Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 5 223771 223754 2026-11-06T13:58:05Z Tsca 12 [[Wiki:Werk ë deja Wiki]] → [[Wiki:Piãc filarów]] 223771 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Main-page/styles.css" /> <div class="section" id="main-page"> <div class="header nomobile" id="main-page-header"> <div id="main-page-intro"> <div id="main-page-welcome"> <strong>Witómë na kaszëbsczi [[Wikipedia|Wikipedie]],</strong> </div> <div class="main-page-info"> wòlny encyklopedie, jaką [[Wiki:Piãc filarów|kòżdi mòże wespółtwòrzëc]].<br> Donądka stwòrzonëch òstało '''{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}}''' artiklów. </div> </div> <div id="main-page-portals"> <div style="margin-bottom:0.8em; text-align:left; margin-left:25%; font-size:1.1em;"> <strong>Kategòrie:</strong> </div> <ul style="list-style:none; padding:0; margin:0; display:grid; grid-template-columns:1fr 1fr; gap:0.5em; text-align:left;"> <li>[[Image:POL_księstwo_pomorskie_COA.svg|20px|link=Kategorëjô:Pòmòrskô]] [[:Kategòrëjô:Pòmòrskô|Pòmòrskô]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_edu_mathematics.png|20px|link=Kategòrëjô:Matematika]] [[:Kategòrëjô:Matematika|Matematika]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_kdmconfig.png|20px|link=Kategòrëjô:Humanistika]] [[:Kategòrëjô:Humanistika|Humanistika]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_kscd.svg|20px|link=Kategòrëjô:Kùltura]] [[:Kategòrëjô:Kùltura|Kùltura]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_laptop_pcmcia.png|20px|link=Kategòrëjô:Technika]] [[:Kategòrëjô:Technika|Technika]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_kweather.png|20px|link=Kategòrëjô:Nôtëra]] [[:Kategòrëjô:Nôtëra|Nôtëra]]</li> </ul> </div> </div> <div id="mf-main-page"> <div class="article" id="main-page-content"> <div id="main-page-column1"> <div class="section" id="main-page-didyouknow"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Wiész Të...</div> {{Wiész të|data={{{data|{{#timel:Y-m-d}} }}}}} </div> <div class="section" id="main-page-news"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Rôczimë do pisaniô!</div> {{Rôczimë do pisaniô}} </div> </div> <div id="main-page-column2"> <div class="section" id="main-page-featured-article"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Articzel tidzenia</div> {{Articzel tidzenia|data={{{data|{{#timel:Y-m-d}} }}}}} </div> </div> </div> </div> <div id="main-page-footer"> <div class="section purple" id="main-page-calendar" style="margin-top:0.5em; border-color:#c8b6ff; padding: 1em;"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2" style="margin-bottom: 0.5em;">Kalãdarium: Dzysô je {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}</div> <div style="overflow-x: auto; margin-top: -30px; padding-top: 30px;">{{Kalãdarium}}</div> </div> <div class="section purple" id="main-page-languages" style="margin-top:0.5em; border-color:#c8b6ff;"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Wikipediô w jinszich jãzëkach</div> <div style="font-size:0.95em; line-height:1.8;"> [[:als:|Allemanisch (alemańsczi)]] - [[:be:|Беларуская (biôłorusczi)]] - [[:bg:|Български (bùłgarsczi)]] - [[:br:|Brezhoneg (bretońsczi)]] - [[:ca:|Català (katalóńsczi)]] - [[:cs:|Český (czesczi)]] - [[:cy:|Cymraeg (walijsczi)]] - [[:da:|Dansk (duńsczi)]] - [[:de:|Deutsch (miemiecczi)]] - [[:en:|English (anielsczi)]] - [[:et:|Eesti (estońsczi)]] - [[:es:|Espa&#241;ol (szpańsczi)]] - [[:eu:|Euskara (baskijsczi)]] - [[:fr:|Fran&#231;ais (francësczi)]] - [[:fy:|Frysk (zôpadnofrizyjsczi)]] - [[:hr:|Hrvatski (chòrwacczi)]] - [[:it:|Italiano (italsczi)]] - [[:ja:|&#26085;&#26412;&#35486; (japóńsczi)]] - [[:la:|Latina (łacëzna)]] - [[:lb:|Lëtzebuergesch (luksembùrsczi)]] - [[:lt:|Lietuvi&#x0173; (lëtewsczi)]] - [[:nds:|Plattdüütsch (dólnomiemiecczi)]] - [[:nl:|Nederlands (niderlandzczi)]] - [[:pl:|Polski (pòlsczi)]] - [[:ru:|Русский (rusczi)]] - [[:sk:|Slovenčina (słowacczi)]] - [[:sl:|Slovensko (słoweńsczi)]] - [[:sr:|&#x0421;&#x0440;&#x043F;&#x0441;&#x043A;&#x0438; (serbsczi)]] - [[:sv:|Svenska (szwédzczi)]] - [[:szl:|Ślōnskŏ (szląsczi)]] - [[:uk:|Українська (ùkrajińsczi)]] </div> <div style="margin-top:0.9em; font-size:90%;"> → [[m:Complete_list_of_language_Wikipedias_available|Lësta wszëtczich jãzëkòwëch wersjów Wikipedie]] </div> </div> <div class="section" id="main-page-sister-projects" style="border-color: #a7f9ab;"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Wikiprojektë</div> <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; justify-content:center; gap:1em; padding:0.5em;"> {{Sosterné ùdbë}} </div> </div> </div> </div> __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ <noinclude> {{noexternallanglinks}} [[ar:]] [[be:]] [[be-x-old:]] [[bs:]] [[bg:]] [[bn:]] [[br:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[dsb:]] [[et:]] [[el:]] [[en:]] [[es:]] [[eo:]] [[eu:]] [[fa:]] [[fr:]] [[gl:]] [[ko:]] [[hsb:]] [[hr:]] [[io:]] [[id:]] [[is:]] [[it:]] [[he:]] [[ka:]] [[la:]] [[lb:]] [[lt:]] [[hu:]] [[ms:]] [[nl:]] [[ja:]] [[mk:]] [[nap:]] [[no:]] [[nn:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[fi:]] [[sv:]] [[th:]] [[vi:]] [[te:]] [[tr:]] [[uk:]] [[zh:]] </noinclude> [[Kategòriô:Przédnô starna| ]] 88pzs3hpmlgl1u1h98b7r71u6n09rqj 1 17 223770 223755 2026-11-06T13:48:37Z Terrus38 14026 /* Pòwrózk */ nowa sekcja 223770 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="text-align:center; margin: 1em 0"> '''Archiwa:''' [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa do 2006|do kùńca 2006. rokù]] • [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa 2007-2011|2007-2011]]</div> ''' → [[Wiki:Karczma]] ([[Wiki:Karczma|Village pump]]) ''' == Richtich òrtografiô == [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] nawiązując do tego co napisałeś w wątku niżej to, z najważniejszych rzeczy, bardzo Ciebie proszę o zmianę samej nazwy csbwiki na (chociażby) stronie głównej na zgodną ze standardem wypracowanym przez Radę Języka Kaszubskiego ([https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwała 3/2007]) na "Wikipediô. Wòlnô encyklopediô"; plik z poprawnie zapisaną nazwą jest też już od dawna dostępny w zasobach wikimedia ([https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikipedia-logo-v2-csb-new%20ort.svg Wikipedia-logo-v2-csb-new ort.svg]). P.S. podobna prośba została zgłoszona na translatewiki ([https://translatewiki.net/wiki/Support link]) przez [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]]. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 11:03, 13 cze 2026 (CEST) : Jak widzę, wniosek został zgłoszony do Phabricatora ([[phab:T429126]]), zob. też [[Wiki:Karczma#Zmiana nazwy z Wikipedijô na Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:12, 15 cze 2026 (CEST) == Statisticzi na przédny starnie? == imo na ti przédny starnie (jakô je kąsynk zmùdnô) dobrze bë bëło dac statisticzi z nôdłëgszima artiklama (np. pôrã taczich) i nônowszima, trochã jak na [[:pl:Wikipedia:Strona_główna|pòlsczi wikipedie]] ''Artykuł na medal'' i ''Dobry artykuł'', co bë miało zachãcëwac do pisaniô dłëgszich artiklów, a nié taczich na trzë zdania. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:30, 11 cze 2026 (CEST) :Nie leno statisticzi na przédny starnie, le téż sztilu i dzéle przédny starnie taczich jak roczëznë (''Rocznice'') i wëdarzeniô (''Wydarzenia''). Szkòda, że nie mòżemë editowac nają przédną starnã abò ni sfórtowôlismë wszëtczégò ògarnąc, bò sprôwnicë [[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]], [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] i [[Brëkòwnik:Kirsan|Kirsan]] ògrańczëlë prawa editowóniô dlô wszëtczich, leno sprôwnicë mògą zmienic. Nôpiérwi mùszimë stwòrzëc przënômni 1000+ edicje i bëc super prawòwiti, a pózni òdpòwiedzą, a pònemù stwòrzëc wpis ò wniosczi praw sprôwnika, le terô timczasã je niemòżebny z przëczënë niaktiwnoscë sprôwników i pòpsëtégò systemù. Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 18:19, 11 cze 2026 (CEST) :: Piszcie w dyskusjach zabezpieczonych stron, wspominając mnie – wprowadzę wtedy zmiany ręcznie. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:39, 12 cze 2026 (CEST) :::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Moje przeprosiny/mój odpowiedź dotyczące o wklejanie automatyczne tłumaczenie maszynowe: [[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis#Automatycznie tłumaczone artykuły|tutaj]] (obu po kaszubsku i po polsku). [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 13:25, 12 cze 2026 (CEST) == „NUMBEROFARTICLES” artiklów == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Zamiast <code><nowiki>{{NUMBEROFARTICLES}}</nowiki></code> ({{NUMBEROFARTICLES}}) powinno być <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ({{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}). –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 13:19, 6 ruj 2026 (CEST) : Zaktualizowane. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:32, 8 ruj 2026 (CEST) ::Dzięki! Jeszcze [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Kateg%C3%B2r%C3%ABj%C3%B4%3ADo_r%C3%ABmni%C3%A3c%C3%B4&diff=217130 mała zmiana]: ::*Nie: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::*Tak: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 17:32, 8 ruj 2026 (CEST) ::: OK. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 23:56, 8 ruj 2026 (CEST) == Wikipediô w jinszich jãzëkach == W segmence ''Wikipediô w jinszich jãzëkach'' czesczi jãzëk je pòdpisóny na taczi ôrt: [[:cs:|&#x10C;esk&#xE1; (czesczi)]]. Timczasã ''czesczi (jãzëk)'' pò czeskù to nié ''česká'', le ''čeština'' abò ewentualno ''český (jazyk)''. To dô téż [[:nl:|Nederlands (néderlandzczi)]] – zgòdą z ùzusã w kaszëbsczim jãzëkù lepszą fòrmą béłbë ''niderlandzczi''. Mòże te dwie rzeczë ùprawic? Pòzdrówk [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 19:22, 19 ruj 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] pòdbijóm, cobë bëło widzec ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 19:45, 30 ruj 2026 (CET) :: Poprawione. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 00:50, 6 lës 2026 (CET) == Pòwrózk == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] mógłbë jes zmienic pòwrózk w tim fragmence z [[Wiki:Werk ë deja Wiki]] na [[Wiki:Piãc filarów]]? Witómë na kaszëbsczi [[Wikipedia|Wikipedie]], wòlny encyklopedie, jaką [[Wiki:Piãc filarów|kòżdi mòże wespółtwòrzëc]] [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 14:48, 6 lës 2026 (CET) t7adtcwl0q4cmm7bj8gruzxvumqppf4 223772 223770 2026-11-06T14:06:29Z Tsca 12 /* Pòwrózk */ 223772 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="text-align:center; margin: 1em 0"> '''Archiwa:''' [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa do 2006|do kùńca 2006. rokù]] • [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa 2007-2011|2007-2011]]</div> ''' → [[Wiki:Karczma]] ([[Wiki:Karczma|Village pump]]) ''' == Richtich òrtografiô == [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] nawiązując do tego co napisałeś w wątku niżej to, z najważniejszych rzeczy, bardzo Ciebie proszę o zmianę samej nazwy csbwiki na (chociażby) stronie głównej na zgodną ze standardem wypracowanym przez Radę Języka Kaszubskiego ([https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwała 3/2007]) na "Wikipediô. Wòlnô encyklopediô"; plik z poprawnie zapisaną nazwą jest też już od dawna dostępny w zasobach wikimedia ([https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikipedia-logo-v2-csb-new%20ort.svg Wikipedia-logo-v2-csb-new ort.svg]). P.S. podobna prośba została zgłoszona na translatewiki ([https://translatewiki.net/wiki/Support link]) przez [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]]. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 11:03, 13 cze 2026 (CEST) : Jak widzę, wniosek został zgłoszony do Phabricatora ([[phab:T429126]]), zob. też [[Wiki:Karczma#Zmiana nazwy z Wikipedijô na Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:12, 15 cze 2026 (CEST) == Statisticzi na przédny starnie? == imo na ti przédny starnie (jakô je kąsynk zmùdnô) dobrze bë bëło dac statisticzi z nôdłëgszima artiklama (np. pôrã taczich) i nônowszima, trochã jak na [[:pl:Wikipedia:Strona_główna|pòlsczi wikipedie]] ''Artykuł na medal'' i ''Dobry artykuł'', co bë miało zachãcëwac do pisaniô dłëgszich artiklów, a nié taczich na trzë zdania. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:30, 11 cze 2026 (CEST) :Nie leno statisticzi na przédny starnie, le téż sztilu i dzéle przédny starnie taczich jak roczëznë (''Rocznice'') i wëdarzeniô (''Wydarzenia''). Szkòda, że nie mòżemë editowac nają przédną starnã abò ni sfórtowôlismë wszëtczégò ògarnąc, bò sprôwnicë [[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]], [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] i [[Brëkòwnik:Kirsan|Kirsan]] ògrańczëlë prawa editowóniô dlô wszëtczich, leno sprôwnicë mògą zmienic. Nôpiérwi mùszimë stwòrzëc przënômni 1000+ edicje i bëc super prawòwiti, a pózni òdpòwiedzą, a pònemù stwòrzëc wpis ò wniosczi praw sprôwnika, le terô timczasã je niemòżebny z przëczënë niaktiwnoscë sprôwników i pòpsëtégò systemù. Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 18:19, 11 cze 2026 (CEST) :: Piszcie w dyskusjach zabezpieczonych stron, wspominając mnie – wprowadzę wtedy zmiany ręcznie. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:39, 12 cze 2026 (CEST) :::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Moje przeprosiny/mój odpowiedź dotyczące o wklejanie automatyczne tłumaczenie maszynowe: [[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis#Automatycznie tłumaczone artykuły|tutaj]] (obu po kaszubsku i po polsku). [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 13:25, 12 cze 2026 (CEST) == „NUMBEROFARTICLES” artiklów == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Zamiast <code><nowiki>{{NUMBEROFARTICLES}}</nowiki></code> ({{NUMBEROFARTICLES}}) powinno być <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ({{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}). –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 13:19, 6 ruj 2026 (CEST) : Zaktualizowane. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:32, 8 ruj 2026 (CEST) ::Dzięki! Jeszcze [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Kateg%C3%B2r%C3%ABj%C3%B4%3ADo_r%C3%ABmni%C3%A3c%C3%B4&diff=217130 mała zmiana]: ::*Nie: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::*Tak: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 17:32, 8 ruj 2026 (CEST) ::: OK. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 23:56, 8 ruj 2026 (CEST) == Wikipediô w jinszich jãzëkach == W segmence ''Wikipediô w jinszich jãzëkach'' czesczi jãzëk je pòdpisóny na taczi ôrt: [[:cs:|&#x10C;esk&#xE1; (czesczi)]]. Timczasã ''czesczi (jãzëk)'' pò czeskù to nié ''česká'', le ''čeština'' abò ewentualno ''český (jazyk)''. To dô téż [[:nl:|Nederlands (néderlandzczi)]] – zgòdą z ùzusã w kaszëbsczim jãzëkù lepszą fòrmą béłbë ''niderlandzczi''. Mòże te dwie rzeczë ùprawic? Pòzdrówk [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 19:22, 19 ruj 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] pòdbijóm, cobë bëło widzec ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 19:45, 30 ruj 2026 (CET) :: Poprawione. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 00:50, 6 lës 2026 (CET) == Pòwrózk == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] mógłbë jes zmienic pòwrózk w tim fragmence z [[Wiki:Werk ë deja Wiki]] na [[Wiki:Piãc filarów]]? Witómë na kaszëbsczi [[Wikipedia|Wikipedie]], wòlny encyklopedie, jaką [[Wiki:Piãc filarów|kòżdi mòże wespółtwòrzëc]] [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 14:48, 6 lës 2026 (CET) : Zrobione. : Ale przy okazji: czy ten fragment ''stwòrzonëch òstało 5892 artiklów'' nie wymaga przeredagowania, tak aby słowo “artikel” (i w sumie cała reszta) zawsze było w dobrym przypadku, niezależnie od liczby (2 artikle, 5 artiklów)? Na przykład coś w rodzaju ogólnego „Lëczba artiklów: {number}”? : [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:06, 6 lës 2026 (CET) 3cinrfscbrgbzev39xel8gjj2v4odh1 4 18 223775 223749 2026-11-06T14:09:31Z Terrus38 14026 223775 wikitext text/x-wiki == Co zrobic? == Letëchnô robòta: * [[:Kategòrëjô:Dodac òpisënk òdjimka|Dodac òpisënk òdjimka]] * [[:Kategòrëjô:Dodac òbrôzk do nôgłówka|Dodac òbrôzk do nôgłówka]] == Co to je, ë jak fùnkcjonëje Wiki? == Je to specjalnô [[soft-wôra|soft-wôra]], chtërnô ùmòżlëwiô w równo jaczim sztóce edicëjã zamkłoscë starnë przez kòżdégò internautã. Je to, tak tej, wëcmanowi dokôz wszëtczich òdwiôdnikôw naszi [[encyklopediô|encyklopedii]]. Kòżdi mòże zakładac ë editowac starnë encyklopediji. W stopce kòżdi starnë je [[lënk]] ''Edicëjô''. Pò klikniãcym na nim przechôdómë do starnë, na chtërny mòżemë dokònëwac edicëji. Czej nasze zmianë są parôt, klikómë na lënk '''Zapiszë''' ë hewò ùzdrzimë nã starnã ju z naszima zmianama. Gwësno, że tikô to téż ti starnë, chtërną prawie òbzérôsz. Mòżesz jã zacząć ju terô editowac, abò czësto '''bez sztrôfë''' mòżesz wéńc na [[Wiki:Zapisownik|starnã zapisownikòwą]]. Mòżesz nie le blós dopisëwac abò zmieniwac cosz na starnie, chtërną prawie òdwiadiwôsz. Mòżesz téż zakładac gwôsné starnë abò pòdstarnë ju jistniejącëch starnów. Skrodzenkòwą "receptã" na pisanié starnów w Wikipediji nalezc mòże w [[Wiki:Radzëszk aùtora Wikipediji|radzëszkù aùtora Wikipediji]]. Dokładniészé informacëje ò ùsadzanim starnów Wikipediji zamëkają w se nôslédné artikle: * [[Wiki:Ùsadzanié lënków na Wikipediji|Lënczi ë nowé starnë]] * [[Wiki:Fòrmatowanié tekstu na Wikipediji|Fòrmatowanié tekstu na Wikipediji]] '''Registracëjô w Wikipediji''' Eżle w ''Preferencëjach'' nie nadôsz so jaczégò identifikatora (nicka), tej starnë przez Ce dodóné abò editowóné jakno autora mdą miałë [[Wikipedia:IP adresa|IP adresã]] serwéra, ze chtërnégò Të môsz sã sparłãczóné. Eżle nadôsz so identifikator ë zapiszesz ''Preferencëje'', autorã mdzesz Të z gwôsnym identyfikatorã. Òkróm te, registracëjô na Wikipediji automaticzno prowadzy do dopisaniégò do [[Specjalnô:Listusers|lëstë brëkòwników]] ë òtemkniãcégò òsobisti starnë. [[Kategòrëjô:Regle Wikipedie]] oo3ig5pr26jzlv1vd0cwgm3u4wfipz5 0 1075 223767 216660 2026-11-06T13:23:39Z Terrus38 14026 223767 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wikipedia-logo-v2.svg|mały|Logò Wikipedie]] '''Wikipediô''' ({{Jãz.|en}} ''Wikipedia'') – wielejãzëkòwô internetowô encyklopediô dzejającô zgòdą z reglą òdemkłi zamkłoscë. Brëkùje òprogramòwanié MediaWiki ({{Jãz.|haw}} ''wiki'' – „chùtkò”, „flot”), wëchôdającé z kòncepcje WikiWikiWeb, ùmòżebniający edicjã kòżdémù brëkòwnikòwi òdwiédzającémù starnã i aktualizacjã ji zamkłoscë na żëwò. Słowò ''Wikipediô'' je neòlogizmã pòwstałim przez połączenié słowów ''wiki'' i ''encyklopediô''. Zéwiszcze Wikipedie brzëmi: „Wòlnô encyklopediô, jaką kòżdi mòże wespółtwòrzëc”. Wikipediô pòwsta [[15 stëcznika]] [[2001]] rokù jakno pòmòcniczi projekt pisóny przez ekspertów i niejistniejący ju Nupedie. Òd 2003 ji gwôscëcelã je òrganizacjô non-profit Wikimedia Foundation. W pierszich latach jistnieniô Wikipediô zwëskiwa chùtkò roscącą pòpùlarnosc, a Wikimedia Foundation rëgnã z różnyma sosternyma projektama. Wikipediô je jedną z nôczãscy òdwiédzónëch internetowëch starnów. == Historiô == Wikipediô òsta założonô [[21 stëcznika]] [[2001]] rokù przez [[Jimmy Wales|Jimmy'égò Walesa]] a [[Larry Sanger|Larry'égò Sangera]]. Zôczątkòwò bëła niewiôldżim projektã, jaczi miôł pòszerzëc internetową encyklopediã [[Nupedia]], równak baro chùtkò pòczãła sã rozwijac. Ji nôwôżniészą znanką sta sã mòżebnosc wespólnégò ùtworzeniô a ùprawianiô artików przez brëkòwników internetu. W pòstãpnëch latach pòwstałë nowé jãzëkòwé wersje Wikipedie. Dzãka za tim projekt stôł sã jednym z nôwikszich edukacyjnëch inicjatiwów w historie internetu. == Regle Wikipedie == Wikipediô je ùtwòrzonô przez spòlëznã wòlontariuszów. Artikle mògą bëc twòrzoné przez prakticzno kòżdégò brëkòwnika, równak pòwinnë sã òpierac na rzetelnëch zdrojach a przedstôwiac infòrmacje w spòsób mòżebno neùtralny. Jedną z spòdlowëch reglów Wikipedie je mòżebnosc swobòdnégò wëkòrzistiwóniô a rozpòwszechnianiô ji zamkłoscë na warënkach richtich licencjów. Wikipediô nie je równak mést zbiérnicą internetowëch starnów — ji pòmaklëwné jazëkòwé wersje mają gwôsné spòlëznë, regle a spòsób òrganizacje. == Sosterné ùdbë == * [http://www.wiktionary.org '''Wikisłowôrz'''] – ''Wielejãzëkòwi słowôrz'' ''([http://pl.wiktionary.org/wiki/Kategoria:Język_kaszubski Kaszëbsczi jãzëk w pl.wiktionary.org])'' * '''[http://www.wikiquote.org Wikicytatë]''' – ''Zbiérk cytatów'' * '''[http://www.wikinews.org Wikinews]''' – ''Wiki-nowinë'' * [[commons:Main Page|'''Wikimedia Commons''']] – ''Repòzytorium mediów'' * [[wikisource:pl:Strona główna|'''Wikisources''']] – ''Zdrojowé dokùmentë'' * '''[http://www.wikibooks.org Wikibooks]''' – ''Darmòwé ùczbòwniczi'' * [[wikispecies:Main Page|'''Wikispecies''']] – ''Zortownik gatënków'' * [[m:Main Page|'''Meta-Wiki''']] – ''Kòòrdinacjô projektów'' == Òbaczë téż == * [[Kiwix]] * [[Wiki:Statistika]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.wikipedia.org/ Wikipediô w angelsczim jãzëkù] * [https://web.archive.org/web/20031203221040/http://en2.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Multilingual_coordination Zestôwk Wikipediów w jinszich jãzëkach] * [http://meta.wikipedia.org/ Artikle a diskùsje ò wszelejaczich zachach sparłãczonëch z ùdbama Wikipedie] * https://www.youtube.com/watch?v=uS_tUfomFUI 2:29 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Encyklopedie]] [[Kategòrëjô:Wikipediô]] rwaqkomjv4cec6pvo56idkl0td4nilb 223768 223767 2026-11-06T13:28:29Z Terrus38 14026 /* Sosterné ùdbë */ 223768 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wikipedia-logo-v2.svg|mały|Logò Wikipedie]] '''Wikipediô''' ({{Jãz.|en}} ''Wikipedia'') – wielejãzëkòwô internetowô encyklopediô dzejającô zgòdą z reglą òdemkłi zamkłoscë. Brëkùje òprogramòwanié MediaWiki ({{Jãz.|haw}} ''wiki'' – „chùtkò”, „flot”), wëchôdającé z kòncepcje WikiWikiWeb, ùmòżebniający edicjã kòżdémù brëkòwnikòwi òdwiédzającémù starnã i aktualizacjã ji zamkłoscë na żëwò. Słowò ''Wikipediô'' je neòlogizmã pòwstałim przez połączenié słowów ''wiki'' i ''encyklopediô''. Zéwiszcze Wikipedie brzëmi: „Wòlnô encyklopediô, jaką kòżdi mòże wespółtwòrzëc”. Wikipediô pòwsta [[15 stëcznika]] [[2001]] rokù jakno pòmòcniczi projekt pisóny przez ekspertów i niejistniejący ju Nupedie. Òd 2003 ji gwôscëcelã je òrganizacjô non-profit Wikimedia Foundation. W pierszich latach jistnieniô Wikipediô zwëskiwa chùtkò roscącą pòpùlarnosc, a Wikimedia Foundation rëgnã z różnyma sosternyma projektama. Wikipediô je jedną z nôczãscy òdwiédzónëch internetowëch starnów. == Historiô == Wikipediô òsta założonô [[21 stëcznika]] [[2001]] rokù przez [[Jimmy Wales|Jimmy'égò Walesa]] a [[Larry Sanger|Larry'égò Sangera]]. Zôczątkòwò bëła niewiôldżim projektã, jaczi miôł pòszerzëc internetową encyklopediã [[Nupedia]], równak baro chùtkò pòczãła sã rozwijac. Ji nôwôżniészą znanką sta sã mòżebnosc wespólnégò ùtworzeniô a ùprawianiô artików przez brëkòwników internetu. W pòstãpnëch latach pòwstałë nowé jãzëkòwé wersje Wikipedie. Dzãka za tim projekt stôł sã jednym z nôwikszich edukacyjnëch inicjatiwów w historie internetu. == Regle Wikipedie == Wikipediô je ùtwòrzonô przez spòlëznã wòlontariuszów. Artikle mògą bëc twòrzoné przez prakticzno kòżdégò brëkòwnika, równak pòwinnë sã òpierac na rzetelnëch zdrojach a przedstôwiac infòrmacje w spòsób mòżebno neùtralny. Jedną z spòdlowëch reglów Wikipedie je mòżebnosc swobòdnégò wëkòrzistiwóniô a rozpòwszechnianiô ji zamkłoscë na warënkach richtich licencjów. Wikipediô nie je równak mést zbiérnicą internetowëch starnów — ji pòmaklëwné jazëkòwé wersje mają gwôsné spòlëznë, regle a spòsób òrganizacje. == Sosterné ùdbë == * [http://www.wiktionary.org '''Wikisłowôrz'''] – ''Wielejãzëkòwi słowôrz'' * '''[http://www.wikiquote.org Wikicytatë]''' – ''Zbiérk cytatów'' * '''[https://www.wikinews.org Wikinowinë]''' – ''Zdrzódło wiadłów'' * [[commons:Main Page|'''Wikimedia Commons''']] – ''Repòzytorium mediów'' * '''[https://en.wikisource.org/ Wikizdroje]''' – ''Zdrojowé dokùmentë'' * '''[https://www.wikibooks.org Wikiksążczi]''' – ''Darmòwé ùczbòwniczi'' * [[wikispecies:Main Page|'''Wikispecies''']] – ''Katalóg gatënków'' * [[m:Main Page|'''Meta-Wiki''']] – ''Kòòrdinacjô projektów'' == Òbaczë téż == * [[Kiwix]] * [[Wiki:Statistika]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.wikipedia.org/ Wikipediô w angelsczim jãzëkù] * [https://web.archive.org/web/20031203221040/http://en2.