòtë]]}} '''Fridrik Frãcëszk Szopen''' ({{jãz.|pl}} ''Fryderyk Franciszek Chopin'', {{jãz.|fr}} ''Frédéric François Chopin''; ùr. [[22 gromicznika]] abò [[1 strëmiannika]] 1810 w [[Żelazowô Wòlô|Żelazowi Wòli]], ùm. [[17 pazdzérznika|17 pajicznika]] [[1849]] w [[Pariz|Parizu]]) – [[Pòlskô|pòlsczi]] [[kómpòzytór]] ë [[Mùzyka|mùzyk]], jeden z nôwëbitniészëch w dzejach. Nazëwóny bëł ''piesniodzeją klawiru''. Czerpôł z pòlsczi lëdowi mùzyczi. W 1831 rokù zamieszkôł we [[Francjô|Francje]]. == Òbaczë téż == * [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Fridrika Szopena we Wejrowie]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlsczi mùzycë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 3f508o21uamyvii4icffiz1x9xuge8r Felis silvestris catus 0 12473 222728 220098 2026-10-31T11:33:42Z Xqbot 1155 Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Domôcy kòt]] 222728 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Domôcy kòt]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z łacyńsczi pòzwë gatënkù]] 37u2eejavakv08xo6ib4kswkhoztcw4 Felis domesticus 0 12474 222729 220394 2026-10-31T11:33:47Z Xqbot 1155 Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Domôcy kòt]] 222729 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Domôcy kòt]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z łacyńsczi pòzwë gatënkù]] 37u2eejavakv08xo6ib4kswkhoztcw4 Felis silvestris domesticus 0 12475 222730 220160 2026-10-31T11:33:52Z Xqbot 1155 Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Domôcy kòt]] 222730 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Domôcy kòt]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z łacyńsczi pòzwë gatënkù]] 37u2eejavakv08xo6ib4kswkhoztcw4 Felis catus 0 12476 222731 220398 2026-10-31T11:33:57Z Xqbot 1155 Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Domôcy kòt]] 222731 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Domôcy kòt]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z łacyńsczi pòzwë gatënkù]] 37u2eejavakv08xo6ib4kswkhoztcw4 Canis lupus 0 12496 222366 192351 2026-10-30T20:12:05Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222366 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Szari wilk]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] luqqh38rqo68d1edrgl9i93hqt7e68m Japóńsczi jãzëk 0 12547 222647 206857 2026-10-31T11:01:43Z Terrus38 14026 222647 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bloem- en graspatronen - deel twee Shasei soka moyo - ge (titel op object), RP-P-2005-557B.jpg|mały]] '''Japóńsczi jãzëk'''<ref name="RKJ2014-161">{{RKJ|2014|161}}</ref> ({{jãz.|ja}} 日本語 ''nihon-go'') – jãzëk brëkòwóny bez òk. 130 mln mieszkańców [[Japóńskô|Japóńsczi]] a japońsczich emigrantów na wszëtczich kòntinentach. W [[Japóńskô|Japóńsczi]] ni mô rechtu, chtërné definiowacòno japońsczi jakno òficjalny jãzëk Japońsczi. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Kòreańsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.youtube.com/watch?v=J6oKQXNpByk — カシューブ人とその言語　-ポーランドのエスニックマイノリティ- * https://www.youtube.com/watch?v=upSxPxYqxFM 《ポーランドの少数言語5》現状唯一の地域言語カシューブ語 [[Kategòrëjô:Japóńsczi jãzëk| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] bt90ntm89202eak5h2k3an5rg3xf74x Szablóna:Pòzwë òd 10 12551 222546 194385 2026-10-31T03:26:14Z Iketsi 3254 kat. 222546 wikitext text/x-wiki <span class="selfreference">{{#if:{{{2|}}}|Starnë i przenieseniô do starn|Artikle i przenieseniô do artiklów}} naczinający sã òd&nbsp;„[[Specjalna:Strony według prefiksu/{{#if:{{{2|}}} |{{{2}}}:{{{1|{{PAGENAME}} }}} |{{{1|{{FULLPAGENAME}} }}} }}|{{{3|{{#if:{{{2|}}} |{{{2}}}:{{{1|{{PAGENAME}} }}} |{{{1|{{FULLPAGENAME}} }}} }}}}}]]”</span><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> eqf6nyvgf3ysvt2pe5sfe6qirox2t3l Szwajcarskô 0 12562 222412 194148 2026-10-30T20:12:12Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222412 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Szwajcariô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] aealg8fin0vnrjkcexzrw6s68wh42db Szablóna:Culture.pl 10 12582 222501 217738 2026-10-31T01:37:12Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do artiklów|Szablónë do artiklów]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do == Bùtnowé pòwrózczi ==|Szablónë do == Bùtnowé pòwrózczi ==]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222501 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if: {{{pl|}}} | {{#if: {{{pl2|}}} | [{{{pl|}}} {{{pl2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|pl}}) | pl2=? }} |}} ::{{#if: {{{en|}}} | {{#if: {{{en2|}}} | [{{{en|}}} {{{en2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|en}}) | en2=? }} |}} ::{{#if: {{{uk|{{{ua|}}}}}} | {{#if: {{{uk2|{{{ua2|}}}}}} | [{{{uk|{{{ua|}}}}}} {{{uk2|{{{ua2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|uk}}) | uk2=? }} |}} ::{{#if: {{{ko|{{{kr|}}}}}} | {{#if: {{{ko2|{{{kr2|}}}}}} | [{{{ko|{{{kr|}}}}}} {{{ko2|{{{kr2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|ko}}) | ko2=? }} |}} ::{{#if: {{{ja|{{{jp|}}}}}} | {{#if: {{{ja2|{{{jp2|}}}}}} | [{{{ja|{{{jp|}}}}}} {{{ja2|{{{jp2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|ja}}) | ja2=? }} |}} ::{{#if: {{{zh-hans|{{{zhs|}}}}}} | {{#if: {{{zh-hans2|{{{zhs2|}}}}}} | [{{{zh-hans|{{{zhs|}}}}}} {{{zh-hans2|{{{zhs2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|zh-hans}}) | zh-hans2=? }} |}} ::{{#if: {{{zh-hant|{{{zht|}}}}}} | {{#if: {{{zh-hant2|{{{zht2|}}}}}} | [{{{zh-hant|{{{zht|}}}}}} {{{zh-hant2|{{{zht2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|zh-hant}}) | zh-hant2=? }} |}} ::{{#if: {{{ru|}}} | {{#if: {{{ru2|}}} | [{{{ru|}}} {{{ru2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|ru}}) | ru2=? }} |}} </includeonly><noinclude> {{Szablóna szëkba}} <pre> {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} </pre> {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} ---- [[Kategòrëjô:Szablónë do == Bùtnowé pòwrózczi ==]] </noinclude> 4qlr4h5fbs3u4jmvfzd482kev04z7gl Szablóna:Sloworz.org 10 12590 222502 217742 2026-10-31T01:37:12Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do artiklów|Szablónë do artiklów]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do == Bùtnowé pòwrózczi ==|Szablónë do == Bùtnowé pòwrózczi ==]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222502 wikitext text/x-wiki <includeonly>[https://sloworz.org/csb/word/{{{1}}}/meaning/{{{2}}} https://sloworz.org/csb/word/{{{1}}}/meaning/{{{2}}}] [w:] [[Sloworz.org]], [[Fùndacjô Kaszëbskô]], Gduńsk</includeonly><noinclude> {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{Sloworz.org|8473|9667}}</nowiki></code> :{{Sloworz.org|8473|9667}} [[Kategòrëjô:Szablónë do == Bùtnowé pòwrózczi ==]] </noinclude> anyrfgx3kwnvh2oi7tdgw3r8i687e48 Szablóna:Hlist 10 12607 222498 194944 2026-10-31T01:26:59Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 222498 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#invoke:list|horizontal}}<noinclude> == Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowIncludeonly|main}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> jmllvujhybdlrclpzlyrrr6ric1s36n 222506 222498 2026-10-31T01:42:00Z Iketsi 3254 ShowSource 222506 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#invoke:list|horizontal}}<noinclude> == Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> c5l165qj6x1zkfs1lkb760xchq3ut3o 222513 222506 2026-10-31T01:47:17Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë lëstów|Szablónë lëstów]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222513 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#invoke:list|horizontal}}<noinclude> == Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Szablónë lëstów]] </noinclude> rcw3aygix8isy1invzfybae2jfq1072 222522 222513 2026-10-31T01:57:19Z Iketsi 3254 {{Zdrojowi kòd}} 222522 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#invoke:list|horizontal}}<noinclude> {{Zdrojowi kòd}} [[Kategòrëjô:Szablónë lëstów]] </noinclude> rb4839m8kyoy4i485nkugjpkzh22v6h 222531 222522 2026-10-31T02:48:54Z Iketsi 3254 {{#invoke:ShowSource|main}} 222531 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#invoke:list|horizontal}}<noinclude> {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Szablónë lëstów]] </noinclude> r47tbd3h2oogseuhmcv80cvjrliax7j Szablóna:B 10 12628 222494 195027 2026-10-31T01:11:26Z Iketsi 3254 kat. 222494 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{{2|auto}}} | KiB = {{formatnum:{{#expr: {{{1|0}}} / 1024 round {{{3|1}}}}}}} KiB | MiB = {{formatnum:{{#expr: {{{1|0}}} / 1048576 round {{{3|1}}}}}}} MiB | GiB = {{formatnum:{{#expr: {{{1|0}}} / 1073741824 round {{{3|1}}}}}}} GiB | auto = {{#ifexpr: {{{1|0}}} < 1024 | {{{1|0}}} B | {{#ifexpr: {{{1|0}}} < 1048576 | {{formatnum:{{#expr: {{{1|0}}} / 1024 round {{{3|1}}}}}}} KiB | {{#ifexpr: {{{1|0}}} < 1073741824 | {{formatnum:{{#expr: {{{1|0}}} / 1048576 round {{{3|1}}}}}}} MiB | {{#ifexpr: {{{1|0}}} < 1099511627776 | {{formatnum:{{#expr: {{{1|0}}} / 1073741824 round {{{3|1}}}}}}} GiB | {{formatnum:{{#expr: {{{1|0}}} / 1099511627776 round {{{3|1}}}}}}} TiB }} }} }} }} | #default = {{formatnum:{{#expr: {{{1|0}}} / 1048576 round {{{3|1}}}}}}} MiB }}</includeonly><noinclude> -------------- * <code><nowiki>{{B|1073741824}}</nowiki></code> → {{B|1073741824}} * <code><nowiki>{{B|1073741824|auto}}</nowiki></code> → {{B|1073741824|auto}} * <code><nowiki>{{B|1073741824|MiB}}</nowiki></code> → {{B|1073741824|MiB}} * <code><nowiki>{{B|1024|KiB}}</nowiki></code> → {{B|1024|KiB}} * <code><nowiki>{{B|1025|KiB|4}}</nowiki></code> → {{B|1025|KiB|4}} * <code><nowiki>{{B|1025||2}}</nowiki></code> → {{B|1025||2}} * <code><nowiki>{{B|3413332332341}}</nowiki></code> → {{B|3413332332341}} [[Kategòrëjô:Szablony przeliczników]] </noinclude> 6qnu3dfpj9tpp4v5gqpu8x74r1x3azz Kaszëbsczé Mùzeum miona Frãcëszka Trédra 0 12631 222452 221436 2026-10-30T20:13:18Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222452 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kaszëbsczé Mùzeùm m. Frãcëszka Trédra w Kartuzach]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] qqbh8m2fsthy0klv7fvm5jzboq0244a Kategòrëjô:Nôùkòwé towarzëstwa 14 12672 222744 195694 2026-10-31T11:38:50Z Terrus38 14026 222744 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Spòlëzna]] [[Kategòrëjô:Nôùka]] bvdpaieahh4nq879unk03cc3pzb4cjo Szablóna:Krôj-winowôcz 10 12701 222548 195911 2026-10-31T03:28:40Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 222548 wikitext text/x-wiki {{krôj pòdôwczi {{{1}}} | winowôcz| variant = }}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> kkjnd3uer5w0vtd371q9ibq01wdzxsr Szablóna:CSS image crop 10 12715 222491 195942 2026-10-31T00:31:25Z Iketsi 3254 + 222491 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{Image|}}}|{{#switch:{{{Location|{{{Align|}}}}}} | center | centre = <div class="center">}}<div class="{{#if:{{{Description|}}}|thumb <!-- -->{{#switch:{{{Location|{{{Align|}}}}}} | none | tnone | center | centre = tnone | left | tleft = tleft | right | tright = tright | #default = tright }}|<!-- if no description: -->{{#switch:{{{Location|{{{Align|}}}}}} | none = floatnone | center | centre = center | left = floatleft | right = floatright}}}}"> {{#if:{{{Description|}}}|<div class="thumbinner" style="width: {{#expr:{{{cWidth}}}+2}}px;">}} <div {{#if:{{{Description|}}}|class="thumbimage"}} style="width: {{{cWidth}}}px; height: {{{cHeight}}}px; overflow: hidden;"> <div style="position: relative; top: -{{{oTop|0}}}px; left: -{{{oLeft|0}}}px; width: {{{bSize}}}px"><!-- --><div class="noresize">[[File:{{{Image}}}{{#if:{{{bSize|}}}|{{!}}{{{bSize}}}px}}|alt={{{Alt|{{{Description|{{{Image}}}}}}}}}{{#if:{{{Link|}}}|{{!}}link={{{Link}}}}}{{#if:{{{Page|}}}|{{!}}page={{{Page}}}}}]]</div><!-- --></div> {{#if:{{{Description|}}}|</div> <div class="thumbcaption"> <div class="magnify">[[:{{#if:{{{magnify-link|}}}|{{{magnify-link}}}|File:{{{Image}}}}}| ]]</div>{{{Description}}} </div>}} </div> </div>{{#switch:{{{Location|{{{Align|}}}}}} | center | centre = </div>}}{{#ifeq:1|{{ifnumber|{{{cWidth|}}}{{{cHeight|}}}{{{oTop|}}}{{{oLeft|}}}{{{bSize|}}}}}||[[Kategòrëjô:CSS image crop using invalid parameters]]}}}}<noinclude> {| class="wikitable" |+ |- ! A !! Kòd !! B |- | [[Òbrôzk:Dew on grass Luc Viatour.jpg|thumb|]] | <syntaxhighlight lang="wikitext" copy> {{CSS image crop |Image = Dew on grass Luc Viatour.jpg |bSize = 400 |cWidth = 100 |cHeight = 100 |oTop = 180 |oLeft = 60 }}</syntaxhighlight> | {{CSS image crop |Image = Dew on grass Luc Viatour.jpg |bSize = 400 |cWidth = 100 |cHeight = 100 |oTop = 180 |oLeft = 60 }} |} </noinclude> a1dwqst3hnz70dwxc3fw02fqr9ka5rz 222493 222491 2026-10-31T00:52:16Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë ilustracjów]] 222493 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{Image|}}}|{{#switch:{{{Location|{{{Align|}}}}}} | center | centre = <div class="center">}}<div class="{{#if:{{{Description|}}}|thumb <!-- -->{{#switch:{{{Location|{{{Align|}}}}}} | none | tnone | center | centre = tnone | left | tleft = tleft | right | tright = tright | #default = tright }}|<!-- if no description: -->{{#switch:{{{Location|{{{Align|}}}}}} | none = floatnone | center | centre = center | left = floatleft | right = floatright}}}}"> {{#if:{{{Description|}}}|<div class="thumbinner" style="width: {{#expr:{{{cWidth}}}+2}}px;">}} <div {{#if:{{{Description|}}}|class="thumbimage"}} style="width: {{{cWidth}}}px; height: {{{cHeight}}}px; overflow: hidden;"> <div style="position: relative; top: -{{{oTop|0}}}px; left: -{{{oLeft|0}}}px; width: {{{bSize}}}px"><!-- --><div class="noresize">[[File:{{{Image}}}{{#if:{{{bSize|}}}|{{!}}{{{bSize}}}px}}|alt={{{Alt|{{{Description|{{{Image}}}}}}}}}{{#if:{{{Link|}}}|{{!}}link={{{Link}}}}}{{#if:{{{Page|}}}|{{!}}page={{{Page}}}}}]]</div><!-- --></div> {{#if:{{{Description|}}}|</div> <div class="thumbcaption"> <div class="magnify">[[:{{#if:{{{magnify-link|}}}|{{{magnify-link}}}|File:{{{Image}}}}}| ]]</div>{{{Description}}} </div>}} </div> </div>{{#switch:{{{Location|{{{Align|}}}}}} | center | centre = </div>}}{{#ifeq:1|{{ifnumber|{{{cWidth|}}}{{{cHeight|}}}{{{oTop|}}}{{{oLeft|}}}{{{bSize|}}}}}||[[Kategòrëjô:CSS image crop using invalid parameters]]}}}}<noinclude> {| class="wikitable" |+ |- ! A !! Kòd !! B |- | [[Òbrôzk:Dew on grass Luc Viatour.jpg|thumb|]] | <syntaxhighlight lang="wikitext" copy> {{CSS image crop |Image = Dew on grass Luc Viatour.jpg |bSize = 400 |cWidth = 100 |cHeight = 100 |oTop = 180 |oLeft = 60 }}</syntaxhighlight> | {{CSS image crop |Image = Dew on grass Luc Viatour.jpg |bSize = 400 |cWidth = 100 |cHeight = 100 |oTop = 180 |oLeft = 60 }} |} [[Kategòrëjô:Szablónë ilustracjów]] </noinclude> nihfmme7x26yzv8vjvdrq1pc67amram Kategòrëjô:Jowisz 14 12813 222676 196658 2026-10-31T11:12:30Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Jupiter]] do [[Kategòrëjô:Jowisz]] 196658 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw]] 5nkci1srngcn2fqv9nbstoaupt3a9i1 Drëgô swiatowô wòjna 0 12848 222382 197139 2026-10-30T20:12:08Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222382 wikitext text/x-wiki #TAM [[II swiatowô wòjna]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] du25unqkesvaxtae5pwreue9mrk5xem Szablóna:User la-1 10 12917 222269 220332 2026-10-30T18:20:59Z Iketsi 3254 {{User|lang=la-1}} 222269 wikitext text/x-wiki {{User|lang=la-1}} 1vzilk2po7ux67e8bszgm94fljjadve 222279 222269 2026-10-30T18:30:41Z Iketsi 3254 + 222279 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User|lang={{{1|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablony językowe]]</noinclude> 856si46bocchbfd13vluvjduuxhtxq6 222282 222279 2026-10-30T18:31:19Z Iketsi 3254 -includeonly 222282 wikitext text/x-wiki {{User|lang={{{1|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}}}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablony językowe]]</noinclude> r0pg19wlw2xf7oop25nv9qj4am2s15s 222284 222282 2026-10-30T18:32:53Z Iketsi 3254 + 222284 wikitext text/x-wiki {{User|lang=la-1}}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablony językowe]]</noinclude> nnvs396bjqyi0f8kgsc3psrm42z44gc 222286 222284 2026-10-30T18:33:35Z Iketsi 3254 includeonly 222286 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User|lang=la-1}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablony językowe]]</noinclude> cozy911e65nc9rt0lnpuu4gdys6ikot 222292 222286 2026-10-30T18:36:01Z Iketsi 3254 test 222292 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User|lang={{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablony językowe]]</noinclude> rpvddwgeponnem1m4kghkxap9ifut6h 222298 222292 2026-10-30T18:38:28Z Iketsi 3254 - 222298 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User|lang=la-1}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablony językowe]]</noinclude> cozy911e65nc9rt0lnpuu4gdys6ikot 222302 222298 2026-10-30T18:41:22Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablony językowe|Szablony językowe]] do kategòrie [[Kategòriô:Jãzëkòwé szablónë|Jãzëkòwé szablónë]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222302 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User|lang=la-1}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] </noinclude> 8u0ctcc9try5fl7l505rmzyugihdalv 222308 222302 2026-10-30T19:13:29Z Iketsi 3254 |nocat=1 222308 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User|lang=la-1}}</includeonly><noinclude>{{User|lang=la-1|nocat=1}}[[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] </noinclude> an3hq739qrhvr712cttqi3i8647iwtk 222312 222308 2026-10-30T19:30:12Z Iketsi 3254 kat. 222312 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User|lang=la-1}}</includeonly><noinclude>{{User|lang=la-1|nocat=1}}[[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë User]] </noinclude> bbo7k4k4yr9ysr1i6x6mxv67pn06909 222314 222312 2026-10-30T19:32:54Z Iketsi 3254 +la 222314 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User|lang=la-1}}</includeonly><noinclude>{{User|lang=la-1|nocat=1}}[[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë User la]] </noinclude> 7ocrz2dcz21xvp6ozv9arxv02mdxdge 222324 222314 2026-10-30T19:33:56Z Iketsi 3254 | 1 222324 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User|lang=la-1}}</includeonly><noinclude>{{User|lang=la-1|nocat=1}}[[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë User la| 1]] </noinclude> lblv9hhmdlqfdt3wyk9gus40wdgwv3b 222339 222324 2026-10-30T19:50:20Z Iketsi 3254 Translatewiki.net 222339 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User|lang=la-1}}</includeonly><noinclude>{{User|lang=la-1|nocat=1}}[[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë User la| 1]]{{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}} </noinclude> ah2z6zr9ozy3br7ww5q8409f9gnvltm Szablóna:Kòntrola 10 12931 222766 221702 2026-10-31T11:42:38Z Iketsi 3254 + 222766 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Kòntrola/style.css"/>{{#invoke:WikidataCheck|main}}{{#invoke:CountGallery|main}}{{CountExtLinks}} {{#invoke:Kòntrola|Pokaż}}<includeonly>{{#if:{{NAMESPACE}} |{{#invoke:Sprôwdzë|Paramétrë|=problemy-w-ka|1=^Q[0-9]+$}} |{{#invoke:Sprôwdzë|Paramétrë|=problemy-w-ka [[Kategoria:Kòntrola z Paramétrama]]}} }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do == Bùtnowé pòwrózczi ==]] [[Kategòrëjô:Statisticzné szablónë]] </noinclude> d0u9hj35hk7oezr5vi25vl11aygr22u Jezës Christus 0 12996 222627 218849 2026-10-31T10:56:54Z Terrus38 14026 222627 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Jesus de Nazare.jpg|mały|Ikòna dotëgòwôjąca Jezësa z Nazaretu ]] '''Jezës Christus'''<ref>Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adóm Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9</ref> – chłop dlô chrzescëjôn Bòżi sën. Nowi Testameńt, spisóny w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e. Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia|Ewanieliô]]<ref>Kaszëbskô Bibliô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0</ref>, abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez Jezësa Christusa i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich chrzescëjônsczich gmin. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Ewanielia skłôdô sã z 4 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' – zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Marka]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Łukôsza]]; ** [[Ewanieliô wedle swiãtégò Jana]]. [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë – "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w kaszëbsczim jãzëkù. == Òbaczë téż == * [[Bibliô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] q7a70d5fedxshoxgv2i2w4bql0ii79x Jãzëk 0 13006 222641 213563 2026-10-31T11:01:08Z Terrus38 14026 222641 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cuneiform tablet of merchant's goods, Ur III Period, c. 2100-2000 BC - Harvard Semitic Museum - Cambridge, MA - DSC06143.jpg|mały|Tôfelka z [[Klinowé pismò|klinowim pismã]]]]   [[Òbrôzk:Two Teotihuacan Stick-ball players Tepantitla 1.svg|mały|Dzél mùralu z [[Teotihuacan]]. Blewiązka wëchôdającô pòstacje z mùni je zòbrazowanim lëdzczi mòwë.]] '''Jãzëk''' je ùsztrukturizowónym kòmùnikacyjnym systemã, jaczi skłôdô sã z gramaticzi a słowiznë. Je przédnym métlã przekazu znaczeniów midzë lëdzama, tak w mówionëch, jak migòwëch a pisónëch fòrmach. Lëdzczi jãzëk charakterizëje sã kùlturalną a historiczną rozmajitoscą. Midzë kùlturama a w czasu to dô wielné różnicë w jãzëkach.<ref name="Evans">Nicholas Evans & Stephen Levinson (2009) 'The Myth of Language Universals: Language Diversity and Its Importance for Cognitive Science'. ''Behavioral and Brain Sciences'' 32, str. 429–492. ({{jãz.|en}})</ref> Lëdzczé jãzëczi pòzwôlają twòrzëc nieskùńczoną jilosc zdaniów a òdnaszac sã do òbiektów, wëdarzeniów czë dejów niebëtnëch w czasu i placu nadôwaniô wiadła. Lëdzczi jãzëk nabiwô sã przez nôùkã, a jegò ùżëcé zanôlégô òd spòlëznowëch sztandardów. Lëczba lëdzczich jãzëków na swiece je taksowónô na pòmidzë 5000 a 7000. Dokładné szacënczi zanôlégają òd arbitralnégò a niejasnégò rozróżnieniô jãzëka òd dialektu.<ref>Kamusella, Tomasz (2016). "The History of the Normative Opposition of 'Language versus Dialect': From Its Graeco-Latin Origin to Central Europe's Ethnolinguistic Nation-States". ''Colloquia Humanistica''. '''5''' (5): str 189–198. doi:10.11649/ch.2016.011. ({{jãz.|en}})</ref> [[Nôtërny jãzëk|Nôtërné jãzëczi]] są gôdóné, migóné abò òba narôz; kòżdi jãzëk ale mòże bëc zakòdowóny w jinszi fòrmie brëkùjącë zwãkòwé, wizualné czë dotëkòwé sygnałë, np. pisanié, gwizdanié, miganié czë Braille'ów alfabet. Zanôleżno òd filozoficznégò pòzdrzatkù na definicjã jãzëka a znaczeniô, „jãzëk”, jakno òglowi kòncept, mòże sã òdnaszac do pòznôwczi mòżebnoscë nôùczi a kòrzistaniô ze systemów złożony kòmùnikacje abò òpisaniô reglów, chtërne twòrzą ne systemë, abò zestawù wëpòwiesców, jaczé mògą pòwstac dzãka tim reglóm. Wszëtczé jãzëczi pòlégają na procesu [[Semioza|semiozë]], bë pòrzeszëc znaczi z kònkretnyma znaczënkama. Gôdóné, migòwé a dotëkòwé jãzëczi zamikają w se fònologiczny system, jaczi zarządzô tim, na jaczi spòsób symbòle fòrmùją sekwencje znóné téż jakno słowa abò mòrfemë. Zamikają w se téż syntakticzny system, chtëren zajimô sã tim, jak słowa a mòrfemë są łączoné mët we frazë a wëpòwiescë. [[Òbrôzk:Group of deaf people, 2010 (01).jpg|mały|Rozmòwa głëchëch lëdzy w [[Migòwi jãzëk|migòwim jãzëkù]]]] Nôùka ò jãzëkù zwónô je [[Lingwistika|jãzëkòznajarstwã]] (jãzëkòznôwstwã) abò lingwistiką. Kriticzné badania jãzëkã, taczé jak filozofiô jãzëka, relacje midzë jãzëkã a mëslą, jak słowa przedstôwiają doswiôdczenia, ëtd. bëłë przedmiotã diskùsjów ju za czasów [[Gorgiôsz|Gorgiôsza]] a [[Platón|Platona]] w stôrożëtny Grecje. Niejedny mëslëcele, np. [[Jean-Jacques Rousseau]] (1712–1778) argùmentowelë, że jãzëk pòchòdzy òd emòcjów, a jinszi, jak Immanuel Kant (1724–1804), bëlë dbë, że jãzëk pòchòdzy z racjonalny a logiczny mëslë. Filozofòwie dwadzestégò stalatégò, taczi jak Ludwig Wittgenstein (1889–1951), ùwôżelë, że filozofiô je tak pò richtoscë nôùką ò jãzëkù. Nôwikszim pòstacjóm terôczasnégò jãzëkòznajarstwa na swiatowim niwie słëchają Ferdinand de Saussure a Noam Chomsky. Ùwôżô sã, że jãzëk wëapartnił sã stãpieniama z wczasniészich systemów kòmùnikacje, czej wczasné [[Hominini|homininë]] zwëskałë ùmiejãtnosc fòrmùłowaniégò [[Teòriô magù|teòrie magù]] ë intencjonalnoscë.<ref>Tomasello, Michael (1996). "The Cultural Roots of Language". [w:] B. Velichkovsky and D. Rumbaugh (editorzë). ''Communicating Meaning: The Evolution and Development of Language''. Psychology Press. str.&nbsp;275–308. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-8058-2118-5</bdi>. ({{jãz.|en}})</ref><ref name="Hauser 2002">Hauser, Marc D.; Chomsky, Noam; Fitch, W. Tecumseh (2002). "The Faculty of Language: What Is It, Who Has It, and How Did It Evolve?". ''Science''. '''298'''(5598): str. 1569–1579. doi:10.1126/science.298.5598.1569. PMID&nbsp;12446899 ({{jãz.|en}})</ref> Niechtërny są dbë, że nen rozwij mógł sã zbiegac ze wzrostã òbjimù mùskù a wielny jãzëkòznajarze dopatriwają sã we sztrukturach jãzëka ewòlucje do pełnieniégò kònkretnëch kòmùnikacyjnëch a spòlëznowëch fónkcjów. Jãzëk je przetwôrzóny w różnëch môlach mùskù człowieka, ale òsoblëwie w òstrzódkach [[Òstrzódk Broczi|Broczi]] a Werniczi. Lëdze nabiwają jãzëk przez spòlëznowé interakcje we wczasnym dzectwie; dzecë wic piastëją jãzëk płinno ju we wiekù trzech lat. Jãzëk a kùltura są wespółzanôleżné, dlôte òkróm kòmùnikacyjnégò zastosowaniégò, jãzëk mô téż spòlëznowé fónkcje taczé jak pòdsztrichniãcé grëpòwi juwernotë, [[Stratifikacjô (socjologiô)|spòlëznowô stratifikacjô]] a ùżëcé w kómfòrtowëch zachòwaniach a zôbawie. [[Òbrôzk:Braille closeup.jpg|lewo|mały|[[Braille'ów alfabet]] – dotëkòwé pismò]] Jãzëczi z czasã ewòluùją ë sã ùrozmajicają, a historiã jichny ewòlucje mòże zrekònstruòwac przërównywającë terôczasné jãzëczi, cobë wërozmiôc, jaczé znanczi mùszelë miec jich przódkòwie, bë mògłë zańc pózni kònkretnë pòzmianë. Grëpã jãzëków mającëch pòspólnégò przódka zwie sã [[Jãzëkòwô familiô|jãzëkòwą familią]]; jãzëk, chtëren ni mô związkù z niżódnym żëwim abò martwim jãzëkã, zwóny je [[Izolowóny jãzëk|izolowónym jãzëkã]]. To dô téż zacht niesklasyfikòwónëch jãzëków, jaczich pòrzeszenia a pòchòdzenié nie òstało ùstaloné, jak téż wątplëwé jãzëczi, chtërne mògłë w òglim nie jistniec. Wedle akademicczégò kònsensusu òd 50% do 90% jãzëków brëkòwónëch na zôczątkù XXI stalatégò, mdze nôgwësni wëmiarłëch do 2100 rokù.<ref name="Moseley">Moseley, Christopher, ed. (2010). ''[http://www.unesco.org/culture/en/endangeredlanguages/atlas Atlas of the World's Languages in Danger]'' (III wëdanié). Pariz: UNESCO Publishing. [https://web.archive.org/web/20140820135739/http://www.unesco.org/culture/en/endangeredlanguages/atlas/ Zarchiw.] 20.08.2014 r. </ref><ref name="Handbook">Austin, Peter K; Sallabank, Julia (2011). "Introduction" [w:] Austin, Peter K; Sallabank, Julia (editorzë). ''Cambridge Handbook of Endangered Languages''. Cambridge University Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-521-88215-6 ({{jãz.|en}})</bdi></ref><ref>Graddol, David (27.02.2004 r.) "The Future of Language". ''Science''. '''303''' (5662): str. 1329–1331. Bibcode:2004Sci...303.1329G. doi:10.1126/science.1096546. ISSN&nbsp;0036-8075. PMID&nbsp;14988552. S2CID&nbsp;35904484 ({{jãz.|en}})</ref> Kaszëbsczi je pòmòcny jãzëk w gminach: * [[Gmina Lëniô]] òd 2012 r. * [[Gmina Lëzëno]] òd 2014 r. * [[Gmina Parchòwò]] òd 2006 r. * [[Gmina Serakòjce]] òd 2007 r. * [[Gmina Żukòwò]] òd 2013 r. == Òbaczë téż == * [[Drëdżi jãzëk]] * [[Rodnô mòwa]] * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie]] * [[Jãzëczi swiata]] * [[Òbéndowi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lingwistika]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] n9jsgpy92vnon158uvwkj6je1lkmxzr Kaszëbsczi Idol 0 13011 222285 220378 2026-10-30T18:33:28Z Terrus38 14026 222285 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Kaszëbsczi Idol Radio Kaszëbë.jpg|mały|Logòtip]] '''Kaszëbsczi Idol''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Idol'') – [[mùzyczny kònkùrs]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/konkursy-i-festiwale-muzyczne/</ref>. == Edicje == === 2008 === * https://web.archive.org/web/20201031155105/https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/196/zostan-piosenkarzem-kaszebsczi-idol/ === 2009 === Półfinałë: 5 czerwińca w Centrum Kùlturë „Kaszëbsczi Dwór” ({{jãz.|pl}} ''Centrum Kultury „Kaszubski Dwór”'')<ref>https://kartuzy.info/artykul/znamy-polfinalistow-n816228</ref> === 2010 === * {{YouTube|v=9Bnanq5eeDo|tit=Kaszubski Idol 2010. Eliminacje. Dzien 6. Rumia.|k=Radio Kaszëbë|d=2010-05-27|dł=2:36}} * {{YouTube|v=Q3WMPfrtOOw|tit=Natalia Szroeder – Kaszubski idol 2010|k=Natalia Szroeder Projekt Fani|d=2016-09-06|dł=0:52}} * https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/946/kaszebsczi-idol-na-pytce-nowe-utwory/ * https://web.archive.org/web/20260310011508/https://bck-bytow.pl/kaszubski-idol/ * https://web.archive.org/web/20100818162335/http://belok.kaszubia.com/wiadla/kaszebsczi-jidol-2010 === 2012 === * https://kartuzy.naszemiasto.pl/od-28-maja-na-kaszubach-beda-trwaly-castingi-organizowane/ar/c13-1413555 * {{YouTube|v=v2hSBWMh0PY|tit=Kaszubski Idol 2012 – występ taneczny finalistów 1/2|k=@bartoszkitowski|d=2012-07-09|dł=1:22}} * {{YouTube|v=fWZuRu54gP8|tit=Kaszubski Idol 2012 – występ taneczny finalistów 2/2|k=@bartoszkitowski|d=2012-07-12|dł=2:52}} * https://kartuzy.naszemiasto.pl/zukowo-poznalismy-dziewieciu-finalistow-muzycznego/ar/c2-1453035 === 2013 === * https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXE-dMyAb643Wj2Yq_zscNXf * https://web.archive.org/web/20250429050438/https://fopke.pl/aktualnosci/news/1953/kaszubski-idol-w-rewie-dbaja-o-jezyk/ === 2014 === * https://fabrykakultury.pl/repertuar/casting-do-kaszubskiego-idola/ * https://kartuzy.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2014-wyniki-przesluchan-wlasciwych/ar/c8-2338358 * https://kartuzy.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2014-kto-przeszedl-do-nastepnego-etapu/ar/c8-2305708 * https://kartuzy.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2014-eliminacje-wstepne-przeszlo-22-mlodych/ar/c13-2303754 * https://kartuzy.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2014-startuje-dzis-w-wejherowie-przyjdz-na/ar/c13-2285368 * https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2092/kaszubski-idol-pofina-w-koscierynie/ * https://web.archive.org/web/20150208074309/http://fopke.pl/pl/aktualnosci/news,2092/kaszubski-idol-pofina-w-koscierynie/ * https://web.archive.org/web/20150208080511/http://fopke.pl/pl/aktualnosci/news,2095/warsztaty-dla-kaszubskich-idoli-stara-kiszewa/ * https://web.archive.org/web/20250122120337/https://fopke.pl/aktualnosci/news/2115/kaszubski-idol-x-lat-radia-kaszebe/ * https://web.archive.org/web/20240304110419/https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2065/kaszubski-idol-kartuzy/ * https://web.archive.org/web/20250215171411/https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2092/kaszubski-idol-pofina-w-koscierynie/ * https://web.archive.org/web/20251113084246/https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2095/warsztaty-dla-kaszubskich-idoli-stara-kiszewa/ * https://web.archive.org/web/20201027201632/http://radiokaszebe.pl/podcast/6-lat-pozniej-malwina-laska-finalistka-kaszubskiego-idola-2014/ === 2015 === * {{YouTube|v=O9G3f-0kxzA|tit=Kaszubski Idol LIVE 2015 – AD ASTRA|k=@radiokaszebe|d=2015-07-02|dł=3:50}} === 2016 === * {{YouTube|v=y3YCbZkIdNg|tit=Finaliści Kaszubskiego Idola 2016 – Jinego Idola|k=@radiokaszebe|d=2016-12-08|dł=3:27}} * {{YouTube|v=NT1n8e6UF6g|tit=Kaszubski Idol 2016 – podziękowanie|k=@radiokaszebe|d=2016-12-19|dł=7:17}} * https://dziennikbaltycki.pl/kaszubski-idol-2016-konkurs-wygral-przemyslaw-bruhn-z-rumi-zdjecia-wideo/ar/11536884 === 2017 === * https://web.archive.org/web/20170726013119/http://radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-live-przygotowuje-sie-do-trasy-koncertowej-2/ === 2018 === * https://puck.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2018-kaszebsczi-idol-w-sobote-22-wrzesnia/ar/c13-4804127 * https://web.archive.org/web/20220519160849/http://radiokaszebe.pl/category/muzyka/kaszebsczi-idol/ * https://www.lebork.pl/aktualnosci/kaszubski-idol-2018/ * https://web.archive.org/web/20181219193614/http://radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-2018-kolejna-sesja-zdjeciowa/ * https://www.zukowo.pl/bw/Kaszubski_Idol_2018,10,4855 * https://radiokaszebe.pl/rss/kaszubski-idol-2018-19 == Laùreacë == {| class="wikitable" |+ !Edicjô ! |- |2008 |[[Ewelina Pobłocka]]<ref>https://web.archive.org/web/20190723134827/http://radiokaszebe.pl/laureatka-kaszubskiego-idola-promuje-nowy-utwor-zatytulowany-daleko/</ref> |- |2009 |Ilona Stepanik<ref>https://wiadomosci.wp.pl/trojmiasto/kaszubski-idol-6038694477689985g</ref> |- |2010 |Marlena Brzeska<ref>https://www.wejherowo.pl/artykuly/marlena-brzeska-kaszubskim-idolem-2010-a1163.html</ref> |- |2011 |– |- |2012 |Marcin Molendowski<ref>https://web.archive.org/web/20260529130345/https://superbazaar3.rssing.com/chan-3446643/all_p1.html#c3446643a6</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260529131012/http://www.portart.pl/instruktorzy/marcin-molendowskiwokal</ref> |- |2014 |Marcelina Szroeder<ref>https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2115/kaszubski-idol-x-lat-radia-kaszebe/</ref> |- |2016 |Przemysław Bruhn<ref>https://web.archive.org/web/20170608235711/http://radiokaszebe.pl/przemyslaw-bruhn-kaszubskim-idolem-2016</ref> |- | | |} == Galeriô plakatów == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Plakat Casting Kaszubski Idol 2010.jpg|2010 Òbrôzk:Plakat Casting Kaszubski Idol 2014.jpg|2014 Òbrôzk:Plakat Casting Kaszubski Idol 2016.jpg|2016 Òbrôzk:Plakat Casting Kaszubski Idol 2018.jpg|2018 </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Radio Kaszëbë]] |col2= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kartuzy.naszemiasto.pl/tag/kaszubski-idol * https://www.facebook.com/kaszubskiidol * https://web.archive.org/web/20150315023018/http://radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-muzyka/ * https://archiwum.radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-2018-przesluchania-od-14-05/ * https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/PLAKAT-KI-2018-722x1024.jpg * https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/REGULAMINU-KONKURSU-KI-2018.pdf === Szëkba === {{Szëkba|Kaszëbsczi Idol}} {{Szëkba|Kaszubski Idol}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë na Kaszëbach]] [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] [[Kategòrëjô:Radio Kaszëbë]] 3rf8ltb4ldyuwi3m09pa4wt4xl47sox Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë 14 13012 222273 206785 2026-10-30T18:29:02Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Kònkùrsë mùzyczné]] na [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë]] w plac przeczérowaniô: szëk 206785 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë|Mùzyczné]] [[Kategòrëjô:Mùzyka|Kònkùrsë]] 0sjh2ppta8mq4ux131df2ibv6j3but1 Kaszëbsczi Institut 0 13020 222264 217100 2026-10-30T18:19:41Z Terrus38 14026 222264 wikitext text/x-wiki '''Kaszëbsczi Institut''' ({{jãz.|pl}} ''Instytut Kaszubski'', {{skr.|P.T.}} ''Instytut Kaszubski w Gdańsku'') – je stowôrą lëdzy nôùczi, dzejającą we Gduńskù òd 1996 r.<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/instytut-kaszubski/?lang=kk</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Acta Cassubiana]] * [[Kaszëbòpediô]] |col2= === Jiné wëdôwiznë === {{#categorytree:Wëdôwiznë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] [[Kategòrëjô:Ksążkòwé wëdôwiznë]] j6scpcurbu95jluzjk9disag3k1yb96 Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs) 0 13023 222290 220168 2026-10-30T18:35:12Z Terrus38 14026 222290 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Diplóm Bëtnika Méster Bëlnégò Czëtaniô.jpg|mały|Diplóm Bëtnika (2025)]] '''Méster Bëlnégò Czëtaniô''' {{skr.|P.T.}} '''Regionalny Kònkùrs dlô Czëtińców „Méster Bëlnégò Czëtaniô”''' – kòżdoroczny [[kònkùrs]] czëtaniô pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] przédno dlô dzecë<ref name=":0">https://www.expresskaszebe.pl/artykul/14487,wejherowo-stolica-kaszubskiego-slowa-znamy-laureatow-konkursu-mester-belnego-czetanio</ref>. Jégò célã je promòcjô kaszëbsczi lëteraturë i kùlturë. Kònkùrs pò rôz òdbëł sã w 2014 rokù. Òrganizatórã kònkùrsù je [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]. == Kònkùrsë w rozmajitëch lat == === 2014–2022 === * 2014<ref>https://www.szkolalesnice.nwl.pl/szkola-szkolalesnice/galeria-szkolalesnice/koza-magda-i-bardzo-ciekawa-lekcja-jezyka-kaszubskiego-2/</ref> * 2015<ref>https://wejherowo.naszemiasto.pl/konkurs-czytania-po-kaszubsku-w-bibliotece-w-bolszewie/ar/c8-3578239</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/25676-oczytani-kaszubi-spotkali-sie-w-bolszewie</ref> * 2016<ref>https://wejherowo.naszemiasto.pl/final-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-bolszewie/ar/c8-3939511</ref> * 2017-12-16<ref>https://pomorzeczyta.pl/konkursy/16-12-znamy-juz-mestrow-belnego-czetanio/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/34206-szukali-mistrza-jezyka-kaszubskiego</ref> ** Ùczãstnicë z 11 kaszëbsczich pòwiatów szlë na miónczi w piãc wiekòwëch kategòriach. * 2018<ref>https://gowidlino.edu.pl/2018/11/mester-belnego-czetanio-2018/</ref> * 2019<ref>https://gok.luzino.eu/mester-belnego-czetanio-2019/</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/G-2019/E-M%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/G-2019/E-M%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94;]</ref> * 2020<ref>https://www.expresskaszebe.pl/artykul/3688,czytanie-po-kaszubsku-mester-belnego-czetanio-wejrowo-2020</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=yckd26rzYjY</ref> (VII) * 2021-12-10<ref>https://koscierski.info/artykul/znamy-laureatow-konkursu/1130917</ref><ref>http://kurierkaszubski.eu/wejherowo-final-regionalnego-konkursu-mester-belnego-czetanio-oni-najpiekniej-czytaja-po-kaszubsku/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/52165-blisko-tysiac-uczestnikow-czytalo-po-kaszubsku-w-mester-belnego-czetanio</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/52015-czytali-po-kaszubsku-w-powiatowym-konkursie</ref><ref>https://luzino.info/mester-belnego-czetanio/</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/C-2021/L-%E2%80%9EM%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94%E2%80%9D; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/C-2021/L-%E2%80%9EM%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94%E2%80%9D;]</ref> (VIII)<ref>https://gok.luzino.eu/viii-regionalny-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio/</ref> * 2022<ref>https://web.archive.org/web/20221017091125/http://radiokaszebe.pl/rozpoczal-sie-konkurs-dla-mistrzow-pieknego-czytania-po-kaszubsku/</ref> (IV) === 2023 (X) === * Regùlamin:<ref>https://web.archive.org/web/20260602204352/https://www.spgoreczyno.pl/wp-content/uploads/2024/04/REGULAMIN-X-KONKURSU-MESTER-BELNEGO-CZETANIO-2023r.pdf</ref> * + 2023<ref>https://spgrzybno.pl/szkola/667-mester-belnego-czetanio-2023</ref><ref>https://zkaszub.info/x-regionalny-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/61048-w-rumi-promowali-czytanie-w-jezyku-kaszubskim-za-nami-powiatowy-etap-konkursu-mester-belnego-czetanio-wyniki-zdjecia</ref><ref>https://sp4reda.pl/blog/2023/12/17/mester-belnego-czetanio-final-wojewodzki/</ref><ref>https://sp1.sierakowice.pl/2023/12/08/mester-belnego-czetanio/</ref> (X)<ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/oswiata-i-edukacja/2266-gminne-eliminacje-x-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego</ref><ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/sygnie-blno-cztac-n1496333</ref> * '''Gminné eliminacje:'''<ref>https://luzino.info/mester-belnego-czetanio-2/</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:'''<ref>https://kaszubi.pl/part/bytow/messages/view/powiatowy_konkurs_mbc</ref> ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – [[Stanisłôw Janka|S. Janke]], ''Alfabet dlô dzôtków'', Gduńsk 2021 (Celąteczkò, Farwë, Łżëkwiat, Tãga) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – A. Majkòwskô, D. Majkòwsczi, ''Mòja pierszô Bibliô. Nowi Testament w òbrôzkach'' (tekstë: Marija; Dzéwczątkò wrôcô do żëcô; Bóg, chtëren szukô grzészników; Pioter w sôdzë) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – T. Słomczyński, ''Zajcowô górka'', Gduńsk 2019 (dzél 7, dzél 13, dzél 16) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – A. Majkowski, ''Żëcé i przigòdë Remùsa'', {{skr.|wëdanié}} 2019 i nowszé, Rozdz. XL, XLI i XLV) * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch''' '''szkòł''' – [[Stanisłôw Janka|S. Janke]], ''Łiskawica'' (w: [[Stanisłôw Janka|S. Janke]], Łiskawica, Psë, Gduńsk 2015, str. 28–37 i 55–64) * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – J. Kroplewsczi, ''Jak Walerémù pòłowa żëcégò zeszła na to, że zagarinôł òn swòje dzecë do grëpë, czejbë kluka kùrczãta do czipë, a òne i tak rozbiegłë pò swiece i pò zaswiatach, ale jemù w te zaswiatë przëszło sómno jic'' (w: Chceta wiãcy krwie? Dzysdniowô kaszëbskô proza, Gdiniô 2015, str. 121–136) === 2024 (XI) === * Regùlamin:<ref>https://web.archive.org/web/20241213172523/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2024/10/REGULAMIN-MBC-2024.pdf</ref> ** Wôżną zmianą w przërównanim z ùszłima edicjama béł nowi pòdzél na kategórie: kl. 1–2 spòdleczny szkòłë, kl. 3–4 spòdleczny szkòłë, kl. 5–6 spòdleczny szkòłë, kl. 7–8 spòdleczny szkòłë i wëżispòdleczné szkòłë, jak przedtim, plus, zamiast „dozdrzeniałi”: warkòwò niesparłãczony z [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkã]] i warkòwnicë (szkólny kaszëbsczégò jãzëka, gazétnicë i jinszi)'''<ref>https://web.archive.org/web/20260601172540/https://kaszubskieforumkultury.pl/2024/10/14/mester-belnego-czetanio-2024/</ref>'''. * '''Gminné eliminacje:'''<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/12419-rekord-frekwencji-w-rywalizacji-o-tytul-mestra-belnego-czetanio-w-mojuszu</ref><ref>https://radioglos.pl/fotogaleria/event/2024.11.22Mojusz_konkurs</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/2024/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/2024/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4;]</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:''' ** [[Gdiniô]] – [[29 lëstopadnika|29 listopada]]<ref name=":5">https://kaszubskieforumkultury.pl/2024/12/04/wyniki-powiatowych-eliminacji-w-konkursie-mester-belnego-czetanio/</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji:''' *** '''Kòmisjô:''' Judyta Śliwińska (przewodnicząca), Andrzej Busler, Dariusz Majkowski i Franciszek Gurski<ref name=":5" /> *** '''Galeriô:'''<ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/galeriaaa/powiatowe-eliminacje-w-konkursie-mester-belnego-czetanio-fot-beata-klimkiewicz/</ref> ** [[Lãbòrsczi kréz]]<ref>https://web.archive.org/web/20260602210829/https://www.biblioteka.lebork.pl/archiwum/mester-belnego-czetanio/</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji:''' [[Part Labòrg]] i Miejska Biblioteka Publiczna w Lęborku im. Jarosława Iwaszkiewicza *** '''Kòmisjô:''' Ryszard Wenta, Regina Szczupaczyńska, Aleksandra Majkowska *** '''Frekwencjô:''' 28<ref name=":2" /> * '''Wiôldżi finał:''' 2024-12-13 – [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]'''<ref name=":2">https://www.powiat-lebork.com/aktualnosci-3/mester-belnego-czetanio-2024/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260601172540/https://www.szkolawesiory.pl/gminny-konkurs-mester-belnego-czetanio-22-11-2024-r/</ref><ref>https://pomorskie.eu/czytaja-pieknie-po-kaszubsku-za-nami-final-konkursu-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/kultura-oswiata-i-edukacja/2747-gminne-eliminacje-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-sp</ref><ref>https://www.szkolalebien.nwl.pl/aktualnosci-szkolalebien/wojewodzki-konkurs-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20241207053941/https://radiokaszebe.pl/mester-belnego-czetanio-w-gminie-suleczyno/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/69085-to-wielkie-swieto-kaszubskiego-slowa-za-nami-final-mester-belnego-czetanio</ref>''' ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – Aleksandra Kurowska-Susdorf, ''Żëcé jak nudle'' (przédny tekst, bez wstãpù i dodôtkù), Gduńsk 2022 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – Anna Gliszczyńska, ''Bëtk za Wiôlgą Wòdą'', (starnë: 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18) Bëtowò 2022 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – Karolina Serkowska-Sieciechowska, ''Scygnąc miesądz'', (opowiadania: Rozbrôjanié, Bëc dzeckã, Taro, Frazeòwirus, Gniôzdo), Gduńsk 2023 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Môłi Ksążã]]'' (rozdzéle I–IX), tłóm. [[Zbigórz Jankòwsczi|Z. Jankòwsczi]], Gduńsk 2022 * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch''' '''szkòł''' – [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Môłi Ksążã]]'' (rozdzéle X–XXI), tłóm. [[Zbigórz Jankòwsczi|Z. Jankòwsczi]], Gduńsk 2022 * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – [[Jón Drzéżdżón]], Gwiôzdny knôp i jinszé brawãdë (Gwiezdny knôp, Nôcëdowniészé słowa na swiece, Niemi kôłp, Piesniô żëcô, Skôrb, Skòwrónk, Smãtk, Strôszk, Tuńc trulaczów), Gduńsk 2023 * '''Dlô fachówców''' – Òchlëca: Antologiô dokazów nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Lëteracczim Kònkùrsu mn. Jana Drzéżdżona w latach 2017–2019, redakcjô [[Róman Drzéżdżón]], Wejrowò 2020 === 2025 (XII) === * Regùlamin:<ref>https://web.archive.org/web/20260602144019/https://www.mdk.rumia.pl/upload/files/Mester%20belnego%20czetanio/Regulamin%20MBC%2025.docx</ref><ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/2025/10/14/mester-belnego-czetanio-2025/regulamin-mbc-25/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260602204216/https://spgoreczyno.pl/wp-content/uploads/2025/10/REGULAMIN-XII-KONKURSU-%E2%80%9EMESTER-BELNEGO-CZETANIO-2025-etap-gminny.pdf</ref> * +<ref>https://www.mdk.rumia.pl/p/mester-belnego-czetanio-xii-regionalny-konkurs</ref><ref>https://web.archive.org/web/20251022001500/https://radiokaszebe.pl/wystartowala-xii-edycja-konkursu-mester-belnego-czetanio/</ref> * '''Gardowé eliminacje:''' 2025-11-14<ref name=":1">https://www.mdk.rumia.pl/p/mester-belnego-czetanio-xii-regionalny-konkurs</ref> * '''Gminné eliminacje:''' 2025-11-24–2025-11-26<ref name=":1" /><ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/oswiata-i-edukacja-kultura/3441-gminne-eliminacje-xii-regionalnego-konkursu-dlo</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/1AA-2025/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4!; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/1AA-2025/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4!;]</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:''' ** [[Gdiniô]] – [[3 gòdnika]] ò gòdz. 17.00 w [[Kaszëbsczé Fòrum Kùlturë|Kaszëbsczim Fòrum Kùlturë]] (al. Piłsudsczégò 18 w [[Gdiniô|Gdinie]])<ref>https://web.archive.org/web/20260601172540/https://kaszubskieforumkultury.pl/2025/10/14/mester-belnego-czetanio-2025/</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji:''' Kaszëbsczé Fòrum Kùlturë i [[Part Gdiniô]]<ref name=":3">https://kaszubskieforumkultury.pl/2025/12/10/eliminacje-powiatowe-w-konkursie-mester-belnego-czetanio/</ref> *** '''Kòmisjô:''' Judyta Śliwińska (przewodnicząca), Andrzej Busler, Dariusz Majkowski i Franciszek Gurski<ref name=":3" /> *** '''Galeriô:'''<ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/galeriaaa/eliminacje-powiatowe-w-konkursie-mester-belnego-czetanio/</ref> ** [[Wejrowsczi kréz]] – 2025-11-26 – [[Rëmiô]] (III)<ref name=":4">https://kaszubi.pl/part/rumia/messages/view/powiatowy-konkurs-mester-belnego-czetanio-w-rumi</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji''': [[Part Rëmiô]] i MDK Rumia<ref name=":4" /> *** '''Kòmisjô:''' Elżbieta Pryczkowska, Tatiana Słowi i ks. Krzysztof Tusk SDB oraz [[Róman Drzéżdżón]], Joanna Ginter i Gracjana Pòtrëkùs<ref name=":4" /> *** '''Frekwencjô:''' 72<ref name=":4" /> * '''Wiôldżi finał:'''<ref>https://zkiw.com.pl/wp-content/gallery/final-belnego25/20251212_105347.jpg</ref> 2025-12-12 – [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>https://zkiw.com.pl/final-xii-regionalnego-konkursu-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio-w-wejherowie/ </ref> ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – [[Jón Trepczik]], ''Wiérztë starka dlô dzôtk'' (wiérztë: „Hej, wstanita dzecë”, „Kwiôtk i knôpik”, „Stark”, „Zymk”, „Òb drogã”, „Jeséń”), Gduńsk 2018 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – Danuta Stanulewicz, ''Zelony pùjk (całkòsc)'', Gduńsk 2020 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – Anna Gliszczyńska, Aleksandra Gliszczyńska, ''Bycio herbu Kasztan w dawnym Bytowie.'' ''Bëtk w dôwnym Bëtowie'', (s. 4, 14, 16, 18, 24, 28, 30, 32), Bëtowò 2023 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – Aleksandra Majkowska, Dariusz Majkowski, ''Przigòdë Remùsa. Na pustkowiu,'' (s. 5–34), Gduńsk 2020 * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch szkòł''' – Dark Majkòwsczi, ''Pòd òkã Jastrë,'' (Rozdzél 5, 6, 7, 8, 10, 11), Gduńsk 2020 * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – ''Jak planétë wkół Słuńca. Antologiô dokazów nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Lëteracczim Kònkùrsu miona Jana Drzéżdżona w latach 2020–2023'', (s. 17–80; 128–179), Wejrowò 2024 * '''Dlô fachówców''' – Sławomir Formella, ''Wunderwaffe i jinszé Fef-Lotë,'' (s. 147–239), Gduńsk 2017 ==== Laùreacë ==== * '''Dorosłi''': Krzysztof Radtke ([[Pùcczi kréz]])<ref name=":0" /> * '''Fachówcë''': Karolina Serkowska-Sieciechowska ([[Kartësczi kréz]])<ref name=":0" /> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-13|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]] |col2= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.expresskaszebe.pl/artykul/14487,wejherowo-stolica-kaszubskiego-slowa-znamy-laureatow-konkursu-mester-belnego-czetanio [https://web.archive.org/web/20260529185127/https://media.expresskaszebe.pl/avdata/video/2025/12/16/12-konkurs-mester-belnego-czetanio.mp4 .mp4] * {{YouTube|v=yckd26rzYjY|tit=Ògłoszenié wëników VII Regionalnégò Kònkùrsu Méster Bëlnégò Czëtaniô Wejrowò 2020 — Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej|dł=9:37}} * {{YouTube|v=m7bTkZhgXIU|tit=BELNE CZETANIO VII tv — Telewizja Kaszuby|k=@tvwejherowo|d=2021-01-28|dł=1:31}} * Galeriô: https://wejherowo.naszemiasto.pl/final-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-bolszewie/gh/c8-3939511 * {{YouTube|v=2hv4NNgkTnA|tit=Finał Méstra Bëlnégò Czëtaniô 2024|k=@BiuroZKP|d=2024-12-16|dł=3:29}} === Szëkba === {{Szëkba|Méster Bëlnégò Czëtaniô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Recytatorsczé kònkùrsë na Kaszëbach]] 5bso3cm4d45jq73nso67yy2zr6hovgt Zbigniew Jankowski (aktór) 0 13031 222401 201410 2026-10-30T20:12:10Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222401 wikitext text/x-wiki #TAM [[Zbigórz Jankòwsczi]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] fcswp7iawlw2lp1ksk5jjjxgl8100k5 Deftones 0 13075 222196 221013 2026-10-30T15:14:42Z HaxelKaszëba 17492 222196 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Deftones |òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg |òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. |pòwstanié = 1988 |môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[eksperimentalny rock]] |lata dzejaniô = 1988–do dzysô |wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] |nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] |ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]]<br>Dominic Garcia<br>John Taylor |pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] |logo = Deftones_logo_(2025).svg |starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' – amerikańsczé karno grającé [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł sztatus platinowi platczi w Zjednónëch Stanach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny [[Deftones (albùm)|''Deftones'']], ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim sztudijnym albùmie Deftones, ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''Eros'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[Quicksand]], [[Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Karno założëlë wòkalista [[Chino Moreno]], gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]]. W pierszim składze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò inspirowónô cwiardim [[Heavy metal|metalã]], [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnym rockã]]. [[Òbrôzk:C.K. McClatchy High School.jpg|mały|left|200px|Carpenter, Moreno a Cunningham pòczãlë grac mët, czej chòdzylë do C. K. McClatchy High School w Sacramento.]] Pòdle relacje bëtników karna, [[Stephen Carpenter|Carpenter]] zainteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò wëpôdkù na délokùlôkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł ùnierëszniony. W nym cządze pòczął intensywno słëchac [[Heavy metal|metalu]] a rozpòczął nôùkã grë na [[Gitara|gitarze]]. Pózdni mët z [[Chino Moreno|Moreno]] a [[Abe Cunningham|Cunninghamã]] pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. Ò pierszé lata dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta [[Chi Cheng]], jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce [[Abe Cunningham|Cunningham]] na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. [[Abe Cunningham|Cunningham]] pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò zdobëło pòpùlarnotã na lokalny scenie [[Sacramento]]. Karno intensywno kòncertowało w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]], a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]], jakô należa w henen czas do [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnë]] a [[Warner Bros]]. === ''Adrenaline'' a rost pòpùlarnotë (1995–1996) === {{Apartny artikel|Adrenaline}} Debiutowi albùm Deftones, ''[[Adrenaline]]'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące [[Heavy metal|metal]], [[hardcore punk]] a [[alternatiwny rock]]. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka intesywnémù kòncertowaniu pòmale zdobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi ''„7 Words”'' a ''„Bored”''. Deftones wëstãpòwôł òb nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka czemù karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza [[Kalifòrniô|Kalifòrnią]]. === ''Around the Fur'' a przełómanié (1997–1999) === {{Apartny artikel|Around the Fur}} Drëdżim albùmã karna béł ''[[Around the Fur]]'', wëdóny w 1997. Platka hala Deftones znaczno wikszą pòpùlarnotã a bëła pierszim wiôldżim kòmercyjnym sukcesã grëpë. Albùm, zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'', jaczé stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch frańtówków karna. ''[[Around the Fur]]'' pòzwòlëło Deftones zajistniec na midzënôrodny scenie. Karno pòczãło bëc corôz barżi zaszlachòwóné z rozwijącym sã w henen czas ôrtã [[Nu metal|nu metalu]], chòc mùzycë òd zôczątkù distansowelë sã òd jednoznacznégò przëpisëwaniô jichnégò ùtwórstwa do negò ôrtu. W drëdżi pòłowie lat 90. Deftones intensywno kòncertowało. W 1996 rokù do karna doparłãcził [[Frank Delgado]] jakno kòncertowi mùzyk, òdpòwiedzalny za [[Gramòfón|gramòfònë]], [[sampling]] a elektroniczné elemeńtë. W 1990 rokù òstôł òficjalnym bëtnikã karna. === ''White Pony'' a zjinaka mùzycznégò czerënkù (2000–2002) === {{Apartny artikel|White Pony}} [[Òbrôzk:Chino Moreno live.jpg|lewo|mały|Chino Moreno, jaczi wëstąpił jakno drëdżi gitarzista.]] Nôwôżniészim zwrotnym pónktã w karierze Deftones òkôzôł sã trzecy sztudijny albùm, ''[[White Pony]]'', wëdóny w 2000 rokù. Platka znacząco apartnia sã òd rëchlészich dokazów karna. Cwiardé gitarowé brzëmienié òstało sparłãczoné z elemeńtama shoegaze, post-rocka, dream popù, elektroniczi a alternatiwnégò rocka. Na albùmie nalazłë sã {{skr.|m.jin.}} ''„Change (In the House of Flies)”'', ''„Digital Bath”'', ''„Passenger”'' òrôz ''„Elite”''. Ùsôdzk ''„Elite”'' dostôł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance'', jaczi stôł sã pierszim nagraniã Deftones achtnionym ną nôdgrodą. ''[[White Pony]]'' pòtkôł sã z baro dobrim przëjãcym kritików ë je czãsto ùznôwóny za jeden z nôwôżniészich albùmów w doróbkù karna. Platka ùmòcnia téż pòzycjã Deftones jakno grëpë, jakô nie ògrańcza sã do pòpùlarnégò w nen czas ôrtu nu metalu. === ''Deftones'' a ''Saturday Night Wrist'' (2003–2007) === {{Apartny artikel|Deftones (albùm)|Saturday Night Wrist}} [[Òbrôzk:Deftones live.jpg|mały|Deftones, òb czas wëstãpù na żëwò w Glasgow, czerwińc 2006 r.]] Czwiôrti sztudijny albùm, pòzwóny ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', ùkôzôł sã w 2003 rokù. Platka zadebiutowa na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Nalazłë sã na ni {{skr.|m.jin.}} syngle ''„Minerva”'' a ''„Hexagram”''. Ò pòstãpné lata sytuacjô w karnie sta sã skòmplikowónô. Òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã mùzycë doswiadczëlë napiãców zrzeszonëch tak z ùtwórczim procesã, jak ë òsobistama tôklama. Efektã nëch robòtów béł piąti sztudijny albùm, ''[[Saturday Night Wrist]]'', wëdóny w 2006 rokù. Albùm òbjimô {{skr.|m.jin.}} ùsôdzczi ''„Hole in the Earth”'' a ''„Mein”''. W nagraniu ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''[[Saturday Night Wrist]]'' zakùńcził pierszi etap dzejaniô Deftones, w jaczim grëpa przeszła òd cwiardégò, [[Nu metal|nu metalowégò]] brzëmieniô do barżi eksperimentalnégò sztilu. === Wëpôdk Chi Chenga a ''Diamond Eyes'' (2008–2011) === {{Apartny artikel|Diamond Eyes}} W 2008 rokù, òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã karna, [[Chi Cheng]] ùczãstnicził w pòwôżnym drogòwim wëpôdkù. W wënikù òbrażeniów, jaczich doznôł zapôdł w [[Spiączka|kómã]] a ò pòstãpné lata pòòstôwôł w stónie minimalny swiądë. Wëpôdk miôł wiôldżi cësk na dzejanié karna. Robòtë nad albùmã ''Eros'', jaczi miôł bëc nastãpnikã ''[[Saturday Night Wrist]]'', òstałë scygnioné. Mùzycë zdecydowelë sã rozpòcząc robòtã nad nowim materiałã z basystą [[Sergio Vega|Sergio Vegą]] z karna [[Quicksand]]. W 2010 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Diamond Eyes]]''. Platka òsta bëlno przëjãtô a òznôcza nowi etap w historie karna. Titlowi ùsôdzk a ''„Rocket Skates”'', ''„You've Seen the Butcher”'' jak téż ''„Sextape”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch kòmpòzycjów Deftones. === ''Koi No Yokan'' a ''Gore'' (2012–2017) === [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 13.jpg|mały|Serio Vega òb czas wëstãpù na Rock in Pott w 2013 r.]] W 2012 rokù Deftones wëdało sódmi sztudijny albùm, ''[[Koi No Yokan]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk zapòczątkòwóny na ''[[White Pony]]'' a rozwiniãti na ''[[Diamond Eyes]]''. