Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 48 223570 220051 2026-11-04T13:37:27Z Terrus38 14026 223570 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zamek Ksiazat Pomorskich w Szczecinie (widok z wiezy).jpg|mały|[[Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów w Szczecënie|Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów]] w Szczecënie. Szczecëno je nôwikszim gardã, chtëren òbjimô równo pòlskô, jak téż miemieckô definicëjô grańców regionu.]] {{Jiné znaczënczi}} '''Pòmòrskô''' abò '''Pòmòrzé''' ({{jãz.|de}} ''Pommern''<ref>Miemieckô pòzwa ''Pommern'' ë słowiańsczé pòzwë ''Pòmòrskô'' abò ''Pomorze'' nie pòkrëwają sã całowno; òbaczë karno ''Geògrafiô'' pò wicë informacëji.</ref>, {{jãz.|pl}} ''Pomorze'', {{jãz.|la}} ''Pomerania'') je to [[historëcznô krôjna]] nad pôłniowim pòbrzegù [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrzégò]]. Miono òbéńdë mô [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczi wëprôwodzk]], pòchòdzy òd ''po more'' (< {{jãz.|xpsi}} *po morьje „(krôjna chtërnô sëgô) pò mòrze”)<ref name="Łab">Łabuda, G. et al., ''Historia Pomorza, tom I (do roku 1466), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1969.</ref>. Mieszkańcë krôjnë zwią sã ''[[Pòmòrzanie]]''. Rozdzélonô midzë [[Miemieckô|Miemiecką]] ë [[Pòlskô|Pòlską]], Pòmòrskô rozcygô sã z grëbsza òd [[Reknica|Reknicë]] kòl [[Strzelewò|Strzelewa]] na zôpadze, przez ùscé [[Òdra|Òdrë]] kòl [[Szczecëno|Szczecëna]] do ùscégò [[Wisła|Wisłë]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]. Nôwikszima pòmòrsczima òstrowama są [[Rana]], [[Ùznam (òstrów)|Ùznam]] ë [[Wòlin (òstrów)|Wòlin]]. Òbéńda słëchô do [[Westrzédnoeùropejskô Niżawa|Westrzédnoeùropejsczi Niżawë]]. Nôwikszé gardë krôjnë to [[Gduńsk]], [[Szczecëno]], [[Gdiniô]], [[Kòszalëno]], [[Stôłpskò]] ë [[Stôrgard]] w Pòlsczi, ë [[Strzelewò]] ë [[Grifiô]] w Miemiecczi. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò nie słëchają pòrénkòwé gardë Gduńsk ë Gdiniô do Pòmòrsczi, le do [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòmerelije]]. Òkróm gardów, charakterizëje sã Pòmòrskô bëlnym zalasenim ë rólnyma òbéńdama. Krôjna bëła mòckò dotkłô òbama swiatowima wòjnama ë wëmianama lëdztwa pò [[1945]]. Rolnictwò zajimô w pierszi rédze [[chów|chòwã bëdła]], [[lesnictwò|lestnictwã]], [[rëbaczenié|rëbaczenim]] ë [[ùprawa zbòżégò|ùprawã zbòżégò]]. Téż przemësłowé przerôbianié charnë zwëskiwô na wôżnoce. Òd XIX w. rozwijô sã [[turistika]], òsoblëwò w wëpòczinkòwich môlach wzdługą pòbrzegù. Kluczowé òbrëmia wërobnégò przemësłu to [[òkrãtownictwò]], [[mechanicznô jinżinierijô]], [[cëkrownictwò]] ë [[drzewny przemësł]]. Ùsłeżnotë ë sparłãczony z nimi przemësł stają sã wôżną czãscą òbéńdowi gòspòdarczi, nié bez wesprzënë wëższich szkòłów, z chtërnëch nôstarszi je [[Ùniwersitet w Grifji|Ùniwersitet w Grifii]] jim. Ernsta Moritza Arndta, założony w [[1457]]. == Geògrafiô == === Grańce === [[Òbrôzk:Provinz Pommern 1905.png|mały|Pòmrë w 1905 &mdash; Pòmòrskô pòdle „wąsczégò”, miemiecczégò pòjimaniégò.]] Pòlsczé pòjimanié grańców Pòmòrsczi je baro przëszerné. Żlë zôpadnô grańca miemiecczi czãscë céchëje sã samò, terôbëtnô pòlskô òbéńda zajimô bëlno wikszé òbrëmié, chtërno pòdle Miemców do Pòmòrsczi nie słëchô. Pòrénkòwą greńcã Pòmòrsczi wëznôcziwô rzéka [[Wisła]], pôłniową [[Niéc]] ë [[Warta]]. Region òbjimô tak [[Przédnô Pòmòrskô|Przedną Pòmòrskã]], [[Rana|Ranã]], pòlsczi pas pòbrzegów, [[Kaszëbë]], [[Pòmòrsczé Pòjezerzé]], [[Chełmëńskô Ziemia|Chełmëńskã]] ë [[Krajnô|Krajnã]], ë gardë taczé jak [[Gduńsk]], [[Bëdgòszcz]], [[Torń]], [[Piła]] czë [[Łącbarg]]. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò je Pòmòrskô jednaczô z [[Pòmrë|Pòmrami]], nierôz w nôszerszi sygù z [[1938]], le równo czãsto bez [[pielskô regencëjô|pielszczi regencëjé]]<ref>''Bertelsmann – Das Neue Universallexikon''. Wissen Media Verlag, Gütersloh/München 2007</ref>. Grańce na pôłniu ë pòrénkù są wic blós arbitralné ë òbstejają sã z objimã [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|władztwa Grifitów]], tak tej tegò co w Pòlsczi sã rôzmieje jako [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]. === Wëdrzatk ë struktura plónu === [[Òbrôzk:NP Vorp. Boddenlandschaft.JPG|mały|left|Brzég Bôłtu na pòrénk òd [[Zingst]].]] Pòmòrskô leżi w pasie pòbrzegów ë pòjezerzów. W regionie òdwôżëwają [[mòrena|mòrenné]] formacëje, wic je tu wiele jezorów a krôjòbrôz je grzëpòwati. Wiôlgô czãsc Pòmòrsczi ni je òdwòdnianô przez wikszé rzéczi, jak [[Òdra]], [[Wisła]] czë [[Łaba]], le przez krótczé rzéczi pòbrzegù, jak [[Reknica]], [[Ùkra]], [[Pôrsãta]], [[Słëpiô]] abò [[Łeba (rzéka)|Łeba]], chtërné wpôdają bezpòstrzédno do Bôłtu. Pòmòrskô brzegòwô liniô je naprocëm nierozwitô. Òbserwëje sã tendencëjã do ji ùprôszczaniégò, równo na skùtk dzejaniégò nôtëralnich jak ë antropògenicznëch czinników. Môłé zatoczi czãsto stają sã jezorama jakò nastãpstwò wërobieniégò sã sztremlëznë. Tak pòwstôłë jezora [[Łebskò]], [[Gardno]], [[Sôrbskò]], [[Wickò (jezoro)|Wickò]], [[Bùkòwò]] abò [[Jamno (jezoro)|Jamno]]. W [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodnëm Parkù „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] mòżnô òbaczëc ten proces: półòstrów [[Fischland-Darß-Zingst]] béł nonej trzema òstrowama Fischland, Darß ë Zingst, a terô stãpniowò zamëkô zatokã [[Darß-Zingster Boddenkette]]. Pòmòrskô je pòkrëtô lasama. [[Tëchòlsczé Bòrë]], [[Miasteckô Pùszczô]], [[Ùkrzańskô Pùszczô]] ë lasë dolënë [[Gwda|Gwdë]] kòl [[Piła|Piłë]] są to nowikszé lasné zgrëpinë regionu. Òbrobné òbéńdë leżą kòl wikszich gardów. Na terenie Pòmòrsczi je szesc nôrodnëch parków: [[Drawieńsczi Nôrodny Park]], [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodny Park „Tëchòlsczé Bòrë”]], [[Słowinsczi Nôrodny Park]] ë [[Wòlinsczi Nôrodny Park]] w Pòlsczi ë [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodny Park „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] ë [[Nôrodny Park Jasmund|Nôrodny Park „Jasmund”]] w Miemiecczi. Òkróm tegò w regionie je widzec jinszé formë òchronë nôtëralnégò strzodowiska: krôjmalënkòwé parczi (np. [[Krôjmalënkòwi Park Dolëna Słëpié|Krôjmalënkòwi Park „Dolëna Słëpié”]] kòl [[Stôłpskò|Stôłpska]] abò [[Jińsczi Krôjmalënkòwi Park]] kòl [[Stôrgard]]u), rezerwatë, òbeńdë chronionégò krôjòbrazu „[[Natura 2000]]” itp. === Historëczné pòdzelenié === [[Òbrôzk:119 Ratusz Głównego Miasta, ob. Muzeum Historyczne ul. Długa 46 nocą Rafał Peplinski.JPG|mały|[[Rôtësz Przédnégò Gardu w Gduńskù|Rôtësz Przédnégò Gardu]] w Gduńskù. Gduńsk je historëczną stolëcą pòrénkòwi czãscë Pòmòrsczi.]] We [[strzédnowiek|strzédnowiekù]] ùsztôłcëł sã pòdzélënk Pòmòrsczi na dwa główné regionë: '''[[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrskã]]''' z [[Gduńsk]]iem, dze mòcni bëło widzec pòlszczé wpłiwë, ë '''[[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]''' ze [[Szczecëno|Szczecënem]], chtërna nalôzłô sã we conie wpłiwów [[Swiãté Césarstwò Rzimsczé|Swiãtégò Césarstwa Rzimsczégò]] ë pòzdze miemiecczich krajów. Òb czas co w Pòlsczi sã rozszlachëje te òbéńdë przë pòmòcë znankòwników, chtërné nacziwają abò jich leżnosc wedle sebie (''Pomorze Wschodnie'', ''Pomorze Zachodnie''), abò jich stolëczné gardë (''Pomorze Gdańskie'' „Gduńsczé Pòmòrzé”, ''Pomorze Szczecińskie'' „Szczecëńsczé Pòmòrzé”), w miemiecczi terminologijé je miono ''Pommern'' brëkòwané blós w òdniesenim do zôpadnégò cządu regionu. Pòrénkòwô Pòmòrskô nazéwô sã ''Pommerellen'', a wic „Môłé Pòmòrskô”. Taczé pòdzelenié rzeszi sã z geòpòliticzną situacëją we strzédnowiekù, czej Zôpadnô Pòmòrskô ùtrzëmała razną samòstójnotã jako '''[[Pòmòrsczé Ksãżstwò]]''', a Pòrénkòwô Pòmòrskô weszło nôprzódka do [[państwò krzëżacczégò zôkonu|państwa krzëżacczégò zôkonu]] a dali &mdash; jako '''[[Królewsczé Prësë]]''' &mdash; do Pòlsczi. Jinszé pòliticzné warënczi doprowadzëłë do ùsztôłceniégò sã różnëch wnitrznich pòdzélënków. W Zôpadny Pòmòrsce bëło długòtrwałé rozbicé na miészé ksãżstwa, chtërné dostôwałë miôna òd ksążëczich sedzbów, jak [[Szczecëńsczé Ksiãżstwò]] abò [[Wòłogòsczé Ksiãżstwò]]. Młodszé pòdzelenié na [[Przédné Pòmrë|Przédné]] ë [[Tilné Pòmrë]] rzeszi sã z rozdzelenim Pòmòrsczégò Ksãżstwa midzë [[Brambòrskô|Brambòrskã]] ë [[Szwédzkô|Szwédzkã]] w [[1637]]. Na pòrénkù rozwinãłë sã etnograficzné regionë, taczé jak [[Kaszëbë]], [[Bòrë (region)|Bòrë]], [[Gòchë]], abò [[Kòcéwskô]]. [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia]] na pògrańczim òbù czãscë Pòmòrsczi je cãżkô do zaklasyfikòwaniégò jako cząd chtërnykòlwiek z nich &ndash; mô dosc skòmplikòwóną historëjã ë wiele razë zmieniôła przënôleżnosc. Slédno òstała sã czãscą [[Pòmrë|Pòmrów]], le utrzëmała kùlturową apartnosc, przëblëżającą jã do Pòrénkòwi Pòmòrsczi. [[Krajnô]] òddzelô Pòmòrskã òd [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]] a [[Wiselné Zëławie]] òd [[Warmiô|Warmié]] ë [[Mazurë|Mazurów]]. Na pôłniowim zôpadze przechôdzô region w [[Lubùskô Zemia|Lubùskã]] ë [[Brambòrskô|Brambòrskã]], a na zôpadze w [[Meklembùrg]]. W miemiecczim pòjimanim, na pôłnié òd Pòmrów leżą [[Nowô Marchiô]] (na zôpadze, kòl [[Łącbarg]]a) ë [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô|Nôgrańcznô Marchiô]] (na pòrénkù, kòl [[Piła|Piłë]]). Drëgô nieczedë je wrechòwanô do Pòmòrsczi téż przez Miemców. === Sprôwné pòdzelenié === W dzysészëznie òdnoszą sã do miona Pòmòrsczi sztërë jednostczi [[sprôwné pòdzelenié|sprôwnégò pòdzeleniégò]] nôwëższégò stãpienia: trzë pòlszczé [[wòjewództwò|wòjewództwa]]: [[kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczé]], [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczé]] ë [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczé]], ë jeden [[stôworné kraje Miemiecczi|stôworny krôj]] w Miemiecczi: [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]], ë téż dwa miemiecczé [[kréz|krezë]]: [[kréz Vorpommern-Greifswald|Vorpommern-Greifswald]] ë [[kréz Vorpommern-Rügen|Vorpommern-Rügen]]. Sprôwné grańce nie pòkrëwają sã równak z historëcznyma ani w pòlsczim, ani w miemiecczim pòjimanim. Czãscë Pòmòrsczi leżą téż we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczëm wòjewództwie]] ([[Piła]], [[Złotowò]] ë òkòla), [[lubùsczé wòjewództwò|lubùsczëm wòjewództwie]] (òkòlé [[Łącbarg]]a) ë w [[Brambòrskô|Brambòrsczi]] ([[Garc (nad Òdrą)|Garc]] ë [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]). == Dzeje == === 1918–1945 === [[Òbrôzk:German losses after WWI.svg|mały|Terytorialné ùbiwczi Miemiecczi pò pierszi swiatowi wòjnie. [[Wòlny Gard Gduńsk]] je pòznakòwany na zelono.]] Pò [[pierszô swiatowô wòjna|pierszi swiatowi wòjnie]] pòmòrskô òbéńda, dotądka całowno pòd miemiecczim sprôwianim w ramach [[Prësczé Królestwò|Prësczégò Królestwa]], òstała pòdzelonô midzë [[Weimarskô Repùblika|Weimarską Repùblikã]] ë òdtwòrzoną [[Pòlskô Repùblika (1918-1945)|Pòlskã]], z [[Gduńsk|Gduńskã]] jakò [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnym Gardã]] sprôwianym bezpòstrzédno przez [[Liga Nôrodów|Ligã Nôrodów]]. Taczé rozwiązanié problemù pòliticzni przënôleżnotë tegò gardu, równo jak pòwstanié tzw. „[[pòlsczi kòritôrz|pòlsczégò kòritarza]]” z Pòrénkòwi Pòmorsczi, chtëren òddzelôł [[Pòrénkòwé Prësë]] òd òstonëch miemiecczich zemiów, bëłë jednyma z przëczënów bùchù pòstãpny wòjnë dwadzescë lat pòzdze. [[Òbrôzk:Piła rejencja.JPG|mały|left|Dôwny gmach administracëjé prowincëjé [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] w Piele, dzys [[Szkòła Pòlicëjé w Piele|Szkòła Pòlicëjé]]. Stolëmnô architektura bùdinków w centrum gardu je pamiątka pò pòdwëżbie Piełë na òstrzodk lokalnegò sprôwianiégò.]] Prëskô prowincëjô [[Pòmrë]] zmiészëła sã përznã, ò 6,64 km² z krezów: [[bëtowsczi kréz (Prëskô)|bëtowsczégò]], [[lãbòrsczi kréz (Prëskô)|lãbòrsczégò]] ë [[stôłpsczi kréz (Prëskô)|stôłpsczégò]]. To, co òstało sã z prowincëjów [[Zôpadné Prësë]] ë [[pòznańskô prowincëjô|Pòznańsczé]], bëło sparłãczoné w [[1922]] w nową prowincëjã [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] ze stolëcą w [[Piła|Pile]], chtërnô bëła wcygnãtô do Pòmrów [[1 pazdzérznika]] [[1938]]. Òbéńdë chtërné przëpadłe Pòlsczi zdziejałë w [[1919]] [[pòmòrszczé wòjewództwò (1919–1939)|pòmòrsczé wòjewództwò]]. Jegò stolëcą béł [[Torń]]. Pòlskô czãsc Pòmòrsczi bëła w midzëwòjnowich latach jedną z nôdinamiczni rozwijającëch sã òbéńdów Drëdżi Repùbliczi. W [[1920]] rozsądzono ò bùdownié mòrsczégò pòrtu w [[Gdiniô|Gdinié]]. Ju w [[1923]] wpłënãł do timczasowi howindżi pierszi òceanowi òkrãt [[SS Kentucky]]. Dalszé etapë bùdownié òbjimałë założënk towôrowégò, rëbacczégò, pasażérnégò ë wòjnowégò pòrtu, a téż òkrãtownié. Zëdlënié konstrukcëjé [[wãdżelnô magistrala|wãdżelny magistralë]] w [[1933]], chtërnô sparłãczëła [[Górny Szląsk]] ë westrzédną Pòlskã z nowim pòrtã przecënając côłé pòmòrsczé wòjewództwò (dzys [[banowô liniô 201]]), dało mòżlëwòtã òbjachaniégò Gduńska ë przëczëniło sã do dalszégò rozwicégò gardu ë krôjnë. Ju w [[1934]] bëła Gdiniô nôwikszim pòrtã w Eùropie pòdle wialgoscë przekłôdënkù. [[Òbrôzk:Kazimierz Mastalerz.jpg|175px|mały|[[Kazimierz Mastalerz]] dokazëjący pòlską kònnicą w [[bitwa pòd Krojantama|bitwie pòd Krojantama]]. Nôjôzd w [[Krojantë|Krojantach]] béł brëkòwany w nazistowsczi propagandze dlô wësënieniégò technologòwi przemòdżi Miemiecczi nad Pòlską.]] Pòliticzni status Pòmrów wnitrzno Weimarsczi Repùbliczi nie różnił sã baro òd tegò sprzed wòjnë. Mimò abdikacëjé césarza, sprôwné pòdzelenié kraju òstało blós zdemòkratizowané, z piersza bez ingerencëjé w jistniejący pòrządk. Pòmrë bëłë wic cządã Prësczi, chtërnô bëła terô [[Wòlny Krôj Prëskô|Wòlnym Krajã]] w ramach Repùbliczi. W rezultace wòjnë pòlëchszëł sã równak gòspòdarczi stón i tak nié dëcht bògatégò regionu. Ògleswiatowi krizys miôł tu òsoblëwò cãżczi przechôdënk — wiele inwesticëjów òstało strzëmané a bezrobòcé ùrôstało. Pòrt w [[Szczecëno|Szczecënie]] pòzbéł na wôżnoce, a rozwicé prowincëjé scygnãło. Te czinniczi doprowadzëłë do wzrosceniégò pòdeprzeniégò dlô radikalnich partëjów — zwëkòwò mòcni w òbéńdze [[Miemieckô Nôrodnô Lëdowô Partëjô|DNVP]] ë pòzdze téż [[Nôrodnosocjalistnô Miemieckô Robòtnô Partëjô|NSDAP]], chtërnô w welowanim w [[1933]] zwënégòwała drudżi nôwëższi rezultat (55,3&nbsp;% wszëtczich głosów &mdash; wice bëło blós w Pòrénkòwich Prësach). Pòspół z ùdostanim władzë przez [[nazizm|nazistów]] napòczëłë sã w Pòmrach ùstëgòwania na [[Żëdzë|Żëdów]] ë przësztëlowania do wòjnë, chtërnô bùchła [[1 séwnika]] [[1945]]. „Pòlsczi kòritôrz” òstôł rëchło òpanowany na skùtk technologòwi ë ustôwny przemòdżi miemiecczich sëłów. [[Bitwa ò Hél]] bëła tej nôdłëgszô; [[1 pazdzérznika]] dokazëjący pòlsczima sëłama kòntradmirôł [[Józef Unrug]] rozpòsãdzëł ò pòddanim sã. Pòslédné pùnktë biôtczi strzëmałë jesz do [[3 pazdzérznika]]. Pò ti dace bëło biôtkòwané w Pòmòrsczi ju blós w tacënkù &mdash; jistniała m.in. [[partizana]] (òb. [[Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif"|Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô „Pòmòrsczi Grif”]]). Na pòmòrsczi òbéńdze miałë môl lëczné masowé mòrdë, np. we [[Wiôlgô Piôsznica|Wiôldżi Piôsznicë]] ë w [[Bëdgòszcz]]ë (tzw. [[bëdgoskô krwawô niedzela]]). Ju [[2 séwnika]] béł zrëszony [[Stutthof|kòncentracëjny lager]] w [[Sztutowò|Sztutowie]] z wieloma filiama, m.jin. w Bëdgòszczë, òkolim [[Torń|Tornia]], le téż w [[Stôłpskò|Stôłpskù]] ë [[Szczecëno|Szczecënie]]. === Pò 1945 === [[Òbrôzk:0804 POL GER 0.JPG|mały|Pòlskò-miemieckô grańca na [[Ùznam|Ùznamie]]. Ji slédny sztôłt mô nalazłé w [[1951]].]] W [[1945]], pò [[drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnie]] grańca midzë Pòlską ë Miemiecką zjinaczëła sã ë przesënãła ku zôpadowi. Nowô grańca òstała òpiartô na [[liniô Òdra-Nissa|linié Òdra-Nissa]] z niewiôldżim oddżëbanim, cobë [[Szczecëno]] ë [[Swina]] téż przëpadłë Pòlsczi<ref>''Encyklopedia Szczecina. T. I A-O''. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 306-307.</ref>. Bezlëcha całô òbéńda dôwny prowincëjé Pòmrë zaczãła wic słëchac pòlsczim władzom &mdash; pò miemiecczi starnie òstał sã leno ji nôzôpadnéjszi cząd ze [[Strzelewò|Strzelewem]] ë [[Grifiô|Grifią]], sparłãczony z [[Meklembùrg|Meklembùrgã]] w jeden [[kraje Miemiecczi Demòkraticzny Repùbliczi|krôj]] (rozrzeszony w [[1951]] w òkrãdżi [[òkrąg Neubrandenburg|Neubrandenburg]], [[òkrąg Rostock|Rostock]] ë [[òkrąg Schwerin|Schwerin]] ë przëwrócony w [[1990]]<ref>Mielke, H., ''Die Auflösung der Länder in der SBZ/DDR: Von der deutschen Selbstverwaltung zum sozialistisch-zentralistischen Einheitsstaat nach sowjetischem Modell 1945–1952'' (= Beiträge zur Wirtschafts- und Sozialgeschichte; Bd. 66), 1995.</ref>). Czãsc przejimniãtô przez Pòlskô òstała zòrganizowanô wprzódk w prowizoriczny [[Òkrąg III — Zôpadnô Pòmòrskô]] ë w [[1946]], z môłima zmianama, w [[szczecëńsczé wòjewództwò (1946-1950)|szczecëńsczé wòjewództwò]]<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/Download;jsessionid=800B9A8AB2019090572BAD628C077E82?id=WDU19460280177&type=2 Dz.Ù. 46.28.177]</ref>. [[Òbrôzk:Muzeum koszalińskie..jpg|mały|left|Miesczé mùzeùm w Kòszalënie. Kòszalëno bëło w miemiecczich czasach stolëcą regencëjé, a pò wòjnie, midzë [[1950]] a [[1998]], stolëcą apartnégò wòjewództwa. [[Jerzy Buzek|Buzkòwô]] sprôwnô reforma rozrzeszëła równak [[kòszalëńsczé wòjewództwò|Kòszalëńscze]] mimò òpiérë lokalny wëcmaniznë.]] Pierszé lata pò wòjnie to czas wiôldżich przemieszczeniów lëdztwa. Wikszi cząd miemiecczich mieszkańców [[wënëkania Miemców pò drëdżi swiatowi wòjnie|òstôł wëwieziony za Òdrã]], temù zalëdzenié [[Przédné Pòmrë|Przédnich Pòmrów]] ùrosło dwùkrotno<ref>Buchholz, W. (red.), ''Pommern''. Siedler, 2002.</ref>. Do Pòmòrsczi doprzëszli zôs wnożniczi z westrzédni Pòlsczi ë [[Kresë|Kresów]], ë téż mùszowi prôcowniczi z òdpòjãtich [[mùszowô prôca|lôgrów prôcë]]<ref>Piskorski, J. M. (red.), ''Pomorze Zachodnie poprzez wieki'', Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999.</ref>, a pòzdze, w ramach [[akcjô „Wisła”|akcjé „Wisła”]], [[Ukrajińcë]]<ref>Sowa, A.L., ''Stosunki polsko-ukraińskie 1939-1947'', Kraków 1998.</ref>, Mimò propagandowich pòstulatów ò pòwroce Pòmòrsczi do „Macerzi” (òb. [[Òdzwëskóné Zemie]]), òpiartich m.in. na bëtnosci w òbéńdze autochtonicznégò słowiańsczégò lëdztwa, wëcmanim z Miemcama wëwiezeni abò zmùszeni do wëjachaniégò bëli téż [[Słowińcë]]<ref>Filip, M., ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012</ref>. Przemieszczenia zrëszëłë Pòrénkòwą Pòmòrskã w miészim stãpieniu ë rzeszëłë sã przede wszëtczim z zniesenim [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnégò Gardu]] [[Gduńsk]]a<ref>Jankowski, T. ''Miasto na furmankach''. „30 dni”. 6 (32), czerwiec 2001.</ref>. Pòspół z pòdzelenim miemiecczégò państwa na apartną [[Miemieckô Federalnô Repùblika|Federalną Repùblikã]] na zôpadze ë [[Miemieckô Demòkraticznô Repùblika|Demòkraticzną Repùblikã]] na pòrénkù, wërobił sã nowi pòliticzny pòrządk, chtëren òbtaksowôł dalszé kawle regionu. Równo w [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Lëdowi Pòlsczi]], jak téż w MDR zaczãto spòsobë [[Józef Stalin|stalinowsczi]] sprôwny ë gòspòdarczi centralizacëjé, ze wszétczima nastãpstwama: ògrańczenim swòjiznë, òrganizacëją prôcë pòdle sowiecczich mùstrów (òsoblëwie w rolnictwie, òb. [[Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft]] ë [[Państwowe Gospodarstwo Rolne]]), centralno planowanym rozbùdowanim [[cãżczi przemësł|cãżczégò przemësłu]], [[kùstrzenié|kùstrzeniama]], wprowadzenim państwòwégò mònopòlu w zamiedznëm hańdlu<ref>Grala, D. T.: Reformy gospodarcze w PRL (1982–1989). Warszawa 2005.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140331085308/http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/wirtschaftswissen/wirtschaftsgeschichte-der-weg-der-ddr-in-den-untergang-11043750.html Wirtschaftsgeschichte: er Weg der DDR in den Untergang]</ref>. Nisczi niw żëcégò doprowadził do oprzéczków ë sztrajków (1953 &ndash; MRD; [[1970]] &ndash; [[Gdyniô]], Gduńsk, Szczecëno) ë założeniégò w [[1980]] w Gduńsku [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Samòstójny Samòsprôwny Warkòwy Zrzeszë „Solidarnosc”]]. Ùstrojowé zjinaczi w Pòlsczi ë sparłãczenié Miemiecczi w jeden krôj a za régã pòliticzné przëkrodzenié òbù państwów, wësłowioné m.in. pòspòlnym nôleżenim do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] ë òtemkniãcym grańców pòzwôlô na ekònomiczną ë kùlturową współprôcã. Równo Przédné Pòmrë jak i pòlskô Pòmòrskô mùszą równak schwôcëc sã z pòwôżnyma problemama różnëch nôtërów, jak [[migracëjô|wëjéżdżanié młodich]] abò [[bezrobòcé]]. == Ekònomijô == [[Òbrôzk:Brosen_ContainerTerminaGdansk.jpg|mały|Kòntenerowi Terminal w Gduńskù]] Nôwôżniészima wietwiama gòspòdarzënkù w Pòmòrsce je mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë), turistika, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Mòrskô industrëjô skòncentrowónô je przede wszëtczim w nôwikszëch gardach: Gduńskù, Gdini ë Sztetënie. Òkrãtë bùdowóné w pòmòrsczich òkrãtowniach są technologiczno nôbarżi zaawansowónyma produktama [[Ekspòrt|ekspòrtowónyma]] z Pòlsczi Repùbliczi. Turistika rozwijô sã przede wszëtczim nad sztrądã Bôłtu, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza ë niechtërné gardë, np. Gduńsk. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców w Pòmòrsce słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]], [[Mizëzdroje]], [[Sopòt]], [[Ùskô]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Pomerania (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[Pòmòrsczé gardë]] * [[Pòmòrsczé wse]] * [[Pòmezaniô]] }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://kpbc.umk.pl/dlibra/docmetadata?id=23486&from=publication Kôrta z 1775 rokù] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrskô| ]] icisst8k3su7pjzqo1nreswz93ftih8 0 49 223693 223516 2026-11-04T21:34:10Z Iketsi 3254 [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 223693 wikitext text/x-wiki Niżi najdiwô sã lësta [[Pòmòrskô|pòmòrzczich]] gardów wedle jich aktualny administracëjny przënôleżnoscë. === [[Pòmòrzczé Wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL_Bytów_COA.svg|24px]] [[Bëtowò]] * [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24px]] [[Brusë]] * [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24px]] [[Chònice]] * [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24px]] [[Czersk]] * [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24px]] [[Człuchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24px]] [[Czôrné]] * [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24px]] [[Czôrnô Wòda]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24px]] [[Dërszewò]] * [[Òbrôzk:POL Debrzno COA.svg|24px]] [[Frédląd]] * [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24px]] [[Gdiniô]] * [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40px]] [[Gduńsk]] * [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24px]] [[Gméw]] * [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24px]] [[Hél]] * [[Òbrôzk:POL Kępice COA.svg|24px]] [[Kãpice]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24px]] [[Jastarniô]] * [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24px]] [[Kartuzë]] * [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24px]] [[Kòscérzna]] * [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24px]] [[Kwidzëno]] * [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24px]] [[Lãbórg]] * [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24px]] [[Krynica Morska]] * [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24px]] [[Łeba]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24px]] [[Malbórg]] * [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24px]] [[Miastkò]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24px]] [[Nowi Dwór]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24px]] [[Nitëch]] * [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24px]] [[Pelplëno]] * [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24px]] [[Prabùtë]] * [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24px]] [[Pruszcz]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32px]] [[Pùck]] * [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24px]] [[Réda]] * [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24px]] [[Rëmiô]] * [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24px]] [[Skarszewë]] * [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24px]] [[Skórcz]] * [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24px]] [[Sopòt]] * [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24px]] [[Starogarda]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24px]] [[Stôłpsk]] * [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24px]] [[Sztëm]] * [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24px]] [[Ùskô]] * [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24px]] [[Wejrowò]] * [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32px]] [[Wiôlgô Wies]] * [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24px]] [[Żukòwò]] * [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24px]] [[Dzërzgóń]] </td></tr></table> === [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Barwice COA.svg|24px]] [[Bôrwica]] * [[Òbrôzk:POL Barlinek COA.svg|24px]] [[Berlënkò]] * [[Òbrôzk:POL Pełczyce COA.svg|24px]] [[Bersztén]] * [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|24px]] [[Berwôłd]] * [[Òbrôzk:POL Biały Bór COA.svg|24px]] [[Biôłô]] * [[Òbrôzk:POL Białogard COA 1.svg|24px]] [[Biôłogarda (gard)|Biôłogarda]] * [[Òbrôzk:POL Bobolice COA.svg|24px]] [[Bóbòlëce]] * [[Òbrôzk:POL Cedynia COA 1 (before 2004).svg|24px]] [[Cedzëniô]] * [[Òbrôzk:POL Karlino COA.svg|24px]] [[Chòrzelëno]] * [[Òbrôzk:POL Choszczno COA (by Shazz).svg|24px]] [[Chòszczno]] * [[Òbrôzk:POL Chojna COA.svg|24px]] [[Czińsbarg]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Człopa COA.svg|24px]] [[Człopa]] * [[Òbrôzk:POL Czaplinek COA old.svg|24px]] [[Czôplënkò]] * [[Òbrôzk:POL Darłowo COA 1.svg|24px]] [[Dërłowò]] * [[Òbrôzk:POL_Dobra_(powiat_łobeski)_COA.svg|24px]] [[Dobrô]] * [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|24px]] [[Drôwa]] * [[Òbrôzk:POL Dziwnów COA 1.svg|24px]] [[Dzywnowò]] * [[Òbrôzk:POL Mirosławiec COA.svg|24px]] [[Frédlądk]] * [[Òbrôzk:POL Chociwel COA.svg|24px]] [[Friwôłd]] * [[Òbrôzk:POL Golczewo 1 COA.svg|24px]] [[Gòlëszewò]] * [[Òbrôzk:POL Goleniów COA 1.svg|24px]] [[Gòłonóg]] * [[Òbrôzk:POL Gościno COA.svg|24px]] [[Gòscëno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Gryfino COA 2.svg|24px]] [[Gripiewò]] * [[Òbrôzk:POL Gryfice COA 1.svg|24px]] [[Gripiewô Góra]] * [[Òbrôzk:POL Dobrzany COA (by Shazz).svg|24px]] [[Jakùbòwò]] * [[Òbrôzk:POL Kalisz Pomorski COA.svg|24px]] [[Kalisz (pòm.)|Kalisz]] * [[Òbrôzk:POL Kamień Pomorski COA.svg|24px]] [[Kamiéń]] * [[Òbrôzk:Herb_Kolobrzegu.svg|24px]] [[Kòlbrzég]] * [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|24px]] [[Kòszalëno]] * [[Òbrôzk:POL Borne Sulinowo COA.svg|24px]] [[Lëpa (gard)|Lëpa]] * [[Òbrôzk:POL Lipiany COA.svg|24px]] [[Lëpienié]] * [[Òbrôzk:POL Łobez COA.svg|24px]] [[Łobez]] * [[Òbrôzk:POL Maszewo COA.svg|24px]] [[Maszewò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|24px]] [[Mizëzdroje]] * [[Òbrôzk:POL Moryń COA.svg|24px]] [[Mòrzëno]] * [[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|24px]] [[Nierbarg]] * [[Òbrôzk:POL Dębno COA 1.svg|24px]] [[Nowé Dãbé]] * [[Òbrôzk:POL Nowe Warpno COA 1.svg|24px]] [[Nowô Wôrpinô]] * [[Òbrôzk:POL Drawno COA.svg|24px]] [[Nowi Wedel]] * [[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|24px]] [[Nowògard]] * [[Òbrôzk:POL Pyrzyce COA 1.svg|24px]] [[Përzëca]] * [[Òbrôzk:POL Płoty COA.svg|24px]] [[Płota]] * [[Òbrôzk:POL_Polanow_COA.svg|24px]] [[Pòlanowò]] * [[Òbrôzk:Police herb.svg|24px]] [[Pòlëca]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|24px]] [[Pôłczëno]] * [[Òbrôzk:POL Recz COA.svg|24px]] [[Rezecz]] * [[Òbrôzk:POL Resko COA.svg|24px]] [[Réga]] * [[Òbrôzk:POL Sianów COA.svg|24px]] [[Sanowò]] * [[Òbrôzk:POL Suchań COA.svg|24px]] [[Suchań]] * [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|24px]] [[Skwilbëno]] * [[Òbrôzk:POL Sławno COA 1.svg|24px]] [[Słôwno]] * [[Òbrôzk:POL gmina Stepnica COA.svg|24px]] [[Stobnica]] * [[Òbrôzk:POL Stargard COA.svg|24px]] [[Stôrgard]] * [[Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|24px]] [[Swina]] * [[Òbrôzk:POL Szczecinek COA.svg|24px]] [[Szczecënkò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Szczecin COA.svg|24px]] [[Szczecëno]] * [[Òbrôzk:POL Trzcińsko-Zdrój COA.svg|24px]] [[Szémflét]] * [[Òbrôzk:POL gmina Tychowo COA.svg|24px]] [[Tëchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Tuczno COA.svg|24px]] [[Tëczno]] * [[Òbrôzk:POL Trzebiatów COA 1.svg|24px]] [[Trzébiatowò]] * [[Òbrôzk:POL Złocieniec COA new.svg|24px]] [[Walczembórg]] * [[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|24px]] [[Wãgòrzëno]] * [[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|24px]] [[Wòlëń]] * [[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|24px]] [[Wôłcz]] * [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|24px]] [[Żôłdzëno]] </td></tr></table> === [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|24px]] [[Biardo]] * [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|24px]][[Chëczëno]] * [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|24px]][[Chòckòwò]] * [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|24px]] [[Demmin]] * [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|24px]] [[Garc (rujańsczi)|Garc]] * [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|29x29px]] [[Góra (rujańskô)|Góra]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen Greifswald.svg|24px]][[Gripiew Las]] * [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.png|24px]][[Grzëmié]] * [[Òbrôzk:DEU Jarmen COA.svg|24px]][[Jeromino]] * [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|24px]][[Leszónë]] * [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|24px]][[Łosëce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen_Franzburg.PNG|24px]][[Nowòpòle]] * [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|24px]][[Piéńkùń]] * [[Òbrôzk:Wappen Putbus.svg|24px]][[Pòdbądz]] * [[Òbrôzk:Wappen_Pasewalk.svg|24px]][[Pòzdzewôłk]] * [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten.svg|24px]] [[Rëbnica-Dãbògóra]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:DE-MV 13-0-73-076 Richtenberg COA.svg|24px]] [[Richbarg]] * [[Òbrôzk:Wappen_Sassnitz.svg|24px]][[Sosnica]] * [[Òbrôzk:DEU Altentreptow COA.png|24px]][[Stôré Trzébiatowò|Stôré Trzébiatowò]] * [[Òbrôzk:Wappen Strasburg (Uckermark).svg|24px]] [[Sztrôcbórg]] * [[Òbrôzk:Wappen_Stralsund.svg|24px]][[Strzałowò]] * [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|24px]][[Tãglim]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen Tribsees.svg|24px]][[Trzebùza]] * [[Òbrôzk:DEU Torgelow COA.svg|24px]][[Turzogłowë]] * [[Òbrôzk:DEU Usedom COA.svg|24px]][[Usedom]] * [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|24px]][[Wkra]] * [[Òbrôzk:DEU Wolgast COA.svg|24px]][[Wòlëgòszcza]] </td></tr></table> === [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|24px]] [[Bëdgòszcz]] * [[Òbrôzk:POL Brodnica COA.svg|24px]] [[Brodnica]] * [[Òbrôzk:POL Chełmno COA.svg|24px]] [[Chôłmno]] * [[Òbrôzk:POL Chełmża COA.svg|24px]] [[Chôłmżô]] * [[Òbrôzk:POL Golub-Dobrzyń COA.svg|24px]] [[Gòlëb-Dobrziń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Grudziądz COA.svg|24px]] [[Grëdządz]] * [[Òbrôzk:POL Jabłonowo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Jabłónowò]] * [[Òbrôzk:POL Kamień Krajeński COA.svg|24px]] [[Kamień Krajeński|Kamiéń]] * [[Òbrôzk:POL Koronowo COA.svg|24px]] [[Kòrónowò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kowalewo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Kòwôlewò (gard)|Kòwôlewò]] * [[Òbrôzk:POL Łasin COA.svg|24px]] [[Łôsëno]] * [[Òbrôzk:POL Mrocza COA.svg|24px]] [[Mrocza]] * [[Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg|24px]] [[Nakło]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Nowe COA.svg|24px]] [[Nowé]] * [[Òbrôzk:POL Radzyń Chełmiński COA.svg|24px]] [[Rôdzëno]] * [[Òbrôzk:POL Sępólno Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Sãpólno]] * [[Òbrôzk:Świecie herb.svg|24px]] [[Swiecé]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Tuchola COA.svg|24px]] [[Tëchòlô]] * [[Òbrôzk:POL Toruń COA.svg|24px]] [[Torń]] * [[Òbrôzk:POL Wąbrzeźno COA.svg|24px]] [[Wąbrzézno]] * [[Òbrôzk:POL Więcbork COA.svg|24px]] [[Wiãcbórg]] </td></tr></table> === [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Jastrowie COA.svg|24px]] [[Jastrowié]] * [[Òbrôzk:Krajenka herb.svg|24px]] [[Krajenka]] * [[Òbrôzk:POL Krzyż Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Krziż]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Łobżenica COA.svg|24px]] [[Łobżenica]] * [[Òbrôzk:POL Okonek COA 1.svg|24px]] [[Òkónk]] * [[Òbrôzk:POL Piła COA 1.svg|24px]] [[Piła]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Trzcianka COA.svg|24px]] [[Trzcónka]] * [[Òbrôzk:POL Ujście COA 1.svg|24px]] [[Ùscé]] * [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|24px]] [[Wërzëskò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Wysoka COA.svg|24px]] [[Wësokô]] * [[Òbrôzk:POL Wieleń COA.svg|24px]] [[Wieléń]] * [[Òbrôzk:POL Złotów COA old.svg|24px]] [[Złotowò]] </td></tr></table> === [[Lubùsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Drezdenko COA.svg|24px]] [[Dërżéń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Dobiegniew COA.svg|24px]] [[Dobiegniewò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg|24px]] [[Kòscérzëno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Lãdzbarg]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Krajeńsczé Strzélce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Witnica COA.svg|24px]] [[Wicno]] </td></tr></table> === [[Brandenbùrgiô]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:DEU Gartz (Oder) COA.svg|24px]] [[Garc (nad Òdrą)|Garc]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen der Stadt Schwedt.svg|24px]] [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]] </td></tr></table> === [[Warmińskò-mazursczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kisielice COA.svg|24px]] [[Cziselëce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Susz COA.svg|24px]] [[Sësz]] </td></tr></table> == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé wse]] * [[Gardë_w_Pòlsce|Pòlsczé gardë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë| ]] 4lahajqw0k98yzaa3m9y8w0nypdfuqg 223696 223693 2026-11-04T21:34:54Z Iketsi 3254 [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] 223696 wikitext text/x-wiki Niżi najdiwô sã lësta [[Pòmòrskô|pòmòrzczich]] gardów wedle jich aktualny administracëjny przënôleżnoscë. === [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL_Bytów_COA.svg|24px]] [[Bëtowò]] * [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24px]] [[Brusë]] * [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24px]] [[Chònice]] * [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24px]] [[Czersk]] * [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24px]] [[Człuchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24px]] [[Czôrné]] * [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24px]] [[Czôrnô Wòda]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24px]] [[Dërszewò]] * [[Òbrôzk:POL Debrzno COA.svg|24px]] [[Frédląd]] * [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24px]] [[Gdiniô]] * [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40px]] [[Gduńsk]] * [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24px]] [[Gméw]] * [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24px]] [[Hél]] * [[Òbrôzk:POL Kępice COA.svg|24px]] [[Kãpice]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24px]] [[Jastarniô]] * [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24px]] [[Kartuzë]] * [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24px]] [[Kòscérzna]] * [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24px]] [[Kwidzëno]] * [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24px]] [[Lãbórg]] * [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24px]] [[Krynica Morska]] * [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24px]] [[Łeba]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24px]] [[Malbórg]] * [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24px]] [[Miastkò]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24px]] [[Nowi Dwór]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24px]] [[Nitëch]] * [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24px]] [[Pelplëno]] * [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24px]] [[Prabùtë]] * [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24px]] [[Pruszcz]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32px]] [[Pùck]] * [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24px]] [[Réda]] * [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24px]] [[Rëmiô]] * [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24px]] [[Skarszewë]] * [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24px]] [[Skórcz]] * [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24px]] [[Sopòt]] * [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24px]] [[Starogarda]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24px]] [[Stôłpsk]] * [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24px]] [[Sztëm]] * [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24px]] [[Ùskô]] * [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24px]] [[Wejrowò]] * [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32px]] [[Wiôlgô Wies]] * [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24px]] [[Żukòwò]] * [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24px]] [[Dzërzgóń]] </td></tr></table> === [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Barwice COA.svg|24px]] [[Bôrwica]] * [[Òbrôzk:POL Barlinek COA.svg|24px]] [[Berlënkò]] * [[Òbrôzk:POL Pełczyce COA.svg|24px]] [[Bersztén]] * [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|24px]] [[Berwôłd]] * [[Òbrôzk:POL Biały Bór COA.svg|24px]] [[Biôłô]] * [[Òbrôzk:POL Białogard COA 1.svg|24px]] [[Biôłogarda (gard)|Biôłogarda]] * [[Òbrôzk:POL Bobolice COA.svg|24px]] [[Bóbòlëce]] * [[Òbrôzk:POL Cedynia COA 1 (before 2004).svg|24px]] [[Cedzëniô]] * [[Òbrôzk:POL Karlino COA.svg|24px]] [[Chòrzelëno]] * [[Òbrôzk:POL Choszczno COA (by Shazz).svg|24px]] [[Chòszczno]] * [[Òbrôzk:POL Chojna COA.svg|24px]] [[Czińsbarg]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Człopa COA.svg|24px]] [[Człopa]] * [[Òbrôzk:POL Czaplinek COA old.svg|24px]] [[Czôplënkò]] * [[Òbrôzk:POL Darłowo COA 1.svg|24px]] [[Dërłowò]] * [[Òbrôzk:POL_Dobra_(powiat_łobeski)_COA.svg|24px]] [[Dobrô]] * [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|24px]] [[Drôwa]] * [[Òbrôzk:POL Dziwnów COA 1.svg|24px]] [[Dzywnowò]] * [[Òbrôzk:POL Mirosławiec COA.svg|24px]] [[Frédlądk]] * [[Òbrôzk:POL Chociwel COA.svg|24px]] [[Friwôłd]] * [[Òbrôzk:POL Golczewo 1 COA.svg|24px]] [[Gòlëszewò]] * [[Òbrôzk:POL Goleniów COA 1.svg|24px]] [[Gòłonóg]] * [[Òbrôzk:POL Gościno COA.svg|24px]] [[Gòscëno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Gryfino COA 2.svg|24px]] [[Gripiewò]] * [[Òbrôzk:POL Gryfice COA 1.svg|24px]] [[Gripiewô Góra]] * [[Òbrôzk:POL Dobrzany COA (by Shazz).svg|24px]] [[Jakùbòwò]] * [[Òbrôzk:POL Kalisz Pomorski COA.svg|24px]] [[Kalisz (pòm.)