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Multilingual_coordination Zestôwk Wikipediów w jinszich jãzëkach] * [http://meta.wikipedia.org/ Artikle a diskùsje ò wszelejaczich zachach sparłãczonëch z ùdbama Wikipedie] * https://www.youtube.com/watch?v=uS_tUfomFUI 2:29 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Encyklopedie]] [[Kategòrëjô:Wikipediô]] gq85aep17dkx5zpn3mu8jyozqf02vfc 223769 223768 2026-11-06T13:28:38Z Terrus38 14026 223769 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wikipedia-logo-v2.svg|mały|Logò Wikipedie]] '''Wikipediô''' ({{Jãz.|en}} ''Wikipedia'') – wielejãzëkòwô internetowô encyklopediô dzejającô zgòdą z reglą òdemkłi zamkłoscë. Brëkùje òprogramòwanié MediaWiki ({{Jãz.|haw}} ''wiki'' – „chùtkò”, „flot”), wëchôdającé z kòncepcje WikiWikiWeb, ùmòżebniający edicjã kòżdémù brëkòwnikòwi òdwiédzającémù starnã i aktualizacjã ji zamkłoscë na żëwò. Słowò ''Wikipediô'' je neòlogizmã pòwstałim przez połączenié słowów ''wiki'' i ''encyklopediô''. Zéwiszcze Wikipedie brzëmi: „Wòlnô encyklopediô, jaką kòżdi mòże wespółtwòrzëc”. Wikipediô pòwsta [[15 stëcznika]] [[2001]] rokù jakno pòmòcniczi projekt pisóny przez ekspertów i niejistniejący ju Nupedie. Òd 2003 ji gwôscëcelã je òrganizacjô non-profit Wikimedia Foundation. W pierszich latach jistnieniô Wikipediô zwëskiwa chùtkò roscącą pòpùlarnosc, a Wikimedia Foundation rëgnã z różnyma sosternyma projektama. Wikipediô je jedną z nôczãscy òdwiédzónëch internetowëch starnów. == Historiô == Wikipediô òsta założonô [[21 stëcznika]] [[2001]] rokù przez [[Jimmy Wales|Jimmy'égò Walesa]] a [[Larry Sanger|Larry'égò Sangera]]. Zôczątkòwò bëła niewiôldżim projektã, jaczi miôł pòszerzëc internetową encyklopediã [[Nupedia]], równak baro chùtkò pòczãła sã rozwijac. Ji nôwôżniészą znanką sta sã mòżebnosc wespólnégò ùtworzeniô a ùprawianiô artików przez brëkòwników internetu. W pòstãpnëch latach pòwstałë nowé jãzëkòwé wersje Wikipedie. Dzãka za tim projekt stôł sã jednym z nôwikszich edukacyjnëch inicjatiwów w historie internetu. == Regle Wikipedie == Wikipediô je ùtwòrzonô przez spòlëznã wòlontariuszów. Artikle mògą bëc twòrzoné przez prakticzno kòżdégò brëkòwnika, równak pòwinnë sã òpierac na rzetelnëch zdrojach a przedstôwiac infòrmacje w spòsób mòżebno neùtralny. Jedną z spòdlowëch reglów Wikipedie je mòżebnosc swobòdnégò wëkòrzistiwóniô a rozpòwszechnianiô ji zamkłoscë na warënkach richtich licencjów. Wikipediô nie je równak mést zbiérnicą internetowëch starnów — ji pòmaklëwné jazëkòwé wersje mają gwôsné spòlëznë, regle a spòsób òrganizacje. == Sosterné projektë == * [http://www.wiktionary.org '''Wikisłowôrz'''] – ''Wielejãzëkòwi słowôrz'' * '''[http://www.wikiquote.org Wikicytatë]''' – ''Zbiérk cytatów'' * '''[https://www.wikinews.org Wikinowinë]''' – ''Zdrzódło wiadłów'' * [[commons:Main Page|'''Wikimedia Commons''']] – ''Repòzytorium mediów'' * '''[https://en.wikisource.org/ Wikizdroje]''' – ''Zdrojowé dokùmentë'' * '''[https://www.wikibooks.org Wikiksążczi]''' – ''Darmòwé ùczbòwniczi'' * [[wikispecies:Main Page|'''Wikispecies''']] – ''Katalóg gatënków'' * [[m:Main Page|'''Meta-Wiki''']] – ''Kòòrdinacjô projektów'' == Òbaczë téż == * [[Kiwix]] * [[Wiki:Statistika]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.wikipedia.org/ Wikipediô w angelsczim jãzëkù] * [https://web.archive.org/web/20031203221040/http://en2.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Multilingual_coordination Zestôwk Wikipediów w jinszich jãzëkach] * [http://meta.wikipedia.org/ Artikle a diskùsje ò wszelejaczich zachach sparłãczonëch z ùdbama Wikipedie] * https://www.youtube.com/watch?v=uS_tUfomFUI 2:29 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Encyklopedie]] [[Kategòrëjô:Wikipediô]] 6aq4xylv37ls0462tg81the580ajqs3 4 1134 223792 7721 2026-11-06T14:46:57Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Wiki:Zladënk całi Wikipediji]] do [[Wiki:Jak zladowac Wikipediã]] 7721 wikitext text/x-wiki Wikipedijô nie brëkùje bëc czëtónô blós online. Jistnieje téż mòżlewòta zladowac tekstë artiklów na gwôsny kòmpùter ë czëtac je offline. Artikle Wikipedije są przechòwëwóné w [[Baza pòdôwków|baze pòdôwków]] zarządzëwóny przez [[MySQL]]. Do wëzwëskaniô artiklów brëkùjemë tej równak programë: [[MySQL]], [[Apache (Software)|Apache]], [[PHP]] ë [[Wikipedijô:Phase III Software]]. SQL-owé pòdôwczi są nieregùlarno aktualizowóné (przënômni rôz w tidzeniu) ë jidze je zladowac pòd adresą: http://download.wikimedia.org (dlô naji Wikipedije pòd nôdpismã "csb.wikipedia.org") . Na henëtny starnie najdzemë dwa ôrtë archiwów: 1) òznaczonô "cur" (òd "current") - je to aktualny stój Wikipedije, zamëkający w se blós nônôwszé wersëje artiklów; 2) òznaczonô "old", chtërnô zamëkô w se téż całą historëjã edicëjów, ë stôré wersëje artiklów. Pòdôwczi są skòmpresowóné, w fòrmace [[bzip2]]. Do jich rozpakòwaniô [[Windows]]u mòżesz wëzwëskac darmôk programã [http://www.7-zip.org 7-zip], abò Winrar'a. (Merk: Na baza pòdôwków nie zamëkô w se òbrôzków ë jińszëch wladowónëch lopków.) Schema bazë pòdôwków je òpisónô w lopkù: [http://cvs.sourceforge.net/cgi-bin/viewcvs.cgi/wikipedia/phase3/docs/schema.doc schema.doc]. (Merk: to je tekstowi lopk ASCII, a nié dokôz Microsoft Worda!) Wôrt je téż zazdrzec do [http://cvs.sourceforge.net/cgi-bin/viewcvs.cgi/wikipedia/phase3/maintenance/tables.sql SQL-owégò skripta] twòrzącégò lózą bazã pòdôwków (je nôbarżi aktualny). Jeżle chcesz òdtwòrzëc ë rëszëc Wikipedijã na swòjim kòmpùtrze, je nót zainstalowac téż [http://wikipedia.sourceforge.net/ soft-wôrã dostãpną w repòzytorium ùdbë]. Tekst instrukcëje pòmôgający w instalacëji (pò anielskù) mòże nalezc [http://meta.wikipedia.org/wiki/How_to_become_a_Wikipedia_hacker tuwò]. jdfktq3hod5tux3u95k2m6fybkqgzoe 0 1448 223815 223404 2026-11-06T15:13:57Z Terrus38 14026 223815 wikitext text/x-wiki {{Historiczny región infobox|Región=Kaszëbë|herb=POL Kaszuby COA.svg|fana=POL Kaszuby flag.svg|rodzôcz=Kaszëb|òdjimk=Wejrowo 2.jpg|opisënk_òdjimka=[[Wejrowò|Wejrowsczi]] rënk|kôrta=Kôrta Kraju Kaszëbów.jpg|państwa=[[Pòlskô]]|wôż_môl=[[Gduńsk]], [[Gdiniô]], [[Słëpsk]], [[Wejrowò]], [[Chònice]], [[Lãbórg]], [[Kòscérzna]], [[Bëtowò]], [[Kartuzë]], [[Pùck]]|czer_nr=+48 52, +48 58, +48 59}}{{Jiné znaczënczi}} '''Kaszëbë''' abò '''Kaszëbskô''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszuby'', {{jãz.|la}} ''Cassubia''<ref>[http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/904 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III]</ref>, {{jãz.|de}} ''Kaschubei'' abò ''Kaschubien'') – kùlturowi i etnograficzny región leżący nad sztrądã pôłniowégò [[Bôłt]]u, part [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. Aùtochtonicznymi mieszkańcama ti zemi są [[Kaszëbi]] (pòtomkòwie [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]]), chtërny ùżiwają [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi mô w [[Pòlskô|Pòlsce]] òd 2005 rokù sztatus [[Òbéndowi jãzëk|regionalnégò jãzëka]]<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20050170141 Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym]</ref>. Dzysdnia nen región òbjimô pòwiôtë: [[Kartësczi kréz|kartësczi]], [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczi]], [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczi]], [[Pùcczi kréz|pùcczi]], [[Gduńsczi kréz|gduńsczi]], [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczi]], [[Stôłpsczi kréz|stôłpsczi]], [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczi]], [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczi]], [[Chònicczi kréz|chònicczi]] a téż gardë: [[Gdiniô|Gduńsk]], [[Gdiniô|Gdiniã]] i [[Sopòt]]<ref>[https://kaszebsko.com/mapa-kaszub ''Kôrta Kraju Kaszëbów / Mapa Kaszub | Kaszëbskô Jednota''] [online], kaszebsko.com [przëstãp 2021-03-23].</ref>. == Etimologiô miona == Òbstoją rozmajité hipòtezë na témie pòchòdzënkù pòzwë Kaszëbë. Mëslono sã nód tim ju w strzédnowiekù; z tegò cządu pòchòdzy hipòteza, nibë miono Kaszëbë (w fòrmie Casshubi) wëwòdzëło sã òd dłëdżich, szëroczich ruchnów, ùłożonëch w gùbë (hùbë), ztądka ''kasac hùbë'' mdzëło òznaczac ''ùkładac w gùbë''. Taczi przekôz pòjawił sã w [[Wiôlgòpòlskô kronika|wiôlgòpòlsczi kronice]], a za nią pòwtôrzôlë jã {{skr.|m.jin.}} [[Jón Dłëgòsz]] i [[Thomas Kantzow]]. Na hipòteza bëła jesz pòdtrzëmëwónô w XX wiekù. Jinszą wersjã zaczątkòwôł [[Krësztof Celestin Mrągòwiusz]], jaczi pòdôł w swòjim słowôrzu, że miono Kaszëbë pòchòdzy òd kòżëcha (szëba – kòżëch noszony na Kaszëbach). [[Wiktór Czajewsczi]] pòdôwôł, że ne miono pòchòdzy òd ''kòzô szëba'', równak na hipòteza ni nalazła pòpiarcô. [[Adóm Tadeùsz Narëszewicz]] wëwòdzył miono Kaszëbë òd Kizynów-Lutków ([[Chëżónie|Chëżónów]]), tj. Kiszëbów abò Kiszubów. Miemiecczi etnograf Franz Tetzner wëmienił czile bédënków pòchòdzënkù tegò miona, np. òd lëtewsczich słów ''kuzas'' (jup) i ''kuzabas'' (mô czile znaczënków: kòszik z òlszënowi kórë do zbiéraniégò jagòd, [[kłóda]] w wëtrëpie wëkùmòwónégò bóma i westrzédny dzél zôrna), małorusczégò ''kozub'' (òznaczenié ''kòsza'') i pòlsczich słów: ''kazub'', ''kozub'', ''kazubek'', ''kadłubek'' (kòsz z łëka abò kórë). [[Òbrôzk:Stanisław Kujot.png|mały|ks. [[Stanisłôw Kùjot]]|156x156px]] [[Szëmón Matuszôk]] wëprôwôdzył pòzwã ''Kaszëba'' z łacyńsczégò słowa ''casa'' (kasza), co z [[Miemiecczi jãzëk|miemiecką]] ''hubą'' miało dac ''kaszhuba''. Miało to òznaczac chëcz, le téż zemską własnotwò razã z chëczą kmiecô abò òbsadélcë. Zôs W. Hanow, jaczi na fòrmã ''Kaszëbów'' brëkòwôł miemiecczégò znankòwóniô ''die Kassabiten'', wëwòdzy jã òd tłëczeniô (bicô) kaszë, chtërna je jedurnym z przédnëch môltëchów Kaszëbów. Pònemù [[Hieronim Derdowsczi]] pòdôwô, że miono tej krajinë wëwòdzy sã òd kòzlënë, co roscë nad Łebą (''koszebe''). Jedną z nowòtnëch hipòtezów je bédënk, zaczątkowóny przez miemiecczégò slawistã [[Max Vasmer|Maxa]] [[Max Vasmer|Vasmera]], a rozwiniãti przez miemiecczégò badérë [[Heinrich Kunstmann|Heinricha Kunstmanna]]. Kunstmann zasugerowôł, że miono Kaszëbë wëwòdzy sã òd przódëczasnégò grecczégò lëdu Kasòpajów, chtërni zamieszcziwôlë Epir. Jegò zdaniã [[Słowianie]], co we wczasnym strzédnowiekù zasedlëlë [[Bałkańsczi Półòstrów]], zetknãlë sã z tą mionã, pò czim dzél z nich jã przejimnął i chlastnãła w wãdrówkã na nordã. Nôwiãkszą pòpùlarnotą westrzód badérów zwëskôł równak etimòlogiô zabédowônô przez ks. [[Stanisłôw Kùjot|Stanisława Kùjota]], gôdającô ò tim, że miono ti krajinë pòchòdzy òd jistnika ''kaszuby'', co znankòwôł „wòdë niebëno głãbòczé, wësoczą trawą òbrosłi”. == Symbòle == {{Apartny articzel|Nôrodny symból}} <gallery mode="packed"> Òbrôzk:CSB Flag.svg|[[Fana Kaszëbsczi|Kaszëbskô fana]] Òbrôzk:Kaszëbsczi Herb.png|Herb Kaszëb Òbrôzk:Traditional kashubian