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„Leathers”'', ''„Tempest”'' i ''„Swerve City”''. W aprilu 2013 rokù zmiarł [[Chi Cheng]]. Nimò że òd czilu lat nie wëstãpòwôł ju z karnã, jegò smierc mia wiôldżi znaczënk dlô pòòstałëch bëtników kapelë. W 2016 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Gore]]''. Platka wëapartniwa sã wikszim wëzwëskanim atmosfericznëch gitarów, melodie eksperimentalnëch aranżacjów. Proces ji pòwstaniô béł równak namerkóny artisticznyma różnicama pòmidzë bëtnikama karna, òsoblëwie pòmidzë [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]]. === ''Ohms'' a òdéńsce Sergio Vedżi (2020–2021) === W 2020 rokù Deftones wëdało dzewiąti sztudijny albùm ''[[Ohms]]''. Platka òsta nagrónô partowò w dëchù rëchlészégò, cwiardszégò brzëmieniô karna, jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô karna atmosfericzné a eksperimentalné elemeńtë. ''[[Ohms]]'' pòtkôł sã z baro pòzytiwnym przëjãcym ë béł pòstrzégóny jakno pòwart Deftones do barżi agresywnégò brzëmieniô znónégò z rëchlészich albùmów. W 2021 rokù [[Sergio Vega]] pòinfòrmowôł ò swòjim òdéńscu z kapelë. Mùzyk ùwôżôł, że przez wiele lat nie òstôł fòrmalno przëjãti jakno fùlprawny bëtnik grëpë. Pò jegò òdéńscu Deftones pònowno dzejôł jakno sztërëòsobòwi skłôd. === ''Private Music'' a terôczasné dzejanié (2022–do terô) === Pò wëdanim ''[[Ohms]]'' Deftones cygnął kòncertowé dzejanié a téż rozpòczął robòtë nad pòstãpnym materiałã. Karno òstôwało jednym z nôwôżniészich przedstôwców [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczégò]] [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], parłãcząc cwiardé gitarowé riffë z atmòsfericznyma aranżacjama, elektroniką a charakteristicznym spiewã [[Chino Moreno]]. W 2025 rokù ùkôzôł sã dzesąti sztudijny albùm kapelë, ''[[Private Music]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk karna, jednoczasno rozwijając jegò cwiardszé brzëmienié. Deftones pòòstôwô aktiwnym kòncertowim karnã. Grëpa je ùznôwónô za jeden z nôbarżi wpłëwòwëch karnów alternatiwnégò metalu, a ji ùtwórstwò wëwiarło cësk na rozwij [[Nu metal|nu metalu]], [[Post metal|post-metalu]], [[shoegaze]] a téż terôczasnégò [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]]. == Nôleżnicë karna == === Terôczasny nôleżnicë: === * [[Chino Moreno]] – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * [[Stephen Carpenter]] – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * [[Abe Cunningham]] – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * [[Frank Delgado]] – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> === Ùszłi nôleżnicë: === * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * [[Chi Cheng]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * [[Sergio Vega]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> === Òs czasu === {{#tag:timeline |ImageSize = width:950 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:100 bottom:120 top:10 right:15 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/05/1988 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4 ScaleMajor = increment:2 start:1989 ScaleMinor = increment:1 start:1989 Colors = id:Vocals value:red legend:Przédny_wòkalista id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkalista id:Lguitar value:teal legend:Przédny_gitarzista id:Rguitar value:brightgreen legend:Ritmiczny_gitarzista id:Bass value:blue legend:Basysta id:Keys value:purple legend:Klawiszówc,_gramòfón,_sampling id:Drums value:orange legend:Perkùsysta id:Tour value:yellow legend:Turowi_bëtnicë id:Album value:black legend:Sztudijné_wëdanié id:Other value:gray(0.75) legend:Jinszé_wëdanié id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = layer:back color:black at:03/10/1995 at:28/10/1997 at:20/06/2000 at:20/05/2003 at:31/10/2006 at:04/05/2010 at:12/11/2012 at:08/04/2016 at:25/09/2020 at:22/08/2025 layer:back color:Other at:01/03/1991 at:01/11/1992 at:30/08/1993 at:30/11/1993 at:10/04/1998 at:12/05/2001 at:27/08/2002 at:04/10/2005 at:16/04/2011 at:25/10/2011 at:20/04/2013 at:10/04/2020 BarData = bar:Moreno text:"Chino Moreno" bar:Carpenter text:"Stephen Carpenter" bar:Jackman text:"Lance Jackman" bar:Valencia text:"Mark Valencia" bar:Lopez text:"Shaun Lopez" bar:Garcia text:"Dominic Garcia" bar:Cheng text:"Chi Cheng" bar:Vega text:"Sergio Vega" bar:Sablan text:"Fred Sablan" bar:Delgado text:"Frank Delgado" bar:Cunningham text:"Abe Cunningham" bar:Taylor text:"John Taylor" PlotData= width:13 bar:Moreno from:start till:end color:Vocals bar:Moreno from:01/08/1999 till:end color:Rguitar width:3 bar:Carpenter from:start till:end color:Lguitar bar:Carpenter from:start till:01/08/1999 color:Rguitar width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Lguitar bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:BVocals width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Lguitar bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Tour width:3 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Rguitar bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Lguitar width:7 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Tour width:3 bar:Garcia from:start till:30/04/1990 color:Bass bar:Garcia from:01/05/1990 till:31/05/1991 color:Drums bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:Bass bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Bass bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Tour width:7 bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:Bass bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:BVocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bass bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bvocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Delgado from:01/01/1996 till:end color:Keys bar:Delgado from:01/01/1996 till:01/08/1999 color:Tour width:3 bar:Cunningham from:start till:01/04/1990 color:Drums bar:Cunningham from:01/11/1993 till:end color:Drums bar:Taylor from:01/06/1991 till:31/10/1993 color:Drums }} == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US<ref name="blabbermouth">DEFTONES US Sales (According To Soundscan). Blabbermouth.net, 2002-01-22.</ref> !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA">RIAA Database</ref><ref name="CRIA">CRIA Searchable Database</ref> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview">Billboard.com – Artist Chart History – Deftones: Albums</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts">Deftones album search, everyHit.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts">Australian Charts Portal – Deftones</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts">Irish Music Charts Archive</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts">Discographie Deftones, Die Offizielle Schweizer Hitparade</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts">Discographie Deftones, Das Österreichische Hitparaden- und Musik-Portal</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts">Discographie Deftones, lescharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts">Discografie Deftones, dutchcharts.nl</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts">Discografie Deftones, ultratop.be</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts">Discography Deftones, swedishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts">Discography Deftones, finnishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts">Discography Deftones, norwegiancharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts">Discography Deftones, charts.org.nz</ref> |- |1995 |'''''[[Adrenaline]]''''' * Wëdóné: 1 rujana 1995 * Wëtwórniô: [[Maverick Records]]/[[Warner Bros.]] |align="center"|23 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |1,000 000+<ref name="RIAA" /> |RIAA: Złotô / Platinowô<br /> [[British Phonographic Industry|BPI]]: Strzébrznô<ref name="AdrenalineBPI">Adrenaline certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |1997 |'''''[[Around the Fur]]''''' * Wëdóné: 28 rujana 1997 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |align="center"|29 |align="center"|56 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|41 |align="center"|99 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|32 |align="center"| — |align="center"| — |760,000+ |RIAA: Złotô<br /> BPI: Strzébrznô<ref name="AroundTheFurBPI">Around the Fur certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2000 |'''''[[White Pony]]''''' * Wëdóné: 20 czerwińca 2000 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|3 |align="center"|13 |align="center"|2 |align="center"|21 |align="center"|68 |align="center"|39 |align="center"|6 |align="center"|27 |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|13 |align="center"|19 |align="center"|14 |1,300 000+<ref name="billboard">Billboard Sales Data for White Pony</ref> |RIAA: Platinowô <br /> [[Canadian Recording Industry Association|CRIA]]: Złotô <br /> BPI: Strzébrznô<ref name="WhitePonyBPI">White Pony certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2003 |'''''[[Deftones (albùm)|Deftones]]''''' * Wëdóné: 20 maja 2003 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|2 |align="center"|7 |align="center"|4 |align="center"|14 |align="center"|19 |align="center"|20 |align="center"|14 |align="center"|22 |align="center"|29 |align="center"|23 |align="center"|9 |align="center"|18 |align="center"|2 |567,000+ |RIAA: Złotô <br /> CRIA: Złotô |- |2006 |'''''[[Saturday Night Wrist]]''''' * Wëdóné: 31 rujana 2006 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|10 |align="center"|33 |align="center"|26 |align="center"|5 |align="center"|31 |align="center"|18 |align="center"|33 |align="center"|63 |align="center"| — |align="center"|35 |align="center"|33 |align="center"|32 |align="center"|8 |250,000+ | |- |2010 |'''''[[Diamond Eyes]]''''' * Wëdóné: 4 maja 2010 * Wëtwórniô: [[Reprise Records]] / [[Warner Bros. Records]] |align="center"|&nbsp;6 |align="center"|&nbsp;26 |align="center"|&nbsp;22 |align="center"|&nbsp;45 |align="center"|&nbsp;11 |align="center"|&nbsp;13 |align="center"|&nbsp;23 |align="center"|&nbsp;55 |align="center"|&nbsp;31 |align="center"|&nbsp;25 |align="center"|&nbsp;12 |align="center"|&nbsp;17 |align="center"|&nbsp;8 | | |- |2012 |'''''[[Koi No Yokan]]''''' * Wëdóné: 2012 * Wëtwórniô: Warner Bros. Records |align="center"|11 |align="center"|30 |align="center"|16 |align="center"|49 |align="center"|22 |align="center"|25 |align="center"|30 |align="center"|28 |align="center"|51 |align="center"|— |align="center"|35 |align="center"|— |align="center"|8 | | |- |2016 |'''''[[Gore]]''''' * Wëdóné: 2016 * Wëtwórniô: Warner Bros. Records |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| | | |- |2020 |'''''[[Ohms]]''''' * Wëdóné: 2020 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- |2025 |'''''[[Private Music]]''''' * Wëdóné: 2025 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- | colspan="16" align="center" style="font-size: 8pt" | — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kómpilacje === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA" /><ref name="CRIA" /> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts" /> |- |2005 |'''''[[B-Sides & Rarities]]''''' * Wëdóné: 4 rujana 2005 * Wëtwórniô: [[Rhino Entertainment]]/Maverick Records |align="center"|43 |align="center"| — |align="center"|30 |align="center"| — |align="center"|93 |align="center"|54 |align="center"|59 |align="center"|— |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — | | |- |align="center" colspan="17" style="font-size: 8pt"| — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Demo === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa dema |- |1993 |'''''[[Like a Linus]]''''' * Wëdóné: 30 smùtana 1993 * Wëtwórniô: Deftones |} === EPczi === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa EPczi |- |1998 |'''''[[Live (Deftones album)|Live]]''''' * Wëdóné: 22 czerwińca 1999 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |- |2001 |'''''[[Back to School (Mini Maggit)]]''''' * Wëdóné: 12 strëmiannika 2001 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"| Rok !rowspan="2"| Syngel !colspan="5"| Pòzycjô w lëstach !rowspan="2"| Albùm |- !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Alternative Songs|US<br />Alt.]]<br /><ref name="SinglesBillboard">Billboard.com: Artist Chart History – Deftones: Singles. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Hot Mainstream Rock Tracks|US <br />Main.]]<br /><ref name="SinglesBillboard" /> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AUS-2">Australian singles chart. [on-line]. [dakch: 2009-08-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKSingles">UK Singles Top 75 – Music Charts. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> |- |1995 |„7 Words“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="2"|''[[Adrenaline]]'' |- |1996 |„Bored“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |rowspan="2"|''[[Around the Fur]]'' |- |1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |align="center"|— |align="center"|50 |- |rowspan="2"|2000 |„Change (In the House of Flies)“ |align="center"|105 |align="center"|3 |align="center"|9 |align="center"|— |align="center"|53 |rowspan="3"|''[[White Pony]]'' |- |„Back to School (Mini Maggit)“ |align="center"|— |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|26 |align="center"|35 |- |2001 |„Digital Bath“ |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|38 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="2"|2003 |„Minerva“ |align="center"|120 |align="center"|9 |align="center"|16 |align="center"|50 |align="center"|15 |rowspan="2"|''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' |- |„Hexagram“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|68 |- |2006 |„Hole in the Earth“ |align="center"|— |align="center"|18 |align="center"|19 |align="center"|— |align="center"|69 |rowspan="2"|''[[Saturday Night Wrist]]'' |- |2007 |„Mein“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|40 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="4"| 2010 |„Rocket Skates“<ref>Amy Sciarretto: Deftones, 'Rocket Skates' -- New Song. AOL Music, 2010-02-23. [on-line]. [dakch: 2010-02-23].</ref> |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="4"| ''[[Diamond Eyes]]'' |- |„Diamond Eyes“<ref>Archivovaná kopie. [on-line]. [dakch: 2010-04-04].</ref> |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|10 |align="center"|— |align="center"|— |- |„Sextape“ | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |„You've Seen the Butcher“<ref>Future Releases on Alternative Radio Stations, Independent Artist Song Releases. Allaccess.com. [on-line]. [dakch: 2010-11-24].</ref> | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|21 | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |align="center" colspan="8" style="font-size: 8pt"| — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} == Teledisczi == {| class="wikitable" |- ! Rok ! Titel ! Reżiséra |- | 1995 | „7 Words” | Chris Burns |- |rowspan=3| 1996 | „Bored” | Nick Egan |- |„Engine No. 9" |rowspan=2| Nick Lambrou |- |„Root” |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)” |Dean Karr |- |rowspan=2| 1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)” |Frank W. Ockenfels III |- |„Around the Fur” |Russ Busby |- |2000 |„Change (In the House of Flies)” |Liz Friedlander |- |rowspan=4| 2001 |„Digital Bath” |Andrew Bennet |- |„Back to School (Mini Maggit)” |Paul Hunter |- |„Street Carp” |James Sutton |- |„White Pony” |Shawn M. Foster |- |rowspan=4| 2003 |„Minerva” |Paul Fedor |- |„Hexagram” |Darren Doane |- |„Bloody Cape” |James Minchin III |- |„Deftones 2003” |Andy Bennet |- |2006 |„Hole in the Earth” |Brian Lazzaro<ref>[https://web.archive.org/web/20160328044550/http://www.mtv.com/videos/deftones/111148/hole-in-the-earth.jhtml Hole in the Earth | Deftones | Music Video | MTV].</ref> |- |2007 |„Mein” |Bernard Gourley<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.sys-con.com/node/352170 |titel = Deftones Announce American Tour; Ticket Pre-Sale Begins This Thursday, March 22; New Single and Video Hit Airwaves; Exclusive Ringtone to Help Homeless Youth &#124; news.sys-c... |òpùblikòwóny = www.sys-con.com |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |rowspan=4| 2010 |„Rocket Skates” |13thWitness and Kenzo Digital<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.youtube.com/watch?v=woR6ohiFeYE |titel = YouTube |òpùblikòwóny = www.youtube.com |jãzëk = fr |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Diamond Eyes” |Robert "Roboshobo" Schober<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.videostatic.com/vs/2010/03/shot-deftones-roboshobo-dir.html |titel = SHOT: Deftones – Roboshobo, dir. &#124; VideoStatic |òpùblikòwóny = www.videostatic.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Sextape” |Zak Forrest, Chad Liebenguth<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-sextape-video-released/ |titel = Deftones: ‘Sextape’ Video Released – Blabbermouth.net |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„You’ve Seen The Butcher” |Jodeb<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-you-ve-seen-the-butcher-video-released/ |titel = DEFTONES: ‘You’ve Seen The Butcher’ Video Released |òpùblikòwóny = roadrunnerrecords.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2010-10-20}}</ref> |- |rowspan=3| 2013 |„Swerve City” |Gus Black<ref>{{cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=189690 |titel = DEFTONES: ‘Swerve City’ Video Released – May 8, 2013 |òpùblikòwóny = blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2013-05-09}}</ref> |- |„Swerve City (Tour Version)” |Ryan Mackfall |- |„Romantic Dreams” |Brett Novak |- |2016 |„Prayers/Triangles” |Charles Bergquist |- |2021 |„Ceremony” |Leigh Whannell |} == Nôdgrodë a wëapartnieniô == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Rok !style="width:15em;"| Kategòriô !style="width:15em;"| Titlã !style="width:15em;"| Nôdgroda ! Nota ! Zdrój |- |2007 |Classic Songwriter |Deftones |[[Kerrang! Awards]] |'''Laur''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.digitalspy.com/music/news/a73558/kerrang-awards-2007-the-winners/ |titel = Kerrang Awards 2007: The Winners |nôzwëskò = Fletcher |miono = Alex |òpùblikòwóny = www.digitalspy.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-01-29}}</ref> |- |rowspan=5| 2013 |Best Guitarist Award |Stephen Carpenter |rowspan=5| [[Revolver (magazyn)#Revolver Golden Gods Awards|Revolver Golden Gods Awards]] |Nominacjô |rowspan=5|<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.metalinjection.net/show-recap/revolver-golden-gods-awards-2013-winners-and-performance-highlights |titel = REVOLVER GOLDEN GODS Awards 2013: Winners And Performance Highlights |nôzwëskò = Pasbani |miono = Robert |òpùblikòwóny = www.metalinjection.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2015-08-15}}</ref> |- |Best Drummer |Abe Cunningham |Nominacjô |- |Paul Gray Best Bassist |Sergio Vega |Nominacjô |- |Best Vocalist |Chino Moreno |Nominacjô |- |Album of the Year |''Koi No Yokan'' |'''Laùr''' |- |2016 |The Lifetime Achievement Award |Deftones |Kerrang! Awards |'''Laùr''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20160609204645/http://www.kerrang.com/43773/kerrang-awards-2016-the-winners/ |titel = KERRANG! AWARDS 2016: THE WINNERS! |òpùblikòwóny = www.kerrang.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-06-26}}</ref> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] erepfh0tlkklsdvsw488n1awxzoin8b 222208 222196 2026-10-30T15:57:55Z HaxelKaszëba 17492 222208 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Deftones |òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg |òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. |pòwstanié = 1988 |môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[eksperimentalny rock]] |lata dzejaniô = 1988–do dzysô |wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] |nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] |ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]]<br>Dominic Garcia<br>John Taylor |pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] |logo = Deftones_logo_(2025).svg |starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' – amerikańsczé karno grającé [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł sztatus platinowi platczi w Zjednónëch Stanach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny [[Deftones (albùm)|''Deftones'']], ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim sztudijnym albùmie Deftones, ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''Eros'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[Quicksand]], [[Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Karno założëlë wòkalista [[Chino Moreno]], gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]]. W pierszim składze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò inspirowónô cwiardim [[Heavy metal|metalã]], [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnym rockã]]. [[Òbrôzk:C.K. McClatchy High School.jpg|mały|left|200px|Carpenter, Moreno a Cunningham pòczãlë grac mët, czej chòdzylë do C. K. McClatchy High School w Sacramento.]] Pòdle relacje bëtników karna, [[Stephen Carpenter|Carpenter]] zainteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò wëpôdkù na délokùlôkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł ùnierëszniony. W nym cządze pòczął intensywno słëchac [[Heavy metal|metalu]] a rozpòczął nôùkã grë na [[Gitara|gitarze]]. Pózdni mët z [[Chino Moreno|Moreno]] a [[Abe Cunningham|Cunninghamã]] pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. Ò pierszé lata dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta [[Chi Cheng]], jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce [[Abe Cunningham|Cunningham]] na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. [[Abe Cunningham|Cunningham]] pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò zdobëło pòpùlarnotã na lokalny scenie [[Sacramento]]. Karno intensywno kòncertowało w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]], a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]], jakô należa w henen czas do [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnë]] a [[Warner Bros]]. === ''Adrenaline'' a rost pòpùlarnotë (1995–1996) === {{Apartny artikel|Adrenaline}} Debiutowi albùm Deftones, ''[[Adrenaline]]'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące [[Heavy metal|metal]], [[hardcore punk]] a [[alternatiwny rock]]. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka intesywnémù kòncertowaniu pòmale zdobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi ''„7 Words”'' a ''„Bored”''. Deftones wëstãpòwôł òb nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka czemù karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza [[Kalifòrniô|Kalifòrnią]]. === ''Around the Fur'' a przełómanié (1997–1999) === {{Apartny artikel|Around the Fur}} Drëdżim albùmã karna béł ''[[Around the Fur]]'', wëdóny w 1997. Platka hala Deftones znaczno wikszą pòpùlarnotã a bëła pierszim wiôldżim kòmercyjnym sukcesã grëpë. Albùm, zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'', jaczé stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch frańtówków karna. ''[[Around the Fur]]'' pòzwòlëło Deftones zajistniec na midzënôrodny scenie. Karno pòczãło bëc corôz barżi zaszlachòwóné z rozwijącym sã w henen czas ôrtã [[Nu metal|nu metalu]], chòc mùzycë òd zôczątkù distansowelë sã òd jednoznacznégò przëpisëwaniô jichnégò ùtwórstwa do negò ôrtu. W drëdżi pòłowie lat 90. Deftones intensywno kòncertowało. W 1996 rokù do karna doparłãcził [[Frank Delgado]] jakno kòncertowi mùzyk, òdpòwiedzalny za [[Gramòfón|gramòfònë]], [[sampling]] a elektroniczné elemeńtë. W 1990 rokù òstôł òficjalnym bëtnikã karna. === ''White Pony'' a zjinaka mùzycznégò czerënkù (2000–2002) === {{Apartny artikel|White Pony}} [[Òbrôzk:Chino Moreno live.jpg|lewo|mały|Chino Moreno, jaczi wëstąpił jakno drëdżi gitarzista.]] Nôwôżniészim zwrotnym pónktã w karierze Deftones òkôzôł sã trzecy sztudijny albùm, ''[[White Pony]]'', wëdóny w 2000 rokù. Platka znacząco apartnia sã òd rëchlészich dokazów karna. Cwiardé gitarowé brzëmienié òstało sparłãczoné z elemeńtama shoegaze, post-rocka, dream popù, elektroniczi a alternatiwnégò rocka. Na albùmie nalazłë sã {{skr.|m.jin.}} ''„Change (In the House of Flies)”'', ''„Digital Bath”'', ''„Passenger”'' òrôz ''„Elite”''. Ùsôdzk ''„Elite”'' dostôł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance'', jaczi stôł sã pierszim nagraniã Deftones achtnionym ną nôdgrodą. ''[[White Pony]]'' pòtkôł sã z baro dobrim przëjãcym kritików ë je czãsto ùznôwóny za jeden z nôwôżniészich albùmów w doróbkù karna. Platka ùmòcnia téż pòzycjã Deftones jakno grëpë, jakô nie ògrańcza sã do pòpùlarnégò w nen czas ôrtu nu metalu. === ''Deftones'' a ''Saturday Night Wrist'' (2003–2007) === {{Apartny artikel|Deftones (albùm)|Saturday Night Wrist}} [[Òbrôzk:Deftones live.jpg|mały|Deftones, òb czas wëstãpù na żëwò w Glasgow, czerwińc 2006 r.]] Czwiôrti sztudijny albùm, pòzwóny ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', ùkôzôł sã w 2003 rokù. Platka zadebiutowa na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Nalazłë sã na ni {{skr.|m.jin.}} syngle ''„Minerva”'' a ''„Hexagram”''. Ò pòstãpné lata sytuacjô w karnie sta sã skòmplikowónô. Òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã mùzycë doswiadczëlë napiãców zrzeszonëch tak z ùtwórczim procesã, jak ë òsobistama tôklama. Efektã nëch robòtów béł piąti sztudijny albùm, ''[[Saturday Night Wrist]]'', wëdóny w 2006 rokù. Albùm òbjimô {{skr.|m.jin.}} ùsôdzczi ''„Hole in the Earth”'' a ''„Mein”''. W nagraniu ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''[[Saturday Night Wrist]]'' zakùńcził pierszi etap dzejaniô Deftones, w jaczim grëpa przeszła òd cwiardégò, [[Nu metal|nu metalowégò]] brzëmieniô do barżi eksperimentalnégò sztilu. === Wëpôdk Chi Chenga a ''Diamond Eyes'' (2008–2011) === {{Apartny artikel|Diamond Eyes}} W 2008 rokù, òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã karna, [[Chi Cheng]] ùczãstnicził w pòwôżnym drogòwim wëpôdkù. W wënikù òbrażeniów, jaczich doznôł zapôdł w [[Spiączka|kómã]] a ò pòstãpné lata pòòstôwôł w stónie minimalny swiądë. Wëpôdk miôł wiôldżi cësk na dzejanié karna. Robòtë nad albùmã ''Eros'', jaczi miôł bëc nastãpnikã ''[[Saturday Night Wrist]]'', òstałë scygnioné. Mùzycë zdecydowelë sã rozpòcząc robòtã nad nowim materiałã z basystą [[Sergio Vega|Sergio Vegą]] z karna [[Quicksand]]. W 2010 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Diamond Eyes]]''. Platka òsta bëlno przëjãtô a òznôcza nowi etap w historie karna. Titlowi ùsôdzk a ''„Rocket Skates”'', ''„You've Seen the Butcher”'' jak téż ''„Sextape”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch kòmpòzycjów Deftones. === ''Koi No Yokan'' a ''Gore'' (2012–2017) === {{Apartny artikel|Koi No Yokan|Gore}} [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 13.jpg|mały|Serio Vega òb czas wëstãpù na Rock in Pott w 2013 r.]] W 2012 rokù Deftones wëdało sódmi sztudijny albùm, ''[[Koi No Yokan]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk zapòczątkòwóny na ''[[White Pony]]'' a rozwiniãti na ''[[Diamond Eyes]]''. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„Leathers”'', ''„Tempest”'' i ''„Swerve City”''. W aprilu 2013 rokù zmiarł [[Chi Cheng]]. Nimò że òd czilu lat nie wëstãpòwôł ju z karnã, jegò smierc mia wiôldżi znaczënk dlô pòòstałëch bëtników kapelë. W 2016 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Gore]]''. Platka wëapartniwa sã wikszim wëzwëskanim atmosfericznëch gitarów, melodie eksperimentalnëch aranżacjów. Proces ji pòwstaniô béł równak namerkóny artisticznyma różnicama pòmidzë bëtnikama karna, òsoblëwie pòmidzë [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]]. === ''Ohms'' a òdéńsce Sergio Vedżi (2020–2021) === W 2020 rokù Deftones wëdało dzewiąti sztudijny albùm ''[[Ohms]]''. Platka òsta nagrónô partowò w dëchù rëchlészégò, cwiardszégò brzëmieniô karna, jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô karna atmosfericzné a eksperimentalné elemeńtë. ''[[Ohms]]'' pòtkôł sã z baro pòzytiwnym przëjãcym ë béł pòstrzégóny jakno pòwart Deftones do barżi agresywnégò brzëmieniô znónégò z rëchlészich albùmów. W 2021 rokù [[Sergio Vega]] pòinfòrmowôł ò swòjim òdéńscu z kapelë. Mùzyk ùwôżôł, że przez wiele lat nie òstôł fòrmalno przëjãti jakno fùlprawny bëtnik grëpë. Pò jegò òdéńscu Deftones pònowno dzejôł jakno sztërëòsobòwi skłôd. === ''Private Music'' a terôczasné dzejanié (2022–do terô) === Pò wëdanim ''[[Ohms]]'' Deftones cygnął kòncertowé dzejanié a téż rozpòczął robòtë nad pòstãpnym materiałã. Karno òstôwało jednym z nôwôżniészich przedstôwców [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczégò]] [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], parłãcząc cwiardé gitarowé riffë z atmòsfericznyma aranżacjama, elektroniką a charakteristicznym spiewã [[Chino Moreno]]. W 2025 rokù ùkôzôł sã dzesąti sztudijny albùm kapelë, ''[[Private Music]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk karna, jednoczasno rozwijając jegò cwiardszé brzëmienié. Deftones pòòstôwô aktiwnym kòncertowim karnã. Grëpa je ùznôwónô za jeden z nôbarżi wpłëwòwëch karnów alternatiwnégò metalu, a ji ùtwórstwò wëwiarło cësk na rozwij [[Nu metal|nu metalu]], [[Post metal|post-metalu]], [[shoegaze]] a téż terôczasnégò [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]]. == Nôleżnicë karna == === Terôczasny nôleżnicë: === * [[Chino Moreno]] – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * [[Stephen Carpenter]] – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * [[Abe Cunningham]] – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * [[Frank Delgado]] – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> === Ùszłi nôleżnicë: === * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * [[Chi Cheng]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * [[Sergio Vega]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> === Òs czasu === {{#tag:timeline |ImageSize = width:950 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:100 bottom:120 top:10 right:15 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/05/1988 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4 ScaleMajor = increment:2 start:1989 ScaleMinor = increment:1 start:1989 Colors = id:Vocals value:red legend:Przédny_wòkalista id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkalista id:Lguitar value:teal legend:Przédny_gitarzista id:Rguitar value:brightgreen legend:Ritmiczny_gitarzista id:Bass value:blue legend:Basysta id:Keys value:purple legend:Klawiszówc,_gramòfón,_sampling id:Drums value:orange legend:Perkùsysta id:Tour value:yellow legend:Turowi_bëtnicë id:Album value:black legend:Sztudijné_wëdanié id:Other value:gray(0.75) legend:Jinszé_wëdanié id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = layer:back color:black at:03/10/1995 at:28/10/1997 at:20/06/2000 at:20/05/2003 at:31/10/2006 at:04/05/2010 at:12/11/2012 at:08/04/2016 at:25/09/2020 at:22/08/2025 layer:back color:Other at:01/03/1991 at:01/11/1992 at:30/08/1993 at:30/11/1993 at:10/04/1998 at:12/05/2001 at:27/08/2002 at:04/10/2005 at:16/04/2011 at:25/10/2011 at:20/04/2013 at:10/04/2020 BarData = bar:Moreno text:"Chino Moreno" bar:Carpenter text:"Stephen Carpenter" bar:Jackman text:"Lance Jackman" bar:Valencia text:"Mark Valencia" bar:Lopez text:"Shaun Lopez" bar:Garcia text:"Dominic Garcia" bar:Cheng text:"Chi Cheng" bar:Vega text:"Sergio Vega" bar:Sablan text:"Fred Sablan" bar:Delgado text:"Frank Delgado" bar:Cunningham text:"Abe Cunningham" bar:Taylor text:"John Taylor" PlotData= width:13 bar:Moreno from:start till:end color:Vocals bar:Moreno from:01/08/1999 till:end color:Rguitar width:3 bar:Carpenter from:start till:end color:Lguitar bar:Carpenter from:start till:01/08/1999 color:Rguitar width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Lguitar bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:BVocals width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Lguitar bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Tour width:3 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Rguitar bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Lguitar width:7 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Tour width:3 bar:Garcia from:start till:30/04/1990 color:Bass bar:Garcia from:01/05/1990 till:31/05/1991 color:Drums bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:Bass bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Bass bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Tour width:7 bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:Bass bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:BVocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bass bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bvocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Delgado from:01/01/1996 till:end color:Keys bar:Delgado from:01/01/1996 till:01/08/1999 color:Tour width:3 bar:Cunningham from:start till:01/04/1990 color:Drums bar:Cunningham from:01/11/1993 till:end color:Drums bar:Taylor from:01/06/1991 till:31/10/1993 color:Drums }} == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US<ref name="blabbermouth">DEFTONES US Sales (According To Soundscan). Blabbermouth.net, 2002-01-22.</ref> !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA">RIAA Database</ref><ref name="CRIA">CRIA Searchable Database</ref> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview">Billboard.com – Artist Chart History – Deftones: Albums</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts">Deftones album search, everyHit.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts">Australian Charts Portal – Deftones</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts">Irish Music Charts Archive</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts">Discographie Deftones, Die Offizielle Schweizer Hitparade</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts">Discographie Deftones, Das Österreichische Hitparaden- und Musik-Portal</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts">Discographie Deftones, lescharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts">Discografie Deftones, dutchcharts.nl</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts">Discografie Deftones, ultratop.be</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts">Discography Deftones, swedishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts">Discography Deftones, finnishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts">Discography Deftones, norwegiancharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts">Discography Deftones, charts.org.nz</ref> |- |1995 |'''''[[Adrenaline]]''''' * Wëdóné: 1 rujana 1995 * Wëtwórniô: [[Maverick Records]]/[[Warner Bros.]] |align="center"|23 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |1,000 000+<ref name="RIAA" /> |RIAA: Złotô / Platinowô<br /> [[British Phonographic Industry|BPI]]: Strzébrznô<ref name="AdrenalineBPI">Adrenaline certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |1997 |'''''[[Around the Fur]]''''' * Wëdóné: 28 rujana 1997 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |align="center"|29 |align="center"|56 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|41 |align="center"|99 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|32 |align="center"| — |align="center"| — |760,000+ |RIAA: Złotô<br /> BPI: Strzébrznô<ref name="AroundTheFurBPI">Around the Fur certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2000 |'''''[[White Pony]]''''' * Wëdóné: 20 czerwińca 2000 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|3 |align="center"|13 |align="center"|2 |align="center"|21 |align="center"|68 |align="center"|39 |align="center"|6 |align="center"|27 |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|13 |align="center"|19 |align="center"|14 |1,300 000+<ref name="billboard">Billboard Sales Data for White Pony</ref> |RIAA: Platinowô <br /> [[Canadian Recording Industry Association|CRIA]]: Złotô <br /> BPI: Strzébrznô<ref name="WhitePonyBPI">White Pony certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2003 |'''''[[Deftones (albùm)|Deftones]]''''' * Wëdóné: 20 maja 2003 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|2 |align="center"|7 |align="center"|4 |align="center"|14 |align="center"|19 |align="center"|20 |align="center"|14 |align="center"|22 |align="center"|29 |align="center"|23 |align="center"|9 |align="center"|18 |align="center"|2 |567,000+ |RIAA: Złotô <br /> CRIA: Złotô |- |2006 |'''''[[Saturday Night Wrist]]''''' * Wëdóné: 31 rujana 2006 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|10 |align="center"|33 |align="center"|26 |align="center"|5 |align="center"|31 |align="center"|18 |align="center"|33 |align="center"|63 |align="center"| — |align="center"|35 |align="center"|33 |align="center"|32 |align="center"|8 |250,000+ | |- |2010 |'''''[[Diamond Eyes]]''''' * Wëdóné: 4 maja 2010 * Wëtwórniô: [[Reprise Records]] / [[Warner Bros. Records]] |align="center"|&nbsp;6 |align="center"|&nbsp;26 |align="center"|&nbsp;22 |align="center"|&nbsp;45 |align="center"|&nbsp;11 |align="center"|&nbsp;13 |align="center"|&nbsp;23 |align="center"|&nbsp;55 |align="center"|&nbsp;31 |align="center"|&nbsp;25 |align="center"|&nbsp;12 |align="center"|&nbsp;17 |align="center"|&nbsp;8 | | |- |2012 |'''''[[Koi No Yokan]]''''' * Wëdóné: 2012 * Wëtwórniô: Warner Bros. Records |align="center"|11 |align="center"|30 |align="center"|16 |align="center"|49 |align="center"|22 |align="center"|25 |align="center"|30 |align="center"|28 |align="center"|51 |align="center"|— |align="center"|35 |align="center"|— |align="center"|8 | | |- |2016 |'''''[[Gore]]''''' * Wëdóné: 2016 * Wëtwórniô: Warner Bros. Records |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| | | |- |2020 |'''''[[Ohms]]''''' * Wëdóné: 2020 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- |2025 |'''''[[Private Music]]''''' * Wëdóné: 2025 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- | colspan="16" align="center" style="font-size: 8pt" | — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kómpilacje === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA" /><ref name="CRIA" /> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts" /> |- |2005 |'''''[[B-Sides & Rarities]]''''' * Wëdóné: 4 rujana 2005 * Wëtwórniô: [[Rhino Entertainment]]/Maverick Records |align="center"|43 |align="center"| — |align="center"|30 |align="center"| — |align="center"|93 |align="center"|54 |align="center"|59 |align="center"|— |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — | | |- |align="center" colspan="17" style="font-size: 8pt"| — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Demo === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa dema |- |1993 |'''''[[Like a Linus]]''''' * Wëdóné: 30 smùtana 1993 * Wëtwórniô: Deftones |} === EPczi === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa EPczi |- |1998 |'''''[[Live (Deftones album)|Live]]''''' * Wëdóné: 22 czerwińca 1999 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |- |2001 |'''''[[Back to School (Mini Maggit)]]''''' * Wëdóné: 12 strëmiannika 2001 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"| Rok !rowspan="2"| Syngel !colspan="5"| Pòzycjô w lëstach !rowspan="2"| Albùm |- !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Alternative Songs|US<br />Alt.]]<br /><ref name="SinglesBillboard">Billboard.com: Artist Chart History – Deftones: Singles. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Hot Mainstream Rock Tracks|US <br />Main.]]<br /><ref name="SinglesBillboard" /> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AUS-2">Australian singles chart. [on-line]. [dakch: 2009-08-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKSingles">UK Singles Top 75 – Music Charts. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> |- |1995 |„7 Words“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="2"|''[[Adrenaline]]'' |- |1996 |„Bored“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |rowspan="2"|''[[Around the Fur]]'' |- |1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |align="center"|— |align="center"|50 |- |rowspan="2"|2000 |„Change (In the House of Flies)“ |align="center"|105 |align="center"|3 |align="center"|9 |align="center"|— |align="center"|53 |rowspan="3"|''[[White Pony]]'' |- |„Back to School (Mini Maggit)“ |align="center"|— |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|26 |align="center"|35 |- |2001 |„Digital Bath“ |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|38 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="2"|2003 |„Minerva“ |align="center"|120 |align="center"|9 |align="center"|16 |align="center"|50 |align="center"|15 |rowspan="2"|''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' |- |„Hexagram“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|68 |- |2006 |„Hole in the Earth“ |align="center"|— |align="center"|18 |align="center"|19 |align="center"|— |align="center"|69 |rowspan="2"|''[[Saturday Night Wrist]]'' |- |2007 |„Mein“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|40 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="4"| 2010 |„Rocket Skates“<ref>Amy Sciarretto: Deftones, 'Rocket Skates' -- New Song. AOL Music, 2010-02-23. [on-line]. [dakch: 2010-02-23].</ref> |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="4"| ''[[Diamond Eyes]]'' |- |„Diamond Eyes“<ref>Archivovaná kopie. [on-line]. [dakch: 2010-04-04].</ref> |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|10 |align="center"|— |align="center"|— |- |„Sextape“ | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |„You've Seen the Butcher“<ref>Future Releases on Alternative Radio Stations, Independent Artist Song Releases. Allaccess.com. [on-line]. [dakch: 2010-11-24].</ref> | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|21 | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |align="center" colspan="8" style="font-size: 8pt"| — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} == Teledisczi == {| class="wikitable" |- ! Rok ! Titel ! Reżiséra |- | 1995 | „7 Words” | Chris Burns |- |rowspan=3| 1996 | „Bored” | Nick Egan |- |„Engine No. 9" |rowspan=2| Nick Lambrou |- |„Root” |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)” |Dean Karr |- |rowspan=2| 1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)” |Frank W. Ockenfels III |- |„Around the Fur” |Russ Busby |- |2000 |„Change (In the House of Flies)” |Liz Friedlander |- |rowspan=4| 2001 |„Digital Bath” |Andrew Bennet |- |„Back to School (Mini Maggit)” |Paul Hunter |- |„Street Carp” |James Sutton |- |„White Pony” |Shawn M. Foster |- |rowspan=4| 2003 |„Minerva” |Paul Fedor |- |„Hexagram” |Darren Doane |- |„Bloody Cape” |James Minchin III |- |„Deftones 2003” |Andy Bennet |- |2006 |„Hole in the Earth” |Brian Lazzaro<ref>[https://web.archive.org/web/20160328044550/http://www.mtv.com/videos/deftones/111148/hole-in-the-earth.jhtml Hole in the Earth | Deftones | Music Video | MTV].</ref> |- |2007 |„Mein” |Bernard Gourley<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.sys-con.com/node/352170 |titel = Deftones Announce American Tour; Ticket Pre-Sale Begins This Thursday, March 22; New Single and Video Hit Airwaves; Exclusive Ringtone to Help Homeless Youth &#124; news.sys-c... |òpùblikòwóny = www.sys-con.com |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |rowspan=4| 2010 |„Rocket Skates” |13thWitness and Kenzo Digital<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.youtube.com/watch?v=woR6ohiFeYE |titel = YouTube |òpùblikòwóny = www.youtube.com |jãzëk = fr |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Diamond Eyes” |Robert "Roboshobo" Schober<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.videostatic.com/vs/2010/03/shot-deftones-roboshobo-dir.html |titel = SHOT: Deftones – Roboshobo, dir. &#124; VideoStatic |òpùblikòwóny = www.videostatic.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Sextape” |Zak Forrest, Chad Liebenguth<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-sextape-video-released/ |titel = Deftones: ‘Sextape’ Video Released – Blabbermouth.net |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„You’ve Seen The Butcher” |Jodeb<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-you-ve-seen-the-butcher-video-released/ |titel = DEFTONES: ‘You’ve Seen The Butcher’ Video Released |òpùblikòwóny = roadrunnerrecords.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2010-10-20}}</ref> |- |rowspan=3| 2013 |„Swerve City” |Gus Black<ref>{{cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=189690 |titel = DEFTONES: ‘Swerve City’ Video Released – May 8, 2013 |òpùblikòwóny = blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2013-05-09}}</ref> |- |„Swerve City (Tour Version)” |Ryan Mackfall |- |„Romantic Dreams” |Brett Novak |- |2016 |„Prayers/Triangles” |Charles Bergquist |- |2021 |„Ceremony” |Leigh Whannell |} == Nôdgrodë a wëapartnieniô == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Rok !style="width:15em;"| Kategòriô !style="width:15em;"| Titlã !style="width:15em;"| Nôdgroda ! Nota ! Zdrój |- |2007 |Classic Songwriter |Deftones |[[Kerrang! Awards]] |'''Laur''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.digitalspy.com/music/news/a73558/kerrang-awards-2007-the-winners/ |titel = Kerrang Awards 2007: The Winners |nôzwëskò = Fletcher |miono = Alex |òpùblikòwóny = www.digitalspy.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-01-29}}</ref> |- |rowspan=5| 2013 |Best Guitarist Award |Stephen Carpenter |rowspan=5| [[Revolver (magazyn)#Revolver Golden Gods Awards|Revolver Golden Gods Awards]] |Nominacjô |rowspan=5|<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.metalinjection.net/show-recap/revolver-golden-gods-awards-2013-winners-and-performance-highlights |titel = REVOLVER GOLDEN GODS Awards 2013: Winners And Performance Highlights |nôzwëskò = Pasbani |miono = Robert |òpùblikòwóny = www.metalinjection.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2015-08-15}}</ref> |- |Best Drummer |Abe Cunningham |Nominacjô |- |Paul Gray Best Bassist |Sergio Vega |Nominacjô |- |Best Vocalist |Chino Moreno |Nominacjô |- |Album of the Year |''Koi No Yokan'' |'''Laùr''' |- |2016 |The Lifetime Achievement Award |Deftones |Kerrang! Awards |'''Laùr''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20160609204645/http://www.kerrang.com/43773/kerrang-awards-2016-the-winners/ |titel = KERRANG! AWARDS 2016: THE WINNERS! |òpùblikòwóny = www.kerrang.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-06-26}}</ref> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] od3yx3p8b9o093ap8wlasz80p6dtlsk 222209 222208 2026-10-30T16:00:50Z HaxelKaszëba 17492 222209 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Deftones |òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg |òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. |pòwstanié = 1988 |môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[eksperimentalny rock]] |lata dzejaniô = 1988–do dzysô |wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] |nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] |ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]]<br>Dominic Garcia<br>John Taylor |pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] |logo = Deftones_logo_(2025).svg |starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' – amerikańsczé karno grającé [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł sztatus platinowi platczi w Zjednónëch Stanach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny [[Deftones (albùm)|''Deftones'']], ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim sztudijnym albùmie Deftones, ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''Eros'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[Quicksand]], [[Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Karno założëlë wòkalista [[Chino Moreno]], gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]]. W pierszim składze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò inspirowónô cwiardim [[Heavy metal|metalã]], [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnym rockã]]. [[Òbrôzk:C.K. McClatchy High School.jpg|mały|left|200px|Carpenter, Moreno a Cunningham pòczãlë grac mët, czej chòdzylë do C. K. McClatchy High School w Sacramento.]] Pòdle relacje bëtników karna, [[Stephen Carpenter|Carpenter]] zainteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò wëpôdkù na délokùlôkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł ùnierëszniony. W nym cządze pòczął intensywno słëchac [[Heavy metal|metalu]] a rozpòczął nôùkã grë na [[Gitara|gitarze]]. Pózdni mët z [[Chino Moreno|Moreno]] a [[Abe Cunningham|Cunninghamã]] pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. Ò pierszé lata dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta [[Chi Cheng]], jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce [[Abe Cunningham|Cunningham]] na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. [[Abe Cunningham|Cunningham]] pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò zdobëło pòpùlarnotã na lokalny scenie [[Sacramento]]. Karno intensywno kòncertowało w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]], a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]], jakô należa w henen czas do [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnë]] a [[Warner Bros]]. === ''Adrenaline'' a rost pòpùlarnotë (1995–1996) === {{Apartny artikel|Adrenaline}} Debiutowi albùm Deftones, ''[[Adrenaline]]'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące [[Heavy metal|metal]], [[hardcore punk]] a [[alternatiwny rock]]. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka intesywnémù kòncertowaniu pòmale zdobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi ''„7 Words”'' a ''„Bored”''. Deftones wëstãpòwôł òb nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka czemù karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza [[Kalifòrniô|Kalifòrnią]]. === ''Around the Fur'' a przełómanié (1997–1999) === {{Apartny artikel|Around the Fur}} Drëdżim albùmã karna béł ''[[Around the Fur]]'', wëdóny w 1997. Platka hala Deftones znaczno wikszą pòpùlarnotã a bëła pierszim wiôldżim kòmercyjnym sukcesã grëpë. Albùm, zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'', jaczé stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch frańtówków karna. ''[[Around the Fur]]'' pòzwòlëło Deftones zajistniec na midzënôrodny scenie. Karno pòczãło bëc corôz barżi zaszlachòwóné z rozwijącym sã w henen czas ôrtã [[Nu metal|nu metalu]], chòc mùzycë òd zôczątkù distansowelë sã òd jednoznacznégò przëpisëwaniô jichnégò ùtwórstwa do negò ôrtu. W drëdżi pòłowie lat 90. Deftones intensywno kòncertowało. W 1996 rokù do karna doparłãcził [[Frank Delgado]] jakno kòncertowi mùzyk, òdpòwiedzalny za [[Gramòfón|gramòfònë]], [[sampling]] a elektroniczné elemeńtë. W 1990 rokù òstôł òficjalnym bëtnikã karna. === ''White Pony'' a zjinaka mùzycznégò czerënkù (2000–2002) === {{Apartny artikel|White Pony}} [[Òbrôzk:Chino Moreno live.jpg|lewo|mały|Chino Moreno, jaczi wëstąpił jakno drëdżi gitarzista.]] Nôwôżniészim zwrotnym pónktã w karierze Deftones òkôzôł sã trzecy sztudijny albùm, ''[[White Pony]]'', wëdóny w 2000 rokù. Platka znacząco apartnia sã òd rëchlészich dokazów karna. Cwiardé gitarowé brzëmienié òstało sparłãczoné z elemeńtama shoegaze, post-rocka, dream popù, elektroniczi a alternatiwnégò rocka. Na albùmie nalazłë sã {{skr.|m.jin.}} ''„Change (In the House of Flies)”'', ''„Digital Bath”'', ''„Passenger”'' òrôz ''„Elite”''. Ùsôdzk ''„Elite”'' dostôł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance'', jaczi stôł sã pierszim nagraniã Deftones achtnionym ną nôdgrodą. ''[[White Pony]]'' pòtkôł sã z baro dobrim przëjãcym kritików ë je czãsto ùznôwóny za jeden z nôwôżniészich albùmów w doróbkù karna. Platka ùmòcnia téż pòzycjã Deftones jakno grëpë, jakô nie ògrańcza sã do pòpùlarnégò w nen czas ôrtu nu metalu. === ''Deftones'' a ''Saturday Night Wrist'' (2003–2007) === {{Apartny artikel|Deftones (albùm)|Saturday Night Wrist}} [[Òbrôzk:Deftones live.jpg|mały|Deftones, òb czas wëstãpù na żëwò w Glasgow, czerwińc 2006 r.]] Czwiôrti sztudijny albùm, pòzwóny ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', ùkôzôł sã w 2003 rokù. Platka zadebiutowa na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Nalazłë sã na ni {{skr.|m.jin.}} syngle ''„Minerva”'' a ''„Hexagram”''. Ò pòstãpné lata sytuacjô w karnie sta sã skòmplikowónô. Òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã mùzycë doswiadczëlë napiãców zrzeszonëch tak z ùtwórczim procesã, jak ë òsobistama tôklama. Efektã nëch robòtów béł piąti sztudijny albùm, ''[[Saturday Night Wrist]]'', wëdóny w 2006 rokù. Albùm òbjimô {{skr.|m.jin.}} ùsôdzczi ''„Hole in the Earth”'' a ''„Mein”''. W nagraniu ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''[[Saturday Night Wrist]]'' zakùńcził pierszi etap dzejaniô Deftones, w jaczim grëpa przeszła òd cwiardégò, [[Nu metal|nu metalowégò]] brzëmieniô do barżi eksperimentalnégò sztilu. === Wëpôdk Chi Chenga a ''Diamond Eyes'' (2008–2011) === {{Apartny artikel|Diamond Eyes}} W 2008 rokù, òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã karna, [[Chi Cheng]] ùczãstnicził w pòwôżnym drogòwim wëpôdkù. W wënikù òbrażeniów, jaczich doznôł zapôdł w [[Spiączka|kómã]] a ò pòstãpné lata pòòstôwôł w stónie minimalny swiądë. Wëpôdk miôł wiôldżi cësk na dzejanié karna. Robòtë nad albùmã ''Eros'', jaczi miôł bëc nastãpnikã ''[[Saturday Night Wrist]]'', òstałë scygnioné. Mùzycë zdecydowelë sã rozpòcząc robòtã nad nowim materiałã z basystą [[Sergio Vega|Sergio Vegą]] z karna [[Quicksand]]. W 2010 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Diamond Eyes]]''. Platka òsta bëlno przëjãtô a òznôcza nowi etap w historie karna. Titlowi ùsôdzk a ''„Rocket Skates”'', ''„You've Seen the Butcher”'' jak téż ''„Sextape”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch kòmpòzycjów Deftones. === ''Koi No Yokan'' a ''Gore'' (2012–2017) === {{Apartny artikel|Koi No Yokan|Gore}} [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 13.jpg|mały|Serio Vega òb czas wëstãpù na Rock in Pott w 2013 r.]] W 2012 rokù Deftones wëdało sódmi sztudijny albùm, ''[[Koi No Yokan]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk zapòczątkòwóny na ''[[White Pony]]'' a rozwiniãti na ''[[Diamond Eyes]]''. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„Leathers”'', ''„Tempest”'' i ''„Swerve City”''. W aprilu 2013 rokù zmiarł [[Chi Cheng]]. Nimò że òd czilu lat nie wëstãpòwôł ju z karnã, jegò smierc mia wiôldżi znaczënk dlô pòòstałëch bëtników kapelë. W 2016 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Gore]]''. Platka wëapartniwa sã wikszim wëzwëskanim atmosfericznëch gitarów, melodie eksperimentalnëch aranżacjów. Proces ji pòwstaniô béł równak namerkóny artisticznyma różnicama pòmidzë bëtnikama karna, òsoblëwie pòmidzë [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]]. === ''Ohms'' a òdéńsce Sergio Vedżi (2020–2021) === W 2020 rokù Deftones wëdało dzewiąti sztudijny albùm ''[[Ohms]]''. Platka òsta nagrónô partowò w dëchù rëchlészégò, cwiardszégò brzëmieniô karna, jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô karna atmosfericzné a eksperimentalné elemeńtë. ''[[Ohms]]'' pòtkôł sã z baro pòzytiwnym przëjãcym ë béł pòstrzégóny jakno pòwart Deftones do barżi agresywnégò brzëmieniô znónégò z rëchlészich albùmów. W 2021 rokù [[Sergio Vega]] pòinfòrmowôł ò swòjim òdéńscu z kapelë. Mùzyk ùwôżôł, że przez wiele lat nie òstôł fòrmalno przëjãti jakno fùlprawny bëtnik grëpë. Pò jegò òdéńscu Deftones pònowno dzejôł jakno sztërëòsobòwi skłôd. === ''Private Music'' a terôczasné dzejanié (2022–do terô) === Pò wëdanim ''[[Ohms]]'' Deftones cygnął kòncertowé dzejanié a téż rozpòczął robòtë nad pòstãpnym materiałã. Karno òstôwało jednym z nôwôżniészich przedstôwców [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczégò]] [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], parłãcząc cwiardé gitarowé riffë z atmòsfericznyma aranżacjama, elektroniką a charakteristicznym spiewã [[Chino Moreno]]. W 2025 rokù ùkôzôł sã dzesąti sztudijny albùm kapelë, ''[[Private Music]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk karna, jednoczasno rozwijając jegò cwiardszé brzëmienié. Deftones pòòstôwô aktiwnym kòncertowim karnã. Grëpa je ùznôwónô za jeden z nôbarżi wpłëwòwëch karnów alternatiwnégò metalu, a ji ùtwórstwò wëwiarło cësk na rozwij [[Nu metal|nu metalu]], [[Post metal|post-metalu]], [[shoegaze]] a téż terôczasnégò [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]]. == Nôleżnicë karna == === Terôczasny nôleżnicë: === * [[Chino Moreno]] – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * [[Stephen Carpenter]] – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * [[Abe Cunningham]] – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * [[Frank Delgado]] – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> === Ùszłi nôleżnicë: === * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * [[Chi Cheng]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * [[Sergio Vega]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> === Òs czasu === {{#tag:timeline |ImageSize = width:950 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:100 bottom:120 top:10 right:15 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/05/1988 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4 ScaleMajor = increment:2 start:1989 ScaleMinor = increment:1 start:1989 Colors = id:Vocals value:red legend:Przédny_wòkalista id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkalista id:Lguitar value:teal legend:Przédny_gitarzista id:Rguitar value:brightgreen legend:Ritmiczny_gitarzista id:Bass value:blue legend:Basysta id:Keys value:purple legend:Klawiszówc,_gramòfón,_sampling id:Drums value:orange legend:Perkùsysta id:Tour value:yellow legend:Turowi_bëtnicë id:Album value:black legend:Sztudijné_wëdanié id:Other value:gray(0.75) legend:Jinszé_wëdanié id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = layer:back color:black at:03/10/1995 at:28/10/1997 at:20/06/2000 at:20/05/2003 at:31/10/2006 at:04/05/2010 at:12/11/2012 at:08/04/2016 at:25/09/2020 at:22/08/2025 layer:back color:Other at:01/03/1991 at:01/11/1992 at:30/08/1993 at:30/11/1993 at:10/04/1998 at:12/05/2001 at:27/08/2002 at:04/10/2005 at:16/04/2011 at:25/10/2011 at:20/04/2013 at:10/04/2020 BarData = bar:Moreno text:"Chino Moreno" bar:Carpenter text:"Stephen Carpenter" bar:Jackman text:"Lance Jackman" bar:Valencia text:"Mark Valencia" bar:Lopez text:"Shaun Lopez" bar:Garcia text:"Dominic Garcia" bar:Cheng text:"Chi Cheng" bar:Vega text:"Sergio Vega" bar:Sablan text:"Fred Sablan" bar:Delgado text:"Frank Delgado" bar:Cunningham text:"Abe Cunningham" bar:Taylor text:"John Taylor" PlotData= width:13 bar:Moreno from:start till:end color:Vocals bar:Moreno from:01/08/1999 till:end color:Rguitar width:3 bar:Carpenter from:start till:end color:Lguitar bar:Carpenter from:start till:01/08/1999 color:Rguitar width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Lguitar bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:BVocals width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Lguitar bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Tour width:3 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Rguitar bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Lguitar width:7 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Tour width:3 bar:Garcia from:start till:30/04/1990 color:Bass bar:Garcia from:01/05/1990 till:31/05/1991 color:Drums bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:Bass bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Bass bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Tour width:7 bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:Bass bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:BVocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bass bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bvocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Delgado from:01/01/1996 till:end color:Keys bar:Delgado from:01/01/1996 till:01/08/1999 color:Tour width:3 bar:Cunningham from:start till:01/04/1990 color:Drums bar:Cunningham from:01/11/1993 till:end color:Drums bar:Taylor from:01/06/1991 till:31/10/1993 color:Drums }} == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US<ref name="blabbermouth">DEFTONES US Sales (According To Soundscan). Blabbermouth.net, 2002-01-22.</ref> !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA">RIAA Database</ref><ref name="CRIA">CRIA Searchable Database</ref> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview">Billboard.com – Artist Chart History – Deftones: Albums</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts">Deftones album search, everyHit.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts">Australian Charts Portal – Deftones</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts">Irish Music Charts Archive</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts">Discographie Deftones, Die Offizielle Schweizer Hitparade</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts">Discographie Deftones, Das Österreichische Hitparaden- und Musik-Portal</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts">Discographie Deftones, lescharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts">Discografie Deftones, dutchcharts.nl</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts">Discografie Deftones, ultratop.be</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts">Discography Deftones, swedishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts">Discography Deftones, finnishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts">Discography Deftones, norwegiancharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts">Discography Deftones, charts.org.nz</ref> |- |1995 |'''''[[Adrenaline]]''''' * Wëdóné: 1 rujana 1995 * Wëtwórniô: [[Maverick Records]]/[[Warner Bros.]] |align="center"|23 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |1,000 000+<ref name="RIAA" /> |RIAA: Złotô / Platinowô<br /> [[British Phonographic Industry|BPI]]: Strzébrznô<ref name="AdrenalineBPI">Adrenaline certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |1997 |'''''[[Around the Fur]]''''' * Wëdóné: 28 rujana 1997 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |align="center"|29 |align="center"|56 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|41 |align="center"|99 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|32 |align="center"| — |align="center"| — |760,000+ |RIAA: Złotô<br /> BPI: Strzébrznô<ref name="AroundTheFurBPI">Around the Fur certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2000 |'''''[[White Pony]]''''' * Wëdóné: 20 czerwińca 2000 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|3 |align="center"|13 |align="center"|2 |align="center"|21 |align="center"|68 |align="center"|39 |align="center"|6 |align="center"|27 |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|13 |align="center"|19 |align="center"|14 |1,300 000+<ref name="billboard">Billboard Sales Data for White Pony</ref> |RIAA: Platinowô <br /> [[Canadian Recording Industry Association|CRIA]]: Złotô <br /> BPI: Strzébrznô<ref name="WhitePonyBPI">White Pony certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2003 |'''''[[Deftones (albùm)|Deftones]]''''' * Wëdóné: 20 maja 2003 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|2 |align="center"|7 |align="center"|4 |align="center"|14 |align="center"|19 |align="center"|20 |align="center"|14 |align="center"|22 |align="center"|29 |align="center"|23 |align="center"|9 |align="center"|18 |align="center"|2 |567,000+ |RIAA: Złotô <br /> CRIA: Złotô |- |2006 |'''''[[Saturday Night Wrist]]''''' * Wëdóné: 31 rujana 2006 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|10 |align="center"|33 |align="center"|26 |align="center"|5 |align="center"|31 |align="center"|18 |align="center"|33 |align="center"|63 |align="center"| — |align="center"|35 |align="center"|33 |align="center"|32 |align="center"|8 |250,000+ | |- |2010 |'''''[[Diamond Eyes]]''''' * Wëdóné: 4 maja 2010 * Wëtwórniô: [[Reprise Records]] / [[Warner Bros. Records]] |align="center"|&nbsp;6 |align="center"|&nbsp;26 |align="center"|&nbsp;22 |align="center"|&nbsp;45 |align="center"|&nbsp;11 |align="center"|&nbsp;13 |align="center"|&nbsp;23 |align="center"|&nbsp;55 |align="center"|&nbsp;31 |align="center"|&nbsp;25 |align="center"|&nbsp;12 |align="center"|&nbsp;17 |align="center"|&nbsp;8 | | |- |2012 |'''''[[Koi No Yokan]]''''' * Wëdóné: 2012 * Wëtwórniô: Reprise Records |align="center"|11 |align="center"|30 |align="center"|16 |align="center"|49 |align="center"|22 |align="center"|25 |align="center"|30 |align="center"|28 |align="center"|51 |align="center"|— |align="center"|35 |align="center"|— |align="center"|8 | | |- |2016 |'''''[[Gore]]''''' * Wëdóné: 2016 * Wëtwórniô: Reprise Records |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| | | |- |2020 |'''''[[Ohms]]''''' * Wëdóné: 2020 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- |2025 |'''''[[Private Music]]''''' * Wëdóné: 2025 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- | colspan="16" align="center" style="font-size: 8pt" | — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kómpilacje === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA" /><ref name="CRIA" /> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts" /> |- |2005 |'''''[[B-Sides & Rarities]]''''' * Wëdóné: 4 rujana 2005 * Wëtwórniô: [[Rhino Entertainment]]/Maverick Records |align="center"|43 |align="center"| — |align="center"|30 |align="center"| — |align="center"|93 |align="center"|54 |align="center"|59 |align="center"|— |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — | | |- |align="center" colspan="17" style="font-size: 8pt"| — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Demo === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa dema |- |1993 |'''''[[Like a Linus]]''''' * Wëdóné: 30 smùtana 1993 * Wëtwórniô: Deftones |} === EPczi === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa EPczi |- |1998 |'''''[[Live (Deftones album)|Live]]''''' * Wëdóné: 22 czerwińca 1999 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |- |2001 |'''''[[Back to School (Mini Maggit)]]''''' * Wëdóné: 12 strëmiannika 2001 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"| Rok !rowspan="2"| Syngel !colspan="5"| Pòzycjô w lëstach !rowspan="2"| Albùm |- !