|Kalisz]] * [[Òbrôzk:POL Kamień Pomorski COA.svg|24px]] [[Kamiéń]] * [[Òbrôzk:Herb_Kolobrzegu.svg|24px]] [[Kòlbrzég]] * [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|24px]] [[Kòszalëno]] * [[Òbrôzk:POL Borne Sulinowo COA.svg|24px]] [[Lëpa (gard)|Lëpa]] * [[Òbrôzk:POL Lipiany COA.svg|24px]] [[Lëpienié]] * [[Òbrôzk:POL Łobez COA.svg|24px]] [[Łobez]] * [[Òbrôzk:POL Maszewo COA.svg|24px]] [[Maszewò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|24px]] [[Mizëzdroje]] * [[Òbrôzk:POL Moryń COA.svg|24px]] [[Mòrzëno]] * [[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|24px]] [[Nierbarg]] * [[Òbrôzk:POL Dębno COA 1.svg|24px]] [[Nowé Dãbé]] * [[Òbrôzk:POL Nowe Warpno COA 1.svg|24px]] [[Nowô Wôrpinô]] * [[Òbrôzk:POL Drawno COA.svg|24px]] [[Nowi Wedel]] * [[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|24px]] [[Nowògard]] * [[Òbrôzk:POL Pyrzyce COA 1.svg|24px]] [[Përzëca]] * [[Òbrôzk:POL Płoty COA.svg|24px]] [[Płota]] * [[Òbrôzk:POL_Polanow_COA.svg|24px]] [[Pòlanowò]] * [[Òbrôzk:Police herb.svg|24px]] [[Pòlëca]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|24px]] [[Pôłczëno]] * [[Òbrôzk:POL Recz COA.svg|24px]] [[Rezecz]] * [[Òbrôzk:POL Resko COA.svg|24px]] [[Réga]] * [[Òbrôzk:POL Sianów COA.svg|24px]] [[Sanowò]] * [[Òbrôzk:POL Suchań COA.svg|24px]] [[Suchań]] * [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|24px]] [[Skwilbëno]] * [[Òbrôzk:POL Sławno COA 1.svg|24px]] [[Słôwno]] * [[Òbrôzk:POL gmina Stepnica COA.svg|24px]] [[Stobnica]] * [[Òbrôzk:POL Stargard COA.svg|24px]] [[Stôrgard]] * [[Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|24px]] [[Swina]] * [[Òbrôzk:POL Szczecinek COA.svg|24px]] [[Szczecënkò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Szczecin COA.svg|24px]] [[Szczecëno]] * [[Òbrôzk:POL Trzcińsko-Zdrój COA.svg|24px]] [[Szémflét]] * [[Òbrôzk:POL gmina Tychowo COA.svg|24px]] [[Tëchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Tuczno COA.svg|24px]] [[Tëczno]] * [[Òbrôzk:POL Trzebiatów COA 1.svg|24px]] [[Trzébiatowò]] * [[Òbrôzk:POL Złocieniec COA new.svg|24px]] [[Walczembórg]] * [[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|24px]] [[Wãgòrzëno]] * [[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|24px]] [[Wòlëń]] * [[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|24px]] [[Wôłcz]] * [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|24px]] [[Żôłdzëno]] </td></tr></table> === [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|24px]] [[Biardo]] * [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|24px]][[Chëczëno]] * [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|24px]][[Chòckòwò]] * [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|24px]] [[Demmin]] * [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|24px]] [[Garc (rujańsczi)|Garc]] * [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|29x29px]] [[Góra (rujańskô)|Góra]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen Greifswald.svg|24px]][[Gripiew Las]] * [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.png|24px]][[Grzëmié]] * [[Òbrôzk:DEU Jarmen COA.svg|24px]][[Jeromino]] * [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|24px]][[Leszónë]] * [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|24px]][[Łosëce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen_Franzburg.PNG|24px]][[Nowòpòle]] * [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|24px]][[Piéńkùń]] * [[Òbrôzk:Wappen Putbus.svg|24px]][[Pòdbądz]] * [[Òbrôzk:Wappen_Pasewalk.svg|24px]][[Pòzdzewôłk]] * [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten.svg|24px]] [[Rëbnica-Dãbògóra]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:DE-MV 13-0-73-076 Richtenberg COA.svg|24px]] [[Richbarg]] * [[Òbrôzk:Wappen_Sassnitz.svg|24px]][[Sosnica]] * [[Òbrôzk:DEU Altentreptow COA.png|24px]][[Stôré Trzébiatowò|Stôré Trzébiatowò]] * [[Òbrôzk:Wappen Strasburg (Uckermark).svg|24px]] [[Sztrôcbórg]] * [[Òbrôzk:Wappen_Stralsund.svg|24px]][[Strzałowò]] * [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|24px]][[Tãglim]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen Tribsees.svg|24px]][[Trzebùza]] * [[Òbrôzk:DEU Torgelow COA.svg|24px]][[Turzogłowë]] * [[Òbrôzk:DEU Usedom COA.svg|24px]][[Usedom]] * [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|24px]][[Wkra]] * [[Òbrôzk:DEU Wolgast COA.svg|24px]][[Wòlëgòszcza]] </td></tr></table> === [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|24px]] [[Bëdgòszcz]] * [[Òbrôzk:POL Brodnica COA.svg|24px]] [[Brodnica]] * [[Òbrôzk:POL Chełmno COA.svg|24px]] [[Chôłmno]] * [[Òbrôzk:POL Chełmża COA.svg|24px]] [[Chôłmżô]] * [[Òbrôzk:POL Golub-Dobrzyń COA.svg|24px]] [[Gòlëb-Dobrziń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Grudziądz COA.svg|24px]] [[Grëdządz]] * [[Òbrôzk:POL Jabłonowo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Jabłónowò]] * [[Òbrôzk:POL Kamień Krajeński COA.svg|24px]] [[Kamień Krajeński|Kamiéń]] * [[Òbrôzk:POL Koronowo COA.svg|24px]] [[Kòrónowò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kowalewo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Kòwôlewò (gard)|Kòwôlewò]] * [[Òbrôzk:POL Łasin COA.svg|24px]] [[Łôsëno]] * [[Òbrôzk:POL Mrocza COA.svg|24px]] [[Mrocza]] * [[Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg|24px]] [[Nakło]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Nowe COA.svg|24px]] [[Nowé]] * [[Òbrôzk:POL Radzyń Chełmiński COA.svg|24px]] [[Rôdzëno]] * [[Òbrôzk:POL Sępólno Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Sãpólno]] * [[Òbrôzk:Świecie herb.svg|24px]] [[Swiecé]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Tuchola COA.svg|24px]] [[Tëchòlô]] * [[Òbrôzk:POL Toruń COA.svg|24px]] [[Torń]] * [[Òbrôzk:POL Wąbrzeźno COA.svg|24px]] [[Wąbrzézno]] * [[Òbrôzk:POL Więcbork COA.svg|24px]] [[Wiãcbórg]] </td></tr></table> === [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Jastrowie COA.svg|24px]] [[Jastrowié]] * [[Òbrôzk:Krajenka herb.svg|24px]] [[Krajenka]] * [[Òbrôzk:POL Krzyż Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Krziż]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Łobżenica COA.svg|24px]] [[Łobżenica]] * [[Òbrôzk:POL Okonek COA 1.svg|24px]] [[Òkónk]] * [[Òbrôzk:POL Piła COA 1.svg|24px]] [[Piła]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Trzcianka COA.svg|24px]] [[Trzcónka]] * [[Òbrôzk:POL Ujście COA 1.svg|24px]] [[Ùscé]] * [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|24px]] [[Wërzëskò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Wysoka COA.svg|24px]] [[Wësokô]] * [[Òbrôzk:POL Wieleń COA.svg|24px]] [[Wieléń]] * [[Òbrôzk:POL Złotów COA old.svg|24px]] [[Złotowò]] </td></tr></table> === [[Lubùsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Drezdenko COA.svg|24px]] [[Dërżéń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Dobiegniew COA.svg|24px]] [[Dobiegniewò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg|24px]] [[Kòscérzëno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Lãdzbarg]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Krajeńsczé Strzélce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Witnica COA.svg|24px]] [[Wicno]] </td></tr></table> === [[Brandenbùrgiô]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:DEU Gartz (Oder) COA.svg|24px]] [[Garc (nad Òdrą)|Garc]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen der Stadt Schwedt.svg|24px]] [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]] </td></tr></table> === [[Warmińskò-mazursczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kisielice COA.svg|24px]] [[Cziselëce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Susz COA.svg|24px]] [[Sësz]] </td></tr></table> == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé wse]] * [[Gardë_w_Pòlsce|Pòlsczé gardë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë| ]] 4i06vccgz5ktbmfj7m7cnjvo5akivu1 0 1153 223680 222867 2026-11-04T17:29:42Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de|Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de|Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] (CatAlot) 223680 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Eùropa]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] pskt0fa24gpr4604ck5aq5380azp7ef 223683 223680 2026-11-04T17:30:18Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de|Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de|Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] (CatAlot) 223683 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Eùropa]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] h0vrqwdgva52sly6zwzt6rww5eqannu 4 2515 223709 218926 2026-11-05T09:34:42Z Terrus38 14026 223709 wikitext text/x-wiki ''Zgrôwã hewòtny starnë je wëprôcowanié òglowëch reglów ë do gwësnégò gradu znormalizowanié terminologiji brëkòwóny w kaszëbsczi Wikipediji. Tikô to wszëtczich nëch aspektów, dze wedle słowôrzów mómë dwie abò wicy mòżlëwòtów zapisaniégò negò samégò hasła. Kòżdi mòże ną starnã editowac ë brac part we wëprôcowëwanim reglów dlô kaszëbsczi Wikipediji. Ùzgòdnienia przëjãté na ti starnie mdą òbrzeszné w kaszëbsczi Wikipediji.'' ==Miona ë nôzwëstka òsób== * Miona '''Kaszëbek''' ë '''Kaszëbów''' mòże pisac tak jak je to bédowóné w "2008 Biuletinie Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka", [[Gduńsk]] 2008. Co do nôzwësków to je wôrt òpasowac sã w dzélu na to jak dónô persona samô sa pisa - nie je wôrt trzëmac sã w tim przëtrôfkù casno kaszëbsczi gramaticzi, le wzérac na żëwé brëkòwanié fòrmë nôzwëska westrzód lëdzy. * Miona ë nôzwëska lëdzy co '''nie są Kaszëbama''' wôrt je òstôwiac w swòji wersëji (kaszëbizacëjô na sëłã nie je dobrim rozwiązaniém) - jeżlë równak dónô persona samô pòdôwô kaszëbskòjãzëkòwą wersëjã to wôrt je taką w kaszëbsczi Wikipedijë przëjimac. ==Miona gardów ë wsów bùten Pòmòrsczi== Miona gardów ë wsów bùten Pòmòrsczi zapisëjemë w òryginalnym, môlowim pisënkù. Wëjimkã są miona niechtërnëch wôżnëch historëcznëch gardów (przede wszëtczim eùropejsczich) chtërné mają swòje apartné kaszëbsczé miona. Tikô sã to mion gardów chtërné wëstąpiwają w klasyczny lëteraturze do [[1989]] rokù ôs w słowôrzu [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]. Hewò je lësta tich gardów z apartnyma kaszëbsczima mionama razã ze zdrojama (wëmôgô doprôcowaniégò): * [[Florión Cenôwa]]: [[Piotrogard]] * [[Jan Trepczik]]: [[Atenë]], [[Brusel]], [[Kòblenc]], [[Kòpenhaga]], [[Kôln]], [[Krakòwò]], [[Kwidzëno]], [[Madrit]], [[Mnichòwò]], [[Mòskwa]], [[Nowi Jork]], Roztoka, [[Rzim]], [[Widen]] * [[Aleksander Majkòwsczi]]: [[Mnichòwò]] (zdrzë: wiérzta z [[1912 rokù]] ''W Mnichòwie'') * [[Stefan Ramułt]]: [[Berlëno]] Redaktorzë Wikipediji mògą wëchôdac téż bùten ti lëstë, jeżlë nie są w sztãdze nalezc pòswiôdczeniô jaczégò miona w klasyczny lëteraturze, a dóny gard mô zacht historëczną rangã ë dóné miono nie je kòntrowersëjné, np. [[Praga]], [[Pòznań]], [[Bùdiszëno]]. ==Miona państw== mjdlpmhzyi6a65f76e47hhhd8c6zov7 0 2556 223711 208705 2026-11-05T09:35:31Z Terrus38 14026 223711 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bay of Gdańsk Zatoka Gdańska.png|mały|Dzysészô kôrta Gduńsczi Hôwindżi (angelsczi, pòlsczi, rusczi)]] [[Òbrôzk:Gdunsko_Howinga_(1696).png|mały|Historëcznô karta Gduńsczi Hôwindżi (Samuel Puffendorf, 1696)]] '''Gduńskô Hôwinga''' ({{jãz.|pl}} ''Zatoka Gdańska'', {{jãz.|en}} ''Bay of Gdańsk'', {{jãz.|de}} ''Danziger Bucht'', {{jãz.|ru}} ''Гданьская бухта'', {{jãz.|la}} ''Venedicus Sinus''<ref>[https://polona.pl/item-view/e0ad99fd-dad0-4065-818e-3edb31baf99a?page=0 ''Polona''] ({{jãz.|pl}}) [online], polona.pl [przëstãp 2026-07-16].</ref>) – [[hôwinga]] w zudóstowim dzélu [[Bôłt|Wiôldżégò Mòrza]], zamkłô midzë [[Rozewie|Rozewim]] a [[Sambijsczi Półòstrów|Sambijsczim Półòstrowã]] pòmiedzë [[Pòlskô|Pòlską]] i [[Ruskô|Ruską]]. Strzédnô głãbòkòsc wënosył òkòło 50 m, a nôwëższô 118 m<ref>[https://web.archive.org/web/20141219172614/http://portalwiedzy.onet.pl/7946,,,,gdanska_zatoka,haslo.html Gduńskô Hôwinga – WIÉM, wòlnô encyklopediô]. ({{jãz.|pl}}) portalwiedzy.onet.pl. [zarchiwizowóné z négò adresë (2014-12-19)].</ref>. Nad Gduńską Hôwingą znôdają sã nôwiãkszé pòlsczé pòrtë: [[Gduńsk]] i [[Gdiniô]]. Jesz w drëdżim pòłowie XX wiekù wôżnim zajimnotã dzélu zamieszczałi nad nią lëdztwie bëło brzegòwé [[rëbaczenié]], ùprôwióné nawetka przë pieglëszczach Gduńska, [[Sopòt|Sopòtu]] i Gdinie, chtërné dzys dżiniãło m.jin. z przëczënë znacznégò nôkalënë wòdów hôwindżi i zmiészônia tëlkòscë rëbów. Nôwôżniészima pòrtama nad Gduńską Hôwingą są: [[Gduńsk]], [[Gdiniô]], [[Króléwc]], [[Pùck]], [[Hél]]. == Zwierzëzna == Wôżniészé gatënczi: * [[szari zélińt]] * [[merswinia]] * [[jasoter]] * [[slédz]] * [[szprotka]] * [[Łosos|bëlny łosos]] * [[Mòrskô troc|mòrskô łosos]] * [[Òbrôzk:AGAD Najstarsza zachowana morska mapa nawigacyjna Zatoki Gdańskiej.jpg|mały|Nôstarszô zachòwónô mòrskô nawigacyjnô karta Gduńsczi Hôwindżi z 1596 rokù]][[pòmùchla]] * [[skarp]] * [[stôrnia]]<ref>K. Skóra. 1996. Nowe i rzadkie gatunki ryb w rejonie Zatoki Gdańskiej. Zool. Pol., Vol. 41, Supplement: s. 113–130.</ref> == Historiô == Ò egzystencji Gduńsczi Hôwindżi wiedzelë ju przódëczasné Rzëmiónowie a Grecë. [[Klaùdiusz Ptolemeùsz]] w ''[[Geògrafiô (Ptolemeùsz)|Geògrafie]]'' wspòminô ò "Wenédyjsczi Hôwindze", chtërna je równonżonô włôsnie z nią<ref>[[Jerzi Strzélczik|J Strzelczyk]]: ''Od Prasłowian do Polaków'' ({{jãz.|csb}} Òd Prasłowión do Pòlôchów). s. 28-29.</ref>. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Hôwindżi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bôłt]] [[Kategòrëjô:Hôwindżi]] [[Kategòrëjô:Pòmòrskô]] mxnu4fzgxzsg1m8osh2k828lwhirn6t 14 2557 223714 201878 2026-11-05T09:39:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Roztoczi]] do [[Kategòrëjô:Hôwindżi]] 201878 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mòrza]] qmek8pb5gzjfek1ibjgxjate4v9gnof 0 2585 223576 198689 2026-11-04T13:38:47Z Terrus38 14026 223576 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pomeraniae_Ducatus_Tabula.jpg|mały|Pòmòrsczé państwò òbjimającé wikszi dzél Zôpadni Pòmòrsczi, XVII stolaté]] [[Òbrôzk:POL księstwo pomorskie COA.svg|mały|Herb Zôpadny Pòmòrsczi]] '''Zôpadnô Pòmòrskô''', '''Wieczórnô Pòmòrsko''' abò '''Zôchòdnô Pòmòrsko''' je historëczny krôj midzë rzékama [[Łeba (rzéka)|Lebą]] a [[Reknica (Zôpadnô Pòmòrskô)|Reknicą]], ze stolëcą w [[Sztetëno|Sztetënie]]. We wczasnym [[strzédnowiek]]ù zamieszkónô bëła przez [[Pòłabiani|Pòłabianów]] pò zôpadny starnie rzéczi [[Òdra|Òdrë]], a pò pòrénkòwi starnie przez [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Na zôpadze grańczi Zôpadnô Pòmòrsko z [[Meklenbùrskô|Meklenbùrską]], na pôłniowim zôpadze z [[Brambòrskô|Brambòrską]], na pôłni z [[Lubùskô Zemia|Lubùską]] ë [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlską]], na pôłniowim pòrénku z [[Krajnô|Krajną]] ë na pòrénku z [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrską]]. Do [[1637]] rokù Zôpadnô Pòmòrskô bëła samòstójnym państwã rządzonym przez [[Dinastëjô|dinastëjã]] [[Grificë|Grifitów]]. Dôwnô [[prëskô]] prowincëjô [[Pòmrë]] òbjimałô bezlëcha całą Zôpadną Pòmòrską. Aktualno zemie Zôpadni Pòmòrsczi pòdzéloné są midzë nôslédné administracëjné jednostczi: ;W [[Pòlskô|Pòlsczi Repùblice]]: * [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] * [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] (môłi dzél) * [[Lubùsczé wòjewództwò]] (môłi dzél) ;W [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùblice]]: * [[land]] [[Meklenbùrskô-Przédné Pòmrë]] == Òbaczë téż == * [[Pòmrë]] * [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] * [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] == Lëteratura == * Hermann Grote: Münzstudien, Akademische Druck- u. Verlagsanstalt 1862 (Cassuben) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://books.google.de/books?id=-jEGAAAAQAAJ&pg=PA582&dq=#v=onepage&q=cassuben&f=false {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrskô]] qpxiqxlqknm4cyb4mogbfs1c95wxki9 0 2619 223567 208969 2026-11-04T13:35:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] do [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]]: Meklembùrg to pòswiôdczonô kaszëbskô pòzwa w procëmnoscë do wëmësłu "Meczelbòrskô" 208969 wikitext text/x-wiki {{Administracëjno jednostka infobox|miono=Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë|gwôsné miono=Mecklenburg-Vorpommern|zort=związkowi krôj|fana=Flag of Mecklenburg-Western Pomerania (state).svg|miono-genitiw=Meczelbòrsczi-Przédnégò Pòmra|herb=Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg|państwò=[[Niemieckô]]|karta=Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg|Stolëca=Schwerin|Gùwernator=[[Manuela Schwesig]] ([[SPD]])|wiéchrzëzna=23 211,25<ref>[https://www.bundesrat.de/DE/bundesrat/laender/mv/mv.html Mecklenburg-Vorpommern] [online] [dost. 2021-06-27] ({{jãz.|de}}).</ref>|rok=15 maja 2022|lëdztwò=1 570 817<ref>[https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/_inhalt.html Ergebnisse des Zensus 2022 – Bevölkerungszahlen – Stichtag 15. Mai 2022] [online] [dost. 2024-11-14] ({{jãz.|de}}).</ref>|www=https://www.regierung-mv.de/}} '''Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë''' ({{jãz.|de}} ''Mecklenburg-Vorpommern'') – związkòwim krôjã w północno-pòrénkòwim dzélu [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]]. Òbjimô [[Meczelbòrskô|Meczelbòrską]] ''(Mecklenburg)'', wikszi dzél tzw. [[Przédné Pòmrë|Przednëch Pòmrów]] ''(Vorpommern)'', a téż skrôwk [[Brambòrskô|Brambòrsczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Putgarten, Kap Arkona (2011-05-21) 3.JPG|[[Arkóna]] Òbrôzk:Großsteingrab Lancken 1 - Lancken-Granitz, Insel Rügen.jpg| Òbrôzk:Wissower Klinken April 2004.jpg| Òbrôzk:Schwerin Castle Aerial View Island Luftbild Schweriner Schloss Insel See.jpg|''Schloss [[Schwerin]]'' Òbrôzk:Mecklenburg-Vorpommern Map Districts Border Mecklenburg Western Pomerania - Landkreise Grenzen Karte MV MeckPomm.svg|Meczelbòrskô ë Pòmrë </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë| ]] tc2x9a9eqbsjqn7kxroxlfhzqh5gu7q 223569 223567 2026-11-04T13:36:14Z Terrus38 14026 223569 wikitext text/x-wiki {{Administracëjno jednostka infobox|miono=Meklembùrg-Przédné Pòmrë|gwôsné miono=Mecklenburg-Vorpommern|zort=związkowi krôj|fana=Flag of Mecklenburg-Western Pomerania (state).svg|miono-genitiw=Meklembùrga-Przédnëch Pòmrów|herb=Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg|państwò=[[Niemieckô]]|karta=Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg|Stolëca=Schwerin|Gùwernator=[[Manuela Schwesig]] ([[SPD]])|wiéchrzëzna=23 211,25<ref>[https://www.bundesrat.de/DE/bundesrat/laender/mv/mv.html Mecklenburg-Vorpommern] [online] [dost. 2021-06-27] ({{jãz.|de}}).</ref>|rok=15 maja 2022|lëdztwò=1 570 817<ref>[https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/_inhalt.html Ergebnisse des Zensus 2022 – Bevölkerungszahlen – Stichtag 15. Mai 2022] [online] [dost. 2024-11-14] ({{jãz.|de}}).</ref>|www=https://www.regierung-mv.de/}} '''Meklembùrg-Przédné Pòmrë''' ({{jãz.|de}} ''Mecklenburg-Vorpommern'') – związkòwi krôj w nordowò-pòrénkòwim dzélu [[Miemieckô|Miemiecczi Federacyjny Repùbliczi]]. Òbjimô [[Meklembùrg]] ''(Mecklenburg)'', wikszi dzél tzw. [[Przédné Pòmrë|Przednëch Pòmrów]] ''(Vorpommern)'', a téż skrôwk [[Brambòrskô|Brambòrsczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Putgarten, Kap Arkona (2011-05-21) 3.JPG|[[Arkóna]] Òbrôzk:Großsteingrab Lancken 1 - Lancken-Granitz, Insel Rügen.jpg| Òbrôzk:Wissower Klinken April 2004.jpg| Òbrôzk:Schwerin Castle Aerial View Island Luftbild Schweriner Schloss Insel See.jpg|''Schloss [[Schwerin]]'' Òbrôzk:Mecklenburg-Vorpommern Map Districts Border Mecklenburg Western Pomerania - Landkreise Grenzen Karte MV MeckPomm.svg|Meczelbòrskô ë Pòmrë </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë| ]] 5frkgp15c2l32vn8f50wa8t5icwjrkm 223635 223569 2026-11-04T14:52:48Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë|Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] do kategòrie [[Kategòriô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë|Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 223635 wikitext text/x-wiki {{Administracëjno jednostka infobox|miono=Meklembùrg-Przédné Pòmrë|gwôsné miono=Mecklenburg-Vorpommern|zort=związkowi krôj|fana=Flag of Mecklenburg-Western Pomerania (state).svg|miono-genitiw=Meklembùrga-Przédnëch Pòmrów|herb=Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg|państwò=[[Niemieckô]]|karta=Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg|Stolëca=Schwerin|Gùwernator=[[Manuela Schwesig]] ([[SPD]])|wiéchrzëzna=23 211,25<ref>[https://www.bundesrat.de/DE/bundesrat/laender/mv/mv.html Mecklenburg-Vorpommern] [online] [dost. 2021-06-27] ({{jãz.|de}}).</ref>|rok=15 maja 2022|lëdztwò=1 570 817<ref>[https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/_inhalt.html Ergebnisse des Zensus 2022 – Bevölkerungszahlen – Stichtag 15. Mai 2022] [online] [dost. 2024-11-14] ({{jãz.|de}}).</ref>|www=https://www.regierung-mv.de/}} '''Meklembùrg-Przédné Pòmrë''' ({{jãz.|de}} ''Mecklenburg-Vorpommern'') – związkòwi krôj w nordowò-pòrénkòwim dzélu [[Miemieckô|Miemiecczi Federacyjny Repùbliczi]]. Òbjimô [[Meklembùrg]] ''(Mecklenburg)'', wikszi dzél tzw. [[Przédné Pòmrë|Przednëch Pòmrów]] ''(Vorpommern)'', a téż skrôwk [[Brambòrskô|Brambòrsczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Putgarten, Kap Arkona (2011-05-21) 3.JPG|[[Arkóna]] Òbrôzk:Großsteingrab Lancken 1 - Lancken-Granitz, Insel Rügen.jpg| Òbrôzk:Wissower Klinken April 2004.jpg| Òbrôzk:Schwerin Castle Aerial View Island Luftbild Schweriner Schloss Insel See.jpg|''Schloss [[Schwerin]]'' Òbrôzk:Mecklenburg-Vorpommern Map Districts Border Mecklenburg Western Pomerania - Landkreise Grenzen Karte MV MeckPomm.svg|Meczelbòrskô ë Pòmrë </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë| ]] 0e8zbhksrg08wch1rrp75bag4336sji 14 2629 223639 162482 2026-11-04T14:57:54Z Iketsi 3254 {{Do rëmniãcô|}} 223639 wikitext text/x-wiki {{Do rëmniãcô|}} 4cxomaggmagsywx29ckjl48xeec380q 0 2913 223677 219666 2026-11-04T17:29:42Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de|Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de|Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] (CatAlot) 223677 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Berlëno]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] itwmzeady267m60067kekq1x4xn40z2 0 2926 223692 222258 2026-11-04T20:06:28Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 223692 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Fat Possum Records logo.svg|mały|Logòtip]] '''Fat Possum Records''' – mùzycznô wëtwórniô z [[Oxford|Oxfordu]] w [[Mississippi]], założonô w [[1992]] rokù przez [[Matthew Johnson|Matthew Johnsona]]. Specjalizëje sã òna òsoblëwie w [[Blues|bluesu]] z nordë Deltë Mississippi. Tuwò wëdôwalë swòje platë {{skr.|m.jin.}} [[R. L. Burnside]], [[Junior Kimbrough]] czë [[T-Model Ford]]. Z rozwijã wëdôwiznë do programù pòczãlë dochadac młodi wëkònôwcowie, jak na przëmiôr [[Heartless Bastards]] ë [[The Black Keys]]. Platë Fat Possum distribùje samòstójnô mùzycznô wëtwórniô [[Epitaph Records]]. == Film == * [[2003]] ''You See Me Laughin': The Last of the Hill Country Bluesmen''. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Blues]] |col2= === Mùzyczné wëtwórnie === {{#categorytree:Mùzyczné wëtwórnie|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné wëtwórnie]] [[Kategòrëjô:Blues]] 313lbqsniwayo53btbsn1ee2l5ykq8f 0 3189 223571 223261 2026-11-04T13:37:45Z Terrus38 14026 223571 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Bundesrepublik Deutschland |miono = Federalnô Repùblika Niemiec |miono-genitiw = Miemiecczégò |fana = Flag of Germany.svg |herb = Coat of arms of Germany.svg |na karce = Germany_in_European_Union.svg |jãzëk = [[Niemiecczi jãzëk|niemiecczi]] |stolëca = [[Berlëno]] |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 357 050 |procent-wòdë = 2,42 |lëdztwò = 82 175 684 |rok = 2015 |dëtk = Eùro € |kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = Das Lied der Deutschen (Piesń Niemców) <center>[[Òbrôzk:German national anthem performed by the US Navy Band.ogg]]</center> |kòd = DE |Internet = .de |telefón = +49 |Prezydeńt=Frank Walter Steinmeier |Premiéra=Friedrich Merz |aùtowi kòd=D }} '''Niemieckô'''<ref>[https://sloworz.org/word/19537/meaning/22112 Niemieckô], Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.</ref>, '''Niemcë''' abò '''Miemcë''', Federalnô Repùblika Niemiec ({{jãz.|de}} ''Deutschland, Bundesrepublik Deutschland, BRD'') je państwã w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] ë dzélã [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Miemcë przez stalata bëlë zgrôwny do rozrëmieniô. Ich sparłãczëł w 1871 rokù [[Otto von Bismarck]]. == Historiô == Wszëtczé jinfòrmacëje bez przëpisów pòchòdzą z:<ref>[https://web.archive.org/web/20260228092505/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref> * 843 – traktat w Verdun, pòwstanié Pòrénkòwòfrankijsczégò Państwa * 962 – król Niemiecczi Otton I òstał kòrónowany na czezera rzimsczégò, pòwstało Swiãté Rzimsczé Césarstwò * 1226 – polsczi ksążã [[Kónrôd I Mazowiecczi]] sprowadza Krzëżôków do Chełmińsczi Zemie<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/konrad-mazowiecki-zaprosil-do-polski-krzyzakow-i-byc-moze-popelnil-najwiekszy-blad-w-historii/ Konrad Mazowiecki zaprosił do Polski Krzyżaków. Popełnił największy błąd w historii naszego kraju] National Geographic</ref>. * 1525 – hołd prësczi, slédny Wiôldżi Méster Albrecht Hohenzollern òstaje ksążã Prës<ref>[https://media.muzeumgdansk.pl/wydarzenia/850945/spotkanie-z-mistrzem-nauki-prof-janusz-mallek-hold-pruski-1525-kontekst-skutki-pamiec Spotkanie z Mistrzem Nauki: prof. Janusz Małłek. Hołd pruski 1525. Kontekst – skutki – pamięć] Biuro prasowe Muzeum Gdańska</ref> * 1701 – ksążã Fridrik I je kòrónowany na króla Prës<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Prusy;3963067.html Prusy] Encyklopedia PWN</ref> * 1804 – césôrz Francëszk II Habsburg kòrónuje sã na césarza [[Aùstriô|Aùstrie]] (czedë Napoleon kòrónowoł sã na césarza Francësczi) * 1806 – likwidacëjô Rzimsczégò Césarstwa przez Napoleona * 1815 – pòwstanié Niemiecczégò Związku, pòd kòntrolą Aùstrie, po wòjnach Napoleońsczich * 1848 – Zymk Lëdów, parlameńt Frankfurcczi chcëł zjednóć Niemcë i wëbrac Fridrika Wilhelma IV na césarza, ale ten òdmówił<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Fryderyk-Wilhelm-IV;3902986.html Fryderyk Wilhelm IV] Encyklopedia PWN</ref> * 1866 – wòjna austriacko-prëskô<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref>, pòwstaje Nordowoniemiecczi Związk, pòd kòntrolą Prës * 1870 – wòjna francësko-prëskô, pòwstaje zjednóné Niemiecczé Czezerstwò, césarzã òstał król Prës Wilhelm I * 1914 – Niemcë biorą ùdzél w [[I swiatowô wòjna|I swiatowy wòjnie]] * 1918 – rewolucëjô lëstopadnikowô, òbalenie césarza Wilhelma II, pòwstanié [[Weimarskô Repùblika|Weimarsczi Repùbliczi]] * 1922 – krëjamny ùkłôd midze Ruską a Niemcama w Rapallo<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2939123,uklad-w-rapallo-niemcy-i-rosjanie-rozpoczynaja-wspolprace Układ w Rapallo. Niemcy i Rosjanie rozpoczynają współpracę] Polskie Radio</ref> * 1925 – ùkłôd w Locarno z [[Francëjô|Francëją]], [[Belgijskô|Belgijską]], [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britaniją]] i [[Italskô|Italską]] w sprawie nienarëszalnosci zôpadny grańcy Niemiecczégò<ref>[https://www.focus.pl/artykul/konferencja-w-locarno-czego-dotyczyla-i-jakie-bylo-jej-znaczenie-dla-polski Miała ustanowić porządek w Europie. Wygrani i przegrani konferencji w Locarno] Focus</ref> * 1933 – [[Adolf Hitler]] òstał kanclerzem Niemiecczégò, pòwstanié [[III Rzesza|III Rzeszy]], pòwstały kòncentracëjne lagry, pierszy w Dachau<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/dachau Dachau] Holocaust Encyclopedia</ref> * 1934 – Hitler òstał ''Führerem'', wódcą i kanclerzã Rzeszy * 1938: ** 12 strëmiannika – Anschluss Aùstrie<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2916846,anschluss-austrii-nazistowskie-wilki-w-austriackiej-owczarni Anschluss Austrii – nazistowskie wilki w austriackiej owczarni] Polskie Radio</ref> ** 30 séwnika – ùkłôd w München w sprawie [[Czechosłowacjô|Czechosłowacji]], chtërna mioła òddac Pas Sudetów<ref>[https://dzieje.pl/aktualnosci/75-lat-temu-zostal-podpisany-uklad-monachijski 80 lat temu został podpisany układ monachijski] Dzieje.pl</ref>. ** 10 lëstopadnika – ''Noc kriształowa'' mòrd Żydów w nocy z 9 na 10 lëstopadnika * 1939 – zajãcé całej Czechosłowacëji. Pakt Ribbentrop-Mołotow, midze Niemcami a Związkã Sowiecczim ** [[1 séwnika]] – agresjô na Polskã, zôczątk [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. * 1941 – òperacjô Barbarossa – niemieckô jinwazjô na ZSRR Pò wiele biôtkach i samòbójstwã Hitlera Niemcë skapitulowały [[8 maja]] 1945. * 1949 – pòdzôł na [[Niemieckô Demòkraticznô Repùblika|Niemieckô Demòkraticznô Repùblikã]] i Federalnô Repùblikã Niemiec<ref name=":1">[https://wiadomosci.onet.pl/nrd NRD] Onet wiadomości</ref> * 1961 – pòstawienié Berlënsczi scany<ref name=":1" /> * 1989 – ùpôdk Berlënsczi scany<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/mur-w-berlinie-byl-symbolem-powojennego-podzialu-niemiec-i-europy-na-dwa-bloki Mur w Berlinie był symbolem powojennego podziału Niemiec i Europy na dwa bloki] Dzieje.pl</ref> * 1990 – Zjednónie Niemiecczégò<ref name=":1" /> == Sprôwné pòdzelenié == W Niemiecczi je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje ({{jãz.|de}} ''Bundesländer''). {| class="wikitable" |+ | ;1. Badeniô-Wirtembergiô ;2. [[Bajerë]] ;3. [[Berlëno]] ;4. [[Brandenbùrgiô]] ;5. Brema ;6. [[Hambùrg]] ;7. Hesjô ;8. [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë|Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] ;9. Dolnô Saksoniô ;10. Nadreniô Nordowô-Westfaliô ;11. Nadreniô-Palatinat ;12. [[Saara]] ;13. Saksoniô ;14. Saksoniô-Anhalt ;15. Szlezwik-Hòlsztin ;16. Turingiô |[[Òbrôzk:Karte Deutsche Bundesländer (nummeriert).svg|250px|Sprôwné pòdzelenié Niemiec]] |} == Òbaczë téż == * [[Weimarskô Repùblika]] * [[III Rzesza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Miemieckô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] t3htwfxn8bc8svb1qso0bviz190v8a2 223597 223571 2026-11-04T14:07:44Z Terrus38 14026 223597 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Bundesrepublik Deutschland |miono = Federalnô Repùblika Niemiec |miono-genitiw = Miemiecczégò |fana = Flag of Germany.svg |herb = Coat of arms of Germany.svg |na karce = Germany_in_European_Union.svg |jãzëk = [[Niemiecczi jãzëk|niemiecczi]] |stolëca = [[Berlëno]] |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 357 050 |procent-wòdë = 2,42 |lëdztwò = 82 175 684 |rok = 2015 |dëtk = Eùro € |kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = Das Lied der Deutschen (Piesń Niemców) <center>[[Òbrôzk:German national anthem performed by the US Navy Band.ogg]]</center> |kòd = DE |Internet = .de |telefón = +49 |Prezydeńt=Frank Walter Steinmeier |Premiéra=Friedrich Merz |aùtowi kòd=D }} '''Niemieckô'''<ref>[https://sloworz.org/word/19537/meaning/22112 Niemieckô], Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.</ref>, '''Niemcë''' abò '''Miemcë''', Federalnô Repùblika Niemiec ({{jãz.|de}} ''Deutschland, Bundesrepublik Deutschland, BRD'') je państwã w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] ë dzélã [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Miemcë przez stalata bëlë zgrôwny do rozrëmieniô. Ich sparłãczëł w 1871 rokù [[Otto von Bismarck]]. == Historiô == Wszëtczé jinfòrmacëje bez przëpisów pòchòdzą z:<ref>[https://web.archive.org/web/20260228092505/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref> * 843 – traktat w Verdun, pòwstanié Pòrénkòwòfrankijsczégò Państwa * 962 – król Niemiecczi Otton I òstał kòrónowany na czezera rzimsczégò, pòwstało Swiãté Rzimsczé Césarstwò * 1226 – polsczi ksążã [[Kónrôd I Mazowiecczi]] sprowadza Krzëżôków do Chełmińsczi Zemie<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/konrad-mazowiecki-zaprosil-do-polski-krzyzakow-i-byc-moze-popelnil-najwiekszy-blad-w-historii/ Konrad Mazowiecki zaprosił do Polski Krzyżaków. Popełnił największy błąd w historii naszego kraju] National Geographic</ref>. * 1525 – hołd prësczi, slédny Wiôldżi Méster Albrecht Hohenzollern òstaje ksążã Prës<ref>[https://media.muzeumgdansk.pl/wydarzenia/850945/spotkanie-z-mistrzem-nauki-prof-janusz-mallek-hold-pruski-1525-kontekst-skutki-pamiec Spotkanie z Mistrzem Nauki: prof. Janusz Małłek. Hołd pruski 1525. Kontekst – skutki – pamięć] Biuro prasowe Muzeum Gdańska</ref> * 1701 – ksążã Fridrik I je kòrónowany na króla Prës<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Prusy;3963067.html Prusy] Encyklopedia PWN</ref> * 1804 – césôrz Francëszk II Habsburg kòrónuje sã na césarza [[Aùstriô|Aùstrie]] (czedë Napoleon kòrónowoł sã na césarza Francësczi) * 1806 – likwidacëjô Rzimsczégò Césarstwa przez Napoleona * 1815 – pòwstanié Niemiecczégò Związku, pòd kòntrolą Aùstrie, po wòjnach Napoleońsczich * 1848 – Zymk Lëdów, parlameńt Frankfurcczi chcëł zjednóć Niemcë i wëbrac Fridrika Wilhelma IV na césarza, ale ten òdmówił<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Fryderyk-Wilhelm-IV;3902986.html Fryderyk Wilhelm IV] Encyklopedia PWN</ref> * 1866 – wòjna austriacko-prëskô<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref>, pòwstaje Nordowoniemiecczi Związk, pòd kòntrolą Prës * 1870 – wòjna francësko-prëskô, pòwstaje zjednóné Niemiecczé Czezerstwò, césarzã òstał król Prës Wilhelm I * 1914 – Niemcë biorą ùdzél w [[I swiatowô wòjna|I swiatowy wòjnie]] * 1918 – rewolucëjô lëstopadnikowô, òbalenie césarza Wilhelma II, pòwstanié [[Weimarskô Repùblika|Weimarsczi Repùbliczi]] * 1922 – krëjamny ùkłôd midze Ruską a Niemcama w Rapallo<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2939123,uklad-w-rapallo-niemcy-i-rosjanie-rozpoczynaja-wspolprace Układ w Rapallo. Niemcy i Rosjanie rozpoczynają współpracę] Polskie Radio</ref> * 1925 – ùkłôd w Locarno z [[Francjô|Francją]], [[Belgijskô|Belgijską]], [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britaniją]] i [[Italskô|Italską]] w sprawie nienarëszalnosci zôpadny grańcy Niemiecczégò<ref>[https://www.focus.pl/artykul/konferencja-w-locarno-czego-dotyczyla-i-jakie-bylo-jej-znaczenie-dla-polski Miała ustanowić porządek w Europie. Wygrani i przegrani konferencji w Locarno] Focus</ref> * 1933 – [[Adolf Hitler]] òstał kanclerzem Niemiecczégò, pòwstanié [[III Rzesza|III Rzeszy]], pòwstały kòncentracëjne lagry, pierszy w Dachau<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/dachau Dachau] Holocaust Encyclopedia</ref> * 1934 – Hitler òstał ''Führerã'', wódcą i kanclerzã Rzeszy * 1938: ** 12 strëmiannika – Anschluss Aùstrie<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2916846,anschluss-austrii-nazistowskie-wilki-w-austriackiej-owczarni Anschluss Austrii – nazistowskie wilki w austriackiej owczarni] Polskie Radio</ref> ** 30 séwnika – ùkłôd w München w sprawie [[Czechosłowacjô|Czechosłowacji]], chtërna mioła òddac Pas Sudetów<ref>[https://dzieje.pl/aktualnosci/75-lat-temu-zostal-podpisany-uklad-monachijski 80 lat temu został podpisany układ monachijski] Dzieje.pl</ref>. ** 10 lëstopadnika – ''Noc kriształowa'' mòrd Żydów w nocy z 9 na 10 lëstopadnika * 1939 – zajãcé całej Czechosłowacëji. Pakt Ribbentrop-Mołotow, midze Niemcami a Związkã Sowiecczim ** [[1 séwnika]] – agresjô na Polskã, zôczątk [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. * 1941 – òperacjô Barbarossa – niemieckô jinwazjô na ZSRR Pò wiele biôtkach i samòbójstwã Hitlera Niemcë skapitulowały [[8 maja]] 1945. * 1949 – pòdzôł na [[Niemieckô Demòkraticznô Repùblika|Niemieckô Demòkraticznô Repùblikã]] i Federalnô Repùblikã Niemiec<ref name=":1">[https://wiadomosci.onet.pl/nrd NRD] Onet wiadomości</ref> * 1961 – pòstawienié Berlënsczi scany<ref name=":1" /> * 1989 – ùpôdk Berlënsczi scany<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/mur-w-berlinie-byl-symbolem-powojennego-podzialu-niemiec-i-europy-na-dwa-bloki Mur w Berlinie był symbolem powojennego podziału Niemiec i Europy na dwa bloki] Dzieje.pl</ref> * 1990 – Zjednónie Niemiecczégò<ref name=":1" /> == Sprôwné pòdzelenié == W Niemiecczi je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje ({{jãz.