design example.png|[[Kaszëbsczi wësziwk]] </gallery> == Pòdzélënk Kaszëbsczi na regionë == Bënë dzysdniowi Kaszëbsczi je mòżlëwé wëapartnic 5 kùlturno-jãzëkòwëch regionów: # '''[[Norda]]''' – tradicyjnô òbéńda nordowòkaszëbsczich dialektów (krézë: pùcczi, wejrowsczi, lãbòrsczi) # '''Westrzódk''' – tradicyjnô òbéńda westrzédnokaszëbsczich dialektów ([[Kartësczi kréz]]) # '''Pôłnié''' – tradicëjnô òbéńda pôłniowòkaszëbsczich dialektów (dzélowò krézë: kòscersczi, chònicczi, tëchòlsczi) # '''Zôpôd''' – òbéńda chtërnô przed [[II swiatowô wòjna|II Swiatową Wòjną]] słëcha do Miemiecczi, a pò ny òsta przëznónô Pòlsczi Lëdowi Repùblice. Kaszëbi nie są tam procentowò tak trójną miészëzną jak na Nordze, Westrzódkù ë Pôłnim (dzélowò kréze: Lãbórg, Bëtowò) # '''Trzëgard''' – aglomeracëjô Gduńska, Gdini i Sopòtu. Jesz na zôczątkù XX-gò stolatégò jistniałë tam aùtochtoniczné dialektë kaszëbsczé: nordowòpòrénkòwé- wiôlgòkacczi, witomińsczi, sopòcczi; i pôłniowòpòrénkòwé: òlëwsczi, brzezënsczi, matarnsczi. == Grańcë Kaszëbsczi == [[Òbrôzk:Kôrta Kraju Kaszëbów.jpg|mały|300px|Kôrta Kraju Kaszëbów-aut.K.Ruda i M.Mayer]][[Òbrôzk:Porenkowo_Pomorsko_1.png|mały|Kôrta Pòrénkòwi Pòmòrsczi z zaznaczenim dzysdniowi kaszëbsczi òbéndë a zemi Słowińców]] Wëznaczenié greńców Kaszëbsczi je dosc problematiczną rzeczą, bò w ùszłoce Kaszëbskô nie bëła nigdë òbéńdą òkresloną administracyjno (w procëmnoce np. do Zôpadny czë Pòrénkòwi Pòmòrsczi). Drãgòscë dodôwô fakt, że greńce òbéndë zwóny "Kaszëbskô" przesëwałë sã w cygù stalatów na pòrénk. Czej w [[1238]] r. miono krôjnë "Cassubia" pòjawiło sã pierszi rôz w dokùmeńtach, òbjima òna dzél Zôpadny Pòmòrsczi. W tich czasach [[Słowianie]] z Pòrénkòwi Pòmòrsczi definitiwno nie mianowelë sã "Kaszëbama". Wespólnym mionã Nadbôłtowëch Słowianów midzë [[Wisła|Wisłą]] a [[Ódra|Ódrą]] bëło "Pòmòrzanie". [[Gerat Labùda]] (1991) napisôł równak, że na Pòmòrzu utwòrzëło są le jedno miono dlô zemi i lëdzy – Kaszëbë, ''Kaszuby''. Ten autor pisze téż, że na pòrénk wãdrowa dësza kaszëbiznë (jãzëk i zwëk), a nie kaszëbsczi lëdze, chòc tak niejedni to zmiłkòwò òpisywają. W 1880 rokù [[Wejrowò]] bëło ùznóny za stolëcã Kaszëbsczi Zemi. Dejade dzysô to prawie dzél Pòrénkòwi Pòmòrsczi je nôczãscy mianowóny "Kaszëbskô", sztërkama no miono je téż rozcygóné na pòrénkòwé zemie Zôpadny Pòmòrsczi (òkòlé [[Bëtowò|Bëtowa]], [[Lãbórg|Lãbòrga]], [[Łeba|Łebë]]). Dosc pòpùlarnym pòzdrzatkã je sfòrmùłowanié, że: "Kaszëbskô je tam, dze mieszkają (w grëpie) [[Kaszëbi]]". Próbë wëznaczeniô greńców Kaszëbsczi dokònôł [[Jan Mòrdawsczi]] w prôcë: "Geògrafia dzysészëch Kaszëbów" (1999). Do Kaszëbsczi zarechòwôł òn zemie, we chtërnëch wedle badérowaniów socjologów przënômni 1/3 lëdztwa są òsobë czëjącé sã Kaszëbama, abò dze mieszkô zacht wielëna Kaszëbów (je to przëtrôfk w trzech gardach: w [[Gduńsk|Gduńskù]], [[Gdiniô|Gdini]] ë [[Sopòt|Sopòtach]]). Wedle taczich kriteriów teritorium Kaszëbsczi òbjimô wiéchrzëznã kòl 6 200&nbsp;km² w [[gmina]]ch [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]], a òsoblëwò: == Krézë == [[Òbrôzk:Gmina Stężyca, Poland - panoramio (60).jpg|mały|]] * '''[[Pùcczi kréz]]''': 1. Gard [[Hél]], 2. Gard [[Jastarniô]], 3. Gard [[Pùck]], 4. Gard [[Wiôlgô Wies]], 5. [[Gmina Kòsôkòwò]], 6. [[Gmina Krokòwa]], 7. [[Gmina Pùck]]. * '''[[Wejrowsczi kréz]]''': 1. Gard [[Réda]], 2. Gard [[Rëmiô]], 3. Gard [[Wejrowò]], 4. [[Gmina Chòczewò]] – part, 5. [[Gmina Gniewino]], 6. [[Gmina Lëniô]], 7. [[Gmina Lëzëno]], 8. [[Gmina Łãczëce]], 9. [[Gmina Szëmôłd]], 10. [[Gmina Wejrowò]]. * '''[[Lãbòrsczi kréz]]''' – part: 1. [[Gmina Céwice]] – part. 2. [[Nowô Wies]] 3. [[Gmina Wickò]] 4. [[Łeba|Gmina Łeba]] * '''[[Bëtowsczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Bëtowò]] ë [[Gmina Bëtowò]], 2. [[Gmina Czôrnô Dąbrówka]], 3. [[Gmina Lëpińce]], 4. [[Gmina Parchòwò]], 5. [[Gmina Tëchòmié]]. * '''[[Kartësczi kréz]]''': 1.Gard [[Kartuzë]] ë [[Gmina Kartuzë]], 2.Gard [[Żukòwò]] ë [[Gmina Żukòwò]], 3.[[Gmina Chmielno]], 4.[[Gmina Przedkòwò]], 5.[[Gmina Sëlëczëno]], 6.[[Gmina Serakòjce]], 7.[[Gmina Somònino]]. * '''[[Kòscérsczi kréz]]''': 1. Gard [[Kòscérzna]], 2. [[Gmina Kòscérzna]], 3. [[Gmina Dzemiónë]], 4. [[Gmina Kôrsëno]] – part, 5. [[Gmina Lëpùsz]], 6. [[Gmina Nowô Karczma]] – part * '''[[Chònicczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Brusë]] ë [[Gmina Brusë]], 2. [[Gmina Chònice]] – nordowi part, 3. [[Gmina Kònarzënë]]. * [[Człëchòwsczi kréz]] – part: 1. [[Gmina Przechlewò]] – part. * '''Gard [[Gduńsk]]''', '''Gard [[Gdiniô]]''', '''Gard [[Sopòt]]''' Pòlemikã móże rodzëc sprawa teroczasnégò teritorialnégò òbjimù Kaszëbów. Òstało przëjãté, że: * drëżéń Kaszëbów robi na òbéńda Pòmòrzô, na chtërny na co dzéń, w miészim abò wikszim stãpniu, pòtrzebòwóny je [[kaszëbsczi jãzëk]]; * za Kaszëbë je przëjãtô òbéńda, na jaczi lëdze rechùjącé sã do ti spòlëznë robią przënômni trzecy dzél môlowégò lëdztwa i ten, dze nimò niewiôldżégò procenta w òbrëmienim dónégò zalëdzeniô wielota Kaszëbów je wiôlgô (np. we Gduńsku i Sopòce); No slédné kriterium pòzwòli, mòżebno, przesënąc greńce teroczasnëch Kaszëbów na zôchód, jakò że są znaczi, że w stronach pod [[Słëpsk]]iem procent [[Kaszëbi|Kaszëbów]] i swiąda kaszëbskòscë nëch terenów je znaczącô.[[Òbrôzk:Gdunsk_5.jpg|mały|Katédra w Gduńskù-Òlëwie, môl pòchòwaniô ksyżeców Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] == Ekònomiô == [[Òbrôzk:Mechelinki, łódź rybacka.jpg|mały|left|[[Bôt]]]] Nôwicy lëdzy robi w sferze ùsłëgów. Wôżnéma wietwiama gòspòdarzënkù Kaszëb są: turistika, mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë),bùdowizna, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Kaszëbi są téż bëlnyma stolôrzama i piekôrzama. Turistika rozwijô sã nad sztrądã [[Bôłt]]u, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza i niechtërné gardë, np. [[Gduńsk]]. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]] i [[Sopòt]]. Niejedné rastauracëje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników kaszëbsczé smaczczi: wãgòrzową zupã, [[czarwina|czarwinã]], [[plińce]] i jin. Mòże liczëc, że w przińdnëch latach wczasowëch chëczów ë agrokwatérów bãdze na Kaszëbach wicy. == Stón i òchróniô òkrãżégò == [[Òbrôzk:Phytoplankton bloom in the Baltic Sea (July 3, 2001).jpg|mały|Planktón na Bôłce òb lato 2001 rokù]] Jesz na zôczątkù lat dzewiãcdzesątych XX wiekù, z wëszłotë dzejnotë człowieka, na mòcno zagòspòdarzonëch òbéńdach Kaszëbów i przëlégłégò do nich [[Bôłt]]u bëłë w niebezpiekù wszëtczé dzélëczi òkrążégò, a òsoblëwò: hidrosfera, atmòsfera, wiérzk zemi, roscënizna i zwiérzãcy swiat. W wszelejaczich zakładach i chëczowëch gòspòdarztwach pòwstôwało wiele jindustriowégò i kòmùnalnégò sztokù, z chtërnégò znaczny dzél nie béł òbczëszcziwóné. Szkòdzało ùżëwanié w gbùrzenim wiôldzich miôrków szutów ë pestëcydów, ale téż z wëszłotë niegwôscëwégò zabezpieczeniô kòmùnalnégò i jindustriowégò sztokù doszło do tegò, że baro lëchi béł sanitarny stón rzéków, jezór a stëdni. W Stãgłi Wisle wszëtczé pòbiéróné próbczi wòdë bëłë za klasą czëstoscë fizykòchemiczné, a w 57% biologòwi. Mòcno zaczapóné bëłë: [[Reduniô]] a [[Wisła]] (Zgniłô Wisła), chtërné dotëgòwałë kòl 7000 hm³ sztokù na rok (100% wòdów III klasë czëstoscë fizykòchemiczné i 100% wòdów pòzaklasowëch biologòwò), a z jezór – Grabòwsczé, Karczemné, Klôsztórné, Garczin, Tëchómsczé i jinszi. Sanitarny stón wòdë pòbiéróné przez lëdztwò z wòdoprowôdników i ze stëdniów béł co sztërk lëchi. Stëdnie pùbliczné bëłë zaczapóné jaż w 80%. Trójmiescé, w chtërnym mieszkô wicy jak 750 000 lëdzy i mòcno rozwity je jindustrëjô, brëkùje baro wiele wòdë. Dłudżi czas bez ògrańczeniów bëłë wëzwëskiwónë pòdzémné wòdë. Przez przezmiarã eksploatacëji bëłë òne w znacznym gradze pòwëbieróné. Narëszonô bëła równowôga hidrologòwô. Pòd [[Gduńsk|Gduńskã]] i jegò òkòlém zrobił sã głãbòczi dół òbniżëniowi ò wiéchrzëznie bez mała 300&nbsp;km². Wòdë rzéków, chtërné mają wiele związków chemicznëch i w wiele za môłym gradze biologòwò òbczëszczoné kòmùnalné sztok, docérają do mòrza. Przez to òstała mòcno zatrëtô [[Gduńskô Hôwinga]]. Wiôldżi kwantum bakcylów glótowëch,chtërné ùnôszłë sã w wòdze ùniemòżniwało branié kąpiélë. We Władisławòwie – w czerënkù pôłniowò-pòrénszim òd pòrtu, w Nowim Pòrce i w [[Gdiniô|Gdini]] Òrłowie òd 64% do 92% pòbiérónëch próbków wòdë bëło za klasą abò w III klasë czëstoscë. Wiele kąpielëszczów mùszało bëc zamkłé. Tak bëło kòl [[Bôłt]]u w [[lëpińc]]u 2018 r. Òrganicznô materëjô a téż azot i fòsfór docérają do mòrza za pòstrzédzëzną rzéków. Ta rzôdzëzna, a téż wlewë òceanicznëch wòdów do [[Bôłt]]u i zmianë temperaturë wòdë prowadzą do periodnégò spôdaniégò abò rostu biomasë roscënów i zwiérzãtów w Gduńsczi Hôwindze i w ji sąsedztwie. W ùbògaconëch przez azot i fòsfór mòrzczich wòdach òsoblewò mòcno rozwijô sã planktón. Przez to na zôczątkù rosce kwantum òrganizmów, chtërné nim sã żëwią. Równak z czasã planktón sã tak rozrodzywô, że rëbë i jiné zwiérzãta nie są w sztãdze gò w całosce skònsumòwac. Nieżëwi planktón, chtëren òpôdô, przez dëgòwanié bakcylów rozkłôdô sã. Przez tã rzôdzëznã zmiésziwô sã kwantum krzisenia, a na dnie zjawiwô sã sarkòwòdzyk, chtëren trëje i wiele ôrtów rëbów mô ùniemòżlëwioné rozrodzywanié sã, a w skrôwnëch wëpôdkach to prowadzy do jich smiercy. Znaczny òbéńda Gduńsczi Głãbi bëła fùl sarkòwòdzyka. Na skùtk tich procesów w latach sédemdzesątëch i òsemdzesątëch nôwikszi zmianë nastałë w Pùcczi Hôwindze, nôsnôdszi i nôbarżi pòdajny na cësk zgnojeniów òbéńdze Gduńsczi Hôwindżi. [[Pùcczi kréz]] mô przë tim wësoczi wskôzywôcz zachòrzeniô lëdzy na reka. W Pùcczi Hôwindze nazebrało sã wiele trëjącëch związków to i jidealny czedës nierzchòwiszczé dlô wiele ôrtów rëbów stracëło swòją wôżnotã. Prawie ju nie bëło [[lasfòr]]a, [[Brzóna|brzónë]], [[wãgòrz]]a abò [[łosos]]a. Ù wiele rëbów bëło widzec znanczi chòrobów, do chtërnëch doprowadzało biwanié w zgnojonym òkrãżém. Wiôldzim zagrożeniém dlô mòrzczich wodów są wëcéczi sërégò òléju.Przëmiérno – 1 tona sërégò òléju pòòkriwô cenką légą wiéchrzëznã 12 km². Temù też nie dzëwi nas chùtkô jinterwencëjô przënôléżnëch mòrzczich służbów w wëpôdkù, wezmë na to awarëji przërëchtënków w bazé rzôdczëch òpôłów abò karëwôrtnégò zdrzëcaniô przez niejedné òkrãtë balastowëch wodów, w chtërnëch są resztczi sërégò òléju. W zurbanizowani conie gduńsczi krôjnë baro mòcno bëła zatrëtô atmòsféra. Przëłoziwałë sã do te wielny wërobné zakładë, a téż chëczowé gòspòdarztwa i tërlëkòwô rësznota. W pôrãdzesąt òsoblëwò ùprzikrzonëch dlô òkrążégò zakładach („Sarkòpòl”, rafinerëjô, elektrocepłowniô, cëkrowniô i jiné) pòwstôwało 264 000 ton parzënów i 59 000 ton gazowëch zaczapaniów na rok. Jindustria, gbùrzenié, transpòrt i jiné partë gòspòdarzënkù, a téż chëczowé gòspòdarztwa są pòczątkiem rozmaitégò szlachù òdpôdków, chtërné zgromadzoné w wëznaczonëch placach zajimają wiedno wikszi rëmie, a to przëłożiwô sã do degradacëji wiéchrzëznë zemi. Samé leno jindustriowé òdpôdczi, jak np. fòsfògipsë, sëpny pòpiołë ë szlaczi z energeticzi i cepłownictwa a téż mineralné parzënë nazebróné w wòjewództwie do 2003 rokù, wôżą przeszło 21 mln ton, a pòòkrëłë òbéńdã kòl 2,6&nbsp;km². Są stolemné òlérë z nalézeniém placów na wësëpiska smieców, bò na nich mòże żëc np. [[szpańsczi slënik]]. Té wësëpiska,chtërné jistnieją, są ju wnetka czësto wëzwëskóné, a na ùmôlowanié nowëch nié ma zgòdë lëdztwa, chtërno mieszkô w sąsedztwie bédowónëch môlów. Degradacëji òkrążégò, chtërna robi pòkroczi człowiek nie przëzérô sã pasywno, le podjimô corôz barzi skùtkòwné kroczi sparłãczoné z jegò óchrónią. Jinwesticjowé wëdôwczi na óchróniã òkrążégò i gòspòdarzënk wòdny pòstãpno rosną. Np. w 2005 rokù w całim pòmòrzczim wòjewództwie wëniosłë òglowò 2 329 mln zł, przë tim na óchróniã wiodra bëło przeznaczoné 34,2 mln zł, na sztokòwi gòspòdarzënk i óchróniô