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Alternative Songs|US<br />Alt.]]<br /><ref name="SinglesBillboard">Billboard.com: Artist Chart History – Deftones: Singles. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Hot Mainstream Rock Tracks|US <br />Main.]]<br /><ref name="SinglesBillboard" /> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AUS-2">Australian singles chart. [on-line]. [dakch: 2009-08-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKSingles">UK Singles Top 75 – Music Charts. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> |- |1995 |„7 Words“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="2"|''[[Adrenaline]]'' |- |1996 |„Bored“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |rowspan="2"|''[[Around the Fur]]'' |- |1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |align="center"|— |align="center"|50 |- |rowspan="2"|2000 |„Change (In the House of Flies)“ |align="center"|105 |align="center"|3 |align="center"|9 |align="center"|— |align="center"|53 |rowspan="3"|''[[White Pony]]'' |- |„Back to School (Mini Maggit)“ |align="center"|— |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|26 |align="center"|35 |- |2001 |„Digital Bath“ |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|38 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="2"|2003 |„Minerva“ |align="center"|120 |align="center"|9 |align="center"|16 |align="center"|50 |align="center"|15 |rowspan="2"|''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' |- |„Hexagram“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|68 |- |2006 |„Hole in the Earth“ |align="center"|— |align="center"|18 |align="center"|19 |align="center"|— |align="center"|69 |rowspan="2"|''[[Saturday Night Wrist]]'' |- |2007 |„Mein“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|40 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="4"| 2010 |„Rocket Skates“<ref>Amy Sciarretto: Deftones, 'Rocket Skates' -- New Song. AOL Music, 2010-02-23. [on-line]. [dakch: 2010-02-23].</ref> |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="4"| ''[[Diamond Eyes]]'' |- |„Diamond Eyes“<ref>Archivovaná kopie. [on-line]. [dakch: 2010-04-04].</ref> |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|10 |align="center"|— |align="center"|— |- |„Sextape“ | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |„You've Seen the Butcher“<ref>Future Releases on Alternative Radio Stations, Independent Artist Song Releases. Allaccess.com. [on-line]. [dakch: 2010-11-24].</ref> | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|21 | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |align="center" colspan="8" style="font-size: 8pt"| — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} == Teledisczi == {| class="wikitable" |- ! Rok ! Titel ! Reżiséra |- | 1995 | „7 Words” | Chris Burns |- |rowspan=3| 1996 | „Bored” | Nick Egan |- |„Engine No. 9" |rowspan=2| Nick Lambrou |- |„Root” |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)” |Dean Karr |- |rowspan=2| 1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)” |Frank W. Ockenfels III |- |„Around the Fur” |Russ Busby |- |2000 |„Change (In the House of Flies)” |Liz Friedlander |- |rowspan=4| 2001 |„Digital Bath” |Andrew Bennet |- |„Back to School (Mini Maggit)” |Paul Hunter |- |„Street Carp” |James Sutton |- |„White Pony” |Shawn M. Foster |- |rowspan=4| 2003 |„Minerva” |Paul Fedor |- |„Hexagram” |Darren Doane |- |„Bloody Cape” |James Minchin III |- |„Deftones 2003” |Andy Bennet |- |2006 |„Hole in the Earth” |Brian Lazzaro<ref>[https://web.archive.org/web/20160328044550/http://www.mtv.com/videos/deftones/111148/hole-in-the-earth.jhtml Hole in the Earth | Deftones | Music Video | MTV].</ref> |- |2007 |„Mein” |Bernard Gourley<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.sys-con.com/node/352170 |titel = Deftones Announce American Tour; Ticket Pre-Sale Begins This Thursday, March 22; New Single and Video Hit Airwaves; Exclusive Ringtone to Help Homeless Youth &#124; news.sys-c... |òpùblikòwóny = www.sys-con.com |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |rowspan=4| 2010 |„Rocket Skates” |13thWitness and Kenzo Digital<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.youtube.com/watch?v=woR6ohiFeYE |titel = YouTube |òpùblikòwóny = www.youtube.com |jãzëk = fr |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Diamond Eyes” |Robert "Roboshobo" Schober<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.videostatic.com/vs/2010/03/shot-deftones-roboshobo-dir.html |titel = SHOT: Deftones – Roboshobo, dir. &#124; VideoStatic |òpùblikòwóny = www.videostatic.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Sextape” |Zak Forrest, Chad Liebenguth<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-sextape-video-released/ |titel = Deftones: ‘Sextape’ Video Released – Blabbermouth.net |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„You’ve Seen The Butcher” |Jodeb<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-you-ve-seen-the-butcher-video-released/ |titel = DEFTONES: ‘You’ve Seen The Butcher’ Video Released |òpùblikòwóny = roadrunnerrecords.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2010-10-20}}</ref> |- |rowspan=3| 2013 |„Swerve City” |Gus Black<ref>{{cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=189690 |titel = DEFTONES: ‘Swerve City’ Video Released – May 8, 2013 |òpùblikòwóny = blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2013-05-09}}</ref> |- |„Swerve City (Tour Version)” |Ryan Mackfall |- |„Romantic Dreams” |Brett Novak |- |2016 |„Prayers/Triangles” |Charles Bergquist |- |2021 |„Ceremony” |Leigh Whannell |} == Nôdgrodë a wëapartnieniô == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Rok !style="width:15em;"| Kategòriô !style="width:15em;"| Titlã !style="width:15em;"| Nôdgroda ! Nota ! Zdrój |- |2007 |Classic Songwriter |Deftones |[[Kerrang! Awards]] |'''Laur''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.digitalspy.com/music/news/a73558/kerrang-awards-2007-the-winners/ |titel = Kerrang Awards 2007: The Winners |nôzwëskò = Fletcher |miono = Alex |òpùblikòwóny = www.digitalspy.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-01-29}}</ref> |- |rowspan=5| 2013 |Best Guitarist Award |Stephen Carpenter |rowspan=5| [[Revolver (magazyn)#Revolver Golden Gods Awards|Revolver Golden Gods Awards]] |Nominacjô |rowspan=5|<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.metalinjection.net/show-recap/revolver-golden-gods-awards-2013-winners-and-performance-highlights |titel = REVOLVER GOLDEN GODS Awards 2013: Winners And Performance Highlights |nôzwëskò = Pasbani |miono = Robert |òpùblikòwóny = www.metalinjection.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2015-08-15}}</ref> |- |Best Drummer |Abe Cunningham |Nominacjô |- |Paul Gray Best Bassist |Sergio Vega |Nominacjô |- |Best Vocalist |Chino Moreno |Nominacjô |- |Album of the Year |''Koi No Yokan'' |'''Laùr''' |- |2016 |The Lifetime Achievement Award |Deftones |Kerrang! Awards |'''Laùr''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20160609204645/http://www.kerrang.com/43773/kerrang-awards-2016-the-winners/ |titel = KERRANG! AWARDS 2016: THE WINNERS! |òpùblikòwóny = www.kerrang.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-06-26}}</ref> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] 1mscx1b4ec6rt75yui6kswbev4yshpk 222240 222209 2026-10-30T17:01:14Z HaxelKaszëba 17492 222240 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Deftones |òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg |òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. |pòwstanié = 1988 |môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[eksperimentalny rock]] |lata dzejaniô = 1988–do dzysô |wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] |nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] |ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]]<br>Dominic Garcia<br>John Taylor |pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] |logo = Deftones_logo_(2025).svg |starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' – amerikańsczé karno grającé [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł sztatus platinowi platczi w Zjednónëch Stanach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny [[Deftones (albùm)|''Deftones'']], ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim sztudijnym albùmie Deftones, ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''Eros'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[Quicksand]], [[Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Karno założëlë wòkalista [[Chino Moreno]], gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]]. W pierszim składze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò inspirowónô cwiardim [[Heavy metal|metalã]], [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnym rockã]]. [[Òbrôzk:C.K. McClatchy High School.jpg|mały|left|200px|Carpenter, Moreno a Cunningham pòczãlë grac mët, czej chòdzylë do C. K. McClatchy High School w Sacramento.]] Pòdle relacje bëtników karna, [[Stephen Carpenter|Carpenter]] zainteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò wëpôdkù na délokùlôkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł ùnierëszniony. W nym cządze pòczął intensywno słëchac [[Heavy metal|metalu]] a rozpòczął nôùkã grë na [[Gitara|gitarze]]. Pózdni mët z [[Chino Moreno|Moreno]] a [[Abe Cunningham|Cunninghamã]] pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. Ò pierszé lata dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta [[Chi Cheng]], jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce [[Abe Cunningham|Cunningham]] na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. [[Abe Cunningham|Cunningham]] pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò zdobëło pòpùlarnotã na lokalny scenie [[Sacramento]]. Karno intensywno kòncertowało w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]], a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]], jakô należa w henen czas do [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnë]] a [[Warner Bros]]. === ''Adrenaline'' a rost pòpùlarnotë (1995–1996) === {{Apartny artikel|Adrenaline}} Debiutowi albùm Deftones, ''[[Adrenaline]]'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące [[Heavy metal|metal]], [[hardcore punk]] a [[alternatiwny rock]]. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka intesywnémù kòncertowaniu pòmale zdobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi ''„7 Words”'' a ''„Bored”''. Deftones wëstãpòwôł òb nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka czemù karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza [[Kalifòrniô|Kalifòrnią]]. === ''Around the Fur'' a przełómanié (1997–1999) === {{Apartny artikel|Around the Fur}} Drëdżim albùmã karna béł ''[[Around the Fur]]'', wëdóny w 1997. Platka hala Deftones znaczno wikszą pòpùlarnotã a bëła pierszim wiôldżim kòmercyjnym sukcesã grëpë. Albùm, zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'', jaczé stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch frańtówków karna. ''[[Around the Fur]]'' pòzwòlëło Deftones zajistniec na midzënôrodny scenie. Karno pòczãło bëc corôz barżi zaszlachòwóné z rozwijącym sã w henen czas ôrtã [[Nu metal|nu metalu]], chòc mùzycë òd zôczątkù distansowelë sã òd jednoznacznégò przëpisëwaniô jichnégò ùtwórstwa do negò ôrtu. W drëdżi pòłowie lat 90. Deftones intensywno kòncertowało. W 1996 rokù do karna doparłãcził [[Frank Delgado]] jakno kòncertowi mùzyk, òdpòwiedzalny za [[Gramòfón|gramòfònë]], [[sampling]] a elektroniczné elemeńtë. W 1990 rokù òstôł òficjalnym bëtnikã karna. === ''White Pony'' a zjinaka mùzycznégò czerënkù (2000–2002) === {{Apartny artikel|White Pony}} [[Òbrôzk:Chino Moreno live.jpg|lewo|mały|Chino Moreno, jaczi wëstąpił jakno drëdżi gitarzista.]] Nôwôżniészim zwrotnym pónktã w karierze Deftones òkôzôł sã trzecy sztudijny albùm, ''[[White Pony]]'', wëdóny w 2000 rokù. Platka znacząco apartnia sã òd rëchlészich dokazów karna. Cwiardé gitarowé brzëmienié òstało sparłãczoné z elemeńtama shoegaze, post-rocka, dream popù, elektroniczi a alternatiwnégò rocka. Na albùmie nalazłë sã {{skr.|m.jin.}} ''„Change (In the House of Flies)”'', ''„Digital Bath”'', ''„Passenger”'' òrôz ''„Elite”''. Ùsôdzk ''„Elite”'' dostôł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance'', jaczi stôł sã pierszim nagraniã Deftones achtnionym ną nôdgrodą. ''[[White Pony]]'' pòtkôł sã z baro dobrim przëjãcym kritików ë je czãsto ùznôwóny za jeden z nôwôżniészich albùmów w doróbkù karna. Platka ùmòcnia téż pòzycjã Deftones jakno grëpë, jakô nie ògrańcza sã do pòpùlarnégò w nen czas ôrtu nu metalu. === ''Deftones'' a ''Saturday Night Wrist'' (2003–2007) === {{Apartny artikel|Deftones (albùm)|Saturday Night Wrist}} [[Òbrôzk:Deftones live.jpg|mały|Deftones, òb czas wëstãpù na żëwò w Glasgow, czerwińc 2006 r.]] Czwiôrti sztudijny albùm, pòzwóny ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', ùkôzôł sã w 2003 rokù. Platka zadebiutowa na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Nalazłë sã na ni {{skr.|m.jin.}} syngle ''„Minerva”'' a ''„Hexagram”''. Ò pòstãpné lata sytuacjô w karnie sta sã skòmplikowónô. Òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã mùzycë doswiadczëlë napiãców zrzeszonëch tak z ùtwórczim procesã, jak ë òsobistama tôklama. Efektã nëch robòtów béł piąti sztudijny albùm, ''[[Saturday Night Wrist]]'', wëdóny w 2006 rokù. Albùm òbjimô {{skr.|m.jin.}} ùsôdzczi ''„Hole in the Earth”'' a ''„Mein”''. W nagraniu ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''[[Saturday Night Wrist]]'' zakùńcził pierszi etap dzejaniô Deftones, w jaczim grëpa przeszła òd cwiardégò, [[Nu metal|nu metalowégò]] brzëmieniô do barżi eksperimentalnégò sztilu. === Wëpôdk Chi Chenga a ''Diamond Eyes'' (2008–2011) === {{Apartny artikel|Diamond Eyes}} W 2008 rokù, òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã karna, [[Chi Cheng]] ùczãstnicził w pòwôżnym drogòwim wëpôdkù. W wënikù òbrażeniów, jaczich doznôł zapôdł w [[Spiączka|kómã]] a ò pòstãpné lata pòòstôwôł w stónie minimalny swiądë. Wëpôdk miôł wiôldżi cësk na dzejanié karna. Robòtë nad albùmã ''Eros'', jaczi miôł bëc nastãpnikã ''[[Saturday Night Wrist]]'', òstałë scygnioné. Mùzycë zdecydowelë sã rozpòcząc robòtã nad nowim materiałã z basystą [[Sergio Vega|Sergio Vegą]] z karna [[Quicksand]]. W 2010 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Diamond Eyes]]''. Platka òsta bëlno przëjãtô a òznôcza nowi etap w historie karna. Titlowi ùsôdzk a ''„Rocket Skates”'', ''„You've Seen the Butcher”'' jak téż ''„Sextape”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch kòmpòzycjów Deftones. === ''Koi No Yokan'' a ''Gore'' (2012–2017) === {{Apartny artikel|Koi No Yokan|Gore}} [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 13.jpg|mały|Serio Vega òb czas wëstãpù na Rock in Pott w 2013 r.]] W 2012 rokù Deftones wëdało sódmi sztudijny albùm, ''[[Koi No Yokan]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk zapòczątkòwóny na ''[[White Pony]]'' a rozwiniãti na ''[[Diamond Eyes]]''. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„Leathers”'', ''„Tempest”'' i ''„Swerve City”''. W aprilu 2013 rokù zmiarł [[Chi Cheng]]. Nimò że òd czilu lat nie wëstãpòwôł ju z karnã, jegò smierc mia wiôldżi znaczënk dlô pòòstałëch bëtników kapelë. W 2016 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Gore]]''. Platka wëapartniwa sã wikszim wëzwëskanim atmosfericznëch gitarów, melodie eksperimentalnëch aranżacjów. Proces ji pòwstaniô béł równak namerkóny artisticznyma różnicama pòmidzë bëtnikama karna, òsoblëwie pòmidzë [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]]. === ''Ohms'' a òdéńsce Sergio Vedżi (2020–2021) === W 2020 rokù Deftones wëdało dzewiąti sztudijny albùm ''[[Ohms]]''. Platka òsta nagrónô partowò w dëchù rëchlészégò, cwiardszégò brzëmieniô karna, jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô karna atmosfericzné a eksperimentalné elemeńtë. ''[[Ohms]]'' pòtkôł sã z baro pòzytiwnym przëjãcym ë béł pòstrzégóny jakno pòwart Deftones do barżi agresywnégò brzëmieniô znónégò z rëchlészich albùmów. W 2021 rokù [[Sergio Vega]] pòinfòrmowôł ò swòjim òdéńscu z kapelë. Mùzyk ùwôżôł, że przez wiele lat nie òstôł fòrmalno przëjãti jakno fùlprawny bëtnik grëpë. Pò jegò òdéńscu Deftones pònowno dzejôł jakno sztërëòsobòwi skłôd. === ''Private Music'' a terôczasné dzejanié (2022–do terô) === Pò wëdanim ''[[Ohms]]'' Deftones cygnął kòncertowé dzejanié a téż rozpòczął robòtë nad pòstãpnym materiałã. Karno òstôwało jednym z nôwôżniészich przedstôwców [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczégò]] [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], parłãcząc cwiardé gitarowé riffë z atmòsfericznyma aranżacjama, elektroniką a charakteristicznym spiewã [[Chino Moreno]]. W 2025 rokù ùkôzôł sã dzesąti sztudijny albùm kapelë, ''[[Private Music]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk karna, jednoczasno rozwijając jegò cwiardszé brzëmienié. Deftones pòòstôwô aktiwnym kòncertowim karnã. Grëpa je ùznôwónô za jeden z nôbarżi wpłëwòwëch karnów alternatiwnégò metalu, a ji ùtwórstwò wëwiarło cësk na rozwij [[Nu metal|nu metalu]], [[Post metal|post-metalu]], [[shoegaze]] a téż terôczasnégò [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]]. == Nôleżnicë karna == === Terôczasny nôleżnicë: === * [[Chino Moreno]] – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * [[Stephen Carpenter]] – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * [[Abe Cunningham]] – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * [[Frank Delgado]] – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> === Ùszłi nôleżnicë: === * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * [[Chi Cheng]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * [[Sergio Vega]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> === Òs czasu === {{#tag:timeline |ImageSize = width:950 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:100 bottom:120 top:10 right:15 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/05/1988 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4 ScaleMajor = increment:2 start:1989 ScaleMinor = increment:1 start:1989 Colors = id:Vocals value:red legend:Przédny_wòkalista id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkalista id:Lguitar value:teal legend:Przédny_gitarzista id:Rguitar value:brightgreen legend:Ritmiczny_gitarzista id:Bass value:blue legend:Basysta id:Keys value:purple legend:Klawiszówc,_gramòfón,_sampling id:Drums value:orange legend:Perkùsysta id:Tour value:yellow legend:Turowi_bëtnicë id:Album value:black legend:Sztudijné_wëdanié id:Other value:gray(0.75) legend:Jinszé_wëdanié id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = layer:back color:black at:03/10/1995 at:28/10/1997 at:20/06/2000 at:20/05/2003 at:31/10/2006 at:04/05/2010 at:12/11/2012 at:08/04/2016 at:25/09/2020 at:22/08/2025 layer:back color:Other at:01/03/1991 at:01/11/1992 at:30/08/1993 at:30/11/1993 at:10/04/1998 at:12/05/2001 at:27/08/2002 at:04/10/2005 at:16/04/2011 at:25/10/2011 at:20/04/2013 at:10/04/2020 BarData = bar:Moreno text:"Chino Moreno" bar:Carpenter text:"Stephen Carpenter" bar:Jackman text:"Lance Jackman" bar:Valencia text:"Mark Valencia" bar:Lopez text:"Shaun Lopez" bar:Garcia text:"Dominic Garcia" bar:Cheng text:"Chi Cheng" bar:Vega text:"Sergio Vega" bar:Sablan text:"Fred Sablan" bar:Delgado text:"Frank Delgado" bar:Cunningham text:"Abe Cunningham" bar:Taylor text:"John Taylor" PlotData= width:13 bar:Moreno from:start till:end color:Vocals bar:Moreno from:01/08/1999 till:end color:Rguitar width:3 bar:Carpenter from:start till:end color:Lguitar bar:Carpenter from:start till:01/08/1999 color:Rguitar width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Lguitar bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:BVocals width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Lguitar bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Tour width:3 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Rguitar bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Lguitar width:7 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Tour width:3 bar:Garcia from:start till:30/04/1990 color:Bass bar:Garcia from:01/05/1990 till:31/05/1991 color:Drums bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:Bass bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Bass bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Tour width:7 bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:Bass bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:BVocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bass bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bvocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Delgado from:01/01/1996 till:end color:Keys bar:Delgado from:01/01/1996 till:01/08/1999 color:Tour width:3 bar:Cunningham from:start till:01/04/1990 color:Drums bar:Cunningham from:01/11/1993 till:end color:Drums bar:Taylor from:01/06/1991 till:31/10/1993 color:Drums }} == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US<ref name="blabbermouth">DEFTONES US Sales (According To Soundscan). Blabbermouth.net, 2002-01-22.</ref> !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA">RIAA Database</ref><ref name="CRIA">CRIA Searchable Database</ref> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview">Billboard.com – Artist Chart History – Deftones: Albums</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts">Deftones album search, everyHit.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts">Australian Charts Portal – Deftones</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts">Irish Music Charts Archive</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts">Discographie Deftones, Die Offizielle Schweizer Hitparade</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts">Discographie Deftones, Das Österreichische Hitparaden- und Musik-Portal</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts">Discographie Deftones, lescharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts">Discografie Deftones, dutchcharts.nl</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts">Discografie Deftones, ultratop.be</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts">Discography Deftones, swedishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts">Discography Deftones, finnishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts">Discography Deftones, norwegiancharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts">Discography Deftones, charts.org.nz</ref> |- |1995 |'''''[[Adrenaline]]''''' * Wëdóné: 1 rujana 1995 * Wëtwórniô: [[Maverick Records]]/[[Warner Bros.]] |align="center"|23 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |1,000 000+<ref name="RIAA" /> |RIAA: Złotô / Platinowô<br /> [[British Phonographic Industry|BPI]]: Strzébrznô<ref name="AdrenalineBPI">Adrenaline certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |1997 |'''''[[Around the Fur]]''''' * Wëdóné: 28 rujana 1997 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |align="center"|29 |align="center"|56 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|41 |align="center"|99 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|32 |align="center"| — |align="center"| — |760,000+ |RIAA: Złotô<br /> BPI: Strzébrznô<ref name="AroundTheFurBPI">Around the Fur certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2000 |'''''[[White Pony]]''''' * Wëdóné: 20 czerwińca 2000 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|3 |align="center"|13 |align="center"|2 |align="center"|21 |align="center"|68 |align="center"|39 |align="center"|6 |align="center"|27 |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|13 |align="center"|19 |align="center"|14 |1,300 000+<ref name="billboard">Billboard Sales Data for White Pony</ref> |RIAA: Platinowô <br /> [[Canadian Recording Industry Association|CRIA]]: Złotô <br /> BPI: Strzébrznô<ref name="WhitePonyBPI">White Pony certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2003 |'''''[[Deftones (albùm)|Deftones]]''''' * Wëdóné: 20 maja 2003 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|2 |align="center"|7 |align="center"|4 |align="center"|14 |align="center"|19 |align="center"|20 |align="center"|14 |align="center"|22 |align="center"|29 |align="center"|23 |align="center"|9 |align="center"|18 |align="center"|2 |567,000+ |RIAA: Złotô <br /> CRIA: Złotô |- |2006 |'''''[[Saturday Night Wrist]]''''' * Wëdóné: 31 rujana 2006 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|10 |align="center"|33 |align="center"|26 |align="center"|5 |align="center"|31 |align="center"|18 |align="center"|33 |align="center"|63 |align="center"| — |align="center"|35 |align="center"|33 |align="center"|32 |align="center"|8 |250,000+ | |- |2010 |'''''[[Diamond Eyes]]''''' * Wëdóné: 4 maja 2010 * Wëtwórniô: [[Reprise Records]] / [[Warner Records]] |align="center"|&nbsp;6 |align="center"|&nbsp;26 |align="center"|&nbsp;22 |align="center"|&nbsp;45 |align="center"|&nbsp;11 |align="center"|&nbsp;13 |align="center"|&nbsp;23 |align="center"|&nbsp;55 |align="center"|&nbsp;31 |align="center"|&nbsp;25 |align="center"|&nbsp;12 |align="center"|&nbsp;17 |align="center"|&nbsp;8 | | |- |2012 |'''''[[Koi No Yokan]]''''' * Wëdóné: 2012 * Wëtwórniô: Reprise Records |align="center"|11 |align="center"|30 |align="center"|16 |align="center"|49 |align="center"|22 |align="center"|25 |align="center"|30 |align="center"|28 |align="center"|51 |align="center"|— |align="center"|35 |align="center"|— |align="center"|8 | | |- |2016 |'''''[[Gore]]''''' * Wëdóné: 2016 * Wëtwórniô: Reprise Records |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| | | |- |2020 |'''''[[Ohms]]''''' * Wëdóné: 2020 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- |2025 |'''''[[Private Music]]''''' * Wëdóné: 2025 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- | colspan="16" align="center" style="font-size: 8pt" | — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kómpilacje === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA" /><ref name="CRIA" /> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts" /> |- |2005 |'''''[[B-Sides & Rarities]]''''' * Wëdóné: 4 rujana 2005 * Wëtwórniô: [[Rhino Entertainment]]/Maverick Records |align="center"|43 |align="center"| — |align="center"|30 |align="center"| — |align="center"|93 |align="center"|54 |align="center"|59 |align="center"|— |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — | | |- |align="center" colspan="17" style="font-size: 8pt"| — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Demo === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa dema |- |1993 |'''''[[Like a Linus]]''''' * Wëdóné: 30 smùtana 1993 * Wëtwórniô: Deftones |} === EPczi === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa EPczi |- |1998 |'''''[[Live (Deftones album)|Live]]''''' * Wëdóné: 22 czerwińca 1999 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |- |2001 |'''''[[Back to School (Mini Maggit)]]''''' * Wëdóné: 12 strëmiannika 2001 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"| Rok !rowspan="2"| Syngel !colspan="5"| Pòzycjô w lëstach !rowspan="2"| Albùm |- !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Alternative Songs|US<br />Alt.]]<br /><ref name="SinglesBillboard">Billboard.com: Artist Chart History – Deftones: Singles. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Hot Mainstream Rock Tracks|US <br />Main.]]<br /><ref name="SinglesBillboard" /> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AUS-2">Australian singles chart. [on-line]. [dakch: 2009-08-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKSingles">UK Singles Top 75 – Music Charts. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> |- |1995 |„7 Words“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="2"|''[[Adrenaline]]'' |- |1996 |„Bored“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |rowspan="2"|''[[Around the Fur]]'' |- |1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |align="center"|— |align="center"|50 |- |rowspan="2"|2000 |„Change (In the House of Flies)“ |align="center"|105 |align="center"|3 |align="center"|9 |align="center"|— |align="center"|53 |rowspan="3"|''[[White Pony]]'' |- |„Back to School (Mini Maggit)“ |align="center"|— |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|26 |align="center"|35 |- |2001 |„Digital Bath“ |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|38 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="2"|2003 |„Minerva“ |align="center"|120 |align="center"|9 |align="center"|16 |align="center"|50 |align="center"|15 |rowspan="2"|''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' |- |„Hexagram“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|68 |- |2006 |„Hole in the Earth“ |align="center"|— |align="center"|18 |align="center"|19 |align="center"|— |align="center"|69 |rowspan="2"|''[[Saturday Night Wrist]]'' |- |2007 |„Mein“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|40 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="4"| 2010 |„Rocket Skates“<ref>Amy Sciarretto: Deftones, 'Rocket Skates' -- New Song. AOL Music, 2010-02-23. [on-line]. [dakch: 2010-02-23].</ref> |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="4"| ''[[Diamond Eyes]]'' |- |„Diamond Eyes“<ref>Archivovaná kopie. [on-line]. [dakch: 2010-04-04].</ref> |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|10 |align="center"|— |align="center"|— |- |„Sextape“ | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |„You've Seen the Butcher“<ref>Future Releases on Alternative Radio Stations, Independent Artist Song Releases. Allaccess.com. [on-line]. [dakch: 2010-11-24].</ref> | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|21 | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |align="center" colspan="8" style="font-size: 8pt"| — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} == Teledisczi == {| class="wikitable" |- ! Rok ! Titel ! Reżiséra |- | 1995 | „7 Words” | Chris Burns |- |rowspan=3| 1996 | „Bored” | Nick Egan |- |„Engine No. 9" |rowspan=2| Nick Lambrou |- |„Root” |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)” |Dean Karr |- |rowspan=2| 1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)” |Frank W. Ockenfels III |- |„Around the Fur” |Russ Busby |- |2000 |„Change (In the House of Flies)” |Liz Friedlander |- |rowspan=4| 2001 |„Digital Bath” |Andrew Bennet |- |„Back to School (Mini Maggit)” |Paul Hunter |- |„Street Carp” |James Sutton |- |„White Pony” |Shawn M. Foster |- |rowspan=4| 2003 |„Minerva” |Paul Fedor |- |„Hexagram” |Darren Doane |- |„Bloody Cape” |James Minchin III |- |„Deftones 2003” |Andy Bennet |- |2006 |„Hole in the Earth” |Brian Lazzaro<ref>[https://web.archive.org/web/20160328044550/http://www.mtv.com/videos/deftones/111148/hole-in-the-earth.jhtml Hole in the Earth | Deftones | Music Video | MTV].</ref> |- |2007 |„Mein” |Bernard Gourley<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.sys-con.com/node/352170 |titel = Deftones Announce American Tour; Ticket Pre-Sale Begins This Thursday, March 22; New Single and Video Hit Airwaves; Exclusive Ringtone to Help Homeless Youth &#124; news.sys-c... |òpùblikòwóny = www.sys-con.com |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |rowspan=4| 2010 |„Rocket Skates” |13thWitness and Kenzo Digital<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.youtube.com/watch?v=woR6ohiFeYE |titel = YouTube |òpùblikòwóny = www.youtube.com |jãzëk = fr |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Diamond Eyes” |Robert "Roboshobo" Schober<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.videostatic.com/vs/2010/03/shot-deftones-roboshobo-dir.html |titel = SHOT: Deftones – Roboshobo, dir. &#124; VideoStatic |òpùblikòwóny = www.videostatic.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Sextape” |Zak Forrest, Chad Liebenguth<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-sextape-video-released/ |titel = Deftones: ‘Sextape’ Video Released – Blabbermouth.net |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„You’ve Seen The Butcher” |Jodeb<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-you-ve-seen-the-butcher-video-released/ |titel = DEFTONES: ‘You’ve Seen The Butcher’ Video Released |òpùblikòwóny = roadrunnerrecords.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2010-10-20}}</ref> |- |rowspan=3| 2013 |„Swerve City” |Gus Black<ref>{{cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=189690 |titel = DEFTONES: ‘Swerve City’ Video Released – May 8, 2013 |òpùblikòwóny = blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2013-05-09}}</ref> |- |„Swerve City (Tour Version)” |Ryan Mackfall |- |„Romantic Dreams” |Brett Novak |- |2016 |„Prayers/Triangles” |Charles Bergquist |- |2021 |„Ceremony” |Leigh Whannell |} == Nôdgrodë a wëapartnieniô == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Rok !style="width:15em;"| Kategòriô !style="width:15em;"| Titlã !style="width:15em;"| Nôdgroda ! Nota ! Zdrój |- |2007 |Classic Songwriter |Deftones |[[Kerrang! Awards]] |'''Laur''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.digitalspy.com/music/news/a73558/kerrang-awards-2007-the-winners/ |titel = Kerrang Awards 2007: The Winners |nôzwëskò = Fletcher |miono = Alex |òpùblikòwóny = www.digitalspy.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-01-29}}</ref> |- |rowspan=5| 2013 |Best Guitarist Award |Stephen Carpenter |rowspan=5| [[Revolver (magazyn)#Revolver Golden Gods Awards|Revolver Golden Gods Awards]] |Nominacjô |rowspan=5|<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.metalinjection.net/show-recap/revolver-golden-gods-awards-2013-winners-and-performance-highlights |titel = REVOLVER GOLDEN GODS Awards 2013: Winners And Performance Highlights |nôzwëskò = Pasbani |miono = Robert |òpùblikòwóny = www.metalinjection.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2015-08-15}}</ref> |- |Best Drummer |Abe Cunningham |Nominacjô |- |Paul Gray Best Bassist |Sergio Vega |Nominacjô |- |Best Vocalist |Chino Moreno |Nominacjô |- |Album of the Year |''Koi No Yokan'' |'''Laùr''' |- |2016 |The Lifetime Achievement Award |Deftones |Kerrang! Awards |'''Laùr''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20160609204645/http://www.kerrang.com/43773/kerrang-awards-2016-the-winners/ |titel = KERRANG! AWARDS 2016: THE WINNERS! |òpùblikòwóny = www.kerrang.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-06-26}}</ref> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] pn08a9a8orpf4f0j108h40v056i8wqk 222241 222240 2026-10-30T17:02:14Z HaxelKaszëba 17492 222241 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Deftones |òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg |òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. |pòwstanié = 1988 |môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[eksperimentalny rock]] |lata dzejaniô = 1988–do dzysô |wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] |nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] |ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]]<br>Dominic Garcia<br>John Taylor |pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] |logo = Deftones_logo_(2025).svg |starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' – amerikańsczé karno grającé [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł sztatus platinowi platczi w Zjednónëch Stanach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny [[Deftones (albùm)|''Deftones'']], ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim sztudijnym albùmie Deftones, ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''Eros'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[Quicksand]], [[Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Karno założëlë wòkalista [[Chino Moreno]], gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]]. W pierszim składze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò inspirowónô cwiardim [[Heavy metal|metalã]], [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnym rockã]]. [[Òbrôzk:C.K. McClatchy High School.jpg|mały|left|200px|Carpenter, Moreno a Cunningham pòczãlë grac mët, czej chòdzylë do C. K. McClatchy High School w Sacramento.]] Pòdle relacje bëtników karna, [[Stephen Carpenter|Carpenter]] zainteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò wëpôdkù na délokùlôkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł ùnierëszniony. W nym cządze pòczął intensywno słëchac [[Heavy metal|metalu]] a rozpòczął nôùkã grë na [[Gitara|gitarze]]. Pózdni mët z [[Chino Moreno|Moreno]] a [[Abe Cunningham|Cunninghamã]] pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. Ò pierszé lata dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta [[Chi Cheng]], jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce [[Abe Cunningham|Cunningham]] na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. [[Abe Cunningham|Cunningham]] pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò zdobëło pòpùlarnotã na lokalny scenie [[Sacramento]]. Karno intensywno kòncertowało w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]], a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]], jakô należa w henen czas do [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnë]] a [[Warner Bros.]] === ''Adrenaline'' a rost pòpùlarnotë (1995–1996) === {{Apartny artikel|Adrenaline}} Debiutowi albùm Deftones, ''[[Adrenaline]]'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące [[Heavy metal|metal]], [[hardcore punk]] a [[alternatiwny rock]]. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka intesywnémù kòncertowaniu pòmale zdobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi ''„7 Words”'' a ''„Bored”''. Deftones wëstãpòwôł òb nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka czemù karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza [[Kalifòrniô|Kalifòrnią]]. === ''Around the Fur'' a przełómanié (1997–1999) === {{Apartny artikel|Around the Fur}} Drëdżim albùmã karna béł ''[[Around the Fur]]'', wëdóny w 1997. Platka hala Deftones znaczno wikszą pòpùlarnotã a bëła pierszim wiôldżim kòmercyjnym sukcesã grëpë. Albùm, zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'', jaczé stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch frańtówków karna. ''[[Around the Fur]]'' pòzwòlëło Deftones zajistniec na midzënôrodny scenie. Karno pòczãło bëc corôz barżi zaszlachòwóné z rozwijącym sã w henen czas ôrtã [[Nu metal|nu metalu]], chòc mùzycë òd zôczątkù distansowelë sã òd jednoznacznégò przëpisëwaniô jichnégò ùtwórstwa do negò ôrtu. W drëdżi pòłowie lat 90. Deftones intensywno kòncertowało. W 1996 rokù do karna doparłãcził [[Frank Delgado]] jakno kòncertowi mùzyk, òdpòwiedzalny za [[Gramòfón|gramòfònë]], [[sampling]] a elektroniczné elemeńtë. W 1990 rokù òstôł òficjalnym bëtnikã karna. === ''White Pony'' a zjinaka mùzycznégò czerënkù (2000–2002) === {{Apartny artikel|White Pony}} [[Òbrôzk:Chino Moreno live.jpg|lewo|mały|Chino Moreno, jaczi wëstąpił jakno drëdżi gitarzista.]] Nôwôżniészim zwrotnym pónktã w karierze Deftones òkôzôł sã trzecy sztudijny albùm, ''[[White Pony]]'', wëdóny w 2000 rokù. Platka znacząco apartnia sã òd rëchlészich dokazów karna. Cwiardé gitarowé brzëmienié òstało sparłãczoné z elemeńtama shoegaze, post-rocka, dream popù, elektroniczi a alternatiwnégò rocka. Na albùmie nalazłë sã {{skr.|m.jin.}} ''„Change (In the House of Flies)”'', ''„Digital Bath”'', ''„Passenger”'' òrôz ''„Elite”''. Ùsôdzk ''„Elite”'' dostôł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance'', jaczi stôł sã pierszim nagraniã Deftones achtnionym ną nôdgrodą. ''[[White Pony]]'' pòtkôł sã z baro dobrim przëjãcym kritików ë je czãsto ùznôwóny za jeden z nôwôżniészich albùmów w doróbkù karna. Platka ùmòcnia téż pòzycjã Deftones jakno grëpë, jakô nie ògrańcza sã do pòpùlarnégò w nen czas ôrtu nu metalu. === ''Deftones'' a ''Saturday Night Wrist'' (2003–2007) === {{Apartny artikel|Deftones (albùm)|Saturday Night Wrist}} [[Òbrôzk:Deftones live.jpg|mały|Deftones, òb czas wëstãpù na żëwò w Glasgow, czerwińc 2006 r.]] Czwiôrti sztudijny albùm, pòzwóny ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', ùkôzôł sã w 2003 rokù. Platka zadebiutowa na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Nalazłë sã na ni {{skr.|m.jin.}} syngle ''„Minerva”'' a ''„Hexagram”''. Ò pòstãpné lata sytuacjô w karnie sta sã skòmplikowónô. Òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã mùzycë doswiadczëlë napiãców zrzeszonëch tak z ùtwórczim procesã, jak ë òsobistama tôklama. Efektã nëch robòtów béł piąti sztudijny albùm, ''[[Saturday Night Wrist]]'', wëdóny w 2006 rokù. Albùm òbjimô {{skr.|m.jin.}} ùsôdzczi ''„Hole in the Earth”'' a ''„Mein”''. W nagraniu ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''[[Saturday Night Wrist]]'' zakùńcził pierszi etap dzejaniô Deftones, w jaczim grëpa przeszła òd cwiardégò, [[Nu metal|nu metalowégò]] brzëmieniô do barżi eksperimentalnégò sztilu. === Wëpôdk Chi Chenga a ''Diamond Eyes'' (2008–2011) === {{Apartny artikel|Diamond Eyes}} W 2008 rokù, òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã karna, [[Chi Cheng]] ùczãstnicził w pòwôżnym drogòwim wëpôdkù. W wënikù òbrażeniów, jaczich doznôł zapôdł w [[Spiączka|kómã]] a ò pòstãpné lata pòòstôwôł w stónie minimalny swiądë. Wëpôdk miôł wiôldżi cësk na dzejanié karna. Robòtë nad albùmã ''Eros'', jaczi miôł bëc nastãpnikã ''[[Saturday Night Wrist]]'', òstałë scygnioné. Mùzycë zdecydowelë sã rozpòcząc robòtã nad nowim materiałã z basystą [[Sergio Vega|Sergio Vegą]] z karna [[Quicksand]]. W 2010 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Diamond Eyes]]''. Platka òsta bëlno przëjãtô a òznôcza nowi etap w historie karna. Titlowi ùsôdzk a ''„Rocket Skates”'', ''„You've Seen the Butcher”'' jak téż ''„Sextape”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch kòmpòzycjów Deftones. === ''Koi No Yokan'' a ''Gore'' (2012–2017) === {{Apartny artikel|Koi No Yokan|Gore}} [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 13.jpg|mały|Serio Vega òb czas wëstãpù na Rock in Pott w 2013 r.]] W 2012 rokù Deftones wëdało sódmi sztudijny albùm, ''[[Koi No Yokan]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk zapòczątkòwóny na ''[[White Pony]]'' a rozwiniãti na ''[[Diamond Eyes]]''. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„Leathers”'', ''„Tempest”'' i ''„Swerve City”''. W aprilu 2013 rokù zmiarł [[Chi Cheng]]. Nimò że òd czilu lat nie wëstãpòwôł ju z karnã, jegò smierc mia wiôldżi znaczënk dlô pòòstałëch bëtników kapelë. W 2016 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Gore]]''. Platka wëapartniwa sã wikszim wëzwëskanim atmosfericznëch gitarów, melodie eksperimentalnëch aranżacjów. Proces ji pòwstaniô béł równak namerkóny artisticznyma różnicama pòmidzë bëtnikama karna, òsoblëwie pòmidzë [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]]. === ''Ohms'' a òdéńsce Sergio Vedżi (2020–2021) === W 2020 rokù Deftones wëdało dzewiąti sztudijny albùm ''[[Ohms]]''. Platka òsta nagrónô partowò w dëchù rëchlészégò, cwiardszégò brzëmieniô karna, jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô karna atmosfericzné a eksperimentalné elemeńtë. ''[[Ohms]]'' pòtkôł sã z baro pòzytiwnym przëjãcym ë béł pòstrzégóny jakno pòwart Deftones do barżi agresywnégò brzëmieniô znónégò z rëchlészich albùmów. W 2021 rokù [[Sergio Vega]] pòinfòrmowôł ò swòjim òdéńscu z kapelë. Mùzyk ùwôżôł, że przez wiele lat nie òstôł fòrmalno przëjãti jakno fùlprawny bëtnik grëpë. Pò jegò òdéńscu Deftones pònowno dzejôł jakno sztërëòsobòwi skłôd. === ''Private Music'' a terôczasné dzejanié (2022–do terô) === Pò wëdanim ''[[Ohms]]'' Deftones cygnął kòncertowé dzejanié a téż rozpòczął robòtë nad pòstãpnym materiałã. Karno òstôwało jednym z nôwôżniészich przedstôwców [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczégò]] [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], parłãcząc cwiardé gitarowé riffë z atmòsfericznyma aranżacjama, elektroniką a charakteristicznym spiewã [[Chino Moreno]]. W 2025 rokù ùkôzôł sã dzesąti sztudijny albùm kapelë, ''[[Private Music]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk karna, jednoczasno rozwijając jegò cwiardszé brzëmienié. Deftones pòòstôwô aktiwnym kòncertowim karnã. Grëpa je ùznôwónô za jeden z nôbarżi wpłëwòwëch karnów alternatiwnégò metalu, a ji ùtwórstwò wëwiarło cësk na rozwij [[Nu metal|nu metalu]], [[Post metal|post-metalu]], [[shoegaze]] a téż terôczasnégò [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]]. == Nôleżnicë karna == === Terôczasny nôleżnicë: === * [[Chino Moreno]] – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * [[Stephen Carpenter]] – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * [[Abe Cunningham]] – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * [[Frank Delgado]] – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> === Ùszłi nôleżnicë: === * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * [[Chi Cheng]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * [[Sergio Vega]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> === Òs czasu === {{#tag:timeline |ImageSize = width:950 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:100 bottom:120 top:10 right:15 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/05/1988 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4 ScaleMajor = increment:2 start:1989 ScaleMinor = increment:1 start:1989 Colors = id:Vocals value:red legend:Przédny_wòkalista id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkalista id:Lguitar value:teal legend:Przédny_gitarzista id:Rguitar value:brightgreen legend:Ritmiczny_gitarzista id:Bass value:blue legend:Basysta id:Keys value:purple legend:Klawiszówc,_gramòfón,_sampling id:Drums value:orange legend:Perkùsysta id:Tour value:yellow legend:Turowi_bëtnicë id:Album value:black legend:Sztudijné_wëdanié id:Other value:gray(0.75) legend:Jinszé_wëdanié id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = layer:back color:black at:03/10/1995 at:28/10/1997 at:20/06/2000 at:20/05/2003 at:31/10/2006 at:04/05/2010 at:12/11/2012 at:08/04/2016 at:25/09/2020 at:22/08/2025 layer:back color:Other at:01/03/1991 at:01/11/1992 at:30/08/1993 at:30/11/1993 at:10/04/1998 at:12/05/2001 at:27/08/2002 at:04/10/2005 at:16/04/2011 at:25/10/2011 at:20/04/2013 at:10/04/2020 BarData = bar:Moreno text:"Chino Moreno" bar:Carpenter text:"Stephen Carpenter" bar:Jackman text:"Lance Jackman" bar:Valencia text:"Mark Valencia" bar:Lopez text:"Shaun Lopez" bar:Garcia text:"Dominic Garcia" bar:Cheng text:"Chi Cheng" bar:Vega text:"Sergio Vega" bar:Sablan text:"Fred Sablan" bar:Delgado text:"Frank Delgado" bar:Cunningham text:"Abe Cunningham" bar:Taylor text:"John Taylor" PlotData= width:13 bar:Moreno from:start till:end color:Vocals bar:Moreno from:01/08/1999 till:end color:Rguitar width:3 bar:Carpenter from:start till:end color:Lguitar bar:Carpenter from:start till:01/08/1999 color:Rguitar width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Lguitar bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:BVocals width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Lguitar bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Tour width:3 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Rguitar bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Lguitar width:7 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Tour width:3 bar:Garcia from:start till:30/04/1990 color:Bass bar:Garcia from:01/05/1990 till:31/05/1991 color:Drums bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:Bass bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Bass bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Tour width:7 bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:Bass bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:BVocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bass bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bvocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Delgado from:01/01/1996 till:end color:Keys bar:Delgado from:01/01/1996 till:01/08/1999 color:Tour width:3 bar:Cunningham from:start till:01/04/1990 color:Drums bar:Cunningham from:01/11/1993 till:end color:Drums bar:Taylor from:01/06/1991 till:31/10/1993 color:Drums }} == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US<ref name="blabbermouth">DEFTONES US Sales (According To Soundscan). Blabbermouth.net, 2002-01-22.</ref> !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA">RIAA Database</ref><ref name="CRIA">CRIA Searchable Database</ref> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview">Billboard.com – Artist Chart History – Deftones: Albums</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts">Deftones album search, everyHit.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts">Australian Charts Portal – Deftones</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts">Irish Music Charts Archive</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts">Discographie Deftones, Die Offizielle Schweizer Hitparade</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts">Discographie Deftones, Das Österreichische Hitparaden- und Musik-Portal</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts">Discographie Deftones, lescharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts">Discografie Deftones, dutchcharts.nl</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts">Discografie Deftones, ultratop.be</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts">Discography Deftones, swedishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts">Discography Deftones, finnishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts">Discography Deftones, norwegiancharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts">Discography Deftones, charts.org.nz</ref> |- |1995 |'''''[[Adrenaline]]''''' * Wëdóné: 1 rujana 1995 * Wëtwórniô: [[Maverick Records]]/[[Warner Bros.]] |align="center"|23 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |1,000 000+<ref name="RIAA" /> |RIAA: Złotô / Platinowô<br /> [[British Phonographic Industry|BPI]]: Strzébrznô<ref name="AdrenalineBPI">Adrenaline certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |1997 |'''''[[Around the Fur]]''''' * Wëdóné: 28 rujana 1997 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |align="center"|29 |align="center"|56 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|41 |align="center"|99 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|32 |align="center"| — |align="center"| — |760,000+ |RIAA: Złotô<br /> BPI: Strzébrznô<ref name="AroundTheFurBPI">Around the Fur certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2000 |'''''[[White Pony]]''''' * Wëdóné: 20 czerwińca 2000 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|3 |align="center"|13 |align="center"|2 |align="center"|21 |align="center"|68 |align="center"|39 |align="center"|6 |align="center"|27 |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|13 |align="center"|19 |align="center"|14 |1,300 000+<ref name="billboard">Billboard Sales Data for White Pony</ref> |RIAA: Platinowô <br /> [[Canadian Recording Industry Association|CRIA]]: Złotô <br /> BPI: Strzébrznô<ref name="WhitePonyBPI">White Pony certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2003 |'''''[[Deftones (albùm)|Deftones]]''''' * Wëdóné: 20 maja 2003 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|2 |align="center"|7 |align="center"|4 |align="center"|14 |align="center"|19 |align="center"|20 |align="center"|14 |align="center"|22 |align="center"|29 |align="center"|23 |align="center"|9 |align="center"|18 |align="center"|2 |567,000+ |RIAA: Złotô <br /> CRIA: Złotô |- |2006 |'''''[[Saturday Night Wrist]]''''' * Wëdóné: 31 rujana 2006 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|10 |align="center"|33 |align="center"|26 |align="center"|5 |align="center"|31 |align="center"|18 |align="center"|33 |align="center"|63 |align="center"| — |align="center"|35 |align="center"|33 |align="center"|32 |align="center"|8 |250,000+ | |- |2010 |'''''[[Diamond Eyes]]''''' * Wëdóné: 4 maja 2010 * Wëtwórniô: [[Reprise Records]] / [[Warner Records]] |align="center"|&nbsp;6 |align="center"|&nbsp;26 |align="center"|&nbsp;22 |align="center"|&nbsp;45 |align="center"|&nbsp;11 |align="center"|&nbsp;13 |align="center"|&nbsp;23 |align="center"|&nbsp;55 |align="center"|&nbsp;31 |align="center"|&nbsp;25 |align="center"|&nbsp;12 |align="center"|&nbsp;17 |align="center"|&nbsp;8 | | |- |2012 |'''''[[Koi No Yokan]]''''' * Wëdóné: 2012 * Wëtwórniô: Reprise Records |align="center"|11 |align="center"|30 |align="center"|16 |align="center"|49 |align="center"|22 |align="center"|25 |align="center"|30 |align="center"|28 |align="center"|51 |align="center"|— |align="center"|35 |align="center"|— |align="center"|8 | | |- |2016 |'''''[[Gore]]''''' * Wëdóné: 2016 * Wëtwórniô: Reprise Records |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| | | |- |2020 |'''''[[Ohms]]''''' * Wëdóné: 2020 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- |2025 |'''''[[Private Music]]''''' * Wëdóné: 2025 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- | colspan="16" align="center" style="font-size: 8pt" | — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kómpilacje === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA" /><ref name="CRIA" /> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts" /> |- |2005 |'''''[[B-Sides & Rarities]]''''' * Wëdóné: 4 rujana 2005 * Wëtwórniô: [[Rhino Entertainment]]/Maverick Records |align="center"|43 |align="center"| — |align="center"|30 |align="center"| — |align="center"|93 |align="center"|54 |align="center"|59 |align="center"|— |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — | | |- |align="center" colspan="17" style="font-size: 8pt"| — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Demo === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa dema |- |1993 |'''''[[Like a Linus]]''''' * Wëdóné: 30 smùtana 1993 * Wëtwórniô: Deftones |} === EPczi === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa EPczi |- |1998 |'''''[[Live (Deftones album)|Live]]''''' * Wëdóné: 22 czerwińca 1999 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |- |2001 |'''''[[Back to School (Mini Maggit)]]''''' * Wëdóné: 12 strëmiannika 2001 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"| Rok !rowspan="2"| Syngel !colspan="5"| Pòzycjô w lëstach !rowspan="2"| Albùm |- !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Alternative Songs|US<br />Alt.]]<br /><ref name="SinglesBillboard">Billboard.com: Artist Chart History – Deftones: Singles. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Hot Mainstream Rock Tracks|US <br />Main.]]<br /><ref name="SinglesBillboard" /> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AUS-2">Australian singles chart. [on-line]. [dakch: 2009-08-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKSingles">UK Singles Top 75 – Music Charts. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> |- |1995 |„7 Words“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="2"|''[[Adrenaline]]'' |- |1996 |„Bored“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |rowspan="2"|''[[Around the Fur]]'' |- |1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |align="center"|— |align="center"|50 |- |rowspan="2"|2000 |„Change (In the House of Flies)“ |align="center"|105 |align="center"|3 |align="center"|9 |align="center"|— |align="center"|53 |rowspan="3"|''[[White Pony]]'' |- |„Back to School (Mini Maggit)“ |align="center"|— |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|26 |align="center"|35 |- |2001 |„Digital Bath“ |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|38 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="2"|2003 |„Minerva“ |align="center"|120 |align="center"|9 |align="center"|16 |align="center"|50 |align="center"|15 |rowspan="2"|''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' |- |„Hexagram“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|68 |- |2006 |„Hole in the Earth“ |align="center"|— |align="center"|18 |align="center"|19 |align="center"|— |align="center"|69 |rowspan="2"|''[[Saturday Night Wrist]]'' |- |2007 |„Mein“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|40 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="4"| 2010 |„Rocket Skates“<ref>Amy Sciarretto: Deftones, 'Rocket Skates' -- New Song. AOL Music, 2010-02-23. [on-line]. [dakch: 2010-02-23].</ref> |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="4"| ''[[Diamond Eyes]]'' |- |„Diamond Eyes“<ref>Archivovaná kopie. [on-line]. [dakch: 2010-04-04].</ref> |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|10 |align="center"|— |align="center"|— |- |„Sextape“ | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |„You've Seen the Butcher“<ref>Future Releases on Alternative Radio Stations, Independent Artist Song Releases. Allaccess.com. [on-line]. [dakch: 2010-11-24].</ref> | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|21 | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |align="center" colspan="8" style="font-size: 8pt"| — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} == Teledisczi == {| class="wikitable" |- ! Rok ! Titel ! Reżiséra |- | 1995 | „7 Words” | Chris Burns |- |rowspan=3| 1996 | „Bored” | Nick Egan |- |„Engine No. 9" |rowspan=2| Nick Lambrou |- |„Root” |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)” |Dean Karr |- |rowspan=2| 1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)” |Frank W. Ockenfels III |- |„Around the Fur” |Russ Busby |- |2000 |„Change (In the House of Flies)” |Liz Friedlander |- |rowspan=4| 2001 |„Digital Bath” |Andrew Bennet |- |„Back to School (Mini Maggit)” |Paul Hunter |- |„Street Carp” |James Sutton |- |„White Pony” |Shawn M. Foster |- |rowspan=4| 2003 |„Minerva” |Paul Fedor |- |„Hexagram” |Darren Doane |- |„Bloody Cape” |James Minchin III |- |„Deftones 2003” |Andy Bennet |- |2006 |„Hole in the Earth” |Brian Lazzaro<ref>[https://web.archive.org/web/20160328044550/http://www.mtv.com/videos/deftones/111148/hole-in-the-earth.jhtml Hole in the Earth | Deftones | Music Video | MTV].</ref> |- |2007 |„Mein” |Bernard Gourley<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.sys-con.com/node/352170 |titel = Deftones Announce American Tour; Ticket Pre-Sale Begins This Thursday, March 22; New Single and Video Hit Airwaves; Exclusive Ringtone to Help Homeless Youth &#124; news.sys-c... |òpùblikòwóny = www.sys-con.com |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |rowspan=4| 2010 |„Rocket Skates” |13thWitness and Kenzo Digital<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.youtube.com/watch?v=woR6ohiFeYE |titel = YouTube |òpùblikòwóny = www.youtube.com |jãzëk = fr |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Diamond Eyes” |Robert "Roboshobo" Schober<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.videostatic.com/vs/2010/03/shot-deftones-roboshobo-dir.html |titel = SHOT: Deftones – Roboshobo, dir. &#124; VideoStatic |òpùblikòwóny = www.videostatic.