|de}} ''Bundesländer''). {| class="wikitable" |+ | ;1. Badeniô-Wirtembergiô ;2. [[Bajerë]] ;3. [[Berlëno]] ;4. [[Brandenbùrgiô]] ;5. Brema ;6. [[Hambùrg]] ;7. Hesjô ;8. [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë|Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] ;9. Dolnô Saksoniô ;10. Nadreniô Nordowô-Westfaliô ;11. Nadreniô-Palatinat ;12. [[Saara]] ;13. Saksoniô ;14. Saksoniô-Anhalt ;15. Szlezwik-Hòlsztin ;16. Turingiô |[[Òbrôzk:Karte Deutsche Bundesländer (nummeriert).svg|250px|Sprôwné pòdzelenié Niemiec]] |} == Òbaczë téż == * [[Weimarskô Repùblika]] * [[III Rzesza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Miemieckô| ]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] tlapt748fh51qg1l6mncm7wf6tax76s 0 3563 223682 223527 2026-11-04T17:29:42Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de|Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de|Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] (CatAlot) 223682 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Stôłpsk]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] 35w1g01hogsmjs7h8ux3rgg0kmh0ssa 223685 223682 2026-11-04T17:30:19Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de|Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de|Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] (CatAlot) 223685 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Stôłpsk]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] flbj3hheyt04di00wzg7uewj31j14nj 0 3618 223598 210237 2026-11-04T14:08:19Z Terrus38 14026 223598 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zenwalk-6-0.png|mały|Zenwalk 6.0]] '''Zenwalk Linux''' to [[Francjô|francëskô]] [[linuksowô distribùcëjô]], jakô ùsôdzanô je na spòdlém [[Slackware]] ë czérëje sã na barżi awansowónëch brëkòwników. Rechli wëdôwôna bëła òna jakno '''Minislack'''. Minislack òstôł zainicjowóny jakno 0.1 w maju [[2004]] rokù. Z tim mionã bëła na distribùcëjô rozwijanô do wersëji 1.1. Zmiana na Zenwalk przëszła razã z wersëją 1.2. W lëstopadnikù 2005 doszłô je do ti ùdbë wersëjô ''Zenwalk-core'', jakô wëchôdô bez graficznégò òkrãżô [[X11]] ë graficznëch programów. Te dwie wersëje są rozwijóné paralelno, a w lëpińcu 2006 rozszérzonô je ò [[LiveCD]] ''ZenLive''. == Òpis == Zenwalk to distribùcëjô, jakô zamëkô w se blós nóterną [[Soft-wôra|soft-wôrã]] ë przez to ji miara jakno [[Òbrôz ISO|òbrôz ISO]] je kòł 400 [[Megabyte|MB]] wiôlgô, a w wersëji core kòl 230 MB. Doszłé je do tegò prze to, że w kòżdi soft-wôrowi kategòrëji je le jednô programa ë tak n.p. jedinczëm przezérnikã je tuwò [[Mozilla Firefox|Firefox]].<br /> Filozofiô ti distribùcëji je dosc zblëżonô do [[Slackware]], kònfigùracëjo je nót w wikszëm dzélu przeprowdzëc rãczno. Paczétë soft-wôrë są tipiczno instalowóné w fòrmace *.tgz. Zenwalk ùżëwô, do zladënkù z sécë ë sprôwdzniô zanôleżnotów, programë ''netpkg'', a môlową instalacëjã paczétów robi sã przez installpkg – jakno w [[Slackware]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Linuksowé distribùcëje]] 35dxb5ldzvtfj8knl8d8ykoy67jzh51 0 3619 223641 219500 2026-11-04T15:28:46Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania z dôwny pòzwë]] 223641 wikitext text/x-wiki #TAM [[Zenwalk Linux]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z dôwny pòzwë]] ima1habknj8f6q4ht2u18pilppgdh22 0 3929 223599 219114 2026-11-04T14:08:26Z Terrus38 14026 223599 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Royaume de Belgique, <center>''Koninkrijk België'',</center> <center>''Königreich Belgien |miono = Królestwò Belgijsczi |miono-genitiw = Belgijsczi |fana = Flag of Belgium.svg |herb = Great_coat_of_arms_of_Belgium.svg |na karce = EU-Belgium.svg |mòtto = "Eendracht maakt macht"<br>"L'union fait la force"<br>"Einigkeit macht stark"<br>(W jednoscë sëła) |jãzëk = [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[hòlendersczi jãzëk|hòlendersczi]], [[miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] |stolëca = [[Bruksela]] |fòrma państwa = [[kònstitucyjna mònarchiô]] |wiéchrzëzna = 30.528 |procent-wòdë = |lëdztwò = 11,960,170 |rok = 2025 |dëtk = Eùro |kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |swiãto = [[21 lëpińca]] |himn = "La Brabançonne"<br>(Brabanckô) <center>[[Òbrôzk:La Brabançonne.oga]]</center> |kòd = BE |Internet = .be |telefón = +32 |Mònarcha=Filip I |Premiéra=Bart De Wever |aùtowi kòd=B }} '''Belgijskô''' je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], [[federacjô]], chtërną twòrzą trzë regionë. Stolëca Belgijsczi je sedzëbą [[NATO]] ë [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Belgijskô zwëskała samòstójnotã òd [[Niderlandë|Niderlandów]] 4 pazdzérznika 1830. 21 lëpińca 1831 pierszi król Belgijsczi – Léópóld I zasadł na trónie<ref>''[https://www.belgium.be/en/about_belgium/country/belgium_in_nutshell/symbols/national_holiday National Day and feast days of Communities and Regions| Belgium.be]'' [online], www.belgium.be [dost. 2026-05-10] ({{jãz.|en}}).</ref>. Belgijskô je kònstitucyjną mònarchią, dzysdnia mònarchą je Filip I z dinastie Kobùrgów. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w Zôpadny Eùropie, nad Nordowim Mòrzã, midze Francją a [[Niderlandë|Niderlandama]]. === Wiéchrzëzna === * całownô: 30,528 km² * wiéchrzëzna lądu: 30,278 km² * wiéchrzëzna wòdów: 250 km² [[Òbrôzk:Belgium_-_Location_Map_(2013)_-_BEL_-_UNOCHA.svg|mały]] === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,297 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Francjô]] – 556 km; [[Niemieckô]] – 133 km; [[Luksembùrg]] – 130 km; [[Niderlandë]] – 478 km === Brzegòwô liniô === 66.5 km === Klimat === Umiarkowany, łagódné zëme, chłodné lata, deszczowi, mòkry, pòbiegłi. === Ùsztôłcenié terenu === Płasczé nôdbrzeżné rówiznë, strzódnô dzél ùrzemkowata, sërowe górë Ardeńsczégò Lasu na pôłniowim pòrënku. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 181 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Nordowe Mòrze) * nôwëższi czëp: 694 m. n.r.m. (Botrange) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 44,4% (w tim 28,3% òrnëch gruńtów) * lasë 22% (w 2023) == Sprôwné pòdzelenié == W Belgijsczi je sprôwné pòdzelenié na regionë. {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |Belgijsczé regionë na karce |- |[[Òbrôzk:Gewestenkaart.svg|bezramki|centruj]] | * <span style="color:gold;">żôłti</span> – Flamandzczi Region * <span style="color:red;">czerwòny</span> – Walońsczi Region * <span style="color:blue;">niebiesczi </span> – Stolëczny Region Brukseli |} == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 11,960,170 (2025) * białczi: 6,052,672 * chłopë: 5,907,498 === Etniczné karna === Belgòwie 75.2%, Włosi 4.1%, Marokańczicë 3.7%, Francuzë 2.4%, Tërcë 2%, Òlendrzë 2%, jinsi 10.6% (wôrtosc szacowónô na 2012) === Jãzëczi === [[Hòlendersczi jãzëk|Hòlendersczi]] (państwòwi) 60%, [[Francësczi jãzëk|francësczi ]](państwòwi) 40%, [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] (państwòwi) mni niż 1%. Belgijskô dzélë sã na trzë jãzëkowe wspólnotë. {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |Jãzëkowe wspólnotë |- |[[Òbrôzk:BelgieGemeenschappenkaart.svg|centruj|bezramki]] | * <span style="color:gold;">żôłti</span> – flamandzkô wspólnota * <span style="color:red;">czerwòny</span> – francëskô wspólnota * <span style="color:blue;">niebiesczi </span> – niemieckô wspólnota |} === Religijné karna === [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcë]] 57.1%, protestancë 2.3%, jinsi chrzescëjanie, 2.8%, [[Islam|mùzułmanie]] 6.8%, jinsi 1.7%, bezbòżnicë 9.1%, niewierzący/agnosticë 20.2% (wôrtosc szacowónô 2018) === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 98.2% * wikszé miesczé westrzódczi: [[Bruksela]] (stolëca) – 2,122 milionów mieszkańców; Antwerpiô – 1,057 milionów (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2023) == Pòliticzny system == * òficjalnô pòzwa: Królestwò Belgijsczi * pòliticzny ùstôw: kònstitucyjna mònarchiô * stolëca: Bruksela * czasowô cona: UTC +0 === Wëkònôwczô władza === * król Filip I (òd 21 lëpińca 2013) * premier Bart De Wever (òd 3 gromicznika 2025) === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô Jizba Reprezentantów (fr. Chambre des Représentants; 150 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i Senate (fr. Sénat; 60 nôleżników na piãcolatną kadencjã). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Graslei Ghent.jpg| Òbrôzk:Brugge-CanalRozenhoedkaai.JPG| Òbrôzk:Brugge Sashuis R01.jpg| Òbrôzk:Port cranes at Zeebrügge, Belgium 2.JPG| Òbrôzk:Hautes-Fagnes.jpg| Òbrôzk:Braine-L'Alleud - Butte du Lion dite de Waterloo.jpg| Òbrôzk:Liège Batte1 JPG.jpg| Òbrôzk:Royal Guidon Hesbignon on Grand-Place during the great procession of Tournai (DSCF8921).jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùniô]] * [[Francjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20260203225006/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belgium/#government Belgijskô w „The World Factbook”] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Belgijskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ji763mnbgnqoer68wq6getqiozavzit 10 3988 223547 223325 2026-11-04T13:29:11Z Iketsi 3254 + 223547 wikitext text/x-wiki <includeonly>|</includeonly><noinclude> Szablóna wlëmiô céch nowi kòmórczi werkù wiki. == Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> iy5m0f09oqrk0911rtvsltmx4somcw1 0 5107 223679 219659 2026-11-04T17:29:42Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de|Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de|Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] (CatAlot) 223679 wikitext text/x-wiki #TAM [[Łeba]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] 11pxv6jmw9w8pwy51g2hg7wurij6mp4 223684 223679 2026-11-04T17:30:18Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de|Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de|Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] (CatAlot) 223684 wikitext text/x-wiki #TAM [[Łeba]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] 4gaca1xp3gdipsat25c48eutzzrl05d 0 5164 223600 223025 2026-11-04T14:08:32Z Terrus38 14026 223600 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Canada |miono = Kanada |miono-genitiw = Kanadë |fana = Flag of Canada.svg |herb = Royal Coat of Arms of Canada.svg |na karce = CAN orthographic.svg |mòtto = A Mari Usque Ad Mare<br>(Òd mòrza do mòrza) |jãzëk = [[Angelsczi jãzëk|angelsczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]] i môlowé jãzëczi<ref>[https://www.ece.gov.nt.ca/en/official-languages Official Languages], ece.gov.nt.ca, dost. 21.05.2026.</ref><ref>[https://wscc.nt.ca/about-wscc/official-languages Official Languages], wscc.nt.ca, dost. 21.05.2026.</ref> |stolëca = Òttawa |fòrma państwa = [[mònarchiô]] |Mònarcha = Karól III |Prezydeńt = Louise Arbour |Premiéra = Mark Carney |wiéchrzëzna = 9.976.140 |procent-wòdë = |lëdztwò = 35.151.728 |rok = 2016 |dëtk = Kanadejsczi dolar |kòd dëtka = CAD |czasowô cona = -3,5 do -8 |swiãto = [[1 lëpińca]] (Canada Day) |himn = O, Canada<br> (Kanado) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - O Canada.ogg]]</center> |kòd = CA |Internet = .ca |telefón = +1 |aùtowi kòd=CDN |kònstitucjô=[[Kònstitucjô Kanadë]] |data ùsôdzenia=1 lëpińca 1867 }} '''Kanada''' ({{jãz.|en}} i {{jãz.|fr}} ''Canada'') – państwò w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]]. Leżi nad Òceanã Atlanticczim, Pacyficznym i Arkticznym i je pòłożonym nôdali na nordã amerikańsczim państwã. Je drëdżim co do wiôlgòscë państwã na swiece; zamëkô cawny nordowi i pòlarny dzél kòntinentu. Stolëcą Kanadë je [[Òttawa]], a nôwikszima gardama są [[Toronto]], [[Montreal|Mòntreal]] i [[Vancouver]]. Krajówcowie mieszkalë na terenach dzysészi Kanadë przez tësące lat. Pierszé eùropejsczé kòlonie pòjawiłë sã w XVI stalacu, czej britijsczé i francësczé ekspedicje naczãłë òsedlac sã w òkòlim atlanticczégò sztrądu. Pò wielu zwadach, [[Francjô|Francëskô]] òddała wikszosc swòjich kòloniów w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] w 1763{{Pòtrzébny przëpis}}. Samòstójnota Kanadë òd [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]] naczãła sã w 1867 rokù, czej 1 czerwińca trzë britijsczé kòlonie òstałë sparłãczoné w kanadijską Kònfederacjã<ref>[https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/const/page-1.html CONSTITUTION ACT, 1867], 29 strëmiannika 1867, dost. 21.05.2026.</ref>. 17 łżëkwiata Kanada zwëskała fùlną samòstójnotã, na spòdlim Ùstôwù ò Kanadze z 1982 rokù<ref>[https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1982/11 Canada Act 1982], 29 strëmiannika 1982, dost. 21.05.2026.</ref>. Dzys je to dëbeltjãzëkòwi krôj. W Kanadze żëją téż òd tësąców lat dërżeniowé krajówcowie zwóni ''First Nations (Pirszé Nôrodë)'' tej Eskimosë-Jinuicë-Japikë na pòlarnim nordze i kanadejsczi Jindiónë. Òni gôdôją jãzëkama z 6 apartnéch grëpów jakò eskimò-aleucczich, na-dene, algicczich, irokijsczich, siouan-catawbansczich i saliszjônsczich. W Kanadze mieszkają téż [[Kaszëbi]]. W pińcdzesątich latach XIX stalaca wiele Kaszëbów wëwanożiło do Kanadë, dze zamieszkalë {{skr.|m.jin.}} kòloniã [[Wilno_(Ontario)|Wilno]] i miastkò [[Barry%27s_Bay,_Ontario|Barry's Bay]] w Ontario. Kanadejsczi Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="Galeriô Kanadë"> Òbrôzk:Biodome_de_Montreal.jpg|Òlimpijsczi stadion w Montrealu Òbrôzk:Parliamenthill.jpg|Parliament Hill </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Niagara_Falls,_Canada,_Horseshoe_Fall_-_2014-10-09_-_image_1.jpg|Wòdospadë Niagara Òbrôzk:Bi-colored_Maple_Tree.jpg|Klón Òbrôzk:Femmes_Nain.jpg|Lëdze Nain </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Wilno_Ontario.JPG|Wilno, Ontario Òbrôzk:American_Beaver.jpg|Bòber Òbrôzk:Moraine_Lake_17092005.jpg|Jezoro Moraine </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Niagara_Falls_USA_Canada_from_Skylon_Tower_on_2002-05-28.jpg|Wòdospadë Niagara – krãgòbrôzk; Kanada na prawò, USA na lewò </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wilno (Ontario)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://madvalleycurrent.com/2020/01/13/set-the-table-kashubian-style/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu w Kanadze] {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kanada| ]] [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 27t7bxcekvynha62y0mwxjaaqwrm07p 0 5359 223601 220646 2026-11-04T14:08:54Z Terrus38 14026 223601 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Skòrzewò |rodzôcz_wsë=Skòrzewa |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=kòscersczi |gmina=Kòscérzna |szôłtëstwò=Skòrzewò |miejskô= |wiechrzëzna=17,35 |gradëN=54 |minutëN=10 |sekùndëN=05 |gradëE=17 |minutëE=58 |sekùndëE=13 |wiżô= |rok=2004 |lëdztwò=1326 |gãscëzna=76,25 |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=83-400 |reg_tôfla=GKS |SIMC= |szôłtës=Czesław Synakowski |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= }} '''Skòrzewò''' ({{jãz.|pl}} ''Skorzewo'', {{jãz.|de}} ''Skorschewo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]], w [[gmina Kòscérzna|gminie Kòscérzna]]. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi [[Òbrôzk:Tabliczka DW214.svg|25px]]. Tu je kòscół ë szkòła. Tu bëła stôrô chëcz[http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=50] i ùrodzony je ksądz [[Władisłôw Szulëst]], a béł ùrodzony [[Antón Zdrojewsczi]] ùmarłi we [[Francjô|Francji]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Skorzewo, school.jpg| Òbrôzk:Skorzewo, wayside shrine.jpg|[[Kaplëczka]] Òbrôzk:Ulica Peplińskiego w Skorzewie.jpg| Òbrôzk:Skorzewo, ciconia ciconia nest.jpg|[[Gniôzdo]] [[Bòcón|bòcóna]] Òbrôzk:Skorzewo, wayside cross.jpg| Òbrôzk:Skorzewo church.jpg|Kòscół Òbrôzk:Wdzydze skansen jan nepomucen.jpg| </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/706 ''Skorzewo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wse]] [[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 9ju2wf4q95ierpn5l59v9pasvxnr6h6 10 5618 223533 223532 2026-11-04T13:03:20Z Iketsi 3254 mòduł i opis 223533 wikitext text/x-wiki {| align="center" style="border: 1px solid; border-left: 6px solid; background: #edb;" | style="width: 62px;" | [[File:20px trash.svg|60px|Kòsz|link=Kategòrëjô:Do rëmniãcô]] | '''{{#invoke: Namespace detect|main | main = Nen articzel òstôł òznaczony | category = Ta kategòriô òsta òznaczonô | template = Ta szablóna òsta òznaczonô | module = Nen mòduł ([[Module:{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|opis|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|-1}}|{{PAGENAME}}}}|{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|opis|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|-1}}|{{PAGENAME}}}}]] i jego opis [[Module:{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|opis|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|-1}}|{{PAGENAME}}}}/opis|{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|opis|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|-1}}|{{PAGENAME}}}}/opis]]) òstôłe òznaczone | other = Ta starna òsta òznaczonô}} [[:Category:Do rëmniãcô|do rëmniãcô]]'''.<br>Żebë pòznac pòwòdë a pòdiskùtowac ò nich, biôj na starnã diskùsje.<br>[{{fullurl:Special:WhatLinksHere|target={{FULLPAGENAMEE}}&limit=500}} '''Lënkùjącé starnë'''] – '''Przëczëna rëmniãcô:''' {{{1}}} |}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategòrëjô:Do rëmniãcô|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly><noinclude> ---- ;Przikładë: * <syntaxhighlight lang="wikitext" copy inline>{{Do rëmniãcô|pisënk}}</syntaxhighlight> * <syntaxhighlight lang="wikitext" copy inline>{{Do rëmniãcô|pl→csb}}</syntaxhighlight> * <syntaxhighlight lang="wikitext" copy inline>{{Do rëmniãcô|kaszëbsczé miono a nôzwëskò}}</syntaxhighlight> * <syntaxhighlight lang="wikitext" copy inline>{{Do rëmniãcô|kaszëbskô fòrma nôzwëska}}</syntaxhighlight> [[Kategòrëjô:Szablónë administratorsczé]] </noinclude> 4thniwfggc8ct01linnm1d0ns28d2g1 0 5669 223691 218797 2026-11-04T20:04:59Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 223691 wikitext text/x-wiki '''Kaszëbsczé nótë''' – jedna òd nôbarżi znónëch kaszëbsczich frantówków, zwónô téż „Kaszëbsczim alfabétã”. Dlô wëkònaniô ti frantówczi pòtrzébnô je charakteristicznô plansza z òbrôzkama. Piesniô je baro pòpùlarnô i w całi [[Pòlskô|Pòlsce]] kòjarzonô z kaszëbską kùlturą i ùznôwónô za ikonã kaszëbsczégò fòlkloru. Temù je czãsto wëzwëskiwónô do promòcje [[Kaszëbë|Kaszub]]. Za nôbarżi znóną spòdlëczną wersjã (wariant bez pòwtórzeniów) ùznôwô sã taczi tekst<ref name="Drzéżdżón"/>: [[Òbrôzk:CEPR Kaszubskie Nuty.jpg|mały|330px|Plansza z òbrôzkama („heroglifama”) pòtrzébnô do wëkònaniô frantówczi]] [[Òbrôzk:Kaszubskie nuty.ogg|prawo]] ::''To je krótczé, to je dłudżé, to kaszëbskô stolëca,'' ::''to są basë, to są skrzëpczi, to òznôczô Kaszëba.'' ::''To je ridel, to je ticz, to są chòjnë, widłë gnojné.'' ::''To je prosté, to je krzëwé, to je slédné kòło wòzné.'' ::''To są hôczi, to są ptôczi, to są prësczé półtorôczi.'' ::''To je klëka, to je wół, to je całé, a to pół.'' ::''To je môłé, a to wiôldżé, to są jinstrumenta wszelczé.'' Trzeba równak zmerkac, że tak pò prôwdze jistnieje wiele wariantów „Kaszëbsczich nótów”, jaczé apartnią sã kąsk tekstã, chòc spiéwô sã je na nã samą melodiã. W niechtërnëch môlach na Kaszëbach miast ''kaszëbskô stolëca'' spiéwô sã ''cesarza stolëca''; miast ''skrzëpczi'' je: ''skrzëpce''; miast ''Kaszëba'' je: ''szlachcëca'' abò ''rëbôka''; miast ''ridel'' je: ''ridla''; miast ''slédné kòło wòzné'' je: ''tilné kòło wòzné'' abò ''lózné kòło wòzné''; miast ''półtrojôczi'' je: ''półtorôczi''. W bëtowsczi òbéńdze znónô je wersjô, w jaczi dwa slédné wersë brzëmią tak<ref name="Drzéżdżón"/>: ::''To je całé, to je pół, to je òseł, a to wół,'' ::''To są bùlwë, to są wrëczi, to je nasza biôłô marchew.'' == Pòchòdzenié frantówczi == „Kaszëbsczé nótë” wëwòdzą sã prôwdopòdobnie òd miemiecczi rozegracje znóny jakò ''[[Schnitzelbank]]'' abò ''Hobelbank''. Zabawã tã znają òsoblëwie mieszkańcë Badenii-Wirtembergii, zôpadny [[Aùstriô|Aùstrie]] i nordowi [[Szwajcarskô|Szwajcarie]]. Ju w 1911 [[Izydór Gùlgòwsczi]] pisôł (w mònograficznym dokazu „Von einem unbekannten Volke in Deutschland”), że znaje aùtora, jaczi przełożił pierwòszny niemiecczi tekst rozegracje na [[kaszëbsczi jãzëk]]. Béł to Wilem Langòwsczi, brat szôłtësa Gòłunia, Jakùba. Jakùb Langòwsczi òpòwiedzôł Gùlgòwsczémù, że jaczes 35 lat przódë (to je w 70. latach 19 stolatégò) pòznôł tã frantówkã nã zabawie w òkòlim Wislanëch Żuławów<ref>Jerzy Łukaszewski, ''Przyszły z Niemiec i Szwajcarii'', „Pomerania” 2012, nr 3, s. 39-41.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170119173529/http://odroda.kaszubia.com/05-01/kaszebscze.htm Stanisłôw Geppert, ''Gdze je czëc Kaszëbsczé Nótë'']</ref>. == Kaszëbsczé nótë jakò turisticzny produkt == Lëdze, jaczi zajimają sã produkcją kaszëbsczich pamiątków, baro rôd wëzwëskiwùją planszã do „Kaszëbsczich nótów”, widzącë w ni bëlny, òsoblëwi i apartny turisticzny produkt, chtëren dobrze sã sprzedôwô. Kò prawie temù „Kaszëbsczé nótë” mòże nalezc na taskach, pòcztowëch kôrtkach, nalépkach, tédrach do mòbilków, kòszulkach czë téż na internetowëch starnach i fòlderach. Róman Drzéżdżón dôwô bôczënk na pòwôżny problem z bëlnym pisënkã tekstu frantówczi. Czãsto ju titël je zapisóny z felama, diakriticznëch znaków ni ma wcale abò są lëchò pòstawióné, a nie jedné słowa ùżëté są w niepòprawny gramaticzny fòrmie. W niechtërnëch przëtrôfkach mòże nalezc nawetka czilenôsce felów<ref name="Drzéżdżón">[[Róman Drzéżdżón]], ''Kaszëbsczé nótë – pamiątka z Kaszub z felama'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2009, s. 273-277.</ref>. == Òbaczë téż == * [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi]] * [[Schnitzelbank]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.kartuzy.pl/strona/2007-kaszebscze-note-kaszubskie-nuty-abecadlo-kaszubskie * [https://mojestrone.com/galerie/kamw-quotkaszbscz-g468681 Zdjęcia Kamòwé "Kaszëbsczé nótë" – fotorelacja] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] h4138py2szg00b7jz667z4aw1r8d8w2 0 5747 223602 212419 2026-11-04T14:09:00Z Terrus38 14026 223602 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tabak P9290021.JPG|mały|Tobaka]] '''Tobaka''' (''Nicotiana tabacum'' L.) – jednorocznô roscëna z rodzëznë lilkòwatëch, pòpùlarnô jakno ùżiwka m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Historiô == Amerykańsczi Indianie zażëwalë tobakã na wiele lat przed [[Eùropa|Eùropejczikama]]. Czedë ùzdrzôł to [[Kòlumb]], chcôł ze sobą wzyc tobakã do Europë. Nôprzód tobaka sta sã sławnô w [[Szpańskô|Szpańsczi]] i [[Francjô|Francje]]. Sóm [[Napoleon]] bòdôj zażëwôł òb rok trzë kg tobaczi. Pò tim pòznalë ją w Angelsczi. Òd 1702 rokù òna bëła dlô wszëtczich lëdzy. Do Pòlsczi òna trafia w roku 1590. W XX wiekù tobakã zastąpiałë cygaretë. [[Kaszëbi]] wiele razy chãtno zażiwają tobakã. Òni gôdają czasã przë tim "Chcëme le so zażëc". Wedle pòwióstczi, to pǜrtk pòòrôł swòjima pazurama sztëk pòla ë zasadzył tobakã. == Òbaczë téż == * [[Pipa]] * [[Tobaczéra]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+WQ+E-2012-006719+0+DOC+XML+V0//PL (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 1s2k6ifnenmm850nyy6e66syi9md8qf 0 5785 223603 222323 2026-11-04T14:09:04Z Terrus38 14026 223603 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Narcissus poeticus (Habitus).jpg|mały|Jastrowô lelijô]] '''Jastrowô lelijô, biôłi narcys''' ({{jãz.|la}} ''Narcissus poeticus'') – gatënk roscënë z rodzëznë [[Amarilkòwaté|amarilkòwatëch]] (''Amaryllidaceae''). W rodzë je gò nalezc w pôłniowò-zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] – òd [[Hiszpaniô|Szapnii]], przez [[Francjô|Francëskã]] i [[Italskô|Włochë]], jaż pò północno-zôpadny part [[Greckô|Grecji]]<ref>Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 551. ISBN 83-214-1305-6</ref><ref>Beata Grabowska, Tomasz Kubala. ''Encyklopedia bylin'', tom II. Poznań, Zysk i S-ka Wydawnictwo, s. 613, 2012.</ref>. Je chòwóny przez lëdzy jakò òzdobnô roscëna – je ùważóny za jeden z pierszich kùltiwowónëch narcysów (kòl [[Narcissus tazetta|N. tazetta]] i [[Narcissus jonquilla|N. jonquilla]]). W skùtkù hòdowli zadomòwił sã w regionach na północ òd jegò nôternégò strzodowisza<ref>Andreas Bartels: Rośliny śródziemnomorskie. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2003, s. 251.</ref>; W [[Pòlskô|Pòlsce]] i na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] roscy zdzëwióny {{skr.|m.jin.}} w parkach i smãtorzach. Z gatënkù kòrzëstô sã w perfùmerëjnym przemësle. Jastrowô lelijô je trëjącô. == Taksonomiô == ''Narcissus poeticus'' béł pò rôz pierszi òpisóny przez [[Karól Linneùsz|Karola Linneùsza]] w jegò dokazu ''Species Plantarum (''s. 289) z 1753 rokù. <ref>"Amaryllidaceae Narcissus poeticus L." ipni.org (International Plant Names Index). Retrieved 15 December 2015</ref> == W kùlturze == Nôstarszé wdôrë w kùlturze ò Jastrowi leliji pòchòdzą z Historia Plantarum, bòtanicznégò dokôzu [[Teòfrast z Eresos|Teòfrasta z Eresos]] (371 – kòl 287 p. n .e), w jaczim òpisôł òn narcysa kwitnącégò na [[zymk]]<ref>Jashemski, Wilhelmina Mary Feemster; Frederick Gustav Meyer (2002). The Natural History of Pompeii: A Systematic Survey. Cambridge University Press. p. 131. <nowiki>ISBN 978-0-521-80054-9</nowiki>.</ref>. Je téż parłączóny z pòstacą [[Narcyz|Narcyza]] z grecczi mitolodżi<ref>"Amaryllidaceae Narcissus poeticus L." ipni.org (International Plant Names Index). Retrieved 15 December 2015</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] tf2l0whoisaytf4oorg8eq8c3aujecd 0 6220 223710 201877 2026-11-05T09:35:01Z Terrus38 14026 223710 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Puck port.jpg|mały|Pòrt w [[Pùck]]ù]] [[Òbrôzk:Mierzeja Helska.jpg|mały|Pùckô Hôwinga i òkòlé – satelitarny òdjimk]] '''Pùckô Hôwinga''' je zôpadnym dzélem [[Gduńskô Hôwinga|Gduńsczi Hôwindżi]]. To są snôdczé wòdë [[Bôłt]]u nôbarżi pòdajné na cësk zgnojeniów w òbéńdze Gduńsczi Hôwindżi. Nôwôżniészima pòrtama nad Pùcką Hôwingą są: [[Pùck]], [[Hél]] i [[Jastarniô]]. Tu w 2018 rokù ù wiele rëbów bëło widzec znanczi chòrobów, do chtërnëch mòże doprowadzec biwanié w zgnojonym òkrãżém. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Hôwindżi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://pomorskieparki.pl/aktualnosci-14/pzpk-quotnaturalnie-zakreceniquot-na-kaszubach/ [[Film]]] * [http://www.kzg.pl/index.php/srodowisko_przyrodnicze,obszary_chronione,korytarze_i_bariery_ekologiczne] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bôłt]] [[Kategòrëjô:Hôwindżi]] fuukxd02zj2rspvfpf10pv7vqn3fr4t 0 6222 223708 201876 2026-11-05T09:34:21Z Terrus38 14026 223708 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zalewszczecinski.jpeg|mały|Pòmòrskô Hôwinga i òkòlé – satelitarny òdjimk]] '''Pòmòrskô Hôwinga''' – hôwinga w pôłniowò-zôpadnym dzélu [[Bôłt]]u. Leżi ù sztrądu [[Pòlskô|Pòlsczi]] i [[Miemieckô|Miemiecczi]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Hôwindżi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bôłt]] [[Kategòrëjô:Hôwindżi]] 75kvip9tsi8vadigs91hdpz668mgbh8 10 6814 223534 122450 2026-11-04T13:18:28Z Iketsi 3254 kat. 223534 wikitext text/x-wiki &nbsp;<span style="font-weight:bold;">&middot;</span>&#32;<noinclude> {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> i4k27mc8o06pz68ue112yb78608z18b 223552 223534 2026-11-04T13:30:36Z Iketsi 3254 Zdrojowi kòd 223552 wikitext text/x-wiki &nbsp;<span style="font-weight:bold;">&middot;</span>&#32;<noinclude> == Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> 7hp25swh9o46wkm9ipyhi4shr6islrl 10 6818 223550 122454 2026-11-04T13:29:52Z Iketsi 3254 kat. 223550 wikitext text/x-wiki <br style="clear:both" /><noinclude> == Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] </noinclude> j02stftpcn94iz7sufokpn8qhjojtbk 0 6886 223556 222428 2026-11-04T13:31:32Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] 223556 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 0 6897 223535 202794 2026-11-04T13:25:00Z Terrus38 14026 223535 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|mały|Biardzczi herb]] '''Biardo''' (we zdrojach: ''provincia Barta'' 1159, ''Bard'' abò ''Barth'' 1256, ''Bart'' XIII w., ''Bardt'' XIII w., ''Barth''; miem. ''Barth''; pòl. ''Bardo'') – gard w [[Miemieckô|Miemiecce]], w landze [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] nad Bôłtã. * Lëdztwò gardu: 8.768 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 40,83 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] nxutkdz9qxvg9faqdzfr5u9cfy2ilq7 223566 223535 2026-11-04T13:34:40Z Terrus38 14026 223566 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|mały|Biardzczi herb]] '''Biardo''' (we zdrojach: ''provincia Barta'' 1159, ''Bard'' abò ''Barth'' 1256, ''Bart'' XIII w., ''Bardt'' XIII w., ''Barth''; miem. ''Barth''; pòl. ''Bardo'') – gard w [[Miemieckô|Miemiecce]], w landze [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad Bôłtã. * Lëdztwò gardu: 8.768 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 40,83 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] lxmk30zk4wodbtk54axw84vmrrd2bv0 0 6898 223536 202790 2026-11-04T13:25:54Z Terrus38 14026 223536 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|mały|120px|Chëczëńsczi herb]] [[Òbrôzk:DEU Eggesin flag.svg|mały|120px|Chëczëńsczi fana]] '''Eggsin''' – gard w [[Miemieckô|Miemiecce]], w landze [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] nad [[Wkra|Wkrą]] ë [[Rãdowa|Rãdową]]. * Lëdztwò gardu: 5 234 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 88,01 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] rr1r5gbuspsf2v290v9kthjvgwzwp07 223537 223536 2026-11-04T13:26:08Z Terrus38 14026 223537 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|mały|120px|Chëczëńsczi herb]] [[Òbrôzk:DEU Eggesin flag.svg|mały|120px|Chëczëńsczi fana]] '''Eggesin''' – gard w [[Miemieckô|Miemiecce]], w landze [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] nad [[Wkra|Wkrą]] ë [[Rãdowa|Rãdową]]. * Lëdztwò gardu: 5 234 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 88,01 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] pvtwegxddqinj1eepa2iea9ftej2kb5 223565 223537 2026-11-04T13:34:32Z Terrus38 14026 223565 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|mały|120px|Chëczëńsczi herb]] [[Òbrôzk:DEU Eggesin flag.svg|mały|120px|Chëczëńsczi fana]] '''Eggesin''' – gard w [[Miemieckô|Miemiecce]], w landze [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Wkra|Wkrą]] ë [[Rãdowa|Rãdową]]. * Lëdztwò gardu: 5 234 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 88,01 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 61n9kbpgwwvyn63d6v694qbdd3hw4iq 0 6899 223538 202765 2026-11-04T13:26:37Z Terrus38 14026 223538 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|mały|Chòckòwsczi herb]] '''Chòckòwò''' (we zdrojach: ''Chozcho'' 1140, ''Chozkowe'' 1183, ''Chozcowe'' 1214, ''Gutzkowe'' 1228, ''Gokecowe'', ''Gotzekowe'', ''Gotzkovborg'', ''Gützkow''; miem. ''Gützkow'') – gard w krézu [[Vorpommern-Greifswald]] w landze [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] nad [[Piana|Pianą]]. * Lëdztwò gardu: 2.832 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 42,68 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] dhis4ldg7pbk7kuadphy37jneljsxd6 223694 223538 2026-11-04T21:34:19Z Iketsi 3254 [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 223694 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|mały|Chòckòwsczi herb]] '''Chòckòwò''' (we zdrojach: ''Chozcho'' 1140, ''Chozkowe'' 1183, ''Chozcowe'' 1214, ''Gutzkowe'' 1228, ''Gokecowe'', ''Gotzekowe'', ''Gotzkovborg'', ''Gützkow''; miem. ''Gützkow'') – gard w krézu [[Vorpommern-Greifswald]] w landze [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Piana|Pianą]]. * Lëdztwò gardu: 2.832 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 42,68 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] pjjbxjdi7ld943mvc34014bj0ku3g3c 223698 223694 2026-11-04T22:30:44Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 223698 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|mały|Chòckòwsczi herb]] '''Chòckòwò''' (we zdrojach: ''Chozcho'' 1140, ''Chozkowe'' 1183, ''Chozcowe'' 1214, ''Gutzkowe'' 1228, ''Gokecowe'', ''Gotzekowe'', ''Gotzkovborg'', ''Gützkow''; miem. ''Gützkow'') – gard w krézu [[Vorpommern-Greifswald]] w landze [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Piana|Pianą]]. * Lëdztwò gardu: 2.832 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 42,68 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 1i0vjfkdj315cpug80rfok99cwfbhc6 0 6900 223695 220004 2026-11-04T21:34:26Z Iketsi 3254 [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 223695 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|mały|120px|Dëmińsczi herb]] '''Dëmino''' (we zdrojach: ''Dimine'' 1075, ''Timina civitas Pomeraniae'' 1128, ''Dymine'', ''Dimin'', ''Dyminium'', ''Demmyn'', ''Demmin'' 1320; miem. ''Demmin'') – gard w krôju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Piana|Pianą]], [[Dôłãża|Dôłażą]] ë [[Trzebla|Trzeblą]]. * Lëdztwò gardu: 12.090 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 81,56 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] 2lfd5iygge453itqygzqv5g6en1pfyx 223697 223695 2026-11-04T22:30:40Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 223697 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|mały|120px|Dëmińsczi herb]] '''Dëmino''' (we zdrojach: ''Dimine'' 1075, ''Timina civitas Pomeraniae'' 1128, ''Dymine'', ''Dimin'', ''Dyminium'', ''Demmyn'', ''Demmin'' 1320; miem. ''Demmin'') – gard w krôju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Piana|Pianą]], [[Dôłãża|Dôłażą]] ë [[Trzebla|Trzeblą]]. * Lëdztwò gardu: 12.090 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 81,56 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 82o2gpyi6lr3juyq52d3irwfmf7y1hf 0 6901 223539 202802 2026-11-04T13:27:03Z Terrus38 14026 223539 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|mały|Herb Garca]] '''Garc''' (we zdrojach: ''Karennz'', ''Kerentia'', ''Charenza'' 1168, ''Chertz in Ruya'' 1327, ''Garcz'' (Germania; Ortelius Abraham, 1527-1598), ''Garz''; miem. ''Garz/Rügen'') – gard w landze [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] na [[Rugiô|Rugie]]. * Lëdztwò gardu: 2.403 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 65,44 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] c9ye0nwckmu726f78jglg4kcs12sg62 223564 223539 2026-11-04T13:34:26Z Terrus38 14026 223564 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|mały|Herb Garca]] '''Garc''' (we zdrojach: ''Karennz'', ''Kerentia'', ''Charenza'' 1168, ''Chertz in Ruya'' 1327, ''Garcz'' (Germania; Ortelius Abraham, 1527-1598), ''Garz''; miem. ''Garz/Rügen'') – gard w landze [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] na [[Rugiô|Rugie]]. * Lëdztwò gardu: 2.403 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 65,44 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] agyhbi6toadod41iakmizewxozdixdn 0 6902 223540 205410 2026-11-04T13:27:47Z Terrus38 14026 223540 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|mały|Herb Górë]] '''Garc''' (we zdrojach: ''Gora'' 1232, ''Villa Berghe'' 1294, ''Berghe'' 1278, ''Bergh in Ruya'' 1302, ''Berghen'' 1306, ''Bergen''; miem. ''Bergen auf Rügen'') – gard w landze [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] na [[Rugiô|Rugie]]. * Lëdztwò gardu: 14.479 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 51,42 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] qk8qlz6kf5lu3p7idrqjxjroga621bx 223563 223540 2026-11-04T13:34:19Z Terrus38 14026 223563 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|mały|Herb Górë]] '''Garc''' (we zdrojach: ''Gora'' 1232, ''Villa Berghe'' 1294, ''Berghe'' 1278, ''Bergh in Ruya'' 1302, ''Berghen'' 1306, ''Bergen''; miem. ''Bergen auf Rügen'') – gard w landze [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] na [[Rugiô|Rugie]]. * Lëdztwò gardu: 14.479 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 51,42 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 9yzl1ix4b7tx3mqbqhb9tzk9ih8y72z 0 6903 223541 207908 2026-11-04T13:28:02Z Terrus38 14026 223541 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.svg|mały|Grzëmiéńsczi herb]] '''Grzëmié''' (we zdrojach: ''Grimme'' 1220, ''Grymme'' 1272, ''Grimmenn'' 1279, ''Grimmen'' 1325, ''Grymmen'' 1349, ''Grime'' 1760 (Ducatus Pomeraniae Citerioris Et Ulterioris Principatibus, Comitatibus, Urbibus Suis Definitiae Nova et Ampla Descriptio geographica); {{jãz.|de}} ''Grimmen'') – gard w krôju [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] nad [[Trzebla|Trzeblą]]. * Lëdztwò gardu: 10.536 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 50,29 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] nyf6sx0u05gvz689pfq83jmg49wd78c 223562 223541 2026-11-04T13:34:10Z Terrus38 14026 223562 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.svg|mały|Grzëmiéńsczi herb]] '''Grzëmié''' (we zdrojach: ''Grimme'' 1220, ''Grymme'' 1272, ''Grimmenn'' 1279, ''Grimmen'' 1325, ''Grymmen'' 1349, ''Grime'' 1760 (Ducatus Pomeraniae Citerioris Et Ulterioris Principatibus, Comitatibus, Urbibus Suis Definitiae Nova et Ampla Descriptio geographica); {{jãz.|de}} ''Grimmen'') – gard w krôju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Trzebla|Trzeblą]]. * Lëdztwò gardu: 10.536 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 50,29 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 6gh0rp9m49rglm6got99h5upxvypckk 0 6905 223542 207867 2026-11-04T13:28:10Z Terrus38 14026 223542 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|mały|Leszańsczi herb]] '''Leszónë''' (we zdrojach: ''Lesane'' 1136, ''Lessan'' 1168, ''Lassan'' 1295; {{jãz.|nds}} ''Lossoan''; {{jãz.|pl}} ''Lassan'') – gard w krôju [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]]. * Lëdztwò gardu: 1.518 ([[2015]]) * Wiéchrzëzna gardu: 27,98 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] 2zkqvja35gf5b50zbtqa5r9cvva6af2 223561 223542 2026-11-04T13:34:01Z Terrus38 14026 223561 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|mały|Leszańsczi herb]] '''Leszónë''' (we zdrojach: ''Lesane'' 1136, ''Lessan'' 1168, ''Lassan'' 1295; {{jãz.