wòdów 1 624 mln zł,na gòspòdarzënk òdpôdkama, òchróniô i doprowadzenié wôrtnotë ùżëtny zemiów jak bëło przódë, a téż pòdzemnëch a wiéchrzëznowëch wòdów 27,7 mln zł, na wòdny gòspòdarzënk 50,6 mln zł. W latach 1990–2005 bëło rëszoné abò rozbùdwóné pôrãdzesąt kòmùnalnëch i jindustriowëch òbczëszczalniów sztokù. Jedna z nôwikszëch òbczëszczalniów – w Dãbògòrzim – zbiérô sztok z òbéńdë, na chtërné mieszkô kòl 400 000 lëdzy (z [[Gdiniô|Gdini]], [[Sopòt]]u, [[Rëmiô|Rëmi]], [[Réda|Rédë]], [[Wejrowò|Wejerowa]]). Òbczëszczalniô w [[Swôrzewò|Swôrzewie]] zbiérô i òbczëszcziwô sztok z [[Pùck]]a, [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]] i całégò Hélsczégò Półòstrowa. Pòdług [[Jan Mòrdawsczi|Jana Mòrdawsczégò]] (1999) òbéńda Kaszëbów je mało zatrëtô, òkòma przëmiérzno tamsamnëma jezorama i môlama, jak téż niechtërnëma kawałkama rzéków. Pòmôgô to rozwicu turisticzi. Bôczënk przërzesziwô sã tu do òchrónë przërodnégò òkrãżégò. Wërazã tegò je założenié parków i rezerwatów, ùznanié niechtërnëch òbiektów żëwy i miartwy przërodë za pamiątczi przërodë. Na Kaszëbach je cziledzesąt rezerwatów. Bliskò 1000 òbiektów pònazwóno mionama pamiątków przërodë (pòjedińczé drzewa, karna drzéw, aleje, [[Diôbli kam|eraticzi]] i jiné). == Media == [[Òbrôzk:Radio Kaszëbë.png|mały|[[Radio Kaszëbë]]]] [[Òbrôzk:Pomerania logo.svg|mały|cządnik spòlëznowò-kùlturalny [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]]]] [[Òbrôzk:Mòje Stronë logo.png|mały|pòrtal internetowi [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] (mojestrone.com)]] Niechtërné kaszëbsczé media: {{Kòlumnë|em=18|1= ;jistniejącé * [[Radio Kaszëbë]] – pierszô w dzejach [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëcznô]] radiowô rozsélnica, sprawny òd gòdnika 2004 rokù ** ''Na bôłtach ë w bòrach'' – kaszëbskòjãzëczny radiowi magazyn [[Pòlsczé Radio Gduńsk|Radia Gduńsk]] * [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]] – spòlëzno-kùlturowi miesãcznik wëdôwóny òd 1963 rokù przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Mòje Stronë (mojestrone.com)]] – [[Internet|internetowi]] pòrtal czësto pò kaszëbskù * [[Kurierbytowski.com.pl]] – [[Internet|internetowi]] cządnik, czedës dzélã pò kaszëbskù * [[Gazetakaszubska.org]] – pòlskòjãzëkòwô internetowô starna o pòmòrsczich wiadomòscach * [[Magazynkaszuby.pl]] – jinternetowi magazyn ò regionie, wëdarzeniach i historie Kaszëb * Kartuzy.info – môlowi jinternetowi serwis kartësczégò krézu * Koscierski.info – môlowi jinternetowi serwis kòscérsczégò krézu * Express kaszubski ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Ekspres'') – môlowi jinternetowi serwis w [[Kartuzë|Kartëzach]] * Kurier Kaszubski ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Kùriéra'') – môlowi tidzenik wëdôwóny na terenie kartësczégò i kòscérsczégò krézu * [[TV Półwysep|Telewizja Półwysep]] ({{jãz.|csb}} ''Zdrzélnik Półòstrów'') – môlowi zdrzélnik przëstãpnô na całczich Kaszëbach. * [[Twoja Telewizja Morska]] ({{jãz.|csb}} ''Twójô Mòrskô Telewizjô'') – môlowi zdrzélnik emitującô prògramë w kaszëbsczim jãzëkù * Kościerski Express ({{jãz.|csb}} ''Kòscérsczi Ekspres'') – kòscérsczé internetowé pismiono tématiczno sparłãczonô z westrzédnëch Kaszëb * NordaInfo.pl – òbéndowi wëdowiédny pòrtal nordowëch Kaszëb. * Szwajcaria-Kaszubska.pl – serwis, jaczi zajmô sã regionã i wëdarzeniama z Kaszëb ;nijistniejącé * [[Gryf (cządnik, 1908–1934)]] * [[Klëka (cządnik, 1937–1939)]] * [[Gazeta Kartuska (1922–1939)]] – magazyn [[Kaszëbskô Szwajcariô|Kaszëbsczi Szwajcarii]] * [[CSB TV]] – pierszô w dzejach kaszëbskô telewizjô * ''[[Rodnô Zemia (telewizyjny program)|Rodnô zemia]]'', ''[[Farwë Kaszëb (TVP3 Gduńsk)|Farwë Kaszëb]]'' i ''[[Tedë jo]]'' (biéżno) – kaszëbskòjãzëczné magazynë nadôwôné na antenie [[TVP3 Gduńsk]]. * [[Òdroda (1999–2006)|Òdroda]] – kaszëbskòjãzëczné nieregùlarné pismiono, wëdôwóny w latach 1999–2006 * [[Głos Kaszub]] }} == Znóny lëdze == Lëdze pòchôdający z Kaszëbsczi (w dzysdniowëch grańcach), abò z nią zrzeszony: {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Witóld Bòbrowsczi]] – pisôrz, artista, szkólny * [[Andrzéj Bronk]] – filozof * [[Jerzi Łisk]] – pòeta, mùzykańt i spiéwôk * [[Klémãs Bronk]] – pòlitikôrz, zakłôdôrz TOW Gryf Kaszubski/Gryf Pomorski * [[Arnóld Chrapkòwsczi]] – ksądz, generał Paulinów * [[Kónstantin Dominik]] – biskùp * [[Günter Grass]] – runita * [[Sylwiô Gruchała]] – florecëstka * [[Józef Jankòwsczi]] – ksądz, błogòsławiony Kòscoła rzimskòkatolëcczégò * [[Thomas Kantzow]] – pisôrz, pòeta * [[Benedikt Karczewsczi]] – chemik, doktor jinżinéra * [[Kadzmiérz Klawiter]] – pòlitikôrz * [[Riszard Kraùza]] – biznesman * [[Gerat Labùda]] – dzejownik * [[Czesłôw Lang]] – kòłownik * [[Aleksander Majkòwsczi]] – pisôrz, pòeta * [[Marión Majkòwsczi]] – architekt, pisôrz * [[Macéj Miecznikòwsczi]] – spiewôk * [[Rafał Mohr]] – aktór * [[Paul Nipkow]] – wënalôzôrz * [[Róman Paszka]] – żéglôrz * [[Janusz Reiter]] – diplomata * [[Józef Rogala Wëbicczi]] – ùsôdzca słowów pòlsczégò nôrodnégò himna * [[Jarosłôw Sellin]] – pòlitikôrz * [[Danuta Szténka]] – aktorka * [[Abdón Strëszôk]] – profesor weterinaryjnëch nôùków * [[Bruno Sënôk]] – socjologa, profesor * [[Władisłôw Szulëst]] – ksądz, dzejopisôrz * [[Donôld Tusk]] – pòlitikôrz * [[Edmùnd Wnuk-Lipińsczi]] – socjologa * [[Andrzéj Wrońsczi]] – biôtkôrz * [[Bernat Zëchta]] – ksądz, słowôrznik * [[Marta Żmùda-Trzebiatowskô]] – aktorka }} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Pòmòrskô]], [[Zôpadnô Pòmòrskô]] * [[Gôchë]] * [[Kòcéwskô]] * [[Krajnô]] * [[Bòrowiôcë]] * [[Zôbòrskô Zemia]] * [[Słowińcë]] * [[Słowińskô]] |col3= === Kaszëbizna === {{#categorytree:Kaszëbizna|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * Geograficzny atlas świata. 2 / [red. prowadz. Zofia Cukierska et al.]. Adres wydaw. Warszawa : Państ. Przedsiębiorstwo Wydaw. Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1991. (Kaszuby) * [[Jan Mòrdawsczi]]: Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb. dolmaczënk: Ida Czajinô, Róman Drzéżdżón, Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gdańsk Wydawn. Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gduńsk 2008. * Kaszëbë: Pojezierze Kaszubskie 1:50 000 / red. Urszula Wojciechowska, Tomasz Płatek, Katarzyna Bischoff ; treść turyst. [oprac.] Michał Kucharski, Anna Dalida, Blanka Lach ; tekst Anna Klimko ; zdj. Jacek Sztolcman [et al.] ; nazewnictwo kasz. Jerzy Treder ; Pracownia Kartograficzna Carta Blanca, Warszawa 2002 (Napis: pierwsza mapa po kaszubsku). * Agnieszka Dobrowolska. ''O nazwie Kaszuby''. „Onomastica”. t. IV, 1958. * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 145–146. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/film/mieszkamy_na_kaszubach * https://forum.mountblade.info/threads/kaszuby-czyli-kasz%C3%ABb%C3%AB-chce-wam-przybli%C5%BCy%C4%87.19497/ * https://gospodyni.com.pl/dzialy/swiat-po-kaszubsku * https://moje-morze.pl/slow-kilka-o-regionie-kaszubskim/ * [http://www.gdynia.kaszubi.pl/images/dodatkowe/ZKP%20Szczecin/plansza_2.pdf Kaszuby ...] {{Kòntrola}} {{Pòrtal}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë| ]] [[Kategòrëjô:Regionë Pòlsczi]] ikr3tic90z1a3c7r4zvx0dxvegauapu 4 1469 223789 223752 2026-11-06T14:40:41Z Terrus38 14026 223789 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Col3 |col1= === 🚧 === * [[:Wiki:1000|Wiki:1000]] * [[:Kategòrëjô:Do werifikacje|Do werifikacje]] * [[:Kategòrëjô:Dodac òpisënk òdjimka|Dodac òpisënk òdjimka]] * [[Wiki:Starnë brëkùjącé doprôcowaniô|Starnë brëkùjącé doprôcowaniô]] * [[:Kategòrëjô:Artikle, jaczé nót je napisac òd nowa|Artikle, jaczé nót je napisac òd nowa]] * [[:Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama|Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]] |col2= === [[Przédnô starna]] === * [[Szablóna:Wiész të]] * [[Szablóna:Articzel tidzenia]] <small>(+[[Wiki:Articzel tidzenia]])</small> * [[Wiki:Dolmaczënczi tidzenia]] * [[Moduł:Random stub/dane]] |col3= === Diskùsëjô === * [[Wiki:Karczma]] * [[Wiki:Tôfla ògłosów|Tôfla ògłosów]] * diskùsëjnô lësta: ([http://mail.wikipedia.org/mailman/listinfo/wikipl-l pòlskô]) * [https://discord.gg/xquqbPC6Y4%7C kaszëbsczi serwer Wikimediów] na [[Discord|Discordze]] }} {{Col3 |col1= === 🔨Nôrzãdzé === * [[Wiki:Szablónë]] * [[:Kategòrëjô:Do rëmniãcô]] |col2= === [[Wikipediô|Ò Wikipedie]] === * [[Wiki:FAQ|FAQ]] * [[Wiki:Czim Wikipediô nie je|Czim Wikipediô nie je]] * [[Wiki:Słowôrzk|Słowôrzk]] * [[Wiki:Piãc filarów]] * [[Wiki:Neùtralny pùnkt zdrzeniégò|Neùtralny pùnkt zdrzeniégò]] * [[Wiki:Midzëjãzëkòwô kòòrdinacjô|Midzëjãzëkòwô kòòrdinacjô]] * [[Wiki:Zladënk całi Wikipediji|Zladënk całi Wikipediji]] * [[Wiki:Normalizacjô kaszëbsczi terminologie]] |col3= === Òbaczë téż === * [[Wiki:Statistika]] * [[:Kategòrëjô:Nôpiérwi pò kaszëbskù]] * ''[[m:List of articles all languages should have|List of articles all languages should have]]'' * ''[[m:Slavopedia/100 zapisis, ktor vse Slavju Vikipedias dolzx imat|100 zapisis, ktor vse Slavju Vikipedias dolzx imat]]'' }} [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] [[eu:Wikipedia:WikiMediari buruz gaurkotasun-albisteak]] t4d0xlud8ujoxu13rl4eaot5k775ott 223794 223789 2026-11-06T14:48:35Z Terrus38 14026 223794 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Col3 |col1= === 🚧 === * [[:Wiki:1000|Wiki:1000]] * [[:Kategòrëjô:Do werifikacje|Do werifikacje]] * [[:Kategòrëjô:Dodac òpisënk òdjimka|Dodac òpisënk òdjimka]] * [[Wiki:Starnë brëkùjącé doprôcowaniô|Starnë brëkùjącé doprôcowaniô]] * [[:Kategòrëjô:Artikle, jaczé nót je napisac òd nowa|Artikle, jaczé nót je napisac òd nowa]] * [[:Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama|Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]] |col2= === [[Przédnô starna]] === * [[Szablóna:Wiész të]] * [[Szablóna:Articzel tidzenia]] <small>(+[[Wiki:Articzel tidzenia]])</small> * [[Wiki:Dolmaczënczi tidzenia]] * [[Moduł:Random stub/dane]] |col3= === Diskùsëjô === * [[Wiki:Karczma]] * [[Wiki:Tôfla ògłosów|Tôfla ògłosów]] * diskùsëjnô lësta: ([http://mail.wikipedia.org/mailman/listinfo/wikipl-l pòlskô]) * [https://discord.gg/xquqbPC6Y4%7C kaszëbsczi serwer Wikimediów] na [[Discord|Discordze]] }} {{Col3 |col1= === 🔨Nôrzãdzé === * [[Wiki:Szablónë]] * [[:Kategòrëjô:Do rëmniãcô]] |col2= === [[Wikipediô|Ò Wikipedie]] === * [[Wiki:FAQ|FAQ]] * [[Wiki:Czim Wikipediô nie je|Czim Wikipediô nie je]] * [[Wiki:Słowôrzk|Słowôrzk]] * [[Wiki:Piãc filarów]] * [[Wiki:Neùtralny pùnkt zdrzeniégò|Neùtralny pùnkt zdrzeniégò]] * [[Wiki:Midzëjãzëkòwô kòòrdinacjô|Midzëjãzëkòwô kòòrdinacjô]] * [[Wiki:Jak zladowac Wikipediã|Jak zladowac Wikipediã]] * [[Wiki:Normalizacjô kaszëbsczi terminologie|Normalizacjô kaszëbsczi terminologie]] |col3= === Òbaczë téż === * [[Wiki:Statistika]] * [[:Kategòrëjô:Nôpiérwi pò kaszëbskù]] * ''[[m:List of articles all languages should have|List of articles all languages should have]]'' * ''[[m:Slavopedia/100 zapisis, ktor vse Slavju Vikipedias dolzx imat|100 zapisis, ktor vse Slavju Vikipedias dolzx imat]]'' }} [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] [[eu:Wikipedia:WikiMediari buruz gaurkotasun-albisteak]] l2c6ep26fw0ftlpfdod656z22jn8rba 223795 223794 2026-11-06T14:48:54Z Terrus38 14026 223795 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Col3 |col1= === 🚧 === * [[:Wiki:1000|Wiki:1000]] * [[:Kategòrëjô:Do werifikacje|Do werifikacje]] * [[:Kategòrëjô:Dodac òpisënk òdjimka|Dodac òpisënk òdjimka]] * [[Wiki:Starnë brëkùjącé doprôcowaniô|Starnë brëkùjącé doprôcowaniô]] * [[:Kategòrëjô:Artikle, jaczé nót je napisac òd nowa|Artikle, jaczé nót je napisac òd nowa]] * [[:Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama|Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]] |col2= === [[Przédnô starna]] === * [[Szablóna:Wiész të]] * [[Szablóna:Articzel