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Sextape” |Zak Forrest, Chad Liebenguth<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-sextape-video-released/ |titel = Deftones: ‘Sextape’ Video Released – Blabbermouth.net |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„You’ve Seen The Butcher” |Jodeb<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-you-ve-seen-the-butcher-video-released/ |titel = DEFTONES: ‘You’ve Seen The Butcher’ Video Released |òpùblikòwóny = roadrunnerrecords.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2010-10-20}}</ref> |- |rowspan=3| 2013 |„Swerve City” |Gus Black<ref>{{cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=189690 |titel = DEFTONES: ‘Swerve City’ Video Released – May 8, 2013 |òpùblikòwóny = blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2013-05-09}}</ref> |- |„Swerve City (Tour Version)” |Ryan Mackfall |- |„Romantic Dreams” |Brett Novak |- |2016 |„Prayers/Triangles” |Charles Bergquist |- |2021 |„Ceremony” |Leigh Whannell |} == Nôdgrodë a wëapartnieniô == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Rok !style="width:15em;"| Kategòriô !style="width:15em;"| Titlã !style="width:15em;"| Nôdgroda ! Nota ! Zdrój |- |2007 |Classic Songwriter |Deftones |[[Kerrang! Awards]] |'''Laur''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.digitalspy.com/music/news/a73558/kerrang-awards-2007-the-winners/ |titel = Kerrang Awards 2007: The Winners |nôzwëskò = Fletcher |miono = Alex |òpùblikòwóny = www.digitalspy.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-01-29}}</ref> |- |rowspan=5| 2013 |Best Guitarist Award |Stephen Carpenter |rowspan=5| [[Revolver (magazyn)#Revolver Golden Gods Awards|Revolver Golden Gods Awards]] |Nominacjô |rowspan=5|<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.metalinjection.net/show-recap/revolver-golden-gods-awards-2013-winners-and-performance-highlights |titel = REVOLVER GOLDEN GODS Awards 2013: Winners And Performance Highlights |nôzwëskò = Pasbani |miono = Robert |òpùblikòwóny = www.metalinjection.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2015-08-15}}</ref> |- |Best Drummer |Abe Cunningham |Nominacjô |- |Paul Gray Best Bassist |Sergio Vega |Nominacjô |- |Best Vocalist |Chino Moreno |Nominacjô |- |Album of the Year |''Koi No Yokan'' |'''Laùr''' |- |2016 |The Lifetime Achievement Award |Deftones |Kerrang! Awards |'''Laùr''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20160609204645/http://www.kerrang.com/43773/kerrang-awards-2016-the-winners/ |titel = KERRANG! AWARDS 2016: THE WINNERS! |òpùblikòwóny = www.kerrang.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-06-26}}</ref> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] bm4eq1ckrynnq759h1ypfeils7iu2ke Krajnô 0 13117 222419 202494 2026-10-30T20:12:13Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222419 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Krôjna (región)]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] ia6qyzmz8f4yb144garq9nubntbx67m Encyklopedijô 0 13133 222434 202581 2026-10-30T20:12:15Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222434 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Encyklopediô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 85aojz2sdraq4avlh991fmme76lbm3d Stôłpsczi kréz 0 13135 222371 219135 2026-10-30T20:12:06Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222371 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Słëpsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 74q2d66li30rt8k332ur4m9t30rvzpz Nowi Testameńt 0 13154 222628 203129 2026-10-31T10:57:02Z Terrus38 14026 Zmiana elementu docelowego przekierowania z [[Biblëjô#Nowi Testameńt]] na [[Bibliô#Nowi Testameńt]] 222628 wikitext text/x-wiki #TAM [[Bibliô#Nowi Testameńt]] [[Kategòrëjô:Nowi Testameńt| ]] ejjlkwklcsbyoazt41sm5z71lbni5n4 Szablóna:Dany krôj MEX 10 13161 222475 203182 2026-10-30T20:35:40Z Iketsi 3254 {{Do rëmniãcô|}} 222475 wikitext text/x-wiki {{Do rëmniãcô|}} 4cxomaggmagsywx29ckjl48xeec380q Kategòrëjô:Antropòlogiô 14 13199 222756 203788 2026-10-31T11:41:03Z Terrus38 14026 222756 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Spòlëznowé nôùczi]] du9l1nuw7d5x2hujdv21cwcu5kquyu6 Zelińtë 0 13203 222384 203824 2026-10-30T20:12:08Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222384 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Zélińtë]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] b8n0cd4oxwxkkd0pejgjsqholp0zt4i Szablóna:Encodefirst 10 13209 222463 203953 2026-10-30T20:18:04Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] 222463 wikitext text/x-wiki {{#invoke:MultiReplace|main|1={{{1}}}|2=^:|3=&#58;|4=^;|5=&#59;|6=^*|7=&#42;|8=^#|9=&#35;}}<noinclude> [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> spp6bjtr8be5u1r3fwoterktpwdvnsx Szablóna:Yesno-no 10 13211 222574 203955 2026-10-31T04:01:09Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] 222574 wikitext text/x-wiki {{safesubst:<noinclude />yesno|{{{1}}}|yes={{{yes|yes}}}|no={{{no|no}}}|blank={{{blank|no}}}|¬={{{¬|no}}}|def={{{def|no}}}}}<noinclude> [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> arys9dxs1k10tz56y23r5z7zycsecb8 Szablóna:Yesno-yes 10 13212 222569 203956 2026-10-31T03:54:54Z Iketsi 3254 <noinclude> [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> 222569 wikitext text/x-wiki {{SAFESUBST:<noinclude />yesno|{{{1}}}|yes={{{yes|yes}}}|no={{{no|no}}}|blank={{{blank|yes}}}|¬={{{¬|yes}}}|def={{{def|yes}}}}}<noinclude> [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> aokdbkxhalhql1j6odv6go6yuidtqib Szablóna:Yesno 10 13213 222568 203957 2026-10-31T03:54:31Z Iketsi 3254 <noinclude> [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> 222568 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{<includeonly>safesubst:</includeonly>lc: {{{1|¬}}} }} |no |n |f |false |off |0 = {{{no|}}} | = {{{blank|{{{no|}}}}}} |¬ = {{{¬|}}} |yes |y |t |true |on |1 = {{{yes|yes}}} |#default = {{{def|{{{yes|yes}}}}}} }}<noinclude> [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> m2xgk29cu5maf3asmzr486b8um9adcl Gmina Stołpskò 0 13222 222454 221518 2026-10-30T20:13:18Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222454 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Gmina Redzëkòwò]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 6vx3do1b37kv29lmbyshzx1u31jiz02 Kaszëbsczé karaoke 0 13260 222287 209978 2026-10-30T18:33:45Z Terrus38 14026 222287 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé karaòke''' – [[kònkùrs]]<ref name=":0">https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/24691_pierwsze-kasz-bscz-karaoke-ze-swietnymi-teledyskami.html</ref>. * 2017 (I)<ref name=":0" /> * 2018 (II)<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/ii-ogolnopolski-konkurs-kaszebscze-karaoke/</ref> * 2020 (III)<ref>http://szwajcaria-kaszubska.pl/item/2691-protokol-iii-konkursu-kaszebscze-karaoke-chwat-do-piesni</ref> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Karaoke]] |col2= === Jiné kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.akademiakaszubska.com/kaszebscze-karaoke * http://skarbnicakaszubska.pl/karaoke/ * http://skarbnicakaszubska.pl/kaszubskie-karaoke/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë na Kaszëbach]] 860gayl4o8oqa3bk4rhk0wudro3pcxp Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Fridrika Szopena we Wejrowie 0 13273 222581 204754 2026-10-31T10:20:51Z Terrus38 14026 222581 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Fridrika Szopena we Wejrowie''' ({{jãz.|pl}} ''Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Fryderyka Chopina w Wejherowie'') – [[mùzycznô szkòła]] we [[Wejrowò|Wejrowie]]<ref>https://www.gov.pl/web/psmwejherowo/dane-kontaktowe</ref>. == Òbaczë téż == * [[Fridrik Szopen]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.gov.pl/web/psmwejherowo * https://mojestrone.com/artykul/promcj-wejrowsczg-n2391539 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné szkòłë]] [[Kategòrëjô:Wejrowò]] fnu9ywbuqap1wal7oui2bmhotmfg5r7 222584 222581 2026-10-31T10:21:58Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Friderika Chopina we Wejrowie]] do [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Fridrika Szopena we Wejrowie]]: pisënk 222581 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Fridrika Szopena we Wejrowie''' ({{jãz.|pl}} ''Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Fryderyka Chopina w Wejherowie'') – [[mùzycznô szkòła]] we [[Wejrowò|Wejrowie]]<ref>https://www.gov.pl/web/psmwejherowo/dane-kontaktowe</ref>. == Òbaczë téż == * [[Fridrik Szopen]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.gov.pl/web/psmwejherowo * https://mojestrone.com/artykul/promcj-wejrowsczg-n2391539 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné szkòłë]] [[Kategòrëjô:Wejrowò]] fnu9ywbuqap1wal7oui2bmhotmfg5r7 Karno Sztudérów „Pomorania” 0 13278 222422 204903 2026-10-30T20:12:13Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222422 wikitext text/x-wiki #TAM [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] sx7qazes656vpmevb542i8sgu71y4qn Szablóna:Lokalizacyjnô kôrta 10 13288 222515 211423 2026-10-31T01:51:50Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]]</noinclude> 222515 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Kôrta|{{#switch:{{{rodzaj|}}}|inline=Inline|Thumb}}}}</includeonly>{{#switch:{{{rodzaj}}} |inline={{#invoke:Sprôwdzë|Paramétrë |=problemy-w-mapa-lokalizacyjna {{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategoria:Mapa lokalizacyjna - nieznane parametry]]}} |mapa= |wariant= |rozmiar= |rodzaj= |punkty mapy= |font-size= |alt= }} |thumb={{#invoke:Sprôwdzë|Paramétrë |=problemy-w-mapa-lokalizacyjna {{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategoria:Mapa lokalizacyjna - nieznane parametry]]}} |mapa= |wariant= |rozmiar= |wyrównanie= |podpis=text-img? |rodzaj= |punkty mapy= |font-size= |alt= }} |#default={{#invoke:Sprôwdzë|Paramétrë |=problemy-w-mapa-lokalizacyjna {{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategoria:Mapa lokalizacyjna - nieznane parametry]]}} |mapa= |wariant= |rozmiar= |wyrównanie= |podpis=text-img? |punkty mapy= |font-size= |alt= }} }}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]]</noinclude> 38esngb9y8yu3z71uz1wz954npv19uq Psychòlogijô 0 13290 222360 205113 2026-10-30T20:12:04Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222360 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Psychòlogiô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] alulpxk8p6a7sn9wj5tb0t5kjf4nzuk Sulãcyń 0 13300 222369 205268 2026-10-30T20:12:06Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222369 wikitext text/x-wiki #TAM [[Sulãcyn]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 6em60yfdnkw1xvdgtnz3q9i1g9zhdtx Archeòlogijô 0 13302 222430 205295 2026-10-30T20:12:14Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222430 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Archeòlogiô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] jewncs6cigjftbb781gxn9vpwxyev4e Ekònomijô 0 13307 222426 205442 2026-10-30T20:12:14Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222426 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Ekònomiô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] rugs7hppygnsn3zu6uv7efa4n86bf54 Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich a Swiatowëch Szlagrów 0 13314 222280 220382 2026-10-30T18:31:12Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch Szlagerów]] do [[Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich a Swiatowëch Szlagrów]]: szlager:szlagrów, gram. 220382 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów 2021.jpg|mały|]] '''Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch Szlagerów'''<ref>https://web.archive.org/web/20260709024105/https://mojestrone.com/static/files/gallery/590/7cd82-Zrzut-ekranu-2026-06-10-132718.png</ref> (téż '''Kònkùrs Swiatowëch i Pòlsczich Szlagrów pò Kaszëbskù w Lëpińcach'''<ref>https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/717/wspoczesne-ujecie-kultury-kaszubskiej-kartuzy/</ref>, '''Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich a Swiatowëch Szlagrów'''<ref name=":2">https://miesiecznikpomerania.pl/index.php/artykuly/maturantka-z-gochow-pomerania-nr-1-2023</ref>, '''Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch Szlagrów (pò kaszëbskù)'''<ref>https://kaszubi.pl/messages/view/jako-mdze-kaszebsko</ref><ref>https://miesiecznikpomerania.pl/images/archiwum_pliki_pdf/pomerania/2022/POMERANIA_03_562_2022_net.pdf</ref>, '''Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich i Kaszëbsczich Hitów'''<ref name=":0">https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-8-905-n2285514</ref>, '''Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch Hitów (pò kaszëbskù)'''<ref>https://kaszubi.pl/messages/view/od-torgow-ksazczi-do-leterature-dlo-dzecy</ref><ref name=":3">https://kociewskiezrzeszenie.pl/wp-content/uploads/2015/02/Stegna_czerwiec_2017.pdf</ref>, abò '''Kaszëbsczi Festiwal Swiatowëch i Pòlsczich Hitów'''<ref name=":1">https://mojestrone.com/artykul/swiatow-hit-p-kaszbsk-n2328583</ref>; {{jãz.|pl}} ''Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów'') – [[festiwal]] i [[kònkùrs]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], w Lëpińcach òd 2010 rokù<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20110719024909/http://belok.kaszubia.com/wiadla/pomerania-42011</ref><ref>https://magazynkaszuby.pl/2016/04/spiewanie-kaszubsku-zart/</ref><ref>https://powiatbytowski.pl/kalendarz-wydarzen/kaszubska-sobota.html</ref>. Swiatowé hitë pò kaszëbskù<ref name=":1"/>. == Kònkùrsë w rozmajitëch lat == * 2010 (I) – [[22 maja]]<ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=1903</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=1891</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=1882</ref><ref>{{YouTube|v=Vizx_x3bOIE|tit=Festiwal w Lipnicy, czyli szlagiery po Kaszubsku|k=@bytowtv|d=2010-05-24|dł=7:24}}</ref><ref>{{YouTube|v=9qSrC_OaWks|tit=Festiwal w Lipnicy, czyli szlagiery po Kaszubsku (My Baby Love — The Supremes)|k=@bytowtv|d=2010-05-24|dł=4:34}}</ref><ref>{{YouTube|v=3l98wr1boE8|tit=Marlena Brzeska śpiewa po kaszubsku utwór z "Metra"|k=@fopke4|d=2010-05-29|dł=2:09}}</ref><ref>{{YouTube|v=T1gSsetqX-8|tit=Patryk Wrycza śpiewa po kaszubsku "Tyle było dni" Marka Grechuty|k=@fopke4|d=2010-05-29|dł=3:57}}</ref><ref>{{YouTube|v=ed4lnKUQr18|tit=Marlena Brzeska śpiewa po kaszubsku "Za każdy uśmiech twój" Anny Jantar|k=@fopke4|d=2010-05-30|dł=3:06}}</ref> * 2011 (II) – [[3 maja]]<ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/2448-ii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=2677</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=2318</ref> * 2012 (III)<ref>{{YouTube|v=UlQolbACuG0|tit=Bradiaga2.wmv|k=@powiatowyzesposzkonr2wrumi560|d=2012-05-18|dł=4:52}}</ref> * 2013 (IV) – [[3 maja]]<ref>https://bck-bytow.pl/lipnica-2013/</ref> * 2014 (V) – [[3 maja]]<ref>https://www.youtube.com/playlist?list=PLb11qNzRge3W4CUz9_F84L4b3Xzt03anW</ref><ref>{{YouTube|v=3fR2Zi8XK4I|tit=Iza Peplińskô V Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów Lipnica 2014|k=@BiuroZKP|d=2014-04-28|dł=0:31}}</ref><ref>https://gp24.pl/sprawdz-imprezy-majowkowe-gdzie-sie-wybrac/ar/4832015</ref><ref>Pomerania Lipiec Sierpien 2014 s.10</ref> * 2015 (VI) – [[2 maja]]<ref>http://www.zsborowymlyn.lipnica.pl/jezykkaszubski/219-festiwal.html</ref> * 2016 (VII)<ref>http://www.zsborowymlyn.lipnica.pl/jezykkaszubski/316-vii-kaszubski-festiwal-polskich-i-wiatowych-przebojow.html</ref><ref>https://www.studzienice.pl/aktualnosci/vii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow/</ref><ref>{{YouTube|v=Y_nZ4-IWLqc|tit=Nicola Piątek – Miała Baba koguta|k=@grzegorz5283|d=2016-04-23|dł=1:53}}</ref> * 2017 (VIII)<ref>{{YouTube|v=YJ6OUt65xx8|tit=Hania Kapiszka – Tej historii bieg|k=@grzegorz5283|d=2017-04-23|dł=2:33}}</ref><ref>{{YouTube|v=JIsjs61nig8|tit=Aleksandra Tybora i Hubert Jutrzenka – Trzebiatowski – Spójrz jak mija czas|k=@grzegorz5283|d=2017-04-23|dł=3:42}}</ref><ref name=":3" /> * 2018 (IX)<ref>http://splipnic.vot.pl/festiwal-kaszubski/</ref><ref>{{YouTube|v=ycodxNvSJQU|tit=IX Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów w Lipnicy|k=@KurierInternet|d=2018-04-27|dł=3:16}}</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/ix-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-lipnica-2018,98,pl</ref><ref>{{YouTube|v=1I7lWvq0O0s|tit=IX Kaszubksi Festiwal Polskich i Światowych Przebojów w Lipnicy (cz. 2)|k=@KurierInternet|d=2018-04-27|dł=4:56}}</ref> * 2019 (X)<ref>http://splipnic.vot.pl/x-festiwal-2019/</ref><ref>https://spniezabyszewo.stronyzklasa.pl/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,161,pl</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,255,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/325218/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wydarzenia/944/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190430101304/http://www.kurierbytowski.com.pl/kurier/zaspiewaja-przeboje-po-kaszubsku/</ref> * 2020 (XI)<ref>http://splipnic.vot.pl/xi-festiwal-2020/</ref> * 2021 (XI'''[?]''')<ref>http://splipnic.vot.pl/xi-festiwal-2021/</ref><ref>http://splipnic.vot.pl/wp-content/uploads/2021/05/204527409_835898543685553_1992994627678709241_n.jpg</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/457895/kaszubska-sobota-w-bytowie</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/452475/xi-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref> * 2022 (XII)<ref>http://splipnic.vot.pl/xii-festiwal-2022/</ref><ref>http://splipnic.vot.pl/xii-festiwal-2022-2/</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/xii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy,608,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/500927/xii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wydarzenia/2025/xii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref> * 2023 (XIII)<ref>http://splipnic.vot.pl/xiii-kaszubski-festiwal-2023/</ref><ref>https://ibytow.pl/pl/14_kultura/8973_xiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-zapowiedz-.html</ref><ref>https://zsborowymlyn.pl/xiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,239,pl</ref><ref>https://www.facebook.com/muzeumwwejherowie/posts/%C5%9Bwiatowe-hity-po-kaszubskuxiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-%C5%9Bwiatowych-przeboj%C3%B3/681624983978527/</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,777,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/550956/xiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-Swiatowych-przebojow-w-lipnic</ref><ref>https://photos.google.com/share/AF1QipNEI8OeZJzSITgkzUJaA1B9PfgpKtaQKBQkEJcS8JinJALfVAADED2VdYYH8aSxpg?key=bjJWekt0YlpHcHN3MkVoMVI4VENMRmk4aDU0MDRn</ref><ref name=":2" /> * 2024 (XIV)<ref>http://splipnic.vot.pl/xiv-kaszubskim-festiwalu-polskich-swiatowych-przebojow-lipnica-2024/</ref><ref>https://kaszubi.pl/messages/view/xiv-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-lipnica-2024</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260709025603/http://splipnic.vot.pl/wp-content/uploads/2024/03/lista-uczestnik%C3%B3w-oraz-utwory-w-dniu-24.05.2024-aktualna-1.pdf</ref><ref>https://www.facebook.com/muzeumwwejherowie/posts/890390629768627/</ref><ref>https://muzeon.pl/xiv-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-lipnica-2024/</ref><ref>https://www.facebook.com/events/lipnica/xiv-kaszubski-festiwal-polskich-i-%C5%9Bwiatowych-przeboj%C3%B3w-lipnica-2024/445066981534517/</ref><ref>https://www.zkaszub.info/swiatowy-zjazd-kaszubow-w-koscierzynie-juz-na-poczatku-lipca-zobacz-jak-pojedzie-transcassubia/</ref><ref>https://www.gdansk.pl/wiadomosci/W-sobote-XXV-Swiatowy-Zjazd-Kaszubow-2024-w-Koscierzynie-zapowiedz-Gdansk,a,266957</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/597178/xiv-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref> * 2025 (XV)<ref>http://splipnic.vot.pl/wp-content/uploads/2025/03/Program-festiwalu_2025.pdf</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/xv-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,980,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/641115/xv-kaszubski-festiwal-polskich-i-Swiatowych-przebojOw-w-lipnicy</ref><ref>https://sp1czersk.pl/2025/05/25/kaszubski-festiwal/</ref><ref>https://www.facebook.com/watch/?v=963940139638985</ref><ref>https://www.facebook.com/muzeumwwejherowie/posts/w-dniu-23-maja-odbył-się-xv-kaszubski-festiwal-polskich-i-światowych-przebojów-l/1150401123767575/</ref> * 2026 (XVI) – [[22 maja]]<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>http://splipnic.vot.pl/xvi-festiwal-2026/</ref><ref>https://mojestrone.com/galerie/swiatow-hit-p-kaszbsk-g479798</ref><ref>https://www.facebook.com/100083516132880/posts/xvi-kaszubski-festiwal-polskich-i-światowych-przebojów-lipnica-2026w-tym-roku-na/951768854283644/</ref><ref>https://www.facebook.com/61565843638189/videos/w-zespół-szkół-w-lipnicy-jak-rok-w-rok-béł-zrëchtowóny-kaszëbsczi-festiwal-swiat/990932740500584/</ref> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Karolëna Stankòwskô]] * [[Paùlëna Kòzyczkòwskô]] * [[Andrzéj Lemańczik]] |col2= === Jiné kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} === Szëkba === {{Szëkba|Festiwal Polskich i Światowych Przebojów}} {{Szëkba|Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach]] [[Kategòrëjô:Festiwale]] kg54qudk89v8zdsolkyb11ijqjx95rk 222283 222280 2026-10-30T18:32:44Z Terrus38 14026 222283 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów 2021.jpg|mały|Diplóma]] '''Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich a Swiatowëch Szlagrów'''<ref name=":2">https://miesiecznikpomerania.pl/index.php/artykuly/maturantka-z-gochow-pomerania-nr-1-2023</ref> ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów'') – [[festiwal]] i [[kònkùrs]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], òdbiwający sã òd 2010 rokù w [[Lëpińce|Lëpińcach]]<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20110719024909/http://belok.kaszubia.com/wiadla/pomerania-42011</ref><ref>https://magazynkaszuby.pl/2016/04/spiewanie-kaszubsku-zart/</ref><ref>https://powiatbytowski.pl/kalendarz-wydarzen/kaszubska-sobota.html</ref>. Ùczãstnicë przedstôwiają pòlsczé abò zagrańczné szlagrë pò kaszëbskù<ref name=":1">https://mojestrone.com/artykul/swiatow-hit-p-kaszbsk-n2328583</ref>. == Kònkùrsë w rozmajitëch latach == * 2010 (I) – [[22 maja]]<ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=1903</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=1891</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=1882</ref><ref>{{YouTube|v=Vizx_x3bOIE|tit=Festiwal w Lipnicy, czyli szlagiery po Kaszubsku|k=@bytowtv|d=2010-05-24|dł=7:24}}</ref><ref>{{YouTube|v=9qSrC_OaWks|tit=Festiwal w Lipnicy, czyli szlagiery po Kaszubsku (My Baby Love — The Supremes)|k=@bytowtv|d=2010-05-24|dł=4:34}}</ref><ref>{{YouTube|v=3l98wr1boE8|tit=Marlena Brzeska śpiewa po kaszubsku utwór z "Metra"|k=@fopke4|d=2010-05-29|dł=2:09}}</ref><ref>{{YouTube|v=T1gSsetqX-8|tit=Patryk Wrycza śpiewa po kaszubsku "Tyle było dni" Marka Grechuty|k=@fopke4|d=2010-05-29|dł=3:57}}</ref><ref>{{YouTube|v=ed4lnKUQr18|tit=Marlena Brzeska śpiewa po kaszubsku "Za każdy uśmiech twój" Anny Jantar|k=@fopke4|d=2010-05-30|dł=3:06}}</ref> * 2011 (II) – [[3 maja]]<ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/2448-ii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=2677</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=2318</ref> * 2012 (III)<ref>{{YouTube|v=UlQolbACuG0|tit=Bradiaga2.wmv|k=@powiatowyzesposzkonr2wrumi560|d=2012-05-18|dł=4:52}}</ref> * 2013 (IV) – [[3 maja]]<ref>https://bck-bytow.pl/lipnica-2013/</ref> * 2014 (V) – [[3 maja]]<ref>https://www.youtube.com/playlist?list=PLb11qNzRge3W4CUz9_F84L4b3Xzt03anW</ref><ref>{{YouTube|v=3fR2Zi8XK4I|tit=Iza Peplińskô V Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów Lipnica 2014|k=@BiuroZKP|d=2014-04-28|dł=0:31}}</ref><ref>https://gp24.pl/sprawdz-imprezy-majowkowe-gdzie-sie-wybrac/ar/4832015</ref><ref>Pomerania Lipiec Sierpien 2014 s.10</ref> * 2015 (VI) – [[2 maja]]<ref>http://www.zsborowymlyn.lipnica.pl/jezykkaszubski/219-festiwal.html</ref> * 2016 (VII)<ref>http://www.zsborowymlyn.lipnica.pl/jezykkaszubski/316-vii-kaszubski-festiwal-polskich-i-wiatowych-przebojow.html</ref><ref>https://www.studzienice.pl/aktualnosci/vii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow/</ref><ref>{{YouTube|v=Y_nZ4-IWLqc|tit=Nicola Piątek – Miała Baba koguta|k=@grzegorz5283|d=2016-04-23|dł=1:53}}</ref> * 2017 (VIII)<ref>{{YouTube|v=YJ6OUt65xx8|tit=Hania Kapiszka – Tej historii bieg|k=@grzegorz5283|d=2017-04-23|dł=2:33}}</ref><ref>{{YouTube|v=JIsjs61nig8|tit=Aleksandra Tybora i Hubert Jutrzenka – Trzebiatowski – Spójrz jak mija czas|k=@grzegorz5283|d=2017-04-23|dł=3:42}}</ref><ref name=":3">https://kociewskiezrzeszenie.pl/wp-content/uploads/2015/02/Stegna_czerwiec_2017.pdf</ref> * 2018 (IX)<ref>http://splipnic.vot.pl/festiwal-kaszubski/</ref><ref>{{YouTube|v=ycodxNvSJQU|tit=IX Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów w Lipnicy|k=@KurierInternet|d=2018-04-27|dł=3:16}}</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/ix-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-lipnica-2018,98,pl</ref><ref>{{YouTube|v=1I7lWvq0O0s|tit=IX Kaszubksi Festiwal Polskich i Światowych Przebojów w Lipnicy (cz. 2)|k=@KurierInternet|d=2018-04-27|dł=4:56}}</ref> * 2019 (X)<ref>http://splipnic.vot.pl/x-festiwal-2019/</ref><ref>https://spniezabyszewo.stronyzklasa.pl/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,161,pl</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,255,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/325218/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wydarzenia/944/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190430101304/http://www.kurierbytowski.com.pl/kurier/zaspiewaja-przeboje-po-kaszubsku/</ref> * 2020 (XI)<ref>http://splipnic.vot.pl/xi-festiwal-2020/</ref> * 2021 (XI'''[?]''')<ref>http://splipnic.vot.pl/xi-festiwal-2021/</ref><ref>http://splipnic.vot.pl/wp-content/uploads/2021/05/204527409_835898543685553_1992994627678709241_n.jpg</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/457895/kaszubska-sobota-w-bytowie</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/452475/xi-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref> * 2022 (XII)<ref>http://splipnic.vot.pl/xii-festiwal-2022/</ref><ref>http://splipnic.vot.pl/xii-festiwal-2022-2/</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/xii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy,608,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/500927/xii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wydarzenia/2025/xii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref> * 2023 (XIII)<ref>http://splipnic.vot.pl/xiii-kaszubski-festiwal-2023/</ref><ref>https://ibytow.pl/pl/14_kultura/8973_xiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-zapowiedz-.html</ref><ref>https://zsborowymlyn.pl/xiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,239,pl</ref><ref>https://www.facebook.com/muzeumwwejherowie/posts/%C5%9Bwiatowe-hity-po-kaszubskuxiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-%C5%9Bwiatowych-przeboj%C3%B3/681624983978527/</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,777,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/550956/xiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-Swiatowych-przebojow-w-lipnic</ref><ref>https://photos.google.com/share/AF1QipNEI8OeZJzSITgkzUJaA1B9PfgpKtaQKBQkEJcS8JinJALfVAADED2VdYYH8aSxpg?key=bjJWekt0YlpHcHN3MkVoMVI4VENMRmk4aDU0MDRn</ref><ref name=":2" /> * 2024 (XIV)<ref>http://splipnic.vot.pl/xiv-kaszubskim-festiwalu-polskich-swiatowych-przebojow-lipnica-2024/</ref><ref>https://kaszubi.pl/messages/view/xiv-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-lipnica-2024</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260709025603/http://splipnic.vot.pl/wp-content/uploads/2024/03/lista-uczestnik%C3%B3w-oraz-utwory-w-dniu-24.05.2024-aktualna-1.pdf</ref><ref>https://www.facebook.com/muzeumwwejherowie/posts/890390629768627/</ref><ref>https://muzeon.pl/xiv-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-lipnica-2024/</ref><ref>https://www.facebook.com/events/lipnica/xiv-kaszubski-festiwal-polskich-i-%C5%9Bwiatowych-przeboj%C3%B3w-lipnica-2024/445066981534517/</ref><ref>https://www.zkaszub.info/swiatowy-zjazd-kaszubow-w-koscierzynie-juz-na-poczatku-lipca-zobacz-jak-pojedzie-transcassubia/</ref><ref>https://www.gdansk.pl/wiadomosci/W-sobote-XXV-Swiatowy-Zjazd-Kaszubow-2024-w-Koscierzynie-zapowiedz-Gdansk,a,266957</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/597178/xiv-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref> * 2025 (XV)<ref>http://splipnic.vot.pl/wp-content/uploads/2025/03/Program-festiwalu_2025.pdf</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/xv-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,980,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/641115/xv-kaszubski-festiwal-polskich-i-Swiatowych-przebojOw-w-lipnicy</ref><ref>https://sp1czersk.pl/2025/05/25/kaszubski-festiwal/</ref><ref>https://www.facebook.com/watch/?v=963940139638985</ref><ref>https://www.facebook.com/muzeumwwejherowie/posts/w-dniu-23-maja-odbył-się-xv-kaszubski-festiwal-polskich-i-światowych-przebojów-l/1150401123767575/</ref> * 2026 (XVI) – [[22 maja]]<ref name=":0">https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-8-905-n2285514</ref><ref name=":1" /><ref>http://splipnic.vot.pl/xvi-festiwal-2026/</ref><ref>https://mojestrone.com/galerie/swiatow-hit-p-kaszbsk-g479798</ref><ref>https://www.facebook.com/100083516132880/posts/xvi-kaszubski-festiwal-polskich-i-światowych-przebojów-lipnica-2026w-tym-roku-na/951768854283644/</ref><ref>https://www.facebook.com/61565843638189/videos/w-zespół-szkół-w-lipnicy-jak-rok-w-rok-béł-zrëchtowóny-kaszëbsczi-festiwal-swiat/990932740500584/</ref> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Karolëna Stankòwskô]] * [[Paùlëna Kòzyczkòwskô]] * [[Andrzéj Lemańczik]] |col2= === Jiné kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} === Szëkba === {{Szëkba|Festiwal Polskich i Światowych Przebojów}} {{Szëkba|Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach]] [[Kategòrëjô:Festiwale]] 1z69fwsytagt0rttex31pavfl0yfta7 222296 222283 2026-10-30T18:37:18Z Terrus38 14026 222296 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów 2021.jpg|mały|Diplóma]] '''Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich a Swiatowëch Szlagrów'''<ref name=":2">https://miesiecznikpomerania.pl/index.php/artykuly/maturantka-z-gochow-pomerania-nr-1-2023</ref> ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów'') – [[festiwal]] i [[kònkùrs]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], òdbiwający sã òd 2010 rokù w [[Lëpińce|Lëpińcach]]<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20110719024909/http://belok.kaszubia.com/wiadla/pomerania-42011</ref><ref>https://magazynkaszuby.pl/2016/04/spiewanie-kaszubsku-zart/</ref><ref>https://powiatbytowski.pl/kalendarz-wydarzen/kaszubska-sobota.html</ref>. Ùczãstnicë przedstôwiają pòlsczé abò zagrańczné szlagrë pò kaszëbskù<ref name=":1">https://mojestrone.com/artykul/swiatow-hit-p-kaszbsk-n2328583</ref>. == Kònkùrsë w rozmajitëch latach == * 2010 (I) – [[22 maja]]<ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=1903</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=1891</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=1882</ref><ref>{{YouTube|v=Vizx_x3bOIE|tit=Festiwal w Lipnicy, czyli szlagiery po Kaszubsku|k=@bytowtv|d=2010-05-24|dł=7:24}}</ref><ref>{{YouTube|v=9qSrC_OaWks|tit=Festiwal w Lipnicy, czyli szlagiery po Kaszubsku (My Baby Love — The Supremes)|k=@bytowtv|d=2010-05-24|dł=4:34}}</ref><ref>{{YouTube|v=3l98wr1boE8|tit=Marlena Brzeska śpiewa po kaszubsku utwór z "Metra"|k=@fopke4|d=2010-05-29|dł=2:09}}</ref><ref>{{YouTube|v=T1gSsetqX-8|tit=Patryk Wrycza śpiewa po kaszubsku "Tyle było dni" Marka Grechuty|k=@fopke4|d=2010-05-29|dł=3:57}}</ref><ref>{{YouTube|v=ed4lnKUQr18|tit=Marlena Brzeska śpiewa po kaszubsku "Za każdy uśmiech twój" Anny Jantar|k=@fopke4|d=2010-05-30|dł=3:06}}</ref> * 2011 (II) – [[3 maja]]<ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/2448-ii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=2677</ref><ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=2318</ref> * 2012 (III)<ref>{{YouTube|v=UlQolbACuG0|tit=Bradiaga2.wmv|k=@powiatowyzesposzkonr2wrumi560|d=2012-05-18|dł=4:52}}</ref> * 2013 (IV) – [[3 maja]]<ref>https://bck-bytow.pl/lipnica-2013/</ref> * 2014 (V) – [[3 maja]]<ref>https://www.youtube.com/playlist?list=PLb11qNzRge3W4CUz9_F84L4b3Xzt03anW</ref><ref>{{YouTube|v=3fR2Zi8XK4I|tit=Iza Peplińskô V Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów Lipnica 2014|k=@BiuroZKP|d=2014-04-28|dł=0:31}}</ref><ref>https://gp24.pl/sprawdz-imprezy-majowkowe-gdzie-sie-wybrac/ar/4832015</ref><ref>Pomerania Lipiec Sierpien 2014 s.10</ref> * 2015 (VI) – [[2 maja]]<ref>http://www.zsborowymlyn.lipnica.pl/jezykkaszubski/219-festiwal.html</ref> * 2016 (VII)<ref>http://www.zsborowymlyn.lipnica.pl/jezykkaszubski/316-vii-kaszubski-festiwal-polskich-i-wiatowych-przebojow.html</ref><ref>https://www.studzienice.pl/aktualnosci/vii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow/</ref><ref>{{YouTube|v=Y_nZ4-IWLqc|tit=Nicola Piątek – Miała Baba koguta|k=@grzegorz5283|d=2016-04-23|dł=1:53}}</ref> * 2017 (VIII)<ref>{{YouTube|v=YJ6OUt65xx8|tit=Hania Kapiszka – Tej historii bieg|k=@grzegorz5283|d=2017-04-23|dł=2:33}}</ref><ref>{{YouTube|v=JIsjs61nig8|tit=Aleksandra Tybora i Hubert Jutrzenka – Trzebiatowski – Spójrz jak mija czas|k=@grzegorz5283|d=2017-04-23|dł=3:42}}</ref><ref name=":3">https://kociewskiezrzeszenie.pl/wp-content/uploads/2015/02/Stegna_czerwiec_2017.pdf</ref> * 2018 (IX)<ref>http://splipnic.vot.pl/festiwal-kaszubski/</ref><ref>{{YouTube|v=ycodxNvSJQU|tit=IX Kaszubski Festiwal Polskich i Światowych Przebojów w Lipnicy|k=@KurierInternet|d=2018-04-27|dł=3:16}}</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/ix-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-lipnica-2018,98,pl</ref><ref>{{YouTube|v=1I7lWvq0O0s|tit=IX Kaszubksi Festiwal Polskich i Światowych Przebojów w Lipnicy (cz. 2)|k=@KurierInternet|d=2018-04-27|dł=4:56}}</ref> * 2019 (X)<ref>http://splipnic.vot.pl/x-festiwal-2019/</ref><ref>https://spniezabyszewo.stronyzklasa.pl/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,161,pl</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,255,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/325218/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wydarzenia/944/x-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190430101304/http://www.kurierbytowski.com.pl/kurier/zaspiewaja-przeboje-po-kaszubsku/</ref> * 2020 (XI)<ref>http://splipnic.vot.pl/xi-festiwal-2020/</ref> * 2021 (XI'''[?]''')<ref>http://splipnic.vot.pl/xi-festiwal-2021/</ref><ref>http://splipnic.vot.pl/wp-content/uploads/2021/05/204527409_835898543685553_1992994627678709241_n.jpg</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/457895/kaszubska-sobota-w-bytowie</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/452475/xi-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref> * 2022 (XII)<ref>http://splipnic.vot.pl/xii-festiwal-2022/</ref><ref>http://splipnic.vot.pl/xii-festiwal-2022-2/</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/xii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy,608,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/500927/xii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wydarzenia/2025/xii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref> * 2023 (XIII)<ref>http://splipnic.vot.pl/xiii-kaszubski-festiwal-2023/</ref><ref>https://ibytow.pl/pl/14_kultura/8973_xiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-zapowiedz-.html</ref><ref>https://zsborowymlyn.pl/xiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,239,pl</ref><ref>https://www.facebook.com/muzeumwwejherowie/posts/%C5%9Bwiatowe-hity-po-kaszubskuxiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-%C5%9Bwiatowych-przeboj%C3%B3/681624983978527/</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,777,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/550956/xiii-kaszubski-festiwal-polskich-i-Swiatowych-przebojow-w-lipnic</ref><ref>https://photos.google.com/share/AF1QipNEI8OeZJzSITgkzUJaA1B9PfgpKtaQKBQkEJcS8JinJALfVAADED2VdYYH8aSxpg?key=bjJWekt0YlpHcHN3MkVoMVI4VENMRmk4aDU0MDRn</ref><ref name=":2" /> * 2024 (XIV)<ref>http://splipnic.vot.pl/xiv-kaszubskim-festiwalu-polskich-swiatowych-przebojow-lipnica-2024/</ref><ref>https://kaszubi.pl/messages/view/xiv-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-lipnica-2024</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260709025603/http://splipnic.vot.pl/wp-content/uploads/2024/03/lista-uczestnik%C3%B3w-oraz-utwory-w-dniu-24.05.2024-aktualna-1.pdf</ref><ref>https://www.facebook.com/muzeumwwejherowie/posts/890390629768627/</ref><ref>https://muzeon.pl/xiv-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-lipnica-2024/</ref><ref>https://www.facebook.com/events/lipnica/xiv-kaszubski-festiwal-polskich-i-%C5%9Bwiatowych-przeboj%C3%B3w-lipnica-2024/445066981534517/</ref><ref>https://www.zkaszub.info/swiatowy-zjazd-kaszubow-w-koscierzynie-juz-na-poczatku-lipca-zobacz-jak-pojedzie-transcassubia/</ref><ref>https://www.gdansk.pl/wiadomosci/W-sobote-XXV-Swiatowy-Zjazd-Kaszubow-2024-w-Koscierzynie-zapowiedz-Gdansk,a,266957</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/597178/xiv-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow-w-lipnicy</ref> * 2025 (XV)<ref>http://splipnic.vot.pl/wp-content/uploads/2025/03/Program-festiwalu_2025.pdf</ref><ref>https://zsbrzeznoszlacheckie.pl/xv-kaszubski-festiwal-polskich-i-swiatowych-przebojow,980,pl</ref><ref>https://sp-lubno.pl/wiadomosci/641115/xv-kaszubski-festiwal-polskich-i-Swiatowych-przebojOw-w-lipnicy</ref><ref>https://sp1czersk.pl/2025/05/25/kaszubski-festiwal/</ref><ref>https://www.facebook.com/watch/?v=963940139638985</ref><ref>https://www.facebook.com/muzeumwwejherowie/posts/w-dniu-23-maja-odbył-się-xv-kaszubski-festiwal-polskich-i-światowych-przebojów-l/1150401123767575/</ref> * 2026 (XVI) – [[22 maja]]<ref name=":0">https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-8-905-n2285514</ref><ref name=":1" /><ref>http://splipnic.vot.pl/xvi-festiwal-2026/</ref><ref>https://mojestrone.com/galerie/swiatow-hit-p-kaszbsk-g479798</ref><ref>https://www.facebook.com/100083516132880/posts/xvi-kaszubski-festiwal-polskich-i-światowych-przebojów-lipnica-2026w-tym-roku-na/951768854283644/</ref><ref>https://www.facebook.com/61565843638189/videos/w-zespół-szkół-w-lipnicy-jak-rok-w-rok-béł-zrëchtowóny-kaszëbsczi-festiwal-swiat/990932740500584/</ref> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Karolëna Stankòwskô]] * [[Paùlëna Kòzyczkòwskô]] * [[Andrzéj Lemańczik]] |col2= === Jiné mùzyczné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Mùzyczné kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} === Szëkba === {{Szëkba|Festiwal Polskich i Światowych Przebojów}} {{Szëkba|Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë na Kaszëbach]] [[Kategòrëjô:Festiwale]] o0nmz4thgxv0u5r5nvxtxg0wz9rp8du Bernat Sëchta 0 13322 222406 205811 2026-10-30T20:12:11Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222406 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Bernat Zëchta]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] qw44lljhubuwpurfif4kh5aewkksvr4 Brëkòwnik:HaxelKaszëba/brudnopis 2 13324 222190 221298 2026-10-30T15:04:21Z HaxelKaszëba 17492 222190 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Koi No Yokan | òdjimk = | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[13 listopada]] [[2012]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = kòl 52 min | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Koi No Yokan | rëchlészi = [[Diamond Eyes]] | pòstãpny = [[Gore]] | rok = 2012 }} }} '''Koi No Yokan''' – sódmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë nagriwanim ''[[Diamond Eyes]]'' (2010). Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a téż [[shoegaze]]'u. Charakterizëje sã drãdżima gitarowima riffama, melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a rozbùdowónyma, atmosfericznyma aranżacjama. == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã pòczãłë sã pò skùńczenim kòncerowi turë promùjący ''Diamond Eyes''. W nagriwkach brôł ùdzél basysta [[Sergio Vega]], jaczi zastãpòwôł [[Chi Cheng]]a, poòòstającégò w kómie pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù. W przërównanim z rëchlészim albùmã ''Koi No Yokan'' prezentëje barżi przestrzenné a eksperimentalné brzëmienié. Ùsôdzczi taczé jak „Swerve City” a „Poltergeist” reprezentëją drãgszą starnã karna, równak le „Entombed”, „Rosemary” a „What Happened to You?” wëróżniają sã mirniészą atmosferą. == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Leathers”, „Tempest” a „Swerve City”. Pòtkôł sã z pòzytiwnyma recenzjama kritików, jacy achtnãlë sparłãczenié drãdżégò brzëmieniô z melodijnotą a eksperimentalnyma aranżacjama. ''Koi No Yokan'' zadebiutowôł na 11. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. == Lësta ùsôdzków == {| class="wikitable" style="width:70%;" ! Nr ! Titel |- | 1. | „Swerve City” |- | 2. | „Romantic Dreams” |- | 3. | „Leathers” |- | 4. | „Poltergeist” |- | 5. | „Entombed” |- | 6. | „Graphic Nature” |- | 7. | „Tempest” |- | 8. | „Gauze” |- | 9. | „Rosemary” |- | 10. | „Goon Squad” |- | 11. | „What Happened to You?” |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] f0p0gwp2cnu4wbzv13oq6s9ls0fk5g7 222191 222190 2026-10-30T15:06:50Z HaxelKaszëba 17492 222191 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Koi No Yokan | òdjimk = | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[13 listopada]] [[2012]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:42 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Koi No Yokan | rëchlészi = [[Diamond Eyes]] | pòstãpny = [[Gore]] | rok = 2012 }} }} '''Koi No Yokan''' – sódmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë nagriwanim ''[[Diamond Eyes]]'' (2010).<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a téż [[shoegaze]]'u. Charakterizëje sã drãdżima gitarowima riffama, melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a rozbùdowónyma, atmosfericznyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã pòczãłë sã pò skùńczenim kòncerowi turë promùjący ''Diamond Eyes''. W nagriwkach brôł ùdzél basysta [[Sergio Vega]], jaczi zastãpòwôł [[Chi Cheng]]a, poòòstającégò w kómie pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù.<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> W przërównanim z rëchlészim albùmã ''Koi No Yokan'' prezentëje barżi przestrzenné a eksperimentalné brzëmienié. Ùsôdzczi taczé jak „Swerve City” a „Poltergeist” reprezentëją drãgszą starnã karna, równak le „Entombed”, „Rosemary” a „What Happened to You?” wëróżniają sã mirniészą atmosferą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Leathers”, „Tempest” a „Swerve City”. Pòtkôł sã z pòzytiwnyma recenzjama kritików, jacy achtnãlë sparłãczenié drãdżégò brzëmieniô z melodijnotą a eksperimentalnyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> ''Koi No Yokan'' zadebiutowôł na 11. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Lësta ùsôdzków == {| class="wikitable" style="width:70%;" ! Nr ! Titel ! Czas |- | 1. | „Swerve City” | 2:44 |- | 2. | „Romantic Dreams” | 4:38 |- | 3. | „Leathers” | 4:08 |- | 4. | „Poltergeist” | 3:31 |- | 5. | „Entombed” | 4:59 |- | 6. | „Graphic Nature” | 4:31 |- | 7. | „Tempest” | 6:05 |- | 8. | „Gauze” | 4:41 |- | 9. | „Rosemary” | 6:53 |- | 10. | „Goon Squad” | 5:39 |- | 11. | „What Happened to You?” | 3:53 |- ! colspan="2" style="text-align:right;" | Fùl czas: ! 51:42 |} <ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] dxpjfcjl6qlq1e96mi9to9s8qvn4f2y 222192 222191 2026-10-30T15:08:21Z HaxelKaszëba 17492 222192 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Koi No Yokan | òdjimk = | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[13 listopada]] [[2012]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:42 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Koi No Yokan | rëchlészi = [[Diamond Eyes]] | pòstãpny = [[Gore]] | rok = 2012 }} }} '''Koi No Yokan''' – sódmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë nagriwanim ''[[Diamond Eyes]]'' (2010).<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a téż [[shoegaze]]'u. Charakterizëje sã drãdżima gitarowima riffama, melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a rozbùdowónyma, atmosfericznyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã pòczãłë sã pò skùńczenim kòncerowi turë promùjący ''Diamond Eyes''. W nagriwkach brôł ùdzél basysta [[Sergio Vega]], jaczi zastãpòwôł [[Chi Cheng]]a, poòòstającégò w kómie pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù.<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> W przërównanim z rëchlészim albùmã ''Koi No Yokan'' prezentëje barżi przestrzenné a eksperimentalné brzëmienié. Ùsôdzczi taczé jak „Swerve City” a „Poltergeist” reprezentëją drãgszą starnã karna, równak le „Entombed”, „Rosemary” a „What Happened to You?” wëróżniają sã mirniészą atmosferą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Leathers”, „Tempest” a „Swerve City”. Pòtkôł sã z pòzytiwnyma recenzjama kritików, jacy achtnãlë sparłãczenié drãdżégò brzëmieniô z melodijnotą a eksperimentalnyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> ''Koi No Yokan'' zadebiutowôł na 11. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Lësta ùsôdzków == {| class="wikitable" style="width:70%;" ! Nr ! Titel ! Czas |- | 1. | „Swerve City” | 2:44 |- | 2. | „Romantic Dreams” | 4:38 |- | 3. | „Leathers” | 4:08 |- | 4. | „Poltergeist” | 3:31 |- | 5. | „Entombed” | 4:59 |- | 6. | „Graphic Nature” | 4:31 |- | 7. | „Tempest” | 6:05 |- | 8. | „Gauze” | 4:41 |- | 9. | „Rosemary” | 6:53 |- | 10. | „Goon Squad” | 5:39 |- | 11. | „What Happened to You?” | 3:53 |- ! colspan="2" style="text-align:right;" | Fùl czas: ! 51:42 |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] cdq2ft8ad5c4te2wvmpvraft92d6dug 222193 222192 2026-10-30T15:09:18Z HaxelKaszëba 17492 222193 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Koi No Yokan | òdjimk = Koi_No_Yokan_logo.png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[13 listopada]] [[2012]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:42 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Koi No Yokan | rëchlészi = [[Diamond Eyes]] | pòstãpny = [[Gore]] | rok = 2012 }} }} '''Koi No Yokan''' – sódmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë nagriwanim ''[[Diamond Eyes]]'' (2010).<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a téż [[shoegaze]]'u. Charakterizëje sã drãdżima gitarowima riffama, melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a rozbùdowónyma, atmosfericznyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã pòczãłë sã pò skùńczenim kòncerowi turë promùjący ''Diamond Eyes''. W nagriwkach brôł ùdzél basysta [[Sergio Vega]], jaczi zastãpòwôł [[Chi Cheng]]a, poòòstającégò w kómie pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù.<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> W przërównanim z rëchlészim albùmã ''Koi No Yokan'' prezentëje barżi przestrzenné a eksperimentalné brzëmienié. Ùsôdzczi taczé jak „Swerve City” a „Poltergeist” reprezentëją drãgszą starnã karna, równak le „Entombed”, „Rosemary” a „What Happened to You?” wëróżniają sã mirniészą atmosferą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Leathers”, „Tempest” a „Swerve City”. Pòtkôł sã z pòzytiwnyma recenzjama kritików, jacy achtnãlë sparłãczenié drãdżégò brzëmieniô z melodijnotą a eksperimentalnyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> ''Koi No Yokan'' zadebiutowôł na 11. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Lësta ùsôdzków == {| class="wikitable" style="width:70%;" ! Nr ! Titel ! Czas |- | 1. | „Swerve City” | 2:44 |- | 2. | „Romantic Dreams” | 4:38 |- | 3. | „Leathers” | 4:08 |- | 4. | „Poltergeist” | 3:31 |- | 5. | „Entombed” | 4:59 |- | 6. | „Graphic Nature” | 4:31 |- | 7. | „Tempest” | 6:05 |- | 8. | „Gauze” | 4:41 |- | 9. | „Rosemary” | 6:53 |- | 10. | „Goon Squad” | 5:39 |- | 11. | „What Happened to You?” | 3:53 |- ! colspan="2" style="text-align:right;" | Fùl czas: ! 51:42 |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] mr8e1veyi7mpsqvii43l1a2bkeye8yv 222194 222193 2026-10-30T15:09:50Z HaxelKaszëba 17492 222194 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Koi No Yokan | òdjimk = Koi_No_Yokan_logo.png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:42 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Koi No Yokan | rëchlészi = [[Diamond Eyes]] | pòstãpny = [[Gore]] | rok = 2012 }} }} '''Koi No Yokan''' – sódmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë nagriwanim ''[[Diamond Eyes]]'' (2010).<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a téż [[shoegaze]]'u. Charakterizëje sã drãdżima gitarowima riffama, melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a rozbùdowónyma, atmosfericznyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã pòczãłë sã pò skùńczenim kòncerowi turë promùjący ''Diamond Eyes''. W nagriwkach brôł ùdzél basysta [[Sergio Vega]], jaczi zastãpòwôł [[Chi Cheng]]a, poòòstającégò w kómie pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù.<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> W przërównanim z rëchlészim albùmã ''Koi No Yokan'' prezentëje barżi przestrzenné a eksperimentalné brzëmienié. Ùsôdzczi taczé jak „Swerve City” a „Poltergeist” reprezentëją drãgszą starnã karna, równak le „Entombed”, „Rosemary” a „What Happened to You?” wëróżniają sã mirniészą atmosferą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Leathers”, „Tempest” a „Swerve City”. Pòtkôł sã z pòzytiwnyma recenzjama kritików, jacy achtnãlë sparłãczenié drãdżégò brzëmieniô z melodijnotą a eksperimentalnyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> ''Koi No Yokan'' zadebiutowôł na 11. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Lësta ùsôdzków == {| class="wikitable" style="width:70%;" ! Nr ! Titel ! Czas |- | 1. | „Swerve City” | 2:44 |- | 2. | „Romantic Dreams” | 4:38 |- | 3. | „Leathers” | 4:08 |- | 4. | „Poltergeist” | 3:31 |- | 5. | „Entombed” | 4:59 |- | 6. | „Graphic Nature” | 4:31 |- | 7. | „Tempest” | 6:05 |- | 8. | „Gauze” | 4:41 |- | 9. | „Rosemary” | 6:53 |- | 10. | „Goon Squad” | 5:39 |- | 11. | „What Happened to You?” | 3:53 |- ! colspan="2" style="text-align:right;" | Fùl czas: ! 51:42 |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] d6m6lqg37sx1ghvx0oxz4xf60l5s3er 222203 222194 2026-10-30T15:52:46Z HaxelKaszëba 17492 222203 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Gore | òdjimk = | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[8 łżëkwiata|8 aprila]] [[2016]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifornia | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]], [[dream pop]] | czas dérowaniô = 49:14 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Matt Hyde]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Gore | rëchlészi = [[Koi No Yokan]] | pòstãpny = [[Ohms]] | rok = 2016 }} }} '''Gore''' – ósmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[8 łżëkwiata|8 aprila]] [[2016]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentama albùmù bëlë [[Matt Hyde]] a téż nôleżnicë karna. Je to drëdżi albùm kapelë nagróny z basystą [[Sergio Vega|Sergã Vegą]] pò smiercë [[Chi Cheng]]a w 2013 rokù. Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], [[shoegaze]]'u a téż [[dream pop]]u. W przërównanim z rëchlészima wëdôwiznama karna wëprzédniô sã barżi atmosfericznym a eksperimentalnym brzëmienim. == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã naczãłë sã w 2014 rokù. Òb czas nagraniów karno eksperimentowało z brzëmienim gitarów, syntezatorów a téż sztrukturą kòmpòzycje. W przërównanim do dwùch rëchlészich albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' a ''[[Koi No Yokan]]'', za produkcjã òdpòwiôdôł Matt Hyde miast [[Nick Raskulinecz|Nicka Raskulinecza]]. ''Gore'' charakterizëje sã sparłãczenim drãdżich gitarowich riffów z melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a téż przestrzennyma aranżacjama. Ùsôdzczi taczé jak „Doomed User” a „Gore” reprezentëją drãgszą starnã albùmù, równak le „Hearts / Wires”, „Phantom Bride” a „(L)MIRL” wëprzédniają sã mirniészim, atmosfericznym brzëmienim. W ùsôdzkù „Phantom Bride” gòscynno wëstąpił gitarzista [[Jerry Cantrell]], znóny z karna [[Alice in Chains]]. == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Prayers / Triangles”, „Doomed User” a „Hearts / Wires”. Pierszi z nich òstôł ùprzëstãpniony w gromicznikù 2016 rokù. ''Gore'' pòtkôł sã z przewôżno pòzytiwnym òdbiérã mùzycznëch kritików, jacy zwracelë bôczënk na atmosfericzné brzëmienié a téż eksperimentólny charakter kòmpòzycje. Albùm zadebiutowôł na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]], bãdącë sã jednym z nôwëżi notowónëch wëdôwiznów karna. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Prayers / Triangles”</td> <td></td> <td>3:38</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Acid Hologram”</td> <td></td> <td>4:06</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Doomed User”</td> <td></td> <td>5:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Geometric Headdress”</td> <td></td> <td>3:29</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Hearts / Wires”</td> <td></td> <td>5:21</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Pittura Infamante”</td> <td></td> <td>4:04</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Xenon”</td> <td></td> <td>3:17</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„(L)MIRL”</td> <td></td> <td>5:02</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Gore”</td> <td></td> <td>4:59</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Phantom Bride”</td> <td>Gòscynno: [[Jerry Cantrell]]</td> <td>4:53</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Rubicon”</td> <td></td> <td>4:58</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>49:14</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] q3z7fn17h4dhgx7hb0p28bvz1td8qoc 222205 222203 2026-10-30T15:53:29Z HaxelKaszëba 17492 222205 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Gore | òdjimk = | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[8 łżëkwiata|8 aprila]] [[2016]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifornia | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]], [[dream pop]] | czas dérowaniô = 49:14 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Matt Hyde]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Gore | rëchlészi = [[Koi No Yokan]] | pòstãpny = [[Ohms]] | rok = 2016 }} }} '''Gore''' – ósmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[8 łżëkwiata|8 aprila]] [[2016]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentama albùmù bëlë [[Matt Hyde]] a téż nôleżnicë karna. Je to drëdżi albùm kapelë nagróny z basystą [[Sergio Vega|Sergã Vegą]] pò smiercë [[Chi Cheng]]a w 2013 rokù. Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], [[shoegaze]]'u a téż [[dream pop]]u. W przërównanim z rëchlészima wëdôwiznama karna wëprzédniô sã barżi atmosfericznym a eksperimentalnym brzëmienim. == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã naczãłë sã w 2014 rokù. Òb czas nagraniów karno eksperimentowało z brzëmienim gitarów, syntezatorów a téż sztrukturą kòmpòzycje. W przërównanim do dwùch rëchlészich albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' a ''[[Koi No Yokan]]'', za produkcjã òdpòwiôdôł Matt Hyde miast [[Nick Raskulinecz|Nicka Raskulinecza]]. ''Gore'' charakterizëje sã sparłãczenim drãdżich gitarowich riffów z melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a téż przestrzennyma aranżacjama. Ùsôdzczi taczé jak „Doomed User” a „Gore” reprezentëją drãgszą starnã albùmù, równak le „Hearts / Wires”, „Phantom Bride” a „(L)MIRL” wëprzédniają sã mirniészim, atmosfericznym brzëmienim. W ùsôdzkù „Phantom Bride” gòscynno wëstąpił gitarzista [[Jerry Cantrell]], znóny z karna [[Alice in Chains]]. == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Prayers / Triangles”, „Doomed User” a „Hearts / Wires”. Pierszi z nich òstôł ùprzëstãpniony w gromicznikù 2016 rokù. ''Gore'' pòtkôł sã z przewôżno pòzytiwnym òdbiérã mùzycznëch kritików, jacy zwracelë bôczënk na atmosfericzné brzëmienié a téż eksperimentólny charakter kòmpòzycje. Albùm zadebiutowôł na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]], bãdącë sã jednym z nôwëżi notowónëch wëdôwiznów karna. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Prayers / Triangles”</td> <td></td> <td>3:38</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Acid Hologram”</td> <td></td> <td>4:06</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Doomed User”</td> <td></td> <td>5:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Geometric Headdress”</td> <td></td> <td>3:29</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Hearts / Wires”</td> <td></td> <td>5:21</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Pittura Infamante”</td> <td></td> <td>4:04</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Xenon”</td> <td></td> <td>3:17</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„(L)MIRL”</td> <td></td> <td>5:02</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Gore”</td> <td></td> <td>4:59</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Phantom Bride”</td> <td>gòscynno: [[Jerry Cantrell]]</td> <td>4:53</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Rubicon”</td> <td></td> <td>4:58</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>49:14</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] r67mnpq5n7xqy9cjel5z6ytypcrjlct 222206 222205 2026-10-30T15:54:45Z HaxelKaszëba 17492 222206 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Gore | òdjimk = | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[8 łżëkwiata|8 aprila]] [[2016]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]], [[dream pop]] | czas dérowaniô = 48:14 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Matt Hyde]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Gore | rëchlészi = [[Koi No Yokan]] | pòstãpny = [[Ohms]] | rok = 2016 }} }} '''Gore''' – ósmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[8 łżëkwiata|8 aprila]] [[2016]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentama albùmù bëlë [[Matt Hyde]] a téż nôleżnicë karna. Je to trzecy albùm kapelë nagróny z basystą [[Sergio Vega|Sergã Vegą]] a pierszi wëdóny pò smiercë [[Chi Cheng]]a w 2013 rokù.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/gore-mw0002916311 | titel = Gore – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], [[shoegaze]]'u a téż [[dream pop]]u. W przërównanim z rëchlészima wëdôwiznama karna wëprzédniô sã barżi atmosfericznym a eksperimentalnym brzëmienim.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/gore-mw0002916311 | titel = Gore – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã naczãłë sã w 2014 rokù. Òb czas nagraniów karno eksperimentowało z brzëmienim gitarów, syntezatorów a téż sztrukturą kòmpòzycje. W przërównanim do dwùch rëchlészich albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' a ''[[Koi No Yokan]]'', za produkcjã òdpòwiôdôł Matt Hyde miast [[Nick Raskulinecz|Nicka Raskulinecza]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/gore-mw0002916311 | titel = Gore – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> ''Gore'' charakterizëje sã sparłãczenim drãdżich gitarowich riffów z melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a téż przestrzennyma aranżacjama. Ùsôdzczi taczé jak „Doomed User” a „Gore” reprezentëją drãgszą starnã albùmù, równak le „Hearts / Wires”, „Phantom Bride” a „(L)MIRL” wëprzédniają sã mirniészim, atmosfericznym brzëmienim.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/gore-mw0002916311 | titel = Gore – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> W ùsôdzkù „Phantom Bride” gòscynno wëstąpił gitarzista [[Jerry Cantrell]], znóny z karna [[Alice in Chains]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-choose-next-single-from-new-album-gore | titel = DEFTONES Choose Next Single From New Album 'Gore' | prôca = Blabbermouth.net | data = 2016-05-31 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Prayers / Triangles”, „Doomed User” a „Hearts / Wires”. Pierszi z nich òstôł ùprzëstãpniony w gromicznikù 2016 rokù.<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-choose-next-single-from-new-album-gore | titel = DEFTONES Choose Next Single From New Album 'Gore' | prôca = Blabbermouth.net | data = 2016-05-31 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> ''Gore'' pòtkôł sã z przewôżno pòzytiwnym òdbiérã mùzycznëch kritików, jacy zwracelë bôczënk na atmosfericzné brzëmienié a téż eksperimentólny charakter kòmpòzycje.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/gore-mw0002916311 | titel = Gore – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> Albùm zadebiutowôł na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]], bãdącë sã jednym z nôwëżi notowónëch wëdôwiznów karna.