|nds}} ''Lossoan''; {{jãz.|pl}} ''Lassan'') – gard w krôju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]]. * Lëdztwò gardu: 1.518 ([[2015]]) * Wiéchrzëzna gardu: 27,98 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] cacgx1s2qf3ngaqft6bmb1x5xq7rv9z 0 6907 223543 202789 2026-11-04T13:28:18Z Terrus38 14026 223543 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|mały|Łosëcczi herb]] '''Łosëce''' (we zdrojach: ''Losice'' 1170, ''Lositz'' 1171, 1193, ''Locisse'' 1194, ''Losiz'' 1197, ''Lozitz'' 1314, ''Lositz'' 1236, ''Losiz'' 1248, ''Loseze'' 1275, ''Losiz'' 1294, ''Loytze'' 1331, ''Loitze'' 1332, ''Loitz''; [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Loitz'') – gard w krôju [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] nad [[Piana|Pianą]]. * Lëdztwò gardu: 4.260 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 62,96 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] le3y9sr35ga4t2gjitdxnggkcdbgl88 223560 223543 2026-11-04T13:33:55Z Terrus38 14026 223560 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|mały|Łosëcczi herb]] '''Łosëce''' (we zdrojach: ''Losice'' 1170, ''Lositz'' 1171, 1193, ''Locisse'' 1194, ''Losiz'' 1197, ''Lozitz'' 1314, ''Lositz'' 1236, ''Losiz'' 1248, ''Loseze'' 1275, ''Losiz'' 1294, ''Loytze'' 1331, ''Loitze'' 1332, ''Loitz''; [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Loitz'') – gard w krôju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Piana|Pianą]]. * Lëdztwò gardu: 4.260 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 62,96 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 1e44h0m54cv38ec3dertsmyx1efj7hf 0 6908 223544 202799 2026-11-04T13:28:27Z Terrus38 14026 223544 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Franzburg.PNG|mały|Nowòpòlsczi herb]] '''Nowòpòle''' (we zdrojach: ''Rosetum sanctae Mariae'' 1231, ''Novum Campum'' 1233, ''Nyencampe'', ''Fransborg'', ''Frantz(en)burgk'' 1587, ''Nowopole'' (Kantzow) (??), ''Franzburg'' 1591, Fransborg 1618, Frantzburg 1618; miem. ''Franzburg'') – gard w [[Północnoprzédnopòmòrzczi Kréz|Północnoprzédnopòmòrzczim Krézu]] w krôju [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]]. * Lëdztwò gardu: 1.496 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 15,19 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] ca4vl5qodnji8qw23wxv3rd4751cj9y 223559 223544 2026-11-04T13:33:48Z Terrus38 14026 223559 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Franzburg.PNG|mały|Nowòpòlsczi herb]] '''Nowòpòle''' (we zdrojach: ''Rosetum sanctae Mariae'' 1231, ''Novum Campum'' 1233, ''Nyencampe'', ''Fransborg'', ''Frantz(en)burgk'' 1587, ''Nowopole'' (Kantzow) (??), ''Franzburg'' 1591, Fransborg 1618, Frantzburg 1618; miem. ''Franzburg'') – gard w [[Północnoprzédnopòmòrzczi Kréz|Północnoprzédnopòmòrzczim Krézu]] w krôju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]]. * Lëdztwò gardu: 1.496 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 15,19 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] qo5gog9vngtw0bh6ryaxlrt8km65yz6 0 6909 223545 202803 2026-11-04T13:28:37Z Terrus38 14026 223545 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|mały|Piéńkùńsczi herb]] '''Piéńkùń''' (we zdrojach: ''Pencun'' 1240, 1284, ''Pinkun'' 1269, ''Penkun''; miem. ''Penkun'') – gard w krézu [[Vorpommern-Greifswald]] w krôju [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]]. * Lëdztwò gardu: 1.950 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 78,63 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] bgygclfi6wcmhy4s4nsyx1spj9uohca 223558 223545 2026-11-04T13:33:42Z Terrus38 14026 223558 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|mały|Piéńkùńsczi herb]] '''Piéńkùń''' (we zdrojach: ''Pencun'' 1240, 1284, ''Pinkun'' 1269, ''Penkun''; miem. ''Penkun'') – gard w krézu [[Vorpommern-Greifswald]] w krôju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]]. * Lëdztwò gardu: 1.950 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 78,63 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] qqrpic2q4wv9zv8mlhs9eht3fiy7l6k 0 6911 223572 207868 2026-11-04T13:37:57Z Terrus38 14026 223572 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Pasewalk.svg|mały|Pòzdzewôłcczi herb]] '''Pòzdzewôłk''' (we zdrojach: ''Posduwlc'' XI w., ''Pozdewolk'' 1177, 1178, 1216, ''Posduwolc'' 1195, ''Pozwolc'' 1241, ''Poswalc'' 1260, 1322, ''Poswalk'' 1260, 1276, 1355, ''Pasewalk'' 1240; {{jãz.|nds}} ''Pasewalk''; {{jãz.|de}} ''Pasewalk'') – gard we krézu [[Vorpommern-Greifswald]] w landze [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Ùkrą]]. * Lëdztwò gardu: 11.376 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 54,99 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] mdgvt1gg78w6y79u03ts9mkj3cgumn6 0 6912 223546 207911 2026-11-04T13:28:47Z Terrus38 14026 223546 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten 1999.png|mały|Rëbnickò-Dãbògórzczi herb]] '''Rëbnica-Dãbògóra''' ({{jãz.|de}} ''Ribnitz-Damgarten'') – gard w landze [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] kòl ùscégò [[Reknica|Reknicë]]. Czedës to bëłë dwa apartné gardë - Rëbnica je meczelbòrsczim gardã, zato Dãbògórã je pòmòrsczim. * Lëdztwò gardu: 16.086 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 122,2 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] eahssd0vg7jmqbu6ieqjklhaz7p9teh 223557 223546 2026-11-04T13:33:36Z Terrus38 14026 223557 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten 1999.png|mały|Rëbnickò-Dãbògórzczi herb]] '''Rëbnica-Dãbògóra''' ({{jãz.|de}} ''Ribnitz-Damgarten'') – gard w landze [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] kòl ùscégò [[Reknica|Reknicë]]. Czedës to bëłë dwa apartné gardë - Rëbnica je meczelbòrsczim gardã, zato Dãbògórã je pòmòrsczim. * Lëdztwò gardu: 16.086 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 122,2 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] d1im9vn525uzlakrp76zhwr2g26m4n0 0 6914 223548 220202 2026-11-04T13:29:14Z Terrus38 14026 223548 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Sassnitz COA.svg|mały|Sosnicczi herb]] '''Sosnica''' ({{jãz.|nds}} ''Sassnitz''; {{jãz.|de}} ''Sassnitz''; {{jãz.|pl}} ''Sośnica'') – gard w landze [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] na [[Rugiô|Rugie]] nad [[Bôłt|Bôłtã]]. Z sosniczczégò pòrta może płënąc do [[Szwédzkô|Szwédzczi]], [[Dëńskô|Dëńsczi]], [[Ruskô|Rusczi]] ë [[Lëtwa|Lëtewsczi]]. * Lëdztwò gardu: 10.474 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 46,45 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] q79eujxcg9ajznf1kul3m3dvqshv3nv 223551 223548 2026-11-04T13:30:29Z Terrus38 14026 223551 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Sassnitz COA.svg|mały|Sosnicczi herb]] '''Sosnica''' ({{jãz.|nds}} ''Sassnitz''; {{jãz.|de}} ''Sassnitz''; {{jãz.|pl}} ''Sośnica'') – gard w landze [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] na [[Rugiô|Rugie]] nad [[Bôłt|Bôłtã]]. Z sosniczczégò pòrta może płënąc do [[Szwédzkô|Szwédzczi]], [[Dëńskô|Dëńsczi]], [[Ruskô|Rusczi]] ë [[Lëtwa|Lëtewsczi]]. * Lëdztwò gardu: 10.474 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 46,45 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] dsunuejgy9kkqeh413fpko24kweaind 0 6916 223549 207856 2026-11-04T13:29:24Z Terrus38 14026 223549 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|mały|Tãglimsczi herb]] '''Tãglim''' (we zdrojach: ''Tanchlim'' 1243, 1251, 1264, ''Tanchlym'' 1247; ''Tanclam'' 1272, ''Tanglim'' 1280, 1283, ''Anclem'' 1283, ''Danglyn'' 1321, ''Anklam'' 1321, ''Tanklam'' 1570-1612; {{jãz.|nds}} ''Anklam''; {{jãz.|de}} ''Anklam'') – krézewi gard w krézu [[Vorpommern-Greifswald]] w krôju [[Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] nad [[Piana|Pianą]]. * Lëdztwò gardu: 13.537 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 56,57 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrgiô-Przédné Pòmrë]] n29su21ttu01088868atqe67dkr1wo4 223553 223549 2026-11-04T13:30:54Z Terrus38 14026 223553 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|mały|Tãglimsczi herb]] '''Tãglim''' (we zdrojach: ''Tanchlim'' 1243, 1251, 1264, ''Tanchlym'' 1247; ''Tanclam'' 1272, ''Tanglim'' 1280, 1283, ''Anclem'' 1283, ''Danglyn'' 1321, ''Anklam'' 1321, ''Tanklam'' 1570-1612; {{jãz.|nds}} ''Anklam''; {{jãz.|de}} ''Anklam'') – krézewi gard w krézu [[Vorpommern-Greifswald]] w krôju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Piana|Pianą]]. * Lëdztwò gardu: 13.537 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 56,57 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] kz03s7ngtd8jixflipl5r05ste33rkc 0 6917 223554 207853 2026-11-04T13:31:06Z Terrus38 14026 223554 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Altentreptow COA.png|mały|Herb Stôrégò Trzébiatowa]] '''Stôré Trzébiatowò''' (we zdrojach: ''Trybethowe'' 1175, ''Trebutowe'' 1191, ''Tributowe'' 1245, ''Treptow'' 1254, ''Antiquum Treptow'' 1295, ''Olden Treptow'' 1295, ''Tribetowa'' kòl 1300, ''Treptow an der Tollense'', ''Altentreptow'' 1939; {{jãz.|de}} ''Altentreptow'') – gard w krôju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Dolenica|Dolenicą]]. * Lëdztwò gardu: 5.898 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 52,83 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] qkik3ggpy0o1v6ex0pinpjqe46eqjit 0 6922 223574 202788 2026-11-04T13:38:15Z Terrus38 14026 223574 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Tribsees.svg|mały|Trzebùzczi herb]] '''Trzebùza''' (miem. ''Tribsees'') – gard w [[Miemieckô|Miemiecce]] w krôju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Trzebla|Trzeblą]]. * Lëdztwò gardu: 2.698 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 54,75 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 9b8be1jzvg6hmbgiwnlr63j03wfup0b 0 6953 223604 212477 2026-11-04T14:09:09Z Terrus38 14026 223604 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bundesarchiv Bild 183-19000-2453, Robert Schuman.jpg|mały|Robert Schuman]] '''Robert Schuman''' (ùr. 29 czerwińca 1886 r. w Luksembùrgù, ùm. 4 séwnika 1963 r. w ScyChazelles kòl Metz) - pòlitik francësczi ùznôwóny za jednégò z òjców sparłãczony [[Eùropa|Europë]]. R. Schumana [[Starszi (rodzëzna)|starszi]] pòchòdzëlë z Lotaringii, dokądka wrócëlë niedługò pò narodzenim tegò knôpa. [[Lotarinigô]] przënôléga tej do [[Niemcë|Niemców]] i Schuman òdebrôł niemniecczé sztôłcenié - skùńcził prawò na Ùniwersytece Humboldta w Berlinie. Czej pò I swiatowi wòjnie Lotarynga òsta zwróconô [[Francjô|Francji]], Schuman aktiwno włącził sã do francësczégò żëcégò pòliticznégò. W rokù 1919 pierszi rôz zdobéł mandat depùtowónégò do Zgromadzeniô Narodowégò (fr.''Assemblee Nationale''). Robił jaknò parlamentarzista do rokù 1940, czej Rząd Vichy ùmiescył gò kùreszce w domòwim areszce. Rok pózni Schuman ùcekł z aresztu i przëłącził sã do ruchù zatôrczënkù (procëmnotë). Walka z nazyzmã dała mù wiôldżi autoritet w zestawienim z jinszima pòlitikama òskôrżiwónyma ò kolabòracjã z Niemcama. Òd 24 XI 1947 do 26 lëpińca 1947 pełnił fónkcjã Premiera Francji. W latach 1948-1953 pełnił fónkcjã minystra zagreńcznëch sprawów Francji. W [[Môj|maju]] 1950 r. Schuman w wespółrobòce z Jeanã Monnetã i kanclerzã Niemców Kònradã Adenauerã doprowadzył do pòrozmieniô midzë Francją a Niemcama w sprawie wspólnégò zarządzywaniô przemysłama stalowim i wãglowim na terenie [[Zôgłãbiô Ruhrë]]. W ten spòsób pòwstała Europejskô Wspólnota Wãgla i Stalë, jaczi nôstãpcą je dzysdniowô Wspólnota Europejskô. Deklaracjã Schumana pòdpiselë 9 maja 1950 rokù - dlô ùpamiãtnieniô tegò dnia 9 maja òbchòdzymë jakò [[Dzéń Europë]]. W latach 1958-1960 Schuman Béł przewòdniczącym Parlamentu Eurpejsczégò. Ùmarł 4 séwnika 1963 rokù w Scy-Chazelles kòl Metz. 14 maja 2004 r. Kòscół katolëcczi rozpòczął proces beatifikacyjny Roberta Schumana. Jean Rey, znóny [[Belgijskô|belgijsczi]] pòlitik, przewòdniczący Kòmisji Europejsczi w kadencji 1967-70, rzekł òbczas jednégò ze swòjich pùblicznëch wëstãpieniów: "Przińdze dzéń, czej zbùdëjemë Stanë Zjednoczoné Europë, że pùdzemë pòchilëc sã nad grobã Schumana i zwiedzëc jegò dodom w Scy-Chazelles, tak jak Amerikónie jidą zwiedzac chëcz [[Jerzi Waszington|Jerzégò Waszingtona]] w [[Mount Veron]]" == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francjô]] c94221bkqaet8br7v9ulx1peumasmcm 0 7061 223703 222326 2026-11-05T01:00:25Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 223703 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ribes_nigrum_a1.JPG|mały|[[Smarlëna]]]] '''Swiãtojónczi''' (''Ribes'' [[Karól Linneùsz|L.]]) – zort [[Czerz|krzów]] z mònotipòwi familie '''krëzbùlowatëch''' ''Grossulariaceae''. Słëchô mù conômni 191 gatënków<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20211116113441/http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30002461-2 Ribes L.].&nbsp;[w:] ''Plants of the World online'' [on-line].&nbsp;Royal Botanic Gardens, Kew.&nbsp;[przëstãp 2021-11-16].</ref>. Wëstãpiwają òne w òbrëmiach ò [[Miérny klimat|miérnym]] a [[Subpòlarny klimat|subpòlarnym]] klimace na [[Nordowô półkùgla|nordowi półkùglë]] a w midzëzwrotnikòwi conie na górsczich terenach<ref name=":0" /><ref name="E">''Geoffrey&nbsp;Burnie, Gordon&nbsp;Cheers, Sue&nbsp;Forrester, Denise&nbsp;Greig, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005,'' ISBN&nbsp;3-8331-1916-0'','' OCLC''&nbsp;''271991134''.''</ref><ref name="america">[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=128544 Ribes Linnaeus]''.&nbsp;[w:] Flora of North America [on-line].eFloras.org.&nbsp;[przëstãp 2021-11-16].''</ref>. W [[Pòlskô|Pòlsce]] rosce dzëwò 6 [[Gatënk (biologiô)|gatënków]]. Swiãtojónczi roscą w różnëch sedlëszczach – òd sapów przez różnégò zortu lasë a skalësté terenë w òbrëmiach ò sëchim klimace ë w górach<ref name="philipstree">''Roger Philips, Martyn Rix:&nbsp;The Botanical Garden. Volume I. Trees and shrubs.&nbsp;London&#x3A;&nbsp;MacMillan,&nbsp;2002,s.&nbsp;224.'' ISBN&nbsp;0-333-73003-8''.''</ref>. Rzôdkò roscą też jakno epifitë<ref name="china">[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=128544 Ribes Linnaeus]''.&nbsp;[w:] Flora of China [on-line].eFloras.org.&nbsp;[przëstãp 2021-11-16].''</ref>. Wiele gatënków to wôżné brzadowé roscënë (òsoblëwie [[Kòsmatczi|krëzbùla]] ''R. uva-crispa'', [[Swiãtojanka|zwëczajnô swiãtojónka]] ''R. rubrum'', [[Smarlëna|czôrnô swiãtojónka]] ''R. nigrum''), jiné są achtnionyma przëòzdobnyma roscënama abò mają jinszé zastosowania w ògrodnictwie abò biotechnice (np. [[złotô swiãtojónka]] ''R. aureum'', [[alpejskô swiãtojónka]] ''R. alpinum'' a [[krëwiastô swiãtojónka]] ''R. sanguineum''). Nôùkòwé miono ''ribes'' pòwstało na spòdlim [[Arabsczi jãzëk|arabsczégò]] słowa ''ribas'', jaczé òznôczô [[rabarber]] (je to wënik zmiłczi). == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 3kj3fe6p9d1hg787c253yt3xu4fcga5 0 7308 223605 222643 2026-11-04T14:09:16Z Terrus38 14026 223605 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Countries where French is an official language.svg|mały|upright=2]] '''Frańcësczi jãzëk''' ({{jãz.|fr}} ''français, la langue française'') – romańsczi jãzëk, ùrzãdny w [[Francjô|Francji]], [[Kanada|Kanadze]] i jinëch państwach. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Mònegasczi jãzëk]] * [[Katalońsczi jãzëk]] * [[Italsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 6qyo2ovuc4h5a3094h8w2y0yv6jvjkv 0 7365 223606 223048 2026-11-04T14:09:21Z Terrus38 14026 223606 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:London Lead Image.jpg|mały|Zabëtczi Londina]] '''Londin''' ({{jãz.|en}} ''London'') – stolëca a téż nôwiãkszi gard [[Angliô|Angelsczi]] ë [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]]. Londin je pòłożony w zudóstowi czãscë kraju. Zamieszkiwô tuwò òkòło 8,91 miliónów lëdzy. Londin je mòcno wôżny centrum przemësłu, wëtwarzô òn 20% [[Brutonowi Krajowi Produkt|BKP]] Wiôldżi Britanii. Leżi nad rzéką [[Temza]]. == Pòdzôł == Administracëjno òbéńda [[Wiôldżi Londin]] (''Greater London'') je pòdzelony na 32 [[Gmina|gminë]] (''London boroughs'') a aùtonomiczné City. {| class="toccolours" style="margin:0 auto; background:none;" | style="padding-right:1em;" | # [[City of London]] # [[City of Westminster]] # [[Royal Borough of Kensington and Chelsea|Kensington and Chelsea]] # [[London Borough of Hammersmith and Fulham|Hammersmith and Fulham]] # [[London Borough of Wandsworth|Wandsworth]] # [[London Borough of Lambeth|Lambeth]] # [[London Borough of Southwark|Southwark]] # [[London Borough of Tower Hamlets|Tower Hamlets]] # [[London Borough of Hackney|Hackney]] # [[London Borough of Islington|Islington]] # [[London Borough of Camden|Camden]] # [[London Borough of Brent|Brent]] # [[London Borough of Ealing|Ealing]] # [[London Borough of Hounslow|Hounslow]] # [[London Borough of Richmond upon Thames|Richmond upon Thames]] # [[Royal Borough of Kingston upon Thames|Kingston upon Thames]] # [[London Borough of Merton|Merton]] | style="background:#FFF; padding:0 1em;" class="toccolours" |[[Òbrôzk:London-boroughs.svg|bezramki|350x350px]] | # [[London Borough of Sutton|Sutton]] # [[London Borough of Croydon|Croydon]] # [[London Borough of Bromley|Bromley]] # [[London Borough of Lewisham|Lewisham]] # [[Royal Borough of Greenwich|Greenwich]] # [[London Borough of Bexley|Bexley]] # [[London Borough of Havering|Havering]] # [[London Borough of Barking and Dagenham|Barking and Dagenham]] # [[London Borough of Redbridge|Redbridge]] # [[London Borough of Newham|Newham]] # [[London Borough of Waltham Forest|Waltham Forest]] # [[London Borough of Haringey|Haringey]] # [[London Borough of Enfield|Enfield]] # [[London Borough of Barnet|Barnet]] # [[London Borough of Harrow|Harrow]] # [[London Borough of Hillingdon|Hillingdon]] |} == Partnersczé gardë == * [[Algierë]], [[Algeriô]] * [[Bagdad]], [[Irak]] * [[Berlëno]], [[Niemieckô]] * [[Bogota]], [[Kòlumbiô]] * [[Johannesburg]], [[Pôłniowô Afrika]] * [[Kairo]], [[Egipt]] * [[Nowi Jork]], [[Zjednóné Stanë Americzi]] * [[Pariz]], [[Francjô]] * [[Podgorica]], [[Czôrnogóra]] * [[Sofijô]], [[Bùłgariô]] * [[Zagrabiô]], [[Chòrwackô]] == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Wiôlgô Britaniô]] |col2= === Stolëce === {{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]], t. I, s. 289 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.london.gov.uk/ Domôcô starna gardu Londina] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Londin| ]] [[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britaniô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 0miyu9fyg23dsogioqcu99jhd0xaqcc 0 7500 223607 210290 2026-11-04T14:09:27Z Terrus38 14026 223607 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Karno Piesni i Tuńca „[[Serakòjce]]”''' ({{jãz.|pl}} ''Zespół Pieśni i Tańca „Sierakowice”'' abò ''Kaszubski Zespół Pieśni i Tańca z Sierakowic''<ref>http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/audiences/1994/documents/hf_jp-ii_aud_19940720_it.html Kaszubski Zespół Pieśni i Tańca, 1994</ref>) – amatorsczé kaszëbsczé karno zasadzóny w 1980 r. Do dzysô òni są propagatorã bòkadnégò kaszëbsczégò fòlkloru na rozmajitëch jimprezach, akademiach i ùroczëznach w kraju, jak téż za grëńcą. Na repertuar karna skłôdają sã kaszëbsczé: piosenczi, melodie i [[tuńc]]e. Karno bëło m. jin. w: [[Belgijskô|Belgijsce]], [[Francjô|Francji]] i [[Italskô|Italsce]], wëstãpiwało w programach radia ë telewizje. Karno za swòje artisticzné dobëca dostało régã nôdgrodów, wëprzédnieniów, diplomów i òdznaczeniów, m.jin. [[Medal Stolema]] (1992). == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Serakòjce]] |col2= === Jiné kaszëbsczé Karna Piesni i Tuńca === {{#categorytree:Kaszëbsczé Karna Piesni i Tuńca|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Dzieje gminy Sierakowice : oprac. zbiorowe / pod red. Andrzeja Grotha ; oprac. Józef Borzyszkowski [et al.].Gdańsk : Wydawnictwo "Marpress", 2008, str. 412–413 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/audiences/1994/documents/hf_jp-ii_aud_19940720_it.html Kaszubski Zespół Pieśni i Tańca, 1994] * [https://web.archive.org/web/20220818213703/https://www.nagrodakolberg.pl/laureaci-kaszubski_zespol_piesni_i_tanca__sierakowice_ nôdgrodã m. Òskara Kòlberga] * [http://www.gok.sierakowice.pl/kzpit/ (pò pòlskù)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé Karna Piesni i Tuńca|Serakòjce]] n4mx4aol452yfir3opov5kihd1d2hgr 0 7908 223577 221620 2026-11-04T13:38:55Z Terrus38 14026 223577 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Friedhelm Hinze''' (ùr. [[4 zélnika]] 1931 rokù, ùm. [[5 gromicznika]] 2004 rokù w [[Berlëno|Berlënie]]) − to béł jãzëkòznajôrz i kaszëbista ùrodzony w związkòwim kraju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]]. Béł wëprzédniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] „za baderné robòtë nad kaszëbsczim dialektã [sic!], a òsoblëwie prowadzenié dali słowarza [[Friedrich Lorentz|F. Lorentza]]”<ref>''Stolemy 82'', „Pomerania” 1983, nr 7, s. 48.</ref>. == Nôùkòwé robòtë == *''Die deutschen Lehnwörter im Kaschubischen (Pomoranischen)'' (1961) *''Wörterbuch und Lautlehre der deutschen Lehnwörter im Pomoranischen (Kaschubischen)'' (1965) *''Die Schmolsiner Perikopen'' (1967)/[[Perikòpë smôłdzyńsczé]] *''Altkaschubisches Gesangbuch'' (1967) *''Herausgabe und Fortführung des Pomoranischen Wörterbuches'' (1958–1983) Biwało, że òn z [[Miemieckô Demòkratny Repùblika|Miemiecczi Demòkratny Repùbliczi]] pisôł pò kaszëbskù np.: *''Żëcé é dzeło Gotthelfa Matthiasa Bronischa. Badéra kaszëbskji mowë'', „Pomerania” 1990, nr 5-6 (205–206), s. 43–44. == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Hinze Friedhelm}} [[Kategòrëjô:Miemcë]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] [[Kategòrëjô:Slawistika]] a980ip068j1bmyy7ipx893ef9c7q9w0 0 8299 223702 208370 2026-11-05T00:34:01Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 223702 wikitext text/x-wiki '''Kónstantin Krefft''' (''Konstantyn Krefft'' ùr. [[7 strëmiannika]] [[1867]] w [[Lubniô|Lubni]] – ùm. [[11 czerwińca]] [[1940]] w lagrze [[Stutthof|Stutthof]]) – pòlsczi ksądz, Słëga Bòżi [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcczégò Kòscoła]]. Sztudérowôł w Dëchòwny Seminarëji w [[Pelplin|Pelplënie]]. Tùwò pò pôrã latach dożdôł sã ksãżëch swiãceniów, chtërne przëjimnął [[12 séwnika]] [[1893]]. Jakno ksądz béł nôprzód w [[Grëdządz]]u, a pózni w [[Gduńsk]]ù, a téż w [[Sopòt|Sopòce]] ë jinëch placach. Zbùdowôł kòscołë w Piecach (1911–1914) i [[Tëchòlô|Tëchòli]] (1935–1939)<ref>[https://web.archive.org/web/20161120211928/http://www.bozecialo.tuchola.pl/nowa/index.php?option=com_content&view=article&id=1:krefft&catid=1:proboszczowie ''Ks. dr Konstantyn Krefft'']</ref>. W [[II swiatowi wòjnie]] wëwiozle gò Miemcë [[15 gòdnika]] [[1939]] rokù do lagru Stutthof i tam òn ùmarł [[11 czerwińca]] [[1940]] rokù. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{SORTUJ:Kreft Kònstantin}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Stutthof]] mboml98uf2rnsuh17o3iet1sqo5xmt2 0 8463 223699 217583 2026-11-04T23:45:39Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 223699 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Dominik Szopińsczi''' ({{Jãz.|pl}} '''Dominik Szopiński''', ùr. [[1 lëstopadnika]] 1883 – ùm. 1984 rokù) – ksądz i dzejôrz kùlturë w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach Americzi]]. Òn sã ùcził m. jin. w gimnazjum w [[Chònice|Chònicach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20200922234952/https://www.ateneum.edu.pl/assets/CZASOPISMA/240217/Segregator1-SiBN-Ped-1-2015.pdf s. 133 ks. Dominik Szopiński] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Szopińsczi Dominik}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] mln6g7t5zdg2q6qusav4qthdgsyot5x 0 8522 223575 208968 2026-11-04T13:38:38Z Terrus38 14026 223575 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Putbus COA.svg|mały|Pòdbądzczi herb]] '''Putbus''' (mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Pòdbes'', ''Pòdbądz''{{Zdrzódło}}) – gard w [[Kréz Vorpommern-Rügen|krézu Vorpommern-Rügen]] wlandze [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] na [[Rujana|Rujanie]]. * Lëdztwò gardu: 4.631 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 66,6 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Miono}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] s1coni56oly3l8nie5v1vf5wb829r00 0 9107 223573 166689 2026-11-04T13:38:09Z Xqbot 1155 Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 223573 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] lbxt6plgsr4v92dhy1ds4eok0qi69ik 223588 223573 2026-11-04T13:41:47Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 223588 wikitext text/x-wiki {{ADR|niepòswiôdczoné}} oo5ljzh2ujlslvgmcim13a2jssczj36 0 9112 223701 219868 2026-11-05T00:28:53Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 223701 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kronum Field.png|mały|Sztôłt bòjiszcza do kronum]] '''Kronum''' to spòrt wëmëslóny w [[2008]] rokù przez Billa Gibsona. Terôzka miónczi są òrganizowóné blós w USA z warkôwnëma ligama w Filadelfi, ale nen spòrt stôwô sã corôz barżi pòpùlarny téż w [[Eùropa|Eùropie]]. Twórca, Bill Gibson, òpracowôł ùsestimatizowóną mieszónkã nôbarżé achtnionëch w swiece karnowëch spòrtów: [[bala|balë]], basketbalu i rãczny balë, a nawetka [[rugby]]. Grający mają rozmajité mòżnotë w grze. Twórca miôł snicé, bë spòrtowcë mòglë wecygnąc z jinszëch spòrtów wszëtkò, co je nôlepszé i parłãczëc to ze sobą na efektiwny i efektowny ôrt. Głównym célã je spòrtowô rewòlucjô, dlôte sloganã kronum je "Dołączë do Rewòlucje". Starna amerëkańsczi lidżi kronum dzejô téż jak spòleznowy pòrtal, dzãka chtërnémù fani i spòrtowcë mògą òstawac w kòńtakcë. == Prezentacëjô == W kronum szpelają dwié grëpë, z chtërnëch pò 10 grającëch je na bòjiszczu całi czas. Grający zmieniają sã na bieżąco, jak na przëkłôd w rãcznej bali. Mecz warô 3 tercje pò 20 minutów. Célã jigrë je dobëcé jak nôwiãkszej liczbë pùńktów. Pùńktë rechòwóné są w zależnoscë òd môla, z chtërnégò grający próbòwôł strzélnąc. Są dwie mòżnotë trafieniô – w brómkã abò w 1 òd 5 òbrãczów na brómce. Jeżlë sã trafi bez taką òbrãcz, dodôwô sã do wënikù dëbeltną lëczbã pùńktów za nen strzél (przikłôd: strzél bez òbrãcz z zonë za 2 pùńktë je wôrt 4 pùńktë). Kronum je kòntaktową jigrã szlachùjącą za rugby, ale jeżlë chtos je agresywno atakòwóny, arbiter zarządzywô sztrôfòwi rzut, chtëren wëkònywóny je ze wiérzchù wedge zone. Òbczas grë jedna gromada dobiwô colemało òd 60 do 120 pùńktów. == Zonë == Bòjiszcze skłôdô sã z 4 brómków na kùńcach òkrãgù (nôlepi ò strzednicë 50 jardów). Òd brómczi jedna pò drëdżi to dô taczé zonë: - goal zone (brómkòwô zona) - wedge zone (z anielsczégò klinowô zona) - flex zone - cross zone (krzëżowô zona) Òkrąg w strzôdkù bòjiszcza mó pòzwã prime ring. == Jigra == Jigra zaczinô sã, czedë sãdza we strzodkòwim kòle òdbijô balã òd zemie wësok w lëft (prime rush). Pò dwùch òd kòżdi gromadë mô w ti akcëji swój dzél – célã je schwacenié balë i rozpoczãcé akcje swòjégò karna. Wszëtcë mògą brëkòwac wszëtczich dzélów cała – le nié w wedge zone, gdze nie je mòżno brëkòwac rãków w atakù. W òbronie je mòżno òdbic abò blokòwac balã, le nie je wòlno jã złapic. Kòzłowanié balë je dozwòloné w grze, ale, tak jak w kòszowi bali, bez kòzłowaniô je mòżnie zrobic blós dwa kroczi. W czasu akcje jedno karno broni, a drëdżé atakùje wszëtczé 4 brómczi. Czedë dobiwô sã pùńktë, chtos z broniącëch mùszi rzëcëc balã z bramkòwi zonë do drëcha w strzodkòwim kòle. Tedë na gromada zapòczinô swòjã akcjã w atakù. Pòzëcje Kôżdé karno kronum mô 10 grającëch w pòlu, chtërnëch dzeli sã na 3 pòzëcje: * wedgebacks (4) – W òbronie stoją òni w brómce, a w atakù szpelają jak wszëtcë jinszi w pòlu, zwiãksza w wedge i goal zone. * rangers (4) – szpelają nôczãszczé we flex zone, dobiwają nôwicé pùńktów. Ta pòzycjô wëmôgô nôlepszi kòndicje. * crossers (2) – grają westrôdka, są òdpòwiedzalny za rozprowôdzanié balë, ale téż czãsto dobiwają nôlepié pùńktowónë brómczi (4 abò 8). Pòzycjô ta wemôgô dobri òrientacje ë stanowitoscë. == Pùńktë == Wôrtnosc gòla zalégô òd zonë, z chtërny bëło strzéloné. * goal zone – 1 pùńkt * wedge zone – 2 pùńktë * flex zone – 2 pùńktë * cross zone – 4 pùńktë Pùńktë są dëbelt, czedë je strzéloné do òbrãczë. Strzél z cross zone do òbrãczë wôrt je 8 pùńktów – i taczi strzél nazywô sã kronum. Jeżlë mecz kùńczi sã remisã, arbiter zarządzywô seriã sztrôfòwëch rzutów. Strzél do brómczi z karnégò wôrt je 3 pùńktë; bez òbrącz wôrt je 6 pùńktów. == Karna == W warkòwny lidze w USA ùdzél mô 7 karnów: *Evergreens *Night Owls *Nimble Jacks *Throwbacks *Urban Legends *Work Horses Do terô rozegrano 4 sezonë – 3 pierszé dobëlë Nimble Jacks. Czwiôrti sezon dobëlë Night Owls. Òkróm tégò są rozmajite rekreacjowe miónczi – Rec Adult League, Rec College League, Rec High School League. == Odbiór == Media zaczekawiłë sã kronum w USA, co pòcwierdzają midzë jinyma artikle w [[Wired]]<ref>[https://web.archive.org/web/20131113062830/http://www.wired.com/playbook/2011/04/kronum-unholy-sports-mashup/ Artikel na Wired.com]</ref>, [[The New York Times|New York Times]]<ref>[http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2011/04/13/building-sports/ Building Sports, program NYT]</ref>, abò material w programie [[ESPN]] SportNation<ref>[http://espn.go.com/video/clip?id=6385055 Wideo ESPN nt. Kronum]</ref>. Téż w Eùropie pisało sã ò tim w: [[Le Monde]]<ref>[http://www.lemonde.fr/sport/video/2011/04/22/a-la-decouverte-du-kronum-grand-mix-des-sports-collectifs_1510550_3242.html A la découverte du Kronum, grand mix des sports collectifs, na LeMonde.fr]</ref> ë [[La Stampa]]<ref>[http://multimedia.lastampa.it/multimedia/sport/lstp/39986/ Un mix di calcio e pallamano: dagli Usa ecco Kronum, na LaStampa.it]</ref>. W telewizji szpańsczi<ref>[https://web.archive.org/web/20111001105245/http://es.eurosport.yahoo.com/chorreo-digital/article/17236/ ¿Será el Kronum el deporte mundial del futuro?, na Yahoo/Eurosport España]</ref>, jitalsczi<ref>[https://web.archive.org/web/20111001142220/http://it.eurosport.yahoo.com/sport-in-rete/article/25445/ Ecco il Kronum, lo sport del futuro, na Yahoo/Eurosport Italia]</ref> a angelsczi<ref>[http://uk.eurosport.yahoo.com/blogs/world-of-sport/article/44729/ Will Kronum be the world's next big sport?, na Yahoo/Eurosport UK]</ref> téż beło czëc ò kronum. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.kronum.com Kronum.com], òficjalnô starna kronum * [http://www.youtube.com/user/KronumLeague kanał KronumLeague], óficjalny kanał na YouTube {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Spòrt]] 6z3m52iweiv5772hccqkq2tnl8b97ne 0 9366 223649 168744 2026-11-04T16:10:52Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 223649 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:”Miedzianna”-memorial to the vendor from Szczepański Square (2021 by Aleksander Śliwa), Szczepańska Street, Old Town, Kraków, Poland.jpg|mały|]] '''Dowòzënk''' – przecygnienié akùrôtno wëznacznégò partu dobrów òd dowòznika do òdbiérôcza. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Ekònomiô]] |Kategoriô=Hańdel }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Hańdel]] nwtetabu3mopome2q8b1fmpw0ci2xlh 0 9367 223648 168750 2026-11-04T16:05:32Z Iketsi 3254 Òbrôzk 223648 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kauko-Vepsalainen-1972.jpg|mały|]] '''Prowizjô''' – fòrma wënadgrodzeniô subiektu w òprzenim ò sczënioną prawną dzejnotã. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Ekònomiô]] |Kategoriô=Hańdel }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Hańdel]] 4ftdeefzitikkctaqbifcf7ri3ualys 0 9385 223627 198571 2026-11-04T14:14:43Z Terrus38 14026 223627 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Façade de la cathédrale Saint-Étienne de Toulouse.jpg|mały|Katédra w Tólóze]] '''Tólóza''' – to je znóny gard we [[Francjô|Francji]], z trzema ùniwersytetama. * lëdztwò: 440 204 (2010) * wiéchrzëzna: 118,3 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] knjwh2bbaczoj6mdxg3wb1lvzpn6lmk 0 9417 223590 220239 2026-11-04T13:42:33Z Terrus38 14026 223590 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Tatrë]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/sk]] du3c6oq5y44bt5pqbuz6w4l7cltw1y5 0 9437 223609 212478 2026-11-04T14:10:24Z Terrus38 14026 223609 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rhone drainage basin.png|mały|Rodan]] '''Rodan''' – to je [[rzéka]] dłużawë 812 km w Szwajcarsce i [[Francjô|Francji]]. Òn wëpłiwô z [[lodofôłt]]u Rodanu w [[Szwajcarskô|Szwajcarsce]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rzéczi w Eùropie|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Francjô]] [[Kategòrëjô:Szwajcarskô]] 5jhw0v1vd1hd5cd9ply4wla0ftzp32q 0 9442 223647 168882 2026-11-04T15:54:29Z Iketsi 3254 - → – ; m. jin. → {{skr.|m.jin.}} ; {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → – ; == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} 223647 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:European wasp white bg.jpg|mały|Dakòwô łasëca]] '''Dakòwô łasëca''' (''Vespula germanica'') – ôrt żôłto-czôrnëch òwadów z rodzëznë łasëcowatëch. Òna żëje {{skr.|m.jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] 9jqoyj878zmafsk0gg58mrjstgqbqnf 0 9571 223610 216582 2026-11-04T14:10:28Z Terrus38 14026 223610 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Provence in France (1789).svg|mały|Prowansjô we Francji (różewô)]] '''Prowansjô''' ({{jãz.|fr}} ''Provence'', {{jãz.|la}} ''Provincia Nostra'') – [[historëcznô krôjna]] nad Westrzódzemnym Mòrzã we [[Francjô|Francji]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francjô]] 77e0j595e77bo1o5c7789uddwnqnawa 0 9667 223646 170994 2026-11-04T15:53:12Z Iketsi 3254 {{Do werifikacje}} 223646 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Bond-Omega.JPG|mały|Taczi zégark mòże bëc chronométer – na nim je napisóné "Chronometer"]] '''Chronométer''' – dosc dokładny miérca czasu. Znóny je òkrãtowi chronométer. Òn béł wiele razy zrobiony w [[Szwajcarskô|Szwajcarsce]]. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Zégarméster]] |Kategoriô=Czas }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Czas]] qwx2h6zr1ulyxpti8ksn4vdv6utjvz0 0 9877 223611 201836 2026-11-04T14:10:33Z Terrus38 14026 223611 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Seine bassin versant.png|mały|Sekwana]] '''Sekwana''' (''Seine'') – to je [[rzéka]] dłużawë 776 km w nordowi [[Francjô|Francje]]. Nad nią je ùsadłi m.jin.[[Pariz]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rzéczi w Eùropie|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Eùropie]] alvj3kgy532op18uaswo8hi4cxu2tdt 223631 223611 2026-11-04T14:48:10Z Iketsi 3254 – to je → – 223631 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Seine bassin versant.png|mały|Sekwana]] '''Sekwana''' (''Seine'') – [[rzéka]] dłużawë 776 km w nordowi [[Francjô|Francje]]. Nad nią je ùsadłi m.jin.[[Pariz]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rzéczi w Eùropie|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Eùropie]] jrmzee4ola2r2ag162l211sc47if7ve 0 9891 223704 201874 2026-11-05T09:33:21Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Roztoka]] do [[Hôwinga]]: słowò "Roztoka" je wzãté ni ma wiedzec skądka, żebë to kùlturalno rze(ë)c 201874 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zatoka Gdańska-Landsat image.jpeg|mały|[[Gduńskô Roztoka]] jak jã widzec z kòsmòsu.]] '''Roztoka''', '''zatoka''' abò '''hôwinga''' je to dzél brzegù wòdnégò zbiornika, chtërnô wcënô sã w ląd. Są rózné ôrtë roztoków. Kaszëbsczé słowò ''hôwinga'' nôleżi brëkòwac blós do pòmòrsczich roztoków, jak [[Pùckô Hôwinga]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Roztoczi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Roztoczi| ]] j1qllcy95bv51rnh8b66hzdrlg6gm1m 223713 223704 2026-11-05T09:37:47Z Terrus38 14026 infòrmacje wzãté ni ma wiedzec skądka 223713 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zatoka Gdańska-Landsat image.jpeg|mały|[[Gduńskô Roztoka]] jak jã widzec z kòsmòsu.]] '''Roztoka''', '''zatoka''' abò '''hôwinga''' je to dzél brzegù wòdnégò zbiornika, chtërnô wcënô sã w ląd. Są rózné ôrtë roztoków. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Hôwindżi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Hôwindżi| ]] 5r0m6vg5eqbvdzq65guc84erp2a1ys7 223717 223713 2026-11-05T09:40:16Z Terrus38 14026 223717 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zatoka Gdańska-Landsat image.jpeg|mały|[[Gduńskô Hôwinga]] z kòsmòsu]] '''Hôwinga''' – dzél akwenu, chtëren wcynô sã w ląd. Są rózné ôrtë hôwingów. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Hôwindżi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Hôwindżi| ]] 78m2tdt097kpz99bf2k9dz6wgu8ydfc 0 9905 223579 187926 2026-11-04T13:39:23Z Terrus38 14026 223579 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Torgelow COA.svg|thumb|100px|right|Torgelowsczi herb]] '''Torgelow''' (we zdrojach: ''in mercia turglowe'' 1270, ''Turreghlaue'', ''Torgelow''; mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Turzogłowë'', ''Turzô Gôłwa'', ''Turzô Głowa''{{Zdrzódło}}) – gard w [[Kréz Vorpommern-Greifswald|Krézu Vorpommern-Greifswald]] w kraju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Wkra|Wkrą]]. [[Òbrôzk:DEU Torgelow flag.svg|thumb|100px|right|Torgelowsczi fana]] Lëdztwò gardu: 9.413 ([[2009]])<br /> Wiéchrzëzna gardu: 49,46 km² {{stub}} {{Miono}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] lfaejx5i55un73i7z8fpowx2n5pkjfv 0 9914 223580 202763 2026-11-04T13:39:44Z Terrus38 14026 223580 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|mały|Wkrzańsczi herb]] '''Wkra''' (miem. ''Ueckermünde'') – gard w [[przédnopòmòrskò-grifijsczi kréz|przédnopòmòrskò-grifijsczim krézu]] w [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë|Meklembùrgù-Przédnëch Pòmrach]] nad ùscym rzéczi Wkrë do Môłégò Zaléwù. Tu je [[zoo]], môłi pòrt i gòłobrzég. * Lëdztwò gardu: 8.846 ([[2013]]) * Wiéchrzëzna gardu: 84,69 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] 0p0u22f08ph1ibylgsdjoofval3lk81 223581 223580 2026-11-04T13:39:53Z Terrus38 14026 223581 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|mały|Wkrzańsczi herb]] '''Wkra''' (miem. ''Ueckermünde'') – gard w [[przédnopòmòrskò-grifijsczi kréz|przédnopòmòrskò-grifijsczim krézu]] w [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë|Meklembùrgù-Przédnëch Pòmrach]] nad ùscym rzéczi Wkrë do Môłégò Zaléwù. Tu je [[zoo]], môłi pòrt i gòłobrzég. * Lëdztwò gardu: 8.846 ([[2013]]) * Wiéchrzëzna gardu: 84,69 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] n2p1o0sagaw6xf6t7fr71lvyo5pyqnr 0 9915 223582 181313 2026-11-04T13:40:00Z Terrus38 14026 223582 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Jarmen COA.svg|thumb|100px|right|Jeromińsczi herb]] '''Jarmen''' (we zdrojach: ''Germin'' 1269, ''Jermin'' 1277, ''Jermyn'' 1290, ''Jarmen''; mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Jaromino'', ''Jeromino''{{Zdrzódło}}) – gard w [[Kréz Vorpommern-Greifswald|Krézu Vorpommern-Greifswald]] w kraju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]]. Lëdztwò gardu: 3.243 ([[2009]])<br /> Wiéchrzëzna gardu: 30,64 km² {{stub}} {{Miono}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] pm5twlxl5et5nbzq1m2haz2g2oekh6j 0 9916 223555 207863 2026-11-04T13:31:14Z Terrus38 14026 223555 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Stralsund COA.svg|mały|120px|Strzałowsczi herb]] [[Òbrôzk:Stralsund, Altstadt (2011-05-21) 4.JPG|mały|Stralsund]] '''Strzałowò''' (we zdrojach: ''Stralowe'' 1234, ''Stralesund'' 1240, ''in Stralsunde'' 1248, ''Stralsundt'' 1525, ''Sunt'' 1584 (Ortelius), ''Stralsund''; {{jãz.|nds}} ''Stralsund''; {{jãz.|de}} ''Stralsund'') – gard, czedës na krézewich prawach, w krôju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] nad [[Strzela (zwãżëna)|Strzelą]]. Nen je téż zwóny "Rańską Brómą" temù jëż z niegò jidze bana ë szaséjô na [[Rana|Ranã]]. * Lëdztwò gardu: 57.778 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 38,97 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/387 ''Stralsund'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 13c1ukgvtz8b78elav560crfer1ife0 0 9970 223583 200732 2026-11-04T13:40:10Z Terrus38 14026 223583 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Usedom COA.svg|mały|Herb gardu]] [[Òbrôzk:DEU Usedom City flag.png|mały|Fana gardu]] '''Usedom''' – gard ë kùrort w [[Kréz Vorpommern-Rügen|krézu Vorpommern-Rügen]] w kraju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]]. Leżi na òstrowiu ò jistnym mionie. == Miono gardu we zdrojach == We zdrojach gard pòzéwóno: ''Uznoimia civitas'' 1125, ''Uznoimi'', ''Uznoim'' 1175, ''Uznam'', ''Uznom'', ''Uzdem'', ''Usedum'' 1420. == Spòdlowé pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 1.880 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 38,57 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] erflw3sf1q4m0on35e4l4maiblssdis 0 9992 223584 214915 2026-11-04T13:40:31Z Terrus38 14026 223584 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard= Greifswald |gwôsné miono= Universitäts- und Hansestadt Greifswald |céch= DEU Greifswald COA.svg |rodzôcz= Greifswaldu |fana= Hissflagge der Stadt Greifswald.svg |karta= |Kôrta= {{Lokalizacyjnô kôrta |mapa=DEU |rozmiar=250 |rodzaj=inline |punkty mapy= {{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt |54°06′00″N 13°23′00″E |pòzycjô=right |merk=Red pog.svg |rozmiôr merka=8 |òpisënk=[[Greifswald]] }} }} |państwò= [[Niemieckô]] |wòjewództwò= [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] |Kréz= Vorpommern-Greifswald |wiéchrzëzna=50,81 |stopniN=54 |minutN=06 |stopniE=13 |minutE=23 |lëdztwò= 56,154<ref>[https://www.citypopulation.de/en/germany/mecklenburgvorpommern/vorpommern%20greifswald/13075039%20greifswald/ Greifswald in Vorpommern-Greifswald (Mecklenburg-Vorpommern)], citypopulation.de</ref> |rok= 2025 |czerënkòwi numer= 03834 |pòcztowi kòd= 17489, 17491, 17493 |registracëjné tôfle= HGW |bùrméster= Stefan Fassbinder |adres_um= Postfach 31 53 |kod_poczt_um= 17461 Greifswald |www= https://www.greifswald.de |commons= Greifswald }} '''Greifswald''', òficjalno '''Universitäts- und Hansestadt Greifswald''' – krézowi gard w kraju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]], w nordowi [[Niemieckô|Niemiecce]]. Je to czwiôrti nôwikszi gard landu, za Rostockã, Schwerinã i Neubrandenbùrgã. Leżi nad rzéką Ryck. Historiô gardu naczinô sã w 1199 rokù, czej cystersë ùsadzëlë klôsztór Hilda (pózni Eldena). W 1248 pierszi rôz pòjôwiô sã nadczidka ò ''oppidum Gripheswald''. W 1250 rokù na spòdlim lubusczégò prawa Greifswald zwëskôł gardowé prawa, a w 1278 òstôł nôleżnikã Hanzë<ref>[https://www.greifswald.de/de/.galleries/20.3-Wirtschaft-und-Tourismus/PDF-Dokumente/360_2024_PL.pdf 360° SPOJRZENIE NA GREIFSWALD], greifswald.de.</ref>. Ùniwersytet w Greifswaldze, ùsadzony w 1456 rokù, je jednym z nôstarszich w òbéńdze Bôłtu (dokładno drëdżi, za Ùniwersytetã w Rostockù). == Miono gardu we zdrojach == We zdrojach gard pòzéwóno: ''oppidum Gripheswald'' 1248, ''Gripeswald'' 1249, ''Grifeswolde'' 1250, ''Gripesuuolde'' 1280, ''Gripesuualde'' 1280, ''Gripswalt'' 1285, ''Gripeswald'' 1383, ''Gripeswolde'' 1383, ''Grispalt'' (Hartmann Schedel) 1493; ''Gripswald'' 1491, ''Gripswolde'' 1577, ''Grÿfischwaldt'' (Rugiae, Usedomiae, Et Iulinae, Wandalicarum insularum Vera descriptio [Abraham Ortelius]), ''Greipßwalde'' 1601, ''Gripheswalde'' 1602, ''Gripheswaldt'' 1602, ''Greypffswald'' 1604 ''Greifswald'' 1621, ''Gripswalde'' 1760 (Ducatus Pomeraniae Citerioris Et Ulterioris Principatibus, Comitatibus, Urbibus Suis Definitiae Nova et Ampla Descriptio geographica), ''Gryfia'' (??) (Kantzow); {{jãz.|nds}} ''Griepswohld'' (krótkò: ''Gryps''); {{jãz.|de}} ''Greifswald''). Òdtwòrzóné mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Grifiô'', ''Gripiew Las''{{Zdrzódło}}. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] s99jqmh5zwxiylgooestxm4l7daeu9e 0 10069 223585 204924 2026-11-04T13:40:39Z Terrus38 14026 223585 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DE-MV 13-0-73-076 Richtenberg COA.svg|mały|Richbarsczi herb]] '''Richtenberg''' (we zdrojach: ''Richeberg'' 1231, ''Rikenberg'' 1242, ''Rychenbergk'' 1352, ''Richtenberghe'' 1508, ''Richtenberg''; mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Richbarg'', ''Richbarch'', ''Rzéczënbrzég''{{Zdrzódło}}) – gard w [[Kréz Vorpommern-Rügen|krézu Vorpommern-Rügen]] w kraju [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]]. * Lëdztwò gardu: 1.407 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 15,63 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Miono}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 2c5zpi3exyjtxhitfm7qt3ru4zbyuwb 0 10368 223612 218180 2026-11-04T14:10:39Z Terrus38 14026 223612 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:BenFranklinDuplessis.jpg|mały|Franklin w 1783 rokù]] '''Benjamin Franklin''' (ùr. 17 stëcznika 1706 r. w Bostonie, ùm. 17 łżëkwiata 1790 w Filadelfie) – amerikańsczi pòlitikôrz, ùczałi, filozof, masón. Òjc-załóżca [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanów Americzi]]. == Żëcopis == === Dzectwò i młodosc === Ùrodzył sã 17 stëcznika 1706 r. w Bòstónie jakno dzesąti syn w rodzënie, w chtërny bëło razã sédemnôscë dzecë. Jegò òjc Josiah Franklin (ùrodzony w Ecton w grôfiznie Notrhamptonshire, do Americzi wëjachôł w 1683) nie béł bògatim, ón robił swiéczci a mëdło. Czej ùmarła mu piérszô biôłka, tej òżenił sã z Abiah Folger. Ta ùrodzëła jémù jesz dzesãc dzecy, w tim Benjamina. Nënka bëła dóma przë dzecach. Młodi Benjamin miôł, wedle mëslë nënczi a tatka, pòmôgac w kòscele, a tej tam òstac. Nôpiérwi, czedë miôł 12 lat, zaczął pracowac ù swòjégò starszégò brata Jamesa we drëkarnie. James béł òd 1721 r wëdôwôczã gazétë „New England Courant”. Do gazétë krëjamno pisôł Benjamin, a pòdpisywôł sã „Silence Dogoood”. Bòdôj James krzëwdzył Benjamina, dlôtë ten ùcekł do Filadelfiji. === Robòta jakno drëkôrz === Miôł sédemnôsce lat. W Filadelfie na pòczątkù pracowôł w drëkarnie, równak za namòwą noczôsnégò gùbernatora prowincëji Pensylwania Williama Keitha chcôł załozëc swòj wëdôwk. Za tim pòjachôł w 1724 r. do [[Londin|Londinù]], równak tam gùbernator Keith òszukôł gò. W biédze pòmógł mù tej Denham – jeden z pasażérów, z chtërnym Franklin przëpłënął do Londinù. Dzãka niémù, dwa lata pózni, òbaj nëkëlë w pòwrotną rëzã do Filadelfije, gdze Franklin béł drëkarzã. Òb [[zymk]] 1727 r. òbaj mòcno zachòrzëlë. Denham béł ùmarł, le òstawił Benjaminowi Franklinowi trochã dëtków. Nënczas Franklin założëł diskùsyjny klub wzôjnégò doskònaleniô „Junto”. Òd 1730 béł wëdôwcą gazétë „The Pensylwania gazette”. Napisôł ekònomiczną dowòdzëznã „The Nature and Necessity of a Paper Currency”. W latach 1732-1757 wëdôwôł zbiérk pòwiédzeniów a pòrad pòd titlã “Almanach biédnégó Riszarda”. Òb nen czas aktiwno téż włącziwôł sã w dzejanié na rzecz gardu. Dzãka jegò staróm pòwstała dobrowòlnô ògniowô starża, pòlicëjô, bòlëca a wëpòżëczniô ksążków. W 1743 założił Amerikańską Filozofną Stowôrã. Jegò nôwôżniészim célã béło równak założenié akademie dlô ùzdolniony młodzëznë. 7 stëcznika 1751 òdemklë dzãka niemù Academy of Pennsylvania (pózni ''University of Pensylwania''). === Pòliticznô kariera === [[Òbrôzk:Usdollar100front.jpg|mały|prawo|Benjamin Franklin na stodolarowim banknoce]] W 1736 r. òbjimnął swój pierszi państwòwi ùrząd jakno nôleżnik zgromadzeniô Pensylwanie. W 1751 òstôł wëbróny do radzëznë gardu Philadelphia. W midzëczasu béł delegatã stanu Pensylwania na kòngres sétmë kòloniów w Albany. W 1757 wëjachôł do Anglie a biôtkòwôł sã procem władzë Britijsczégò Parlamentu nad USA. W 1779 òstôł ministrã USA we [[Francjô|Francji]]. Pòdpisôł ze Francuzama zdrëszny traktat. 3 séwnika 1783 r.w Pariżu, pò wòjnie z Anglikama, pòdpisôł w Wersalu z nima ùgòdã, chtërna zakùńczëła biôtkã ò samòstojnotã Americzi. W 1787 r. béł ju w Americzi i aktiwno włącziwôł sã w dzejanié Kònstitucyjny Kònwencje. === Noùkówô robòta, wënalôzczi === Benjamin Franklin miôł wiôlgą wiedzã, znôł czile jãzëków ([[Łacyńsczi jãzëk|łacëna]], [[Francësczi jãzëk|francusczi]], [[Italsczi jãzëk|włosczi]], [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]]). Miôł téż wiôdżi nôùkòwi doróbk w òbrëmienim elektricznoscë, filozofie i ekònomie. Wënalôzł òdgromnik i dwuwińdzeniowi òkùlôrë. Òdkrëł a òpisôł Golfsztrom. Za jegó noùkòwą dzejnotã dostôł wiele wëapartnieniów, béł m.jin. czestnym nôleżnikã taczich jinstitucjów, jak [[Petersbùrskô Akademiô Nôùk]] ^{[[:pl:Rosyjska Akademia Nauk|(pl)]]}, [[Francëskô Akademiô]] ^{[[:pl:Akademia Francuska|(pl)]]} i [[Royal Society]]^{[[:pl:Royal Society|(pl)]]}. Zarówno òd [[Ùniwersytet Harvarda|Harvard University]]^{[[:pl:Harvard University|(pl)]]}, jak i Yale University, dostôł tituł [[Master of Arts]]^{[[:pl:Master of Arts|(pl)]]}. Royal Society przëznało mù zôs Copley Medal. Nôlepi jegò nôùkòwą dzejnotã òpisują taczi łacyńsczi słowa napisóny na jegò piersnicë w Pariżu, chtërnëch autorã je Jean d'Alembert: ''erupuit coelo fulmen, mox sceptra tyrannis'' („grom wëdrzëł niebù, berła tiranóm). == Bibliografiô == * Benjamin Franklin: Żywot własny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1960. * Louise Todd Ambler: Benjamin Franklin. Cambridge: Harvard University, 1975. ({{jãz.|en}}) * Wiktor Osiatyński: Wizje Stanów Zjednoczonych w pismach Ojców Założycieli. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1977. * Eustachy Białoborski. Beniamin Franklin. „Horyzonty Techniki”. 1956 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Amerikanowie]] [[Kategòrëjô:Amerikańsczi pòliticë]] 1tudfl9ljid0zme13o9yvuqgbyrr64v 0 10437 223637 203844 2026-11-04T14:56:39Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 223637 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kap Arkona2.jpg|mały|Arkóna]] '''Arkóna''' ({{jãz.|de}} ''Kap Arkona'') – nôbarżi nordowim dzélą Rugie nad sztrądã [[Bôłt]]u w [[Miemieckô|Miemiecce]]. Czëdes tu béł pògańsczi chram. Tu są [[Bliza|blizë]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:LeuchttürmeArkona.jpg|mały|Blizë na Arkónie Òbrôzk:Svantevit-Statue.jpg| Òbrôzk:Putgarten,_Kap_Arkona_(2011-05-21)_3.JPG| </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] ab491uigqzft7pscyqs8tclbpdbfjs4 0 10456 223690 206351 2026-11-04T17:56:50Z Iketsi 3254 Òbrôzk w nôgłówkù; {{Kòntrola}} 223690 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Body lice (cropped 4×3).jpg|mały|Lëdzkô wsza]] '''Lëdzkô wsza''' (''Pediculus humanus humanus'') – òwôd z rodzëznë ''Pediculidae''. Z nima mielë skweres lëdze {{skr.|m.jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Jesz dzysô mòże na nie dostac lék w aptékach, żebë gò użëc na włosë. == Òbaczë téż == * [[Psy klészcz]] == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1973, tom VI, s. 84 == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/urban/human_lice.htm {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] twc5ev5cbi92pl69ylgsg5g5xma3amj 0 10460 223613 198566 2026-11-04T14:10:44Z Terrus38 14026 223613 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Digue de Dunkerque.jpg|mały|Dunkerka]] '''Dunkerka''' (''Dunkerque'') – to je gard i pòrt we nordowi [[Francjô|Francji]] kòl [[Nordowé Mòrzé|Nordowégò Mòrza]]. * lëdztwò: 90995 (2012) * wiéchrzëzna: 43,89 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] l7irb3trdnn1j3bflndi42ose0o8rse 223630 223613 2026-11-04T14:46:32Z Iketsi 3254 – to je → – 223630 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Digue de Dunkerque.jpg|mały|Dunkerka]] '''Dunkerka''' (''Dunkerque'') – gard i pòrt we nordowi [[Francjô|Francji]] kòl [[Nordowé Mòrzé|Nordowégò Mòrza]]. * lëdztwò: 90995 (2012) * wiéchrzëzna: 43,89 km² == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] 8yutlgxz7dndjbiwzkcw2oht12sph7t 0 10850 223614 198572 2026-11-04T14:10:50Z Terrus38 14026 223614 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Versailles collage.jpg|mały|Wersal]] [[Òbrôzk:Versailles Cour Royale Sud.jpg|mały|]] '''Wersal''' (''Versailles'') – je gminą i ji sedzbą we [[Francjô|Francji]], ze znónym pałacã. To je krótkò [[Pariz]]a. Tu béł pòdpisóny wersalsczi traktat [[28 czerwińca]] 1919 rokù. * lëdztwò: 86 477 (2008) * wiéchrzëzna: 26,18 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://pl.wikisource.org/wiki/Traktat_pokoju_mi%C4%99dzy_mocarstwami_sprzymierzonemi_i_skojarzonemi_i_Niemcami,_podpisany_w_Wersalu_dnia_28_czerwca_1919_roku ''Traktat pokoju między mocarstwami sprzymierzonemi i skojarzonemi i Niemcami, podpisany w Wersalu dnia 28 czerwca 1919 roku''] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] 9xqfs5cz6pgjgemoyooynf1fjrqyqzy 0 10858 223615 213242 2026-11-04T14:10:56Z Terrus38 14026 223615 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Paul Chauchard''' (ùr. [[1912]] rokù w [[Pariz|Parizu]] – ùm. [[2003]] rokù) – beł lékôrz i katolëcczi filozófa z [[Francjô|Francje]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Teilhard et l'optimisme de la croix'' * ''Vieillir à deux'', Éditions Universitaires, 1967 – Starzeć się we dwoje / Paul i Jacqeline Chauchard ; przeł. [z fr.] Barbara Durbajło. Warszawa, 1977. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Chauchard Paul}} [[Kategòrëjô:Francjô]] nrdikh3kt807qzqebskga3njkbr31mw 0 11205 223642 220356 2026-11-04T15:41:15Z ~2026-58626-54 20204 /* */ 223642 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Michôł Miklôsz Piéper''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: ''Michał Mikołaj Pieper''; ùr. [[6 gòdnika]] 1973 rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbskô-pòlsczé pòéta, prozajik i spiéwôk. Członek Związku Literatów Polskich. Z wësztôłceniégò magister historii (sztudérowôł na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]). Wëstãpòwôł w [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczim Kabarece „FiF”]] i mùzycznym tercece „Kùtin”. Wespółzałóżca, przédnik i solista rockòwégò karna „[[Chëcz]]”, .Z karnã „Chëcz”<ref> [https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref>, wëdôł platkã „Do Młodëch”<ref>[[Tomôsz Fópka]], ''Terôczasnô kaszëbskô mùzyka w służbie regionalny edukacje. Przezérk dokònaniów XXI stalatégò'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2008, s. 153.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref> (platka zawiérô przede wszëtczim mùzykã aùtorstwa Michała Piépera do wiérztów [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]). Debiutowôł w „[[Norda (pismiono)|Nordze”]]. Jegò wiérztë wëchôdalë téż w „[[Pomerania (cządnik)|Pomeranie]]” i „[[Òdroda|Òdrodze]]”, a téż w zsziwkach „[[Zymk - ttps://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8|Zymkù]]” (Piéper béł w 2001 zakłôdcą ti stowôrë)<ref>[https://gazetarumska.pl/19684/wanoga-po-meslach/ „Wanoga pò mëslach”]</ref>. Ksążkòwò debiutowôł w òficynie [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Prëczkòwsczégò]] „[[Rost]]”<ref>{{RKJ|2011|91}}</ref>. Wiérztë dôlmaczone bëłë na jãzëk finsczi. Je laùreatã nôdgrodë m. Rómana Wróblewsczégò, pòeticczégò kònkùrsu m. I. Trojanowsczi, òstôł téż wëprzédniony Òrmùzdową Skrą za propagòwanié kaszëbsczi kùlturë w karnie „Chëcz” {{Zdrzódło}}. Mieszkô w [[Rëmiô|Rëmi]]. == Ùsôdztwo == === Pòéticczé tomiczi === *''Wanoga pò mëslach'', wëd. Banino,„Rost”,2001.poezja csb. ISBN 83-915946-2-9 https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHh2Z-PTtfmeZYxvNZ?e=htSCTc *''moralne/residuum'', wëd. Pruszcz Gdański, „Jasne”, 2017.poezja pol. ISBN 978-83-61508-98-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSaI5WhTz1hhYUV0?e=carB4y</ref> *''micro/remedium'', wëd. „Kreativer” Gdynia 2020. poezja pol. ISBN 978-83-957036-1-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSW4D4ztABOFh5Cw?e=JuEyg2</ref> * pandemico/bellum, wëd. "Riderò" Kraków 2023. poezja pol. ISBN 978-83-8324-987-2 * Zachowane przed żywiołem, Zbiór wierszy z lat 2010 - 2025, wëd: "Ridero" Kraków 2025..poezja pol. ISBN 978-83-8431-734-1 <big>'''Ùsôdztwo: proza'''</big> * ''Wędrówki "Znikąd''", wëd. "Ridero" Kraków 2023. powieść przygodowa, proza pol. ISBN 978-83-8351-408-6 * ''Podróż do N, groteska w III aktach. Z cyklu: teatr jednego widza,'' wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8369-266-1 * ''Powrót na P, dramat w X odsłonach. Z cyklu: teatr jednego widza'', wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8384-271-4 * Wędrówki "Stąd", t. II, wed. Ridero Kraków 2026, powieść przygodowa, kontynuacja Wędrówek "Znikąd". proza pol. ISBN * Bôjkowé spik ò słùńcu, op. w j..kaszubskim * Nôdzëja, op. w j. kaszubskim === Nôùkòwé robòtë === * ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'', wëd. „Kreativer”, Gdynia 2020.<ref>[https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSSVTh9-rKW22AWX?e=qMOiB7 ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'']</ref> pol. ISBN 978-83-957036-4-5 * "''Samorząd Gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939",'' wëd. Kreativer, Gdynia 2022. pol.https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHilhLyL7ajIHLiHto?e=LAf80n ISBN 978-83-66842-09-0 * ''Od Schwerin po Bałkany, Wspomnienia Antoniego Pieper z lat 1942-1945'', wyd. Ridero Kraków 2025. popularno-nauk. pol. ISBN 978-8414-100-7 '''Artikle nôùkòwè''' * ''Samorząd gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939 w kontekście nowo powstałej Gdyni.'' w: ''"Argumenta Historica",'' nr 10, s.103-120, Czasopismo naukowo - dydaktyczne Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2023. ISSN 2353-0839 * ''Biografia kaprala Franciszka Basmanna z okresu Drugiej Wojny Światowej, I, II cz.'' w: ''Pomerania,'' nr 4/2024(585), 5/2024(586), Gdańsk 2024. ISSN 0238-9045 == Òbaczë téż == * [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich „Zymk”]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] hbjrv5k5hccanx0lhlq0dq5voyrw2cv 223643 223642 2026-11-04T15:42:07Z ~2026-58626-54 20204 /* Pòéticczé tomiczi */ 223643 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Michôł Miklôsz Piéper''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: ''Michał Mikołaj Pieper''; ùr. [[6 gòdnika]] 1973 rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbskô-pòlsczé pòéta, prozajik i spiéwôk. Członek Związku Literatów Polskich. Z wësztôłceniégò magister historii (sztudérowôł na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]). Wëstãpòwôł w [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczim Kabarece „FiF”]] i mùzycznym tercece „Kùtin”. Wespółzałóżca, przédnik i solista rockòwégò karna „[[Chëcz]]”, .Z karnã „Chëcz”<ref> [https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref>, wëdôł platkã „Do Młodëch”<ref>[[Tomôsz Fópka]], ''Terôczasnô kaszëbskô mùzyka w służbie regionalny edukacje. Przezérk dokònaniów XXI stalatégò'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2008, s. 153.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref> (platka zawiérô przede wszëtczim mùzykã aùtorstwa Michała Piépera do wiérztów [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]). Debiutowôł w „[[Norda (pismiono)|Nordze”]]. Jegò wiérztë wëchôdalë téż w „[[Pomerania (cządnik)|Pomeranie]]” i „[[Òdroda|Òdrodze]]”, a téż w zsziwkach „[[Zymk - ttps://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8|Zymkù]]” (Piéper béł w 2001 zakłôdcą ti stowôrë)<ref>[https://gazetarumska.pl/19684/wanoga-po-meslach/ „Wanoga pò mëslach”]</ref>. Ksążkòwò debiutowôł w òficynie [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Prëczkòwsczégò]] „[[Rost]]”<ref>{{RKJ|2011|91}}</ref>. Wiérztë dôlmaczone bëłë na jãzëk finsczi. Je laùreatã nôdgrodë m. Rómana Wróblewsczégò, pòeticczégò kònkùrsu m. I. Trojanowsczi, òstôł téż wëprzédniony Òrmùzdową Skrą za propagòwanié kaszëbsczi kùlturë w karnie „Chëcz” {{Zdrzódło}}. Mieszkô w [[Rëmiô|Rëmi]]. == Ùsôdztwo == === Pòéticczé tomiczi === *''Wanoga pò mëslach'', wëd. Banino,„Rost”,2001.poezja csb. ISBN 83-915946-2-9 https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHh2Z-PTtfmeZYxvNZ?e=htSCTc *''moralne/residuum'', wëd. Pruszcz Gdański, „Jasne”, 2017.poezja pol. ISBN 978-83-61508-98-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSaI5WhTz1hhYUV0?e=carB4y</ref> *''micro/remedium'', wëd. „Kreativer” Gdynia 2020. poezja pol. ISBN 978-83-957036-1-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSW4D4ztABOFh5Cw?e=JuEyg2</ref> * pandemico/bellum, wëd. "Riderò" Kraków 2023. poezja pol. ISBN 978-83-8324-987-2 * Zachowane przed żywiołem, Antologia, Zbiór wierszy z lat 2010 - 2025, wëd: "Ridero" Kraków 2025..poezja pol. ISBN 978-83-8431-734-1 <big>'''Ùsôdztwo: proza'''</big> * ''Wędrówki "Znikąd''", wëd. "Ridero" Kraków 2023. powieść przygodowa, proza pol. ISBN 978-83-8351-408-6 * ''Podróż do N, groteska w III aktach. Z cyklu: teatr jednego widza,'' wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8369-266-1 * ''Powrót na P, dramat w X odsłonach. Z cyklu: teatr jednego widza'', wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8384-271-4 * Wędrówki "Stąd", t. II, wed. Ridero Kraków 2026, powieść przygodowa, kontynuacja Wędrówek "Znikąd". proza pol. ISBN * Bôjkowé spik ò słùńcu, op. w j..kaszubskim * Nôdzëja, op. w j. kaszubskim === Nôùkòwé robòtë === * ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'', wëd. „Kreativer”, Gdynia 2020.<ref>[https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSSVTh9-rKW22AWX?e=qMOiB7 ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'']</ref> pol. ISBN 978-83-957036-4-5 * "''Samorząd Gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939",'' wëd. Kreativer, Gdynia 2022. pol.https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHilhLyL7ajIHLiHto?e=LAf80n ISBN 978-83-66842-09-0 * ''Od Schwerin po Bałkany, Wspomnienia Antoniego Pieper z lat 1942-1945'', wyd. Ridero Kraków 2025. popularno-nauk. pol. ISBN 978-8414-100-7 '''Artikle nôùkòwè''' * ''Samorząd gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939 w kontekście nowo powstałej Gdyni.'' w: ''"Argumenta Historica",'' nr 10, s.103-120, Czasopismo naukowo - dydaktyczne Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2023. ISSN 2353-0839 * ''Biografia kaprala Franciszka Basmanna z okresu Drugiej Wojny Światowej, I, II cz.'' w: ''Pomerania,'' nr 4/2024(585), 5/2024(586), Gdańsk 2024. ISSN 0238-9045 == Òbaczë téż == * [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich „Zymk”]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] n2ypoydpktmjfwrl36mr5689fx3m6oy 223644 223643 2026-11-04T15:44:00Z ~2026-58626-54 20204 /* Ùsôdztwo */ 223644 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Michôł Miklôsz Piéper''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: ''Michał Mikołaj Pieper''; ùr. [[6 gòdnika]] 1973 rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbskô-pòlsczé pòéta, prozajik i spiéwôk. Członek Związku Literatów Polskich. Z wësztôłceniégò magister historii (sztudérowôł na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]). Wëstãpòwôł w [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczim Kabarece „FiF”]] i mùzycznym tercece „Kùtin”. Wespółzałóżca, przédnik i solista rockòwégò karna „[[Chëcz]]”, .Z karnã „Chëcz”<ref> [https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref>, wëdôł platkã „Do Młodëch”<ref>[[Tomôsz Fópka]], ''Terôczasnô kaszëbskô mùzyka w służbie regionalny edukacje. Przezérk dokònaniów XXI stalatégò'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2008, s. 153.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref> (platka zawiérô przede wszëtczim mùzykã aùtorstwa Michała Piépera do wiérztów [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]). Debiutowôł w „[[Norda (pismiono)|Nordze”]]. Jegò wiérztë wëchôdalë téż w „[[Pomerania (cządnik)|Pomeranie]]” i „[[Òdroda|Òdrodze]]”, a téż w zsziwkach „[[Zymk - ttps://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8|Zymkù]]” (Piéper béł w 2001 zakłôdcą ti stowôrë)<ref>[https://gazetarumska.pl/19684/wanoga-po-meslach/ „Wanoga pò mëslach”]</ref>. Ksążkòwò debiutowôł w òficynie [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Prëczkòwsczégò]] „[[Rost]]”<ref>{{RKJ|2011|91}}</ref>. Wiérztë dôlmaczone bëłë na jãzëk finsczi. Je laùreatã nôdgrodë m. Rómana Wróblewsczégò, pòeticczégò kònkùrsu m. I. Trojanowsczi, òstôł téż wëprzédniony Òrmùzdową Skrą za propagòwanié kaszëbsczi kùlturë w karnie „Chëcz” {{Zdrzódło}}. Mieszkô w [[Rëmiô|Rëmi]]. == Ùsôdztwo == === Pòéticczé tomiczi === *''Wanoga pò mëslach'', wëd. Banino,„Rost”,2001.poezja csb. ISBN 83-915946-2-9 https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHh2Z-PTtfmeZYxvNZ?e=htSCTc *''moralne/residuum'', wëd. Pruszcz Gdański, „Jasne”, 2017.poezja pol. ISBN 978-83-61508-98-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSaI5WhTz1hhYUV0?e=carB4y</ref> *''micro/remedium'', wëd. „Kreativer” Gdynia 2020. poezja pol. ISBN 978-83-957036-1-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSW4D4ztABOFh5Cw?e=JuEyg2</ref> * pandemico/bellum, wëd. "Riderò" Kraków 2023. poezja pol. ISBN 978-83-8324-987-2 * Zachowane przed żywiołem, Antologia, Zbiór wierszy z lat 2010 - 2025, wëd: "Ridero" Kraków 2025..poezja pol. ISBN 978-83-8431-734-1 <big>'''Ùsôdztwo: proza'''</big> * ''Wędrówki "Znikąd''", wëd. "Ridero" Kraków 2023. powieść przygodowa, proza pol. ISBN 978-83-8351-408-6 * ''Podróż do N, groteska w III aktach. Z cyklu: teatr jednego widza,'' wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8369-266-1 * ''Powrót na P, dramat w X odsłonach. Z cyklu: teatr jednego widza'', wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8384-271-4 * Wędrówki "Stąd", t. II, wed. Ridero Kraków 2026, powieść przygodowa, kontynuacja Wędrówek "Znikąd". proza pol. ISBN 978-83-8467-864-0 * Bôjkowé spik ò słùńcu, op. w j..kaszubskim * Nôdzëja, op. w j. kaszubskim === Nôùkòwé robòtë === * ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'', wëd. „Kreativer”, Gdynia 2020.<ref>[https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSSVTh9-rKW22AWX?e=qMOiB7 ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'']</ref> pol. ISBN 978-83-957036-4-5 * "''Samorząd Gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939",'' wëd. Kreativer, Gdynia 2022. pol.https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHilhLyL7ajIHLiHto?e=LAf80n ISBN 978-83-66842-09-0 * ''Od Schwerin po Bałkany, Wspomnienia Antoniego Pieper z lat 1942-1945'', wyd. Ridero Kraków 2025. popularno-nauk. pol. ISBN 978-8414-100-7 '''Artikle nôùkòwè''' * ''Samorząd gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939 w kontekście nowo powstałej Gdyni.'' w: ''"Argumenta Historica",'' nr 10, s.103-120, Czasopismo naukowo - dydaktyczne Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2023. ISSN 2353-0839 * ''Biografia kaprala Franciszka Basmanna z okresu Drugiej Wojny Światowej, I, II cz.'' w: ''Pomerania,'' nr 4/2024(585), 5/2024(586), Gdańsk 2024. ISSN 0238-9045 == Òbaczë téż == * [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich „Zymk”]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] 1ew0mmkndw73qg9226r4wtgdqczywvu 223651 223644 2026-11-04T16:19:18Z ~2026-58626-54 20204 /* Pòéticczé tomiczi */ 223651 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Michôł Miklôsz Piéper''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: ''Michał Mikołaj Pieper''; ùr. [[6 gòdnika]] 1973 rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbskô-pòlsczé pòéta, prozajik i spiéwôk. Członek Związku Literatów Polskich. Z wësztôłceniégò magister historii (sztudérowôł na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]). Wëstãpòwôł w [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczim Kabarece „FiF”]] i mùzycznym tercece „Kùtin”. Wespółzałóżca, przédnik i solista rockòwégò karna „[[Chëcz]]”, .Z karnã „Chëcz”<ref> [https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref>, wëdôł platkã „Do Młodëch”<ref>[[Tomôsz Fópka]], ''Terôczasnô kaszëbskô mùzyka w służbie regionalny edukacje. Przezérk dokònaniów XXI stalatégò'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2008, s. 153.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref> (platka zawiérô przede wszëtczim mùzykã aùtorstwa Michała Piépera do wiérztów [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]). Debiutowôł w „[[Norda (pismiono)|Nordze”]]. Jegò wiérztë wëchôdalë téż w „[[Pomerania (cządnik)|Pomeranie]]” i „[[Òdroda|Òdrodze]]”, a téż w zsziwkach „[[Zymk - ttps://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8|Zymkù]]” (Piéper béł w 2001 zakłôdcą ti stowôrë)<ref>[https://gazetarumska.pl/19684/wanoga-po-meslach/ „Wanoga pò mëslach”]</ref>. Ksążkòwò debiutowôł w òficynie [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Prëczkòwsczégò]] „[[Rost]]”<ref>{{RKJ|2011|91}}</ref>. Wiérztë dôlmaczone bëłë na jãzëk finsczi. Je laùreatã nôdgrodë m. Rómana Wróblewsczégò, pòeticczégò kònkùrsu m. I. Trojanowsczi, òstôł téż wëprzédniony Òrmùzdową Skrą za propagòwanié kaszëbsczi kùlturë w karnie „Chëcz” {{Zdrzódło}}. Mieszkô w [[Rëmiô|Rëmi]]. == Ùsôdztwo == === Pòéticczé tomiczi === *''Wanoga pò mëslach'', wëd. Banino,„Rost”,2001.poezja csb. ISBN 83-915946-2-9 https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHh2Z-PTtfmeZYxvNZ?e=htSCTc *''moralne/residuum'', wëd. Pruszcz Gdański, „Jasne”, 2017.poezja pol. ISBN 978-83-61508-98-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSaI5WhTz1hhYUV0?e=carB4y</ref> *''micro/remedium'', wëd. „Kreativer” Gdynia 2020. poezja pol. ISBN 978-83-957036-1-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSW4D4ztABOFh5Cw?e=JuEyg2</ref> * pandemico/bellum, wëd. "Riderò" Kraków 2023. poezja pol. ISBN 978-83-8324-987-2 * Zachowane przed żywiołem, Antologia, Zbiór wierszy z lat 2010 - 2025, wëd: "Ridero" Kraków 2025..poezja pol. ISBN 978-83-8431-734-1 <big>'''Ùsôdztwo: proza'''</big> * ''Wędrówki "Znikąd''", t. I, wëd. "Ridero" Kraków 2023. powieść przygodowa, proza pol. ISBN 978-83-8351-408-6 * ''Podróż do N, groteska w III aktach. Z cyklu: teatr jednego widza,'' wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8369-266-1 * ''Powrót na P, dramat w X odsłonach. Z cyklu: teatr jednego widza'', wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8384-271-4 * Wędrówki "Stąd", t. II, wed. Ridero Kraków 2026, powieść przygodowa, kontynuacja Wędrówek "Znikąd". proza pol. ISBN 978-83-8467-864-0 * Bôjkowé spik ò słùńcu, op. w j..kaszubskim * Nôdzëja, op. w j. kaszubskim === Nôùkòwé robòtë === * ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'', wëd. „Kreativer”, Gdynia 2020.<ref>[https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSSVTh9-rKW22AWX?e=qMOiB7 ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'']</ref> pol. ISBN 978-83-957036-4-5 * "''Samorząd Gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939",'' wëd. Kreativer, Gdynia 2022. pol.https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHilhLyL7ajIHLiHto?e=LAf80n ISBN 978-83-66842-09-0 * ''Od Schwerin po Bałkany, Wspomnienia Antoniego Pieper z lat 1942-1945'', wyd. Ridero Kraków 2025. popularno-nauk. pol. ISBN 978-8414-100-7 '''Artikle nôùkòwè''' * ''Samorząd gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939 w kontekście nowo powstałej Gdyni.'' w: ''"Argumenta Historica",'' nr 10, s.103-120, Czasopismo naukowo - dydaktyczne Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2023. ISSN 2353-0839 * ''Biografia kaprala Franciszka Basmanna z okresu Drugiej Wojny Światowej, I, II cz.'' w: ''Pomerania,'' nr 4/2024(585), 5/2024(586), Gdańsk 2024. ISSN 0238-9045 == Òbaczë téż == * [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich „Zymk”]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] 5lku6vtkqe3hvgmbvxmxigy5anbuvps 0 11286 223616 198568 2026-11-04T14:11:02Z Terrus38 14026 223616 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Hôtel de ville (3).JPG|mały|Rôtësz]] '''Roubaix''' – to je gard w nordowi [[Francjô|Francji]]. * lëdztwò: {{formatnum:95866}} (2013) * wiéchrzëzna: {{formatnum:13.23}} km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] s6l20qhz4jjsklko1akl3k1kyzsz2nj 223629 223616 2026-11-04T14:45:41Z Iketsi 3254 [[Rôtësz]] 223629 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Hôtel de ville (3).JPG|mały|[[Rôtësz]]]] '''Roubaix''' – gard w nordowi [[Francjô|Francji]]. * lëdztwò: {{formatnum:95866}} (2013) * wiéchrzëzna: {{formatnum:13.23}} km² == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] imzz6gmc9xfyr57dbdluiclayvzpuk5 0 11362 223617 197365 2026-11-04T14:11:10Z Terrus38 14026 223617 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk |farwa=0000ff |farba=ffffff |apartne miono=Euskara |kraj, òbénda1= [[Szpańskô]], [[Francjô]] |lëczba=750 tësãcë |kraj, òbénda2= [[Kraj Basków]] |môl=- |rodzëzna=[[Izolowóne jãzëczi]] |alfabét=[[Łacyńsczi alfabét|Łacyńsczi]] |agencëjô= [[Euskaltzaindia]] |iso1=eu |iso2=baq/bus |iso3=bus |sil=EUS |kòd=eu |znankównik=Baskijskô |jãzëk=baskijsczi |znankòwnik2=baskijsczégò }} '''Baskijsczi jãzëk''' – je jãzëkã nôrodu Basków. == Òbaczë téż == * [[Joseba Sarrionandia]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] th9yhph39z8gt3y4tdva7xx3hyq25o4 14 11492 223633 181173 2026-11-04T14:52:24Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] do [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]]: Terrus38 181173 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Miemieckô]] 52fzovy5npk1isbilzzn915nhpe25ll 223636 223633 2026-11-04T14:54:59Z Iketsi 3254 {{Commons}} 223636 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Miemieckô]] luwreiuaq9gxvl63lbqmek3sgu5d15l 223638 223636 2026-11-04T14:57:34Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòmòrskô]] 223638 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Miemieckô]] [[Kategòrëjô:Pòmòrskô]] suen142ykbh218ddqg40fhs9a219k52 0 11524 223618 222739 2026-11-04T14:11:21Z Terrus38 14026 223618 wikitext text/x-wiki {{Nobel|Nôdgroda=Chemiô|Rok=1911}} {{Nobel|Nôdgroda=Fizyka|Rok=1903}} [[Òbrôzk:Marie Curie Tekniska museet.jpg|mały|Mariô Skłodowskô-Curie, rok 1900]] '''Mariô Saloma Skłodowskô-Curie''' ({{jãz.|pl}} ''Maria Skłodowska-Curie'', {{jãz.|fr}} ''Marie Curie'' abò ''Madame Curie'', ùr. 7 [[Lëstopadnik|lëst]]. [[1867]] w [[Warszawa|Warszawie]] – ùm. 4 [[lëpińc]]a [[1934]] we Francji) – stolemnô pòlskô-francëskô ùczała; badérka [[fizyka|fizyczi]], [[Chemiô|chemii]], radioaktiwnoscë; dwa razë noblëstka. Mariô bëła pierszą białką, chtërna dobëła [[Nôdgroda_Nobla|nôdgrodë Nobla]] na swiece, pierszą òsobą z blós 4 na swiece, chtërna dobëła nôdgrodã Nobla dwa razë i blós jedną nôblëstką w 2 apartnëch òbrëmiach dokładnëch nôùków. <br>Bëła téż pierszą białką-profesórką na [[Sorbóna|Sorbónie]] i pierszą białką we Francji, chtërna pò smiercë spòczëła za zasłëdżi w parisczim Panteònie. Ùrodzëła sã w Zeńdzeniowi Warszawie pòd zôbòrã rusczim. Ji starszi bëlë ùbòdżëma szlachcicama ë szkòlnyma. Ji òjc, Władisłôw herbù Dołãga, bëł bezwiarniką, szkòlnym matematiczi ë fizyczi ë téż direktórã 2 gbùrsczich gimnazjów. Ji mëma, Barnisłôwa z dodoma Boguskô herbù Topór, bëła katolëczką ë prowadniczką warszawsczi płôce dlô dzéwczãt. Ji sostrë ë bracia òstëlë lékôrzama ë szkòlnyma. Czej Mariô bëłô môłô, ji ùmiłotonô sostra Zofiô ùmarła na tifus, pò czim ùmarła téż ji mëma na sëchòtë. Mariô dostała wiôlgą depresje, òstała atejistką ë pòswiãcëła sã nôùkóm. Mario chcała sã ùczëc, le w rusczim zôbòrze bëł zakôz ùczbë na ùniwersytece dlô Pòlôszków. Ùczëła sã na krëjamnim pòlsczim Lôtającym Ùniwersytece, gdze pòznôła ruszczich badérów, jaknò szkòlôka [[Dmitrij Mendelejew|Mendelejewa]] i szkòlôka Bunsena, chtërni ji ùczëlë chemiczny analizë. Mariô przecygnãła do [[Francjô|Francji]] do [[Pariz]]a w 1890 z sostrą Barnisłôwą, abë sztudérowac na Sorbónie. Zamieszkôlë w Parizu, gdze Mariô òżeniła sã z francësczim chłopã, znônim fizykã i badérã piezoelektricznoscë, Pierrã Curie. Miëlë 2 córczi: Jiréna Joliot-Curie (téż badérka chemii i téż noblëstka z chemii) i Eve Curie. We Francji Mariô dowiedzëła sã ò parmieniowaniu pierwiôstka ùranu, badérowanégò bez Henriégò Bacquerele. Ji chłop Pierre z jegò bratã Jacquesã Curie ùsôdzył baro dokłôdny, elektriczny pòmiernik. Mariô, chtërna miała nót dobëc temã do ji dochtorsczi tezë na Sorbónie, z miernikã chłopa zaczątkowała badérowac parmienienie [[Ùran_(pierwiôstk)|ùranu]] we dodomù i w stôri, lékarsczi szopie na ùniwersytece, bò ni miała labòratorium. Mariô badérowała ''pechblende'', zort zemi, w chtërny je ùran, i w rokù 1898 dzãka temù òdkrëła 2 nieznóné, radioaktiwné pierwiôstczi: [[Pòlón]] i [[Rôd]]. Mionowała pòlón na czesc Pòlsczi, a rôd – radiùm, bò ''radiacjô'' pò łacyńskù to parmienienie. Mariô ùsôdzyła téż słowò "radioaktiwnosc". Za ji badérowania Mariô dobëła nôdgrodã Nobla z fizyczi razã z ji chłopã Pierre i Henri Bacquerelem w 1903. W 1911 dobëła téż nôdgrodã Nobla z chemii. Pierre ùmarł tragiczno w wëpôdkù na parisczi szasë w rokù 1906. Mariô erbowała katédre Pierre'a na Sorbónie i bez to bëła pierszô białką-profesórką wëkładającą na Sorbónie. W pierszi swiatowi wòjnie Mariô robiła w leczeniù chòrëch z radioaktiwnim permenieniã i w mediczny radiolodżi. Ji córka Jiréna téż badérowała chemie i jaknò drëga białka na swiece (pò mëmie) dobëła nôdgrodã Nobla z chemii za òdkrëce jinni radioaktiwnoscë. Mariô dobëła téż francësczi Noblëwi Order Ledżi i przëznôwóné noblëwé doktoratë na ùniwersytetach i pòlitechnikach w Pòlsce. Mariô na kùńc żëcô zaczątkowała chòrowac, tracëc słëch i wezrok, i ùmarła w 1934 {{skr.|r.}} w sanatorium Passy we Francji na jãdzé anemije i téż pòparminiennô chòrobë, chtërna dobëła bez côłké żëcé badérowania radioaktiwnoscë. Pò smiercë Mariô i Pierre Curie òstalë achtniony w nôùkach i w kùlturze na swiece. Jednostka fizyczna mionowana ''Curie'' (CI) to je lëczba radioaktiwnoscë. W rokù 1946 nowo òdkrëty [[pierwiôstk]] [[Czur]] z lëczbą atomòwą 96 dostôł miono Curium (Cm) dlô pamiãcë Marii i Pierra. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Curieosity_marie_curie_2456753.jpg|Mariô na Sorbónie w Parizù (1890) Òbrôzk:Pierre_and_Marie_Curie.jpg|Mariô i Pierre w labòratorium Òbrôzk:Irene_and_Marie_Curie_1925.jpg|Córka Jiréna i mëma Mariô w labòratorium </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wisława Szymborska]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Białczi]] [[Kategòrëjô:Nôùka]] [[Kategòrëjô:Fizyka]] [[Kategòrëjô:Chemiô]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] ta7d1tg1c1aj934u27uxo5ve57vhq28 0 11531 223619 221129 2026-11-04T14:11:33Z Terrus38 14026 223619 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Popiersie_Tamara_Łempicka_ssj_20060914.jpg|mały|Tamara de Lempicka w [[Kielce|Kielcech]] ]] '''Tamara de Lempicka''', ({{jãz.|pl}} ''Tamara Łempicka'', 1898-1980), to bëła achtnionô pòlskô artistkô malôrka z epoki [[Art Deco]], malëjącô w sztélu kùbisticznô-neoklasicznem, znóna z ji òbrôzów gòłéch białek i pòrtrétów aristokratów óras ji biseksualnéch romansów.<ref name="GaleBio">[http://www.answers.com/topic/tamara-de-lempicka|title=''Gale Encyclopedia of Biography: Tamara de Lempicka.'']</ref> W [[Pariz]]u brëkòwała artisticzny pseùdonim "Tamara de" i nôzwëstkò od ji pierszego chłopa, Łempickiego. We [[Francjô|Francji]] i Europie bëła baro pòpùlarnô i mieła wielné dëtki z pòrtrétów baro bokadech lëdzy. W 1929 roku cządnik miemiecczi dlô białków "Die Dame" obsztalował od Tamary òbrôz na òbkłôdkã. Tamara ùsadzyła swòj [[:en:Autoportrait_(Tamara_in_a_Green_Bugatti)|Autopòrtrét w zelonem aùcie Bugatti]], chtëren nen òbrôz ostôł symbòlã [[kùńszt]]u Art Deco i ti epoki. 11 lëstopadnika 2018 rokù, w dzéń 100 lat samòstójnotë [[Pòlskô|Pòlsczi]], na aukcëji w Nowim Jorku òbrôz Tamary z 1929 rokù "La Musicienne" òstôł najdroższim òbrôzã pòlscziego artistë w historii, z cenã 9.087.500 dolarów amerikańsczich.<ref>[https://www.tvp.info/39929758/oto-najdrozszy-na-swiecie-polski-obraz-wyspianski-zdetronizowany/ Oto najdroższy na świecie polski obraz. Wyspiański zdetronizowany.]</ref> == Żëcopis == Tamara ùrodzyła sã w Warszawie 16 môja 1898 rokù jakò Maria Gurwicz-Górska (le jine zdroje: 11 môja 1895 w Moskwie lebo Petersburgu) w bokadej rodzëzne. Ji òjc to bëł adwokat, rusczi Żëd, Borys Gurwicz-Gorskij, ji mëma to bëła pòlskô Malwina z doma Dekler. Ji òjc chutko òstawił rodzëzne i Tamara bëła chowana przez mëmę i starków Deklerów w Warszawie i Petersbùrgù. Rodzëzna Dekler bëła achtnionô i znółë wielni polsczich dzejôrzy i artistów, jakò Ignacy Paderewsczi i Artur Rubinstein.<ref name="culturepl">{{culture.pl|pl=https://culture.pl/pl/tworca/tamara-lempicka-tamara-de-lempicka/|pl2=Tamara Łempicka (Tamara de Lempicka)|pl-arch=https://archive.li/wip/6JkAt}}</ref> <br>Òbczas I swiatowi wòjnë Tamara sztudérowôłô w Petersbùrgù na akademie kùńsztu. W 1916 mieła chłopa, polscziego prawnika Tadeusza Lempickiego w Petersburgu. Z Tadeuszem mieła w séwniku 1916 córke Marie-Christine Łempicką, pseùdonim Kizette, chtërną też malëwała na pòrtrétach. <br>W 1917 rokù zaczãła sã [[rewolucëja pazdzérznikowô]] i ji rodzëzna miała nót przecygnãc z Ruskô do [[Francjô|Francji]]. W Parizu Tamara òstôła pòpùlarnô pòrtrétistkô. <br>Tamara bëła biseksualno i mieła w Parizu ful romansów z białkami i chłopami<ref>[https://web.archive.org/web/20201125164718/http://niezlasztuka.net/o-sztuce/kokietka-tamara-lempicka/ Tamara Łempicka] – biografia na portalu [http://NiezlaSztuka.net NiezlaSztuka.net]</ref>, temù Tadeusz zażãdeł rozwodù w 1927 roku i przecygnãł do Warszawy. Drugi ji chłop od roku 1933 to bëł baron aùstriejskô-madziarsczi z żëdowsko rodzëzna wioldżich browarników, Raoul Kuffner, i dzãkã temù Tamara beła znóna jakò "Baronessa z pdzlem".<ref>[https://gw.geneanet.org/garric?lang=en&n=kuffner&oc=0&p=raoul/ Family tree of Raoul KUFFNER ]</ref> <br>W 1939 rokù Tamara i Raoul jako żëdowscziego pochodzena mielë nót uciekac przez II-dżi swiatowi wòjnë i przecygnãlë z Kizette do Kalifornii. W USA po smercë Raoula w 1962 roku Tamara przecygnęłô do Houston w Texasie z Kizette, a pózdze wëjachôłô do [[Meksyk|Meksyku]]. Tamara ùmarła 19 strëmiannika 1980 rokù w Cuernavaca. Òstałë pò nij obrazë w mùzeùmach francësczich i USA, le baro wielné w kolekcëjoch priwatnech. Amerikanskô spiéwôrka Madonna zbiéro ji obrazë. == Ùsôdztwò == * Autopòrtrét – Tamara w zelonem Bugatti – 1929 * La Musicienne – 1929 * Pòrtrét Markiza Sommi – 1925 * Pòrtrét ksyżëca Eristoff – 1925 * Pòrtrét hrabini de la Salle – 1925 * Kizette en rose – 1927 * Kizette au balcon – 1927 * Pòrtrét chłopa (Tadeusz Lempicki) – 1928 * La belle Rafaëla (Snożno Rafaela) – 1928 * Adóm i Éwa * Pòrtrét Dr. Boucarda – 1929 * St. Moritz – 1929 * Zelony turban – 1930 * Jeune fille en vert – 1930 * Pòrtrét Barona Raoula Kuffnera – 1932 * Pòrtrét Suzy Solidor – 1933 * Dormeuse, 1934 * Białka z gołąbkem etd. == Òbaczë téż == * [[Art déco]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Laura Claridge, ''Tamara Łempicka'', Doma Wëdôwczy REBIS, Poznań 2004. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110315061746/http://www.delempicka.org/ De Lempicka – obrazë] {{SORTUJ:Lempicka, Tamara de}} [[Kategòrëjô:Kùńsztôrze]] [[Kategòrëjô:Kùńszt]] 7bolqnwn0ez203n2p9ym2jl7j9x75xj 0 11619 223645 220195 2026-11-04T15:45:15Z Iketsi 3254 drobnô 223645 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Coat of arms of the House of Pomerania (XVI century).svg|mały|Herb Pòmòrsczégò Ksãżstwa]] '''Pòmòrsczé Ksãżstwò''' ({{jãz.|de}} ''Herzogtum Pommern'', {{jãz.|la}} ''Ducatus Pomeraniae'', {{jãz.|pl}} ''Księstwo Pomorskie'') bëło państwã w [[Eùropa|Eùropie]] nad [[Bôłt]]ã, chterné słëchało [[Swiãte Cesarstwo Rzimsczé|Swiãtémù Cesarstwù Rzimsczémù]]. Òno òbstoja przez czileset lat – do 1648 rokù, czej jegò òbéńdã rozdzelelë midzë sebie [[Brambòrskô]] ë [[Szwédzkô]]. Nim sprôwialë [[Grificë]], chterni mielë czile stolëcznich gardów ({{skr.|m.jin.}} [[Szczecëno]] ë [[Wolgast|Wòlëgòszcza]]). Pòczątkòwo tu mieszkalë [[Pòmòrzanie]]. Pòzdze jeden dzél lëdztwa (wikszi) gôdôł pò miemieckù, a drëdżi (miészi) pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]. == Geograficzné pòdôwczi == [[Òbrôzk:Lubinus Duchy of Pomerania Map 1618 monocromatic.jpg|mały|Kôrta Pòmòrsczégò Ksãżstwa]] * Wiéchrzëzna: {{skr.|òk.}} 30 000 km² * Nôwiãkszé jezoro: [[Łebskò]] * Nôwikszô òstrów: [[Rujana]] * Nôwëższi pónkt: [[Szëmrëca|Semierzëckô Góra]] – 256,5 m {{skr.|n.r.m.}} == Historiô == [[Òbrôzk:SchlossWolgastMM.1652.JPG|mały|Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów w [[Wòłogòszcz|Wòlëgòszczi]]]] * 1121 – Pòmòrzónóm pòradzëł [[Bolesłôw Krzëwogãbi]] i kôzôł jim sã ochrzcëc. * 1124–1128 – Pòmòrzónów ochrzcëł [[Swiãti Òto]]. * 1238 – Ksãżyca Bògùsłôwa nazwalë ''dux Cassubie'': "Ksyżã [[Kaszëbskô|Kaszëbsczi]]" (pòzdze òn sam zaczął brëkòwac nen titel). To bëł pierszi rôz, czej bëła brëkòwanô pòzwa ''Kaszëbskô''. * [[Barnim III]] (1320-1368) zjinaczëł titel na ''dux Cassuborum'': "Ksyżã [[Kaszëbi|Kaszëbów]]". * 1534 – w Pòmòrsczi bëł przëjãti [[Lëterstwò|lëteranizm]]. * 1637 – ùmôrł slédni ksyżã, [[Bògùsłôw XIV]]. == Pòdzelenié ksãżstwa == [[Òbrôzk:POL księstwo pomorskie COA.svg|mały|Herb Pòmòrsczégò Ksãżstwa]] Ksãżstwò bëło czãsto pòdzeloné. Zjednoczoné bëło do 1160 rokù ë w latach 1264–1295, 1478–1531, 1625–1637. Dzélné ksãźstwa są: * [[Dëmińsczé Ksãżstwò]] (1160–1264) * [[Szczecëńsczé Ksãżstwò]] (1160–1264, 1295–1523, 1532–1625) * [[Słëpsczé Ksażstwò]] (òk. 1210/1368–1478) * [[Sławeńsczé Ksãżstwò]] (1190–1238) * [[Wòłogòsczé Ksãżstwò]] (1295–1478) * [[Szczecëneczé Ksãżstwò]] (1368–1390) * [[Bardzczé Ksãżstwò]] (1376–1478, 1569–1625) * [[Stôrgardzczé Ksãżstwò]] (1377–1478) * [[Darłowsczé Ksãżstwò]] (1569–1625) * [[Wòłogòskò-Słëpsczé Ksãżstwò]] (1532–1625) == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2009-05-30-polska-by-RalfR-30.jpg|Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów w [[Szczecëno|Szczecënie]] </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrskô]] h1wp66v15pn9t0dw89ydl10pn2dyjc5 0 11650 223700 219923 2026-11-05T00:27:42Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 223700 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Republic of Kenya<br>Jamhuri ya Kenya |miono = Repùblika Kenie |miono-genitiw = Kenie |fana = Flag of Kenya.svg |herb = Alternate Coat of arms of Kenya.svg |na karce = Location_Kenya_AU_Africa.svg |mòtto = Harambee<br>(Prôcujmë razã) |jãzëk = suahili, angelsczi |stolëca = Nairobi |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 580 367 |procent-wòdë = |lëdztwò = 58 636 412 |rok = 2026 |dëtk = Kenijsczi sziling |kòd dëtka = KES |czasowô cona = +3 |swiãto = |himn = Ee Mungu Nguvu Yetu<br>(Ó Bòże, nasza sëło) <center>[[File:National anthem of Kenya, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |kòd = KE |Internet = .ke |telefón = +254 |Prezydeńt=William Ruto |aùtowi kòd=EAK}} '''Keniô''' – państwò w pòrénkòwi [[Afrika|Africe]], ze stolëcą w [[Nairobi]]. Mô przëstãp do [[Indijsczi Òcean|Indijsczégò Òceanu]] na pôłniowim pòrénkù. Grańczi z [[Somaliô|Somalią]] (długòsc grańcë 684 km), [[Etiopiô|Etiopią]] (867 km) i [[Pôłniowi Sudan|Pôłniowim Sùdanã]] (317 km), òd zôpadu z [[Ùganda|Ùgandą]] (814 km), a òd pôłniô z [[Tanzaniô|Tanzanią]] (775 km)<ref>''[https://worldfactbookarchive.org/archive/field/KE/Land%20boundaries Land boundaries - Kenya]'', [w:] CIA World Factbook Archive [online] [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref><ref>''[https://kenyaembassyspain.es/introduction-to-kenya/ Introduction to Kenya]'' [online], 7 rujana 2024 [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. Krôj ten béł kòlonią [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]], zwëskôł samòstójnotã [[12 gòdnika]] [[1963]], w [[1964]] Keniô stała sã repùbliką (przódë rządzył nią britijsczi król), a prezydentã òstał premiéra [[Jomo Kenyatta]]<ref>''[https://web.archive.org/web/20261011161814/https://www.kenyarep-jp.com/en/kenya/history/ A Brief History on Kenya]'' [online], Embassy of the Republic of Kenya in Japan [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. W 2026 w kraju mieszkało 58 636 412 sztëk lëdzy, strzédnô długòsc żëcô dlô chłopów wënosëła 62 lata, dlô białków 66,5, a dlô òbù pëłców 64,2. Mieskô pòpùlacjô wënosy 19 123 471 mieszkańców (32,6% lëdztwa). Nôwikszą religią je [[chrzescëjaństwò]] (w 2022 wëznôwało je 85,5% lëdztwa)<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/kenya Kenya]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Population density of Kenya counties.png|Gãstosc zalëdzeniô w Kenie Òbrôzk:Kenya_-_Location_Map_(2013)_-_KEN_-_UNOCHA.svg|Gardë Kenie Òbrôzk:Lake turkana.jpg| Òbrôzk:Lion waiting in Namibia.jpg| Òbrôzk:African Buffalo.JPG| Òbrôzk:BlackRhino-USFWS.jpg| Òbrôzk:Lamu Town.jpg| Òbrôzk:Pt Thomson Batian Nelion Mt Kenya.JPG| Òbrôzk:Elephants at Amboseli national park against Mount Kilimanjaro.jpg| Òbrôzk:African safari route.jpg| Òbrôzk:Maasai tribe.jpg| Òbrôzk:Lions Family Portrait Masai Mara.jpg| Òbrôzk:Three giraffes 01.jpg| Òbrôzk:Red-headed weaver (Anaplectes rubriceps leuconotus) male.jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} ni0nku7h91et6svpa9j59l43kkyja2z 0 11692 223620 220383 2026-11-04T14:11:45Z Terrus38 14026 223620 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Repibilik báága Burkĩna Faso |miono = Repùblika Bùrkinë Faso |miono-genitiw = Bùrkinë Faso |fana = Flag of Burkina Faso.svg |herb = Coat of arms of Burkina Faso (1997–2025).svg |na karce = LocationBurkinaFaso.svg |mòtto = Unité–Progrès–Justice |jãzëk = [[Jãzëk mossi|mossi]], fule, dioula, peul, francësczi |stolëca = Ouagadougou |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 274.200 |procent-wòdë = 0,146 |lëdztwò = 14.017.262 | rok = 2008 |dëtk = Zôpòdnioafrikansczi CFA frank | kòd dëtka = XOF |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = Une Seule Nuit / Ditanyè <center>[[Òbrôzk:National anthem of Burkina Faso.oga]]</center> |- = |kòd = BF, BFA |Internet = .BF |telefón = +226|Prezydeńt=Ibrahim Traoré|Premiéra=Jean Emmanuel Ouédraogo }} '''Bùrkina Faso''' ([[Jãzëk mossi|mossi]]: ''Repibilik báága Burkĩna Faso'') – państwò w zôpôdny [[Afrika|Africe]]. Dôwni Górnô Wòlta (''Republique du Haute-Volta'') i do 1960 kòloniô [[Francjô|Francësczi]]. W 1984 rokù prezydent [[Thomas Sankara]] zmienił pòzwã, chtërnô òznôczô "Tatczëzna Bùsznëch Lëdzy" w jãzëkach mossi i diula. Pòwstôł tedë téż nowi, nôrodny himn ''Ditanyè'' w jãzëku mossi. Sankara dôł téż pòjinaczëc stolemné rolné, dëtkowé, zdrowòtné, spòdleczné, szkólné i jinné reformë dlô pòprawë żëcô wszëtczich krajówców Bùrkinë Faso. Stolëcą i nôwikszim gardã Bùrkinë Faso je [[Ouagadougou]]. Wedle wiéchrzëznë to 74. kraj na swiece – mniészi òd Pòlsczi i Italsczi, le wikszi od Nowozelandzczi i Wiôldżi Britanie. Nôleżnik [[Afrikańskô Ùniô|Afrikańsczi Ùnie]]. == Geògrafiô == Òbéńda kraju je przedebòjno równinné, môlowò z wzniesionima terenama, òsoblëwò w zôpadny czãscë kraju, dze sëgô [[Gwinejskô Wëżëna]] i najdiwô sã tuwò nôwëższi szczit kraju [[Pic de Nakourou]] (Tena Kuru) – 749 m n.p.m. kòl sómi grańcë z [[Mali]]. Colemało dali na pòrénk rozcygô sã pasmò [[Chaîne de Banfora]] z główną turisticzną atrakcją kraju – wòdospadama [[Cascades de Karfiguéla]]. Na terenie Burkina Faso naczënają swój biég téż trzë wôżné rzéczi regionu: [[Czôrnô Wolta]], [[Czerwònô Wolta]] i [[Biôłô Wolta]], chtërné dżidzą sã pòzdze, twòrząc rzékã [[Wolta (rzéka)|Wolta]]. Nôtëralną rostlënotą państwa je [[sawanna]]. Na pôłniowim zôpadze kòl grańcë z [[Mali]] i [[Ùbrzég Słoniowëch Kłów|Ùbrzégã Słoniowëch Kłówë]] wëstãpùjë ùjné sawannòwé rostlënotë. Na nordë równak rozcygô sã sëchô sawanna z niscziama [[Akacjô|akacjama]] i drżónowatima krzewinama. Na nordowim pòrénku kraju wëstãpùjë pùstinnô rostlënota. Czãsto spòtëkanima przedstôwcama swiata zwierzãtów są tu [[Żirafa|żirafë]], [[Słóń|słonie]], [[Lew|lwë]], [[Zebra|zebrë]] i sãpë. == Galeriô Bùrkinë Faso == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pionniers_de_la_révolution.jpg|Bùrkinscze dzecë Òbrôzk:Burkina_faso_artisan_painted_gourds.jpg|Banie w Ouagadougou Òbrôzk:A_woman_in_Burkina_Faso.jpg|Bùrkinskô białka Òbrôzk:Moschee_von_Bobo-Dioulasso.jpg|Bobo Diulasso Òbrôzk:WP_35,_SDr9776.JPG|Sawanna w Gbomblore </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 166psaazw99jr4pzv4i8t2hhpi687pw 0 12053 223621 219918 2026-11-04T14:11:53Z Terrus38 14026 223621 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô |miono=Neòbùrbóńskô Rësznota |òriginalné miono=Movimento Neoborbonico |logo=Logo del Movimento Neoborbonico.png |krôj={{Państwò pòdôwczi KÒS}}<ref>de facto dzél [[Italskô|Jitalië]]</ref> |skrócënk=MN |przédnik=Gennaro de Crescenzo |ùsôdztwò=7 strëmiannika 1993 |adrésa=Via Napoli n.57- 80040 -Volla(NA) |deja=[[mònarszëzna]], [[tradicjonalëzna]], samòstójnota [[Pôłnié(Jitaliô)|Pôłniégò]], [[regionalëzna]], |farwë={{Legéńda|#0000FF|mòdró}} {{Legéńda|white|biéló}} |jinternetowô starna=https://www.neoborbonici.com/ }} '''Neòburbòńskô Rësznota''' ({{jãz.|it}} ''Movimento Neoburbonico'') – kùlturnô rësznota ùsôdzônô w 1993 rokù w [[Neapól|Neapòlu]], jaczi célã je rozkòscérzanié kùltùrni érbë pôłniowi [[Italskô|Jitalië]], a téż òdroda Królestwa Òbòjga Sycylië. == Deja == Neòbùrbòńczicë są mònarchisticzną, tradicjonalëstëczną i reakcijną rësznotą. Są òni wiôldżima procëmnikama [[Risorgimento]], przëkònującë,że bëło òno dlô [[Pôłnié (Jitaliô)|Pôłniégò]] katastrofą, mdącë przëczeną jegò gòspòdarczi rujinë (za sprawą rozkradzeniégò neapòlsczich i sycylijsczich zakłôdów i dëtków przez Piemòntczików),ùpôdkù jegò znaczenkù i ùpòkòrzeniégò Neapòlczików i Sycylijczików.<ref>Dlôczë më jesmë Neòbùrbòńską Rësznotą?-http://www.legitymizm.org/ruch-neoburbonski ({{jãz.|pl}})</ref>Jich spòdlowim célã je òdwrócenié skùtków Risorgimento, òdrodzenié [[Królestwò Òbòjga Sycyliów|Królestwa Òbòjga Sycyliów]] i restauracjã panôwnictwa sycylijsczi lënië Bùrbònów. Stoją òni mët na gruńcë apartnotë Neapòlczików i Sycylijczików òd Italczików i mają starã ò rozkòscérzanié neapòlsczi i sycylijsczi swiądë i juwernotë, a téż neapòlsczégò i sycylijsczégò jãzëka<ref name=":0">Historiô Rësznotë- https://www.neoborbonici.com/storia-del-movimento/ ({{jãz.|it}})</ref>. == Dzejnota == 7 strëmiannika 1993 rokù w Borgo Marinaro mia plac pierwszô akcjô rësznotë, jaką bëłë kòntròbchòdë przecygniãcégò do Królestwa Òbòjga Sycylië Czerwònich Kòszlów Giuseppe Garibaldiégò. Òbczas nich znóny runita Riccardo Pazzaglia zaprezentowôł òficjalny himn Rësznotë, ùsôdzóny na melodiã himnù KÒS<ref name=":0" />. Òd tegò czasu neòbùrbòńczicë pòdjimają rozmajité spòlëznowi i kùlturné dzejania. Òrganizëją òni ùpamiãtnieniô wôrtnich wëdarzeniów z historië KÒS i sycylijsczi lënië Bùrbònów, taczich jak ùpôdk twiérdzów w Gaetce i Messinu, smiérc òstôtnégò panëjącégò króla Òbòjga Sycyliów Francëszka II,czë dzejnota sanfedistów i brigantów. Biôtkùją òni procëm atakom na Pôłnié, Neapòlczików,czë Sycylijczików w pùblëcznim rëmie,a téż fónkcjonerującim pòwszechno łżóm na témã KÒS, Risorgimento, czë Garibaldégò. Neòbùrbonczicë zajimają sã mët składaniém wniosków ò rëmniãcé geògraficznëch pòzwów nadónych na tczã Risorgimento, czë lëdzy z nim sparłãczónëch, òsoblëwò w dôwnim KÒS (jak Plac Garibaldégò w Neapòlu). Zajimają sã mët rozkòscérzaniém wiedzë ò zbrodniach i kradilstwach, jaczich dokònałë garibaldistowsczé òddzélë i sabaùdzkô dinastiô, jakô rządzëła Królestwã Jitalië. W 1999 rokù jich dossier òstôło wësłóné przez nich do Eùropejsczégò Tribùnału Lëdzczich Prawów w Sztrasbùrgù. Z pòdjimiznë neòbùrbónsczich dzejôrzów w gòdnikù 2008 rokù òsta ùsôdzônô Reprezentacjô Królestwa Òbòjga Sycyliów w Fùtbòlu, jakô je nôlëżnikã NF Board i CONiFA. == Delegacje == Neòbùrbòńskô Rësznota je òrganizacjowo pòdzélónô na {{skr.|tpzw.}} delegacje. Nôwëższim stãpniã delegacjë je nôdjintententurô,jaczi pòdlégają jintententurë. Są téż jintendentùrë,jaczi nie pòdlégają pòd niżôdnô nôdjintendenturã. Hewò je spisënk wszëtczich delegacjów z jich przédnikama<ref>Delegacje-https://www.neoborbonici.com/delegazioni/<nowiki/>({{jãz.|it}})</ref>: === Delegacje na òbéndze KÒS === * '''Nadintendentura Apùlië''' (''Sovrintendenza per le Puglie)'' – Pino Marino ** Intendentura Kapitanatù (''Intendenza di Capitanata)'' – Giuseppe Quatrucchi ** Intendentura Lecce ''(Intendenza di Lecce)'' – Roberto Perrone i Claudia Quatra Goloss * '''Nadintendentura Kalabrië''' ''(Sovrintendenza per le Calabrie)'' – Pasquale Zavaglia ** Intendentura Cosenzë ''(Intendenza di Cosenza)'' – Giampiero Tiano ** ''Intendentura Reggio Calabria (Intendenza di Reggio Calabria)'' – Antonio Porcaro ** ''Intendentura Catanzaro (Intendenza di Catanzaro'')- Cinzia Lamberti i Gianluca Bellacoscia * '''Generalnô Nadintendentura Kalabrië''' ''(Sovrintendenza generale per la Sycylia)'' – comm. Antonio di Janni ** ''Intendentura Messinë (Intendenza di Messina)'' – Salvatore Serio ** ''Intendentura Caltanisset (Intendenza di Caltanissetta)'' – Michele Lauricella * '''Nadintendentura Mòlizjë''' ''(Sovrintendenza per il Molise)'' – Paolo Corsi i Giovanni Francario * '''Nadintendentura Bazilikat''ë'''''<nowiki/> ''(Sovrintendenza per la Basilicata)'' – Antonio Boccia ** ''Intendentura Potenzë (Intendente per Potenza)'' – Renato Chiarelli * '''Intendentura Benewentù''' ''(Intendenza di Benevento)'' – Ubaldo Sterlicchio * '''Intendentura Ksãżystwa Ultrë''' ''(Sovrintendenza Principato Ultra)'', Avellino-Fernando Bianco * '''Nadintendentura Zemië Lavoro''' ''(Sovrintendenza Terra di Lavoro)'', Caserta-Vincenzo Coronato ** ''Intendentura Casertë (Intendenza di Caserta)'' – Paolo Schiano * '''Nadintendentura Ksążystwa Citrë''' ''(Sovrintendenza Principato Citra)'' – Don Alessandro de Vita * '''Nadintendentura Neapòlsczich Òstrowów''' ''(Sovrintendenza Isole Napoletane)'' – Massimo Sparnelli * '''Nadintendentura Amalfië, Majorië i Sorentinsczégò Półòstrowù''''' (Sovrintendenza Amalfi, Maiori e Penisola Sorrentina)'' – Francesco De Crescenzo * '''Nadintendentura Kalabrië''' ''(Sovrintendenza Area Vesuviana)'' – Ciro Di Giacomo ** ''Intendentura Portici (Intendenza di Portici)'' – Emilio Caserta (kòòrdinatóra młodzëznë) ** ''Intendentura Boscoreale (Intendenza di Boscoreale)'' – Marisa Monaco ** ''Intendentura Pomigliano (Intendenza di Pomigliano)'' – Giuseppe Giunto === Delegacje w jinszëch jitalsczich krajach === * '''Nadintendentura Emilië i Romanië''''' (Sovrintendenza per l’Emilia Romagna)'' – Gennaro Pisco (Romaniô: Tiziana Coda) * '''Nadintendentura Lacjum''''' (Sovrintendenza per il Lazio)'' – Arturo Cannavacciuolo e Augusto Santaniello ** ''Intendentura Area Sabina (Intendenza Area Sabina)'' – Sara Maria Solomita * '''Nadintendentura Latinsczi''''' (Sovrintendenza per la Provincia di Latina)'' – Giampalo Costa * '''Nadintendentura Wenecczi''''' (Sovrintendenza per il Veneto)'' – Francesco Guarino * '''Nadintendentura Ligùrië''' ''(Sovrintendenza per la Liguria)'' – Alessandro Caradolfo * '''Nadintendentura Toskanië''' ''(Sovrintendenza per la Toscana)'' – Manfredi Adamo === Delegacje bùten KÒS i Jitalië === * '''Nadintendentura [[Brazyliô|Brazylie]]''' ''(Sovrintendenza per il Brasile)'' – Paolo Fiore * '''Nadintendentura [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanów]]''' ''(Sovrintendenza per gli Stati Uniti)'' – Mario de Vivo * '''Nadintendentura [[Argentina|Argentinsczi]]''' ''(Sovrintendenza per l'Argentina)'' – Antonio Atteo * '''Nadintendentura [[Aùstraliô|Aùstralie]]''' (Sovrintendenza per l'Australia) – Lucio Praino * '''Nadintendentura [[Pòlskô|Pòlsczi]]''' (Sovrintendenza per la Polonia) – Adriano Novello * '''Nadintendentura [[Francjô|Francësczi]]''' (Sovrintendenza per la Francia) – Sabina Coda * '''Nadintendentura [[Fińskô|Fińsczi]]''' (Sovrintendenza per la Finlandia) – Bruno Marone == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] [[Kategòrëjô:Italskô]] ibuaahyoltng37qi3zl9ot2246r0163 0 12232 223622 222847 2026-11-04T14:12:02Z Terrus38 14026 223622 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|miono=bp Bernat Tissier de Mallerais|òriginalné miono=bp Bernard Tissier de Mallerais|titel=pòmòcniczi biskùp FSSPX|òbrôzk=Bernard Tissier de Mallerais - Lourdes 2008.jpg|òpisënk òbrôzka=bp Bernat Tissier de Mallerais (2008)|mòtto=Pax Christi Regis<br>({{jãz.|la}}) Mir Christusa Króla|céch=Blason Bernard Tissier de Mallerais.svg|òpisënk céchù=Hérb bp Bernata Tissiera de Mallerais|môl dzejaniégò={{Państwò pòdôwczi Szwajcarskô}} <br> Christianitas|data nôrodzeniégò=14 séwnika 1945|data nôrôdzeniégò=14 séwnika 1945|môl nôrodzeniégò=[[Sallenches]], Gòrnô Sabaùdzkô, [[Francjô]]|môl nôrôdzeniégò=[[Sallenches]], Gòrnô Sabaùdzkô, [[Francjô]]|data smiercë=8 rujana 2024|môl smiercë=[[Sion]], [[Walezjô]], <br> {{Państwò pòdôwczi Szwajcarskô}}|lëżnosc smiercë=czaszkòwô pãkłota|môl spòczinkù=[[Midzënôrôdné Seminarium sw. Piusa X w Ecône]]|nôrôdnota=frãcëskô|1. fónkcjô=pòmòcniczi biskùp Bractwa Kapłańsczégò sw. Piusa X|1. fónkcjô cząd=30 czerwińca 1988- 8 rujana 2024|2. fónkcjô=przédny sekretéra FSSPX|2. fónkcjô cząd=1984–1996|3. fónkcjô=réktóra Midzënôrôdnégò Seminarium sw. Piusa X w Ecône|3. fónkcjô cząd=1979–1983|wëznanié=rzimskòkatolëcczé (tradicjonalëzna)|kòscół=[[Katolëcczi Kòscół]]|jinkardinacjô=[[Kapłańsczé Bractwò sw. Piusa X]]|prezbitérat=29 czerwińca 1975|biskùpskô kònsekracjô=30 czerwińca 1988|pòdpis=Signature-of-Bishop-Tissier-de-Mallerais.svg}} '''bp Bernat Tissier de Mallerais,''' ({{jãz.|fr}} ''Bernard Tissier de Mallerais''; ùr. 14 séwnika 1945 w [[Sallenches]], ùm. 8 rujana 2024 w [[Sion|Sionie]]<ref name=":0">[https://news.fsspx.pl/2024/10/zmarl-bp-bernard-tissier-de-mallerais/ Bp Bernat Tissier de Mallerais je ùmiarti], news.fsspx.pl, ({{jãz.|pl}}) 2024-10-08 [przëstãp 2024-10-28].</ref><ref>[https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/btissdm.html bp Bernat Tissier de Mallerais FSSPX], catholic-hierarchy.org,({{jãz.|en}}), [przëstãp 2024-10-28]</ref>) – frãcësczi tradicjonalëstëczni biskùp [[Kapłańsczé Bractwò sw. Piusa X|Kapłańsczégò Bractwa sw. Piusa X]] w latach 1988–2024. == Żëcé == === Chùtné żëcé i pòsłëga === Bernat Tissier de Mallerais béł ùrodzóny 14 séwnika 1945 rokù w [[Sallenches]] w Gòrni Sabaùdië. W młodoscë bél òn zaangażowóny w skaùting.<ref name=":1">ks. Filip Lovey FSSPX:[https://news.fsspx.pl/2024/10/in-memoriam-biskup-bernard-tissier-de-mallerais/ In memoriam:Biskùp Bernat Tissier de Mallerais] , news.fsspx.pl, [[Pòlsczi jãzëk|({{jãz.|pl}})]] 2024-10-18 [przëstãp 2024-10-28]</ref> Pò wëzweskaniém magisterczégò titla z [[Biologiô|biologie]], òn wstąpił w rujanie 1969 rokù,jakno jeden z pierszich klerików, do [[Midzënôrôdné Seminarium sw. Piusa X w Ecône|Midzënôrôdnégò Seminarium sw. Piusa X]] w [[Szwajcarskô|szwajcarsczim]] [[Frébùrg/Fribourg|Frébùrgù]], dze béł pòd dëszëwną òpieką ùsôdzcë Seminarium i prowadzącégò je [[Kapłańsczé Bractwò sw. Piusa X|Kapłańsczégò Bractwa sw. Piusa X]], [[Abp Marcél Léfebr|abp Marcéla Léfebra]],<ref>Pierszé zéńdzenié Bernata Tissiera de Mallerais z arcëbiskùpã Léfebrã mia plac ju w 1967 rokù w jegò parisczim biórze, czej nen béł przédnim pòdwëższim [[Swiãtodëchòwô Gromada|Swiãtodëchòwi Gromadë]]. Bernat,jakno młodi bëniel, sznëkrowôł za kapłańską fórmacją wòlną òd pòsobòrowich fëlënków, a arcëbiskùpa zabédowôł mù spòwiédnik, ks. Łukôsz Léfebr (niekrewny z arcëbiskùpã). Tedë równak pòzdrzészi ùsôdzca [[Kapłańsczé Bractwò sw. Piusa X|FSSPX]] ni mógł mù pòmóc, tej Bernat żdżôł dwa lata, cygnąc dali biologiczné sztudia.</ref><ref>[https://news.fsspx.pl/2020/04/oddani-strazniczce-wiary-wywiad-z-bp-bernardem-tissier-de-mallerais/ Òddóni Charwatnicë Wiérë- wëdowiédzô z bp Bernatã Tissierã de Mallerais], news.fsspx.pl, [[Pòlsczi jãzëk|({{jãz.|pl}})]], 2020-04-17, [przëstãp 2024-10-28]</ref>jaczi wëswiãcył gò 29 czerwińca 1975 r. na kapłana w nowi sédzbie seminarium w [[Ecône]]. Ks. Tissier na zôczątkù swòji kapłańsczi stegnë dali bél zrzeszóny ze swòją alma mater, nôpierwi jakno wëkłôdôcz, pòtim w latach 1979–1983, jakno réktóra. === Biskùpiô pòsłëga === W 1984 rokù òstôł òn mianowóny przédnym sekretérą FSSPX. 30 czerwińca 1988 rokù razã z [[Bp Alfónks de Gallatera|ks. Alfònksã Gallaterą]],[[Bp Bernat Fellaj|ks. Bernatã Fellajã]] i [[Bp Riszôrd Williamsón|ks. Riszardã Williamsonã]] (dzys [[Katolëckô Ùdornô Rësznota|bùten FSSPX]]), ks. Tissier [[Ekôńsczé kònsekracje|òstôł kònsekrowany na biskùpa]] bez [[Abp Marcél Léfebr|abp Marcéla Léfebra]] i przédnégò pòdwëższégò [[Kapłańsczé Bractwò sw. Jóna Marië Vianneja|Kapłańsczégò Bractwa sw. Jóna Marië Vianneja]] [[Bp Antón de Castro Majer|bp Antóna de Castro Majera]]. Z leżnoscë felënkù papiesczi zgòdë na swiãcenia, niedłëgò pò nich Watikan scwierdzył,że neobiskùpi i jich kònsekratórowie miele na se zacygłé ekskòmùnikã latae sententiae (z mòcë samégò prawa). Bractwò równak stoji na stanowiszczu niewôrtnotë ny ekskòmùniczi, pòwòłując sã na stón wëższi brëkòwnotë i Kòdeks Kanonicznégò Prawa. Ekskòmùnika òsta fòrmalno zjimniãtô<ref>Pòdlë [[Apòstolskô Stolëca|Apòstolsczi Stolëcë]].</ref> 21 stëcznika 2009 rokù bez papiéża [[Benedikt XVI|Benedikta XVI]]. Biskùp òb swòją pòsłëgã rézowôł do wielu krajów, ùdziélając sakrameńtów i biorąc ùdzél w tradicjonalëstëcznich konferencjach (m.jin. béł przédnym prelegeńtã na dorocznëch kònferencjach piusowsczi wëdowiznë w [[Zjednóné Stanë Americzi|ZKA]] Angelus Press). Z jegò rãkòw 28 lëpińca 1991 rokù biskùpią sakrã miôł przëjimniãté nastãpnik ùmiartégò trzë miesące chùtni [[Bp Antón de Castro Mayer|biskùpa Castro Mayera]] na stanowiskù przédnégò pòdwëżsczégò [[Kapłańsczé Bractwò sw. Jóna Marië Vianneja|FSSJV]] [[Bp Liciniùsz Rangel|ks. Liciniùsz Rangel]].<ref name=":1" /><ref>JE [[bp Liciniùsz Rangel]]: Biskùp dlô Tradicjë w diecezjë Campos, Zawsze Wierni,nr 23, 1998-08-07, s. 36 (mòżna òbôczëc [https://web.archive.org/web/20240523120628/https://gdynia.fsspx.pl/1998/08/01/je-bp-licinio-rangel-biskup-dla-tradycji-w-diecezji-campos/ tuwò])</ref> Biskùp Tissier de Mallerais béł téż baro zaangażowóny w rozkòscérzanié żëcégò i érbë swòjégò dëszëwnégò méstra, abp Léfebra, mdąc aùtorã knéżczi ò nim pt. "Marcél Léfebr. Żecé". Słechôł òn nôbarżi kònserwatiwnégò skrzëdła Bractwa, mdąc procëm doktrinalnim ùstãpstwóm przi kôrbiónkach z Watikanã. === Smiérc === 28 séwnika 2024 rokù, bp Bernat pò mòdlëtwie Angelus béł spadłi z trapów, doznając pãkłotë czasczi i bënowi bąblotczi.<ref>[https://news.fsspx.pl/2024/10/intencja-modlitewna-bp-bernard-tissier-de-mallerais/ Mòdlëtewnô jintencjô- bp Bernat Tissier de Mallerais], news.fsspx.pl, 2024-10-02, [przëstãp 2024-10-29]</ref> Òstôł òn przewiozłi do [[Sion|sionsczi]] bòlëcë,dze 8 rujana ùmiôrł.<ref name=":0" /> Pògrzéb bp Bernata Tissiera de Mallerais miôł plac 18 rujana 2024 rokù w [[Midzënôrôdné Seminarium sw. Piusa X w Ecône|Midzënôrôdnim Seminarium sw. Piusa X w Ecône]], dze pò òdprawióny bez [[Bp Alfónks de Gallatera|bp Alfònksa de Gallaterã]] mszë Requiem biskùpiné cało òsta złożóné w seminarijni kripce,kòl ùsôdzcë Bractwa [[Abp Marcél Léfebr|abp Léfebra]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Biskùpi]] hp18sfs13fo5buuuiug2rfffr2myk34 10 12286 223586 222534 2026-11-04T13:40:47Z Terrus38 14026 223586 wikitext text/x-wiki {{#tag:imagemap| Òbrôzk:{{{Òbrôzk|{{{1|Karte Deutsche Bundesländer (nummeriert).svg}}}}}}{{!}}{{{Maße|{{{2|190px}}}}}}{{!}}{{{Alt|{{{3|Karte}}}}}}{{#if: {{{4|}}} | {{!}}{{{4}}}{{#if: {{{5|}}} | {{!}}{{{5}}} }} }} circle 481 258 27 [[Berlëno]] circle 189 198 27 [[Bremeńskô|Bremen]] circle 181 155 18 [[Bremeńskô|Bremen]] circle 271 155 27 [[Hambùrg]] poly 182 121 59 137 58 152 86 172 80 243 60 245 61 261 79 287 122 267 137 277 136 307 169 299 158 266 184 258 188 274 207 262 213 275 203 284 228 344 249 358 236 378 253 386 309 359 308 311 336 305 321 231 361 212 331 174 290 171 253 170 251 154 223 120 [[Dolné Saksë]] poly 208 566 201 510 269 462 308 493 361 475 394 477 438 520 526 632 528 668 460 711 486 761 472 774 338 787 290 793 243 768 276 756 269 688 302 648 285 612 273 570 253 545 231 545 [[Bajerë]] circle 58 581 38 [[Saarskô]] poly 198 117 150 24 157 2 192 1 241 19 343 52 350 65 322 111 322 144 306 170 287 170 280 135 247 149 226 117 [[Szlezwidzkô-Hòlsztińskô]] poly 360 210 405 225 409 296 467 325 470 369 525 370 530 355 573 349 564 251 531 217 542 170 503 154 481 183 441 188 394 170 353 195 [[Brandenbùrgiô]] poly 575 349 589 372 589 409 578 427 516 439 462 473 420 496 394 475 392 460 441 420 415 405 403 368 438 349 463 348 467 368 522 376 532 357 [[Saksë]] poly 266 385 280 411 257 447 310 489 364 473 394 473 390 453 438 419 418 407 411 423 359 395 358 376 317 357 [[Turinga]] poly 325 231 338 305 309 311 313 353 361 377 359 393 411 422 414 407 401 367 438 344 466 347 466 324 411 300 402 225 363 212 [[Sakso-Anhalt]] poly 461 24 495 41 531 97 541 168 502 153 479 183 442 189 398 170 353 195 331 171 309 168 324 145 324 114 352 67 [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] poly 239 773 97 775 87 757 111 652 152 622 164 567 177 560 205 569 233 543 252 545 269 569 299 649 265 685 273 753 [[Badeniô-Wurtemberga]] poly 145 442 121 519 156 519 163 564 178 557 206 568 199 510 266 461 256 444 273 413 264 384 250 389 233 380 243 358 233 350 189 370 [[Hesë]] poly 7 327 3 406 26 473 59 476 124 424 140 444 188 366 221 358 227 345 198 284 207 276 207 269 188 279 182 265 161 266 171 298 135 309 136 274 120 268 70 289 [[Nordowô Nadreniô-Westfalëjô]] poly 24 474 6 504 28 536 22 557 68 548 85 552 92 609 147 624 164 566 157 521 119 521 141 446 126 426 58 479 [[Nadreniô-Palatinat]] poly 65 798 75 774 97 782 117 772 173 770 185 758 205 758 245 786 235 798 [[Szwajcarskô]] poly 207 760 239 780 247 766 229 758 215 756 [[Bodeńsczé Jezoro]] poly 237 796 241 774 251 770 263 774 271 784 279 798 295 788 293 770 315 774 333 788 365 780 373 764 399 766 439 766 465 776 467 752 459 736 447 708 497 676 509 664 515 650 545 666 579 644 587 622 589 796 343 798 [[Aùstriô]] poly 3 568 17 578 27 572 37 542 27 534 19 528 17 502 9 500 0 520 [[Luksembùrg]] poly 0 572 29 570 43 586 57 608 147 624 121 666 107 712 107 766 105 774 99 778 83 778 75 772 65 784 73 792 67 798 1 798 [[Francjô]] poly 1 512 9 502 19 498 29 480 13 444 0 440 [[Belgijskô]] poly 589 430 567 436 547 428 413 498 413 514 431 528 425 552 441 582 457 582 515 642 533 660 541 662 551 654 569 662 571 638 581 642 587 616 [[Czeskô Repùblika]] poly 539 115 539 121 563 127 563 149 545 141 553 183 535 225 565 257 565 279 571 299 575 315 563 331 575 351 573 363 585 369 587 387 579 423 589 419 587 99 [[Pòlskô]] poly 1 439 9 443 9 425 1 415 1 405 15 397 23 371 5 329 21 319 35 327 63 313 51 305 77 287 69 265 51 265 59 245 75 247 83 189 61 165 0 175 [[Niderlandë]] poly 179 15 219 23 225 23 239 15 259 21 279 11 307 25 337 27 357 45 383 39 389 47 393 35 399 21 431 7 417 3 403 0 377 1 383 11 359 19 345 11 333 21 313 25 323 3 177 1 [[Duńskô]] poly 573 0 589 9 589 1 [[Duńskô|Bòrnhòlm (do Duńsczi)]] poly 513 127 523 133 537 133 541 135 561 149 557 123 539 121 519 121 [[Szczecyńsczi Wik]] poly 125 84 127 94 135 92 135 86 137 82 [[Szlezwik-Holsztén|Helgòland (do SH)]] poly 1 156 57 140 99 120 149 120 163 84 143 32 147 0 0 0 [[Nordowé Mòrzé]] poly 267 24 275 54 311 68 325 64 331 50 339 52 349 56 353 64 345 82 331 100 325 104 337 104 349 102 369 86 397 90 411 78 419 54 455 58 465 42 485 34 487 44 503 46 507 56 501 64 521 80 519 92 539 112 549 110 585 96 589 8 567 2 431 0 435 12 419 14 395 36 397 48 389 54 383 44 363 50 349 40 319 30 329 18 335 10 343 6 341 0 325 0 313 34 301 28 289 24 279 14 277 6 269 6 273 16 [[Bôłt]] }}<noinclude> Diese Vorlage erzeugt eine [[Verweissensitive Grafik|anklickbare Karte]] (eine sogenannte [[Hilfe:Bilder#Imagemaps|Imagemap]]) von Deutschland mit den 16 Bundesländern und Stadtstaaten. Die Imagemap ist in erster Linie als Ergänzung zur [[Vorlage:Navigationsleiste Deutsche Länder|Navigationsleiste Deutsche Länder]] gedacht und soll die selben Links wie diese enthalten. Verwendung: <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|Òbrôzk.svg}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|Òbrôzk.svg|left|281px}} Es dürfen nur Bilder mit einer Basisgröße von 592&nbsp;×&nbsp;801 Pixeln eingesetzt werden. Die zur Verfügung stehenden Karten sind in der [[commons:Category:SVG maps of Germany|Kategorie ''SVG maps of Germany'']] sowie den dortigen Unterkategorien zu finden. Für die Verwendung in Infoboxen (experimentell): <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}<nowiki>|Bild=…|Maße=left{{!}}190px|Alt=…}}</nowiki> [[Kategòrëjô:Szablónë ilustracjów]] </noinclude> biifzt2hordxtchgrebxdjuzo8yvg7k 0 12364 223623 217410 2026-11-04T14:12:08Z Terrus38 14026 223623 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=République Centrafricaine|miono=Repùblika Westrzédnoafrikańskô|jãzëk=[[francësczi jãzëk|francësczi]], [[sango jãzëk|sango]]|stolëca=Bangi|fòrma państwa=repùblika|fana=Flag of the Central African Republic.svg|miono-genitiw=Repùbliki Westrzédnoafrikański|herb=Coat of arms of the Central African Republic.svg|mòtto=Unité, Dignité, Travail<br>Jednosc, Gòdnosc, Prôcô|wiéchrzëzna=622 984|kòd dëtka=CFA|dëtk=CFAńsczi frank|czasowô cona=+1|himn=La Renaissance<br>(Òdrodzenié)|kòd=CF|swiãto=1 godnika|Internet=.cf|telefón=236|na karce=Location Central African Republic AU Africa.svg|rok=2017|lëdztwò=4 983 000|Prezydeńt=Faustin-Archange Touadéra|Premiéra=Félix Moloua |aùtowi kòd=RCA|data ùsôdzenia=13 zélnika 1960}} '''Repùblika Westrzédnoafrikańskô''' ({{jãz.|fr}} République centrafricaine) je państwã w centralny [[Afrika|Africe]], bez przestãpù do mòrza. Stolëcznym gardã je [[Bangi]]. Greńcze z [[Kamerùn|Kamerùnã]], [[Czad|Czadã]], [[Sudan|Sudanã]], [[Pôłniowi Sudan|Pôłniowim Sudanã]], [[Demòkraticzna Repùblika Kòngo|Demòkraticzną Repùbliką Kònga]] i [[Kongo|Kongã]]. 