<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/deftones-no-2-billboard-200-album-chart-gore/ | titel = Deftones Nab No. 2 Spot on Billboard 200 Album Chart With 'Gore' | aùtór = Chad Childers | prôca = Loudwire | data = 2016-04-18 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Prayers / Triangles”</td> <td></td> <td>3:38</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Acid Hologram”</td> <td></td> <td>4:06</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Doomed User”</td> <td></td> <td>4:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Geometric Headdress”</td> <td></td> <td>3:29</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Hearts / Wires”</td> <td></td> <td>5:21</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Pittura Infamante”</td> <td></td> <td>4:04</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Xenon”</td> <td></td> <td>3:17</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„(L)MIRL”</td> <td></td> <td>5:02</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Gore”</td> <td></td> <td>4:59</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Phantom Bride”</td> <td>gòscynno: [[Jerry Cantrell]]</td> <td>4:53</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Rubicon”</td> <td></td> <td>4:58</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>48:14</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 8jvvota9h8m3vx8ace9eblw9bpvhhe2 222210 222206 2026-10-30T16:02:28Z HaxelKaszëba 17492 UWAGA! Usunięcie treści (strona pozostała pusta)! 222210 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 222217 222210 2026-10-30T16:22:48Z HaxelKaszëba 17492 222217 wikitext text/x-wiki '''Maverick Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w 1992 rokù przez [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnã]], [[Frederick DeMann|Fredericka DeManna]] a téż [[Veronica Dashev|Veronicã Dashev]] we wespółrobòtë z [[Warner Music Group]]. Wëtwórniô zajima sã wëdôwanim mùzyczi rozmajitëch ôrtów, przédno [[pop]]u, [[rock]]a a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.upi.com/amp/Archives/1992/04/20/Madonna-forms-entertainment-company-with-Time-Warner/9519703742400/ | titel = Madonna forms entertainment company with Time Warner | prôca = UPI | data = 1992-04-20 | jãzëk = en}}</ref> == Historiô == Pòzwa ''Maverick'' pòwsta z sparłãczeniô ùriwków mionów załóżców: **MA**donna, **VE**ronica a Frede**RICK**. Wëtwórniô zwëska sukces w latach 90. dzãka wëdôwiznóm taczich taczich jak [[Alanis Morissette]], [[Candlebox]] a [[Deftones]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-oct-15-fi-32614-story.html | titel = Discord Threatens to Undercut Madonna's Maverick Records | prôca = Los Angeles Times | data = 1998-10-15 | jãzëk = en}}</ref> W 2004 rokù, pò sztridze z Warner Music Group, Madonna przeda swòje particypacje w pòdjimiznie. Wëtwórniô pòmale ògrańcza dzejanié a òprzesta fónksnérowac jakno samòstójnô fònograficznô marka pòd kùńc pierszi dekadë XXI stalatégò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.cbsnews.com/news/artist-run-labels-hit-sour-note/ | titel = Artist-Run Labels Hit Sour Note | prôca = CBS News | data = 2004-06-28 | jãzëk = en}}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Maverick Records bëlë: * [[Madonna (spiéwôrka)]] * [[Alanis Morissette]] * [[Deftones]] * [[Candlebox]] * [[The Prodigy]] * [[Michelle Branch]] * [[Muse]] * [[Meshell Ndegeocello]] * [[Story of the Year]] * [[Mest]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} o7wyfoabz6q9rrl5hvf0wboxsqvlw13 222218 222217 2026-10-30T16:24:43Z HaxelKaszëba 17492 222218 wikitext text/x-wiki '''Maverick Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w 1992 rokù przez [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnã]], [[Frederick DeMann|Fredericka DeManna]] a téż [[Veronica Dashev|Veronicã Dashev]] we wespółrobòtë z [[Warner Music Group]]. Wëtwórniô zajima sã wëdôwanim mùzyczi rozmajitëch ôrtów, przédno [[pop]]u, [[rock]]a a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.upi.com/amp/Archives/1992/04/20/Madonna-forms-entertainment-company-with-Time-Warner/9519703742400/ | titel = Madonna forms entertainment company with Time Warner | prôca = UPI | data = 1992-04-20 | jãzëk = en}}</ref> == Historiô == Pòzwa ''Maverick'' pòwsta z sparłãczeniô ùriwków mionów załóżców: '''MA'''donna, '''VE'''ronica a Frede'''RICK'''. Wëtwórniô zwëska sukces w latach 90. dzãka wëdôwiznóm taczich taczich jak [[Alanis Morissette]], [[Candlebox]] a [[Deftones]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-oct-15-fi-32614-story.html | titel = Discord Threatens to Undercut Madonna's Maverick Records | prôca = Los Angeles Times | data = 1998-10-15 | jãzëk = en}}</ref> W 2004 rokù, pò sztridze z Warner Music Group, Madonna przeda swòje particypacje w pòdjimiznie. Wëtwórniô pòmale ògrańcza dzejanié a òprzesta fónksnérowac jakno samòstójnô fònograficznô marka pòd kùńc pierszi dekadë XXI stalatégò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.cbsnews.com/news/artist-run-labels-hit-sour-note/ | titel = Artist-Run Labels Hit Sour Note | prôca = CBS News | data = 2004-06-28 | jãzëk = en}}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Maverick Records bëlë: * [[Madonna (spiéwôrka)]] * [[Alanis Morissette]] * [[Deftones]] * [[Candlebox]] * [[The Prodigy]] * [[Michelle Branch]] * [[Muse]] * [[Meshell Ndegeocello]] * [[Story of the Year]] * [[Mest]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} fo57gvmeskw0aq6dovzpmlukfnhhinx 222230 222218 2026-10-30T16:53:57Z HaxelKaszëba 17492 222230 wikitext text/x-wiki [[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórnie.]] '''Warner Records''' (dôwny '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]]. Na nen czas należi do [[Warner Music Group]], a ji sedzëba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop]]u, [[rock]]a, [[hip-hop]]u a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô pòwsta w 1958 rokù jakno mùzyczny òddzél filmòwégò sztudia Warner Bros. Zôczątkòwò zajima sã m.jin. wëdôwanim zwãkòwich stegnów do filmów, le z czasã pòczãła wespółrobòtã z pòpùlarnyma mùzycznyma artistama. Pòzwa pòdjimiznë pòchòdzy òd nôzwëskô bracy Warner, załóżców filmòwégò sztudia Warner Bros. W 1963 rokù wëtwórniô przejãła [[Reprise Records]], założoną przez [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. W pòstãpnëch dekadach wespółrobiła z taczima artistama jak [[Prince]], [[Madonna]], [[Fleetwood Mac]] a [[Red Hot Chili Peppers]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.warnerrecords.com/history | titel = History of the Label | prôca = Warner Records | jãzëk = en }}</ref> W 2004 rokù Warner Music Group òddzelëło sã òd kòncernu Time Warner, zachòwùjącë prawò do brëkòwaniégò pòzwë Warner Bros. Records przez pòstãpné 15 lat. Pò skòńczenim ti ùmòwë, [[28 maja]] [[2019]] rokù, wëtwórniô zmieniła pòzwã na Warner Records a téż wprowadzëła nowé logò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Warner Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Prince]] * [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]] * [[Fleetwood Mac]] * [[Red Hot Chili Peppers]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[Linkin Park]] * [[Muse]] * [[Gorillaz]] * [[Dua Lipa]] * [[Mac Miller]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[Van Halen]] * [[R.E.M.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == * [https://www.warnerrecords.com/ Òficjalnô starna Warner Records] awpsszhbf1nqhlpo9p4qo4dar3zn814 222231 222230 2026-10-30T16:54:38Z HaxelKaszëba 17492 222231 wikitext text/x-wiki [[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórnie.]] '''Warner Records''' (dôwny '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]]. Na nen czas należi do [[Warner Music Group]], a ji sedzëba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop|popù]]u, [[rock]]a, [[hip-hop|hip-hopù]]u a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô pòwsta w 1958 rokù jakno mùzyczny òddzél filmòwégò sztudia Warner Bros. Zôczątkòwò zajima sã m.jin. wëdôwanim zwãkòwich stegnów do filmów, le z czasã pòczãła wespółrobòtã z pòpùlarnyma mùzycznyma artistama. Pòzwa pòdjimiznë pòchòdzy òd nôzwëskô bracy Warner, załóżców filmòwégò sztudia Warner Bros. W 1963 rokù wëtwórniô przejãła [[Reprise Records]], założoną przez [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. W pòstãpnëch dekadach wespółrobiła z taczima artistama jak [[Prince]], [[Madonna]], [[Fleetwood Mac]] a [[Red Hot Chili Peppers]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.warnerrecords.com/history | titel = History of the Label | prôca = Warner Records | jãzëk = en }}</ref> W 2004 rokù Warner Music Group òddzelëło sã òd kòncernu Time Warner, zachòwùjącë prawò do brëkòwaniégò pòzwë Warner Bros. Records przez pòstãpné 15 lat. Pò skòńczenim ti ùmòwë, [[28 maja]] [[2019]] rokù, wëtwórniô zmieniła pòzwã na Warner Records a téż wprowadzëła nowé logò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Warner Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Prince]] * [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]] * [[Fleetwood Mac]] * [[Red Hot Chili Peppers]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[Linkin Park]] * [[Muse]] * [[Gorillaz]] * [[Dua Lipa]] * [[Mac Miller]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[Van Halen]] * [[R.E.M.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == * [https://www.warnerrecords.com/ Òficjalnô starna Warner Records] 84c3yhatyfqf3pvkvfqkjpdx3h644x8 222242 222231 2026-10-30T17:31:04Z HaxelKaszëba 17492 222242 wikitext text/x-wiki '''Reprise Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w [[1960]] rokù przez spiéwôrza [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. Zôczątkòwò specjalizowa sã w pòpùlarny mùzyce a [[jazz]]ie, a w pózdniészich latach téż w [[rock]]u, [[pop]]ie a [[alternatiwny metal|alternatiwnym metalu]]. Na nen czas dzejô jakno fònograficznô marka w ramach [[Warner Records]] a należi do [[Warner Music Group]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/jeff-sosnow-named-president-of-reprise-records | titel = Jeff Sosnow Named President of Reprise Records | prôca = Warner Music Group | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô òsta założonô w 1960 rokù przez Franka Sinatrã, jaczi chcôł zwëskac wikszą kòntrolã nad gwôsnyma nagraniama a téż zagwësnic artistóm wikszą swòbòdã ùtwórczą. Pòzwa ''Reprise'' pòchòdzy z francësczégò jãzëka a òznôczô pòwtórzenié abò pònowné wëkònanié ùriwkù mùzycznégò ùsôdzkù. Pòdle relacje sã tikających zôczątków wëtwórni pòzwa mia symbòlizowac mùzykã, do jaczi słëchôcze mdą wielerazowò pòwracac.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/label-retrospective-sinatra-forms-reprise-records-on-this-day-in-1960 | titel = Label Retrospective: Sinatra Forms Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2017-02-03 | jãzëk = en }}</ref> W pierszich latach dzejaniégò z wëtwórnią wespółrobilë m.jin. [[Dean Martin]], [[Sammy Davis Jr.]] a [[Nancy Sinatra]]. W [[1963]] rokù Frank Sinatra przedôł wikszoscowé particypacje w Reprise pòdjimiznie [[Warner Records| Warner Bros. Records]]. Wôżną rolã w rozwiju wëtwórni òdegrôł [[Mo Ostin]], jaczi przëczënił sã do rozrzeszwieniô ji dzejaniégò na nowé mùzyczné ôrtë.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/rhino-factoids-happy-anniversary-reprise-records | titel = Rhino Factoids: Happy Anniversary Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2015-02-13 | jãzëk = en }}</ref> W pòstãpnëch dekadach Reprise Records wespółrobiło z wielnyma pòpùlarnyma rockowima a alternatiwnyma artistów, taczima jak [[Neil Young]], [[Green Day]], [[Deftones]] abò [[My Chemical Romance]]. Wëtwórniô zachòwa swòją pòzwã pònimò zjinaków òrganizacyjnëch w Warner Music Group.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.repriserecords.com/ | titel = Reprise Records | prôca = Reprise Records | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónnëch artistów zrzeszonëch z Reprise Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Dean Martin]] * [[Sammy Davis Jr.]] * [[Nancy Sinatra]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[The Kinks]] * [[Jimi Hendrix]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[My Chemical Romance]] * [[Weezer]] * [[Michael Bublé]] * [[Josh Groban]] * [[The Smashing Pumpkins]] * [[Disturbed]] * [[Enya]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} h9tf1eynu18qblni1zfl0c2vyirdtws Region (wëdôwizna) 0 13332 222266 210299 2026-10-30T18:19:57Z Terrus38 14026 222266 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka|1=[https://web.archive.org/web/20260713031038/https://kaszubskieforumkultury.pl/wp-content/uploads/2026/03/2.jpeg]}} '''Wëdôwizna „Region”''' ({{jãz.|pl}} ''Wydawnictwo „Region”'') w [[Gdiniô|Gdini]] je kùlturową jinstitucëją, chtërna pòwsta w [[1992]] rokù<ref>https://www.gdyniaprzedsiebiorcza.pl/pl/firmy-rodzinne/materialy-video/wydawnictwo-region/</ref>. Jegò robota polégô m.jin. na rozkoscérzanim kùlturë Kaszëbów przez wëdëwanié i drëkòwanié w dzysdniowim pisënkù dokôzów kaszëbsczich lëteratów. Wëdôwizna „Region” wëdôwô pò pòlskù wszelejaczé materiałë (ksążczi, katalodżi wëstawów ë jinszé). == Òbaczë téż == {{#categorytree:Wëdôwiznë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://czec.pl/wydawnictwo-region {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Ksążkòwé wëdôwiznë|Region]] [[Kategòrëjô:Gdiniô]] 56s2fw1dwu48r6nwfjz9u6ehwuucu8r Kòmpùter 0 13343 222420 206156 2026-10-30T20:12:13Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222420 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kómpùter]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] ogknts06g4fhatkd6jbu1moel0qaga1 Aùstralëjô 0 13354 222370 206477 2026-10-30T20:12:06Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222370 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Aùstraliô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] rqmy1jagdd8n56y0tzqx7hqxvu65mjl Azëjô 0 13363 222414 206521 2026-10-30T20:12:12Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222414 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Azjô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] ir10jk16xr76uslwqlg946vnq3w2mfo Astronomijô 0 13388 222379 206759 2026-10-30T20:12:07Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222379 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Astronomiô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 60f92mtlzp4br5fy216tsoa8bv2eeg4 Biologijô 0 13389 222416 206775 2026-10-30T20:12:12Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222416 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Biologiô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] t8so5fatvnhcyfsumzksdt47qbm26tf Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë na Kaszëbach 14 13390 222275 206779 2026-10-30T18:29:20Z Terrus38 14026 222275 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë| Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach|Mùzyczné]] 0gl66kvgd0q5c2cazz73v8nz24pn43g 222277 222275 2026-10-30T18:30:26Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach]] do [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë na Kaszëbach]]: szëk 222275 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë| Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach|Mùzyczné]] 0gl66kvgd0q5c2cazz73v8nz24pn43g Kategòrëjô:Ksążkòwé wëdôwiznë 14 13394 222260 206813 2026-10-30T18:18:53Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Wëdôwiznë ksążkòwé]] do [[Kategòrëjô:Ksążkòwé wëdôwiznë]]: szëk 206813 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Lëteratura]] [[Kategòrëjô:Wëdôwiznë]] 4qneivnptnd3a41ndu3z1e2n2ktws2d Dinozaùrë 0 13396 222185 220079 2026-10-30T14:23:36Z HaxelKaszëba 17492 222185 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Palais de la Decouverte Tyrannosaurus rex p1050042.jpg|mały|]] '''Dinozaùrë''' (Dinosauria) – klad [[Zaùropsydë|zaùropsydów]], chtëren wëapartnił sã òkòło 233–231 milionów lat temù w [[Karnik|Karnikù]] (Górny [[Trias]])<ref>Langer, M. C., Ezcurra, M. D., Bittencourt, J. S., Novas, F. E., ''The origin and early evolution of dinosaurs'' w: ''Biological Reviews'', 85(1), 2010, s. 55-110. DOI: 10.1111/j.1469-185X.2009.00094.x</ref>. W erze [[Mezozoik|Mezozoikù]] bëłë przédną grëpą lądowëch [[Krzélôczi|krzélôków]] ë dominowałë [[Ekòsystema|ekòsystemë]] wszëtczich [[Kòntinent|kòntinentów]]<ref>Weishampel, D. B., Dodson, P., Osmólska, H., ''The Dinosauria (2nd ed.)'', University of California Press, 2004. ISBN 978-0-520-24209-8</ref>. Pò [[Krédowé wëmiéranié|krédowim wëmiéranim]] (greńca Kréda-Paleògen), chtërno nastąpiło òk. 66 milionów lat temù<ref>Gradstein, F. M., Ogg, J. G., Schmitz, M. D., ''The Geologic Time Scale 2012'', Elsevier, 2012. ISBN 978-0-444-59425-9</ref>, jedurną ewòlucyjną wietwią dinozaùrów, jakô przedërchała do dzysdnia, są [[Ptôchë|ptôchë]] (wietew teropòdów)<ref>Padian, K., Chiappe, L. M., ''The origin of birds and their flight'' w: ''Scientific American'', 278(2), 1998, s. 38–47. DOI: 10.1038/scientificamerican0298-38</ref>. Wëkazëją baro wiôldżé zróżnicowanié pòd wzglãdã ôrtów òdżëwianiô, pòrëszaniô sã, wiôlgòscë ë bùdowë cała. == Etimòlogiô a historiô badérowaniów nad dinozaùrama == [[Òbrôzk:Dinosaur coining of the word in 1841.jpg|mały|Wprowadzenié terminu ''Dinosauria'' przez Richarda Owena (1842)]] Pòzwa ''Dinozaùrë'' pòchôdô z [[Grecczi jãzëk|gréczi]], òd sparłączëniô słów ''δεινός'' (straszny) ë ''σαῦρος'' ([[wieszczórka]]) ë òsta òna zabédowónô przez britijsczégò [[Anatomijô|anatoma]] [[Richard Owen|Richarda Owena]] w dokazu opùblikowónym w 1842 rokù (a przedstôwiónym w 1841)<ref>Owen, R., ''Report on British Fossil Reptiles. Part II'' w: ''Report of the British Association for the Advancement of Science'', 11, 1842, s. 60–204.</ref>. Nimò tegò badérowania nad nańdowanyma [[Skamieniałoscë|skamieniałima kòscama]] zaczãłë sã rëchli – za jich zôczątk ùchòdzy òpisanié fragmentu kòscë [[Megalozaùr|Megalozaùra]] w rokù 1677 przez profesora [[Chemiô|chemii]] [[Robert Plot|Roberta Plota]] w dokazu ''The Natural History of Oxford-shire'', chòc òstała òna na zaczątku zaklasyfikòwónô jakno kòsc [[Słoń|słonia]]<ref>Plot, R., ''The Natural History of Oxford-shire, Being an Essay toward the Natural History of England'', Oxford, 1677.</ref>. Dopiérze w 1824 britijsczi [[Geòlogijô|geòlog]] ë [[Anglikanizm|anglikańsczi]] dëchòwny [[William Buckland]] òpisôł a pòzwôł Megalozaùra na spòdlim skamieniałosców z [[Oxfordshire]]<ref>Buckland, W., ''Notice on the Megalosaurus or great Fossil Lizard of Stonesfield'' w: ''Transactions of the Geological Society of London'', 2(1), 1824, s. 390–396. DOI: 10.1144/transgslb.1.2.390</ref>. Rok pózdni britijsczi doktór ë geòlog [[Gideon Mantell]] razã z [[Mary Ann Mantell|białką]] òpùblikòwalë swój dokôz na témã [[Igùanodon|Igùanodona]]<ref>Mantell, G., ''Notice on the Iguanodon, a newly discovered fossil reptile, from the sandstone of Tilgate forest, in Sussex'' w: ''Philosophical Transactions of the Royal Society'', 115, 1825, s. 179–186. DOI: 10.1098/rstl.1825.0010</ref>. Dokazë Bucklanda ë Mantellów zwëskałë zainteresowanié francësczégò biologa i badorza [[Georges Cuvier|Georges'a Cuviera]], chtëren ùchòdzy za òjca [[Paleòntologiô|paleòntologii]]. W tim czasu paleòntologòwie wëzwëskiwalë robòtã [[Mary Anning]], chtërna nańdowała skamieniałoscë jakno stałi zdrój dochòdu. Paleòntologiô zaczãła sã rozkòscérzac na cawny swiat w 1858, czedë to [[William Parker Foulke]] nalôzł w [[Zjednóné Stanë Americzi|Sztécach]] prawie kòmpletny szkelet [[Hadrozaùr|Hadrozaùra]]<ref>Foulke, W. P., ''Statement concerning fossils from Haddonfield'' w: ''Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia'', 10, 1858, s. 213–215.</ref>. Tedë téż témą zainteresowalë sã amerikańsczi paleòntologòwie [[Edward Drinker Cope]] a [[Othniel Charles Marsh]], co dało pòczątk tpzw. wòjnie ò kòscë (ang. ''Bone Wars'') – wëscygòwi ò nalézenié jak nôwikszi lëczbë skamieniałosców. W 1861 w miemiecczim [[Langenaltheim]] òstôł òdrkrëti [[Archeòpteriks]], dinozaùr z pózdny [[Jura|Jurë]], chtëren je dosc bliskò sparłãczóny z ptôchama, co rozrzeszëło wëzgôdkã pòchôdaniô ptôchów. W òkòlim òbadwùch swiatowëch wòjnów béł felënk zainteresowaniô dinozaùrama. Impas przëłómôł amerikańsczi ùczałi [[John Ostrom]], chtëren w 1969 rokù òpisôł [[Deinonych|Deinonycha]], przedstôwiającë gò jakno cepłokrëwisté, chùtczé zwiérzã z wësoczim [[Mëtabòlizm|mëtabòlizmã]]<ref>Ostrom, J. H., ''Osteology of Deinonychus antirrhopus, an unusual theropod from the Lower Cretaceous of Montana'' w: ''Peabody Museum of Natural History Bulletin'', 30, 1969, s. 1–165.</ref>. To òdkrëcé dało pòczątk tpzw. renesansowi dinozaùrów (ang. ''Dinosaur renaissance''), zwiãkszająco ùdzél nôùczi ò dinozaùrach w akademicczim swiece ë w [[Pòp-kùltura|pòp-kùlturze]]<ref>Bakker, R. T., ''Dinosaur renaissance'' w: ''Scientific American'', 232(4), 1975, s. 58–78. DOI: 10.1038/scientificamerican0475-58</ref>. == Klasyfikacjô == [[Òbrôzk:Evolution of dinosaurs EN.svg|mały|Spòdlowô klasyfikacjô dinozaùrów wedle tradicyjnégò pòdzélu Seeleya (1887)]] Tradycyjny pòdzél dinozaùrów je òpiarti sã na bùdowie rosochë (badérowania Harry'ego Seeleya z 1887 rokù)<ref>Seeley, H. G., ''On the classification of the fossil animals commonly named Dinosauria'' w: ''Proceedings of the Royal Society of London'', 43, 1888, s. 165–171. DOI: 10.1098/rspl.1887.0117</ref>: * rząd [[Saurischia]] (Gadzorososzné) ** pòdrząd [[Sauropodomorpha]] (Zaùropòdomòrfë) ** pòdrząd [[Theropoda]] (Teropòdë – w tim wëspółczasné ptôchë) * rząd [[Ornithischia]] (Ptôszorososzné) ** pòdrząd [[Thyreophora]] (Tireòpòdë) ** klad [[Cerapoda]] (Cerapòdë) *** infrarząd [[Ornithopoda]] (Òrnitopòdë) *** infrarząd [[Marginocephalia]] (Marginocefale) W mòderny paleòntologii òd 2017 rokù biwô diskùtowónô alternatiwnô hipòteza ''Ornithoscelida'', jakô parłãczy teropòdë i ptôszorososzné w jeden klad, òstawiającë zaùropòdomòrfë w bòczny lënie<ref>Baron, M. G., Norman, D. B., Barrett, P. M., ''A new hypothesis of dinosaur relationships and early dinosaur evolution'' w: ''Nature'', 543, 2017, s. 501–506. DOI: 10.1038/nature21700</ref>. {| class="wikitable graytable" style="text-align:center" |+'''Różnica w bùdowie kòscë miednicë midzë Gadzorososznyma a Ptôszorososznyma''' |[[òbrôzk:Ornithischia.png|center|250px]] |[[òbrôzk:Saurischia.png|center|250px]] |- |'''Rososzné kòscë ptôszorososznëch dinozaùrów''' |'''Rososzné kòscë gadzorososznëch dinozaùrów''' |- |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] [[Kategòrëjô:Archeòlogiô]] [[Kategòrëjô:Gadzënë]] ekt48h9eaefvcclyfy6970cyr1sn3yo 222705 222185 2026-10-31T11:23:19Z Terrus38 14026 222705 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Palais de la Decouverte Tyrannosaurus rex p1050042.jpg|mały|]] '''Dinozaùrë''' (Dinosauria) – klad [[Zaùropsydë|zaùropsydów]], chtëren wëapartnił sã òkòło 233–231 milionów lat temù w [[Karnik|Karnikù]] (Górny [[Trias]])<ref>Langer, M. C., Ezcurra, M. D., Bittencourt, J. S., Novas, F. E., ''The origin and early evolution of dinosaurs'' w: ''Biological Reviews'', 85(1), 2010, s. 55-110. DOI: 10.1111/j.1469-185X.2009.00094.x</ref>. W erze [[Mezozoik|Mezozoikù]] bëłë przédną grëpą lądowëch [[Krzélôczi|krzélôków]] ë dominowałë [[Ekòsystema|ekòsystemë]] wszëtczich [[Kòntinent|kòntinentów]]<ref>Weishampel, D. B., Dodson, P., Osmólska, H., ''The Dinosauria (2nd ed.)'', University of California Press, 2004. ISBN 978-0-520-24209-8</ref>. Pò [[Krédowé wëmiéranié|krédowim wëmiéranim]] (greńca Kréda-Paleògen), chtërno nastąpiło òk. 66 milionów lat temù<ref>Gradstein, F. M., Ogg, J. G., Schmitz, M. D., ''The Geologic Time Scale 2012'', Elsevier, 2012. ISBN 978-0-444-59425-9</ref>, jedurną ewòlucyjną wietwią dinozaùrów, jakô przedërchała do dzysdnia, są [[Ptôchë|ptôchë]] (wietew teropòdów)<ref>Padian, K., Chiappe, L. M., ''The origin of birds and their flight'' w: ''Scientific American'', 278(2), 1998, s. 38–47. DOI: 10.1038/scientificamerican0298-38</ref>. Wëkazëją baro wiôldżé zróżnicowanié pòd wzglãdã ôrtów òdżëwianiô, pòrëszaniô sã, wiôlgòscë ë bùdowë cała. == Etimòlogiô a historiô badérowaniów nad dinozaùrama == [[Òbrôzk:Dinosaur coining of the word in 1841.jpg|mały|Wprowadzenié terminu ''Dinosauria'' przez Richarda Owena (1842)]] Pòzwa ''Dinozaùrë'' pòchôdô z [[Grecczi jãzëk|gréczi]], òd sparłączëniô słów ''δεινός'' (straszny) ë ''σαῦρος'' ([[wieszczórka]]) ë òsta òna zabédowónô przez britijsczégò [[Anatomijô|anatoma]] [[Richard Owen|Richarda Owena]] w dokazu opùblikowónym w 1842 rokù (a przedstôwiónym w 1841)<ref>Owen, R., ''Report on British Fossil Reptiles. Part II'' w: ''Report of the British Association for the Advancement of Science'', 11, 1842, s. 60–204.</ref>. Nimò tegò badérowania nad nańdowanyma [[Skamieniałoscë|skamieniałima kòscama]] zaczãłë sã rëchli – za jich zôczątk ùchòdzy òpisanié fragmentu kòscë [[Megalozaùr|Megalozaùra]] w rokù 1677 przez profesora [[Chemiô|chemii]] [[Robert Plot|Roberta Plota]] w dokazu ''The Natural History of Oxford-shire'', chòc òstała òna na zaczątku zaklasyfikòwónô jakno kòsc [[Słoń|słonia]]<ref>Plot, R., ''The Natural History of Oxford-shire, Being an Essay toward the Natural History of England'', Oxford, 1677.</ref>. Dopiérze w 1824 britijsczi [[Geòlogijô|geòlog]] ë [[Anglikanizm|anglikańsczi]] dëchòwny [[William Buckland]] òpisôł a pòzwôł Megalozaùra na spòdlim skamieniałosców z [[Oxfordshire]]<ref>Buckland, W., ''Notice on the Megalosaurus or great Fossil Lizard of Stonesfield'' w: ''Transactions of the Geological Society of London'', 2(1), 1824, s. 390–396. DOI: 10.1144/transgslb.1.2.390</ref>. Rok pózdni britijsczi doktór ë geòlog [[Gideon Mantell]] razã z [[Mary Ann Mantell|białką]] òpùblikòwalë swój dokôz na témã [[Igùanodon|Igùanodona]]<ref>Mantell, G., ''Notice on the Iguanodon, a newly discovered fossil reptile, from the sandstone of Tilgate forest, in Sussex'' w: ''Philosophical Transactions of the Royal Society'', 115, 1825, s. 179–186. DOI: 10.1098/rstl.1825.0010</ref>. Dokazë Bucklanda ë Mantellów zwëskałë zainteresowanié francësczégò biologa i badorza [[Georges Cuvier|Georges'a Cuviera]], chtëren ùchòdzy za òjca [[Paleòntologiô|paleòntologii]]. W tim czasu paleòntologòwie wëzwëskiwalë robòtã [[Mary Anning]], chtërna nańdowała skamieniałoscë jakno stałi zdrój dochòdu. Paleòntologiô zaczãła sã rozkòscérzac na cawny swiat w 1858, czedë to [[William Parker Foulke]] nalôzł w [[Zjednóné Stanë Americzi|Sztécach]] prawie kòmpletny szkelet [[Hadrozaùr|Hadrozaùra]]<ref>Foulke, W. P., ''Statement concerning fossils from Haddonfield'' w: ''Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia'', 10, 1858, s. 213–215.</ref>. Tedë téż témą zainteresowalë sã amerikańsczi paleòntologòwie [[Edward Drinker Cope]] a [[Othniel Charles Marsh]], co dało pòczątk tpzw. wòjnie ò kòscë (ang. ''Bone Wars'') – wëscygòwi ò nalézenié jak nôwikszi lëczbë skamieniałosców. W 1861 w miemiecczim [[Langenaltheim]] òstôł òdrkrëti [[Archeòpteriks]], dinozaùr z pózdny [[Jura|Jurë]], chtëren je dosc bliskò sparłãczóny z ptôchama, co rozrzeszëło wëzgôdkã pòchôdaniô ptôchów. W òkòlim òbadwùch swiatowëch wòjnów béł felënk zainteresowaniô dinozaùrama. Impas przëłómôł amerikańsczi ùczałi [[John Ostrom]], chtëren w 1969 rokù òpisôł [[Deinonych|Deinonycha]], przedstôwiającë gò jakno cepłokrëwisté, chùtczé zwiérzã z wësoczim [[Mëtabòlizm|mëtabòlizmã]]<ref>Ostrom, J. H., ''Osteology of Deinonychus antirrhopus, an unusual theropod from the Lower Cretaceous of Montana'' w: ''Peabody Museum of Natural History Bulletin'', 30, 1969, s. 1–165.</ref>. To òdkrëcé dało pòczątk tpzw. renesansowi dinozaùrów (ang. ''Dinosaur renaissance''), zwiãkszająco ùdzél nôùczi ò dinozaùrach w akademicczim swiece ë w [[Pòp-kùltura|pòp-kùlturze]]<ref>Bakker, R. T., ''Dinosaur renaissance'' w: ''Scientific American'', 232(4), 1975, s. 58–78. DOI: 10.1038/scientificamerican0475-58</ref>. == Klasyfikacjô == [[Òbrôzk:Evolution of dinosaurs EN.svg|mały|Spòdlowô klasyfikacjô dinozaùrów wedle tradicyjnégò pòdzélu Seeleya (1887)]] Tradycyjny pòdzél dinozaùrów je òpiarti sã na bùdowie rosochë (badérowania Harry'ego Seeleya z 1887 rokù)<ref>Seeley, H. G., ''On the classification of the fossil animals commonly named Dinosauria'' w: ''Proceedings of the Royal Society of London'', 43, 1888, s. 165–171. DOI: 10.1098/rspl.1887.0117</ref>: * rząd [[Saurischia]] (Gadzorososzné) ** pòdrząd [[Sauropodomorpha]] (Zaùropòdomòrfë) ** pòdrząd [[Theropoda]] (Teropòdë – w tim wëspółczasné ptôchë) * rząd [[Ornithischia]] (Ptôszorososzné) ** pòdrząd [[Thyreophora]] (Tireòpòdë) ** klad [[Cerapoda]] (Cerapòdë) *** infrarząd [[Ornithopoda]] (Òrnitopòdë) *** infrarząd [[Marginocephalia]] (Marginocefale) W mòderny paleòntologii òd 2017 rokù biwô diskùtowónô alternatiwnô hipòteza ''Ornithoscelida'', jakô parłãczy teropòdë i ptôszorososzné w jeden klad, òstawiającë zaùropòdomòrfë w bòczny lënie<ref>Baron, M. G., Norman, D. B., Barrett, P. M., ''A new hypothesis of dinosaur relationships and early dinosaur evolution'' w: ''Nature'', 543, 2017, s. 501–506. DOI: 10.1038/nature21700</ref>. {| class="wikitable graytable" style="text-align:center" |+'''Różnica w bùdowie kòscë miednicë midzë Gadzorososznyma a Ptôszorososznyma''' |[[òbrôzk:Ornithischia.png|center|250px]] |[[òbrôzk:Saurischia.png|center|250px]] |- |'''Rososzné kòscë ptôszorososznëch dinozaùrów''' |'''Rososzné kòscë gadzorososznëch dinozaùrów''' |- |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] [[Kategòrëjô:Archeòlogiô]] [[Kategòrëjô:Gadzënë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] kb4is3d5ysb757026kauwvd10e5g9wm Pò kaszëbskù w McDonaldze 0 13437 222288 219975 2026-10-30T18:34:33Z Terrus38 14026 222288 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka|1=[https://prowly-prod.s3.eu-west-1.amazonaws.com/uploads/landing_page_image/image/619055/fff3115258f82140840f9d07abbb429b.jpg]}} '''Pò kaszëbskù w McDonaldze''' ({{jãz.|pl}} ''Po kaszubsku w McDonald’s'') – kòżdoroczny [[kònkùrs]] recytatorsczi i mùzyczny pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] dlô dzecë<ref>{{YouTube|v=M-d6DKrCISA|tit=Pò kaszëbskù w McDonaldze 2023 {{!}} 24kaszuby.pl|k=Kaszuby24}}</ref>. Òdbiwó sã w [[Pùck|Pùckù]]. Wëstąpic mògą ùczniowie spòdlecznëch szkòłów, gimnazjów a wëżigimnazjowëch szkòłów. Nie mùszi sã rëchli zapisowac, le Nót je przëniesc sobą szkòlné legitimacje<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20221201033859/http://belok.kaszubia.com/wiadla/po-kaszebsku-w-mcdonaldze-2</ref>. == Kònkùrsë w rozmajitëch lat == ;2012 – w niedzelã [[22 łżëkwiata]] w gòdzënach 12 w pôłnié – 4 pò pôłnim * 1. môl – 300 zł * 2. môl – 200 zł * 3. môl – 100 zł (dlô dwùch gôdôszów) * Wëprzédnienia: 4 rôczbë do McDonald's pò 75 zł, 6 rôczbów do McDonald's pò 50 zł<ref name=":0" /> ;2014 – [[18 maja]] * 1. môl – 300 zł * 2. môl – 200 zł * 3. môl – 100 zł (dlô dwùch gôdôszów)<ref>https://gmina.puck.pl/konkurs-jezyka-kaszubskiego/</ref><ref>https://puck.naszemiasto.pl/puck-kaszubski-konkurs-w-restauracji-mcdonalds/ar/c11-2277466</ref><ref>https://kaszuby24.pl/konkurs-jezyka-kaszubskiego-w-restauracji-mcdonalds/</ref><ref>{{YouTube|v=aXUy7cLpKIE|tit=Konkurs języka kaszubskiego|k=24 kaszuby|d=2014-05-18|dł=9:52}}</ref> ;2016<ref>https://puck.naszemiasto.pl/po-kaszebsku-w-mcdonaldze-czyli-konkurs-kaszubskiego-w/ar/c8-3702465</ref><ref>https://www.facebook.com/events/radio-kasz%C3%ABb%C3%AB/p%C3%B2-kasz%C3%ABbsk%C3%B9-w-mcdonalds-w-pucku-24-kwietnia/988687027885156/</ref> ;2017 – [[23 łżëkwiata]]<ref>https://gmina.puck.pl/konkurs-jezyka-kaszubskiego-w-restauracji-mcdonalds-w-pucku/</ref><ref>https://kaszuby24.pl/konkurs-jezyka-kaszubskiego-restauracji-mcdonalds-pucku/</ref> ;2019 (VIII) – [[11 maja]] òd 10 do 14 i [[12 maja]] òd 10 do 15<ref>{{#invoke:ArchivePrefix|full|https://web.archive.org/web/20190915204734/https://radiokaszebe.pl/po-kaszubsku-w-mcdonaldzie-w-pucku/|jaz=pl}}</ref><ref>https://praca.mcdonalds.pl/blog/po-kaszebsku-w-mcdonald-s/</ref><ref>{{#invoke:ArchivePrefix|full|https://web.archive.org/web/20260713053247/https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:6537617527051173889|prosto=https://dms.licdn.com/playlist/vid/v2/C4D05AQFli-IHrolaxQ/feedshare-captions-thumbnails-dualWrite-inhouse-mp4_h264_aac_500k/feedshare-captions-thumbnails-dualWrite-inhouse-mp4_h264_aac_500k/0/1589388933514?e=2147483647&v=beta&t=SUriul6s7S8hluaSLRl48kd7Ymz3fhzHKy_v72Y2mEE|jaz=pl,csb}}</ref> ;2020<ref>https://dorzeczy.pl/bezpieczenstwo-zywnosci/147685/mcdonalds-myslimy-lokalnie-dzialamy-globalnie.html</ref> ;2023 (10.) – [[22 łżëkwiata]] * Frekwencjô: 90<ref>https://wiadomosci.onet.pl/trojmiasto/po-kaszebsku-w-mcdonaldze-w-pucku-konkurs-ktory-promuje-lokalna-kulture/vmg5gbq</ref><ref>{{YouTube|v=M-d6DKrCISA|tit=Pò kaszëbskù w McDonaldze 2023 {{!}} 24kaszuby.pl|k=Kaszuby24}}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20250130010322/https://radiokaszebe.pl/event/po-kaszubsku-w-mcdonalds-22-iv/</ref><ref>https://gdynia.naszemiasto.pl/konkurs-kaszubski-w-restauracji-mcdonalds-w-pucku-2023/ar/c13-9298325</ref><ref>https://gdynia.naszemiasto.pl/konkurs-kaszubski-w-restauracji-mcdonalds-w-pucku-2023/gh/c13-9298325</ref> ;2024 (11.) – [[20 łżëkwiata]]<ref>https://miastopuck.pl/galeria/konkurs-jezyka-kaszubskiego-w-mcdonalds.html</ref><ref>https://dziennikpucki.pl/powiat-pucki/11-edycja-kaszubskiego-konkursu-w-mcdonalds-w-pucku-rekordowa-frekwencja/</ref><ref>https://dziennikpucki.pl/powiat-pucki/konkurs-jezyka-kaszubskiego-w-mcdonalds-w-pucku-2024/</ref><ref>https://dziennikpucki.pl/galerie/11-edycja-kaszubskiego-konkursu-w-mcdonalds-w-pucku/</ref><ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/670-sprawdz-swoj-jezyk-kaszubski-z-mcdonalds-puck.html</ref> ;2025 (12.) – [[12 łżëkwiata]]<ref>https://dziennikpucki.pl/norda/12-edycja-kaszubskiego-konkursu-w-mcdonalds-w-pucku/</ref><ref>https://dziennikpucki.pl/galerie/12-edycja-kaszubskiego-konkursu-w-mcdonalds-w-pucku/</ref><ref>https://mcdonalds.pl/o-mcdonalds/biuro-prasowe/398172-godome-po-kaszebsku</ref><ref>https://miastopuck.pl/galeria/po-kaszubsku-w-mcdonalds-2025.html</ref><ref>{{YouTube|v=4j4LFplWh2A|tit=Kònkùrs Kaszëbsczégò Jãzëka w McDonald's|k=Kaszëbë i swiat|d=2025-05-01|dł=16:28}}</ref> ;2026 (13.) – [[18 łżëkwiata]]<ref>{{YouTube|v=FRzD_Wt2VCA|tit=PUCK: Po kaszubsku w Mc'Donalds|k=@BatyckaTv|d=2026-04-21|dł=1:34}}</ref><ref>https://dziennikbaltycki.pl/13-edycja-konkursu-jezyka-kaszubskiego-za-nami-ponad-setka-mlodych-uczestnikow-i-wielkie-emocje/ar/c5p2-28930595</ref><ref>https://dziennikbaltycki.pl/13-edycja-konkursu-jezyka-kaszubskiego-za-nami-ponad-setka-mlodych-uczestnikow-i-wielkie-emocje/gh/c5p2-28930595</ref><ref>https://dziennikbaltycki.pl/13-edycja-konkursu-jezyka-kaszubskiego-za-nami-ponad-setka-mlodych-uczestnikow-i-wielkie-emocje/gh/c5p2-28930595/2</ref><ref>https://dziennikbaltycki.pl/mlodzi-godaja-po-kaszubsku-13-odslona-konkursu-jezykowego-w-mcdonalds-w-pucku/ar/c3p2-28913425</ref><ref>https://mcdonalds.pl/o-mcdonalds/biuro-prasowe/455405-po-kaszebsku-w-mcdonaldze-po-raz-13-zakonczyl-sie-doroczny-konkurs-jezyka-kaszubskiego-w-puckim-mcdonalds</ref><ref>https://sztum.naszemiasto.pl/mlodzi-godaja-po-kaszubsku-13-odslona-konkursu-jezykowego-w-mcdonalds-w-pucku/ar/c3p2-28913425</ref><ref>https://wejherowo.naszemiasto.pl/mlodzi-godaja-po-kaszubsku-13-odslona-konkursu-jezykowego-w-mcdonalds-w-pucku/ar/c3p2-28913425</ref><ref>https://wejherowo.naszemiasto.pl/mlodzi-godaja-po-kaszubsku-13-odslona-konkursu-jezykowego-w-mcdonalds-w-pucku/gh/c3p2-28913425</ref><ref>https://wiadomosci.onet.pl/kraj/konkurs-jezyka-kaszubskiego-w-pucku-13-edycja-po-kaszebsku-w-mcdonaldze/shzwt9j</ref><ref>https://www.facebook.com/BaltyckaTV/videos/13-edycja-konkursu-j%C4%99zyka-kaszubskiego-w-mcdonalds-w-puckuj%C4%99zyk-kaszubski-jako-j/2149040949196169/</ref><ref>https://miastopuck.pl/kalendarz-wydarzen/po-kaszubsku-w-mcdonalds-xiii-konkurs-jezyka-kaszubskiego-dla-dzieci-i-mlodziezy.html</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/79445-po-kaszubsku-w-jednej-z-popularnych-restauracji-w-pucku</ref><ref>https://pomorska.pl/w-tej-restauracji-mcdonalds-mowia-po-kaszubsku/ar/c3-14180219</ref><ref>https://pomorska.pl/w-tej-restauracji-mcdonalds-mowia-po-kaszubsku/gh/c3-14180219</ref><ref>https://www.facebook.com/PuckNM/videos/po-kaszubsku-w-mcdonalds-w-pucku/1485103419928682/</ref><ref>https://pckziu-puck.pl/szkola-dzienna/aktualnosci/po-kaszubsku-w-mcdonalds-czyli-xiii-edycja-konkursu-jezyka-kaszubskiego/</ref><ref>https://radiokaszebe.pl/events/xiii-konkurs-jezyka-kaszubskiego-w-puckim-mcdonald-s-76</ref> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[McDonald's]] * [[Adóm Hébel]] |col2= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260416200443/https://radiokaszebe.pl/news/puck-konkurs-po-kaszebsku-w-mcdonaldze-dla-dzieci-i-mlodziezy-845 Puck: Konkurs „Pò kaszëbskù w McDonaldze” dla dzieci i młodzieży] + [https://web.archive.org/web/20260416200446im_/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_mcdonald_konurs_kaszubski_puck.mp3 .mp3] === Szëkba === {{Szëkba|Pò kaszëbskù w McDonaldze}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Recytatorsczé kònkùrsë na Kaszëbach]] [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë na Kaszëbach]] [[Kategòrëjô:Restaùracje]] [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] digql5ugzlaasyoyu2dykjflye8ruak Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë 0 13473 222410 208063 2026-10-30T20:12:11Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222410 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë”]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] sgahki81ez79tu32x6w6exptlfpxabi Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce” 0 13474 222365 208067 2026-10-30T20:12:05Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222365 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 77volenmkhpuhazqsbxyw6eo8avicee Pelplin 0 13495 222378 208378 2026-10-30T20:12:07Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222378 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Pelplëno]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] m6270frymhh41gvuqq1nxiqod8kajmv Walijô 0 13514 222392 208623 2026-10-30T20:12:09Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222392 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Waliô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] a79yvybhl40djpqcvefym52tpi1n5a3 Dëńskô 0 13517 222437 208635 2026-10-30T20:12:15Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222437 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Duńskô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] co51if7f9zezwdzjbmmmewbd5l5p79z Szablóna:Col2 10 13552 222516 209902 2026-10-31T01:52:21Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]]</noinclude> 222516 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Col2/styles.css" /> <div class="mw-col2"> <div class="mw-col2-col"> {{{col1|}}} </div> <div class="mw-col2-col"> {{{col2|}}} </div> </div><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]]</noinclude> 9mlu43mr10o4kxb2w6hxbfbvn2plkqk Szablóna:Col3 10 13554 222517 209092 2026-10-31T01:52:31Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]]</noinclude> 222517 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Col3/styles.css" /> <div class="mw-col3"> <div class="mw-col3-col"> {{{col1|}}} </div> <div class="mw-col3-col"> {{{col2|}}} </div> <div class="mw-col3-col"> {{{col3|}}} </div> </div><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]]</noinclude> fdrir3hercvtrdh893k2wazsy711dey Moduł:SearchThumbs 828 13558 222483 220134 2026-10-30T22:31:45Z Iketsi 3254 x, y; y, x 222483 Scribunto text/plain local p = {} local DEFAULT_TOLERANCE = 0.05 local function trim(value) if value == nil then return '' end return mw.text.trim(tostring(value)) end local function isFiniteNumber(value) return type(value) == 'number' and value == value and value > -math.huge and value < math.huge end local function getTolerance(value) local text = trim(value) if text == '' then return DEFAULT_TOLERANCE end local tolerance = tonumber(text) if not isFiniteNumber(tolerance) or tolerance < 0 or tolerance >= 1 then error('tolerance must be numeric and satisfy 0 <= tolerance < 1', 0) end return tolerance end local function getPresenceCategory(selectedImage, headerImage) if selectedImage ~= '' then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù]]' end if headerImage ~= '' then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù złi dlô PageImages]]' end return '[[Category:Dodac òbrôzk do nôgłówka]]' end local function getDimensions(filename) -- Default to File namespace (6); an explicit File: prefix also works. local title = mw.title.new(filename, 6) if not title or title.namespace ~= 6 then return nil, nil end -- Check the actual file, not merely its description page. local file = title.file if not file or not file.exists then return nil, nil end local x = tonumber(file.width) local y = tonumber(file.height) if not isFiniteNumber(x) or not isFiniteNumber(y) or x <= 0 or y <= 0 then return nil, nil end return x, y end local function formatRatio(x, y) local ratio = string.format('%.6f', x / y) ratio = ratio:gsub('0+$', '') ratio = ratio:gsub('%.$', '') return ratio end local function getShapeCategory(x, y, tolerance) -- Exact shapes take priority over the almost-square test. if x == y then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/□|=]]' elseif 4 * y == 3 * x then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/¾]]' elseif 3 * y == 4 * x then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/▯|¾]]' elseif 5 * y == 4 * x then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/▭|⅘]]' elseif 3 * y == 2 * x then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/▭|⅔]]' end local shorter = math.min(x, y) local longer = math.max(x, y) if shorter / longer >= 1 - tolerance then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/□|~]]' end -- Sort key: shorter/longer; elongated shapes sort on top. local ratio if x > y then ratio = formatRatio(y, x) return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/▭|' .. ratio .. ']]' end ratio = formatRatio(x, y) return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/▯|' .. ratio .. ']]' end function p.main(frame) -- Arguments are read from this #invoke, not implicitly from its parent. local args = frame.args local tolerance = getTolerance(args.tolerance) -- headerImage: bare filename with extension, e.g. Example.jpg. -- Do not pass [[File:...]] markup, a URL, or display options. -- This value records supply only; it is not used for shape checks. local headerImage = trim(args.headerImage) local selectedImage = trim(mw.title.getCurrentTitle().pageImage) local presence = getPresenceCategory(selectedImage, headerImage) if selectedImage == '' then return presence end local x, y = getDimensions(selectedImage) if not x then return presence end return presence .. getShapeCategory(x, y, tolerance) end -- Alias p.categorize = p.main return p n2fvru4q1ov1v8uccravpd52wgwanl6 222484 222483 2026-10-30T22:48:46Z Iketsi 3254 function firstDecimalDigitSortKey (5:4 = 0.8 = |₈); (2:1 = 0.5 = |₅) 222484 Scribunto text/plain local p = {} local DEFAULT_TOLERANCE = 0.05 local function trim(value) if value == nil then return '' end return mw.text.trim(tostring(value)) end local function isFiniteNumber(value) return type(value) == 'number' and value == value and value > -math.huge and value < math.huge end local function getTolerance(value) local text = trim(value) if text == '' then return DEFAULT_TOLERANCE end local tolerance = tonumber(text) if not isFiniteNumber(tolerance) or tolerance < 0 or tolerance >= 1 then error('tolerance must be numeric and satisfy 0 <= tolerance < 1', 0) end return tolerance end local function getPresenceCategory(selectedImage, headerImage) if selectedImage ~= '' then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù]]' end if headerImage ~= '' then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù złi dlô PageImages]]' end return '[[Category:Dodac òbrôzk do nôgłówka]]' end local function getDimensions(filename) -- Default to File namespace (6); an explicit File: prefix also works. local title = mw.title.new(filename, 6) if not title or title.namespace ~= 6 then return nil, nil end -- Check the actual file, not merely its description page. local file = title.file if not file or not file.exists then return nil, nil end local x = tonumber(file.width) local y = tonumber(file.height) if not isFiniteNumber(x) or not isFiniteNumber(y) or x <= 0 or y <= 0 then return nil, nil end return x, y end local function formatRatio(x, y) local ratio = string.format('%.6f', x / y) ratio = ratio:gsub('0+$', '') ratio = ratio:gsub('%.$', '') return ratio end local subscriptDigits = { [0] = '₀', [1] = '₁', [2] = '₂', [3] = '₃', [4] = '₄', [5] = '₅', [6] = '₆', [7] = '₇', [8] = '₈', [9] = '₉', } local function firstDecimalDigitSortKey(numerator, denominator) local ratio = numerator / denominator local digit = math.floor(ratio * 10 + 1e-9) % 10 return subscriptDigits[digit] end local function getShapeCategory(x, y, tolerance) -- Exact shapes take priority over the almost-square test. if x == y then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/□|=]]' elseif 4 * y == 3 * x then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/¾]]' elseif 3 * y == 4 * x then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/▯|¾]]' elseif 5 * y == 4 * x then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/▭|⅘]]' elseif 3 * y == 2 * x then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/▭|⅔]]' end local shorter = math.min(x, y) local longer = math.max(x, y) if shorter / longer >= 1 - tolerance then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/□|~]]' end local sortKey = firstDecimalDigitSortKey(shorter, longer) if x > y then return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/▭|' .. sortKey .. ']]' end return '[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/▯|' .. sortKey .. ']]' end function p.main(frame) -- Arguments are read from this #invoke, not implicitly from its parent. local args = frame.args local tolerance = getTolerance(args.tolerance) -- headerImage: bare filename with extension, e.g. Example.jpg. -- Do not pass [[File:...]] markup, a URL, or display options. -- This value records supply only; it is not used for shape checks. local headerImage = trim(args.headerImage) local selectedImage = trim(mw.title.getCurrentTitle().pageImage) local presence = getPresenceCategory(selectedImage, headerImage) if selectedImage == '' then return presence end local x, y = getDimensions(selectedImage) if not x then return presence end return presence .. getShapeCategory(x, y, tolerance) end -- Alias p.categorize = p.main return p po30y3ku1jxnj3q9qj0gd09ffn4i183 Kòreańsczi jãzëk 0 13562 222415 209281 2026-10-30T20:12:12Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222415 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kòrejańsczi jãzëk]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] n6s0ykfwkjqp3kuc0ihlh9fcfap4kte Szablóna:Coord 10 13583 222487 209490 2026-10-31T00:14:51Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]] 222487 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Coordinates|coord}}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do kôrtów]] </noinclude> kfkoixh8kc5zc8x4txbijyvfmveeje9 Oficyna Czëc 0 13585 222265 219032 2026-10-30T18:19:49Z Terrus38 14026 222265 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Oficyna Czec.png|mały|120px|Logòtip Oficyna Czëc]] Oficyna Czëc ({{jãz.|pl}} ''Oficyna Czec'' abo ''Oficyna CZEC'') – wëdôwizna<ref>https://www.odk.pl/oficyna-czec/1004622-1.html</ref><ref>https://kaszubskaksiazka.pl/brand/1-oficyna-czec</ref>. == Òbaczë téż == <span class="navigation-not-searchable">{{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Wòjcech Czedrowsczi]] * [[Czec.pl]] * [[Kaszëbskô lëteratura]] |col2= === Jiné wëdôwiznë === {{#categorytree:Wëdôwiznë|hideroot=on|mode=pages}} }}</span> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://czec.pl/oficyna-czec * https://kaszubskaksiazka.pl/brand/1-oficyna-czec * https://openlibrary.org/publishers/Oficyna_Czec * https://tezeusz.pl/wydawnictwo/oficyna-czec {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ksążkòwé wëdôwiznë]] no1xntc9tjlj4j1qw7b1f2agdl13gw4 Kategòrëjô:Recytatorsczé kònkùrsë na Kaszëbach 14 13597 222293 209645 2026-10-30T18:36:24Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Kònkùrsë recytatorsczé na Kaszëbach]] do [[Kategòrëjô:Recytatorsczé kònkùrsë na Kaszëbach]]: szëk 209645 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach|Recytatorsczé]] 78h0r5xi3zauuouolf72bfwix5wm0ch Bë nie zabëc mòwë starków 0 13653 222289 217102 2026-10-30T18:35:05Z Terrus38 14026 222289 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs „Bë nie zabëc mòwë starków”'''<ref>https://muzeumpuck.pl/xix-be-nie-zabec-mowe-starkow/</ref>, {{skr.|P.T.}} '''Òglowòpòlsczi kònkùrs kaszëbsczi gôdczi "Bë nie zabëc mòwë starków" miona Jana Drzéżdżona'''<ref>https://muzeumpuck.pl/relacja-z-xx-konkursu-kaszebsczi-godczi-be-nie-zabec-mowe-starkow/</ref> ({{jãz.|pl}} Ogólnopolski konkurs recytatorski "Bë nie zabëc mòwë starków" imienia Jana Drzeżdżona<ref>https://muzeumpuck.pl/informacja-o-xxiv-konkursie-be-nie-zabec-mowe-starkow/</ref>) – òglowòpòlsczi kònkùrs [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] gôdczi<ref>https://muzeumpuck.pl/2024/11/13/konkurs-mowy-kaszubskiej-be-nie-zabec-mowe-starkow-im-jana-drzezdzona/</ref> òrganizowóny przez [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]]. == Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona == <ref>https://kaszuby24.pl/gala-bi-lawa-2026-w-strzelnie-wreczono-nagrody-za-mowe-kaszubska/</ref><ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/gala-bielawa-2026-w-strzelnie-wreczono-nagrody-w-ogolnopolskim-konkursie-mowy-kaszubskiej-be-nie-zabec-mowe-starkow.html</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-204-5042025-n1522655</ref> {{Szëkba|Biélawa}} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Jón Drzéżdżón]] * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] |col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Recytatorsczé kònkùrsë na Kaszëbach]] nnaaexrwf5plhmeyexnjzjnwu5i0vfz Szablóna:Lang 10 13659 222500 222051 2026-10-31T01:35:46Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë sparłãczoné z ankrama HTML]] 222500 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Visible anchor/styles.css" />{{#invoke:Lang|lang}}</includeonly><noinclude> * [[Moduł:Lang]] == Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowIncludeonly|main}} == Przikładë == {| class="wikitable" ! A !! B |- {{ExampleRow|__template=Lang|__shorthand-row=yes|1=fr|2=Bonjour}} |- {{ExampleRow|__template=Lang|__shorthand-row=yes|lang=fr|text=Bonjour}} |} [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë sparłãczoné z ankrama HTML]] </noinclude> l7zbi5v0m3yekh0ofqar72f4cxlecvd 222507 222500 2026-10-31T01:42:05Z Iketsi 3254 ShowSource 222507 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Visible anchor/styles.css" />{{#invoke:Lang|lang}}</includeonly><noinclude> * [[Moduł:Lang]] == Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}} == Przikładë == {| class="wikitable" ! A !! B |- {{ExampleRow|__template=Lang|__shorthand-row=yes|1=fr|2=Bonjour}} |- {{ExampleRow|__template=Lang|__shorthand-row=yes|lang=fr|text=Bonjour}} |} [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë sparłãczoné z ankrama HTML]] </noinclude> idxar6u0mzyjujy07cnax394ul6os5v 222523 222507 2026-10-31T01:57:25Z Iketsi 3254 {{Zdrojowi kòd}} 222523 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Visible anchor/styles.css" />{{#invoke:Lang|lang}}</includeonly><noinclude> * [[Moduł:Lang]] {{Zdrojowi kòd}} == Przikładë == {| class="wikitable" ! A !! B |- {{ExampleRow|__template=Lang|__shorthand-row=yes|1=fr|2=Bonjour}} |- {{ExampleRow|__template=Lang|__shorthand-row=yes|lang=fr|text=Bonjour}} |} [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë sparłãczoné z ankrama HTML]] </noinclude> 1c89pffb28rjx6c22da76k6xdk7h8p9 222529 222523 2026-10-31T02:47:51Z Iketsi 3254 {{#invoke:ShowSource|main}} 222529 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Visible anchor/styles.css" />{{#invoke:Lang|lang}}</includeonly><noinclude> * [[Moduł:Lang]] {{#invoke:ShowSource|main}} == Przikładë == {| class="wikitable" ! A !! B |- {{ExampleRow|__template=Lang|__shorthand-row=yes|1=fr|2=Bonjour}} |- {{ExampleRow|__template=Lang|__shorthand-row=yes|lang=fr|text=Bonjour}} |} [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë sparłãczoné z ankrama HTML]] </noinclude> jm479t5ygsc8s42be0476rmyw9gbf98 Miłota 0 13687 222597 210314 2026-10-31T10:40:07Z Terrus38 14026 222597 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Love Heart SVG.svg|mały|Symbòl [[Serce|serca]] pòwszechno parłãczony je z miłotą]] '''Miłota''' – ôrt wseczëcô<ref>''Miłość'', w: Włodzimierz Szewczuk (red.), ''Encyklopedia Psychologii'', Warszawa 1998, s. 250.</ref>, zachòwaniów, pòstawów<ref>Felix M. Bernardo, Erica Owens, ''Love'', [w:] Edgar F. Borgatta, Rhonda Montgomery (editorzë), ''Encyclopedia of Sociology''. Vol. 3, New York, 2000.</ref> i midzëlëdzczich łączbów. Pòjãcé miłotë je rozsãdzywóné w [[Psychòlogiô|psychòlogii]], [[Filozofiô|filozofii]] i w rozmajitëch [[Religiô|religiach]]. Òbjimô sëlné a colemało pòzytiwné emòcjonalné a psychicznë stanë, nôczãscy miłotã òdnôszô sã do ùczëcô mòcny cygniączczi ë emòcjonalnégò przërzeszeniô. Miłota biwô téż témą kùńsztu a inspiracją do nie, np. dlô malëtwë czë lëteraturë. W [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjaństwie]] definiuje sã jã jakno „dążenié jistotë do dobra”<ref>Arkadiusz&nbsp;Gudaniec:&nbsp;Miłość. [w:] ''Powszechna Encyklopedia Filozofii''.&nbsp;Lublëno, Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, 2000. [przëstãp 2014-05-12].</ref>, trzimónô je za nôwôżniészą bëlnotã (1 Kòr 13,13) a cwëk żëcô człowieka<ref>[[Katézmùs Katolëcczégò Kòscoła|KKK]] 218-221, 599-618, 1749-1775, 1822-1829, 2083, 2093-2094, 2196.</ref>. == Etimòlogiô == [[Òbrôzk:Macierzynstwo 1905.jpg|mały|[[Stanisłôw Wëspiańsczi]], ''Macerziństwò'' (1905)]] Słowò ''miłota'' notérowóné je w słowarzu [[Jón Trepczik|Jana Trepczika]]<ref>Trepczik, Jan, ''Słownik polsko-kaszubski. Tom pierwszy, A-Ó'', 1994, str. 317, ISBN 83-85011-73-0</ref>. Jiné słowarze nôczãscy pòdôwają fòrmã ''miłosc''<ref>Ramùłt, Sztefón ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'', Gdiniô, 2017, str. 211, ISBN 978-83-7591-586-0</ref><ref>Lorentz, Friedrich, ''Slovinzisches Wörterbüch. Erstes Teil, A–Ɵ'', Piotrogard, 1908, str. 647</ref><ref>Zëchta, Bernat ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Tom III Ł-O'', Wrocłôw–Warszawa–Krakòwò, 1969, str. 170</ref> (sufiksë -osc a -ota są colemało wëmienné w kaszëbsczim jãzëkù), jakô pòchôdô òd [[Prasłowiańsczi jãzëk|prasłowiańsczégò]] ''*milostь'' òznôczającégò „miłoserdzé”, „wespółczëcé”<ref>Trubaczow, Òleg, ''Этимологический словарь славянских языков, выпуск 19. (*męs<sup>(,)</sup>arь – *morzakъ)'' [''Etimòlogiczeskij słowar' sławianskich jazykòw, wipùsk 19. (*męs<sup>(,)</sup>arь – *morzakъ)''], Mòskwa, 1992, str. 39</ref>. No słowò je skrewnioné ze znankòwnikã ''miłi'' – òba pòchôdają z [[Praindoeùropejsczi jãzëk|praindoeùropejsczégò]] dërżenia ''*m(e)iH-''<ref>Derksen, Rick ''Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon'', 2007, str. 317</ref>. == Zortë miłotë == === Stôrogrecczi pòdzél === W [[Stôrożëtny grecczi jãzëk|stôrożëtny grece]] to dało pòdzél na rozmajité òdmianë miłotë. Nen pòdzél miôł wiôldżi cësk na kùlturã zôpadny cywilizacje, w tim Kaszëb. Wëapartniô sã hewò taczé zortë: * στοργή (storgḗ) – familijnô miłota, przédno midzë starszim a dzeckã, ale téż wseczëcé drëchów, lëdzy do swòjich zwierzãt, czasã nawetka miłota do zemi, kraju czë spòrtowégò klubu<ref>Bodson, Liliane (21.07.2005 r.) [2000]. "Motivations for pet-keeping in Ancient Greece and Rome: a preliminary survey". [w:] Podberscek, Anthony L.; Paul, Elizabeth S.; Serpell, James A. (editorzë). ''Companion animals and us: exploring the relationships between people and pets'' (reprint, ùprawiony wëdôwk). Cambridge University Press. str.&nbsp;35. ISBN&nbsp;<bdi>9780521017718</bdi>. </ref><ref>Vareekal, George (28.03.2022 r.) ''Aspects of Romantic Love: Perceptions on Love and Marriage''. Notion Press. ISBN&nbsp;<bdi>9798885554138</bdi>.</ref>. * φιλία (philía) – przëjacelskô, [[platonicznô miłota]], głãbòczi drëszny stosënk do drëdżi persónë. * ἔρως (érōs) – romanticznô, czëcowô miłota midzë mùlkama. * φιλαυτία (philautía) – samòùwielbienié, [[Narcyzm|narcysticznô]] miłota, miłota do samégò se. * ξενία (xenía) – gòscynnosc, baro wôżnô w grecczi kùlturze. * ἀγάπη (agápē) – bezwarënkòwô miłota Bòga do lëdzy a lëdzy do Bòga, nôbëlniészi zort miłotë – nôczãscy wëstãpiwô w kònteksce chrzescëjaństwa. == Òbaczë téż == * [[Walãtinczi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Psychòlogiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] ibqctgsoz5u7t24k56losgrqlqjtoz2 Rodnô mòwa (kònkùrs) 0 13694 222394 210345 2026-10-30T20:12:09Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222394 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Rodnô Mòwa (kònkùrs)]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 78w83qlspex74g44ykeqlk9czc8d8wg Sanowò 0 13746 222427 210793 2026-10-30T20:12:14Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222427 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Canowò]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 7pudt125j5ydvukxbkpzex3cyawuha8 Pòdżãtô kòniczëna 0 13764 222386 210987 2026-10-30T20:12:08Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222386 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Pòdżãti kléwer]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] gae5p5t30srbo2q9r3l589bwxlbpfl8 White Pony 0 13793 222189 221043 2026-10-30T14:31:51Z HaxelKaszëba 17492 222189 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = White Pony | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[20 czerwińca]] [[2000]] | plac nagraniô = [[Larrabee Sound Studios]] (West Hollywood, Kalifòrniô), [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[eksperimentalny rock]] | czas dérowaniô = 48:43 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = White Pony | rëchlészi = [[Around the Fur]] | pòstãpny = [[Deftones (albùm)|Deftones]] | rok = 2000 }} }} '''White Pony''' – trzecy [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[20 czerwińca]] [[2000]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46633-Deftones-White-Pony</ref>. Producentã albùmù béł [[Terry Date]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë albùmach ''[[Adrenaline]]'' a ''[[Around the Fur]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/white-pony-mw0000072049</ref>. ''White Pony'' béł rozwiniãcym rëchlészégò sztilu [[Deftones]], parłãczącë [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[alternatiwny rock]], elementë [[shoegaze]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]<ref>https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-white-pony/</ref>. Albùm béł òdéńscã òd barżi bezpòstrzédnégò a agresywnégò brzëmieniô rëchlészich platków karna. [[Deftones]] wëkòrzistôł na nim barżi zróżnicowóné aranżacje, atmòsfericzné gitarowé partie, elektronikã a melodijné wòkalné partie [[Chino Moreno]]<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. Wedle serwisu GRAMMY.com albùm béł istotnym przëmiarã òdéńscô karna òd tipòwëch znanków tedëczasnégò [[Nu metal|nu metalu]] w starnã barżi eksperimentalnégò a atmòsfericznégò brzëmieniô<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. == Sukces a nôdgrodë == White Pony zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na 3. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm halôł karnu m.jin. syngle ''„Change (In the House of Flies)”'' òrôz ''„Digital Bath”'', a ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie Best Metal Performance<ref>https://www.grammy.com/artists/deftones/14101</ref>. Bëła to pierszô [[nôdgroda Grammy]] w historie [[Deftones]]<ref>https://www.grammy.com/artists/deftones/14101</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków je ''„Change (In the House of Flies)”'', charakterizëjący sã mirniészim tempã, atmòsfericznym brzëmienim a melodijnym wòkalã. Ùsôdzk stôł sã jednym z nôwikszich szlagrów karna<ref>https://www.allmusic.com/song/change-in-the-house-of-flies-mt0003046645</ref>. GRAMMY.com pòzwa gò wôżnym przëmiarã zjinaczi mùzycznégò czerënkù [[Deftones]] w starnã barżi atmòsfericznégò a melodijnégò sztilu<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. W ''„Passenger”'' gòscynno wëstąpił [[Maynard James Keenan]], wòkalista karna [[Tool]]<ref>https://www.discogs.com/master/46633-Deftones-White-Pony</ref>. Ùsôdzk należi do nôdłuższich kòmpòzycjów na albùmie a òpiérô sã na wòkalnym dialogù midzë [[Maynard James Keenan|Keenanã]] a [[Chino Moreno|Morenã]]<ref>https://www.allmusic.com/album/white-pony-mw0000072049</ref>. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Feiticeira”</td> <td></td> <td>3:09</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Digital Bath”</td> <td></td> <td>4:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Elite”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Rx Queen”</td> <td></td> <td>4:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Street Carp”</td> <td></td> <td>2:41</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Teenager”</td> <td></td> <td>3:20</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Knife Prty”</td> <td></td> <td>4:49</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Korea”</td> <td></td> <td>3:23</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Passenger”</td> <td>gòscynno: [[Maynard James Keenan]]</td> <td>6:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Change (In the House of Flies)”</td> <td></td> <td>5:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Pink Maggit”</td> <td></td> <td>7:32</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>48:46</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 3sucsxwrnyv62rz6s9pla69ho4widl1 Deftones (albùm) 0 13797 222188 221044 2026-10-30T14:31:37Z HaxelKaszëba 17492 222188 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Deftones | òdjimk = Deftones (Logo).png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[20 maja]] [[2003]] | plac nagraniô = [[The Spot]] (Los Angeles, Kalifòrniô), [[Sonic Ranch]] (Tornillo, Teksas) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[eksperimentalny rock]], [[post-hardcore]] | czas dérowaniô = 47:14 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Deftones | rëchlészi = [[White Pony]] | pòstãpny = [[B-Sides & Rarities]] | rok = 2003 }} }} '''Deftones''' – czwiôrti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[20 maja]] [[2003]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46634-Deftones-Deftones</ref>. Producentã albùmù béł [[Terry Date]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë albùmach ''[[Adrenaline]]'', ''[[Around the Fur]]'' òrôz ''[[White Pony]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. Albùm béł kòntinuacją eksperimentalnégò czerënkù rozwiniãtégò w ''[[White Pony]]'', parłãczącë [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[post-hardcore]] a elementë [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] jak téż [[eksperimentalnô mùzyka|eksperimentalny mùzyczi]]. ''Deftones'' pòwstôł w cządze szczitu popùlarnotë pò sukcesu ''White Pony''. Mùzyka na albùmie je cwiardszô a barżi mrocznô, ë jednoczasno wëkòrzëstëje atmòsfericzné aranżacje a zróżnicowóné wòkalné partie [[Chino Moreno]]. W produkcje wikszą rolã òdegrałë téż elektroniczné efektë a samplowanié [[Frank Delgado|Franka Delgado]]<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny przédno przez syngle ''„Minerva”'' òrôz ''„Hexagram”''. ''„Minerva”'' sta sã jednym z nôbarżi znónëch ùsôdzków z platczi a doturzëła do przódka rockòwëch lëstów szlagrów w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/rtt/</ref>. Teledisk do ùsôdzkù przedstôwiôł karno wëkònywającé ùsôdzk przed pùblicznotą. ''Deftones'' zadebiutowôł na 2. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]], przedającë w pierszim tidzeniu kòl 167 tësãcy egzemplarzów w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm pòtkôł sã téż z achtnienim kritików, jaczi zwrôcelë bôczënk na cwiardé, ale jednoczasno atmòsfericzné brzëmienié materiału<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi charakteristicznëch ùsôdzków je ''„Minerva”'', na spòdlim cwiardszich, le przestrzennëch gitarach òrôz melodijnym wòkalu [[Chino Moreno]]. Ùsôdzk je czãsto wëmienióny jakno przëmiôr charakteristicznégò sparłãczeniô ladënkù a atmosfericznoscë, jaczé stało sã jednym z rozpòznawczich merków karna. W ''„Lucky You”'' gòscynno wëstąpił [[Robert Smith]], wòkalista a gitarzista karna [[The Cure]]. Smith zaspiéwôł w ùsôdzkù a ùczãstnicził w jegò produkcje<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. Albùm zawierô téż ùsôdzczi ''„Hexagram”'', ''„Bloody Cape”'', ''„Needles and Pins”'' ë ''„When Girls Telephone Boys”'', jaczé należą do jegò nôbarżi agresywnëch kòmpòzycjów. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Hexagram”</td> <td></td> <td>4:10</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Needles and Pins”</td> <td></td> <td>3:23</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Minerva”</td> <td></td> <td>4:17</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Good Morning Beautiful”</td> <td></td> <td>3:28</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Deathblow”</td> <td></td> <td>5:28</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„When Girls Telephone Boys”</td> <td></td> <td>4:36</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Battle-Axe”</td> <td></td> <td>5:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Lucky You”</td> <td>gòscynno: [[Robert Smith]]</td> <td>4:10</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Bloody Cape”</td> <td></td> <td>3:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Anniversary of an Uninteresting Event”</td> <td></td> <td>3:57</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Moana”</td> <td></td> <td>5:02</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>47:14</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 61af6fxav1vvacos3itpl9r7znbtms8 Saturday Night Wrist 0 13801 222187 221046 2026-10-30T14:31:11Z HaxelKaszëba 17492 222187 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Saturday Night Wrist | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[31 rujana]] [[2006]] | plac nagraniô = [[The Spot]] (Los Angeles, Kalifòrniô), [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:50 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Bob Ezrin]], [[Shaun Lopez]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Saturday Night Wrist | rëchlészi = [[B-Sides & Rarities]] | pòstãpny = [[Diamond Eyes]] | rok = 2006 }} }} '''Saturday Night Wrist''' – piąti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[31 rujana]] [[2006]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46636-Deftones-Saturday-Night-Wrist</ref>. Albùm béł produkòwóny przez [[Bob Ezrin|Boba Ezrina]] a [[Shaun Lopez|Shauna Lopeza]] ë je slédną platką karna, na jaczi produkcją zajimôł sã Ezrin<ref>https://www.allmusic.com/album/saturday-night-wrist-mw0000560194</ref>. ''Saturday Night Wrist'' pòwstôł w drãdżim dlô karna czasu. Nagranié albùmù dérowało czile lat a bëło namerkóné tôklama midzë nôleżnikama [[Deftones]]. Nimò negò materiôł zachòwôł charakteristiczné dlô karna sparłãczenié cwiardëch gitarów, atmòsfericznëch aranżacjów a melodijnégò wòkalu [[Chino Moreno]]. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny m.jin. przez syngle ''„Hole in the Earth”'', ''„Mein”'' a ''„Cherry Waves”''. ''„Mein”'' je jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków z albùmù i pòjôwiô sã na nim gòscynno [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''Saturday Night Wrist'' zadebiutowôł na 10. placu lëstë [[Billboard 200]] w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]]. Albùm pòtkôł sã z dosc pòzytiwnym òdbiérã ze starnë kritików, jacy achtnãlë platkã za atmòsferã, produkcjã a mùzyczné zróżnicowanié materiału. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków je ''„Hole in the Earth”'', jaczi òdmikô albùm. Kòmpòzycjô parłãczi cwiardé gitarë z barżi atmòsfericznym brzëmieniã a należi do nôwôżnészich ùsôdzków w doróbkù karna. W ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]]. Ùsôdzk je jednym òd barżi bezpòstrzédnëch numrów na albùmie a parłãczi brzëmienié [[Deftones]] z charakteristicznym wòkalã [[Serj Tankian|Tankiana]]. Albùm zawiérô téż m.jin. ''„Cherry Waves”'', ''„Beware”'', ''„Xerces”'' òrôz ''„Rapture”'', jaczé przedstôwiają barżi atmòsfericzną a eksperimentalną starnã mùzyczi karna. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Hole in the Earth”</td> <td></td> <td>4:13</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Rapture”</td> <td></td> <td>3:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Beware”</td> <td></td> <td>6:03</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Cherry Waves”</td> <td></td> <td>5:19</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Mein”</td> <td>gòscynno: [[Serj Tankian]]</td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„U,U,D,D,L,R,L,R,A,B,Select,Start”</td> <td></td> <td>4:13</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Xerces”</td> <td></td> <td>3:43</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Rats!Rats!Rats!”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Pink Cellphone”</td> <td>gòscynno: [[Annie Hardy]]</td> <td>5:04</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Combat”</td> <td></td> <td>4:48</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Kimdracula”</td> <td></td> <td>3:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">12.</td> <td>„Riviere”</td> <td></td> <td>3:45</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>51:50</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] nlb8dqaho0m6sjqaienbsowca2ivrrr Szablóna:Imagemap 10 13862 222536 212382 2026-10-31T03:10:01Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë ilustracjów]]</noinclude> 222536 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Imagemap/styles.css" /> <div class="imagemap-wrapper"> {{#tag:imagemap| File:{{{image|}}}{{!}}{{{size|}}} {{{map|}}} desc none }} {{#if:{{{icon|}}}| <span class="imagemap-custom-icon">[[File:{{{icon}}}|{{{icon-size|40px}}}|link={{{icon-link|}}}|alt={{{icon-alt|Information}}}]]</span> }} </div><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë ilustracjów]]</noinclude> 9fbgo2gnps268dm670astyxxlw43mj5 Szablóna:Imagemap/styles.css 10 13863 222535 221990 2026-10-31T03:09:16Z Iketsi 3254 |Szablónë ilustracjów 222535 sanitized-css text/css /* {{KatKòd|Szablónë CSS|Szablónë ilustracjów}} */ .imagemap-wrapper { position: relative; display: inline-block; line-height: 0; } .imagemap-custom-icon { position: absolute; right: 3px; bottom: 3px; z-index: 10; line-height: normal; } .imagemap-custom-icon img { width: 40px; /* height: 20px; */ } gookfll9vi8lo3esbomchzn51fhgxwj Kategòrëjô:Òchrona strzodowiszcza 14 13901 222770 212966 2026-10-31T11:43:06Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Òchrona środowiska]] do [[Kategòrëjô:Òchrona strzodowiszcza]]: kaszëbsczi jãzëk 212966 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òchrona]] [[Kategòrëjô:Nôtërné ùczbë]] 01iijk64c2n63j7fml7qh2pmgaeo7l2 222772 222770 2026-10-31T11:43:15Z Terrus38 14026 222772 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òchrona]] [[Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi]] 58pwkc2o3f8sjp0trh3pk5s5gqy9sn9 Kategòrëjô:Òchrona nôtërë 14 13903 222773 212967 2026-10-31T11:43:37Z Terrus38 14026 222773 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òchrona strzodowiszcza]] 6pn6c07kyr9399wq20hkwg0zrkla1st Kategòrëjô:Szablónë 14 13910 222354 221817 2026-10-30T20:08:04Z Iketsi 3254 {{int:uncategorizedtemplates}} 222354 wikitext text/x-wiki {{Commons}} * [[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] {{Kat Òbaczë téż|Mòdułë}} [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] lbe7jx9xflmc0bldf8tkleo8vyuny43 222356 222354 2026-10-30T20:10:13Z Iketsi 3254 🪹 222356 wikitext text/x-wiki {{Commons}} * 🪹[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] {{Kat Òbaczë téż|Mòdułë}} [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] h9an3u73ursfstbh0sp9zfd8acbdb4t Kategòrëjô:Przeczerowania 14 13918 222357 217872 2026-10-30T20:11:12Z Iketsi 3254 + 222357 wikitext text/x-wiki {{Commons}} * 🪹{{Invoke|CirrusSearch|function=fromTemplate|query=onlyredirects:-insource:/Kategòrëjô/}} * [[:Kategòrëjô:Przeczerowania sparłãczoné z elementã Wikipòdôwków]] [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] ttzpmalh80dt1r397kkeankoythfa44 Kategòrëjô:Etnografiô 14 13931 222759 213369 2026-10-31T11:41:13Z Terrus38 14026 222759 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Spòlëznowé nôùczi]] bwwn5lzhnnd3g90i3217nzs38l8b4sv Stalin 0 13949 222405 213553 2026-10-30T20:12:11Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222405 wikitext text/x-wiki #TAM [[Józef Stalin]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] poo4d5wn8vtnfownfq7q36cu3qoehzm Aleksandra Dulkiewicz 0 13996 222431 214088 2026-10-30T20:12:14Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222431 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Aleksandra Dulkewicz]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] erlcxi0dww6kz5z6fpqudw0xco4ciax Jan Paweł II 0 14009 222402 214203 2026-10-30T20:12:10Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222402 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Jón Paweł II]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 5l9b5jvum3wuw1gkvji704po1e01kfp Oslo 0 14022 222440 214293 2026-10-30T20:12:16Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222440 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Òslo]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] krq8e3xwsrbzaekyxc4r1nbs204ooda Jarosz Derdowsczi 0 14053 222403 214864 2026-10-30T20:12:10Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222403 wikitext text/x-wiki #TAM [[Hieronim Derdowsczi]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 49j1o7uge859etzw4cf8tcjsfn7n262 Szablóna:Skr. 10 14169 222497 221316 2026-10-31T01:18:32Z Iketsi 3254 kat. 222497 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1}}} | arch. = <abbr title="archajicznô fòrma">{{{1}}}</abbr> | dosł. = <abbr title="dosłownié">{{{1}}}</abbr> | m. = <abbr title="miona">{{{1}}}</abbr> | ùr. | ur. = <abbr title="ùrodzëł(a) sã / ùrodzony / ùrodzonô">ùr.</abbr> | ùrodzony = <abbr title="ùrodzony">ùr.</abbr> | ùrodzonô = <abbr title="ùrodzonô">ùr.</abbr> | itd. = <abbr title="itd.">{{{1}}}</abbr><!-- ??? --> | itp. = <abbr title="itp.">{{{1}}}</abbr><!-- ??? --> | ëtp. = <abbr title="ëtp.">{{{1}}}</abbr><!-- ??? --> | np. = <abbr title="na przëkłôd">{{{1}}}</abbr> | m.jin. | m. jin. = <abbr title="midzë jinszima">m.jin.</abbr> | nkv. = <abbr title="klasiczni varianjt">[[klasiczni varianjt|{{{1}}}]]</abbr> | n.r.m. | n. r. m. | n.p.m. | nad rówizną mòrza = <abbr title="nad rówizną mòrza">n.r.m.</abbr> | òk. | ok. = <abbr title="òkòło">{{{1}}}</abbr> | p.n.e. = <abbr title="p.n.e.">{{{1}}}</abbr><!-- ??? --> | ps. = <abbr title="pseudonim">{{{1}}}</abbr> | pt. = <abbr title="pòd titlã">{{{1}}}</abbr> | P.T. = <abbr title="pleno titulo">{{{1}}}</abbr> | j. = [[Kategòrëjô:Szablóna:skr. – j.=?]] j. | r. = [[Kategòrëjô:Szablóna:skr. – r.=rok czë rokù?]] r. | rok = <abbr title="rok">r.</abbr> | rokù = <abbr title="rokù">r.</abbr> | sz. = <abbr title="sztrasa">{{{1}}}</abbr> | szt. = <abbr title="sztandardni pisënk">{{{1}}}</abbr> | tpzw. = <abbr title="tpzw.">{{{1}}}</abbr><!-- ??? --> | wëd. | wyd. = [[Kategòrëjô:Szablóna:skr. – wëdanié czë wëdôwizna?]] !!! | wëdanié | wydanie = <abbr title="wëdanié">wëd.</abbr> | Wëdanié | Wydanie = <abbr title="Wëdanié">Wëd.</abbr> | wëdôwizna | wydawnictwo = <abbr title="wëdôwizna">wëd.</abbr> | #default = [[Kategòrëjô:Szablóna:skr. – !!!]] }}</includeonly><noinclude> Skrót: * <code><nowiki>{{skr.|arch.}}</nowiki></code> → {{skr.|arch.}} * <code><nowiki>{{skr.|dosł.}}</nowiki></code> → {{skr.|dosł.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ùr.}}</nowiki></code> → {{skr.|ùr.}} * <code><nowiki>{{skr.|np.}}</nowiki></code> → {{skr.|np.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.jin.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.jin.}} * <code><nowiki>{{skr.|n.r.m.}}</nowiki></code> abò <code><nowiki>{{skr.|nad rówizną mòrza}}</nowiki></code> → {{skr.|n.r.m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ps.}}</nowiki></code> → {{skr.|ps.}} * <code><nowiki>{{skr.|P.T.}}</nowiki></code> → {{skr.|P.T.}} * <code><nowiki>{{skr.|sz.}}</nowiki></code> → {{skr.|sz.}} ---- * <code><nowiki>{{skr.|r.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – r.=rok czë rokù?]] ** <code><nowiki>{{skr.|rok}}</nowiki></code> → {{skr.|rok}} ** <code><nowiki>{{skr.|rokù}}</nowiki></code> → {{skr.|rokù}} * <code><nowiki>{{skr.|wëd.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – wëdanié czë wëdôwizna?]] ** <code><nowiki>{{skr.|wëdanié}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdanié}} ** <code><nowiki>{{skr.|wëdôwizna}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdôwizna}} * <code><nowiki>{{skr.|}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – !!!]] * pòj.l. ? [[Kategòrëjô:Szablónë do artiklów]] [[Kategòrëjô:Szablónë zamikającé w se pòdôwczi]] </noinclude> tiauob5y56bm7ob84tjf70fuko99m3r Szablóna:Etikéta 10 14185 222174 222173 2026-10-30T12:20:43Z Iketsi 3254 - 222174 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Wikidata labelmul|getLabel |item={{{item|{{{1|}}}}}} |lang={{#switch:{{{preset|}}} |tł-òd=pl<!--🔴--> |tł-do=csb<!--🟡--> |#default={{{lang|csb}}} }} |link={{#switch:{{{preset|}}} |1k=mul |1kat=wikidata |tł-òd=none<!--🔴--> |tł-do=none<!--🟡--> |#default={{{link|}}} }} |capitalization={{#switch:{{{preset|}}} |#default={{{capitalization|}}} }} |show_id={{#switch:{{{preset|}}} |#default={{{show_id|}}} }} |fallback={{{fallback|}}}{{#switch:{{{preset|}}} |1k|1kat=mul,pl,en |#default={{{fallback|}}} }} |show_lang={{#switch:{{{preset|}}} |1k | 1kat = fallback-not-mul |tł-òd=always<!--🔴--> |#default={{{show_lang|}}} }} |show_qid={{#switch:{{{preset|}}} |tł-do=fallback<!--🟡--> |#default={{{show_qid|}}} }} |edit={{#switch:{{{preset|}}} |1k | 1kat = fallback |#default={{{edit|}}} }} |article={{{article|}}} |category_mode={{#switch:{{{preset|}}} |#default={{{category_mode|}}} }} |category_label={{{category_label|}}} |strip_namespace={{#switch:{{{preset|}}} |1kat=true |#default={{{strip_namespace|}}} }} }}</includeonly><noinclude> {| class="wikitable" |+ |- |colspan="2" align="middle"| '''artikel=1; etikéta=1 (csb = Wikipòdôwczi)''' |- |{{ExampleRow|__template=Etikéta|Q2}} |- |{{ExampleRow|__template=Etikéta|Q36|lang=pl|link=wikidata}} |- |{{ExampleRow|__template=Etikéta|Q24017414|lang=pl|link=none|show_lang=always}}<br>🔴 |- |{{ExampleRow|__template=Etikéta|Q16521|lang=csb|link=wikidata|show_lang=always|show_qid=fallback}}<br>🟡 |- |{{ExampleRow|__template=Etikéta|Q2|show_lang=always}} |- |colspan="2" align="middle"| '''artikel=1; etikéta=1 (csb ≠ Wikipòdôwczi)''' |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q1}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q1|link=none}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q1|link=wikidata}} |- |colspan="2" align="middle"| '''artikel=1; etikéta=0''' |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q141566673}} |- |colspan="2" align="middle"| '''artikel=0; etikéta=1 (csb)''' |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q107659597}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q107659597|link=none}} |- |colspan="2" align="middle"| '''artikel=0; etikéta=1 (mul)''' |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|link=none}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|link=mul}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|edit=fallback}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|edit=fallback-not-mul}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|missing=plain}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|fallback=mul}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|fallback=en}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|show_qid=fallback}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|show_qid=fallback-not-mul}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|show_lang=fallback|show_qid=fallback}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|show_lang=fallback}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q42|show_lang=fallback-not-mul}} |- |colspan="2" align="middle"| '''artikel=0; etikéta=0''' |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q989898}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q989898|fallback=zh}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q989898|fallback=fo}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q989898|fallback=zh|show_qid=fallback}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q989898|show_qid=fallback-not-mul}} |} {| class="wikitable" |+ Przeczerowania |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q12345678}} |} {| class="wikitable" |+ Kategòrie |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q5820551}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q5820551|link=none|category_mode=link}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q5820551|strip_namespace=true|link=none}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q5613274|show_lang=fallback|category_mode=link}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q5613274|category_mode=rawfull}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q5613274|category_mode=rawfull|fallback=en}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q5613274|category_mode=active}} |- {{ExampleRow|__template=Etikéta|Q15647814|category_mode=link}} |} </noinclude> b61eylaxwggv9jl6dknvemr3dp31gko Kategòrëjô:Szlachùjącé szablónë 14 14297 222485 217861 2026-10-31T00:07:35Z Iketsi 3254 * [[:Kategòrëjô:Szlachùjącé kategòrie]] 222485 wikitext text/x-wiki {{Commons}} * [[:Kategòrëjô:Szlachùjącé kategòrie]] [[Kategòrëjô:Kategòrizacyjné szablónë]] [[Kategòrëjô:Statisticzné szablónë]] k5v9fbs11k0jbf3sux987ueb8rzkleb Kategòrëjô:Kategòrizacyjné szablónë 14 14300 222180 217833 2026-10-30T12:54:43Z Iketsi 3254 |* 222180 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Szablónë|*]] guwbgyu9mkhx8ntvaep1hm9o7hqxwab Kategòrëjô:Szablónë do szablónów 14 14301 222489 217829 2026-10-31T00:17:40Z Iketsi 3254 + 222489 wikitext text/x-wiki {{Commons}} {{Kat Òbaczë téż|Mòdułë do szablónów}} [[Kategòrëjô:Szablónë wedle ôrtu starnë|Szablóna]] nh8y2uf1stlrj2665sxy1tdt4tc8f60 Kategòrëjô:Statisticzné szablónë 14 14302 222181 217827 2026-10-30T12:54:48Z Iketsi 3254 |* 222181 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Szablónë|*]] guwbgyu9mkhx8ntvaep1hm9o7hqxwab Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë 14 14303 222557 217825 2026-10-31T03:34:50Z Iketsi 3254 * 222557 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Szablónë| *]] 0djieqo14h00caer479arre4i7bhnfz 222558 222557 2026-10-31T03:35:10Z Iketsi 3254 Nawigacyjné 222558 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Szablónë|*Nawigacyjné]] g6osxhyitz7bloc7unfz1up06u0j09w Kategòrëjô:Szlachùjącé kategòrie 14 14309 222486 217868 2026-10-31T00:08:13Z Iketsi 3254 * [[:Kategòrëjô:Szlachùjącé szablónë]] 222486 wikitext text/x-wiki {{Commons}} * [[:Kategòrëjô:Szlachùjącé szablónë]] [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] 7srjpqffqwuwm8ccm2xfd5zpfl773mn Szablóna:Aùtokat 10 14314 222214 221074 2026-10-30T16:11:26Z Iketsi 3254 | Babel = {{User}} 222214 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} | Babel = {{User}} | Brëkòwnik = {{#invoke:Brëkòwnik|main|{{{2|{{PAGENAME}}}}}}} | Przeczerowania z jinégò jãzëka = {{Kòlumnë|em=4|1={{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/ |stripprefix=1}}}}[[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka|{{#titleparts: {{PAGENAME}} | | -1 }}]] | #default = !!! }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do kategòriów]] </noinclude> bs8917vt2jlvmbpvgmgaf9ukexzlxar 222235 222214 2026-10-30T16:57:35Z Iketsi 3254 +- 222235 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} | Babel = {{User|{{{1|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}}} | Brëkòwnik = {{#invoke:Brëkòwnik|main|{{{2|{{PAGENAME}}}}}}} | Przeczerowania z jinégò jãzëka = {{Kòlumnë|em=4|1={{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/ |stripprefix=1}}}}[[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka|{{#titleparts: {{PAGENAME}} | | -1 }}]] | #default = !!! }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do kategòriów]] </noinclude> tmlmgbga5ysx8apukwjfxwyzz2owl49 222236 222235 2026-10-30T16:58:28Z Iketsi 3254 lang= 222236 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} | Babel = {{User|lang={{{1|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}}} | Brëkòwnik = {{#invoke:Brëkòwnik|main|{{{2|{{PAGENAME}}}}}}} | Przeczerowania z jinégò jãzëka = {{Kòlumnë|em=4|1={{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/ |stripprefix=1}}}}[[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka|{{#titleparts: {{PAGENAME}} | | -1 }}]] | #default = !!! }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do kategòriów]] </noinclude> o47z48608c97hv51d8thd6iz9sx5v2l 222271 222236 2026-10-30T18:25:51Z Iketsi 3254 + 222271 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} | Babel = <includeonly>{{User|lang={{{1|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablony językowe]]</noinclude> | Brëkòwnik = {{#invoke:Brëkòwnik|main|{{{2|{{PAGENAME}}}}}}} | Przeczerowania z jinégò jãzëka = {{Kòlumnë|em=4|1={{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/ |stripprefix=1}}}}[[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka|{{#titleparts: {{PAGENAME}} | | -1 }}]] | #default = !!! }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do kategòriów]] </noinclude> q4mrpz4umoq9tw95fn7w26lu8ig4fji 222301 222271 2026-10-30T18:41:22Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablony językowe|Szablony językowe]] do kategòrie [[Kategòriô:Jãzëkòwé szablónë|Jãzëkòwé szablónë]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222301 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} | Babel = <includeonly>{{User|lang={{{1|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] </noinclude> | Brëkòwnik = {{#invoke:Brëkòwnik|main|{{{2|{{PAGENAME}}}}}}} | Przeczerowania z jinégò jãzëka = {{Kòlumnë|em=4|1={{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/ |stripprefix=1}}}}[[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka|{{#titleparts: {{PAGENAME}} | | -1 }}]] | #default = !!! }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do kategòriów]] </noinclude> 9hple5xa4awstoib10beseiymypjpdo 222304 222301 2026-10-30T18:55:29Z Iketsi 3254 - 222304 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} | Brëkòwnik = {{#invoke:Brëkòwnik|main|{{{2|{{PAGENAME}}}}}}} | Przeczerowania z jinégò jãzëka = {{Kòlumnë|em=4|1={{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/ |stripprefix=1}}}}[[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka|{{#titleparts: {{PAGENAME}} | | -1 }}]] | #default = !!! }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do kategòriów]] </noinclude> tpqulgmf30qojy75hqnm5gx5mtwztm7 Kategòrëjô:Szablónë do kategòriów 14 14320 222341 217991 2026-10-30T19:58:02Z Iketsi 3254 * [[:Kategòrëjô:Mòdułë do kategòriów]] 222341 wikitext text/x-wiki {{Commons}} * [[:Kategòrëjô:Mòdułë do kategòriów]] [[Kategòrëjô:Szablónë wedle ôrtu starnë|Kategòriô]] ns9ds94uobzz9j2z5wcsxd67ptfrkwc Wartësłôw II 0 14373 222362 218571 2026-10-30T20:12:05Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222362 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Warcësłôw II]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] jevaedl1s3zcpkxquun5323i5bkpe61 Wartësłôw IX 0 14375 222383 218578 2026-10-30T20:12:08Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222383 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Warcësłôw IX]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 4lipmkjyop8yfidiw6mrjvmqxrjkyjd Wiązarka 0 14390 222380 218721 2026-10-30T20:12:07Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222380 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Wiãzarka]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 2ore4qodg56rklh2yp9id1zjsuu3dbd Mùzeùm – Kaszëbsczi Etnograficzny Park m. Tédorë i Izydora Gùlgòwsczich we Wdzydzach 0 14396 222421 218754 2026-10-30T20:12:13Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222421 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kaszëbsczi Etnograficzny Park we Wdzydzach]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 2o4wlhvcyx4x3y9vawn715ml0hehhw5 Stołpsczi kréz 0 14433 222433 219108 2026-10-30T20:12:15Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222433 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Słëpsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 74q2d66li30rt8k332ur4m9t30rvzpz Ùstawa 0 14447 222456 219226 2026-10-30T20:13:19Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222456 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Ùstôw]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] kdohzij9m46qccialvf9pwors5x77co Szwédë 0 14496 222387 220036 2026-10-30T20:12:08Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222387 wikitext text/x-wiki #TAM [[Szwédzkô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] ruxqilkridkbj9gsfiiug31yxbonbui Krësztof Celestin Mrąga 0 14498 222441 220040 2026-10-30T20:12:16Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222441 wikitext text/x-wiki #TAM [[Krësztof Celestin Mrągòwiusz]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] sgkt961ppgp1lpok00xxlt30i8j5at8 Górowi tapir 0 14507 222399 220223 2026-10-30T20:12:10Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222399 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Górsczi tapir]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] gmyu5ehffwpwby87s1yfwqyyhx20mpn Szablóna:Invoke 10 14514 222508 221852 2026-10-31T01:42:09Z Iketsi 3254 ShowSource 222508 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:{{{1}}}|{{{function|main}}}}}</includeonly><noinclude> == Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 3b456u2sefknlu2wqha5y0l1m2osr05 222524 222508 2026-10-31T01:57:34Z Iketsi 3254 {{Zdrojowi kòd}} 222524 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:{{{1}}}|{{{function|main}}}}}</includeonly><noinclude> {{Zdrojowi kòd}} [[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> g0iv0behxbl3xee2jqpide53lo4gt15 222532 222524 2026-10-31T02:49:06Z Iketsi 3254 {{#invoke:ShowSource|main}} 222532 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:{{{1}}}|{{{function|main}}}}}</includeonly><noinclude> {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 5t4iyf06tcwyjd6k0szz3sirfal18qq Szablóna:1971/* 10 14545 222575 222135 2026-10-31T05:16:34Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 222575 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium òdnowioné przez bòta Listeria]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1971-01-07 | label = [[Jeremy Renner]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1971-02-15 | label = [[Renee O'Connor]] }} {{Wikidata list end}} o11i9wfmibr9ivntolm57gl6klnmray Szablóna:SPARQL ùr./ùm. 10 14554 222509 221771 2026-10-31T01:42:26Z Iketsi 3254 ShowSource 222509 wikitext text/x-wiki <includeonly>SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort (GROUP_CONCAT(DISTINCT STR(?reference); separator=" ; ") AS ?references) WHERE { ?article schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://csb.wikipedia.org/> . ?item wdt:P31 wd:Q5 ; p:{{{2}}} ?stmt . ?stmt ps:{{{2}}} ?theDate ; psv:{{{2}}} ?theDateValue . ?theDateValue wikibase:timeValue ?theDate ; wikibase:timePrecision ?precision . OPTIONAL { ?item wdt:P734 ?lastName . } OPTIONAL { ?stmt prov:wasDerivedFrom ?reference . } FILTER( ?theDate >= "{{{1}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime && ?theDate < "{{#expr:1+{{{1}}}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime ) BIND(YEAR(?theDate) AS ?y) BIND(MONTH(?theDate) AS ?m) BIND(DAY(?theDate) AS ?d) BIND( IF(?precision = 9, STR(?y), IF(?precision = 10, CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m) ), CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m), "-", IF(?d < 10, "0", ""), STR(?d) ) ) ) AS ?date ) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "csb,mul" . ?item rdfs:label ?itemLabel . ?lastName rdfs:label ?lastNameSort . } } GROUP BY ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort ORDER BY ASC(?date) ASC(LCASE(COALESCE(?lastNameSort, ""))) ASC(?itemLabel)</includeonly><noinclude> <templatestyles src="1/styles.css" /> * W serwisie zapytań Wikidanych: ** [https://query.wikidata.org/#{{urlencode:{{#invoke:ShowSource|main|syntaxhighlight=0|1=1970|2=P569}}|PATH}} query.wikidata.org <nowiki>{{{1}}}</nowiki>=1970; <nowiki>{{{2}}}</nowiki>=P569] ** [https://query.wikidata.org/#{{urlencode:{{#invoke:ShowSource|main|syntaxhighlight=0|1=1970|2=P570}}|PATH}} query.wikidata.org <nowiki>{{{1}}}</nowiki>=1970; <nowiki>{{{2}}}</nowiki>=P570] {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Szablónë SPARQL do kalãdarium|ùr./ùm.]] </noinclude> jpaj585hfz3hl74t80tgvopwxsv46lg 222525 222509 2026-10-31T01:58:19Z Iketsi 3254 {{Zdrojowi kòd}} 222525 wikitext text/x-wiki <includeonly>SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort (GROUP_CONCAT(DISTINCT STR(?reference); separator=" ; ") AS ?references) WHERE { ?article schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://csb.wikipedia.org/> . ?item wdt:P31 wd:Q5 ; p:{{{2}}} ?stmt . ?stmt ps:{{{2}}} ?theDate ; psv:{{{2}}} ?theDateValue . ?theDateValue wikibase:timeValue ?theDate ; wikibase:timePrecision ?precision . OPTIONAL { ?item wdt:P734 ?lastName . } OPTIONAL { ?stmt prov:wasDerivedFrom ?reference . } FILTER( ?theDate >= "{{{1}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime && ?theDate < "{{#expr:1+{{{1}}}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime ) BIND(YEAR(?theDate) AS ?y) BIND(MONTH(?theDate) AS ?m) BIND(DAY(?theDate) AS ?d) BIND( IF(?precision = 9, STR(?y), IF(?precision = 10, CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m) ), CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m), "-", IF(?d < 10, "0", ""), STR(?d) ) ) ) AS ?date ) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "csb,mul" . ?item rdfs:label ?itemLabel . ?lastName rdfs:label ?lastNameSort . } } GROUP BY ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort ORDER BY ASC(?date) ASC(LCASE(COALESCE(?lastNameSort, ""))) ASC(?itemLabel)</includeonly><noinclude> <templatestyles src="1/styles.css" /> * W serwisie zapytań Wikidanych: ** [https://query.wikidata.org/#{{urlencode:{{#invoke:ShowSource|main|syntaxhighlight=0|1=1970|2=P569}}|PATH}} query.wikidata.org <nowiki>{{{1}}}</nowiki>=1970; <nowiki>{{{2}}}</nowiki>=P569] ** [https://query.wikidata.org/#{{urlencode:{{#invoke:ShowSource|main|syntaxhighlight=0|1=1970|2=P570}}|PATH}} query.wikidata.org <nowiki>{{{1}}}</nowiki>=1970; <nowiki>{{{2}}}</nowiki>=P570] {{Zdrojowi kòd}} [[Kategòrëjô:Szablónë SPARQL do kalãdarium|ùr./ùm.]] </noinclude> 8ro2hkytn5424grym2kfpcsirdia60m 222533 222525 2026-10-31T02:49:27Z Iketsi 3254 {{#invoke:ShowSource|main}} 222533 wikitext text/x-wiki <includeonly>SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort (GROUP_CONCAT(DISTINCT STR(?reference); separator=" ; ") AS ?references) WHERE { ?article schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://csb.wikipedia.org/> . ?item wdt:P31 wd:Q5 ; p:{{{2}}} ?stmt . ?stmt ps:{{{2}}} ?theDate ; psv:{{{2}}} ?theDateValue . ?theDateValue wikibase:timeValue ?theDate ; wikibase:timePrecision ?precision . OPTIONAL { ?item wdt:P734 ?lastName . } OPTIONAL { ?stmt prov:wasDerivedFrom ?reference . } FILTER( ?theDate >= "{{{1}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime && ?theDate < "{{#expr:1+{{{1}}}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime ) BIND(YEAR(?theDate) AS ?y) BIND(MONTH(?theDate) AS ?m) BIND(DAY(?theDate) AS ?d) BIND( IF(?precision = 9, STR(?y), IF(?precision = 10, CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m) ), CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m), "-", IF(?d < 10, "0", ""), STR(?d) ) ) ) AS ?date ) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "csb,mul" . ?item rdfs:label ?itemLabel . ?lastName rdfs:label ?lastNameSort . } } GROUP BY ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort ORDER BY ASC(?date) ASC(LCASE(COALESCE(?lastNameSort, ""))) ASC(?itemLabel)</includeonly><noinclude> <templatestyles src="1/styles.css" /> * W serwisie zapytań Wikidanych: ** [https://query.wikidata.org/#{{urlencode:{{#invoke:ShowSource|main|syntaxhighlight=0|1=1970|2=P569}}|PATH}} query.wikidata.org <nowiki>{{{1}}}</nowiki>=1970; <nowiki>{{{2}}}</nowiki>=P569] ** [https://query.wikidata.org/#{{urlencode:{{#invoke:ShowSource|main|syntaxhighlight=0|1=1970|2=P570}}|PATH}} query.wikidata.org <nowiki>{{{1}}}</nowiki>=1970; <nowiki>{{{2}}}</nowiki>=P570] {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Szablónë SPARQL do kalãdarium|ùr./ùm.]] </noinclude> ree36a32vcj341vuva4kiikwp0xwe8k Szablóna:Nav link 10 14565 222556 220988 2026-10-31T03:34:10Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 222556 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[{{NAMESPACE:{{{1}}}}}:{{#expr:{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|1|1}}+{{{2}}}}}{{#switch:{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|0|2}}|=|*=/&#42;|#default=/{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|0|2}}}}|{{{3|{{#expr:{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|1|1}}+{{{2}}}}}}}}]]</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> gotnzdw51u3nb2tilc9t4askwum3zz0 222561 222556 2026-10-31T03:47:17Z Iketsi 3254 kat. 222561 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[{{NAMESPACE:{{{1}}}}}:{{#expr:{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|1|1}}+{{{2}}}}}{{#switch:{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|0|2}}|=|*=/&#42;|#default=/{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|0|2}}}}|{{{3|{{#expr:{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|1|1}}+{{{2}}}}}}}}]]</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë do kalãdarium]] [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë do szablónów]] </noinclude> k33i70ppfe9kmwdl8wm6d5hi5li64ly Szablóna:1979/* 10 14571 222577 222158 2026-10-31T10:06:23Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 222577 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium òdnowioné przez bòta Listeria]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-02-21 | label = [[Jennifer Love Hewitt]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-04-23 | label = [[Joanna Krupa]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-05-18 | label = [[Pioter Cëskòwsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-06-21 | label = [[Chris Pratt]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-07-10 | label = [[Aleksandra Dulkewicz|Aleksandra Dulkiewicz]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-07-18 | label = [[Zrinka Cvitešić]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-09-04 | label = [[Kristina Krepela]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-09-08 | label = [[P!nk]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-12-04 | label = [[Adrión Zandberg|Adrian Zandberg]] }} {{Wikidata list end}} sm0iuchwl1s6qjnyy52ellgkq1d4uqy Stowôra „DISCANTUS” 0 14605 222443 221236 2026-10-30T20:12:16Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222443 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Discantus (stowôra)]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 22u0e8vgssxxyc0yoc8t6yk59a51qbn Mùzyczny ôrt 0 14611 222776 221340 2026-10-31T11:44:18Z HaxelKaszëba 17492 222776 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bubble chart showing musical works by genres (after WD10 datathon).png|mały|Mùzyczné ôrtë]] '''Mùzyczny ôrt''' – kategòriô [[Mùzyka|mùzyczi]] òbjimùjącô ùsôdzczi ò szlachòwnëch sztilisticznëch znankach, taczich jak ritm, melodiô, brzëmienié, instrumentarium a téż spòsób wëkònaniô. Mùzyczné ôrtë wëprzédniô sã na spòdlim jejich mùzycznëch a [[Kùltura|kùlturowich]] znanków. Do mùzycznëch ôrtów rechùje sã midzë jinszima [[rock]], [[pop]], [[jazz]], [[blues]], [[hip-hop]], [[heavy metal]] a téż [[elektronicznô mùzyka|elektroniczną mùzykã]]. Pòmaklëwné ôrtë mògą dzelëc sã na mniszi zortë, taczé jak [[hardcore punk]], [[nu metal]] abò [[shoegaze]]. Mùzyczné ôrtë zmieniają sã z ùpłiwã [[Czas|czasu]], a téż mògą parłãczëc sã ze sobą, ùtwòrząc nowé mùzyczné sztile. == Lësta mùzycznëch ôrtów == * [[Blues]] * [[Rock]] ** [[Alternatiwny rock]] *** [[Shoegaze]] ** [[Heavy metal]] *** [[Alternatiwny metal]] **** [[Nu metal]] ** [[Punk]] *** [[Hardcore punk]] **** [[Post-hardcore]] **** [[Rapcore]] *** [[Skate punk]] ** [[Rockabilly]] * [[Jazz]] * [[Hip-Hop]] * [[Pop]] == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Mùzyka]] |Kategoriô=Ôrtë }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë| ]] ag9g21btrzjtezskwzvt47q73w72ivy Cassubia (gatënk) 0 14615 222444 221308 2026-10-30T20:12:16Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222444 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Peytoia infercambriensis]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] kzvnf105qf4resdlrx0aqvx8u7rptrq Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego 0 14623 222445 221369 2026-10-30T20:12:16Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222445 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Sztefón Ramùłt]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 1kcw7jxwi35ae6r018p30vpvzyzu23h Kaszëbsczi Kabaret Kùńda 0 14629 222449 221389 2026-10-30T20:13:18Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222449 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kabaret Kùńda]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 0di2diae3ztkr7it3yksva320iprvq6 Kaszëbsczi Kabaret Fif 0 14630 222446 221393 2026-10-30T20:12:16Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222446 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kabaret FiF]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] sb5bjkrfzhq81205wq0hltwmn81v4xr Studio Stolem 0 14638 222447 221441 2026-10-30T20:12:17Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222447 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Studio Filmowe M&M „Stolem”]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] m8jgma351376yf2ney7d7uvgzpz8hy4 Gmina Ùszcz 0 14640 222451 221474 2026-10-30T20:13:18Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222451 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Gmina Ùskô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 8cv8neug3pm0gkud0gh5c3nw2m85v8q Machòwinkò 0 14641 222453 221488 2026-10-30T20:13:18Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222453 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Môłé Machòwino]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 7200b1fisaiy0c6oytycq0t4i3gztu5 Machòwino 0 14642 222455 221490 2026-10-30T20:13:18Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222455 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Wiôldżé Machòwino]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] kb4and2dsy7adxnvsorcljmcrkgt2jm Hana Makùrôt 0 14650 222457 221594 2026-10-30T20:13:19Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222457 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Hana Makùrôt-Snuzëk]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 3ytn8jcc1bvu1mxhd4u93ykael7ztvk Szablóna:SPARQL P571 10 14656 222510 221770 2026-10-31T01:42:40Z Iketsi 3254 ShowSource 222510 wikitext text/x-wiki <includeonly>SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?date (GROUP_CONCAT(DISTINCT STR(?reference); separator=" ; ") AS ?references) WHERE { ?article schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://csb.wikipedia.org/> . ?item p:{{{2}}} ?stmt . ?stmt ps:{{{2}}} ?theDate ; psv:{{{2}}} ?theDateValue . ?theDateValue wikibase:timeValue ?theDate ; wikibase:timePrecision ?precision . OPTIONAL { ?stmt prov:wasDerivedFrom ?reference . } FILTER( ?theDate >= "{{{1}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime && ?theDate < "{{#expr:1+{{{1}}}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime ) BIND(YEAR(?theDate) AS ?y) BIND(MONTH(?theDate) AS ?m) BIND(DAY(?theDate) AS ?d) BIND( IF(?precision = 9, STR(?y), IF(?precision = 10, CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m) ), CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m), "-", IF(?d < 10, "0", ""), STR(?d) ) ) ) AS ?date ) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "csb,mul" . ?item rdfs:label ?itemLabel . } } GROUP BY ?item ?itemLabel ?date ORDER BY ASC(?date) ASC(?itemLabel)</includeonly><noinclude> <templatestyles src="1/styles.css" /> * W serwisie zapytań Wikidanych [https://query.wikidata.org/#{{urlencode:{{#invoke:ShowSource|main|syntaxhighlight=0|1=1970|2=P571}}|PATH}} query.wikidata.org <nowiki>{{{1}}}</nowiki>=1970; <nowiki>{{{2}}}</nowiki>=P571] {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Szablónë SPARQL do kalãdarium|P0571]] </noinclude> pvwo3iny50b0q1n0d1o8prlm5o0wr92 Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò 0 14659 222450 221655 2026-10-30T20:13:18Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222450 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë m. Aleksandra Tomaczkòwsczégò]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] iwidmlcrtz3w2j0eni115hd12krq6n9 Moduł:ShowSource 828 14672 222499 221767 2026-10-31T01:32:00Z Iketsi 3254 -noinclude 222499 Scribunto text/plain local p = {} function p.main(frame) local parent = frame:getParent() local titleText = parent and parent:getTitle() local title = titleText and mw.title.new(titleText) or mw.title.getCurrentTitle() local source = title:getContent() if not source then return "[[Category:Moduł:ShowIncludeonly – Templates with unreadable source]]" end -- Display the full source, excluding noinclude blocks. local code = source:gsub("<noinclude%s*>.-</noinclude%s*>", "") -- Prefer values passed directly to #invoke; otherwise use the -- parent template's arguments. Leave the placeholder unchanged -- if neither provides a value. local parentArgs = parent and parent.args or {} code = code:gsub("{{{%s*([12])%s*}}}", function(n) local i = tonumber(n) local value = frame.args[i] if value == nil then value = parentArgs[i] end return value or ("{{{" .. n .. "}}}") end) if frame.args.syntaxhighlight == "0" then return code end return '<syntaxhighlight copy lang="wikitext" class="showincludeonly" style="font-size:80%;">\n' .. code .. '\n</syntaxhighlight>' end return p 8wae94hmv5uiscwubxut1598h556iq4 222504 222499 2026-10-31T01:41:20Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Moduł:ShowIncludeonly]] do [[Moduł:ShowSource]] 222499 Scribunto text/plain local p = {} function p.main(frame) local parent = frame:getParent() local titleText = parent and parent:getTitle() local title = titleText and mw.title.new(titleText) or mw.title.getCurrentTitle() local source = title:getContent() if not source then return "[[Category:Moduł:ShowIncludeonly – Templates with unreadable source]]" end -- Display the full source, excluding noinclude blocks. local code = source:gsub("<noinclude%s*>.-</noinclude%s*>", "") -- Prefer values passed directly to #invoke; otherwise use the -- parent template's arguments. Leave the placeholder unchanged -- if neither provides a value. local parentArgs = parent and parent.args or {} code = code:gsub("{{{%s*([12])%s*}}}", function(n) local i = tonumber(n) local value = frame.args[i] if value == nil then value = parentArgs[i] end return value or ("{{{" .. n .. "}}}") end) if frame.args.syntaxhighlight == "0" then return code end return '<syntaxhighlight copy lang="wikitext" class="showincludeonly" style="font-size:80%;">\n' .. code .. '\n</syntaxhighlight>' end return p 8wae94hmv5uiscwubxut1598h556iq4 Moduł:ShowIncludeonly/opis 828 14674 222514 221839 2026-10-31T01:48:25Z Iketsi 3254 {{ADR}} 222514 wikitext text/x-wiki {{ADR}} juhndsjf960pqnvhxvkejmbkqugg6x1 Szablóna:KatKòd 10 14723 222482 222022 2026-10-30T22:16:28Z Iketsi 3254 * [[:Kategòrëjô:Mòdułë]] 222482 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Categories|main}}</includeonly><noinclude> * [[:Kategòrëjô:Szablónë CSS]] * [[:Kategòrëjô:Mòdułë]] [[Kategòrëjô:Kategòrizacyjné szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë do szablónów]] </noinclude> ch1js327qxnjhimbtpi2eqpor8wyd0x Kategòrëjô:Szablónë CSS 14 14724 222178 222166 2026-10-30T12:53:59Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablony techniczne|Szablony techniczne]] do kategòrie [[Kategòriô:Techniczné szablónë|Techniczné szablónë]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222178 wikitext text/x-wiki * {{#invoke:CirrusSearch|main|query=intitle:"*.css" -insource:/KatKòd/|namespaces=0,10}} * [[Szablóna:KatKòd]] [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë|CSS]] 1fmcsgkjia21dvncocw8tj526gy93i5 Kategòrëjô:Szablónë sparłãczoné z ankrama HTML 14 14743 222177 222165 2026-10-30T12:53:59Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablony techniczne|Szablony techniczne]] do kategòrie [[Kategòriô:Techniczné szablónë|Techniczné szablónë]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222177 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] nqleb6eobfldflml8o5jvo0zyds2wp4 Kategòrëjô:Techniczné szablónë 14 14745 222175 222122 2026-10-30T12:21:29Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Szablony techniczne]] do [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]]: kasz. j. 222122 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Szablónë]] mywcudmvidtzet9fibhjpglwshrqlrg 222182 222175 2026-10-30T12:54:51Z Iketsi 3254 |* 222182 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Szablónë|*]] 3xb3c93juirfopufp3o268jbkkcs6i0 Kategòrëjô:Szablony techniczne 14 14746 222176 2026-10-30T12:21:29Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Szablony techniczne]] do [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]]: kasz. j. 222176 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] 7olqsgkl7hevg6m3s7bgd9qohxvuc8j 222179 222176 2026-10-30T12:54:17Z Iketsi 3254 {{Do rëmniãcô|[[:Kategòrëjô:Techniczné szablónë]]}} 222179 wikitext text/x-wiki {{Do rëmniãcô|[[:Kategòrëjô:Techniczné szablónë]]}} b0by2swh33lsxgi5ahte1tbeap2n4ns Szablóna:Babel/Babel-box-custom.css 10 14747 222183 2026-10-30T14:18:21Z Iketsi 3254 [[:meta:Template:User language/babel-box-custom.css]] 222183 sanitized-css text/css /* {{KatKòd|Szablónë CSS}} */ .mw-babel-box-horizontal .mw-babel-box { display: table; position: relative; } @media all and (min-width:480px) { .mw-babel-box-horizontal .mw-babel-box { clear: none; display: flex; flex-wrap: wrap; } .mw-babel-box-horizontal .mw-babel-box[dir=rtl] { float: right; } .mw-babel-box-horizontal .mw-babel-box[dir=ltr] { float: left; } } .mw-babel-box table th { font-size: 14px; line-height: 15px; padding: 0 1px; } .mw-babel-box table td { font-size: 11px; line-height: 15px; padding: 0 1px; } .mw-babel-box table td[lang=ta] { font-size: 8.2px; } .mw-babel-box table td[lang=my] { font-size: 8px; } .mw-babel-box table td[lang=ml] { font-size: 7.8px; } du5s5nfdy9vbwztieao91mxpuu0yrqn Koi No Yokan 0 14748 222195 2026-10-30T15:10:15Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "{{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Koi No Yokan | òdjimk = Koi_No_Yokan_logo.png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:42 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]] | chronologiô = {{…" 222195 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Koi No Yokan | òdjimk = Koi_No_Yokan_logo.png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:42 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Koi No Yokan | rëchlészi = [[Diamond Eyes]] | pòstãpny = [[Gore]] | rok = 2012 }} }} '''Koi No Yokan''' – sódmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë nagriwanim ''[[Diamond Eyes]]'' (2010).<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a téż [[shoegaze]]'u. Charakterizëje sã drãdżima gitarowima riffama, melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a rozbùdowónyma, atmosfericznyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã pòczãłë sã pò skùńczenim kòncerowi turë promùjący ''Diamond Eyes''. W nagriwkach brôł ùdzél basysta [[Sergio Vega]], jaczi zastãpòwôł [[Chi Cheng]]a, poòòstającégò w kómie pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù.<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> W przërównanim z rëchlészim albùmã ''Koi No Yokan'' prezentëje barżi przestrzenné a eksperimentalné brzëmienié. Ùsôdzczi taczé jak „Swerve City” a „Poltergeist” reprezentëją drãgszą starnã karna, równak le „Entombed”, „Rosemary” a „What Happened to You?” wëróżniają sã mirniészą atmosferą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Leathers”, „Tempest” a „Swerve City”. Pòtkôł sã z pòzytiwnyma recenzjama kritików, jacy achtnãlë sparłãczenié drãdżégò brzëmieniô z melodijnotą a eksperimentalnyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> ''Koi No Yokan'' zadebiutowôł na 11. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Lësta ùsôdzków == {| class="wikitable" style="width:70%;" ! Nr ! Titel ! Czas |- | 1. | „Swerve City” | 2:44 |- | 2. | „Romantic Dreams” | 4:38 |- | 3. | „Leathers” | 4:08 |- | 4. | „Poltergeist” | 3:31 |- | 5. | „Entombed” | 4:59 |- | 6. | „Graphic Nature” | 4:31 |- | 7. | „Tempest” | 6:05 |- | 8. | „Gauze” | 4:41 |- | 9. | „Rosemary” | 6:53 |- | 10. | „Goon Squad” | 5:39 |- | 11. | „What Happened to You?” | 3:53 |- ! colspan="2" style="text-align:right;" | Fùl czas: ! 51:42 |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] d6m6lqg37sx1ghvx0oxz4xf60l5s3er 222197 222195 2026-10-30T15:20:46Z HaxelKaszëba 17492 222197 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Koi No Yokan | òdjimk = Koi_No_Yokan_logo.png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:42 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Koi No Yokan | rëchlészi = [[Diamond Eyes]] | pòstãpny = [[Gore]] | rok = 2012 }} }} '''Koi No Yokan''' – sódmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë nagriwanim ''[[Diamond Eyes]]'' (2010).<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a téż [[shoegaze]]'u. Charakterizëje sã drãdżima gitarowima riffama, melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a rozbùdowónyma, atmosfericznyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã pòczãłë sã pò skùńczenim kòncerowi turë promùjący ''Diamond Eyes''. W nagriwkach brôł ùdzél basysta [[Sergio Vega]], jaczi zastãpòwôł [[Chi Cheng]]a, poòòstającégò w kómie pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù.<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> W przërównanim z rëchlészim albùmã ''Koi No Yokan'' prezentëje barżi przestrzenné a eksperimentalné brzëmienié. Ùsôdzczi taczé jak „Swerve City” a „Poltergeist” reprezentëją drãgszą starnã karna, równak le „Entombed”, „Rosemary” a „What Happened to You?” wëróżniają sã mirniészą atmosferą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Leathers”, „Tempest” a „Swerve City”. Pòtkôł sã z pòzytiwnyma recenzjama kritików, jacy achtnãlë sparłãczenié drãdżégò brzëmieniô z melodijnotą a eksperimentalnyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> ''Koi No Yokan'' zadebiutowôł na 11. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Swerve City”</td> <td></td> <td>2:44</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Romantic Dreams”</td> <td></td> <td>4:38</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Leathers”</td> <td></td> <td>4:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Poltergeist”</td> <td></td> <td>3:31</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Entombed”</td> <td></td> <td>4:59</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Graphic Nature”</td> <td></td> <td>4:31</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Tempest”</td> <td></td> <td>6:05</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Gauze”</td> <td></td> <td>4:41</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Rosemary”</td> <td></td> <td>6:53</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Goon Squad”</td> <td></td> <td>5:39</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„What Happened to You?”</td> <td></td> <td>3:53</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>51:42</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] dej8gczr52od5ez1mrf6q84w2ef1v44 222198 222197 2026-10-30T15:25:54Z Terrus38 14026 kòrekta 222198 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Koi No Yokan | òdjimk = Koi_No_Yokan_logo.png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:42 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Koi No Yokan | rëchlészi = [[Diamond Eyes]] | pòstãpny = [[Gore]] | rok = 2012 }} }} '''Koi No Yokan''' – sódmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[13 lëstopadnika|13 smùtana]] [[2012]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë nagriwanim ''[[Diamond Eyes]]'' (2010).<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a téż [[shoegaze]]'u. Charakterizëje sã cãżczima gitarowima riffama, melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a rozbùdowónyma, atmosfericznyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã pòczãłë sã pò skùńczenim kòncertowi turë promùjący ''Diamond Eyes''. W nagriwkach brôł ùdzél basysta [[Sergio Vega]], jaczi zastãpòwôł [[Chi Cheng]]a, poòòstającégò w kómie pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù.<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> W przërównanim z rëchlészim albùmã ''Koi No Yokan'' prezentëje barżi rëmné a eksperimentalné brzëmienié. Ùsôdzczi taczé jak „Swerve City” a „Poltergeist” reprezentëją cãższą starnã karna, równak le „Entombed”, „Rosemary” a „What Happened to You?” wëróżniają sã mirniészą atmosferą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Leathers”, „Tempest” a „Swerve City”. Pòtkôł sã z pòzytiwnyma recenzjama kritików, jaczi achtnãlë sparłãczenié cãżczégò brzëmieniô z melodijnotą a eksperimentalnyma aranżacjama.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/koi-no-yokan-mw0002426695 | titel = Koi No Yokan – Deftones | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> ''Koi No Yokan'' zadebiutowôł na 11. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-koi-no-yokan-cracks-u-s-top | titel = DEFTONES' 'Koi No Yokan' Cracks U.S. Top 15 | prôca = Blabbermouth.net | data = 2012-11-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Swerve City”</td> <td></td> <td>2:44</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Romantic Dreams”</td> <td></td> <td>4:38</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Leathers”</td> <td></td> <td>4:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Poltergeist”</td> <td></td> <td>3:31</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Entombed”</td> <td></td> <td>4:59</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Graphic Nature”</td> <td></td> <td>4:31</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Tempest”</td> <td></td> <td>6:05</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Gauze”</td> <td></td> <td>4:41</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Rosemary”</td> <td></td> <td>6:53</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Goon Squad”</td> <td></td> <td>5:39</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„What Happened to You?”</td> <td></td> <td>3:53</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>51:42</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 3gp1mkn6urx2zlb6vpk8dnxyu2g63fo Szablóna:Substrings 10 14749 222199 2026-10-30T15:28:10Z Iketsi 3254 N 222199 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}} |userlang-c={{#invoke:String|match|s={{{2|{{PAGENAME}}}}}|pattern=^User (.+)%-[0-5N]$|nomatch=}} |userlang-l={{#invoke:String|match|s={{{2|{{PAGENAME}}}}}|pattern=^User .+%-([0-5N])$|nomatch=}} |#default= }}</includeonly><noinclude> Test: * userlang-c: {{Substrings|userlang-c|User en-GB-3}} * userlang-c: {{Substrings|userlang-l|User en-GB-3}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> t9j46b4uhlzftmmacyc67ce1hevxrf1 222200 222199 2026-10-30T15:31:23Z Iketsi 3254 <> 222200 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}} |userlang-l={{#invoke:String|match|s={{{2|{{PAGENAME}}}}}|pattern=^User (.+)%-[0-5N]$|nomatch=}} |userlang-c={{#invoke:String|match|s={{{2|{{PAGENAME}}}}}|pattern=^User .