1 gòdnika 1958 krôj, jako kòlonia [[Francjô|Francësczi]] dôstał autonomiã<ref>[https://www.miragenews.com/central-african-republic-national-day-1-december-1368427/ Central African Republic National Day 1 December] Mirage News</ref>, samòstójnotã zwëskała [[13 zélnika]] 1960<ref>[https://history.state.gov/countries/central-african-republic A Guide to the United States’ History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Central African Republic] Office of the historian</ref>. W 1976 prezydeńt Jean-Bédel Bokassa zjinaczëł fòrmã rządów w mônarchiã i obznôjmił sã czezerem, òstał òbalony bez francësczich kòmandosów w 1979<ref>M. Mińkowski: [https://poznaj-swiat.pl/article/796/upadle-cesarstwo-imperatora Upadłe cesarstwo imperatora] Poznaj Świat</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Bangui Shopping District.jpg| Òbrôzk:Group of Peul women in Paoua.jpg| Òbrôzk:Ubangi river near Bangui.jpg| Òbrôzk:CAR classroom.jpg| Òbrôzk:CARvillagefromthesky.jpg| Òbrôzk:Cathédrale Saint Pierre Claver Bangassou.JPG| Òbrôzk:Central African Republic - Boy in Birao.jpg| Òbrôzk:Bangui Centre.jpg| Òbrôzk:Caf babies.jpg| Òbrôzk:Central African Republic Topography.png| Òbrôzk:Living on the rainforest.jpg| Òbrôzk:1960 bangui.jpg| Òbrôzk:Blindé (29191135236).jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] ll19h9ftdevsw9qaq0lshnju9jha9o8 0 12394 223624 218120 2026-11-04T14:12:15Z Terrus38 14026 223624 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono=République d’Haïti Repiblik Ayiti |fana=Flag of Haiti.svg |miono-genitiw=Hajiti |miono=Repùblika Hajiti |herb=Coat of arms of Haiti.svg |mòtto=Liberté, Égalité, Fraternité<br>L'union fait la force |na karce=LocationHaiti.svg |jãzëk=[[Francësczi jãzëk|francësczi]], hajitańsczi kreolsczi |stolëca=Port-au-Prince |fòrma państwa=repùblika |wiéchrzëzna=27 750 |rok=2021 |lëdztwò=11 198 240 |dëtk=Hajitańscze gourde |kòd dëtka=HTG |czasowô cona=–5 |swiãto=1 stëcznika |himn=La Dessalinienne |kòd=HT |Internet=.ht |telefón=+509 |Mònarcha= |Prezydeńt=Alix Didier Fils-Aimé (p.ò.) |Premiéra= |data ùsôdzenia=1 stëcznika 1804 |aùtowi kòd=HT }} '''Hajiti''' – państwò w zôpadnym dzélu [[Hajiti (òstrów)|òstrowù]] o tim samim mionie we Westrzédny Americe, ze stolëcą w [[Port-au-Prince]]. Grańczi z [[Dominikańskô Repùblika|Dominikaną]], długòsc grańcë wënosy 380 km<ref>''[https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/swiat/artykuly/8362367,dominikana-mur-granica-haiti-kontrola-imigracji.html Dominikana buduje mur na granicy z Hajiti. Celem jest kontrolowanie imigracji]'' [online], gazetaprawnapl.pl, 21 gromicznika 2022 [dost. 2026-06-05] (pòl).</ref>. Krôj béł dôwni kòlonią [[Francjô|Francësczi]], òd chtërny zwëskôł samòstójnotã 1 stëcznika 1804<ref>[https://www.haiti.org/celebration-of-haiti-s-212th-year-of-independence/ Celebration of Haiti’s 212th Year of Independence] Embassy of the Republic of Haiti in Washington DC</ref>. Òb czas wòjny o samòstójnotã we francësczich wòjskach to dało téż [[Pòlôszë|Pòlôchów]], chtërny pózni przechôdelë na hajitańską stronã, bë pòmagac w biôtce z kòlonizatorã<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/historia-legionow-polskich-na-haiti-polacy-byli-nazywani-bialymi-murzynami-europy/#mit-solidarnosci-i-braterstwa Trudna historia Legionów Polskich na Haiti. Polacy byli nazywani „białymi niewolnikami”] National Geographic Polska</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Port Au Prince, Haiti (7664274188).jpg| Òbrôzk:Haitian national palace earthquake.jpg| Òbrôzk:Sans-Souci Palace, National History Park, Haiti.jpg| Òbrôzk:Aerial 2.jpeg| Òbrôzk:4Haiti2019.png| Òbrôzk:Condylactis gigantea (Giant Anemone) red base.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Francësczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260709113631/https://radiokaszebe.pl/news/faustyn-wirkus-kaszubski-krol-haiti-spotkanie-autorskie-w-gdansku-986 {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Hajiti| ]] iu85e38axz6oqjhddwjmpp8m2wme8ev 0 12521 223654 192722 2026-11-04T16:31:20Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/en]] 223654 wikitext text/x-wiki #TAM [[Ho Chi Minh (gard)]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/en]] bkld4lxtm0j2ur48wqo54y5bu849fl3 4 12528 223650 221260 2026-11-04T16:15:35Z Iketsi 3254 2026-11-04 223650 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="wikitable" style="font-size: 85%;" |+ !Bùtnowé<br>pòwrózczi<ref group="uwaga">„Bùtnowé lënczi” do 2026-10-08</ref> |[https://csb.wikipedia.org/w/index.php?sort=create_timestamp_desc&search=insource%3A%2F%3D%5Cs*B%C3%B9tnow%C3%A9+l%C3%ABnczi%5Cs*%3D%2F+-hastemplate%3ACommons&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 ?] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/0|0]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/1|1]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/2|2]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/3|3]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/4|4]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/5|5]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/6|6]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/7|7]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/8|8]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/9+|9+]] |- |{{Stat/9|data=2026-05-12|na=5566|N=3648|0=1171|1=478|2=151|3=53|4=26|5=15|6=9|7=6|8=1|9=8}} |- |{{Stat/9|data=2026-05-13|na=5571|N=3533|0=1185|1=546|2=170|3=66|4=28|5=16|6=9|7=6|8=2|9=10}} |- |{{Stat/9|data=2026-05-14|na=5572|N=3451|0=1205|1=592|2=187|3=65|4=27|5=16|6=10|7=7|8=2|9=10}} |- |{{Stat/9|data=2026-05-15|na=5572|N=3287|0=1267|1=665|2=207|3=69|4=30|5=17|6=10|7=7|8=2|9=11}} |- |{{Stat/9|data=2026-05-16|na=5574|N=3173|0=1282|1=752|2=214|3=69|4=35|5=17|6=10|7=7|8=2|9=12}} |- |{{Stat/9|data=2026-05-21|na=5579|N=2717|0=1517|1=929|2=244|3=81|4=37|5=21|6=10|7=6|8=5|9=12}} |- |{{Stat/9|data=2026-06-01|na=5590|N=2288|0=1688|1=1105|2=279|3=81|4=39|5=22|6=11|7=55|8=5|9=17}} |- |{{Stat/9|data=2026-06-04|na=5601|N=2138|0=1820|1=1120|2=285|3=83|4=39|5=24|6=11|7=57|8=5|9=18}} |- |{{Stat/9|data=2026-07-01|na=5629|N=1779|0=2170|1=1131|2=290|3=89|4=41|5=23|6=14|7=66|8=5|9=21}} |- |{{Stat/9|data=2026-07-06|na=5645|N=1631|0=2313|1=1135|2=292|3=90|4=43|5=26|6=15|7=73|8=5|9=22}} |- |{{Stat/9|data=2026-07-10|na=5655|N=1543|0=2379|1=1145|2=306|3=88|4=41|5=27|6=17|7=77|8=8|9=24}} |- |{{Stat/9|data=2026-10-27|na=5870|N=1595|0=2338|1=1044|2=286|3=95|4=46|5=31|6=183|7=217|8=8|9=28}} |- |2026-XX-XX |{{%T|{{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/9+|R}})) / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}}<br>({{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/9+|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/12+|R}})))}}) |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/0}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/1}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/2}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/3}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/4}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/5}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/6}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/7}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/8}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/9+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/9+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/9+}})|sep=<br>}} |} == Galeriô == {| class="wikitable" style="font-size: 85%;" |+ !Galeriô |? |[[:Kategòrëjô:Galeriô/0|0]] |[[:Kategòrëjô:Galeriô/1|1]] |[[:Kategòrëjô:Galeriô/2|2]] |[[:Kategòrëjô:Galeriô/3|3]] |[[:Kategòrëjô:Galeriô/4|4]] |[[:Kategòrëjô:Galeriô/5|5]] |[[:Kategòrëjô:Galeriô/6|6]] |[[:Kategòrëjô:Galeriô/7|7]] |[[:Kategòrëjô:Galeriô/8|8]] |[[:Kategòrëjô:Galeriô/9+|9+]] |- |{{Stat/9|data=2026-11-04|na=5890|N=1670|0=3635|1=62|2=107|3=129|4=86|5=42|6=45|7=35|8=28|9=91}} |- |2026-XX-XX |{{%T|{{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/9+|R}})) / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}}<br>({{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/9+|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Galeriô/12+|R}})))}}) |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/0}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/1}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/2}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/3}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/4}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/5}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/6}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/7}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/8}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/9+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/9+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Galeriô/9+}})|sep=<br>}} |} <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé pòwrózczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé (pòwrózczi{{!}}lënczi)\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé pòwrózczi (abò lënczi)\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |- |2026-04-15 ||csb ||5554 ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}} |- |2026-04-16 ||csb ||5559 ||{{%t|2.73|3=(152)}} ||{{%t|10.97|3=(610)}} ||{{%t|9.39|3=(522)}} ||{{%t|39.74|3=(2209)}} ||{{%t|23.1|3=(1284)}} || {{%t|{{#expr: (5559-1262)/5559*100 round 2}}|3=({{#expr: (5559-1262)}})}} |} * 2026-04-24 5561 <gallery\s: 2.86% (159) Òbaczë téż: 12.16% (676) Przëpisë: 9.66% (537) Bùtnowé: 40.77% (2267) Commons: 24.89% (1384) * 2026-04-28 5563 <gallery\s: 2.89% (161) Òbaczë téż: 13.27% (738) Przëpisë: 10.08% (561) Bùtnowé: 42.01% (2337) Commons: 26.5% (1474) * 2026-04-29 5564 <gallery\s: 2.93% (163) Òbaczë téż: 14.07% (783) Przëpisë: 10.15% (565) Bùtnowé: 42.94% (2389) Commons: 27.57% (1534) * 2026-04-30 5564 <gallery\s: 2.97% (165) Òbaczë téż: 14.47% (805) Przëpisë: 10.23% (569) Bùtnowé: 43.17% (2402) Commons: 28.09% (1563) * 2026-05-04 5566 <gallery\s: 2.98% (166) Òbaczë téż: 15.56% (866) Przëpisë: 10.33% (575) Bùtnowé: 44.34% (2468) Commons: 29.28% (1630) * 2026-05-06 5567 <gallery\s: 3% (167) Òbaczë téż: 16.56% (922) Przëpisë: 10.44% (581) Bùtnowé: 45.18% (2515) Commons: 30.48% (1697) * 2026-05-07 5567 <gallery\s: 3.02% (168) Òbaczë téż: 18.27% (1017) Przëpisë: 10.45% (582) Bùtnowé: 46.33% (2579) Commons: 31.88% (1775) * 2026-05-11 5566 <gallery\s: 3.04% (169) Òbaczë téż: 18.88% (1051) Przëpisë: 10.49% (584) Bùtnowé: 46.89% (2610) Commons: 32.99% (1836) * 2026-05-15 5572 <gallery\s: 3.1% (173) Òbaczë téż: 19.94% (1111) Przëpisë: 11.16% (622) Bùtnowé: 49.5% (2758) Commons: 42.77% (2383) * 2026-05-21 5579 <gallery\s: 3.19% (178) Òbaczë téż: 21.38% (1193) Przëpisë: 11.63% (649) Bùtnowé: 54.94% (3065) Commons: 51.3% (2862) * 2026-05-26 5583 <gallery\s: 3.22% (180) Òbaczë téż: 21.44% (1197) Przëpisë: 11.73% (655) Bùtnowé: 57.03% (3184) Commons: 54.88% (3064) * 2026-06-01 5590 <gallery\s: 3.43% (192) Òbaczë téż: 21.88% (1223) Przëpisë: 11.99% (670) Bùtnowé: 59.25% (3312) Commons: 59.03% (3300) * 2026-06-04 5601 <gallery\s: 3.46% (194) Òbaczë téż: 22.51% (1261) Przëpisë: 12.34% (691) Bùtnowé: 61.83% (3463) Commons: 61.81% (3462) * 2026-06-30 5627 <gallery\s: 3.98% (224) Òbaczë téż: 23.62% (1329) Przëpisë: 13.22% (744) Bùtnowé: 67.87% (3819) Commons: 67.89% (3820) * [https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-07/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-07-06] 5645 <gallery\s: 4.25% (240) Òbaczë téż: 24.2% (1366) Przëpisë: 13.82% (780) Bùtnowé: 71.05% (4011) Commons: 71.11% (4014) * 2026-07-10 5655 <gallery\s: 4.69% (265) Òbaczë téż: 24.9% (1408) Przëpisë: 14.36% (812) Bùtnowé: 72.63% (4107) Commons: 72.71% (4112) * 2026-08-31 5769 <gallery\s: 5.96% (344) Òbaczë téż: 26.52% (1530) Przëpisë: 16.83% (971) Bùtnowé: 77.26% (4457) Commons: 77.38% (4464) * 2026-09-04 5777 <gallery\s: 7.74% (447) Òbaczë téż: 27% (1560) Przëpisë: 17.03% (984) Bùtnowé: 78% (4506) Commons: 78.12% (4513) * 2026-09-15 5785 <gallery\s: 8.26% (478) Òbaczë téż: 28.07% (1624) Przëpisë: 17.3% (1001) Bùtnowé: 80.71% (4669) Commons: 80.81% (4675) * 2026-09-18 5793 <gallery\s: 8.65% (501) Òbaczë téż: 28.36% (1643) Przëpisë: 17.43% (1010) Bùtnowé: 81.06% (4696) Commons: 81.17% (4702) * 2026-09-22 5801 <gallery\s: 8.9% (516) Òbaczë téż: 28.62% (1660) Przëpisë: 17.5% (1015) Bùtnowé: 81.62% (4735) Commons: 81.73% (4741) * 2026-11-04 5890 <gallery\s: 11.21% (665) Òbaczë téż: 30.84% (1829) Przëpisë: 18.47% (1095) Bùtnowé: 83.1% (4928) Commons: 83.09% (4927) <gallery\s: {{/S+|\<gallery|665|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Òbaczë téż: {{/S+|Òbaczë téż|1829|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Przëpisë: {{/S+|Przëpisë|1095|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Bùtnowé: {{/S+|Bùtnowé|4928|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Commons: {{/S+|Commons|4927|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> ---- <nowiki>|2026-04-XX ||csb ||</nowiki>{{NUMBEROFARTICLES:R}}<nowiki> ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}}</nowiki> ---- ---- * {{/S+|\<gallery|1280|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * bez obrazka: ** csb: 39.89% (2216); -Kalãdarium: 23.04% (1280) [https://petscan.wmcloud.org/?ores_type=any&referrer_name=&links_to_all=&talk_page_exists=both&active_tab=tab_templates_n_links&negcats=Kal%C3%A3darium&ns%5B0%5D=1&before=&larger=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&interface_language=en&show_soft_redirects=both&max_statements=&cb_labels_yes_l=1&edits%5Bbots%5D=both&manual_list_wiki=&project=wikipedia&links_to_any=&templates_any=&manual_list=&sparql=&depth=18&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&edits%5Banons%5D=both&show_redirects=both&cb_labels_any_l=1&since_rev0=&search_max_results=500&langs_labels_yes=&output_compatability=catscan&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&rxp_filter=&smaller=&templates_yes=&search_filter=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&sitelinks_no=&page_image=no&outlinks_yes=&cb_labels_no_l=1&min_sitelink_count=&after=&ores_prob_from=&min_redlink_count=1&doit=][https://petscan.wmcloud.org/?page_image=no&links_to_no=&sitelinks_any=&langs_labels_no=&sparql=&interface_language=en&ns%5B0%5D=1&sparql_server=wikidata&output_limit=&langs_labels_yes=&depth=18&min_statements=&since_rev0=&subpage_filter=either&project=wikipedia&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&common_wiki=auto&search_query=&minlinks=&sortorder=ascending&rxp_filter=&wikidata_item=no&cb_labels_any_l=1&before=&after=&labels_no=&min_redlink_count=1&max_age=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&search_max_results=500&min_sitelink_count=&max_sitelink_count=&smaller=&active_tab=tab_templates_n_links&cb_labels_no_l=1&outlinks_any=&outlinks_yes=&show_soft_redirects=both&ores_prob_to=&cb_labels_yes_l=1&search_filter=&namespace_conversion=keep&doit=] ** csb: 2026-04-15 1264/5555; 2200/5555 ** pl: 29.21% (494098) [https://petscan.wmcloud.org/?cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_no_l=1&talk_page_exists=both&search_max_results=500&common_wiki=auto&before=&search_wiki=&language=pl&show_redirects=both&minlinks=&output_compatability=catscan&max_age=&referrer_name=&categories=Kategorie&project=wikipedia&max_identifiers=&active_tab=tab_categories&outlinks_any=&sparql_server=wikidata&labels_yes=&depth=18&wpiu=any&min_redlink_count=1&output_limit=&max_statements=&wikidata_label_language=&labels_no=&ores_prob_to=&show_soft_redirects=both&negcats=&rxp_filter=&outlinks_no=&templates_yes=&page_image=no&edits%5Bbots%5D=both&since_rev0=&sitelinks_no=&search_filter=&cb_labels_yes_l=1&manual_list=&source_combination=&sitelinks_yes=&ores_type=any&ns%5B0%5D=1] ** szl: 77.73% (46774) [https://petscan.wmcloud.org/?sitelinks_yes=&min_identifiers=&sortby=none&rxp_filter=&search_max_results=500&links_to_no=&labels_no=&subpage_filter=either&cb_labels_any_l=1&templates_yes=&sitelinks_no=&langs_labels_no=&links_to_any=&namespace_conversion=keep&categories=Przod%C5%84o+zajta&max_statements=&outlinks_yes=&templates_no=&labels_any=&ores_prob_to=&referrer_url=&cb_labels_yes_l=1&minlinks=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&edits%5Banons%5D=both&max_sitelink_count=&show_redirects=both&language=szl&links_to_all=&sitelinks_any=&langs_labels_any=&interface_language=en&min_redlink_count=1&max_identifiers=&cb_labels_no_l=1&project=wikipedia&larger=&manual_list_wiki=&depth=18&outlinks_any=&common_wiki=auto&min_sitelink_count=&maxlinks=&doit=] ** hsb: 29.77% (4238) [https://petscan.wmcloud.org/?interface_language=en&min_sitelink_count=&maxlinks=&project=wikipedia&depth=18&pagepile=&wpiu=any&wikidata_source_sites=&language=hsb&page_image=no&cb_labels_no_l=1&min_redlink_count=1&after=&show_disambiguation_pages=both&outlinks_no=&max_identifiers=&max_age=&max_statements=&langs_labels_no=&output_limit=&outlinks_yes=&min_statements=&wikidata_label_language=&templates_no=&show_soft_redirects=both&talk_page_exists=both&cb_labels_any_l=1&subpage_filter=either&wikidata_item=no&ns%5B0%5D=1&ores_prob_from=&sparql_server=wikidata&sitelinks_yes=&search_max_results=500&common_wiki_other=&search_query=&namespace_conversion=keep&categories=%21H%C5%82owna+kategorija&common_wiki=auto&templates_yes=&cb_labels_yes_l=1&before=&wikidata_prop_item_use=&format=html&search_wiki=&doit=] ** dsb: 22.83% (786) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&outlinks_yes=&categories=%21G%C5%82owna+kategorija&project=wikipedia&referrer_name=&search_filter=&langs_labels_any=&referrer_url=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&maxlinks=&templates_no=&min_sitelink_count=&links_to_no=&pagepile=&max_statements=&subpage_filter=either&active_tab=tab_categories&max_sitelink_count=&wikidata_item=no&wikidata_label_language=&cb_labels_no_l=1&ns%5B0%5D=1&sitelinks_no=&sparql=&talk_page_exists=both&page_image=no&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&common_wiki=auto&links_to_all=&min_statements=&depth=18&minlinks=&wikidata_prop_item_use=&language=dsb&cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_yes_l=1&larger=&labels_no=&sortby=none&common_wiki_other=&smaller=&doit=] ** cs: 42.18% (248854) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list_wiki=&langs_labels_any=&cb_labels_yes_l=1&pagepile=&source_combination=&search_wiki=&wikidata_prop_item_use=&search_max_results=500&outlinks_yes=&langs_labels_no=&after=&search_filter=&depth=18&show_soft_redirects=both&search_query=&sortorder=ascending&edits%5Bflagged%5D=both&language=cs&active_tab=tab_categories&wikidata_item=no&output_limit=&categories=Hlavn%C3%AD+kategorie&referrer_name=&ns%5B0%5D=1&templates_yes=&common_wiki=auto&cb_labels_no_l=1&page_image=no&minlinks=&max_statements=&project=wikipedia&wpiu=any&namespace_conversion=keep&sitelinks_yes=&sparql_server=wikidata&min_redlink_count=1&subpage_filter=either&maxlinks=&cb_labels_any_l=1&ores_prediction=any&outlinks_no=&sitelinks_no=&interface_language=en&max_age=&referrer_url=&templates_no=] ** sk: 39.48% (102371) [https://petscan.wmcloud.org/?min_redlink_count=1&interface_language=en&talk_page_exists=both&langs_labels_yes=&project=wikipedia&langs_labels_no=&search_filter=&language=sk&max_identifiers=&depth=18&ores_prediction=any&cb_labels_yes_l=1&sortby=none&source_combination=&templates_yes=&page_image=no&after=&wikidata_source_sites=&ores_prob_from=&cb_labels_any_l=1&edits%5Bflagged%5D=both&smaller=&show_disambiguation_pages=both&wikidata_item=no&sitelinks_any=&templates_no=&negcats=&sortorder=ascending&manual_list=&cb_labels_no_l=1&search_max_results=500&outlinks_yes=&templates_any=&sparql_server=wikidata&ns%5B0%5D=1&edits%5Bbots%5D=both&categories=Z%C3%A1kladn%C3%A9+kateg%C3%B3rie&common_wiki=auto&outlinks_any=&outlinks_no=&subpage_filter=either&links_to_all=&minlinks=&labels_no=] ** en: >500000 [] ** de: >500000 [] ** eo: 33.82% (129952) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&ores_prediction=any&interface_language=en&search_wiki=&depth=18&sitelinks_yes=&show_soft_redirects=both&labels_any=&edits%5Bflagged%5D=both&templates_any=&cb_labels_any_l=1&page_image=no&maxlinks=&cb_labels_no_l=1&outlinks_no=&links_to_all=&links_to_any=&categories=%C4%88io&sparql=&ns%5B0%5D=1&outlinks_yes=&language=eo&search_filter=&wikidata_source_sites=&min_identifiers=&sortby=none&cb_labels_yes_l=1&referrer_name=&langs_labels_any=&show_disambiguation_pages=both&langs_labels_no=&output_compatability=catscan&minlinks=&min_statements=&sitelinks_any=&subpage_filter=either&since_rev0=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&max_identifiers=&langs_labels_yes=&labels_no=&project=wikipedia&doit=] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * 2026-04-15 — 0.63% (35) * 2026-04-16 — 0.81% (45) * 2026-04-23 — 1.17% (65) * 2026-04-29 — 1.71% (95) * 2026-05-01 — 1.89% (105) * 2026-05-04 — 2.07% (115) * 2026-05-11 — 2.25% (125) * 2026-05-16 — 2.42% (135) * 2026-05-21 — 2.60% (145) * 2026-06-01 — 2.77% (155) * 2026-06-04 – 2.95% (165) * 2026-06-30 — 3.11% (175) * 2026-07-06 — 3.37% (190) * 2026-07-10 — 3.54% (200) * 2026-07-14 — 3.7% (210) * 2026-08-31 — 4.33% (250) * 2026-10-27 — 4.48% (263) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé (pòwrózczi{{!}}lënczi)|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) * 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}} * 2026-04-16 {{/S+|Zdroje|35|csb}} * <s>2026-05-01 {{/S+|Bùtnowé lënczie|13|csb}}</s> → 0 (2026-05-01) * 2026-05-01 {{/S+|Spisënk zamkłoscë|1|csb}} (Spis treści) * <s>2026-05-18 {{/S+|Pismienizna|1|csb}}</s> → 0 (2026-05-18) * <s>2026-07-07 {{/S+|Dopisë|1|csb}}</s> → 0 (2026-07-07) * 2026-07-16 {{/S+|Bôczënczi|2|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> == [[:Kategòrëjô:Òbrôzk w nôgłówkù|Òbrôzczi w nôgłówkach]] == <timeline> ImageSize = width:460 height:320 PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late Colors = id:linegrey2 value:gray(0.9) id:linegrey value:gray(0.7) id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8) id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) DateFormat = yyyy Period = from:0 till:5772 ScaleMajor = unit:year increment:250 start:0 gridcolor:linegrey ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2 PlotData = color:cobar width:20 align:center bar:2026-07-28 from:368 till:1584 bar:2026-07-29 from:367 till:1587 bar:2026-07-30 from:372 till:1595 bar:2026-07-31 from:378 till:1626 bar:2026-08-04 from:385 till:1696 bar:2026-08-05 from:391 till:1763 bar:2026-09-02 from:807 till:3126 bar:2026-09-04 from:846 till:3551 bar:2026-09-15 from:839 till:3731 bar:2026-09-18 from:827 till:3886 bar:2026-09-22 from:807 till:3940 bar:2026-10-27 from:746 till:4169 PlotData= textcolor:black fontsize:S bar:2026-07-28 at:1584 text: 23.23% shift:(0) bar:2026-07-29 at:1587 text: 23.13% shift:(0) bar:2026-07-30 at:1595 text: 23.32% shift:(0) bar:2026-07-31 at:1626 text: 23.25% shift:(0) bar:2026-08-04 at:1696 text: 22.70% shift:(0) bar:2026-08-05 at:1763 text: 22.18% shift:(0) bar:2026-09-02 at:3126 text: 25.81% shift:(0) bar:2026-09-04 at:3551 text: 23.82% shift:(0) bar:2026-09-15 at:3731 text: 22.48% shift:(0) bar:2026-09-18 at:3886 text: 21.28% shift:(0) bar:2026-09-22 at:3940 text: 20.48% shift:(0) bar:2026-10-27 at:4169 text: 17.89% shift:(0) </timeline> == Uwagi == <references group="uwaga" /> sf8sak8wfsl969zccc0jqmzjewima11 10 12617 223578 194954 2026-11-04T13:38:59Z Iketsi 3254 kat. 223578 wikitext text/x-wiki <includeonly><nowiki/><!--This nowiki helps to prevent whitespace at the top of articles ([[phab:T369520]]). This template is empty, produces no output.-->{{#invoke:Italic title|main}}</includeonly><noinclude> == Zdrojowi kòd == {{#invoke:ShowSource|main}} [[Kategòrëjô:Techniczné szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë do artiklów]] </noinclude> b1zhxrq35lh1fmuifnthoaqak26n0xr 10 12703 223589 195913 2026-11-04T13:42:06Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë sparłãczoné z HTML]] 223589 wikitext text/x-wiki border=1 cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: var(--background-color-interactive-subtle, #f8f9fa); color: inherit; border: 1px var(--border-color-base, #a2a9b1) solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"<noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë sparłãczoné z HTML]] </noinclude> tu65rpkh3ab25mfjcx0cho0glo255be 10 12705 223591 195938 2026-11-04T13:45:24Z Iketsi 3254 kat.; | 223591 wikitext text/x-wiki <noinclude> Hewòtna szablóna mô pòmóc w òpisënkù jinszich szablónów ôrtu [http://lt.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3APrefixindex&from=Country+data&namespace=10 "krôj pòdôwczi"]. Prz., [[Szablóna:Krôj pòdôwczi ASEAN]], [[Szablóna:Krôj pòdôwczi Asturëjô]]. [[Kategòrëjô:Szablónë do szablónów|{{PAGENAME}}]] </noinclude><!-- --><includeonly> :''Hewò je òpisowô starna szablónë '''{{PAGENAME}}''', ùsôdzóny za pòmòcą szablónë [[template:Country showdata|Country showdata]]'' Hewòtna szablóna nie je namieniónô direktnémù brëkòwaniémù - je òn ùżiwóny pòstrzédno bez {{tl|flag}}, {{tl|flagicon}}, {{tl|flagcountry}}, {{tl|arms}}, {{tl|krôj-rodzôcz}} a jinszi szablónë. [[Òbrôzk:{{#ifeq:{{{flag alias|}}}||Flag of None.svg|{{{flag alias}}}}}|thumb|[[Fana {{{rodzôcz}}}]]]] [[Image:{{#ifeq:{{{arms alias|}}}||Flag of None.svg|{{{arms alias}}}}}|thumb|[[Céch {{{rodzôcz}}} ]]]] {| class="wikitable" ! Parametrë !! Wôrtnota [<span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAMEE}}|action=edit}} red.]</span>] !! Wińdzenié !! Wëzwëskanié |- | alias | {{{alias}}} | Titël artikla w Wikipëdëje ò kraju([[{{{alias}}}]]) | {{tl|flag}}, {{tl|flagcountry}} ({{tl|flagicon}} jakno titël zobrazënë) |- | shortname alias | {{{shortname alias}}} | Skrócënk pòzwë kraju (mòże bëc jistny, jak wëżi). | {{tl|flagcountry}} |- | flag alias | {{{flag alias}}} | Zobrazëna krajowi fanë (rozedrzawnô z lewi starnë) | {{tl|flagicon}}, {{tl|flag}}, {{tl|flagcountry}} |- | arms alias | {{{arms alias}}} | Zobrazëna krajowégò céchù (rozedrzawnô z lewi starnë) | {{tl|arms}} |} == Test== Parametrã "countryname" je"{{{countryname}}}"''' (mùszi bëc pasowné do XXX ò pòzwie "Szablóna:Krôj pòdôwczi XXX"!) * <nowiki>{{</nowiki>[[template:flag|flag]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{flag| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[template:flagcountry|flagcountry]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{flagcountry| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[template:flagicon|flagicon]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{flagicon| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:flag|flag]]|{{{countryname}}}|name=special name<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{flag| {{{countryname}}} | name=special name}} * <nowiki>{{</nowiki>[[template:flagicon|flagicon]]|{{{countryname}}}|size=40px<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{flagicon| {{{countryname}}} | size=40px}} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:arms|arms]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{arms| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:arms|arms]]|{{{countryname}}}|size=40px<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{arms| {{{countryname}}} | size=40px}} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:arms|arms]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{arms| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:krôj-winowôcz|winowôcz]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{krôj-winowôcz| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:krôj-rodzôcz|rodzôcz]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{krôj-rodzôcz| {{{countryname}}} }} * {{tl|Krajowi kòd|{{{countryname|Lëtewskô}}}}} = {{Krajowi kòd| {{{countryname}}} }} ''- kòd je zgòdą z sztańdardã [[ISO 3166-2]] .'' * {{tl|ISORegiónë|{{{countryname|Lëtewskô}}}|1}} = {{ISORegiónë| {{{countryname}}} |1}} ''- kòd je zgòdą z sztańdardã [[ISO 3166-2]] .'' Balowé szablónë: ('''do dorobieniégò!!!''') {| class="wikitable" ! Wiki markup !! Rodoma |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}}} || {{bala|{{{countryname}}}}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}||žr.}} || {{bala|{{{countryname}}}||žr.}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|1}} || {{bala|{{{countryname}}}|1}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|2}} || {{bala|{{{countryname}}}|2}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|3}} || {{bala|{{{countryname}}}|3}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|4}} || {{bala|{{{countryname}}}|4}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|t}} || {{bala|{{{countryname}}}|t}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|l}} || {{bala|{{{countryname}}}|l}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|c}} || {{bala|{{{countryname}}}|c}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|s}} || {{bala|{{{countryname}}}|s}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|fs}} || {{bala|{{{countryname}}}|fs}} |} ==== Kòdë regionów ('''do dorobieniégò!!!''') ==== {| {{Snôżi stół}} class="wikitable sortable" |- ! Nr. ! Kòd ! Pòzwa !Wiadłowé szablónë regionów |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|1}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|2}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|3}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|4}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|5}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|6}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|7}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|8}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|9}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|10}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|11}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|12}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|13}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|14}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|15}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|16}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|17}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|18}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|19}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|20}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|21}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|22}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|23}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|24}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|25}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|26}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|27}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|28}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|29}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|30}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|31}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|32}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|33}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|34}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|35}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|36}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|37}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|38}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|39}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|40}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|41}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|42}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|43}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|45}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|46}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|47}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|48}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|49}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|50}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|51}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|52}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|53}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|54}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|55}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|56}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|57}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|58}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|59}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|60}} |} ''Proszëmë ò <span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAMEE}}|action=purge}} wëczëszczenié pòdrãczny pamiãcë]</span>, jeżlë testowé wôrtnotë nie są taczé,jak wa bë chcelë.''<!-- -->[[Kategòrëjô:Szablóne krajowich pòdôwków|{{{countryname}}}]] </includeonly> tmbvu4wen7uxpseaeav6dls3qgyjq48 223592 223591 2026-11-04T13:48:29Z Iketsi 3254 ë 223592 wikitext text/x-wiki <noinclude> Hewòtna szablóna mô pòmóc w òpisënkù jinszich szablónów ôrtu [http://lt.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3APrefixindex&from=Country+data&namespace=10 "krôj pòdôwczi"]. Prz., [[Szablóna:Krôj pòdôwczi ASEAN]], [[Szablóna:Krôj pòdôwczi Asturëjô]]. [[Kategòrëjô:Szablónë do szablónów|{{PAGENAME}}]] </noinclude><!-- --><includeonly> :''Hewò je òpisowô starna szablónë '''{{PAGENAME}}''', ùsôdzóny za pòmòcą szablónë [[template:Country showdata|Country showdata]]'' Hewòtna szablóna nie je namieniónô direktnémù brëkòwaniémù - je òn ùżiwóny pòstrzédno bez {{tl|flag}}, {{tl|flagicon}}, {{tl|flagcountry}}, {{tl|arms}}, {{tl|krôj-rodzôcz}} a jinszi szablónë. [[Òbrôzk:{{#ifeq:{{{flag alias|}}}||Flag of None.svg|{{{flag alias}}}}}|thumb|[[Fana {{{rodzôcz}}}]]]] [[Image:{{#ifeq:{{{arms alias|}}}||Flag of None.svg|{{{arms alias}}}}}|thumb|[[Céch {{{rodzôcz}}} ]]]] {| class="wikitable" ! Parametrë !! Wôrtnota [<span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAMEE}}|action=edit}} red.]</span>] !! Wińdzenié !! Wëzwëskanié |- | alias | {{{alias}}} | Titël artikla w Wikipëdëje ò kraju([[{{{alias}}}]]) | {{tl|flag}}, {{tl|flagcountry}} ({{tl|flagicon}} jakno titël zobrazënë) |- | shortname alias | {{{shortname alias}}} | Skrócënk pòzwë kraju (mòże bëc jistny, jak wëżi). | {{tl|flagcountry}} |- | flag alias | {{{flag alias}}} | Zobrazëna krajowi fanë (rozedrzawnô z lewi starnë) | {{tl|flagicon}}, {{tl|flag}}, {{tl|flagcountry}} |- | arms alias | {{{arms alias}}} | Zobrazëna krajowégò céchù (rozedrzawnô z lewi starnë) | {{tl|arms}} |} == Test== Parametrã "countryname" je"{{{countryname}}}"''' (mùszi bëc pasowné do XXX ò pòzwie "Szablóna:Krôj pòdôwczi XXX"!) * <nowiki>{{</nowiki>[[template:flag|flag]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{flag| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[template:flagcountry|flagcountry]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{flagcountry| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[template:flagicon|flagicon]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{flagicon| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:flag|flag]]|{{{countryname}}}|name=special name<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{flag| {{{countryname}}} | name=special name}} * <nowiki>{{</nowiki>[[template:flagicon|flagicon]]|{{{countryname}}}|size=40px<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{flagicon| {{{countryname}}} | size=40px}} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:arms|arms]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{arms| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:arms|arms]]|{{{countryname}}}|size=40px<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{arms| {{{countryname}}} | size=40px}} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:arms|arms]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{arms| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:krôj-winowôcz|winowôcz]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{krôj-winowôcz| {{{countryname}}} }} * <nowiki>{{</nowiki>[[szablóna:krôj-rodzôcz|rodzôcz]]|{{{countryname}}}<nowiki>}}</nowiki> = <!-- -->{{krôj-rodzôcz| {{{countryname}}} }} * {{tl|Krajowi kòd|{{{countryname|Lëtewskô}}}}} = {{Krajowi kòd| {{{countryname}}} }} ''- kòd je zgòdą z sztańdardã [[ISO 3166-2]] .'' * {{tl|ISORegiónë|{{{countryname|Lëtewskô}}}|1}} = {{ISORegiónë| {{{countryname}}} |1}} ''- kòd je zgòdą z sztańdardã [[ISO 3166-2]] .'' Balowé szablónë: ('''do dorobieniégò!!!''') {| class="wikitable" ! Wiki markup !! Rodoma |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}}} || {{bala|{{{countryname}}}}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}||žr.}} || {{bala|{{{countryname}}}||žr.}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|1}} || {{bala|{{{countryname}}}|1}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|2}} || {{bala|{{{countryname}}}|2}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|3}} || {{bala|{{{countryname}}}|3}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|4}} || {{bala|{{{countryname}}}|4}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|t}} || {{bala|{{{countryname}}}|t}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|l}} || {{bala|{{{countryname}}}|l}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|c}} || {{bala|{{{countryname}}}|c}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|s}} || {{bala|{{{countryname}}}|s}} |- | {{tl|bala|{{{countryname}}}|fs}} || {{bala|{{{countryname}}}|fs}} |} ==== Kòdë regionów ('''do dorobieniégò!!!''') ==== {| {{Snôżi stół}} class="wikitable sortable" |- ! Nr. ! Kòd ! Pòzwa !Wiadłowé szablónë regionów |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|1}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|2}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|3}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|4}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|5}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|6}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|7}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|8}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|9}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|10}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|11}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|12}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|13}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|14}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|15}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|16}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|17}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|18}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|19}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|20}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|21}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|22}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|23}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|24}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|25}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|26}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|27}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|28}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|29}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|30}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|31}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|32}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|33}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|34}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|35}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|36}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|37}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|38}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|39}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|40}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|41}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|42}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|43}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|45}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|46}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|47}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|48}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|49}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|50}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|51}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|52}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|53}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|54}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|55}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|56}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|57}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|58}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|59}} |- {{Country showdata/reg|{{{countryname}}}|60}} |} ''Proszëmë ò <span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAMEE}}|action=purge}} wëczëszczenié pòdrãczny pamiãcë]</span>, jeżlë testowé wôrtnotë nie są taczé,jak wa bë chcelë.''<!-- -->[[Kategòrëjô:Szablónë krajowich pòdôwków|{{{countryname}}}]] </includeonly> 358x7ralp0auep5rd38f1y051tv7m5i 0 12991 223625 216682 2026-11-04T14:12:21Z Terrus38 14026 223625 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòliticznô òrganizacjô |miono= Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë |gwôsné miono= European Coal and Steel Community |lata jistnienia= 1952–2002 |fana= Flag of the European Coal and Steel Community 12 Star Version.svg |miono-genitiw= Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë |mòtto= |himn= |na karce= European Coal and Steel Community Map 1952.svg |jãzëk= |stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Sztrasbùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]] [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] |kònstitucjô= |Mònarcha= |Prezydeńt= |Premiéra= |data ùsôdzenia= 1952 |data lëkwidacji= 2002 |wiéchrzëzna= |procent-wòdë= |lëdztwò= |rok= |dëtk= |kòd dëtka= |czasowô cona= |swiãto= |kòd= |Internet= }} '''Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë''' – historicznô, pònadnôrodnô gòspòdarczô stowôra, jakô rozpòczãła eùropejską jintegracjã. Fónksnérowa w latach 1952–2002. Chùtkò pò [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnie]] zrozmiané òstało, że zniszczenia na taką miarã nie mògą w [[Eùropa|Eùropie]] sã pòwtarzac. Brëkòwné bëło téż rozrzeszenié òkùpacje [[Niemieckô|Niemiecczi]]. Nôpierwi [[Jean Monnet]] dôł ùdbã pòspólnégò, francëskò-miemiecczégò kòntrolowaniégò rënkù sërowinë, a na ùdba òsta rozszerzonô przez [[Robert Schuman|Roberta Schumana]], w jegò [[Plan Schumana|Planie]], na jinszé eùropejsczé kraje{{Pòtrzébny przëpis}}. 18 łżëkwiata 1951 rokù szesc krajów ([[Belgijskô|Belgiô]], [[Niemieckô]], [[Francjô|Francëskô]], [[Italskô]], [[Luksembùrg]] i [[Niderlandë]]) pòdpisało ùgòdã ùsôdzającą Eùropejską Wspólnotã Wãgla i Stalë<ref>[https://op.europa.eu/pl/publication-detail/-/publication/6eccda0c-a66d-40a3-bc8c-6fc2ab41f9ef/language-pl Treaty establishing the European Coal and Steel Community - Title I - The European Coal and Steel Community - Article 4], op.europa.eu, 18 łżëkwiata 1951.</ref>. EWWiS pòwsta na cząd 50 lat i w 2002 rokù przesta jistniec<ref>[https://eur-lex.europa.eu/eli/treaty/ceca/art_97/sign/eng Treaty establishing the European Coal and Steel Community - Title IV - General provisions - Article 97], eur-lex.europa.eu.</ref>. Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë je òrganizacją pierwòszną dlô [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], kò ji rozwij a rozkòscerzanié sã kùńc kùńców doprowadzëłe do ùsadzeniô EÙ. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Pòliticzné òrganizacje]] jw4wvl2af9w905rchb9kzj41rz350mt 0 13032 223626 212468 2026-11-04T14:12:27Z Terrus38 14026 223626 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Antoine de Saint-Euxpery (1920).jpg|mały|Antoine de Saint-Exupéry (1920)]] '''Antoine Marie Jean-Baptiste Roger de Saint-Exupéry''' (wëm. [{{IPA|ɑ̃twan də sɛ̃t‿ɛɡzypeʁi}}]; ùr. [[29 czerwińca]] [[1900]] w [[Lyon|Lyonie]], ùm. [[31 lëpińca]] [[1944]] w [[Marsyliô|Marsylii]]) – [[Francjô|francësczi]] [[lócôrz]], ùtwórca ë piesniodzeja. Aùtór ''[[Môłi Ksążã|Môłégò Ksążëca]]'' (1943), jednégò z nôwôżniészich lëteracczich ùsôdzków XX wiekù. == Òbaczë téż == * ''[[Le Petit Prince]]'' * [[Macéj Bańdur]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.consuelo-de-saint-exupery.com/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pisarze]] [[Kategòrëjô:Francjô]] ldf2hly1nq959pbkoqep12ds8a08obd 0 13078 223608 216684 2026-11-04T14:10:15Z Terrus38 14026 223608 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Schuman Plan Meeting - DPLA - 3e99610dcd547e30c6838abbd8e11999.jpg|mały|Pòtkanié, gdze Schuman ògłosył swój plan]] '''Plan Schumana''' – plan pierszi eùropejsczi integracje, ùsadzony przez minystra zagrańcowëch zachów Francësczi [[Robert Schuman|Roberta Schumana]], w wëspółrobòce z [[Jean Monnet|Jeanã Monnetã]]. Przedstawiony 9 maja 1950 rokù w Pariżu. Plan béł ùdbą jintegracje wëróbkù wãgla i stalë w [[Niemieckô|Federalny Repùblice Niemiecczi]] i [[Francjô|Francësczi]]. Plan miôł zrzeszëc te dwa kraje ekònomiczno i zjintegrowac przemësł Zôpôdny Niemiecczi z jinszima gòspòdarkama Eùropë, co miało chronic przed wòjną. Plan miôł téż pòprawic jakòsc żëcégò. Plan Schumana béł pòczątkã eùropejsczi integracje i pòzwòlił na ùsadzenié [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë]], co pózni dało [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejską Ùniã]]. == Historiô == [[Òbrôzk:Robert Schuman 1958 Portrait.jpg|mały|Robert Schuman (1958)]] W 1950 rokù państwa [[Eùropa|Eùropë]] wcyg czëłë skùtczi [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]], a na swiece zôs pòwstawałë nowé sztridë. Karno eùropejsczich pòlitików, chcącë òchronic eùropejsczé państwa przed nastãpnyma zwadama, naczãło twòrzëc wizjã zjednóny Eùropë, pòdług jaczi państwa miałë pòspólno zarzãdzac nôwôżniészima partama gòspòdarczi. Dzãka temù wòjna mia bëc prosto niemòżebnô. Przédno mia to bëc wspólnota wëróbkù wãgla i stalë. Dba mia ùwôżanié w rządach [[Francjô|Francje]], [[Niemieckô|Zôpôdny Niemiecczi]], [[Italskô|Italsczi]], [[Niderlandë|Niderlandów]], [[Belgijskô|Belgie]] i [[Luksembùrg|Luksembùrga]]. 9 maja 1950 rokù minyster zagrańcowëch zachów Francje, [[Robert Schuman]], w swòji deklaracje zapòwiôdô ùsadzenié Wspólnotë Wãgla i Stalë<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/schuman-declaration/ Deklaracja Schumana. Początki Unii], consilium.europa.eu.</ref>. 18 łżëkwiata 1951 rokù pòdpisónô je Pariskô Ùgòda (ò ùsadzenim [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|EWWiS]]) przez szesc państw na 50 lat<ref>[https://www.europarl.europa.eu/about-parliament/pl/in-the-past/the-parliament-and-the-treaties/treaty-of-paris Traktat paryski], europarl.europa.eu.</ref>. Na mòcë ùgòdë pòwstałë: Wësokô Wëszëzna, Pòspólnô Gromada, Specjalnô Radzëzna Minystrów i Tribùnôł Sprawiedlëwòtë. W roczëznã przedstawieniô planu Schumana, 9 maja, w [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] fejrëje sã Dzéń Eùropë. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59/schuman-declaration-may-1950_pl ''Deklaracja Schumana – maj 1950 r.''], european-union.europa.eu. * [https://www.consilium.europa.eu/pl/schuman-declaration/ ''Deklaracja Schumana. Początki Unii''], consilium.europa.eu. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejskô Ùniô]] r3bbb6pv487v5eqj1c28vnvrzuxbo83 0 13326 223669 218714 2026-11-04T17:25:36Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl|Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl|Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl]] (CatAlot) 223669 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Mùzeùm Nôrodnégò Himnu w Bãdominie]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl]] dlyucqc6d31mu7bmq44go7nlju7ri4p 0 13380 223628 223206 2026-11-04T14:14:57Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Francjô]] 223628 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 0 13410 223640 219818 2026-11-04T15:06:58Z Iketsi 3254 kat. 223640 wikitext text/x-wiki #TAM [[Kaszubskidladzieci.pl]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] 7egs7op3j982af005i3du1rhfni9a2n 0 13476 223718 208115 2026-11-05T09:40:54Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Gduńskô Hôwinga]] 223718 wikitext text/x-wiki {{ADR|wëmësł}} t78fxvoye1p7jrhed1bp8klugcfl420 1 13481 223706 208144 2026-11-05T09:33:21Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Diskùsëjô:Roztoka]] do [[Diskùsëjô:Hôwinga]]: słowò "Roztoka" je wzãté ni ma wiedzec skądka, żebë to kùlturalno rze(ë)c 208144 wikitext text/x-wiki == Hôwinga- jak to z nią je? == Laudetur Iesus Christus et Semper Virgo Maria! Jô zaczinóm piérszi wątk w diskùsjë négò artikla,bò jedna zacha nie dôwô mie pòkù. Wa piszeta,eż słowò "hôwinga" je pòtrzebòwóné blós kòl pòmòrsczich wików. Baro belno, le skądka wa to mielë wzãté? Mô hewòtna teza jaczés pòcwierdzenié w zdrojach,abò w słowarzach? Jô pitóm,bò je to përznã dzywné. Pòzdrówczi dlô wajù a żëczã wama bëlnégò dnia. Óstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:58, 16 lëp 2026 (CEST) gmjfyry4bl6hzz672bvpsgbl48wqoq1 0 13531 223655 208918 2026-11-04T16:34:03Z Iketsi 3254 kat. 223655 wikitext text/x-wiki #TAM [[Costerina (tôrdżi)]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë kaszëbsczi]] emsqy8mmfeytdhcgq3rem6quy8gm7c8 0 13894 223689 222949 2026-11-04T17:39:08Z Iketsi 3254 Galeriô 223689 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Austria - Göttweig Abbey - 2015.jpg|mały|Biblioteka w [[Aùstriô|Aùstrie]]]] '''Biblioteka'''<ref>{{sloworz.org|20160|22830}}</ref> abò '''ksążnica''' – môl w jaczim są darmò [[Knéga|knédżi]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Knéga]] * [[Mieskô Biblioteka w Lãbòrgù]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/wilg-promcj-kaszbizn-n1454169</ref> |col2= === Biblioteczi === {{#categorytree:Biblioteczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Galeriô == <gallery mode="packed"> File:Clementinum baroque library 7.jpg|Biblioteka w [[Czeskô|Czechach]] File:13-11-02-olb-by-RalfR-03.jpg|Biblioteka w [[Niemieckô|Niemiecce]] </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bùdinczi]] [[Kategòrëjô:Lëteratura]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 8tk0dcdjedvj69159w3b72jrlc3d7ja 14 13938 223659 220474 2026-11-04T16:35:39Z Iketsi 3254 alternatiwny pòzwë kaszëbsczi 223659 wikitext text/x-wiki {{Commons}} * Téż [[:Kategòrëjô:Przeczerowania z dôwny pòzwë kaszëbsczi]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania|alternatiwny pòzwë kaszëbsczi]] gxnq5zwv3rmmsrc70uz2r0qeuhdcu0j 14 14302 223653 223456 2026-11-04T16:28:49Z Iketsi 3254 + 223653 wikitext text/x-wiki {{Commons}} {{Kat Òbaczë téż}} {| class="wikitable" ! A !! B |- {{ExampleRow|__template=NUMBEROF|__shorthand-row=yes|articles|csb}} |} * <code><nowiki>{{NUMBEROFPAGES}}</nowiki></code> → {{NUMBEROFPAGES}} * <code><nowiki>{{NUMBEROFARTICLES}}</nowiki></code> → {{NUMBEROFARTICLES}} * <code><nowiki>{{NUMBEROFARTICLESMINUSDELETED}}</nowiki></code> → {{NUMBEROFARTICLESMINUSDELETED}} [[Kategòrëjô:Szablónë|*]] a3a9lfbsh256g6w3nj5wn1k8k13vxus 0 14353 223678 218194 2026-11-04T17:29:42Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de|Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de|Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] (CatAlot) 223678 wikitext text/x-wiki #TAM [[Niemieckô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] cw83ozkz23x8yct42cidfjxcuzw4rqu 14 14417 223658 218962 2026-11-04T16:35:32Z Iketsi 3254 alternatiwny pòzwë karn 223658 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Przeczerowania|alternatiwny pòzwë karn]] 1nqre5krrkem0rxx9m4rpkdddqpoezn 223662 223658 2026-11-04T16:39:03Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania|Przeczerowania]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z alternatiwny pòzwë wedle témë|Przeczerowania z alternatiwny pòzwë wedle témë]] (CatAlot) 223662 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Przeczerowania z alternatiwny pòzwë wedle témë|alternatiwny pòzwë karn]] 24kppw0leqe2v92en43auck30u0pl7o 14 14477 223657 219722 2026-11-04T16:35:13Z Iketsi 3254 | 223657 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania|alternatiwny pòzwë lëdzy]] pucs5spt9vnvf6vfwdwf9oykfxy36z0 223661 223657 2026-11-04T16:39:03Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania|Przeczerowania]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z alternatiwny pòzwë wedle témë|Przeczerowania z alternatiwny pòzwë wedle témë]] (CatAlot) 223661 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania z alternatiwny pòzwë wedle témë|alternatiwny pòzwë lëdzy]] gbsvi3fr61tz8tkadkxfomefedhnvc7 0 14516 223673 220456 2026-11-04T17:25:37Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl|Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl|Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl]] (CatAlot) 223673 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Pòmòrsczi Ùniwersytet w Słëpskù]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl]] n0fgr7l31tuy7fjkuz5yjcrbkotq2hv 0 14591 223671 221228 2026-11-04T17:25:37Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl|Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl|Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl]] (CatAlot) 223671 wikitext text/x-wiki #TAM [[Pòmòrsczé Centrum Edukacje Szkólnëch we Gduńsku]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl]] ci71qibf4wfvrhd1vk19bofymky3yo7 0 14600 223672 221213 2026-11-04T17:25:37Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl|Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl|Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl]] (CatAlot) 223672 wikitext text/x-wiki #TAM [[Spiéwné Towarzëstwò m. Jana Trepczika z Wejrowa]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl]] 0stsfgt3ij0szqxdj1eju8jzkzs0iik 0 14661 223670 221670 2026-11-04T17:25:36Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl|Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl|Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl]] (CatAlot) 223670 wikitext text/x-wiki #TAM [[Gerat Labùda]] [[Kategòrëjô:Biblioteczi]] [[Kategòrëjô:Rzeczë nazwóné òd òsób]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl]] rrs2d2047o9g44cd06sywgfine4jfmk 0 14718 223681 221939 2026-11-04T17:29:42Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de|Przeczerowania z jinégò jãzëka/de]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de|Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] (CatAlot) 223681 wikitext text/x-wiki #TAM [[Wschòdné Prësë]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/de]] j6ft282485ier8chn0urswodf27v9ki 0 14857 223596 223188 2026-11-04T13:55:32Z Terrus38 14026 223596 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Covers | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[kómpilacyjny albùm]] | wëdóné = [[16 łżëkwiata|16 aprila]] [[2011]] | plac nagraniô = rozmajité | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]] | czas dérowaniô = 47:55 | wëtwórniô = [[Warner Records]], [[Reprise Records]] | produkcjô = rozmajitô | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Covers | rëchlészi = [[Diamond Eyes]] | pòstãpny = [[Koi No Yokan]] | rok = 2011 }} }} '''Covers''' – [[kómpilacyjny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[16 łżëkwiata|16 aprila]] [[2011]] rokù przez [[Warner Records]] z leżnoscë Record Store Day. Albùm òstôł wëdóny na limitòwónym nôkładze 5000 winylowëch egzemplarzów.<ref>[https://www.nme.com/news/music/deftones-54-1297402 Deftones covering The Smiths and Sade on new album]</ref> Albùm zamikô w se 11 coverów ùsôdzków rozmajitëch artistów, m.jin. [[The Cars]], [[The Smiths]], [[Sade]], [[The Cure]] a [[Duran Duran]]. Part ùsôdzków òstôł rëchli òpùblikòwóny jakno starnë B abò dodôwkòwé nagriwczi na jinszich albùmach karna.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Covers_(Deftones_album) Covers – Deftones]</ref> == Lësta ùsôdzków == {| class="wikitable" ! Nr ! Titel ! Òriginalny artista ! Czas |- | 1. | „Drive” | [[The Cars]] | 4:51 |- | 2. | „Caress” | [[Drive Like Jehu]] | 3:34 |- | 3. | „Please, Please, Please, Let Me Get What I Want” | [[The Smiths]] | 2:01 |- | 4. | „No Ordinary Love” | [[Sade]] | 5:34 |- | 5. | „Savory” | [[Jawbox]] | 4:35 |- | 6. | „Do You Believe” | [[The Cardigans]] | 3:29 |- | 7. | „Simple Man” | [[Lynyrd Skynyrd]] | 6:19 |- | 8. | „Ghosts” | [[Japan]] | 4:28 |- | 9. | „The Chauffeur” | [[Duran Duran]] | 5:22 |- | 10. | „If Only Tonight We Could Sleep” | [[The Cure]] | 5:07 |- | 11. | „Sleep Walk” | [[Santo & Johnny]] | 2:30 |- ! colspan="3" | Fùl czas: ! 47:55 |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] k0vxiluop4mce0gwgq5kpsqay7bap8m 0 14861 223594 223304 2026-11-04T13:54:35Z Terrus38 14026 223594 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Ohms | òdjimk = | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[25 séwnika]] [[2020]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[post-metal]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 46:17 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Ohms | rëchlészi = [[Gore]] | pòstãpny = [[Private Music]] | rok = 2020 }} }} '''Ohms''' – dzewiąti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny 25 séwnika 2020 rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentã albùmù béł Terry Date, jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë jegò pierszich sztërëch sztudijnëch albùmach. Platka je pòwartã do wespółrobòtë z producentã pò pònad 15 latach.<ref name="pitchfork">{{cytuj starnã | url = https://pitchfork.com/news/deftones-announce-new-album-ohms-share-new-song-listen/ | titel = Deftones Announce New Album Ohms, Share New Song: Listen | aùtór = Madison Bloom | prôca = Pitchfork | data = 2020-08-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref><ref name="fader">{{cytuj starnã | url = https://www.thefader.com/2020/08/21/deftones-ohms-release-date | titel = Deftones announce new album Ohms, share lead single | aùtór = David Renshaw | prôca = The FADER | data = 2020-08-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref> Albùm promòwałë syngle „Ohms”, „Genesis” a téż „Ceremony”. Titlowi ùsôdzk òstôł òpùblikòwóny 21 zélnika 2020 rokù a béł pierszim synglã zapòwiadającym platkã<ref name="pitchfork" /><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.nme.com/news/music/deftones-tease-new-ohms-single-genesis-2754128 | titel = Deftones share brooding new single ‘Genesis’ | aùtór = Greta Brereton | prôca = NME | data = 2020-09-18 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref>. == Nagraniô a mùzyka == Robòtë nad albùmã pòczãłë sã w 2019 rokù. Nagriwczi òdbiwałë sã przédno w Henson Recording Studios w Los Angeles. Za produkcjã òdpòwiôdôł Terry Date, równak za miksowanié zwãkù òdpòwiôdôł Bob Ludwig<ref name="fader" /><ref name="allmusic">{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/MW0003419200 | titel = Ohms – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref>. Ohms parłãczi elementë alternatiwnégò metalu, alternatiwnégò rocka, post-metalu a téż shoegaze'u. W przërównanim z ùszłim albùmã karna, ''[[Gore]]'', platk charakterizëje sã cãższim a barżi gitarowim brzëmienim. Mùzyka zamikô tak równo mòcczé gitarowé riffë, jak ë atmòsfericzné instrumentalné partie<ref name="allmusic" />. Albùm skłôdô sã z dzesãc ùsôdzków. Wòkal Chino Moreno przechòdzy òd mirnëch, melodijnëch partiów do barżi agresywnégò spiéwù. Stephen Carpenter wëkòrzëstëje charakteristiczné dlô karna drãdżé gitarowé riffë, a ritmicznô sekcjô ùsôdzô dinamiczné a rozmajité aranżacje<ref name="allmusic" />. == Promòcjô a òdbiér == Pierszim synglã promùjącym albùm béł ùsôdzk „Ohms”, òpùblikòwóny 21 zélnika 2020 rokù. Partnerowôł mù teledisk wëreżiserowóny przez Rafã Alcantarã. Pòstãpnyma synglama òstałë „Genesis” a téż „Ceremony”.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.upi.com/Entertainment_News/Music/2020/08/21/Deftones-share-Ohms-music-video-ahead-of-new-album/1121598023491/ | titel = Deftones share 'Ohms' video ahead of new album | prôca = UPI | data = 2020-08-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref> Albùm pòtkôł sã z baro pòzytiwnym òdbiérã mùzycznëch kritików. Recenzencë zwrôcelë bôczënk na cãżczé brzëmienié, atmòsfericzné kómpòzycje a téż pòwart Terry'ego Date'a do wespółrobòtë z karnã.<ref name="allmusic" /> ''Ohms'' zadebiutowôł na piątim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/deftones-ohms-top-5-debut-billboard-200-album-chart/ | titel = Deftones’ 'Ohms' Makes Top 5 Debut on the Billboard 200 Album Chart | aùtór = Chad Childers | prôca = Loudwire | data = 2020-10-05 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref> Albùm zwëskôł téż nominacjã do nôdgrodë Grammy w kategòrie Best Rock Album òb czas 64. ceremònie rozdaniô nôdgrodów Grammy.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.grammy.com/artists/deftones/7145/ | titel = Deftones – Artist | prôca = Grammy Awards | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref> == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Genesis”</td> <td></td> <td>4:17</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Ceremony”</td> <td></td> <td>3:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Urantia”</td> <td></td> <td>4:30</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Error”</td> <td></td> <td>3:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„The Spell of Mathematics”</td> <td></td> <td>5:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Pompeji”</td> <td></td> <td>5:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„This Link Is Dead”</td> <td></td> <td>4:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Radiant City”</td> <td></td> <td>3:35</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Headless”</td> <td></td> <td>4:59</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Ohms”</td> <td></td> <td>4:10</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>46:17</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] mkljeqs0pzch64rwrzeduznzqzmywq6 223595 223594 2026-11-04T13:54:47Z Terrus38 14026 223595 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Ohms | òdjimk = | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[25 séwnika]] [[2020]] | plac nagraniô = Los Angeles, Kalifòrniô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[post-metal]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 46:17 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Ohms | rëchlészi = [[Gore]] | pòstãpny = [[Private Music]] | rok = 2020 }} }} '''Ohms''' – dzewiąti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny 25 séwnika 2020 rokù nôkładã [[Reprise Records]]. Producentã albùmù béł Terry Date, jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë jegò pierszich sztërëch sztudijnëch albùmach. Platka je pòwartã do wespółrobòtë z producentã pò pònad 15 latach.<ref name="pitchfork">{{cytuj starnã | url = https://pitchfork.com/news/deftones-announce-new-album-ohms-share-new-song-listen/ | titel = Deftones Announce New Album Ohms, Share New Song: Listen | aùtór = Madison Bloom | prôca = Pitchfork | data = 2020-08-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref><ref name="fader">{{cytuj starnã | url = https://www.thefader.com/2020/08/21/deftones-ohms-release-date | titel = Deftones announce new album Ohms, share lead single | aùtór = David Renshaw | prôca = The FADER | data = 2020-08-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref> Albùm promòwałë syngle „Ohms”, „Genesis” a téż „Ceremony”. Titlowi ùsôdzk òstôł òpùblikòwóny 21 zélnika 2020 rokù a béł pierszim synglã zapòwiadającym platkã<ref name="pitchfork" /><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.nme.com/news/music/deftones-tease-new-ohms-single-genesis-2754128 | titel = Deftones share brooding new single ‘Genesis’ | aùtór = Greta Brereton | prôca = NME | data = 2020-09-18 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref>. == Nagrania a mùzyka == Robòtë nad albùmã pòczãłë sã w 2019 rokù. Nagriwczi òdbiwałë sã przédno w Henson Recording Studios w Los Angeles. Za produkcjã òdpòwiôdôł Terry Date, równak za miksowanié zwãkù òdpòwiôdôł Bob Ludwig<ref name="fader" /><ref name="allmusic">{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/MW0003419200 | titel = Ohms – Deftones | aùtór = Neil Z. Yeung | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref>. Ohms parłãczi elementë alternatiwnégò metalu, alternatiwnégò rocka, post-metalu a téż shoegaze'u. W przërównanim z ùszłim albùmã karna, ''[[Gore]]'', platk charakterizëje sã cãższim a barżi gitarowim brzëmienim. Mùzyka zamikô tak równo mòcczé gitarowé riffë, jak ë atmòsfericzné instrumentalné partie<ref name="allmusic" />. Albùm skłôdô sã z dzesãc ùsôdzków. Wòkal Chino Moreno przechòdzy òd mirnëch, melodijnëch partiów do barżi agresywnégò spiéwù. Stephen Carpenter wëkòrzëstëje charakteristiczné dlô karna drãdżé gitarowé riffë, a ritmicznô sekcjô ùsôdzô dinamiczné a rozmajité aranżacje<ref name="allmusic" />. == Promòcjô a òdbiér == Pierszim synglã promùjącym albùm béł ùsôdzk „Ohms”, òpùblikòwóny 21 zélnika 2020 rokù. Partnerowôł mù teledisk wëreżiserowóny przez Rafã Alcantarã. Pòstãpnyma synglama òstałë „Genesis” a téż „Ceremony”.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.upi.com/Entertainment_News/Music/2020/08/21/Deftones-share-Ohms-music-video-ahead-of-new-album/1121598023491/ | titel = Deftones share 'Ohms' video ahead of new album | prôca = UPI | data = 2020-08-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref> Albùm pòtkôł sã z baro pòzytiwnym òdbiérã mùzycznëch kritików. Recenzencë zwrôcelë bôczënk na cãżczé brzëmienié, atmòsfericzné kómpòzycje a téż pòwart Terry'ego Date'a do wespółrobòtë z karnã.<ref name="allmusic" /> ''Ohms'' zadebiutowôł na piątim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/deftones-ohms-top-5-debut-billboard-200-album-chart/ | titel = Deftones’ 'Ohms' Makes Top 5 Debut on the Billboard 200 Album Chart | aùtór = Chad Childers | prôca = Loudwire | data = 2020-10-05 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref> Albùm zwëskôł téż nominacjã do nôdgrodë Grammy w kategòrie Best Rock Album òb czas 64. ceremònie rozdaniô nôdgrodów Grammy.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.grammy.com/artists/deftones/7145/ | titel = Deftones – Artist | prôca = Grammy Awards | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref> == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Genesis”</td> <td></td> <td>4:17</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Ceremony”</td> <td></td> <td>3:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Urantia”</td> <td></td> <td>4:30</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Error”</td> <td></td> <td>3:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„The Spell of Mathematics”</td> <td></td> <td>5:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Pompeji”</td> <td></td> <td>5:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„This Link Is Dead”</td> <td></td> <td>4:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Radiant City”</td> <td></td> <td>3:35</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Headless”</td> <td></td> <td>4:59</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Ohms”</td> <td></td> <td>4:10</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>46:17</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] m7xxckqxocwmjms9e4j04v7njtamt0n 0 14874 223593 223373 2026-11-04T13:51:46Z Terrus38 14026 223593 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox |pòzwa = Post-metal |òdjimk = Neurosis 038.jpg |òpisënk = |lata rozwiju = 90. lata XX w. – do dzys |plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] |zrzeszoné ôrtë = [[heavy metal]], [[sludge metal]], [[post-rock]], [[post-hardcore]] |jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] |zortë = |artiscë = [[Neurosis]], [[Isis]], [[Pelican]], [[Cult of Luna]], [[Russian Circles]], [[Amenra]], [[The Ocean]], [[Agalloch]] |starna www = }} '''Post-metal''' – [[mùzyczny ôrt]] wëwòdzący sã z [[heavy metal]]u, jaczi rozwijôł sã w latach 90. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[sludge metal]]u ë [[post-rock]]a, a jegò ùsôdzczi charakterizëją sã dłudżima kómpòzycjama, atmòsfericznym brzëmienim a bùdowanim napiãcô rôz za razã.<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.allmusic.com/style/post-metal-ma0000013404 |titel = Post-Metal |òpùblikòwóny = allmusic.com |prôca = AllMusic |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref> == Charakteristika == Post-metal charakterizëje sã cãżczima, przesterowónyma gitarama, niespòrim tempã a dłudżima, rozbudowónyma ùsôdzkama. Czãsto parłãczi agresywné metalowé riffë z atmosfericznyma, mirniészima partiama, jaczi prowadzą do kùlminacyjnëch sztótów. Wiele karnów rzôdkò brëkùje tradicyjny sztrukturë sztrófa–refren, a w niechtërnëch ùsôdzkach wòkal je całowno niebëtny.<ref>{{cytuj starnã |url = https://daily.bandcamp.com/lists/a-brief-history-of-post-metal |titel = A Brief History of Post-Metal |òpùblikòwóny = Bandcamp Daily |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref> == Historiô == Post-metal rozwijôł sã w latach 90. XX stalatégò, przédno w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]]. Do jegò pioniérów należi karno [[Neurosis]], jaczi wpłënął na rozwij ôrtu swòjima eksperimentalnyma ùsôdzkama. W latach 90. a na zôczątkù XXI stalatégò rozwijałë gò téż karna [[Isis]] a [[Godflesh]].<ref>{{cytuj starnã |url = https://daily.bandcamp.com/lists/a-brief-history-of-post-metal |titel = A Brief History of Post-Metal |òpùblikòwóny = Bandcamp Daily |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-03 }}</ref> W XXI stalatim pòpùlarnotã zwëskałë téż karna [[Cult of Luna]], [[Pelican]], [[Amenra]] a [[Russian Circles]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] cgeybhg99vp0eu61p9a4ekil22bge89 0 14911 223568 2026-11-04T13:35:14Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] do [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]]: Meklembùrg to pòswiôdczonô kaszëbskô pòzwa w procëmnoscë do wëmësłu "Meczelbòrskô" 223568 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] lbxt6plgsr4v92dhy1ds4eok0qi69ik 223587 223568 2026-11-04T13:41:13Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] 223587 wikitext text/x-wiki {{ADR|wëmësł}} t78fxvoye1p7jrhed1bp8klugcfl420 14 14912 223632 2026-11-04T14:49:32Z Iketsi 3254 {{Aùtokat|Przeczerowania z jinégò jãzëka}} 223632 wikitext text/x-wiki {{Aùtokat|Przeczerowania z jinégò jãzëka}} 60asmnxcfor3j97bif7ft93n63cqwi8 14 14913 223634 2026-11-04T14:52:24Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] do [[Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]]: Terrus38 223634 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Meklembùrg-Przédné Pòmrë]] sw6yfmwlpsiwdqb6ytsgpmdvcur4skp 10 14914 223652 2026-11-04T16:28:21Z Iketsi 3254 N 223652 wikitext text/x-wiki {{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|{{{1|R}}}}})}}<noinclude>[[Kategòrëjô:Statisticzné szablónë]]</noinclude> kw0nzv9lxd28a4rsjylj4e7vaxwab8p 14 14915 223656 2026-11-04T16:34:38Z Iketsi 3254 N 223656 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania|Oficialny pòzwë]] 75ofa8wujvmhjkw8k31co7b1cebrux9 223663 223656 2026-11-04T17:21:47Z Iketsi 3254 kat. 223663 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë| Kaszëbsczi]] gmykpuvvo4m812ig7l6kbo1pd8hn4bc 14 14916 223660 2026-11-04T16:38:52Z Iketsi 3254 N 223660 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania|alternatiwny pòzwë]] nvm8swcri5krchclmjdxpdyhbzk774p 14 14917 223664 2026-11-04T17:21:56Z Iketsi 3254 N 223664 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania|Oficialny pòzwë]] 75ofa8wujvmhjkw8k31co7b1cebrux9 0 14918 223665 2026-11-04T17:23:12Z Iketsi 3254 kat. 223665 wikitext text/x-wiki #TAM [[Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë/pl]] 8suh18j1avcyi29thtkc72ljjb8znz2 14 14919 223666 2026-11-04T17:23:46Z Iketsi 3254 N 223666 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë|pl]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] crodlyijqd3s3sjlibnpdrzlpang9nt 223667 223666 2026-11-04T17:24:16Z Iketsi 3254 | 223667 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë|pl]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl|oficialny pòzwë]] dqxi3hwuc88gpv1xbmsb85d09o9ettj 223668 223667 2026-11-04T17:24:24Z Iketsi 3254 | 223668 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë|pl]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl| oficialny pòzwë]] 6akyqtk4bxiatk4us6ebfsenxkl5ng7 223675 223668 2026-11-04T17:28:21Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë|Przeczerowania z oficialny pòzwë]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania z oficialny pòzwë w jinszim jãzëkù|Przeczerowania z oficialny pòzwë w jinszim jãzëkù]] (CatAlot) 223675 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë w jinszim jãzëkù|pl]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl| oficialny pòzwë]] m40xs9tuvw4nkfs3bbb1kd110rd5shd 14 14920 223674 2026-11-04T17:28:07Z Iketsi 3254 N 223674 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë| Jãzëkù, jinszim]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka| Oficialny pòzwë]] o69qurgvhlzo3grmulx2839on4q513w 14 14921 223676 2026-11-04T17:29:13Z Iketsi 3254 N 223676 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania z oficialny pòzwë w jinszim jãzëkù|de]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/de| oficialny pòzwë]] djxh9bp10olmpormteirbfcpzimtirp 0 14922 223686 2026-11-04T17:33:16Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania z akronimów w jinszim jãzëkù]] 223686 wikitext text/x-wiki #TAM [[Ùniwersytet Niccolò Cusano]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z akronimów w jinszim jãzëkù]] hfez2oqjzfy6hobx01teq9z90r39oki 223688 223686 2026-11-04T17:34:25Z Iketsi 3254 ±[[Kategòrëjô:Przeczerowania z akronimów w jinszim jãzëkù]]→[[Kategòrëjô:Przeczerowania z akronimów w jinszim jãzëkù/it]] 223688 wikitext text/x-wiki #TAM [[Ùniwersytet Niccolò Cusano]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z akronimów w jinszim jãzëkù/it]] dohsals0eea9ela23pmcososagzqvkl 14 14923 223687 2026-11-04T17:34:11Z Iketsi 3254 N 223687 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania z akronimów w jinszim jãzëkù|it]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/it| Akronim]] f75vzh75vkdsbwbpq3gtm1c1e0yc7eh 0 14924 223705 2026-11-05T09:33:21Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Roztoka]] do [[Hôwinga]]: słowò "Roztoka" je wzãté ni ma wiedzec skądka, żebë to kùlturalno rze(ë)c 223705 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Hôwinga]] 1toypbk17go4m19a30tged6dzhvpei5 223712 223705 2026-11-05T09:35:51Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Hôwinga]] 223712 wikitext text/x-wiki {{ADR|wëmësł}} t78fxvoye1p7jrhed1bp8klugcfl420 1 14925 223707 2026-11-05T09:33:21Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Diskùsëjô:Roztoka]] do [[Diskùsëjô:Hôwinga]]: słowò "Roztoka" je wzãté ni ma wiedzec skądka, żebë to kùlturalno rze(ë)c 223707 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Diskùsëjô:Hôwinga]] j3wh252we9itq6crymgj3odfkvqpyck 14 14926 223715 2026-11-05T09:39:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Roztoczi]] do [[Kategòrëjô:Hôwindżi]] 223715 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Hôwindżi]] cloc1ruu7ktt9qzc4395vqdhxqo8lab 223716 223715 2026-11-05T09:39:31Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kategòrëjô:Hôwindżi]] 223716 wikitext text/x-wiki {{ADR|wëmësł}} t78fxvoye1p7jrhed1bp8klugcfl420