+%-([0-5N])$|nomatch=}} |#default= }}</includeonly><noinclude> Test: * userlang-l: {{Substrings|userlang-l|User en-GB-3}} * userlang-c: {{Substrings|userlang-c|User en-GB-3}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> dqadpxm21rszv1ee9r17z75d74n9h9s Kategòrëjô:Szablony transkludujące 14 14750 222201 2026-10-30T15:50:13Z Iketsi 3254 N 222201 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Szablony]] 0tctqron7pbe47h2cimoozdrbgls1fw 222202 222201 2026-10-30T15:50:31Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 222202 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Szablónë]] mywcudmvidtzet9fibhjpglwshrqlrg 222560 222202 2026-10-31T03:36:42Z Iketsi 3254 ⚠️ 222560 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Szablónë|⚠️]] 0vop9out9zd1weub108bu0i2tqojhfu Szablóna:User 10 14751 222204 2026-10-30T15:53:09Z Iketsi 3254 N 222204 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:plain=1|{{{2|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}}}[[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}]]<noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}} [[Kategòrëjô:Szablónë do starnë brëkòwników]] </noinclude></includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> my7fttfu6r7ubkh5wacvjk2pzevzngl 222211 222204 2026-10-30T16:03:44Z Iketsi 3254 <noinclude> 222211 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:plain=1|{{{2|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}}}[[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}]] {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}} <noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do starnë brëkòwników]] </noinclude></includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> t0e7xoz48ij8ts2x941ot8ak8sjw7dz 222212 222211 2026-10-30T16:07:36Z Iketsi 3254 kat. 222212 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:plain=1|{{{2|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}}}[[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}]]{{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do starnë brëkòwników]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> 7m6wwc9ghzetbfd3tck1k205pao2lle 222213 222212 2026-10-30T16:08:32Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] 222213 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:plain=1|{{{2|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}}}[[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}]]{{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> ted8rjb78sfxwprea2vkn307yekha27 222216 222213 2026-10-30T16:14:17Z Iketsi 3254 noinclude 222216 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:plain=1|{{{2|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}}}[[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}]]</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}} [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> 1db3ww7zlgvgdbqx3jrheti4tas0na5 222220 222216 2026-10-30T16:29:42Z Iketsi 3254 + 222220 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User/1|page={{PAGENAME}}|code={{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}|level={{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}}</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}} [[Category:Jãzëkòwé szablónë]] [[Category:Szablony transkludujące]] </noinclude> bk8h1f8ov56tnzpw8zqvvsvp9wxv6u6 222221 222220 2026-10-30T16:33:12Z Iketsi 3254 + 222221 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User/1 |page={{PAGENAME}} |code={{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}} |level={{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}}</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}} [[Category:Jãzëkòwé szablónë]] [[Category:Szablony transkludujące]] </noinclude> mltpi9s3hhxtag0r54oyxxv2uxdr0fd 222222 222221 2026-10-30T16:35:34Z Iketsi 3254 +babel 222222 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User/1 |page={{PAGENAME}} |code={{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}} |level={{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}} |babel={{{2|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=User |replace=|count=1}}}}}</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}} [[Category:Jãzëkòwé szablónë]] [[Category:Szablony transkludujące]] </noinclude> 9a3jjdzquzjkyxhoa8a7di8rju3v2nb 222224 222222 2026-10-30T16:38:05Z Iketsi 3254 + 222224 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User/1 |page={{PAGENAME}} |code={{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}} |level={{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}} |babel={{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}} {{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}} [[Category:Jãzëkòwé szablónë]] [[Category:Szablony transkludujące]] </noinclude> k9jzsadz9lbsuunfss99rqmk5ut1rm7 222225 222224 2026-10-30T16:39:00Z Iketsi 3254 <> 222225 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User/1 |page={{PAGENAME}} |code={{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}} |level={{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}} |babel={{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}} {{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}}} [[Category:Jãzëkòwé szablónë]] [[Category:Szablony transkludujące]] </noinclude> 8m04yer10ijthqxfiyczj96newp6i4m 222226 222225 2026-10-30T16:39:55Z Iketsi 3254 - 222226 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User/1|page={{PAGENAME}}|code={{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}|level={{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}}}|babel={{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}} {{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-l|{{PAGENAME}}}}-n|{{Substrings|userlang-c|{{PAGENAME}}}}}} [[Category:Jãzëkòwé szablónë]] [[Category:Szablony transkludujące]] </noinclude> 912dusvjhzcs7xew3wez99ok4zg1vlx 222227 222226 2026-10-30T16:51:38Z Iketsi 3254 + 222227 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:plain=1|{{{lang|}}}}}[[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{{lang|}}}]]</includeonly><noinclude> {{#babel:plain=1|grc-1}} {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|User grc-1}}-n|{{Substrings|userlang-l|User grc-1}}}} ;Test: <code><nowiki>{{User|lang=grc-1}}</nowiki></code> [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> pfvlne5eifvkawfx4tf47zwi4pukyw5 222300 222227 2026-10-30T18:39:50Z Iketsi 3254 - 222300 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:plain=1|{{{lang|}}}}}[[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{{lang|}}}]]</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|User grc-1}}-n|{{Substrings|userlang-l|User grc-1}}}} ;Test: <code><nowiki>{{User|lang=grc-1}}</nowiki></code> [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> i224lkb8dbmdq1hvpvsbtl35arunemm 222307 222300 2026-10-30T19:12:21Z Iketsi 3254 nocat 222307 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:plain=1|{{{lang|}}}}}{{#switch: {{{nocat|}}} | = | #default = [[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{{lang|}}}]] }}</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|User grc-1}}-n|{{Substrings|userlang-l|User grc-1}}}} ;Test: <code><nowiki>{{User|lang=grc-1}}</nowiki></code> [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> duntmjmmgk63o7538nrenfdcy7lxt35 222309 222307 2026-10-30T19:20:38Z Iketsi 3254 nocat 222309 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:nocat={{nocat}}|plain=1|{{{lang|}}}}}{{#switch: {{{nocat|}}} | = | #default = [[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{{lang|}}}]] }}</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|User grc-1}}-n|{{Substrings|userlang-l|User grc-1}}}} ;Test: <code><nowiki>{{User|lang=grc-1}}</nowiki></code> [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> 789vrpru598alcfmtzx5h7kxgxwlfny 222310 222309 2026-10-30T19:24:01Z Iketsi 3254 nocat 222310 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:nocat={{nocat}}|plain=1|{{{lang|}}}}}{{#switch: {{{nocat|}}} | 1 = [[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{{lang|}}}]] | #default = }}</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|User grc-1}}-n|{{Substrings|userlang-l|User grc-1}}}} ;Test: <code><nowiki>{{User|lang=grc-1}}</nowiki></code> [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> 1wjwhmh3d0wdrtaokog9x20sf7r2a7o 222311 222310 2026-10-30T19:27:17Z Iketsi 3254 #if:{{{nocat|}}} 222311 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:nocat={{nocat}}|plain=1|{{{lang|}}}}}{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{{lang|}}}]]}}</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|User grc-1}}-n|{{Substrings|userlang-l|User grc-1}}}} ;Test: <code><nowiki>{{User|lang=grc-1}}</nowiki></code> [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> o6ezb815nythwjjf6kg6xl0zfbh0j2d 222336 222311 2026-10-30T19:42:26Z Iketsi 3254 {} 222336 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:nocat={{{nocat}}}|plain=1|{{{lang|}}}}}{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{{lang|}}}]]}}</includeonly><noinclude> {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|User grc-1}}-n|{{Substrings|userlang-l|User grc-1}}}} ;Test: <code><nowiki>{{User|lang=grc-1}}</nowiki></code> [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> 904hgtm47gykjyosot9avlncdmc0n0q Gore 0 14752 222207 2026-10-30T15:55:52Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "{{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Gore | òdjimk = | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[8 łżëkwiata|8 aprila]] [[2016]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]], [[dream pop]] | czas dérowaniô = 48:14 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Matt Hyde]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronol…" 222207 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Gore | òdjimk = | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[8 łżëkwiata|8 aprila]] [[2016]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]], [[dream pop]] | czas dérowaniô = 48:14 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Matt Hyde]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Gore | rëchlészi = [[Koi No Yokan]] | pòstãpny = [[Ohms]] | rok = 2016 }} }} '''Gore''' – ósmi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[8 łżëkwiata|8 aprila]] [[2016]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentama albùmù bëlë [[Matt Hyde]] a téż nôleżnicë karna. Je to trzecy albùm kapelë nagróny z basystą [[Sergio Vega|Sergã Vegą]] a pierszi wëdóny pò smiercë [[Chi Cheng]]a w 2013 rokù.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/gore-mw0002916311 | titel = Gore – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> Albùm parłãczi elementë [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], [[shoegaze]]'u a téż [[dream pop]]u. W przërównanim z rëchlészima wëdôwiznama karna wëprzédniô sã barżi atmosfericznym a eksperimentalnym brzëmienim.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/gore-mw0002916311 | titel = Gore – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã naczãłë sã w 2014 rokù. Òb czas nagraniów karno eksperimentowało z brzëmienim gitarów, syntezatorów a téż sztrukturą kòmpòzycje. W przërównanim do dwùch rëchlészich albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' a ''[[Koi No Yokan]]'', za produkcjã òdpòwiôdôł Matt Hyde miast [[Nick Raskulinecz|Nicka Raskulinecza]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/gore-mw0002916311 | titel = Gore – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> ''Gore'' charakterizëje sã sparłãczenim drãdżich gitarowich riffów z melodijnym wòkalã [[Chino Moreno]] a téż przestrzennyma aranżacjama. Ùsôdzczi taczé jak „Doomed User” a „Gore” reprezentëją drãgszą starnã albùmù, równak le „Hearts / Wires”, „Phantom Bride” a „(L)MIRL” wëprzédniają sã mirniészim, atmosfericznym brzëmienim.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/gore-mw0002916311 | titel = Gore – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> W ùsôdzkù „Phantom Bride” gòscynno wëstąpił gitarzista [[Jerry Cantrell]], znóny z karna [[Alice in Chains]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-choose-next-single-from-new-album-gore | titel = DEFTONES Choose Next Single From New Album 'Gore' | prôca = Blabbermouth.net | data = 2016-05-31 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Promòcjô a òdbiér == Albùm promòwóny béł przédno przez syngle „Prayers / Triangles”, „Doomed User” a „Hearts / Wires”. Pierszi z nich òstôł ùprzëstãpniony w gromicznikù 2016 rokù.<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/deftones-choose-next-single-from-new-album-gore | titel = DEFTONES Choose Next Single From New Album 'Gore' | prôca = Blabbermouth.net | data = 2016-05-31 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> ''Gore'' pòtkôł sã z przewôżno pòzytiwnym òdbiérã mùzycznëch kritików, jacy zwracelë bôczënk na atmosfericzné brzëmienié a téż eksperimentólny charakter kòmpòzycje.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/gore-mw0002916311 | titel = Gore – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> Albùm zadebiutowôł na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]], bãdącë sã jednym z nôwëżi notowónëch wëdôwiznów karna.<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/deftones-no-2-billboard-200-album-chart-gore/ | titel = Deftones Nab No. 2 Spot on Billboard 200 Album Chart With 'Gore' | aùtór = Chad Childers | prôca = Loudwire | data = 2016-04-18 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Prayers / Triangles”</td> <td></td> <td>3:38</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Acid Hologram”</td> <td></td> <td>4:06</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Doomed User”</td> <td></td> <td>4:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Geometric Headdress”</td> <td></td> <td>3:29</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Hearts / Wires”</td> <td></td> <td>5:21</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Pittura Infamante”</td> <td></td> <td>4:04</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Xenon”</td> <td></td> <td>3:17</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„(L)MIRL”</td> <td></td> <td>5:02</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Gore”</td> <td></td> <td>4:59</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Phantom Bride”</td> <td>gòscynno: [[Jerry Cantrell]]</td> <td>4:53</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Rubicon”</td> <td></td> <td>4:58</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>48:14</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 8jvvota9h8m3vx8ace9eblw9bpvhhe2 Szablóna:User grc-1 10 14753 222215 2026-10-30T16:11:32Z Iketsi 3254 {{Aùtokat|Babel}} 222215 wikitext text/x-wiki {{Aùtokat|Babel}} nl9ljcz16uc5i00bx923cqidez1s6el 222228 222215 2026-10-30T16:52:38Z Iketsi 3254 + 222228 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/>{{#babel:plain=1|{{{lang|}}}}}[[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{{lang|}}}]]</includeonly><noinclude> {{#babel:plain=1|grc-1}} {{Translatewiki.net|Babel-{{Substrings|userlang-c|User grc-1}}-n|{{Substrings|userlang-l|User grc-1}}}} ;Test: <code><nowiki>{{User|lang=grc-1}}</nowiki></code> [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablony transkludujące]] </noinclude> pfvlne5eifvkawfx4tf47zwi4pukyw5 222229 222228 2026-10-30T16:53:17Z Iketsi 3254 {{User|lang=grc-1}} 222229 wikitext text/x-wiki {{User|lang=grc-1}} qmtcnnh9dutn9fss7zsw0r3dlwihx76 222337 222229 2026-10-30T19:43:10Z Iketsi 3254 + 222337 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{User|lang=grc-1}}</includeonly><noinclude>{{User|lang=grc-1|nocat=1}}[[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë User grc| 1]] </noinclude> 1oyht3xx3fx78km7jui7ij5dap8sqkh Maverick Records 0 14754 222219 2026-10-30T16:25:08Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "'''Maverick Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w 1992 rokù przez [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnã]], [[Frederick DeMann|Fredericka DeManna]] a téż [[Veronica Dashev|Veronicã Dashev]] we wespółrobòtë z [[Warner Music Group]]. Wëtwórniô zajima sã wëdôwanim mùzyczi rozmajitëch ôrtów, przédno [[pop]]u, [[rock]]a a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.upi.com/amp/Arc…" 222219 wikitext text/x-wiki '''Maverick Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w 1992 rokù przez [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnã]], [[Frederick DeMann|Fredericka DeManna]] a téż [[Veronica Dashev|Veronicã Dashev]] we wespółrobòtë z [[Warner Music Group]]. Wëtwórniô zajima sã wëdôwanim mùzyczi rozmajitëch ôrtów, przédno [[pop]]u, [[rock]]a a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.upi.com/amp/Archives/1992/04/20/Madonna-forms-entertainment-company-with-Time-Warner/9519703742400/ | titel = Madonna forms entertainment company with Time Warner | prôca = UPI | data = 1992-04-20 | jãzëk = en}}</ref> == Historiô == Pòzwa ''Maverick'' pòwsta z sparłãczeniô ùriwków mionów załóżców: '''MA'''donna, '''VE'''ronica a Frede'''RICK'''. Wëtwórniô zwëska sukces w latach 90. dzãka wëdôwiznóm taczich taczich jak [[Alanis Morissette]], [[Candlebox]] a [[Deftones]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-oct-15-fi-32614-story.html | titel = Discord Threatens to Undercut Madonna's Maverick Records | prôca = Los Angeles Times | data = 1998-10-15 | jãzëk = en}}</ref> W 2004 rokù, pò sztridze z Warner Music Group, Madonna przeda swòje particypacje w pòdjimiznie. Wëtwórniô pòmale ògrańcza dzejanié a òprzesta fónksnérowac jakno samòstójnô fònograficznô marka pòd kùńc pierszi dekadë XXI stalatégò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.cbsnews.com/news/artist-run-labels-hit-sour-note/ | titel = Artist-Run Labels Hit Sour Note | prôca = CBS News | data = 2004-06-28 | jãzëk = en}}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Maverick Records bëlë: * [[Madonna (spiéwôrka)]] * [[Alanis Morissette]] * [[Deftones]] * [[Candlebox]] * [[The Prodigy]] * [[Michelle Branch]] * [[Muse]] * [[Meshell Ndegeocello]] * [[Story of the Year]] * [[Mest]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} fo57gvmeskw0aq6dovzpmlukfnhhinx 222234 222219 2026-10-30T16:57:22Z HaxelKaszëba 17492 222234 wikitext text/x-wiki '''Maverick Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w 1992 rokù przez [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnã]], [[Frederick DeMann|Fredericka DeManna]] a téż [[Veronica Dashev|Veronicã Dashev]] we wespółrobòtë z [[Warner Music Group]]. Wëtwórniô zajima sã wëdôwanim mùzyczi rozmajitëch ôrtów, przédno [[pop]]u, [[rock]]a a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.upi.com/amp/Archives/1992/04/20/Madonna-forms-entertainment-company-with-Time-Warner/9519703742400/ | titel = Madonna forms entertainment company with Time Warner | prôca = UPI | data = 1992-04-20 | jãzëk = en}}</ref> == Historiô == Pòzwa ''Maverick'' pòwsta z sparłãczeniô ùriwków mionów załóżców: '''MA'''donna, '''VE'''ronica a Frede'''RICK'''. Wëtwórniô zwëska sukces w latach 90. dzãka wëdôwiznóm taczich taczich jak [[Alanis Morissette]], [[Candlebox]] a [[Deftones]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-oct-15-fi-32614-story.html | titel = Discord Threatens to Undercut Madonna's Maverick Records | prôca = Los Angeles Times | data = 1998-10-15 | jãzëk = en}}</ref> W 2004 rokù, pò sztridze z Warner Music Group, Madonna przeda swòje particypacje w pòdjimiznie. Wëtwórniô pòmale ògrańcza dzejanié a òprzesta fónksnérowac jakno samòstójnô fònograficznô marka pòd kùńc pierszi dekadë XXI stalatégò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.cbsnews.com/news/artist-run-labels-hit-sour-note/ | titel = Artist-Run Labels Hit Sour Note | prôca = CBS News | data = 2004-06-28 | jãzëk = en}}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Maverick Records bëlë: * [[Madonna (spiéwôrka)]] * [[Alanis Morissette]] * [[Deftones]] * [[Candlebox]] * [[The Prodigy]] * [[Michelle Branch]] * [[Muse]] * [[Meshell Ndegeocello]] * [[Story of the Year]] * [[Mest]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} dvmv5ffqbrncg61ywwdemzafb0v6p4n 222251 222234 2026-10-30T17:48:17Z Terrus38 14026 222251 wikitext text/x-wiki '''Maverick Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w 1992 rokù przez [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnã]], [[Frederick DeMann|Fredericka DeManna]] a téż [[Veronica Dashev|Veronicã Dashev]] we wespółrobòce z [[Warner Music Group]]. Wëtwórniô zajima sã wëdôwanim mùzyczi rozmajitëch ôrtów, przédno [[pop|pòp]]u, [[rock]]a a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.upi.com/amp/Archives/1992/04/20/Madonna-forms-entertainment-company-with-Time-Warner/9519703742400/ | titel = Madonna forms entertainment company with Time Warner | prôca = UPI | data = 1992-04-20 | jãzëk = en}}</ref> == Historiô == Pòzwa ''Maverick'' pòwsta z sparłãczeniô ùriwków mionów załóżców: '''MA'''donna, '''VE'''ronica a Frede'''RICK'''. Wëtwórniô zwëska sukces w latach 90. dzãka wëdôwiznóm taczich artistów jak [[Alanis Morissette]], [[Candlebox]] a [[Deftones]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-oct-15-fi-32614-story.html | titel = Discord Threatens to Undercut Madonna's Maverick Records | prôca = Los Angeles Times | data = 1998-10-15 | jãzëk = en}}</ref> W 2004 rokù, pò sztridze z Warner Music Group, Madonna przeda swòje ùdzéle w pòdjimiznie. Wëtwórniô pòmale ògrańcza dzejanié a òprzesta fùnksnérowac jakno samòstójnô fònograficznô marka pòd kùńc pierszi dekadë XXI stalatégò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.cbsnews.com/news/artist-run-labels-hit-sour-note/ | titel = Artist-Run Labels Hit Sour Note | prôca = CBS News | data = 2004-06-28 | jãzëk = en}}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Maverick Records nôleżelë: * [[Madonna (spiéwôrka)]] * [[Alanis Morissette]] * [[Deftones]] * [[Candlebox]] * [[The Prodigy]] * [[Michelle Branch]] * [[Muse]] * [[Meshell Ndegeocello]] * [[Story of the Year]] * [[Mest]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 6zzlixl2qyt0uym8y9fpzeje9jor126 222252 222251 2026-10-30T17:49:16Z Terrus38 14026 kat. 222252 wikitext text/x-wiki '''Maverick Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w 1992 rokù przez [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnã]], [[Frederick DeMann|Fredericka DeManna]] a téż [[Veronica Dashev|Veronicã Dashev]] we wespółrobòce z [[Warner Music Group]]. Wëtwórniô zajima sã wëdôwanim mùzyczi rozmajitëch ôrtów, przédno [[pop|pòp]]u, [[rock]]a a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.upi.com/amp/Archives/1992/04/20/Madonna-forms-entertainment-company-with-Time-Warner/9519703742400/ | titel = Madonna forms entertainment company with Time Warner | prôca = UPI | data = 1992-04-20 | jãzëk = en}}</ref> == Historiô == Pòzwa ''Maverick'' pòwsta z sparłãczeniô ùriwków mionów załóżców: '''MA'''donna, '''VE'''ronica a Frede'''RICK'''. Wëtwórniô zwëska sukces w latach 90. dzãka wëdôwiznóm taczich artistów jak [[Alanis Morissette]], [[Candlebox]] a [[Deftones]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-oct-15-fi-32614-story.html | titel = Discord Threatens to Undercut Madonna's Maverick Records | prôca = Los Angeles Times | data = 1998-10-15 | jãzëk = en}}</ref> W 2004 rokù, pò sztridze z Warner Music Group, Madonna przeda swòje ùdzéle w pòdjimiznie. Wëtwórniô pòmale ògrańcza dzejanié a òprzesta fùnksnérowac jakno samòstójnô fònograficznô marka pòd kùńc pierszi dekadë XXI stalatégò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.cbsnews.com/news/artist-run-labels-hit-sour-note/ | titel = Artist-Run Labels Hit Sour Note | prôca = CBS News | data = 2004-06-28 | jãzëk = en}}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Maverick Records nôleżelë: * [[Madonna (spiéwôrka)]] * [[Alanis Morissette]] * [[Deftones]] * [[Candlebox]] * [[The Prodigy]] * [[Michelle Branch]] * [[Muse]] * [[Meshell Ndegeocello]] * [[Story of the Year]] * [[Mest]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné wëtwórnie]] a7j9ejpmum6uckjskdqhl1jfnltxk0d Szablóna:User/1 10 14755 222223 2026-10-30T16:37:05Z Iketsi 3254 N 222223 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Babel/Babel-box-custom.css"/> {{#babel:plain=1|{{{babel}}}}} [[Kategòrëjô:Brëkòwnik {{#invoke:String|replace|source={{{page}}}|pattern=User |replace=|count=1}}]]</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] </noinclude> rmh0qv25zg74yc3emhdjo7369vc1zec Warner Records 0 14756 222232 2026-10-30T16:55:24Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "[[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórnie.]] '''Warner Records''' (dôwny '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]]. Na nen czas należi do [[Warner Music Group]], a ji sedzëba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop|popù]]u, roc…" 222232 wikitext text/x-wiki [[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórnie.]] '''Warner Records''' (dôwny '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]]. Na nen czas należi do [[Warner Music Group]], a ji sedzëba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop|popù]]u, [[rock]]a, [[hip-hop|hip-hopù]]u a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô pòwsta w 1958 rokù jakno mùzyczny òddzél filmòwégò sztudia Warner Bros. Zôczątkòwò zajima sã m.jin. wëdôwanim zwãkòwich stegnów do filmów, le z czasã pòczãła wespółrobòtã z pòpùlarnyma mùzycznyma artistama. Pòzwa pòdjimiznë pòchòdzy òd nôzwëskô bracy Warner, załóżców filmòwégò sztudia Warner Bros. W 1963 rokù wëtwórniô przejãła [[Reprise Records]], założoną przez [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. W pòstãpnëch dekadach wespółrobiła z taczima artistama jak [[Prince]], [[Madonna]], [[Fleetwood Mac]] a [[Red Hot Chili Peppers]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.warnerrecords.com/history | titel = History of the Label | prôca = Warner Records | jãzëk = en }}</ref> W 2004 rokù Warner Music Group òddzelëło sã òd kòncernu Time Warner, zachòwùjącë prawò do brëkòwaniégò pòzwë Warner Bros. Records przez pòstãpné 15 lat. Pò skòńczenim ti ùmòwë, [[28 maja]] [[2019]] rokù, wëtwórniô zmieniła pòzwã na Warner Records a téż wprowadzëła nowé logò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Warner Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Prince]] * [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]] * [[Fleetwood Mac]] * [[Red Hot Chili Peppers]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[Linkin Park]] * [[Muse]] * [[Gorillaz]] * [[Dua Lipa]] * [[Mac Miller]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[Van Halen]] * [[R.E.M.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == * [https://www.warnerrecords.com/ Òficjalnô starna Warner Records] 84c3yhatyfqf3pvkvfqkjpdx3h644x8 222233 222232 2026-10-30T16:56:34Z HaxelKaszëba 17492 222233 wikitext text/x-wiki [[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórnie.]] '''Warner Records''' (dôwny '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]]. Na nen czas należi do [[Warner Music Group]], a ji sedzëba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop|popù]]u, [[rock]]a, [[hip-hop|hip-hopù]]u a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô pòwsta w 1958 rokù jakno mùzyczny òddzél filmòwégò sztudia Warner Bros. Zôczątkòwò zajima sã m.jin. wëdôwanim zwãkòwich stegnów do filmów, le z czasã pòczãła wespółrobòtã z pòpùlarnyma mùzycznyma artistama. Pòzwa pòdjimiznë pòchòdzy òd nôzwëskô bracy Warner, załóżców filmòwégò sztudia Warner Bros. W 1963 rokù wëtwórniô przejãła [[Reprise Records]], założoną przez [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. W pòstãpnëch dekadach wespółrobiła z taczima artistama jak [[Prince]], [[Madonna]], [[Fleetwood Mac]] a [[Red Hot Chili Peppers]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.warnerrecords.com/history | titel = History of the Label | prôca = Warner Records | jãzëk = en }}</ref> W 2004 rokù Warner Music Group òddzelëło sã òd kòncernu Time Warner, zachòwùjącë prawò do brëkòwaniégò pòzwë Warner Bros. Records przez pòstãpné 15 lat. Pò skòńczenim ti ùmòwë, [[28 maja]] [[2019]] rokù, wëtwórniô zmieniła pòzwã na Warner Records a téż wprowadzëła nowé logò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Warner Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Prince]] * [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]] * [[Fleetwood Mac]] * [[Red Hot Chili Peppers]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[Linkin Park]] * [[Muse]] * [[Gorillaz]] * [[Dua Lipa]] * [[Mac Miller]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[Van Halen]] * [[R.E.M.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} hxck9lcpdx7wzq69g789hodz58ersb7 222237 222233 2026-10-30T16:59:02Z HaxelKaszëba 17492 222237 wikitext text/x-wiki [[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórnie.]] '''Warner Records''' (dôwny '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]] Na nen czas należi do [[Warner Music Group]], a ji sedzëba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop|popù]]u, [[rock]]a, [[hip-hop|hip-hopù]]u a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô pòwsta w 1958 rokù jakno mùzyczny òddzél filmòwégò sztudia Warner Bros. Zôczątkòwò zajima sã m.jin. wëdôwanim zwãkòwich stegnów do filmów, le z czasã pòczãła wespółrobòtã z pòpùlarnyma mùzycznyma artistama. Pòzwa pòdjimiznë pòchòdzy òd nôzwëskô bracy Warner, załóżców filmòwégò sztudia Warner Bros. W 1963 rokù wëtwórniô przejãła [[Reprise Records]], założoną przez [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. W pòstãpnëch dekadach wespółrobiła z taczima artistama jak [[Prince]], [[Madonna]], [[Fleetwood Mac]] a [[Red Hot Chili Peppers]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.warnerrecords.com/history | titel = History of the Label | prôca = Warner Records | jãzëk = en }}</ref> W 2004 rokù Warner Music Group òddzelëło sã òd kòncernu Time Warner, zachòwùjącë prawò do brëkòwaniégò pòzwë Warner Bros. Records przez pòstãpné 15 lat. Pò skòńczenim ti ùmòwë, [[28 maja]] [[2019]] rokù, wëtwórniô zmieniła pòzwã na Warner Records a téż wprowadzëła nowé logò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Warner Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Prince]] * [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]] * [[Fleetwood Mac]] * [[Red Hot Chili Peppers]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[Linkin Park]] * [[Muse]] * [[Gorillaz]] * [[Dua Lipa]] * [[Mac Miller]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[Van Halen]] * [[R.E.M.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 9grw2iqo0comqavjp0b5mvr2ysqpjdo 222238 222237 2026-10-30T16:59:32Z HaxelKaszëba 17492 222238 wikitext text/x-wiki [[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórnie.]] '''Warner Records''' (dôwny '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]] Na nen czas należi do [[Warner Music Group]], a ji sedzëba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop|popù]], [[rock]]a, [[hip-hop|hip-hopù]] a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô pòwsta w 1958 rokù jakno mùzyczny òddzél filmòwégò sztudia Warner Bros. Zôczątkòwò zajima sã m.jin. wëdôwanim zwãkòwich stegnów do filmów, le z czasã pòczãła wespółrobòtã z pòpùlarnyma mùzycznyma artistama. Pòzwa pòdjimiznë pòchòdzy òd nôzwëskô bracy Warner, załóżców filmòwégò sztudia Warner Bros. W 1963 rokù wëtwórniô przejãła [[Reprise Records]], założoną przez [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. W pòstãpnëch dekadach wespółrobiła z taczima artistama jak [[Prince]], [[Madonna]], [[Fleetwood Mac]] a [[Red Hot Chili Peppers]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.warnerrecords.com/history | titel = History of the Label | prôca = Warner Records | jãzëk = en }}</ref> W 2004 rokù Warner Music Group òddzelëło sã òd kòncernu Time Warner, zachòwùjącë prawò do brëkòwaniégò pòzwë Warner Bros. Records przez pòstãpné 15 lat. Pò skòńczenim ti ùmòwë, [[28 maja]] [[2019]] rokù, wëtwórniô zmieniła pòzwã na Warner Records a téż wprowadzëła nowé logò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Warner Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Prince]] * [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]] * [[Fleetwood Mac]] * [[Red Hot Chili Peppers]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[Linkin Park]] * [[Muse]] * [[Gorillaz]] * [[Dua Lipa]] * [[Mac Miller]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[Van Halen]] * [[R.E.M.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} irhs0l27wx6zgetaw7zel7xvqpsqyob 222239 222238 2026-10-30T16:59:54Z HaxelKaszëba 17492 222239 wikitext text/x-wiki [[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórnie.]] '''Warner Records''' (dôwny '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]] Na nen czas należi do [[Warner Music Group]], a ji sedzëba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop|popù]], [[rock]]a, [[hip-hop|hip-hopù]] a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô pòwsta w 1958 rokù jakno mùzyczny òddzél filmòwégò sztudia Warner Bros. Zôczątkòwò zajima sã m.jin. wëdôwanim zwãkòwich stegnów do filmów, le z czasã pòczãła wespółrobòtã z pòpùlarnyma mùzycznyma artistama. Pòzwa pòdjimiznë pòchòdzy òd nôzwëskô bracy Warner, załóżców filmòwégò sztudia Warner Bros. W 1963 rokù wëtwórniô przejãła [[Reprise Records]], założoną przez [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. W pòstãpnëch dekadach wespółrobiła z taczima artistama jak [[Prince]], [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]], [[Fleetwood Mac]] a [[Red Hot Chili Peppers]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.warnerrecords.com/history | titel = History of the Label | prôca = Warner Records | jãzëk = en }}</ref> W 2004 rokù Warner Music Group òddzelëło sã òd kòncernu Time Warner, zachòwùjącë prawò do brëkòwaniégò pòzwë Warner Bros. Records przez pòstãpné 15 lat. Pò skòńczenim ti ùmòwë, [[28 maja]] [[2019]] rokù, wëtwórniô zmieniła pòzwã na Warner Records a téż wprowadzëła nowé logò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Warner Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Prince]] * [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]] * [[Fleetwood Mac]] * [[Red Hot Chili Peppers]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[Linkin Park]] * [[Muse]] * [[Gorillaz]] * [[Dua Lipa]] * [[Mac Miller]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[Van Halen]] * [[R.E.M.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} c63mga5jgmlcgo7b7t43qf8miehs643 222245 222239 2026-10-30T17:33:49Z HaxelKaszëba 17492 222245 wikitext text/x-wiki [[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórni.]] '''Warner Records''' (dôwny '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]] Na nen czas należi do [[Warner Music Group]], a ji sedzëba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop|popù]], [[rock]]a, [[hip-hop|hip-hopù]] a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô pòwsta w 1958 rokù jakno mùzyczny òddzél filmòwégò sztudia Warner Bros. Zôczątkòwò zajima sã m.jin. wëdôwanim zwãkòwich stegnów do filmów, le z czasã pòczãła wespółrobòtã z pòpùlarnyma mùzycznyma artistama. Pòzwa pòdjimiznë pòchòdzy òd nôzwëskô bracy Warner, załóżców filmòwégò sztudia Warner Bros. W 1963 rokù wëtwórniô przejãła [[Reprise Records]], założoną przez [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. W pòstãpnëch dekadach wespółrobiła z taczima artistama jak [[Prince]], [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]], [[Fleetwood Mac]] a [[Red Hot Chili Peppers]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.warnerrecords.com/history | titel = History of the Label | prôca = Warner Records | jãzëk = en }}</ref> W 2004 rokù Warner Music Group òddzelëło sã òd kòncernu Time Warner, zachòwùjącë prawò do brëkòwaniégò pòzwë Warner Bros. Records przez pòstãpné 15 lat. Pò skòńczenim ti ùmòwë, [[28 maja]] [[2019]] rokù, wëtwórniô zmieniła pòzwã na Warner Records a téż wprowadzëła nowé logò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Warner Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Prince]] * [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]] * [[Fleetwood Mac]] * [[Red Hot Chili Peppers]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[Linkin Park]] * [[Muse]] * [[Gorillaz]] * [[Dua Lipa]] * [[Mac Miller]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[Van Halen]] * [[R.E.M.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} ra5w8o8z90kie13wdzvr5n4tlcp6xl9 222249 222245 2026-10-30T17:44:58Z Terrus38 14026 kòrekta 222249 wikitext text/x-wiki [[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórni.]] '''Warner Records''' (dôwny '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]] Na nen czas nôleżi do [[Warner Music Group]], a ji sedzba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop|pòpù]], [[rock]]a, [[hip-hop|hip-hopù]] a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô pòwsta w 1958 rokù jakno mùzyczny òddzél filmòwégò sztudia Warner Bros. Zôczątkòwò zajima sã m.jin. wëdôwanim zwãkòwich stegnów do filmów, le z czasã pòczãła wespółrobòtã z pòpùlarnyma mùzycznyma artistama. Pòzwa pòdjimiznë pòchòdzy òd nôzwëskô bracy Warner, załóżców filmòwégò sztudia Warner Bros. W 1963 rokù wëtwórniô przejãła [[Reprise Records]], założoną przez [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. W pòstãpnëch dekadach wespółrobiła z taczima artistama jak [[Prince]], [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]], [[Fleetwood Mac]] a [[Red Hot Chili Peppers]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.warnerrecords.com/history | titel = History of the Label | prôca = Warner Records | jãzëk = en }}</ref> W 2004 rokù Warner Music Group òddzelëło sã òd kòncernu Time Warner, zachòwùjącë prawò do brëkòwaniégò pòzwë Warner Bros. Records przez pòstãpné 15 lat. Pò zakùńczenim ti ùmòwë, [[28 maja]] [[2019]] rokù, wëtwórniô zmieniła pòzwã na Warner Records a téż wprowadzëła nowé logò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Warner Records nôleżą: * [[Frank Sinatra]] * [[Prince]] * [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]] * [[Fleetwood Mac]] * [[Red Hot Chili Peppers]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[Linkin Park]] * [[Muse]] * [[Gorillaz]] * [[Dua Lipa]] * [[Mac Miller]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[Van Halen]] * [[R.E.M.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} qnu7zpqzedka5wl3nwnprxs1t71xrhp 222250 222249 2026-10-30T17:45:20Z Terrus38 14026 222250 wikitext text/x-wiki [[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórni.]] '''Warner Records''' (dôwni '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]] Na nen czas nôleżi do [[Warner Music Group]], a ji sedzba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop|pòpù]], [[rock]]a, [[hip-hop|hip-hopù]] a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô pòwsta w 1958 rokù jakno mùzyczny òddzél filmòwégò sztudia Warner Bros. Zôczątkòwò zajima sã m.jin. wëdôwanim zwãkòwich stegnów do filmów, le z czasã pòczãła wespółrobòtã z pòpùlarnyma mùzycznyma artistama. Pòzwa pòdjimiznë pòchòdzy òd nôzwëskô bracy Warner, załóżców filmòwégò sztudia Warner Bros. W 1963 rokù wëtwórniô przejãła [[Reprise Records]], założoną przez [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. W pòstãpnëch dekadach wespółrobiła z taczima artistama jak [[Prince]], [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]], [[Fleetwood Mac]] a [[Red Hot Chili Peppers]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.warnerrecords.com/history | titel = History of the Label | prôca = Warner Records | jãzëk = en }}</ref> W 2004 rokù Warner Music Group òddzelëło sã òd kòncernu Time Warner, zachòwùjącë prawò do brëkòwaniégò pòzwë Warner Bros. Records przez pòstãpné 15 lat. Pò zakùńczenim ti ùmòwë, [[28 maja]] [[2019]] rokù, wëtwórniô zmieniła pòzwã na Warner Records a téż wprowadzëła nowé logò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Warner Records nôleżą: * [[Frank Sinatra]] * [[Prince]] * [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]] * [[Fleetwood Mac]] * [[Red Hot Chili Peppers]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[Linkin Park]] * [[Muse]] * [[Gorillaz]] * [[Dua Lipa]] * [[Mac Miller]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[Van Halen]] * [[R.E.M.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} h8f2jyjt9zkxcjlh37naxfqy5r3e46t 222253 222250 2026-10-30T17:49:44Z Terrus38 14026 kat. 222253 wikitext text/x-wiki [[File:Warner_Records_(2019_Logo).svg|mały|Logò wëtwórni.]] '''Warner Records''' (dôwni '''Warner Bros. Records''') – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w strëmiannikù [[1958]] rokù w [[Burbank]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]] jakno part pòdjimiznë [[Warner Bros.]] Na nen czas nôleżi do [[Warner Music Group]], a ji sedzba leżi w [[Los Angeles]]. Wëtwórniô wëdôwô mùzykã rozmajitëch ôrtów, m.jin. [[pop|pòpù]], [[rock]]a, [[hip-hop|hip-hopù]] a [[alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô pòwsta w 1958 rokù jakno mùzyczny òddzél filmòwégò sztudia Warner Bros. Zôczątkòwò zajima sã m.jin. wëdôwanim zwãkòwich stegnów do filmów, le z czasã pòczãła wespółrobòtã z pòpùlarnyma mùzycznyma artistama. Pòzwa pòdjimiznë pòchòdzy òd nôzwëskô bracy Warner, załóżców filmòwégò sztudia Warner Bros. W 1963 rokù wëtwórniô przejãła [[Reprise Records]], założoną przez [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. W pòstãpnëch dekadach wespółrobiła z taczima artistama jak [[Prince]], [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]], [[Fleetwood Mac]] a [[Red Hot Chili Peppers]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.warnerrecords.com/history | titel = History of the Label | prôca = Warner Records | jãzëk = en }}</ref> W 2004 rokù Warner Music Group òddzelëło sã òd kòncernu Time Warner, zachòwùjącë prawò do brëkòwaniégò pòzwë Warner Bros. Records przez pòstãpné 15 lat. Pò zakùńczenim ti ùmòwë, [[28 maja]] [[2019]] rokù, wëtwórniô zmieniła pòzwã na Warner Records a téż wprowadzëła nowé logò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/warner-bros-records-evolves-warner-records-34326 | titel = Warner Bros. Records Evolves Into Warner Records | prôca = Warner Music Group | data = 2019-05-28 | jãzëk = en }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Warner Records nôleżą: * [[Frank Sinatra]] * [[Prince]] * [[Madonna (spiéwôrka)|Madonna]] * [[Fleetwood Mac]] * [[Red Hot Chili Peppers]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[Linkin Park]] * [[Muse]] * [[Gorillaz]] * [[Dua Lipa]] * [[Mac Miller]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[Van Halen]] * [[R.E.M.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné wëtwórnie]] k7m3mnz9qgqm5q2py94rifnc7q3ncnl Reprise Records 0 14757 222243 2026-10-30T17:31:50Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "'''Reprise Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w [[1960]] rokù przez spiéwôrza [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. Zôczątkòwò specjalizowa sã w pòpùlarny mùzyce a [[jazz]]ie, a w pózdniészich latach téż w [[rock]]u, [[pop]]ie a [[alternatiwny metal|alternatiwnym metalu]]. Na nen czas dzejô jakno fònograficznô marka w ramach [[Warner Records]] a należi do [[Warner Music Group]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://…" 222243 wikitext text/x-wiki '''Reprise Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w [[1960]] rokù przez spiéwôrza [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. Zôczątkòwò specjalizowa sã w pòpùlarny mùzyce a [[jazz]]ie, a w pózdniészich latach téż w [[rock]]u, [[pop]]ie a [[alternatiwny metal|alternatiwnym metalu]]. Na nen czas dzejô jakno fònograficznô marka w ramach [[Warner Records]] a należi do [[Warner Music Group]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/jeff-sosnow-named-president-of-reprise-records | titel = Jeff Sosnow Named President of Reprise Records | prôca = Warner Music Group | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô òsta założonô w 1960 rokù przez Franka Sinatrã, jaczi chcôł zwëskac wikszą kòntrolã nad gwôsnyma nagraniama a téż zagwësnic artistóm wikszą swòbòdã ùtwórczą. Pòzwa ''Reprise'' pòchòdzy z francësczégò jãzëka a òznôczô pòwtórzenié abò pònowné wëkònanié ùriwkù mùzycznégò ùsôdzkù. Pòdle relacje sã tikających zôczątków wëtwórni pòzwa mia symbòlizowac mùzykã, do jaczi słëchôcze mdą wielerazowò pòwracac.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/label-retrospective-sinatra-forms-reprise-records-on-this-day-in-1960 | titel = Label Retrospective: Sinatra Forms Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2017-02-03 | jãzëk = en }}</ref> W pierszich latach dzejaniégò z wëtwórnią wespółrobilë m.jin. [[Dean Martin]], [[Sammy Davis Jr.]] a [[Nancy Sinatra]]. W [[1963]] rokù Frank Sinatra przedôł wikszoscowé particypacje w Reprise pòdjimiznie [[Warner Records| Warner Bros. Records]]. Wôżną rolã w rozwiju wëtwórni òdegrôł [[Mo Ostin]], jaczi przëczënił sã do rozrzeszwieniô ji dzejaniégò na nowé mùzyczné ôrtë.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/rhino-factoids-happy-anniversary-reprise-records | titel = Rhino Factoids: Happy Anniversary Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2015-02-13 | jãzëk = en }}</ref> W pòstãpnëch dekadach Reprise Records wespółrobiło z wielnyma pòpùlarnyma rockowima a alternatiwnyma artistów, taczima jak [[Neil Young]], [[Green Day]], [[Deftones]] abò [[My Chemical Romance]]. Wëtwórniô zachòwa swòją pòzwã pònimò zjinaków òrganizacyjnëch w Warner Music Group.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.repriserecords.com/ | titel = Reprise Records | prôca = Reprise Records | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónnëch artistów zrzeszonëch z Reprise Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Dean Martin]] * [[Sammy Davis Jr.]] * [[Nancy Sinatra]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[The Kinks]] * [[Jimi Hendrix]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[My Chemical Romance]] * [[Weezer]] * [[Michael Bublé]] * [[Josh Groban]] * [[The Smashing Pumpkins]] * [[Disturbed]] * [[Enya]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} nr9iccqs3hlzkp02rv0ivpoksf9l6zc 222244 222243 2026-10-30T17:33:33Z HaxelKaszëba 17492 222244 wikitext text/x-wiki [[File:Reprise_Records_logo.svg|mały|Logò wëtwórni.]] '''Reprise Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w [[1960]] rokù przez spiéwôrza [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. Zôczątkòwò specjalizowa sã w pòpùlarny mùzyce a [[jazz]]ie, a w pózdniészich latach téż w [[rock]]u, [[pop]]ie a [[alternatiwny metal|alternatiwnym metalu]]. Na nen czas dzejô jakno fònograficznô marka w ramach [[Warner Records]] a należi do [[Warner Music Group]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/jeff-sosnow-named-president-of-reprise-records | titel = Jeff Sosnow Named President of Reprise Records | prôca = Warner Music Group | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Historiô == Wëtwórniô òsta założonô w 1960 rokù przez Franka Sinatrã, jaczi chcôł zwëskac wikszą kòntrolã nad gwôsnyma nagraniama a téż zagwësnic artistóm wikszą swòbòdã ùtwórczą. Pòzwa ''Reprise'' pòchòdzy z francësczégò jãzëka a òznôczô pòwtórzenié abò pònowné wëkònanié ùriwkù mùzycznégò ùsôdzkù. Pòdle relacje sã tikających zôczątków wëtwórni pòzwa mia symbòlizowac mùzykã, do jaczi słëchôcze mdą wielerazowò pòwracac.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/label-retrospective-sinatra-forms-reprise-records-on-this-day-in-1960 | titel = Label Retrospective: Sinatra Forms Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2017-02-03 | jãzëk = en }}</ref> W pierszich latach dzejaniégò z wëtwórnią wespółrobilë m.jin. [[Dean Martin]], [[Sammy Davis Jr.]] a [[Nancy Sinatra]]. W [[1963]] rokù Frank Sinatra przedôł wikszoscowé particypacje w Reprise pòdjimiznie [[Warner Records| Warner Bros. Records]]. Wôżną rolã w rozwiju wëtwórni òdegrôł [[Mo Ostin]], jaczi przëczënił sã do rozrzeszwieniô ji dzejaniégò na nowé mùzyczné ôrtë.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/rhino-factoids-happy-anniversary-reprise-records | titel = Rhino Factoids: Happy Anniversary Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2015-02-13 | jãzëk = en }}</ref> W pòstãpnëch dekadach Reprise Records wespółrobiło z wielnyma pòpùlarnyma rockowima a alternatiwnyma artistów, taczima jak [[Neil Young]], [[Green Day]], [[Deftones]] abò [[My Chemical Romance]]. Wëtwórniô zachòwa swòją pòzwã pònimò zjinaków òrganizacyjnëch w Warner Music Group.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.repriserecords.com/ | titel = Reprise Records | prôca = Reprise Records | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref> == Artiscë == Do nôbarżi znónnëch artistów zrzeszonëch z Reprise Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Dean Martin]] * [[Sammy Davis Jr.]] * [[Nancy Sinatra]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[The Kinks]] * [[Jimi Hendrix]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[My Chemical Romance]] * [[Weezer]] * [[Michael Bublé]] * [[Josh Groban]] * [[The Smashing Pumpkins]] * [[Disturbed]] * [[Enya]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} j0oe87rijjuww0ubvkx54ihgi6sj9eh 222246 222244 2026-10-30T17:42:19Z Terrus38 14026 kòrekta 222246 wikitext text/x-wiki [[File:Reprise_Records_logo.svg|mały|Logò wëtwórni]] '''Reprise Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w [[1960]] rokù przez spiéwarza [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. Zôczątkòwò specjalizowa sã w pòpùlarny mùzyce a [[jazz|jazzu]]ie, a w pózdniészich latach téż w [[rock|rockù]]u, [[pop|pòp]]ie a [[alternatiwny metal|alternatiwnym metalu]]. Na nen czas dzejô jakno fònograficznô marka w ramach [[Warner Records]] a nôleżi do [[Warner Music Group]]<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/jeff-sosnow-named-president-of-reprise-records | titel = Jeff Sosnow Named President of Reprise Records | prôca = Warner Music Group | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref>. == Historiô == Wëtwórniô òsta założonô w 1960 rokù przez Franka Sinatrã, jaczi chcôł zwëskac wikszą kòntrolã nad gwôsnyma nagraniama a téż zagwësnic artistóm wikszą ùtwórczą wòlnotã. Pòzwa ''Reprise'' pòchòdzy z francësczégò jãzëka a òznôczô pòwtórzenié abò pònowné wëkònanié ùriwkù mùzycznégò ùsôdzkù. Pòdle relacje sã tikających zôczątków wëtwórni pòzwa mia symbòlizowac mùzykã, do jaczi słëchôcze mdą wielerazowò pòwracac.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/label-retrospective-sinatra-forms-reprise-records-on-this-day-in-1960 | titel = Label Retrospective: Sinatra Forms Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2017-02-03 | jãzëk = en }}</ref> W pierszich latach dzejaniégò z wëtwórnią wespółrobilë m.jin. [[Dean Martin]], [[Sammy Davis Jr.]] a [[Nancy Sinatra]]. W [[1963]] rokù Frank Sinatra przedôł wikszoscowé ùdzéle w Reprise pòdjimiznie [[Warner Records|Warner Bros. Records]]. Wôżną rolã w rozwiju wëtwórni òdegrôł [[Mo Ostin]], jaczi przëczënił sã do rozszérzwieniô ji dzejaniégò na nowé mùzyczné ôrtë.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/rhino-factoids-happy-anniversary-reprise-records | titel = Rhino Factoids: Happy Anniversary Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2015-02-13 | jãzëk = en }}</ref> W pòstãpnëch dekadach Reprise Records wespółrobiło z wielnyma pòpùlarnyma rockòwima a alternatiwnyma artistama, taczima jak [[Neil Young]], [[Green Day]], [[Deftones]] abò [[My Chemical Romance]]. Wëtwórniô zachòwa swòją pòzwã pònimò òrganizacyjnëch zmianów w Warner Music Group<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.repriserecords.com/ | titel = Reprise Records | prôca = Reprise Records | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref>. == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Reprise Records są: * [[Frank Sinatra]] * [[Dean Martin]] * [[Sammy Davis Jr.]] * [[Nancy Sinatra]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[The Kinks]] * [[Jimi Hendrix]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[My Chemical Romance]] * [[Weezer]] * [[Michael Bublé]] * [[Josh Groban]] * [[The Smashing Pumpkins]] * [[Disturbed]] * [[Enya]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} gp42cwbgccr8ausywtux15xau4kgdtw 222247 222246 2026-10-30T17:42:32Z Terrus38 14026 /* Artiscë */ kòrekta 222247 wikitext text/x-wiki [[File:Reprise_Records_logo.svg|mały|Logò wëtwórni]] '''Reprise Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w [[1960]] rokù przez spiéwarza [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. Zôczątkòwò specjalizowa sã w pòpùlarny mùzyce a [[jazz|jazzu]]ie, a w pózdniészich latach téż w [[rock|rockù]]u, [[pop|pòp]]ie a [[alternatiwny metal|alternatiwnym metalu]]. Na nen czas dzejô jakno fònograficznô marka w ramach [[Warner Records]] a nôleżi do [[Warner Music Group]]<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/jeff-sosnow-named-president-of-reprise-records | titel = Jeff Sosnow Named President of Reprise Records | prôca = Warner Music Group | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref>. == Historiô == Wëtwórniô òsta założonô w 1960 rokù przez Franka Sinatrã, jaczi chcôł zwëskac wikszą kòntrolã nad gwôsnyma nagraniama a téż zagwësnic artistóm wikszą ùtwórczą wòlnotã. Pòzwa ''Reprise'' pòchòdzy z francësczégò jãzëka a òznôczô pòwtórzenié abò pònowné wëkònanié ùriwkù mùzycznégò ùsôdzkù. Pòdle relacje sã tikających zôczątków wëtwórni pòzwa mia symbòlizowac mùzykã, do jaczi słëchôcze mdą wielerazowò pòwracac.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/label-retrospective-sinatra-forms-reprise-records-on-this-day-in-1960 | titel = Label Retrospective: Sinatra Forms Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2017-02-03 | jãzëk = en }}</ref> W pierszich latach dzejaniégò z wëtwórnią wespółrobilë m.jin. [[Dean Martin]], [[Sammy Davis Jr.]] a [[Nancy Sinatra]]. W [[1963]] rokù Frank Sinatra przedôł wikszoscowé ùdzéle w Reprise pòdjimiznie [[Warner Records|Warner Bros. Records]]. Wôżną rolã w rozwiju wëtwórni òdegrôł [[Mo Ostin]], jaczi przëczënił sã do rozszérzwieniô ji dzejaniégò na nowé mùzyczné ôrtë.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/rhino-factoids-happy-anniversary-reprise-records | titel = Rhino Factoids: Happy Anniversary Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2015-02-13 | jãzëk = en }}</ref> W pòstãpnëch dekadach Reprise Records wespółrobiło z wielnyma pòpùlarnyma rockòwima a alternatiwnyma artistama, taczima jak [[Neil Young]], [[Green Day]], [[Deftones]] abò [[My Chemical Romance]]. Wëtwórniô zachòwa swòją pòzwã pònimò òrganizacyjnëch zmianów w Warner Music Group<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.repriserecords.com/ | titel = Reprise Records | prôca = Reprise Records | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref>. == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Reprise Records nôleżą: * [[Frank Sinatra]] * [[Dean Martin]] * [[Sammy Davis Jr.]] * [[Nancy Sinatra]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[The Kinks]] * [[Jimi Hendrix]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[My Chemical Romance]] * [[Weezer]] * [[Michael Bublé]] * [[Josh Groban]] * [[The Smashing Pumpkins]] * [[Disturbed]] * [[Enya]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 07v804zrb2mfwicj2la8v2ojiqtnuzd 222248 222247 2026-10-30T17:43:18Z Terrus38 14026 kòrekta 222248 wikitext text/x-wiki [[File:Reprise_Records_logo.svg|mały|Logò wëtwórni]] '''Reprise Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w [[1960]] rokù przez spiéwarza [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. Zôczątkòwò specjalizowa sã w pòpùlarny mùzyce a [[Dżez|dżezu]], a w pózdniészich latach téż w [[rock|rockù]]u, [[pop|pòp]]ie a [[alternatiwny metal|alternatiwnym metalu]]. Na nen czas dzejô jakno fònograficznô marka w ramach [[Warner Records]] a nôleżi do [[Warner Music Group]]<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/jeff-sosnow-named-president-of-reprise-records | titel = Jeff Sosnow Named President of Reprise Records | prôca = Warner Music Group | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref>. == Historiô == Wëtwórniô òsta założonô w 1960 rokù przez Franka Sinatrã, jaczi chcôł zwëskac wikszą kòntrolã nad gwôsnyma nagraniama a téż zagwësnic artistóm wikszą ùtwórczą wòlnotã. Pòzwa ''Reprise'' pòchòdzy z francësczégò jãzëka a òznôczô pòwtórzenié abò pònowné wëkònanié ùriwkù mùzycznégò ùsôdzkù. Pòdle relacje sã tikających zôczątków wëtwórni pòzwa mia symbòlizowac mùzykã, do jaczi słëchôcze mdą wielerazowò pòwracac.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/label-retrospective-sinatra-forms-reprise-records-on-this-day-in-1960 | titel = Label Retrospective: Sinatra Forms Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2017-02-03 | jãzëk = en }}</ref> W pierszich latach dzejaniégò z wëtwórnią wespółrobilë m.jin. [[Dean Martin]], [[Sammy Davis Jr.]] a [[Nancy Sinatra]]. W [[1963]] rokù Frank Sinatra przedôł wikszoscowé ùdzéle w Reprise pòdjimiznie [[Warner Records|Warner Bros. Records]]. Wôżną rolã w rozwiju wëtwórni òdegrôł [[Mo Ostin]], jaczi przëczënił sã do rozszérzwieniô ji dzejaniégò na nowé mùzyczné ôrtë.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/rhino-factoids-happy-anniversary-reprise-records | titel = Rhino Factoids: Happy Anniversary Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2015-02-13 | jãzëk = en }}</ref> W pòstãpnëch dekadach Reprise Records wespółrobiło z wielnyma pòpùlarnyma rockòwima a alternatiwnyma artistama, taczima jak [[Neil Young]], [[Green Day]], [[Deftones]] abò [[My Chemical Romance]]. Wëtwórniô zachòwa swòją pòzwã pònimò òrganizacyjnëch zmianów w Warner Music Group<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.repriserecords.com/ | titel = Reprise Records | prôca = Reprise Records | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref>. == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Reprise Records nôleżą: * [[Frank Sinatra]] * [[Dean Martin]] * [[Sammy Davis Jr.]] * [[Nancy Sinatra]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[The Kinks]] * [[Jimi Hendrix]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[My Chemical Romance]] * [[Weezer]] * [[Michael Bublé]] * [[Josh Groban]] * [[The Smashing Pumpkins]] * [[Disturbed]] * [[Enya]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} au5c8sbv0jpghf8x1yhov9bccqme2qu 222254 222248 2026-10-30T17:49:57Z Terrus38 14026 kat. 222254 wikitext text/x-wiki [[File:Reprise_Records_logo.svg|mały|Logò wëtwórni]] '''Reprise Records''' – amerikańskô [[mùzycznô wëtwórniô]] założonô w [[1960]] rokù przez spiéwarza [[Frank Sinatra|Franka Sinatrã]]. Zôczątkòwò specjalizowa sã w pòpùlarny mùzyce a [[Dżez|dżezu]], a w pózdniészich latach téż w [[rock|rockù]]u, [[pop|pòp]]ie a [[alternatiwny metal|alternatiwnym metalu]]. Na nen czas dzejô jakno fònograficznô marka w ramach [[Warner Records]] a nôleżi do [[Warner Music Group]]<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wmg.com/news/jeff-sosnow-named-president-of-reprise-records | titel = Jeff Sosnow Named President of Reprise Records | prôca = Warner Music Group | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref>. == Historiô == Wëtwórniô òsta założonô w 1960 rokù przez Franka Sinatrã, jaczi chcôł zwëskac wikszą kòntrolã nad gwôsnyma nagraniama a téż zagwësnic artistóm wikszą ùtwórczą wòlnotã. Pòzwa ''Reprise'' pòchòdzy z francësczégò jãzëka a òznôczô pòwtórzenié abò pònowné wëkònanié ùriwkù mùzycznégò ùsôdzkù. Pòdle relacje sã tikających zôczątków wëtwórni pòzwa mia symbòlizowac mùzykã, do jaczi słëchôcze mdą wielerazowò pòwracac.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/label-retrospective-sinatra-forms-reprise-records-on-this-day-in-1960 | titel = Label Retrospective: Sinatra Forms Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2017-02-03 | jãzëk = en }}</ref> W pierszich latach dzejaniégò z wëtwórnią wespółrobilë m.jin. [[Dean Martin]], [[Sammy Davis Jr.]] a [[Nancy Sinatra]]. W [[1963]] rokù Frank Sinatra przedôł wikszoscowé ùdzéle w Reprise pòdjimiznie [[Warner Records|Warner Bros. Records]]. Wôżną rolã w rozwiju wëtwórni òdegrôł [[Mo Ostin]], jaczi przëczënił sã do rozszérzwieniô ji dzejaniégò na nowé mùzyczné ôrtë.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.rhino.com/article/rhino-factoids-happy-anniversary-reprise-records | titel = Rhino Factoids: Happy Anniversary Reprise Records | prôca = Rhino | data = 2015-02-13 | jãzëk = en }}</ref> W pòstãpnëch dekadach Reprise Records wespółrobiło z wielnyma pòpùlarnyma rockòwima a alternatiwnyma artistama, taczima jak [[Neil Young]], [[Green Day]], [[Deftones]] abò [[My Chemical Romance]]. Wëtwórniô zachòwa swòją pòzwã pònimò òrganizacyjnëch zmianów w Warner Music Group<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.repriserecords.com/ | titel = Reprise Records | prôca = Reprise Records | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-30 }}</ref>. == Artiscë == Do nôbarżi znónëch artistów zrzeszonëch z Reprise Records nôleżą: * [[Frank Sinatra]] * [[Dean Martin]] * [[Sammy Davis Jr.]] * [[Nancy Sinatra]] * [[Neil Young]] * [[Joni Mitchell]] * [[The Kinks]] * [[Jimi Hendrix]] * [[Green Day]] * [[Deftones]] * [[My Chemical Romance]] * [[Weezer]] * [[Michael Bublé]] * [[Josh Groban]] * [[The Smashing Pumpkins]] * [[Disturbed]] * [[Enya]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné wëtwórnie]] snzb5wksayclaygag2a28uakl8wsjmj Kategòrëjô:Mùzyczné wëtwórnie 14 14758 222255 2026-10-30T17:51:03Z Terrus38 14026 Ùsôdzonô nowô starna "[[Kategòrëjô:Mùzyka]] [[Kategòrëjô:Wëtwórnie]]" 222255 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Mùzyka]] [[Kategòrëjô:Wëtwórnie]] fpoz0gb02x64ul7jd91mwztbk4a50ci 222256 222255 2026-10-30T17:51:21Z Terrus38 14026 222256 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Mùzyka]] [[Kategòrëjô:Wëdôwiznë]] diy71eoadohv4o4o1mkmxjkpjec5nv6 Kategòrëjô:Wëdôwiznë ksążkòwé 14 14759 222261 2026-10-30T18:18:53Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Wëdôwiznë ksążkòwé]] do [[Kategòrëjô:Ksążkòwé wëdôwiznë]]: szëk 222261 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Ksążkòwé wëdôwiznë]] n8dawypmr7qiyezh024nelscxcfhqur 222268 222261 2026-10-30T18:20:20Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Ksążkòwé wëdôwiznë]] 222268 wikitext text/x-wiki {{ADR|szëk}} ebklwcs8cip665dd86oneknln8jlmx7 Szablóna:User-la1 10 14760 222263 2026-10-30T18:19:26Z Iketsi 3254 {{User|lang=la-1}} 222263 wikitext text/x-wiki {{User|lang=la-1}} 1vzilk2po7ux67e8bszgm94fljjadve 222267 222263 2026-10-30T18:20:02Z Iketsi 3254 {{ADR}} 222267 wikitext text/x-wiki {{ADR|la-1}} 0ce4zgebjualqsiurrqehd32o5id5j9 Kategòrëjô:Mùzyczné wëdôwiznë 14 14761 222270 2026-10-30T18:23:13Z Terrus38 14026 Przeczérowanié do [[Kategòrëjô:Mùzyczné wëtwórnie]] 222270 wikitext text/x-wiki #TAM [[Kategòrëjô:Mùzyczné wëtwórnie]] 4n0ldlnsfpb76ubhsoog8fdz0ge94hu Szablóna:Includeonly 10 14762 222272 2026-10-30T18:28:54Z Iketsi 3254 N 222272 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>subst:</includeonly>Includeonly|{{{1}}}}}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> kzpcdja6u488t3pm2lg9cf2hmyf38hr 222503 222272 2026-10-31T01:40:26Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Techniczné szablónë|Techniczné szablónë]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222503 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>subst:</includeonly>Includeonly|{{{1}}}}}<noinclude>[[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> ppwu7mayabqqyzbdjj4y74xqgowt4h7 Kategòrëjô:Kònkùrsë mùzyczné 14 14763 222274 2026-10-30T18:29:02Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Kònkùrsë mùzyczné]] na [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë]] w plac przeczérowaniô: szëk 222274 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë]] kuy3x8ti3i6ylj6y6slyfntbc45i49s 222276 222274 2026-10-30T18:30:03Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë]] 222276 wikitext text/x-wiki {{ADR|szëk}} ebklwcs8cip665dd86oneknln8jlmx7 Kategòrëjô:Kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach 14 14764 222278 2026-10-30T18:30:26Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach]] do [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë na Kaszëbach]]: szëk 222278 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë na Kaszëbach]] ocu0qm8o6j47fy6ojb51bbdxxxoale3 222297 222278 2026-10-30T18:37:30Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë na Kaszëbach]] 222297 wikitext text/x-wiki {{ADR|szëk}} ebklwcs8cip665dd86oneknln8jlmx7 Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch Szlagerów 0 14765 222281 2026-10-30T18:31:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch Szlagerów]] do [[Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich a Swiatowëch Szlagrów]]: szlager:szlagrów, gram. 222281 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich a Swiatowëch Szlagrów]] lvqgaa3pd2q0bzw5drhors10qalo3uw 222458 222281 2026-10-30T20:13:19Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222458 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich a Swiatowëch Szlagrów]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] cszg82mbmk7ys1ny0h0tle2gvvw2n83 Kategòrëjô:Kònkùrsë recytatorsczé na Kaszëbach 14 14766 222294 2026-10-30T18:36:24Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Kònkùrsë recytatorsczé na Kaszëbach]] do [[Kategòrëjô:Recytatorsczé kònkùrsë na Kaszëbach]]: szëk 222294 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Recytatorsczé kònkùrsë na Kaszëbach]] dzmoabwmfsgq2m6sbfeufp9iet0bwvi 222295 222294 2026-10-30T18:36:38Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Recytatorsczé kònkùrsë na Kaszëbach]] 222295 wikitext text/x-wiki {{ADR|szëk}} ebklwcs8cip665dd86oneknln8jlmx7 Karol Linneùsz 0 14767 222306 2026-10-30T19:02:38Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Karol Linneùsz]] do [[Karól Linneùsz]]: sztandarizacjô 222306 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Karól Linneùsz]] t6mqi1vqa5vlzocxlahbrk4of86pmhy 222333 222306 2026-10-30T19:35:37Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Karól Linneùsz]] 222333 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë User 14 14768 222313 2026-10-30T19:31:05Z Iketsi 3254 N 222313 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë do starnë brëkòwników]] t03vjfkj56vrvzyz4r2z02emhe3wi66 Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë User la 14 14769 222315 2026-10-30T19:33:10Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë User]] 222315 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë User]] crbfj0vptx24zoutikz9b9lmydcg7ke 222317 222315 2026-10-30T19:33:18Z Iketsi 3254 |la 222317 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë User|la]] czcyx5izsqzmdeq3l27eo3vx45dew3q 222334 222317 2026-10-30T19:37:16Z Iketsi 3254 :int 222334 wikitext text/x-wiki {{Commons}} * {{int:Babel-autocreate-text-levels||la}} [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë User|la]] 73mi2ttw46ib61qqm9bx9b3clu0am34 Kategòrëjô:Brëkòwnik grc-1 14 14770 222335 2026-10-30T19:41:04Z Iketsi 3254 {{Aùtokat|Brëkòwnik}} 222335 wikitext text/x-wiki {{Aùtokat|Brëkòwnik}} t48f2ni6umszrs7g7j0kai9rqrc3d2r Kategòrëjô:Mòdułë do kategòriów 14 14771 222340 2026-10-30T19:57:36Z Iketsi 3254 N 222340 wikitext text/x-wiki {{Commons}} * [[:Kategòrëjô:Szablónë do kategòriów]] [[Kategòrëjô:Mòdułë wedle ôrtu starnë|Kategòriô]] 7srlt3n5ehbjvgj4o6dp9pqoyo5auqr Moduł:Brëkòwnik/opis 828 14772 222351 2026-10-30T20:05:02Z Iketsi 3254 kat. 222351 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[:Moduł:{{PAGENAME}}/opis]]</includeonly> [[Kategòrëjô:Mòdułë do kategòriów]] 5xihy6yqd98my5ousx9fi5px5f59noj Diskùsëjô:Seul 1 14773 222355 2026-10-30T20:09:35Z Terrus38 14026 /* Przeniesenié */ nowa sekcja 222355 wikitext text/x-wiki == Przeniesenié == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] mógłbë jes przeniesc tã starnã do [[Seùl]] (to je prawidłowi pisënk pò kaszëbskù, tej miôłbë bëc główną starną, nié przeczerowanim)? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:09, 30 ruj 2026 (CET) adrzv6p7rck85rztqnpkelxisqj19i0 Kategòrëjô:Szablony do przekierowań 14 14774 222459 2026-10-30T20:14:55Z Iketsi 3254 N 222459 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Szablónë]] mywcudmvidtzet9fibhjpglwshrqlrg 222460 222459 2026-10-30T20:15:16Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Szablóna:Szablony do przekierowań]] do [[Kategòrëjô:Szablony do przekierowań]]: kat. 222459 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Szablónë]] mywcudmvidtzet9fibhjpglwshrqlrg 222496 222460 2026-10-31T01:12:26Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë wedle ôrtu starnë|Szablónë wedle ôrtu starnë]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222496 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Szablónë wedle ôrtu starnë]] qedh7qfgkqnq8tj801ycu15gkf6m2cx Szablóna:Szablony do przekierowań 10 14775 222461 2026-10-30T20:15:16Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Szablóna:Szablony do przekierowań]] do [[Kategòrëjô:Szablony do przekierowań]]: kat. 222461 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Szablony do przekierowań]] me9g8jm73trk33efu11f5cjtp3p7cb6 222462 222461 2026-10-30T20:15:34Z Iketsi 3254 {{Do rëmniãcô}} 222462 wikitext text/x-wiki {{Do rëmniãcô|}} 4cxomaggmagsywx29ckjl48xeec380q Lësta historëcznëch krajów ë òbéńdów 0 14776 222465 2026-10-30T20:28:24Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Lësta historëcznëch krajów ë òbéńdów]] do [[Lësta historicznëch krajów ë òbéńdów]]: pisënk 222465 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Lësta historicznëch krajów ë òbéńdów]] trls5edhh811qsxumt0lxxju61zdjf5 222469 222465 2026-10-30T20:30:12Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Lësta historicznëch krajów ë òbéńdów]] 222469 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Lësta nôwikszëch gardów w Eùropie 0 14777 222472 2026-10-30T20:30:54Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Lësta nôwikszëch gardów w Eùropie]] do [[Lësta nôwikszich gardów w Eùropie]]: pisënk 222472 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Lësta nôwikszich gardów w Eùropie]] kxhgy4d2wt6ff1mjcsp60eyatij1w24 222473 222472 2026-10-30T20:31:10Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Lësta nôwikszich gardów w Eùropie]] 222473 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Dżez 0 14778 222476 2026-10-30T22:08:23Z Terrus38 14026 Utworzono przez tłumaczenie strony „[[:pl:Special:Redirect/revision/80147901|Jazz]]” 222476 wikitext text/x-wiki [[Plik:Andri_from_Pagefire_-_Pushing_The_Pianist_Down_The_Stairs.wav|mały|Ùsôdzk „Pushing The Pianist Down The Stairs” jakno przëkłôd [[Swing (dżez)|swingù]] – jedny òd nôpòpùlarniészich òdmianów dżezu]] '''Dżez''' ({{Jãz.|en}} ''jazz'') – żoch [[Terôczasnô mùzyka|terôczasny mùzyczi]] pòwstałi w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]], ùsztôłcony na przełómanim XIX i XX wiekù z elementów bluesa, ragtime’ù, spirituals, ''work songs'' i marszowò-tuńcowëch [[Tradicjô|tradicjów]], òsoblëwie w strzodowiszczu [[Afroamerikanie|afroamerikanów]] mieszkającëch w [[Nowi Òrlean|Nowim Òrleanie]].<ref name="em">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=83-01-13410-0|titel=Encyklopedia muzyki|aùtór=Andrzej Chodkowski (red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=Wydawnictwo Naukowe PWN|jãzëk=pl|stronë=401–403}}</ref><ref name="ekiert">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=978-83-7200-087-3|titel=Bliżej muzyki: encyklopedia|aùtór=Janusz Ekiert|plac=Warszawa|wëdôwca=Muza SA|jãzëk=pl|stronë=212–219}}</ref> Jegò spòdlim je pòłączenié [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacje]], [[Synkòpa (mùzyka)|synkòpòwónégò]] [[Ritm (mùzyka)|ritmù]], [[Swing (ritm)|swingòwaniégò]], indiwidualnégò brzëmieniô [[Mùzyk|wëkònôwców]], [[Pòlifònia|pòlifòniczny]] [[Mùzyczné karno|karnowi]] grë a [[Harmónika (mùzyka)|harmóniczi]] wëchôdający dzélã z eùropejsczi tradicje<ref name="empwn">{{Cytuj knéżkã|rok=2007|isbn=9788301152291|titel=Muzyka. Encyklopedia PWN. Kompozytorzy i wykonawcy, prądy i kierunki, dzieła|aùtór=Bartłomiej Kaczorowski (prz. red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=PWN|stronë=356–362|jãzëk=pl|aùtór r=Roman Kowal|aùtór2=Sławomir Żurawski (red.)}}</ref><ref name="ekiert" /><ref name="brit" />. Dżez òd zôczątkù béł mùzyką sztilisticzno zmienną: òd archajicznégò [[Nowòòrleańsczi dżez|nowòòrleańsczégò dżezu]], dixielandu i [[Chicagòwsczi dżez|chicagòwsczégò sztilu]], przez [[Swing (dżez)|swing]] i big-bandowi dżez, pò bebop, cool jazz, hard bop, free jazz, [[mòdalny dżez]], jazz-rock/fusion, third stream, bossa novã i jiné òdmianë łączącé dżez z [[Pop|pòpùlarną mùzyką]], [[Latinoamerikańskô mùzyka|latinoską]], awangardową abò artisticzną mùzyką<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. W rozwiju dżezu wôżné bëłë wëmienioné òstrzódczi i cządë: [[Nowi Òrlean]], Chicago, [[Nowi Jork]] i Kansas City, a pózni rozkòscérzenie sã dżezu w Eùropie a jegò dalszé przesztôłcenia pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]]<ref name="em" /><ref name="ekiert" /><ref name="brit" />. Tipicznym dżezowim instrumentóm słëchają [[dãté instrumentë]] – [[trąbka]], [[pùzón]], klarnet i [[saksofón]] – a ritmicznô sekcjô z [[Fòrtepian|fòrtepianã]], [[Kòntrabas|kòntrabasã]] abò [[Basowô gitara|basową gitarą]], [[Gitara|gitarą]], [[Perkùsjô|trądlama]] i tej-sej [[bandżo]]; w różnëch òdmianach nen skłôd biwôł rozszérzwióny abò mòdifikòwóny<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. [[Spiéw|Wòkalnô wiôrszta]] w dżezu nie je kòniecznô, ale wëstãpùje w dżezowëch [[Piesniô|piesniach]], bluesu, spirituals, sztandardach a w technikach taczich jak scat, w chtërnëch [[Lëdzczi głos|głos]] biwô traktowóny instrumentalno.<ref name="em" /><ref name="empwn" /> Òb XX wiek dżez przeszedł drogã òd ùżëtkòwi, tuńcowi i pòpùlarny mùzyczi do jedny òd nôwôżniészich fòrmów [[Klasycznô mùzyka|artisticzny mùzyczi]], zachòwùjącë równoczasno sëlną zrzesz z wëkònôwczą praktiką, [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacją]] i indiwidualnym sztilã mùzyków<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. [[Etimòlogiô]] pòchwôtu „dżez” nie je gwësnô. No słowò bëło ze zaczątkù zapisowóné na różné ôrtë („jass”, „jas”, „jazz”). Jednym òd nôwczasniészich ùdokùmentowónëch ùżëców terminu w òdniesenim do mùzyczi béł [[1915]] rok w Chicaho, dze słowò „jazz” ùżiwóné bëło wedle nowégò, welech tuńcowégò i pòpùlarnégò sztilu. Niedługò pózni miono ùgruńtowało sã w kùlturze. Do nôpòpùlarniészich dżezowëch artistów nôleżą: [[Louis Armstrong]], [[Duke Ellington]], [[Ella Fitzgerald]], [[Miles Davis]], [[John Coltrane]], w [[Pòlsce]]: [[Krësztof Kòmeda]], [[Andrzéj Trzaskòwsczi]], [[Michôł Ùrbaniôk]], [[Tomôsz Stańkò]], [[Ùrszula Dudzôk]], a na Kaszëbach: [[Grażina Łobaszewskô]], [[Paùel Ruszkòwsczi]], Almost Jazz Group. 05tokdc93aexg2ugesk912y9ssi1vlu 222477 222476 2026-10-30T22:09:15Z Terrus38 14026 222477 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Andri_from_Pagefire_-_Pushing_The_Pianist_Down_The_Stairs.wav|mały|Ùsôdzk „Pushing The Pianist Down The Stairs” jakno przëkłôd [[Swing (dżez)|swingù]] – jedny òd nôpòpùlarniészich òdmianów dżezu]] '''Dżez''' ({{Jãz.|en}} ''jazz'') – żoch [[Terôczasnô mùzyka|terôczasny mùzyczi]] pòwstałi w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]], ùsztôłcony na przełómanim XIX i XX wiekù z elementów bluesa, ragtime’ù, spirituals, ''work songs'' i marszowò-tuńcowëch [[Tradicjô|tradicjów]], òsoblëwie w strzodowiszczu [[Afroamerikanie|afroamerikanów]] mieszkającëch w [[Nowi Òrlean|Nowim Òrleanie]].<ref name="em">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=83-01-13410-0|titel=Encyklopedia muzyki|aùtór=Andrzej Chodkowski (red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=Wydawnictwo Naukowe PWN|jãzëk=pl|stronë=401–403}}</ref><ref name="ekiert">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=978-83-7200-087-3|titel=Bliżej muzyki: encyklopedia|aùtór=Janusz Ekiert|plac=Warszawa|wëdôwca=Muza SA|jãzëk=pl|stronë=212–219}}</ref> Jegò spòdlim je pòłączenié [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacje]], [[Synkòpa (mùzyka)|synkòpòwónégò]] [[Ritm (mùzyka)|ritmù]], [[Swing (ritm)|swingòwaniégò]], indiwidualnégò brzëmieniô [[Mùzyk|wëkònôwców]], [[Pòlifònia|pòlifòniczny]] [[Mùzyczné karno|karnowi]] grë a [[Harmónika (mùzyka)|harmóniczi]] wëchôdający dzélã z eùropejsczi tradicje<ref name="empwn">{{Cytuj knéżkã|rok=2007|isbn=9788301152291|titel=Muzyka. Encyklopedia PWN. Kompozytorzy i wykonawcy, prądy i kierunki, dzieła|aùtór=Bartłomiej Kaczorowski (prz. red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=PWN|stronë=356–362|jãzëk=pl|aùtór r=Roman Kowal|aùtór2=Sławomir Żurawski (red.)}}</ref><ref name="ekiert" /><ref name="brit" />. Dżez òd zôczątkù béł mùzyką sztilisticzno zmienną: òd archajicznégò [[Nowòòrleańsczi dżez|nowòòrleańsczégò dżezu]], dixielandu i [[Chicagòwsczi dżez|chicagòwsczégò sztilu]], przez [[Swing (dżez)|swing]] i big-bandowi dżez, pò bebop, cool jazz, hard bop, free jazz, [[mòdalny dżez]], jazz-rock/fusion, third stream, bossa novã i jiné òdmianë łączącé dżez z [[Pop|pòpùlarną mùzyką]], [[Latinoamerikańskô mùzyka|latinoską]], awangardową abò artisticzną mùzyką<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. W rozwiju dżezu wôżné bëłë wëmienioné òstrzódczi i cządë: [[Nowi Òrlean]], Chicago, [[Nowi Jork]] i Kansas City, a pózni rozkòscérzenie sã dżezu w Eùropie a jegò dalszé przesztôłcenia pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]]<ref name="em" /><ref name="ekiert" /><ref name="brit" />. Tipicznym dżezowim instrumentóm słëchają [[dãté instrumentë]] – [[trąbka]], [[pùzón]], klarnet i [[saksofón]] – a ritmicznô sekcjô z [[Fòrtepian|fòrtepianã]], [[Kòntrabas|kòntrabasã]] abò [[Basowô gitara|basową gitarą]], [[Gitara|gitarą]], [[Perkùsjô|trądlama]] i tej-sej [[bandżo]]; w różnëch òdmianach nen skłôd biwôł rozszérzwióny abò mòdifikòwóny<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. [[Spiéw|Wòkalnô wiôrszta]] w dżezu nie je kòniecznô, ale wëstãpùje w dżezowëch [[Piesniô|piesniach]], bluesu, spirituals, sztandardach a w technikach taczich jak scat, w chtërnëch [[Lëdzczi głos|głos]] biwô traktowóny instrumentalno.<ref name="em" /><ref name="empwn" /> Òb XX wiek dżez przeszedł drogã òd ùżëtkòwi, tuńcowi i pòpùlarny mùzyczi do jedny òd nôwôżniészich fòrmów [[Klasycznô mùzyka|artisticzny mùzyczi]], zachòwùjącë równoczasno sëlną zrzesz z wëkònôwczą praktiką, [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacją]] i indiwidualnym sztilã mùzyków<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. [[Etimòlogiô]] pòchwôtu „dżez” nie je gwësnô. No słowò bëło ze zaczątkù zapisowóné na różné ôrtë („jass”, „jas”, „jazz”). Jednym òd nôwczasniészich ùdokùmentowónëch ùżëców terminu w òdniesenim do mùzyczi béł [[1915]] rok w Chicaho, dze słowò „jazz” ùżiwóné bëło wedle nowégò, welech tuńcowégò i pòpùlarnégò sztilu. Niedługò pózni miono ùgruńtowało sã w kùlturze. Do nôpòpùlarniészich dżezowëch artistów nôleżą: [[Louis Armstrong]], [[Duke Ellington]], [[Ella Fitzgerald]], [[Miles Davis]], [[John Coltrane]], w [[Pòlsce]]: [[Krësztof Kòmeda]], [[Andrzéj Trzaskòwsczi]], [[Michôł Ùrbaniôk]], [[Tomôsz Stańkò]], [[Ùrszula Dudzôk]], a na Kaszëbach: [[Grażina Łobaszewskô]], [[Paùel Ruszkòwsczi]], Almost Jazz Group. ==Przëpisë== <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] oft0axmncf3r20gbhbhmot01ityyrph 222478 222477 2026-10-30T22:10:22Z Terrus38 14026 222478 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Andri_from_Pagefire_-_Pushing_The_Pianist_Down_The_Stairs.wav|mały|Ùsôdzk „Pushing The Pianist Down The Stairs” jakno przëkłôd [[Swing (dżez)|swingù]] – jedny òd nôpòpùlarniészich òdmianów dżezu]] '''Dżez''' ({{Jãz.|en}} ''jazz'') – żoch [[Terôczasnô mùzyka|terôczasny mùzyczi]] pòwstałi w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]], ùsztôłcony na przełómanim XIX i XX wiekù z elementów bluesa, ragtime’ù, spirituals, ''work songs'' i marszowò-tuńcowëch [[Tradicjô|tradicjów]], òsoblëwie w strzodowiszczu [[Afroamerikanie|afroamerikanów]] mieszkającëch w [[Nowi Òrlean|Nowim Òrleanie]].<ref name="em">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=83-01-13410-0|titel=Encyklopedia muzyki|aùtór=Andrzej Chodkowski (red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=Wydawnictwo Naukowe PWN|jãzëk=pl|stronë=401–403}}</ref><ref name="ekiert">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=978-83-7200-087-3|titel=Bliżej muzyki: encyklopedia|aùtór=Janusz Ekiert|plac=Warszawa|wëdôwca=Muza SA|jãzëk=pl|stronë=212–219}}</ref> Jegò spòdlim je pòłączenié [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacje]], [[Synkòpa (mùzyka)|synkòpòwónégò]] [[Ritm (mùzyka)|ritmù]], [[Swing (ritm)|swingòwaniégò]], indiwidualnégò brzëmieniô [[Mùzyk|wëkònôwców]], [[Pòlifònia|pòlifòniczny]] [[Mùzyczné karno|karnowi]] grë a [[Harmónika (mùzyka)|harmóniczi]] wëchôdający dzélã z eùropejsczi tradicje<ref name="empwn">{{Cytuj knéżkã|rok=2007|isbn=9788301152291|titel=Muzyka. Encyklopedia PWN. Kompozytorzy i wykonawcy, prądy i kierunki, dzieła|aùtór=Bartłomiej Kaczorowski (prz. red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=PWN|stronë=356–362|jãzëk=pl|aùtór r=Roman Kowal|aùtór2=Sławomir Żurawski (red.)}}</ref><ref name="ekiert" />. Dżez òd zôczątkù béł mùzyką sztilisticzno zmienną: òd archajicznégò [[Nowòòrleańsczi dżez|nowòòrleańsczégò dżezu]], dixielandu i [[Chicagòwsczi dżez|chicagòwsczégò sztilu]], przez [[Swing (dżez)|swing]] i big-bandowi dżez, pò bebop, cool jazz, hard bop, free jazz, [[mòdalny dżez]], jazz-rock/fusion, third stream, bossa novã i jiné òdmianë łączącé dżez z [[Pop|pòpùlarną mùzyką]], [[Latinoamerikańskô mùzyka|latinoską]], awangardową abò artisticzną mùzyką<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. W rozwiju dżezu wôżné bëłë wëmienioné òstrzódczi i cządë: [[Nowi Òrlean]], Chicago, [[Nowi Jork]] i Kansas City, a pózni rozkòscérzenie sã dżezu w Eùropie a jegò dalszé przesztôłcenia pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]]<ref name="em" /><ref name="ekiert" />. Tipicznym dżezowim instrumentóm słëchają [[dãté instrumentë]] – [[trąbka]], [[pùzón]], klarnet i [[saksofón]] – a ritmicznô sekcjô z [[Fòrtepian|fòrtepianã]], [[Kòntrabas|kòntrabasã]] abò [[Basowô gitara|basową gitarą]], [[Gitara|gitarą]], [[Perkùsjô|trądlama]] i tej-sej [[bandżo]]; w różnëch òdmianach nen skłôd biwôł rozszérzwióny abò mòdifikòwóny<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. [[Spiéw|Wòkalnô wiôrszta]] w dżezu nie je kòniecznô, ale wëstãpùje w dżezowëch [[Piesniô|piesniach]], bluesu, spirituals, sztandardach a w technikach taczich jak scat, w chtërnëch [[Lëdzczi głos|głos]] biwô traktowóny instrumentalno.<ref name="em" /><ref name="empwn" /> Òb XX wiek dżez przeszedł drogã òd ùżëtkòwi, tuńcowi i pòpùlarny mùzyczi do jedny òd nôwôżniészich fòrmów [[Klasycznô mùzyka|artisticzny mùzyczi]], zachòwùjącë równoczasno sëlną zrzesz z wëkònôwczą praktiką, [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacją]] i indiwidualnym sztilã mùzyków<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. [[Etimòlogiô]] pòchwôtu „dżez” nie je gwësnô. No słowò bëło ze zaczątkù zapisowóné na różné ôrtë („jass”, „jas”, „jazz”). Jednym òd nôwczasniészich ùdokùmentowónëch ùżëców terminu w òdniesenim do mùzyczi béł [[1915]] rok w Chicaho, dze słowò „jazz” ùżiwóné bëło wedle nowégò, welech tuńcowégò i pòpùlarnégò sztilu. Niedługò pózni miono ùgruńtowało sã w kùlturze. Do nôpòpùlarniészich dżezowëch artistów nôleżą: [[Louis Armstrong]], [[Duke Ellington]], [[Ella Fitzgerald]], [[Miles Davis]], [[John Coltrane]], w [[Pòlsce]]: [[Krësztof Kòmeda]], [[Andrzéj Trzaskòwsczi]], [[Michôł Ùrbaniôk]], [[Tomôsz Stańkò]], [[Ùrszula Dudzôk]], a na Kaszëbach: [[Grażina Łobaszewskô]], [[Paùel Ruszkòwsczi]], Almost Jazz Group. ==Przëpisë== <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] hcnrujvhdartpw4m9l3zam75u84zcoa 222479 222478 2026-10-30T22:12:36Z Terrus38 14026 222479 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Andri_from_Pagefire_-_Pushing_The_Pianist_Down_The_Stairs.wav|mały|Ùsôdzk „Pushing The Pianist Down The Stairs” jakno przëkłôd [[Swing (dżez)|swingù]] – jedny òd nôpòpùlarniészich òdmianów dżezu]] '''Dżez''' ({{Jãz.|en}} ''jazz'') – żoch [[Terôczasnô mùzyka|terôczasny mùzyczi]] pòwstałi w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]], ùsztôłcony na przełómanim XIX i XX wiekù z elementów bluesa, ragtime’ù, spirituals, ''work songs'' i marszowò-tuńcowëch [[Tradicjô|tradicjów]], òsoblëwie w strzodowiszczu [[Afroamerikanie|afroamerikanów]] mieszkającëch w [[Nowi Òrlean|Nowim Òrleanie]]<ref name="em">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=83-01-13410-0|titel=Encyklopedia muzyki|aùtór=Andrzej Chodkowski (red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=Wydawnictwo Naukowe PWN|jãzëk=pl|stronë=401–403}}</ref><ref name="ekiert">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=978-83-7200-087-3|titel=Bliżej muzyki: encyklopedia|aùtór=Janusz Ekiert|plac=Warszawa|wëdôwca=Muza SA|jãzëk=pl|stronë=212–219}}</ref><ref name=":1">{{Cytuj starnã|titel=jazz|url=https://www.britannica.com/art/jazz|data przëstãpù=2026-05-20|jãzëk=en|òpùblikòwóny=Encyclopædia Britannica|data=2026-05-06}}</ref>. Jegò spòdlim je pòłączenié [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacje]], [[Synkòpa (mùzyka)|synkòpòwónégò]] [[Ritm (mùzyka)|ritmù]], [[Swing (ritm)|swingòwaniégò]], indiwidualnégò brzëmieniô [[Mùzyk|wëkònôwców]], [[Pòlifònia|pòlifòniczny]] [[Mùzyczné karno|karnowi]] grë a [[Harmónika (mùzyka)|harmóniczi]] wëchôdający dzélã z eùropejsczi tradicje<ref name="empwn">{{Cytuj knéżkã|rok=2007|isbn=9788301152291|titel=Muzyka. Encyklopedia PWN. Kompozytorzy i wykonawcy, prądy i kierunki, dzieła|aùtór=Bartłomiej Kaczorowski (prz. red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=PWN|stronë=356–362|jãzëk=pl|aùtór r=Roman Kowal|aùtór2=Sławomir Żurawski (red.)}}</ref><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. Dżez òd zôczątkù béł mùzyką sztilisticzno zmienną: òd archajicznégò [[Nowòòrleańsczi dżez|nowòòrleańsczégò dżezu]], dixielandu i [[Chicagòwsczi dżez|chicagòwsczégò sztilu]], przez [[Swing (dżez)|swing]] i big-bandowi dżez, pò bebop, cool jazz, hard bop, free jazz, [[mòdalny dżez]], jazz-rock/fusion, third stream, bossa novã i jiné òdmianë łączącé dżez z [[Pop|pòpùlarną mùzyką]], [[Latinoamerikańskô mùzyka|latinoską]], awangardową abò artisticzną mùzyką<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. W rozwiju dżezu wôżné bëłë wëmienioné òstrzódczi i cządë: [[Nowi Òrlean]], Chicago, [[Nowi Jork]] i Kansas City, a pózni rozkòscérzenie sã dżezu w Eùropie a jegò dalszé przesztôłcenia pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]]<ref name="em" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. Tipicznym dżezowim instrumentóm słëchają [[dãté instrumentë]] – [[trąbka]], [[pùzón]], klarnet i [[saksofón]] – a ritmicznô sekcjô z [[Fòrtepian|fòrtepianã]], [[Kòntrabas|kòntrabasã]] abò [[Basowô gitara|basową gitarą]], [[Gitara|gitarą]], [[Perkùsjô|trądlama]] i tej-sej [[bandżo]]; w różnëch òdmianach nen skłôd biwôł rozszérzwióny abò mòdifikòwóny<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. [[Spiéw|Wòkalnô wiôrszta]] w dżezu nie je kòniecznô, ale wëstãpùje w dżezowëch [[Piesniô|piesniach]], bluesu, spirituals, sztandardach a w technikach taczich jak scat, w chtërnëch [[Lëdzczi głos|głos]] biwô traktowóny instrumentalno<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name=":1" />. Òb XX wiek dżez przeszedł drogã òd ùżëtkòwi, tuńcowi i pòpùlarny mùzyczi do jedny òd nôwôżniészich fòrmów [[Klasycznô mùzyka|artisticzny mùzyczi]], zachòwùjącë równoczasno sëlną zrzesz z wëkònôwczą praktiką, [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacją]] i indiwidualnym sztilã mùzyków<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. [[Etimòlogiô]] pòchwôtu „dżez” nie je gwësnô. No słowò bëło ze zaczątkù zapisowóné na różné ôrtë („jass”, „jas”, „jazz”). Jednym òd nôwczasniészich ùdokùmentowónëch ùżëców terminu w òdniesenim do mùzyczi béł [[1915]] rok w Chicaho, dze słowò „jazz” ùżiwóné bëło wedle nowégò, welech tuńcowégò i pòpùlarnégò sztilu. Niedługò pózni miono ùgruńtowało sã w kùlturze<ref name=":1" />. Do nôpòpùlarniészich dżezowëch artistów nôleżą: [[Louis Armstrong]], [[Duke Ellington]], [[Ella Fitzgerald]], [[Miles Davis]], [[John Coltrane]], w [[Pòlsce]]: [[Krësztof Kòmeda]], [[Andrzéj Trzaskòwsczi]], [[Michôł Ùrbaniôk]], [[Tomôsz Stańkò]], [[Ùrszula Dudzôk]], a na Kaszëbach: [[Grażina Łobaszewskô]], [[Paùel Ruszkòwsczi]], Almost Jazz Group. ==Przëpisë== <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] 88bt8yn6luhdnwakvw950wqf396t9ck 222480 222479 2026-10-30T22:13:19Z Terrus38 14026 222480 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Andri_from_Pagefire_-_Pushing_The_Pianist_Down_The_Stairs.wav|mały|Ùsôdzk „Pushing The Pianist Down The Stairs” jakno przëkłôd [[Swing (dżez)|swingù]] – jedny òd nôpòpùlarniészich òdmianów dżezu]] '''Dżez''' ({{Jãz.|en}} ''jazz'') – żoch [[Terôczasnô mùzyka|terôczasny mùzyczi]] pòwstałi w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]], ùsztôłcony na przełómanim XIX i XX wiekù z elementów bluesa, ragtime’ù, spirituals, ''work songs'' i marszowò-tuńcowëch [[Tradicjô|tradicjów]], òsoblëwie w strzodowiszczu [[Afroamerikanie|afroamerikanów]] mieszkającëch w [[Nowi Òrlean|Nowim Òrleanie]]<ref name="em">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=83-01-13410-0|titel=Encyklopedia muzyki|aùtór=Andrzej Chodkowski (red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=Wydawnictwo Naukowe PWN|jãzëk=pl|stronë=401–403}}</ref><ref name="ekiert">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=978-83-7200-087-3|titel=Bliżej muzyki: encyklopedia|aùtór=Janusz Ekiert|plac=Warszawa|wëdôwca=Muza SA|jãzëk=pl|stronë=212–219}}</ref><ref name=":1">{{Cytuj starnã|titel=jazz|url=https://www.britannica.com/art/jazz|data przëstãpù=2026-05-20|jãzëk=en|òpùblikòwóny=Encyclopædia Britannica|data=2026-05-06}}</ref>. Jegò spòdlim je pòłączenié [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacje]], [[Synkòpa (mùzyka)|synkòpòwónégò]] [[Ritm (mùzyka)|ritmù]], [[Swing (ritm)|swingòwaniégò]], indiwidualnégò brzëmieniô [[Mùzyk|wëkònôwców]], [[Pòlifònia|pòlifòniczny]] [[Mùzyczné karno|karnowi]] grë a [[Harmónika (mùzyka)|harmóniczi]] wëchôdający dzélã z eùropejsczi tradicje<ref name="empwn">{{Cytuj knéżkã|rok=2007|isbn=9788301152291|titel=Muzyka. Encyklopedia PWN. Kompozytorzy i wykonawcy, prądy i kierunki, dzieła|aùtór=Bartłomiej Kaczorowski (prz. red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=PWN|stronë=356–362|jãzëk=pl|aùtór r=Roman Kowal|aùtór2=Sławomir Żurawski (red.)}}</ref><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. Dżez òd zôczątkù béł mùzyką sztilisticzno zmienną: òd archajicznégò [[Nowòòrleańsczi dżez|nowòòrleańsczégò dżezu]], dixielandu i [[Chicagòwsczi dżez|chicagòwsczégò sztilu]], przez [[Swing (dżez)|swing]] i big-bandowi dżez, pò bebop, cool jazz, hard bop, free jazz, [[mòdalny dżez]], jazz-rock/fusion, third stream, bossa novã i jiné òdmianë łączącé dżez z [[Pop|pòpùlarną mùzyką]], [[Latinoamerikańskô mùzyka|latinoską]], awangardową abò artisticzną mùzyką<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. W rozwiju dżezu wôżné bëłë wëmienioné òstrzódczi i cządë: [[Nowi Òrlean]], Chicago, [[Nowi Jork]] i Kansas City, a pózni rozkòscérzenie sã dżezu w Eùropie a jegò dalszé przesztôłcenia pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]]<ref name="em" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. Tipicznym dżezowim instrumentóm słëchają [[dãté instrumentë]] – [[trąbka]], [[pùzón]], klarnet i [[saksofón]] – a ritmicznô sekcjô z [[Fòrtepian|fòrtepianã]], [[Kòntrabas|kòntrabasã]] abò [[Basowô gitara|basową gitarą]], [[Gitara|gitarą]], [[Perkùsjô|trądlama]] i tej-sej [[bandżo]]; w różnëch òdmianach nen skłôd biwôł rozszérzwióny abò mòdifikòwóny<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. [[Spiéw|Wòkalnô wiôrszta]] w dżezu nie je kòniecznô, ale wëstãpùje w dżezowëch [[Piesniô|piesniach]], bluesu, spirituals, sztandardach a w technikach taczich jak scat, w chtërnëch [[Lëdzczi głos|głos]] biwô traktowóny instrumentalno<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name=":1" />. Òb XX wiek dżez przeszedł drogã òd ùżëtkòwi, tuńcowi i pòpùlarny mùzyczi do jedny òd nôwôżniészich fòrmów [[Klasycznô mùzyka|artisticzny mùzyczi]], zachòwùjącë równoczasno sëlną zrzesz z wëkònôwczą praktiką, [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacją]] i indiwidualnym sztilã mùzyków<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. [[Etimòlogiô]] pòchwôtu „dżez” nie je gwësnô. No słowò bëło ze zaczątkù zapisowóné na różné ôrtë („jass”, „jas”, „jazz”). Jednym òd nôwczasniészich ùdokùmentowónëch ùżëców terminu w òdniesenim do mùzyczi béł [[1915]] rok w Chicaho, dze słowò „jazz” ùżiwóné bëło wedle nowégò, welech tuńcowégò i pòpùlarnégò sztilu. Niedługò pózni miono ùgruńtowało sã w kùlturze<ref name=":1" />. Do nôpòpùlarniészich dżezowëch artistów nôleżą: [[Louis Armstrong]], [[Duke Ellington]], [[Ella Fitzgerald]], [[Miles Davis]], [[John Coltrane]], w [[Pòlskô|Pòlsce]]: [[Krësztof Kòmeda]], [[Andrzéj Trzaskòwsczi]], [[Michôł Ùrbaniôk]], [[Tomôsz Stańkò]], [[Ùrszula Dudzôk]], a na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]: [[Grażina Łobaszewskô]], [[Paùel Ruszkòwsczi]], Almost Jazz Group. ==Przëpisë== <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] 1l4ov0n6har2vp9js9yqkce44yofdtf 222481 222480 2026-10-30T22:14:20Z Terrus38 14026 222481 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Andri_from_Pagefire_-_Pushing_The_Pianist_Down_The_Stairs.wav|mały|Ùsôdzk „Pushing The Pianist Down The Stairs” jakno przëkłôd [[Swing (dżez)|swingù]] – jedny òd nôpòpùlarniészich òdmianów dżezu]] '''Dżez''' ({{Jãz.|en}} ''jazz'') – żoch [[Terôczasnô mùzyka|terôczasny mùzyczi]] pòwstałi w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]], ùsztôłcony na przełómanim XIX i XX wiekù z elementów bluesa, ragtime’ù, spirituals, ''work songs'' i marszowò-tuńcowëch [[Tradicjô|tradicjów]], òsoblëwie w strzodowiszczu [[Afroamerikanie|afroamerikanów]] mieszkającëch w [[Nowi Òrlean|Nowim Òrleanie]]<ref name="em">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=83-01-13410-0|titel=Encyklopedia muzyki|aùtór=Andrzej Chodkowski (red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=Wydawnictwo Naukowe PWN|jãzëk=pl|stronë=401–403}}</ref><ref name="ekiert">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=978-83-7200-087-3|titel=Bliżej muzyki: encyklopedia|aùtór=Janusz Ekiert|plac=Warszawa|wëdôwca=Muza SA|jãzëk=pl|stronë=212–219}}</ref><ref name=":1">{{Cytuj starnã|titel=jazz|url=https://www.britannica.com/art/jazz|data przëstãpù=2026-05-20|jãzëk=en|òpùblikòwóny=Encyclopædia Britannica|data=2026-05-06}}</ref>. Jegò spòdlim je pòłączenié [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacje]], [[Synkòpa (mùzyka)|synkòpòwónégò]] [[Ritm (mùzyka)|ritmù]], [[Swing (ritm)|swingòwaniégò]], indiwidualnégò brzëmieniô [[Mùzyk|wëkònôwców]], [[Pòlifònia|pòlifòniczny]] [[Mùzyczné karno|karnowi]] grë a [[Harmónika (mùzyka)|harmóniczi]] wëchôdający dzélã z eùropejsczi tradicje<ref name="empwn">{{Cytuj knéżkã|rok=2007|isbn=9788301152291|titel=Muzyka. Encyklopedia PWN. Kompozytorzy i wykonawcy, prądy i kierunki, dzieła|aùtór=Bartłomiej Kaczorowski (prz. red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=PWN|stronë=356–362|jãzëk=pl|aùtór r=Roman Kowal|aùtór2=Sławomir Żurawski (red.)}}</ref><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. Dżez òd zôczątkù béł mùzyką sztilisticzno zmienną: òd archajicznégò [[Nowòòrleańsczi dżez|nowòòrleańsczégò dżezu]], dixielandu i [[Chicagòwsczi dżez|chicagòwsczégò sztilu]], przez [[Swing (dżez)|swing]] i big-bandowi dżez, pò bebop, cool jazz, hard bop, free jazz, [[mòdalny dżez]], jazz-rock/fusion, third stream, bossa novã i jiné òdmianë łączącé dżez z [[Pop|pòpùlarną mùzyką]], [[Latinoamerikańskô mùzyka|latinoską]], awangardową abò artisticzną mùzyką<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. W rozwiju dżezu wôżné bëłë wëmienioné òstrzódczi i cządë: [[Nowi Òrlean]], Chicago, [[Nowi Jork]] i Kansas City, a pózni rozkòscérzenie sã dżezu w Eùropie a jegò dalszé przesztôłcenia pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]]<ref name="em" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. [[Òbrôzk:Tress-Jazz-in-Tygmont-color-AB.jpg|mały|Dżezowi kòncert we Warszawie]] Tipicznym dżezowim instrumentóm słëchają [[dãté instrumentë]] – [[trąbka]], [[pùzón]], klarnet i [[saksofón]] – a ritmicznô sekcjô z [[Fòrtepian|fòrtepianã]], [[Kòntrabas|kòntrabasã]] abò [[Basowô gitara|basową gitarą]], [[Gitara|gitarą]], [[Perkùsjô|trądlama]] i tej-sej [[bandżo]]; w różnëch òdmianach nen skłôd biwôł rozszérzwióny abò mòdifikòwóny<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. [[Spiéw|Wòkalnô wiôrszta]] w dżezu nie je kòniecznô, ale wëstãpùje w dżezowëch [[Piesniô|piesniach]], bluesu, spirituals, sztandardach a w technikach taczich jak scat, w chtërnëch [[Lëdzczi głos|głos]] biwô traktowóny instrumentalno<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name=":1" />. Òb XX wiek dżez przeszedł drogã òd ùżëtkòwi, tuńcowi i pòpùlarny mùzyczi do jedny òd nôwôżniészich fòrmów [[Klasycznô mùzyka|artisticzny mùzyczi]], zachòwùjącë równoczasno sëlną zrzesz z wëkònôwczą praktiką, [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacją]] i indiwidualnym sztilã mùzyków<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. [[Etimòlogiô]] pòchwôtu „dżez” nie je gwësnô. No słowò bëło ze zaczątkù zapisowóné na różné ôrtë („jass”, „jas”, „jazz”). Jednym òd nôwczasniészich ùdokùmentowónëch ùżëców terminu w òdniesenim do mùzyczi béł [[1915]] rok w Chicaho, dze słowò „jazz” ùżiwóné bëło wedle nowégò, welech tuńcowégò i pòpùlarnégò sztilu. Niedługò pózni miono ùgruńtowało sã w kùlturze<ref name=":1" />. Do nôpòpùlarniészich dżezowëch artistów nôleżą: [[Louis Armstrong]], [[Duke Ellington]], [[Ella Fitzgerald]], [[Miles Davis]], [[John Coltrane]], w [[Pòlskô|Pòlsce]]: [[Krësztof Kòmeda]], [[Andrzéj Trzaskòwsczi]], [[Michôł Ùrbaniôk]], [[Tomôsz Stańkò]], [[Ùrszula Dudzôk]], a na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]: [[Grażina Łobaszewskô]], [[Paùel Ruszkòwsczi]], Almost Jazz Group. ==Przëpisë== <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] 9yt5whzbfayp3v2l0nc2jcy3xidx1vb 222795 222481 2026-10-31T11:56:04Z HaxelKaszëba 17492 222795 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Dżez | òdjimk = Tress-Jazz-in-Tygmont-color-AB.jpg | òpisënk = Dżezowi kòncert we Warszawie. | lata rozwiju = kùńc XIX w. – pòczątk XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] ([[Nowi Òrlean]]) | zrzeszoné ôrtë = [[blues]], [[ragtime]], [[spirituals]], [[marszowô mùzyka]] | jinstrumentë = [[saksofón]], [[trąbka]], [[pùzón]], [[klarnet]], [[fòrtepión]], [[kòntrabas]], [[perkùsjô]], [[gitara]], [[wòkal]] | zortë = [[swing]], [[bebop]], [[cool jazz]], [[hard bop]], [[free jazz]], [[jazz fusion]], [[smooth jazz]], [[acid jazz]], [[latin jazz]], [[jazz funk]], [[avant-garde jazz]], [[soul jazz]], [[gypsy jazz]] | artiscë = [[Louis Armstrong]], [[Duke Ellington]], [[Miles Davis]], [[John Coltrane]], [[Charlie Parker]], [[Dizzy Gillespie]], [[Thelonious Monk]], [[Ella Fitzgerald]], [[Billie Holiday]], [[Count Basie]], [[Benny Goodman]], [[Charles Mingus]], [[Herbie Hancock]], [[Dave Brubeck]], [[Chet Baker]], [[Sun Ra]] | starna www = }} [[Òbrôzk:Andri_from_Pagefire_-_Pushing_The_Pianist_Down_The_Stairs.wav|mały|Ùsôdzk „Pushing The Pianist Down The Stairs” jakno przëkłôd [[Swing (dżez)|swingù]] – jedny òd nôpòpùlarniészich òdmianów dżezu]] '''Dżez''' ({{Jãz.|en}} ''jazz'') – żoch [[Terôczasnô mùzyka|terôczasny mùzyczi]] pòwstałi w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]], ùsztôłcony na przełómanim XIX i XX wiekù z elementów bluesa, ragtime’ù, spirituals, ''work songs'' i marszowò-tuńcowëch [[Tradicjô|tradicjów]], òsoblëwie w strzodowiszczu [[Afroamerikanie|afroamerikanów]] mieszkającëch w [[Nowi Òrlean|Nowim Òrleanie]]<ref name="em">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=83-01-13410-0|titel=Encyklopedia muzyki|aùtór=Andrzej Chodkowski (red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=Wydawnictwo Naukowe PWN|jãzëk=pl|stronë=401–403}}</ref><ref name="ekiert">{{Cytuj knéżkã|rok=2006|isbn=978-83-7200-087-3|titel=Bliżej muzyki: encyklopedia|aùtór=Janusz Ekiert|plac=Warszawa|wëdôwca=Muza SA|jãzëk=pl|stronë=212–219}}</ref><ref name=":1">{{Cytuj starnã|titel=jazz|url=https://www.britannica.com/art/jazz|data przëstãpù=2026-05-20|jãzëk=en|òpùblikòwóny=Encyclopædia Britannica|data=2026-05-06}}</ref>. Jegò spòdlim je pòłączenié [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacje]], [[Synkòpa (mùzyka)|synkòpòwónégò]] [[Ritm (mùzyka)|ritmù]], [[Swing (ritm)|swingòwaniégò]], indiwidualnégò brzëmieniô [[Mùzyk|wëkònôwców]], [[Pòlifònia|pòlifòniczny]] [[Mùzyczné karno|karnowi]] grë a [[Harmónika (mùzyka)|harmóniczi]] wëchôdający dzélã z eùropejsczi tradicje<ref name="empwn">{{Cytuj knéżkã|rok=2007|isbn=9788301152291|titel=Muzyka. Encyklopedia PWN. Kompozytorzy i wykonawcy, prądy i kierunki, dzieła|aùtór=Bartłomiej Kaczorowski (prz. red.)|plac=Warszawa|wëdôwca=PWN|stronë=356–362|jãzëk=pl|aùtór r=Roman Kowal|aùtór2=Sławomir Żurawski (red.)}}</ref><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. Dżez òd zôczątkù béł mùzyką sztilisticzno zmienną: òd archajicznégò [[Nowòòrleańsczi dżez|nowòòrleańsczégò dżezu]], dixielandu i [[Chicagòwsczi dżez|chicagòwsczégò sztilu]], przez [[Swing (dżez)|swing]] i big-bandowi dżez, pò bebop, cool jazz, hard bop, free jazz, [[mòdalny dżez]], jazz-rock/fusion, third stream, bossa novã i jiné òdmianë łączącé dżez z [[Pop|pòpùlarną mùzyką]], [[Latinoamerikańskô mùzyka|latinoską]], awangardową abò artisticzną mùzyką<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. W rozwiju dżezu wôżné bëłë wëmienioné òstrzódczi i cządë: [[Nowi Òrlean]], Chicago, [[Nowi Jork]] i Kansas City, a pózni rozkòscérzenie sã dżezu w Eùropie a jegò dalszé przesztôłcenia pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]]<ref name="em" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. Tipicznym dżezowim instrumentóm słëchają [[dãté instrumentë]] – [[trąbka]], [[pùzón]], klarnet i [[saksofón]] – a ritmicznô sekcjô z [[Fòrtepian|fòrtepianã]], [[Kòntrabas|kòntrabasã]] abò [[Basowô gitara|basową gitarą]], [[Gitara|gitarą]], [[Perkùsjô|trądlama]] i tej-sej [[bandżo]]; w różnëch òdmianach nen skłôd biwôł rozszérzwióny abò mòdifikòwóny<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" />. [[Spiéw|Wòkalnô wiôrszta]] w dżezu nie je kòniecznô, ale wëstãpùje w dżezowëch [[Piesniô|piesniach]], bluesu, spirituals, sztandardach a w technikach taczich jak scat, w chtërnëch [[Lëdzczi głos|głos]] biwô traktowóny instrumentalno<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name=":1" />. Òb XX wiek dżez przeszedł drogã òd ùżëtkòwi, tuńcowi i pòpùlarny mùzyczi do jedny òd nôwôżniészich fòrmów [[Klasycznô mùzyka|artisticzny mùzyczi]], zachòwùjącë równoczasno sëlną zrzesz z wëkònôwczą praktiką, [[Improwizacjô (mùzyka)|improwizacją]] i indiwidualnym sztilã mùzyków<ref name="em" /><ref name="empwn" /><ref name="ekiert" /><ref name=":1" />. [[Etimòlogiô]] pòchwôtu „dżez” nie je gwësnô. No słowò bëło ze zaczątkù zapisowóné na różné ôrtë („jass”, „jas”, „jazz”). Jednym òd nôwczasniészich ùdokùmentowónëch ùżëców terminu w òdniesenim do mùzyczi béł [[1915]] rok w Chicaho, dze słowò „jazz” ùżiwóné bëło wedle nowégò, welech tuńcowégò i pòpùlarnégò sztilu. Niedługò pózni miono ùgruńtowało sã w kùlturze<ref name=":1" />. Do nôpòpùlarniészich dżezowëch artistów nôleżą: [[Louis Armstrong]], [[Duke Ellington]], [[Ella Fitzgerald]], [[Miles Davis]], [[John Coltrane]], w [[Pòlskô|Pòlsce]]: [[Krësztof Kòmeda]], [[Andrzéj Trzaskòwsczi]], [[Michôł Ùrbaniôk]], [[Tomôsz Stańkò]], [[Ùrszula Dudzôk]], a na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]: [[Grażina Łobaszewskô]], [[Paùel Ruszkòwsczi]], Almost Jazz Group. ==Przëpisë== <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] 6gbjjv6jhwlg7h1j1qo8vr7gprqn6ui Kategòrëjô:Mòdułë do szablónów 14 14779 222488 2026-10-31T00:17:21Z Iketsi 3254 + 222488 wikitext text/x-wiki {{Commons}} {{Kat Òbaczë téż|Szablónë do szablónów}} [[Kategòrëjô:Mòdułë wedle ôrtu starnë|Szablóna]] 3t17p3li315a9sqennwo3jxbmzjxa04 Szablóna:Ifnumber 10 14780 222492 2026-10-31T00:48:57Z Iketsi 3254 N 222492 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:#ifeq: {{safesubst:lc:{{{1|}}}}} | e | {{{3|0}}} | {{safesubst:#iferror:{{safesubst:#expr:{{{1|}}}*0}}|{{{3|0}}}|{{{2|1}}}}} }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> 5xciazgkx4w1o5rjm56t02p9olaoo87 Kategòrëjô:Szablony przeliczników 14 14781 222495 2026-10-31T01:11:51Z Iketsi 3254 N 222495 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Szablónë]] mywcudmvidtzet9fibhjpglwshrqlrg 222559 222495 2026-10-31T03:36:11Z Iketsi 3254 ⚠️ 222559 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Szablónë|⚠️]] 0vop9out9zd1weub108bu0i2tqojhfu Moduł:ShowIncludeonly 828 14782 222505 2026-10-31T01:41:20Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Moduł:ShowIncludeonly]] do [[Moduł:ShowSource]] 222505 Scribunto text/plain return require [[Moduł:ShowSource]] ioszzqlsufhxok2ruanawsa5hoyr46z 222511 222505 2026-10-31T01:43:38Z Iketsi 3254 {{ADR}} 222511 Scribunto text/plain -- {{ADR}} iysyya41a6jh2w2zr63gic04swsy2jy Kategòrëjô:Szablónë lëstów 14 14783 222512 2026-10-31T01:47:03Z Iketsi 3254 N 222512 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Szablónë|Lëstë]] a58ghby7lozkpm1p4v38i1rzq7i82ak Szablóna:Zdrojowi kòd 10 14784 222518 2026-10-31T01:54:31Z Iketsi 3254 N 222518 wikitext text/x-wiki == Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}} mdr8k24x66ecdrooz3dhij16m4dxyyj 222519 222518 2026-10-31T01:55:18Z Iketsi 3254 kat. 222519 wikitext text/x-wiki <includeonly>== Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do szablónów]]</noinclude> tgx8p8ncn47gs3aouu18qjso3vvvibh 222520 222519 2026-10-31T01:55:37Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do szablónów|Szablónë do szablónów]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do dokùmentacje szablónów|Szablónë do dokùmentacje szablónów]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 222520 wikitext text/x-wiki <includeonly>== Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do dokùmentacje szablónów]] </noinclude> krxudjgfkopk4hy3f1oygg49vdaimtm 222521 222520 2026-10-31T01:56:41Z Iketsi 3254 + 222521 wikitext text/x-wiki <includeonly>== Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}}</includeonly><noinclude> {{Zdrojowi kòd}} [[Kategòrëjô:Szablónë do dokùmentacje szablónów]] </noinclude> jay2m2zq11jcrhyz9mkk614szzksjol 222526 222521 2026-10-31T02:08:37Z Iketsi 3254 {{{{{|safesubst:}}} 222526 wikitext text/x-wiki == Zdrojowi kòd == {{{{{|safesubst:}}}#invoke:ShowSource|main}}<noinclude> {{Zdrojowi kòd}} [[Kategòrëjô:Szablónë do dokùmentacje szablónów]] </noinclude> aca16noc59h94vkb3onjubmeogwhs9o 222527 222526 2026-10-31T02:08:51Z Iketsi 3254 - 222527 wikitext text/x-wiki == Zdrojowi kòd == {{{{{|safesubst:}}}#invoke:ShowSource|main}}<noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do dokùmentacje szablónów]] </noinclude> 91g5ahbhwxicniug359qbq5yjvtbumo 222528 222527 2026-10-31T02:16:48Z Iketsi 3254 - 222528 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:ShowSource|main}}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do dokùmentacje szablónów]] </noinclude> s27uz4xmq0rc1fb0911b6p3e92l0gcq 222530 222528 2026-10-31T02:48:36Z Iketsi 3254 - 222530 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 Kategòrëjô:Szablónë do infoboxów 14 14785 222538 2026-10-31T03:14:43Z Iketsi 3254 N 222538 wikitext text/x-wiki {{Commons}} {{Kat Òbaczë téż|Mòdułë do infoboxów}} [[Kategòrëjô:Infoboxë| Szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë do szablónów]] mmiyarfhm913btxchmzszpvry2iiic6 Kategòrëjô:Mòdułë do infoboxów 14 14786 222539 2026-10-31T03:16:01Z Iketsi 3254 N 222539 wikitext text/x-wiki {{Commons}} {{Kat Òbaczë téż|Szablónë do szablónów}} [[Kategòrëjô:Mòdułë wedle ôrtu starnë|Mòdułë]] e96824xowd6mncop5lhngycrz1yi8hc 222540 222539 2026-10-31T03:16:33Z Iketsi 3254 infoboxów 222540 wikitext text/x-wiki {{Commons}} {{Kat Òbaczë téż|Szablónë do infoboxów}} [[Kategòrëjô:Mòdułë wedle ôrtu starnë|Mòdułë]] tss7fzvifqnvp3ryq74heoqxzzd948n 222541 222540 2026-10-31T03:17:20Z Iketsi 3254 kat. 222541 wikitext text/x-wiki {{Commons}} {{Kat Òbaczë téż|Szablónë do infoboxów}} [[Kategòrëjô:Infoboxë| Mòdułë]] [[Kategòrëjô:Mòdułë do szablónów]] jelxz4o51d9z8n0ondgqm5bbqbbbq4h Jazz 0 14787 222578 2026-10-31T10:12:49Z Terrus38 14026 Przeczérowanié do [[Dżez]] 222578 wikitext text/x-wiki #TAM [[Dżez]] c7oirnls08m9xgi5qivoo0plg6ostlj Friderik Chòpin 0 14788 222580 2026-10-31T10:20:19Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Friderik Chòpin]] do [[Fridrik Szopen]]: pisënk 222580 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Fridrik Szopen]] rjj3xlkt34rmemvgeb61ugkq2pg737g 222586 222580 2026-10-31T10:22:18Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Fridrik Szopen]] 222586 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Friderika Chopina we Wejrowie 0 14789 222585 2026-10-31T10:21:58Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Friderika Chopina we Wejrowie]] do [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Fridrika Szopena we Wejrowie]]: pisënk 222585 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Fridrika Szopena we Wejrowie]] 2208iuuvb4vl6l8r791a0m3bmlsu10i 222587 222585 2026-10-31T10:22:27Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Fridrika Szopena we Wejrowie]] 222587 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Industrëjô 0 14790 222606 2026-10-31T10:47:39Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Industrëjô]] do [[Industriô]]: pisënk 222606 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Industriô]] c5h43thx76f1h0iq4iqx455r0juhtrb 222608 222606 2026-10-31T10:48:24Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Industriô]] 222608 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Biblëjô 0 14791 222615 2026-10-31T10:53:56Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Biblëjô]] do [[Bibliô]]: pisënk 222615 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Bibliô]] gp2ezmri2rx217ti4m0sh6yd6fxw8y4 222629 222615 2026-10-31T10:58:15Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Bibliô]] 222629 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Kategòrëjô:Bibliowé roscënë 14 14792 222639 2026-10-31T11:00:28Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Bibliowé roscënë]] do [[Kategòrëjô:Biblijné roscënë]]: sztandard 222639 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Biblijné roscënë]] kr5wwnya9vxx3iz0dd9vnlof021pz9u 222640 222639 2026-10-31T11:00:42Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Biblijné roscënë]] 222640 wikitext text/x-wiki {{ADR|sztandard}} r2y3wyr3kcv2ssnwv2tjmue4o4ihwo3 Kategòrëjô:Jupiter 14 14793 222677 2026-10-31T11:12:30Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Jupiter]] do [[Kategòrëjô:Jowisz]] 222677 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Jowisz]] pqgqo9890rtcx6qz9t28ezc8idf4qlp 222678 222677 2026-10-31T11:12:46Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Jowisz]] 222678 wikitext text/x-wiki {{ADR|sztandard}} r2y3wyr3kcv2ssnwv2tjmue4o4ihwo3 Jupiter 0 14794 222680 2026-10-31T11:13:01Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Jupiter]] do [[Jowisz]] 222680 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Jowisz]] dyfwd012m87j4zyo3bg7bgvz5enn21v Miesądze Kordylewsczégò 0 14795 222684 2026-10-31T11:17:06Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Miesądze Kordylewsczégò]] do [[Miesądze Kordilewsczégò]]: pisënk 222684 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Miesądze Kordilewsczégò]] 6lkhqa6yd8qih1vy9k4on7qquzsrsly 222689 222684 2026-10-31T11:18:08Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Miesądze Kordilewsczégò]] 222689 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Miesądze Kordilewsczégò 0 14796 222686 2026-10-31T11:17:22Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Miesądze Kordilewsczégò]] do [[Miesądze Kòrdilewsczégò]]: pisënk 222686 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Miesądze Kòrdilewsczégò]] 28tg87zxw3ny132boe3hipcexkcd47t 222688 222686 2026-10-31T11:18:03Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Miesądze Kòrdilewsczégò]] 222688 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Pluton 0 14797 222691 2026-10-31T11:18:28Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Pluton]] do [[Plutón]]: sztandard 222691 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Plutón]] 1ju6ogvbcnu79znt6flfaq6bymdlhfo Medicëna 0 14798 222710 2026-10-31T11:24:23Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Medicëna]] do [[Medicyna]]: pisënk 222710 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Medicyna]] l6k44a49u0530tga6he1h2y0glrdcpi 222794 222710 2026-10-31T11:52:59Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Medicyna]] 222794 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Kùra 0 14799 222717 2026-10-31T11:26:22Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kùra]] do [[Domôcô kùra]]: gatënk 222717 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Domôcô kùra]] i966hr7l47ukvid6ms84btzrz8cvc11 Mëga 0 14800 222719 2026-10-31T11:27:07Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Mëga]] do [[Mëgòwaté]] 222719 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Mëgòwaté]] lvi5nr0yd99onwrbc01pbrdojqfy970 Kòt 0 14801 222721 2026-10-31T11:30:41Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kòt]] do [[Domôcy kòt]]: gatënk 222721 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Domôcy kòt]] qeg33rrjtxgtt5rf3b6zt597x3kubzg Weterinarnô medicyna 0 14802 222726 2026-10-31T11:33:25Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Weterinarnô medicyna]] do [[Weterinarijnô medicyna]]: sztandard 222726 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Weterinarijnô medicyna]] j8wpyeo9jgmgzpkkbptqz14sch9sxxd 222727 222726 2026-10-31T11:33:38Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Weterinarijnô medicyna]] 222727 wikitext text/x-wiki {{ADR|sztandard}} r2y3wyr3kcv2ssnwv2tjmue4o4ihwo3 Ùczba 0 14803 222733 2026-10-31T11:34:22Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Ùczba]] do [[Nôùka]]: ùczba znaczi co jinégò 222733 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Nôùka]] hdwl30xa4zi7dcsq5j66tvonql5llv5 Kategòrëjô:Nôtërné ùczbë 14 14804 222743 2026-10-31T11:38:36Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Nôtërné ùczbë]] do [[Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi]] 222743 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi]] nzkau3n44jyf1upucpyc31qufjhqzu9 222775 222743 2026-10-31T11:44:18Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi]] 222775 wikitext text/x-wiki {{ADR|słowizna}} rdy3xe8m3a8wf9fwbhlx4hs4yn2twfb Kategòrëjô:Spòlëznowé ùczbë 14 14805 222747 2026-10-31T11:39:04Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Spòlëznowé ùczbë]] do [[Kategòrëjô:Spòlëznowé nôùczi]] 222747 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Spòlëznowé nôùczi]] mjdek5qf86l6gpearpg75zwrsybncfh 222763 222747 2026-10-31T11:41:58Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Spòlëznowé nôùczi]] 222763 wikitext text/x-wiki {{ADR|słowizna}} rdy3xe8m3a8wf9fwbhlx4hs4yn2twfb Kategòrëjô:Dokładné ùczbë 14 14806 222749 2026-10-31T11:39:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Dokładné ùczbë]] do [[Kategòrëjô:Dokładné nôùczi]] 222749 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Dokładné nôùczi]] lc9vzv8fmyqevpz8mifll31q9rfoorr 222754 222749 2026-10-31T11:40:35Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Dokładné nôùczi]] 222754 wikitext text/x-wiki {{ADR|słowizna}} rdy3xe8m3a8wf9fwbhlx4hs4yn2twfb Moduł:WikidataCheck 828 14807 222753 2026-10-31T11:40:21Z Iketsi 3254 N 222753 Scribunto text/plain -- {{KatKòd|Mòdułë}} local p = {} local CATEGORIES = { wikidataitemMissing = 'Dodac element Wikipòdôwków', labelBlank = 'Dodac etikéta we Wikipòdôwkach', labelSame = 'Etikéta we Wikipòdôwkach = titel artikla', labelDifferent = 'Etikéta we Wikipòdôwkach ≠ titel artikla', descriptionBlank = 'Dodac opis we Wikipòdôwkach', } local LABEL_LANGUAGES = { 'csb', 'mul' } local function hasText(value) return type(value) == 'string' and value:match('%S') ~= nil end local function category(name) return '[[Category:' .. name .. ']]' end function p.main() local title = mw.title.getCurrentTitle() -- Mainspace. if title.namespace ~= 0 then return '' end local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if not itemId then return category(CATEGORIES.wikidataitemMissing) end local hasLabel = false local labelMatchesTitle = false local output = {} for _, lang in ipairs(LABEL_LANGUAGES) do local label = mw.wikibase.getLabelByLang(itemId, lang) if hasText(label) then hasLabel = true if label == title.text then labelMatchesTitle = true end end end local dsbDescription = mw.wikibase.getDescriptionByLang(itemId, 'csb') if not hasLabel then table.insert(output, category(CATEGORIES.labelBlank)) elseif labelMatchesTitle then table.insert(output, category(CATEGORIES.labelSame)) else table.insert(output, category(CATEGORIES.labelDifferent)) end if not hasText(dsbDescription) then table.insert(output, category(CATEGORIES.descriptionBlank)) end return table.concat(output) end return p rn6gpp7xp4l1p901ymy9zonxo2qh5jn 222755 222753 2026-10-31T11:40:51Z Iketsi 3254 test 222755 Scribunto text/plain -- /* {{KatKòd|Mòdułë}} */ local p = {} local CATEGORIES = { wikidataitemMissing = 'Dodac element Wikipòdôwków', labelBlank = 'Dodac etikéta we Wikipòdôwkach', labelSame = 'Etikéta we Wikipòdôwkach = titel artikla', labelDifferent = 'Etikéta we Wikipòdôwkach ≠ titel artikla', descriptionBlank = 'Dodac opis we Wikipòdôwkach', } local LABEL_LANGUAGES = { 'csb', 'mul' } local function hasText(value) return type(value) == 'string' and value:match('%S') ~= nil end local function category(name) return '[[Category:' .. name .. ']]' end function p.main() local title = mw.title.getCurrentTitle() -- Mainspace. if title.namespace ~= 0 then return '' end local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if not itemId then return category(CATEGORIES.wikidataitemMissing) end local hasLabel = false local labelMatchesTitle = false local output = {} for _, lang in ipairs(LABEL_LANGUAGES) do local label = mw.wikibase.getLabelByLang(itemId, lang) if hasText(label) then hasLabel = true if label == title.text then labelMatchesTitle = true end end end local dsbDescription = mw.wikibase.getDescriptionByLang(itemId, 'csb') if not hasLabel then table.insert(output, category(CATEGORIES.labelBlank)) elseif labelMatchesTitle then table.insert(output, category(CATEGORIES.labelSame)) else table.insert(output, category(CATEGORIES.labelDifferent)) end if not hasText(dsbDescription) then table.insert(output, category(CATEGORIES.descriptionBlank)) end return table.concat(output) end return p fyjhi0dpzjhzufx2cdnxet9uua1rrto 222758 222755 2026-10-31T11:41:11Z Iketsi 3254 - 222758 Scribunto text/plain local p = {} local CATEGORIES = { wikidataitemMissing = 'Dodac element Wikipòdôwków', labelBlank = 'Dodac etikéta we Wikipòdôwkach', labelSame = 'Etikéta we Wikipòdôwkach = titel artikla', labelDifferent = 'Etikéta we Wikipòdôwkach ≠ titel artikla', descriptionBlank = 'Dodac opis we Wikipòdôwkach', } local LABEL_LANGUAGES = { 'csb', 'mul' } local function hasText(value) return type(value) == 'string' and value:match('%S') ~= nil end local function category(name) return '[[Category:' .. name .. ']]' end function p.main() local title = mw.title.getCurrentTitle() -- Mainspace. if title.namespace ~= 0 then return '' end local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if not itemId then return category(CATEGORIES.wikidataitemMissing) end local hasLabel = false local labelMatchesTitle = false local output = {} for _, lang in ipairs(LABEL_LANGUAGES) do local label = mw.wikibase.getLabelByLang(itemId, lang) if hasText(label) then hasLabel = true if label == title.text then labelMatchesTitle = true end end end local dsbDescription = mw.wikibase.getDescriptionByLang(itemId, 'csb') if not hasLabel then table.insert(output, category(CATEGORIES.labelBlank)) elseif labelMatchesTitle then table.insert(output, category(CATEGORIES.labelSame)) else table.insert(output, category(CATEGORIES.labelDifferent)) end if not hasText(dsbDescription) then table.insert(output, category(CATEGORIES.descriptionBlank)) end return table.concat(output) end return p jg7go4zp9405l5zuwifnkakij67wnrl 222778 222758 2026-10-31T11:44:45Z Iketsi 3254 Wikipòdôwków 222778 Scribunto text/plain local p = {} local CATEGORIES = { wikidataitemMissing = 'Dodac element Wikipòdôwków', labelBlank = 'Dodac etikéta Wikipòdôwków', labelSame = 'Etikéta Wikipòdôwków = titel artikla', labelDifferent = 'Etikéta Wikipòdôwków ≠ titel artikla', descriptionBlank = 'Dodac opis Wikipòdôwków', } local LABEL_LANGUAGES = { 'csb', 'mul' } local function hasText(value) return type(value) == 'string' and value:match('%S') ~= nil end local function category(name) return '[[Category:' .. name .. ']]' end function p.main() local title = mw.title.getCurrentTitle() -- Mainspace. if title.namespace ~= 0 then return '' end local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if not itemId then return category(CATEGORIES.wikidataitemMissing) end local hasLabel = false local labelMatchesTitle = false local output = {} for _, lang in ipairs(LABEL_LANGUAGES) do local label = mw.wikibase.getLabelByLang(itemId, lang) if hasText(label) then hasLabel = true if label == title.text then labelMatchesTitle = true end end end local dsbDescription = mw.wikibase.getDescriptionByLang(itemId, 'csb') if not hasLabel then table.insert(output, category(CATEGORIES.labelBlank)) elseif labelMatchesTitle then table.insert(output, category(CATEGORIES.labelSame)) else table.insert(output, category(CATEGORIES.labelDifferent)) end if not hasText(dsbDescription) then table.insert(output, category(CATEGORIES.descriptionBlank)) end return table.concat(output) end return p si7vfr2yuwvmr52aih4snd1zotzwzuj Kategòrëjô:Òchrona środowiska 14 14808 222771 2026-10-31T11:43:06Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Òchrona środowiska]] do [[Kategòrëjô:Òchrona strzodowiszcza]]: kaszëbsczi jãzëk 222771 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Òchrona strzodowiszcza]] e76ondu2u0e2puuv57vbh666x1qc9el 222774 222771 2026-10-31T11:43:54Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Òchrona strzodowiszcza]] 222774 wikitext text/x-wiki {{ADR|kaszëbsczi jãzëk}} 2v1kkxatrony1qhsgdek2gvqiowwal7 Kategòrëjô:Hùmanistné ùczbë 14 14809 222784 2026-10-31T11:45:50Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Hùmanistné ùczbë]] do [[Kategòrëjô:Humanisticzné nôùczi]]: słowizna 222784 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Humanisticzné nôùczi]] n95k721pzgaryn4jv71vz8acdhnirzi 222785 222784 2026-10-31T11:46:09Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Humanisticzné nôùczi]] 222785 wikitext text/x-wiki {{ADR|słowizna}} rdy3xe8m3a8wf9fwbhlx4hs4yn2twfb Kategòrëjô:Ùczba 14 14810 222788 2026-10-31T11:46:37Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Ùczba]] do [[Kategòrëjô:Nôùka]]: słowizna 222788 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Nôùka]] 204jfmgyy4p17v37lbb9jrsek62u7h5 222789 222788 2026-10-31T11:46:48Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Nôùka]] 222789 wikitext text/x-wiki {{ADR|słowizna}} rdy3xe8m3a8wf9fwbhlx4hs4yn2twfb 222790 222789 2026-10-31T11:47:42Z Terrus38 14026 222790 wikitext text/x-wiki {{ADR|słowizna, ''ùczba'' nie òdpòwiôdô {{Jãz.|en}} ''science'', a barżi ''learning'', mòże téż bëc synonimã lekcje}} ed4mm0vr771buhmuiokk4qfbma85v2i Elëkcjowi królowie 0 14811 222792 2026-10-31T11:50:44Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Elëkcjowi królowie]] do [[Wòlnô elekcjô]]: titel, pisënk 222792 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Wòlnô elekcjô]] 9xbxqtiqepe6yt2xyqxqad9iwr5zx67 222793 222792 2026-10-31T11:51:07Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Wòlnô elekcjô]] 222793 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk, felënk precyzje}} hsqgzf08u9et3p6zsi8dsa1lbidrs0t