tidzenia]] <small>(+[[Wiki:Articzel tidzenia]])</small> * [[Wiki:Dolmaczënczi tidzenia]] * [[Moduł:Random stub/dane]] |col3= === Diskùsëjô === * [[Wiki:Karczma]] * [[Wiki:Tôfla ògłosów|Tôfla ògłosów]] * diskùsëjnô lësta: ([http://mail.wikipedia.org/mailman/listinfo/wikipl-l pòlskô]) * [https://discord.gg/xquqbPC6Y4%7C kaszëbsczi serwer Wikimediów] na [[Discord|Discordze]] }} {{Col3 |col1= === 🔨Nôrzãdzé === * [[Wiki:Szablónë]] * [[:Kategòrëjô:Do rëmniãcô]] |col2= === [[Wikipediô|Ò Wikipedie]] === * [[Wiki:FAQ|FAQ]] * [[Wiki:Czim Wikipediô nie je|Czim Wikipediô nie je]] * [[Wiki:Słowôrzk|Słowôrzk]] * [[Wiki:Piãc filarów|Piãc filarów]] * [[Wiki:Neùtralny pùnkt zdrzeniégò|Neùtralny pùnkt zdrzeniégò]] * [[Wiki:Midzëjãzëkòwô kòòrdinacjô|Midzëjãzëkòwô kòòrdinacjô]] * [[Wiki:Jak zladowac Wikipediã|Jak zladowac Wikipediã]] * [[Wiki:Normalizacjô kaszëbsczi terminologie|Normalizacjô kaszëbsczi terminologie]] |col3= === Òbaczë téż === * [[Wiki:Statistika]] * [[:Kategòrëjô:Nôpiérwi pò kaszëbskù]] * ''[[m:List of articles all languages should have|List of articles all languages should have]]'' * ''[[m:Slavopedia/100 zapisis, ktor vse Slavju Vikipedias dolzx imat|100 zapisis, ktor vse Slavju Vikipedias dolzx imat]]'' }} [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] [[eu:Wikipedia:WikiMediari buruz gaurkotasun-albisteak]] sl6smjo7wdxb4ssh4a5sytg7pboa3j2 14 1484 223845 222742 2026-11-06T16:55:25Z Terrus38 14026 223845 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Nôùka]] [[Kategòrëjô:Nôtëra]] 7tj4ebzjjvnpuu75j1zy57baf64qveq 4 2482 223787 202223 2026-11-06T14:40:15Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Wiki:Czim Wikipedijô nie je]] do [[Wiki:Czim Wikipediô nie je]]: pisënk 202223 wikitext text/x-wiki Wikipediô nie je: * '''Diskùsyjnym fòrum na kòżdą témã.''' Dlôte na diskùsyjnëch starnach je nót ògrańczac sã do diskùsje ò artiklach ë ò pisanim artiklów. Diskùtowac na jinszé témë mòże bùten Wikipedie, np. na [[Discord|Discordze]]. * '''Słowarzã.''' Nie piszemë artiklów jaczé miałëbë na célu bëc leno òpisënkã znaczënków słów ë jich ùżëcégò. Òd tegò je [http://csb.wiktionary.org Wikisłowôrz]. * '''Medium do ùprôwianiégò propagandë ë rozkòscérzaniégò swòjich pòzdrzatków.''' Wszëtczé artikle pisóné na Wikipedie mùszą bëc zgòdą z reglą neùtralnégò pòzdrzatkù. * '''Môlã dze mòże kritikòwac zachòwania ë pòzdrzatczi jinëch òsób.''' Tikô to sã przede wszëtczim biograficznëch artiklów. * '''Môlã dlô gwôsnégò priwatnégò artisticznégò ùtwórstwa.''' Piszemë tuwò encyklopediczné artikle jaczé miałëbë òpisëwac lëdzką wiedzbã, a nié priwatné pòzdrzatczi na żëcé abò ùtwórstwò jinszégò ôrtu. * '''Zbiérkã pòwrózków (bùtnowëch czë bënowëch).''' Dejade mòżemë pòdac na kùńc artikla pôrã pòwrózków do wôrtnëch starnów, jaczé zajimają sã òpisywóną témą. * '''Môlã do twòrzeniégò priwatny starnë, abò nórcëkã do przechòwiwaniô priwatnëch lopków.''' Do taczich célów bédëjemë pasowné internetowëch serwisë, jaczé sã tim zajimają kòmercyjno. * '''Môlã do ùprôwianiégò reklamë.''' Tikô to sã tak kòmercyjny reklamë, jak téż wszelejaczi jiny. Nie òznôczô to, że ni mòżemë pisac artiklów np: ò kònkretnëch firmach jak np: [[General Electric]], czë [[IBM]]. Taczi artikel ni mòże ale miec znanków reklamë ë mùszi bëc zgòdą z reglą neùtralnégò pòzdrzatkù. aqhrkq6iqrdzj0p71isq1owaixtzcdc 4 2499 223762 223069 2026-11-06T13:12:30Z Terrus38 14026 /* Kònsensus */ nowô sekcjô 223762 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô<br>Kat |"Kat:" is a very convenient shorthand (Wikimedia Commons uses "Cat:") |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) :Zapomniałem, dzięki @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] za przypomnienie, oto moje propozycje zmian inne niż w tabeli powyżej :{| class="wikitable" !ID !Stôré miono !Nowé miono !''Alias'' |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedie |''Diskùsëjô_$1'' |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrie |''Diskùsëjô_Kategòrëji'' |- |NS_MODULE |Moduł |Mòduł |''Moduł'' |- |NS_SPECIAL |Specjalnô |Specjalnô |''Szpecjalnô'' |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategóriô<br>Kategòrëjô<br>Kat |} :[[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:59, 7 ruj 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) :Jakno "powiązane tematy" lepi gwës "sparłãczoné témë" [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 08:27, 7 Séw 2026 (CEST) ::👍 [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 21:34, 9 Séw 2026 (CEST) == pòrénkòwi, pòrénczny, czë zawitrzny? == Jak lepiej? –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:04, 9 Séw 2026 (CEST) :Jakno "wschodni" to lepi wierã pòrénkòwi. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 15:07, 13 Séw 2026 (CEST) :Jô òsobisce nôbarżi lubiã ''pòrénczny'', ale ''pòrénkòwi'' téż jak nôbarżi git, ''zawitrzny'' to nié baro ùżiwónô fòrma. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 13:24, 23 Ruj 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Gąska = ''Amaranthus'' czë ''Tricholoma''? == ([[Gąska]] / [[Grzëbë#Galeriô]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 18:18, 15 Séw 2026 (CEST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:20, 21 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31065812 --> == Szląsczi etnolekt (wcześniej) → [[Szląsczi jãzëk]] (teraz) → [[Szląsczi etnolekt]] (docelowo) == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:20, 24 Séw 2026 (CEST) : Załatwione // [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:03, 24 Séw 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę ponownie usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. Proponuję również zablokowanie przeniesień tej strony w celu ukrócenia bezcelowych sporów z użytkownikami niemającymi merytorycznego wkładu w rozwój projektu. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:48, 28 Séw 2026 (CEST) ::: Strona została zabezpieczona przed edycją i przenoszeniem przez nowych użytkowników. <br>Generalnie zachęcam do przedyskutowania kwestii spornej i uzgodnienie wspólnego stanowiska zamiast wikłania się w wojny edycyjne. <br>Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 02:00, 29 Séw 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalne nazwy miesięcy == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Mianowicie [[MediaWiki:Jan]], [[MediaWiki:Feb]], [[MediaWiki:Mar]], [[MediaWiki:Apr]], [[MediaWiki:May]], [[MediaWiki:Jun]], [[MediaWiki:Jul]], [[MediaWiki:Aug]], [[MediaWiki:Sep]], [[MediaWiki:Oct]], [[MediaWiki:Nov]], [[MediaWiki:Dec]] – są już od dawna na translatewiki.net i dlatego widzimy '''Séw''' zamiast '''séw''': {{Translatewiki.net|Sep}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 23:52, 6 ruj 2026 (CEST) Wygląda na to, że tylko wrzesień istniał lokalnie (już usunąłem), reszta została usunięta w 2017. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:59, 8 ruj 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalą stronę [[MediaWiki:Aboutsite]] == Tłumaczenie powinno pochodzić z {{translatewiki.net|Aboutsite}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 15:13, 8 ruj 2026 (CEST) Po usunięciu jest to przekierowanie na hasło [[Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:37, 8 ruj 2026 (CEST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsjô]]) 11:28, 9 ruj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> == [[Repùblika Kòreji]]→[[Pôłniowô Kòreja]]; [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika]]→[[Nordowô Kòreja]] == Proponuję, aby oficjalne nazwy obu Korei zostały zastąpione ich nazwami potocznymi. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 14:00, 19 ruj 2026 (CEST) :Në to je w ùzusu wikszoscë Wikipediów, chòc niechtërne mają téż tak jak kaszëbskô – mie to wszëtkò równo. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 13:06, 23 ruj 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-10-28|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. Możesz pomóc [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate przetłumaczyć] treść tego baneru. '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-10-28|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj, aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to link ten będzie czerwony dłużej niż zwykle. Część skryptów uruchamiających się na dłużej zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 ruj 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Proszę usunąć lokalne strony [[MediaWiki:Helppage]] i [[MediaWiki:Portal-url]] == Tłumaczenia powinny pochodzić z {{translatewiki.net|Helppage}} i {{translatewiki.net|Portal-url}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 03:17, 2 lës 2026 (CET) == Nowi artikel == Dobri dzéń! Zrobił jem nowi artikel ò Tomaszu Kùpce. Baro proszã ò jegò jãzëkòwé sprôwdzenié, weryfikacjã i zatwierdzenié. Kaszëbsczi nie je mim rodnym jãzëkã, dlôte bãdã baro wdãczny za pòprawienié feli. Z góry dzãkùjã za pòmòc! Dzień dobry! Utworzyłem nowy artykuł o Tomaszu Kupce. Bardzo proszę uprzejmie o jego weryfikację językową i zatwierdzenie. Język kaszubski nie jest moim językiem ojczystym, dlatego będę bardzo wdzięczny za naniesienie ewentualnych poprawek językowych. Z góry dziękuję za pomoc! [[Brëkòwnik:JonekX|JonekX]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:JonekX|diskùsjô]]) 12:00, 2 lës 2026 (CET) :Mòjn! Dzãka za Twój wkłôd, articzel òstôł przeze mie ju ùprawiony, tej ju je w pòrządkù, pòzdrówk [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 12:31, 2 lës 2026 (CET) == Kònsensus (encyklopedicznosc, niekaszëbòpedicznosc) == Wzął jem sã përzinkã za ògarinanié metastarnów Wikipedie (tëch z reglama, wprowadzenim czim je Wikipediô ëtd.) Spòlëzna Discorda kaszëbsczi Wikipediô wierã mdze zgòdą, ale nie wszëtcë tu są na tim serwerze, tej pitóm barżi òficjalno, cobë béł kònsensus: # Jesta wa zgòdą, że kaszëbskô Wikipediô ≠ Kaszëbòpediô? Tj. wsôdzanié do artiklów niezrzeszonëch z Kaszëbama na mòrt kaszëbsczégò wątkù je niewskôzóné i głëpé (np. [[Róża (chòroba)]], [[Zamikôcz drodżi]] xD). Doch to nie są miónczi na ùżëcé słowa ''Kaszëbë'' w jak nôwikszi lëczbie artiklów. Nie jidze ò to, bë nie pisac ò Kaszëbach wicy jak na jinëch Wikipediach, czë bë nie pisac ò Kaszëbach w òglim, leno bë miec w tim ùmiôr, bë to nie zaczinało bëc karikaturą Wikipedie, tak jak to je dzysdnia przë wiele artiklach. # Jesta wa zgòdą, że mùszimë òbrobic kategòrie encyklopedicznoscë? Kòżdô szónëjącô sã Wikipediô je mô, i są òne brëkòwné, bë òddzelëc prosto to, co nadôwô sã na wikipedijny articzel, òd tegò, co sã nie nadôwô. Kò to je normalné zjawiszcze na kòżdi Wiki, że lëdze piszą artikle ò rzeczach mało jistotnëch, ò rzeczach, jaczé miałëbë prãdzy bëc sekcją szerszégò artikla, abò ò rzeczach totalno nie słëchającëch encyklopedie, kòl naju téż taczé artikle dô, ale ni ma klôr reglów co do te, jak je traktowac. Bédëjã wińc z jaczégòs startowégò pùnktu, np. [[:pl:Wikipedia:Encyklopedyczność|pòlsczé spòdlowé regle wikipedicznoscë]], a pózni je dopasowac do najich realiów i pòtrzebów. Pòzdrówk i liczã na òpinie jak nôwikszi lëczbë brëkòwników! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 14:12, 6 lës 2026 (CET) b7q1c33rom6z3hd03duie78lzzr6z4a 223763 223762 2026-11-06T13:14:47Z Terrus38 14026 /* Kònsensus (encyklopedicznosc, niekaszëbòpedicznosc) */ 223763 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô<br>Kat |"Kat:" is a very convenient shorthand (Wikimedia Commons uses "Cat:") |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) :Zapomniałem, dzięki @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] za przypomnienie, oto moje propozycje zmian inne niż w tabeli powyżej :{| class="wikitable" !ID !Stôré miono !Nowé miono !''Alias'' |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedie |''Diskùsëjô_$1'' |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrie |''Diskùsëjô_Kategòrëji'' |- |NS_MODULE |Moduł |Mòduł |''Moduł'' |- |NS_SPECIAL |Specjalnô |Specjalnô |''Szpecjalnô'' |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategóriô<br>Kategòrëjô<br>Kat |} :[[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:59, 7 ruj 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) :Jakno "powiązane tematy" lepi gwës "sparłãczoné témë" [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 08:27, 7 Séw 2026 (CEST) ::👍 [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 21:34, 9 Séw 2026 (CEST) == pòrénkòwi, pòrénczny, czë zawitrzny? == Jak lepiej? –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:04, 9 Séw 2026 (CEST) :Jakno "wschodni" to lepi wierã pòrénkòwi. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 15:07, 13 Séw 2026 (CEST) :Jô òsobisce nôbarżi lubiã ''pòrénczny'', ale ''pòrénkòwi'' téż jak nôbarżi git, ''zawitrzny'' to nié baro ùżiwónô fòrma. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 13:24, 23 Ruj 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Gąska = ''Amaranthus'' czë ''Tricholoma''? == ([[Gąska]] / [[Grzëbë#Galeriô]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 18:18, 15 Séw 2026 (CEST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:20, 21 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31065812 --> == Szląsczi etnolekt (wcześniej) → [[Szląsczi jãzëk]] (teraz) → [[Szląsczi etnolekt]] (docelowo) == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:20, 24 Séw 2026 (CEST) : Załatwione // [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:03, 24 Séw 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę ponownie usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. Proponuję również zablokowanie przeniesień tej strony w celu ukrócenia bezcelowych sporów z użytkownikami niemającymi merytorycznego wkładu w rozwój projektu. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:48, 28 Séw 2026 (CEST) ::: Strona została zabezpieczona przed edycją i przenoszeniem przez nowych użytkowników. <br>Generalnie zachęcam do przedyskutowania kwestii spornej i uzgodnienie wspólnego stanowiska zamiast wikłania się w wojny edycyjne. <br>Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 02:00, 29 Séw 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalne nazwy miesięcy == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Mianowicie [[MediaWiki:Jan]], [[MediaWiki:Feb]], [[MediaWiki:Mar]], [[MediaWiki:Apr]], [[MediaWiki:May]], [[MediaWiki:Jun]], [[MediaWiki:Jul]], [[MediaWiki:Aug]], [[MediaWiki:Sep]], [[MediaWiki:Oct]], [[MediaWiki:Nov]], [[MediaWiki:Dec]] – są już od dawna na translatewiki.net i dlatego widzimy '''Séw''' zamiast '''séw''': {{Translatewiki.net|Sep}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 23:52, 6 ruj 2026 (CEST) Wygląda na to, że tylko wrzesień istniał lokalnie (już usunąłem), reszta została usunięta w 2017. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:59, 8 ruj 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalą stronę [[MediaWiki:Aboutsite]] == Tłumaczenie powinno pochodzić z {{translatewiki.net|Aboutsite}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 15:13, 8 ruj 2026 (CEST) Po usunięciu jest to przekierowanie na hasło [[Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:37, 8 ruj 2026 (CEST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsjô]]) 11:28, 9 ruj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> == [[Repùblika Kòreji]]→[[Pôłniowô Kòreja]]; [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika]]→[[Nordowô Kòreja]] == Proponuję, aby oficjalne nazwy obu Korei zostały zastąpione ich nazwami potocznymi. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 14:00, 19 ruj 2026 (CEST) :Në to je w ùzusu wikszoscë Wikipediów, chòc niechtërne mają téż tak jak kaszëbskô – mie to wszëtkò równo. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 13:06, 23 ruj 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-10-28|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. Możesz pomóc [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate przetłumaczyć] treść tego baneru. '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-10-28|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj, aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to link ten będzie czerwony dłużej niż zwykle. Część skryptów uruchamiających się na dłużej zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 ruj 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Proszę usunąć lokalne strony [[MediaWiki:Helppage]] i [[MediaWiki:Portal-url]] == Tłumaczenia powinny pochodzić z {{translatewiki.net|Helppage}} i {{translatewiki.net|Portal-url}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 03:17, 2 lës 2026 (CET) == Nowi artikel == Dobri dzéń! Zrobił jem nowi artikel ò Tomaszu Kùpce. Baro proszã ò jegò jãzëkòwé sprôwdzenié, weryfikacjã i zatwierdzenié. Kaszëbsczi nie je mim rodnym jãzëkã, dlôte bãdã baro wdãczny za pòprawienié feli. Z góry dzãkùjã za pòmòc! Dzień dobry! Utworzyłem nowy artykuł o Tomaszu Kupce. Bardzo proszę uprzejmie o jego weryfikację językową i zatwierdzenie. Język kaszubski nie jest moim językiem ojczystym, dlatego będę bardzo wdzięczny za naniesienie ewentualnych poprawek językowych. Z góry dziękuję za pomoc! [[Brëkòwnik:JonekX|JonekX]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:JonekX|diskùsjô]]) 12:00, 2 lës 2026 (CET) :Mòjn! Dzãka za Twój wkłôd, articzel òstôł przeze mie ju ùprawiony, tej ju je w pòrządkù, pòzdrówk [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 12:31, 2 lës 2026 (CET) == Kònsensus (encyklopedicznosc, niekaszëbòpedicznosc) == Wzął jem sã përzinkã za ògarinanié metastarnów Wikipedie (tëch z reglama, wprowadzenim czim je Wikipediô ëtd.) Spòlëzna Discorda kaszëbsczi Wikipediô wierã mdze zgòdą, ale nie wszëtcë tu są na tim serwerze, tej pitóm barżi òficjalno, cobë béł kònsensus: # Jesta wa zgòdą, że kaszëbskô Wikipediô ≠ Kaszëbòpediô? Tj. wsôdzanié do artiklów niezrzeszonëch z Kaszëbama na mòrt kaszëbsczégò wątkù je niewskôzóné i głëpé (np. [[Róża (chòroba)]], [[Zamikôcz drodżi]] xD). Doch to nie są miónczi na ùżëcé słowa ''Kaszëbë'' w jak nôwikszi lëczbie artiklów. Nie jidze ò to, bë nie pisac ò Kaszëbach wicy jak na jinëch Wikipediach, czë bë nie pisac ò Kaszëbach w òglim, leno bë miec w tim ùmiôr, bë to nie zaczinało bëc karikaturą Wikipedie, tak jak to je dzysdnia przë wiele artiklach. # Jesta wa zgòdą, że mùszimë òbrobic kategòrie encyklopedicznoscë? Kòżdô szónëjącô sã Wikipediô je mô, i są òne brëkòwné, bë òddzelëc prosto to, co nadôwô sã na wikipedijny articzel, òd tegò, co sã nie nadôwô. Kò to je normalné zjawiszcze na kòżdi Wiki, że lëdze piszą artikle ò rzeczach mało jistotnëch, ò rzeczach, jaczé miałëbë prãdzy bëc sekcją szerszégò artikla, abò ò rzeczach totalno niesłëchającëch encyklopedie, kòl naju téż taczé artikle dô, ale ni ma klôr reglów co do te, jak je traktowac. Bédëjã wińc z jaczégòs startowégò pùnktu, np. [[:pl:Wikipedia:Encyklopedyczność|pòlsczé spòdlowé regle wikipedicznoscë]], a pózni je dopasowac do najich realiów i pòtrzebów. Pòzdrówk i liczã na òpinie jak nôwikszi lëczbë brëkòwników! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 14:12, 6 lës 2026 (CET) 4q2fub5ovnq5ti2h28pfh7psuymslw4 223764 223763 2026-11-06T13:16:08Z Terrus38 14026 /* Kònsensus (encyklopedicznosc, niekaszëbòpedicznosc) */ 223764 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô<br>Kat |"Kat:" is a very convenient shorthand (Wikimedia Commons uses "Cat:") |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) :Zapomniałem, dzięki @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] za przypomnienie, oto moje propozycje zmian inne niż w tabeli powyżej :{| class="wikitable" !ID !Stôré miono !Nowé miono !''Alias'' |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedie |''Diskùsëjô_$1'' |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrie |''Diskùsëjô_Kategòrëji'' |- |NS_MODULE |Moduł |Mòduł |''Moduł'' |- |NS_SPECIAL |Specjalnô |Specjalnô |''Szpecjalnô'' |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategóriô<br>Kategòrëjô<br>Kat |} :[[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:59, 7 ruj 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) :Jakno "powiązane tematy" lepi gwës "sparłãczoné témë" [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 08:27, 7 Séw 2026 (CEST) ::👍 [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 21:34, 9 Séw 2026 (CEST) == pòrénkòwi, pòrénczny, czë zawitrzny? == Jak lepiej? –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:04, 9 Séw 2026 (CEST) :Jakno "wschodni" to lepi wierã pòrénkòwi. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 15:07, 13 Séw 2026 (CEST) :Jô òsobisce nôbarżi lubiã ''pòrénczny'', ale ''pòrénkòwi'' téż jak nôbarżi git, ''zawitrzny'' to nié baro ùżiwónô fòrma. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 13:24, 23 Ruj 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Gąska = ''Amaranthus'' czë ''Tricholoma''? == ([[Gąska]] / [[Grzëbë#Galeriô]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 18:18, 15 Séw 2026 (CEST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:20, 21 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31065812 --> == Szląsczi etnolekt (wcześniej) → [[Szląsczi jãzëk]] (teraz) → [[Szląsczi etnolekt]] (docelowo) == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:20, 24 Séw 2026 (CEST) : Załatwione // [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:03, 24 Séw 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę ponownie usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. Proponuję również zablokowanie przeniesień tej strony w celu ukrócenia bezcelowych sporów z użytkownikami niemającymi merytorycznego wkładu w rozwój projektu. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:48, 28 Séw 2026 (CEST) ::: Strona została zabezpieczona przed edycją i przenoszeniem przez nowych użytkowników. <br>Generalnie zachęcam do przedyskutowania kwestii spornej i uzgodnienie wspólnego stanowiska zamiast wikłania się w wojny edycyjne. <br>Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 02:00, 29 Séw 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalne nazwy miesięcy == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Mianowicie [[MediaWiki:Jan]], [[MediaWiki:Feb]], [[MediaWiki:Mar]], [[MediaWiki:Apr]], [[MediaWiki:May]], [[MediaWiki:Jun]], [[MediaWiki:Jul]], [[MediaWiki:Aug]], [[MediaWiki:Sep]], [[MediaWiki:Oct]], [[MediaWiki:Nov]], [[MediaWiki:Dec]] – są już od dawna na translatewiki.net i dlatego widzimy '''Séw''' zamiast '''séw''': {{Translatewiki.net|Sep}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 23:52, 6 ruj 2026 (CEST) Wygląda na to, że tylko wrzesień istniał lokalnie (już usunąłem), reszta została usunięta w 2017. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:59, 8 ruj 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalą stronę [[MediaWiki:Aboutsite]] == Tłumaczenie powinno pochodzić z {{translatewiki.net|Aboutsite}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 15:13, 8 ruj 2026 (CEST) Po usunięciu jest to przekierowanie na hasło [[Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:37, 8 ruj 2026 (CEST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsjô]]) 11:28, 9 ruj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> == [[Repùblika Kòreji]]→[[Pôłniowô Kòreja]]; [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika]]→[[Nordowô Kòreja]] == Proponuję, aby oficjalne nazwy obu Korei zostały zastąpione ich nazwami potocznymi. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 14:00, 19 ruj 2026 (CEST) :Në to je w ùzusu wikszoscë Wikipediów, chòc niechtërne mają téż tak jak kaszëbskô – mie to wszëtkò równo. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 13:06, 23 ruj 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-10-28|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. Możesz pomóc [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate przetłumaczyć] treść tego baneru. '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-10-28|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj, aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to link ten będzie czerwony dłużej niż zwykle. Część skryptów uruchamiających się na dłużej zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 ruj 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Proszę usunąć lokalne strony [[MediaWiki:Helppage]] i [[MediaWiki:Portal-url]] == Tłumaczenia powinny pochodzić z {{translatewiki.net|Helppage}} i {{translatewiki.net|Portal-url}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 03:17, 2 lës 2026 (CET) == Nowi artikel == Dobri dzéń! Zrobił jem nowi artikel ò Tomaszu Kùpce. Baro proszã ò jegò jãzëkòwé sprôwdzenié, weryfikacjã i zatwierdzenié. Kaszëbsczi nie je mim rodnym jãzëkã, dlôte bãdã baro wdãczny za pòprawienié feli. Z góry dzãkùjã za pòmòc! Dzień dobry! Utworzyłem nowy artykuł o Tomaszu Kupce. Bardzo proszę uprzejmie o jego weryfikację językową i zatwierdzenie. Język kaszubski nie jest moim językiem ojczystym, dlatego będę bardzo wdzięczny za naniesienie ewentualnych poprawek językowych. Z góry dziękuję za pomoc! [[Brëkòwnik:JonekX|JonekX]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:JonekX|diskùsjô]]) 12:00, 2 lës 2026 (CET) :Mòjn! Dzãka za Twój wkłôd, articzel òstôł przeze mie ju ùprawiony, tej ju je w pòrządkù, pòzdrówk [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 12:31, 2 lës 2026 (CET) == Kònsensus (encyklopedicznosc, niekaszëbòpedicznosc) == Wzął jem sã përzinkã za ògarinanié metastarnów Wikipedie (tëch z reglama, wprowadzenim czim je Wikipediô ëtd.) Spòlëzna Discorda kaszëbsczi Wikipedie wierã mdze zgòdą, ale nie wszëtcë tu są na tim serwerze, tej pitóm barżi òficjalno, cobë béł kònsensus: # Jesta wa zgòdą, że kaszëbskô Wikipediô ≠ Kaszëbòpediô? Tj. wsôdzanié do artiklów niezrzeszonëch z Kaszëbama na mòrt kaszëbsczégò wątkù je niewskôzóné i głëpé (np. [[Róża (chòroba)]], [[Zamikôcz drodżi]] xD). Doch to nie są miónczi na ùżëcé słowa ''Kaszëbë'' w jak nôwikszi lëczbie artiklów. Nie jidze ò to, bë nie pisac ò Kaszëbach wicy jak na jinëch Wikipediach, czë bë nie pisac ò Kaszëbach w òglim, leno bë miec w tim ùmiôr, bë to nie zaczinało bëc karikaturą Wikipedie, tak jak to je dzysdnia przë wiele artiklach. # Jesta wa zgòdą, że mùszimë òbrobic kategòrie encyklopedicznoscë? Kòżdô szónëjącô sã Wikipediô je mô, i są òne brëkòwné, bë òddzelëc prosto to, co nadôwô sã na wikipedijny articzel, òd tegò, co sã nie nadôwô. Kò to je normalné zjawiszcze na kòżdi Wiki, że lëdze piszą artikle ò rzeczach mało jistotnëch, ò rzeczach, jaczé miałëbë prãdzy bëc sekcją szerszégò artikla, abò ò rzeczach totalno niesłëchającëch encyklopedie, kòl naju téż taczé artikle dô, ale ni ma klôr reglów co do te, jak je traktowac. Bédëjã wińc z jaczégòs startowégò pùnktu, np. [[:pl:Wikipedia:Encyklopedyczność|pòlsczé spòdlowé regle wikipedicznoscë]], a pózni je dopasowac do najich realiów i pòtrzebów. Pòzdrówk i liczã na òpinie jak nôwikszi lëczbë brëkòwników! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 14:12, 6 lës 2026 (CET) 2m5saf4o7vywtte9yopcuis0jx45336 0 3013 223816 221226 2026-11-06T15:14:03Z Terrus38 14026 223816 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk |farwa=E3A329 |farba=ffffff |apartne miono=kaszëbsczi jãzëk |kraj, òbénda1= [[Pòlskô]], [[Kanada]] |lëczba=89198 (wedle nôrodnégò spisënkù 2021) |môl=- |rodzëzna=[[Indoeùropejsczé jãzëczi]]<br /> * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] *** [[Lechicczé jãzëczi]] **** [[Pòmòrsczi jãzëk]] ***** Kaszëbsczi jãzëk |alfabét=[[łacyńsczi alfabét|łacyńsczi]] |kraj, òbénda2=Òd 2005 rokù w [[Pòlskô|Pòlsce]] [[regionalny jãzëk]], wprowadzony do 5 ùrzãdów gminë jakno [[pòmòcny jãzëk]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]] |agencëjô= [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]][http://www.kaszubi.pl/o/rjk/] |iso1=- |iso2=[http://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes-keyword.php?SearchTerm=csb&SearchType=ALL&Submit=Go] csb |iso3=[http://www.sil.org/iso639-3/codes.asp?order=639_3&letter=c csb] |sil=CSB [http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=csb] |kòd=csb |znankównik=Kaszëbskô |jãzëk=kaszëbsczi |znankòwnik2=kaszëbsczégò }} '''Kaszëbsczi jãzëk''' – [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczi]], [[Lechicczé jãzëczi|lechicczi]] jãzëk. Z prawnégò pòzdrzatkù je w Pòlsce òbéńdowim jãzëkã. Kaszëbsczi jãzëk brëkùje w domôcy kòmùnikacje 89,2 tës.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1M3NBlre4iJs6NM3ff9_Y-y_j-b-aolwP/view Grafika Głównégò Sztatisticznégò Ùrzãdu we Gduńskù] na spòdlim Nôrodnégò Òglowégò Spisënkù z 2021 rokù, Google Disk, przëstãp z 18.07.2026 r.</ref> òsób. Je jedurną żëwą pòòstałoscą słowiańsczich pòmòrsczich dialektów. Słëchô karnu [[Lechicczé jãzëczi|lechicczich jãzëków]]; je blësczi pòlsczémù jãzëkòwi a widzec je w nim téż cësk [[Dólnomiemiecczi jãzëk|dólnomiemiecczégò]]. Nôstarszi kaszëbsczi zôpisk pòchôdô z 1304 r., przë czim je to blós kaszëbskô fraza bënë łacyńsczégò tekstu. Za nôstarszé kaszëbsczi drëczi trzimóné są ''Duchowne piesnie Dra Marcina Luthera i inszich naboznich męzow'' [[Szëmón Krofej|Szëmóna Krofeja]] z 1586 rokù a ''Mały Catechism Niemiecko Wándalski abo Slowięski'' [[Michôł Pòntanus|Michała Pòntanusa]] z 1643 rokù, chòc wôrt je nadczidnąc, że są to pòlskòjãzëkòwé tekstë, jaczé zamikają w se [[Kaszëbizm|kaszëbizmë]], a nié tekstë zapisóné dëcht pò kaszëbskù<ref name="ele">''Gerald Stone:&nbsp;Cassubian. W:&nbsp;[http://www.google.com/books?id=CPX2xgmVe9IC&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Encyclopedia of the languages of Europe.]&nbsp;Glanville Price (red.).&nbsp;Oksford&#x3A;Blackwell,&nbsp;1998,&nbsp;s.&nbsp;49–50.'' ISBN&nbsp;0-631-19286-7''.''</ref>. Prekùrsorã mòderny kaszëbsczi pismieniznë béł ale [[Florión Cenôwa]], aùtór wëdónégò w 1879 rokù w [[Pòznanié|Pòznanim]] dokazu pt. ''Zarés do Grammatikj Kašébsko-Słovjnskjè Mòvé''. Kaszëbsczi jãzëk fónksnérëje tak w fòrmie òdmianów ò nisczim prestiżu, włôscëwim dlô wiesczich òbéńdów, jak i w fòrmie [[Sztandardowi jãzëk|sztandardowégò jãzëka]], brëkòwónégò w lëteraturze, szkòłowi edukacji a akademicczim diskùrsu<ref>Nicole&nbsp;Dołowy-Rybińska'', [http://books.google.com/books?id=FKwlDwAAQBAJ&pg=PA133 „Nikt za nas tego nie zrobi”. Praktyki językowe i kulturowe młodych aktywistów mniejszości językowych Europy,] Torń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2017, s. 133,'' ISBN&nbsp;978-8-3231-3722-1'','' OCLC''&nbsp;''1003893171''.''</ref><ref name="d">''Nicole&nbsp;Dołowy-Rybińska, [http://books.google.com/books?id=lQ9UDgAAQBAJ&pg=PA188 The Kashubian language past and present: between compulsory assimilation and regional recognition], [w:] Delyn&nbsp;Day, Poia&nbsp;Rewi, Rawinia&nbsp;Higgins (red.), The Journeys of Besieged Languages, Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 2016, s. 179–194,'' ISBN&nbsp;978-1-4438-7087-0'','' ISBN&nbsp;978-1-4438-9943-7'','' OCLC''&nbsp;''965475918 ''({{jãz.|en}}), zdrzë s. 188.''</ref>. Kòdifikacjô kaszëbsczi lëteracczi normë wcyg warô, a wôżną ji cezurą bëło ùstalenié terôczasny òrtografie we wënikù kómpromisu z 1996 rokù. == Sztatus kaszëbsczégò jãzëka == === Prawny sztatus === Prawny sztatus kaszëbsczégò w Pòlsce regùlëje ùstôw z 6 stëcznika 2005 {{skr.|rokù}} ò nôrodnëch a etnicznëch mniészëznach a òbéńdowim jãzëkù, òpisëjącë gò jakno [[òbéńdowi jãzëk]]<ref name="ustawa">Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 {{skr.|rokù}} o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym ({{Dziennik Ustaw|2026|75}}).</ref>. Zgòdą z ùstawã to dô mòżlëwòsc brëkòwaniô w gminnëch ùrzãdach, òkòma [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczégò jãzëka]], kaszëbsczégò jakno pòmòcniczégò jãzëka – pierszô dokòna te [[gmina Parchòwò]] leżącô w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]]. W 2003 rokù kaszëbsczémù jãzëkòwi òstôł nadóny trzëlëtrowi midzënôrodny kòd CSB wedle normë [[ISO 639]]-2. 1 czerwińca 2009 {{skr.|rokù}} w Pòlsce zaczã dzejac [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków|Eùropejskô kôrta regionalnëch abò mniészëznowëch jãzëków]]<ref name="karta">Europejska Karta języków regionalnych lub mniejszościowych, sporządzona w Strasburgu dnia 5 listopada 1992 {{skr.|rokù}} ({{Dziennik Ustaw|2009|137|1121}}).</ref>. Zgòdą z przëjimnionym w czerwińcu 2015 rokù ùstawã ò òbéńdowim jãzëkù to miało dac pòzwòlenié na brëkòwanié ne jãzëka nié le w gminnëch ùrzãdach, ale téż krézowëch. Prezydent RP [[Andrzéj Duda]] zawetowôł równak ùstôw [[27 pazdzérznika|27 pajicznika]] 2015 roku i nie wszedł òn w żëcé<ref>''Bogusław&nbsp;Wyderka, Joanna&nbsp;Dybowska, Kazimierz&nbsp;Szczygielski, Wiktor&nbsp;Krajniak, Maria&nbsp;Wagińska-Marzec, Rocznik Ziem Zachodnich: Tom 2, Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” [przëstãp 2020-06-07] ({{jãz.|pl}}).''</ref>. === Kaszëbsczi jãzëk w edukacje === W szkòłowim rokù 2025-2026 to dało 374 szkòłë, w jaczich 25 252 szkòlôków ùczi sã kaszëbsczégò jãzëka<ref name="gkasz">https://dane.gov.pl/pl/dataset/276,nauka-jezykow-mniejszosci-narodowych-etnicznych-i-jezyka-regionalnego/resource/1593258/table?page=1&per_page=20&q=jezykmniejszo%C5%9Bci%20kaszubski&sort=col21</ref><ref>https://www.facebook.com/kaszubi/posts/pfbid02xq1U4JptnSyUXWDePncrpy3E4oerqoxiPBHDWxKCoTfrPrb9KDgoHe5yjKruhuL9l</ref>. Òd 2005 rokù jistnieje mòżebnosc zdôwaniô z niegò maturalnégò egzaminu<ref name="cke">''[http://www.cke.edu.pl/podstrony/inform_matur/kaszubski.pdf Informator maturalny od 2005 roku z języka kaszubskiego].&nbsp;Centralna komisja egzaminacyjna.''</ref>. Pò kaszëbskù wëdôwóné je zacht lëteraturë, cządniczi, emitowóné są regionalné radiowé a telewizyjné programë. W kaszëbsczim jãzëkù twòrzoné są rozmajité internetowé zamkłoscë na platfòrmach taczich jak [[YouTube]], [[Facebook]], [[Instagram]] czë [[TikTok]], kaszëbsczi brëkòwóny biwô téż w reklamach. Pò kaszëbskù òdprôwiónô je téż lëturgiô słowa w pòniechtërnëch kòscołach. Na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] òd 2009 rokù na czerënkù pòlskô filologiô prowadzonô bëła szkólnô szpecjalnosc – naùczanié pòlsczégò jãzëka a wiedzë ò kaszëbsczim jãzëkù a kùlturze ([[kaszëbistika]])<ref name="ug">[https://web.archive.org/web/20130804202709/http://www.polonistyka.fil.ug.edu.pl/pl/oferta_studiow/ Oferta studiów''.'']''&nbsp;Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego.&nbsp;[przëstãp 2010-05-08].&nbsp;[[http://www.polonistyka.fil.ug.edu.pl/pl/oferta_studiow zarchiw]. &nbsp;2013-08-04].''</ref>. W 2014 roku pòwstôł równak apartny czerënk: [[kaszëbskô etnofilologiô]], czësto namieniony kaszëbiznie. Prowadzenié tegò zortu sztudiów je wëpôłnienim 8. artikla òbrzészny w Pòlsce [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków|Eùropejsczi kôrtë regionalnëch i mniészëznowëch jãzëków]], jaczi tikô sã mòżebnoscë nôùczi òbéńdowëch jãzëków na wszëtczich niwiznach – òd [[Dzecnica|przedszkólny]] do [[Ùniwersytet|ùniwersytecczi]]. === Klasyfikacyjné kòntrowersje === [[Òbrôzk:Polska-dialekty_wg_Urbańczyka.PNG|mały|300x300px|Kaszëbskô mòwa na kôrce pòlsczich dialektów wedle [[Stanisłôw Ùrbańczik|Stanisława Ùrbańczika]]]] W XIX w. zaczãłë pòjawiac sã pierszé głosë ò apartnoce kaszëbsczi mòwë jakno samòstójnégò słowiańsczégò jãzëka. W XX stalatim wikszosc pòlsczich [[Lingwistika|jãzëkòznajarzów]] bëło bòga, co kaszëbskô mòwa słëchô pòlsczémù jãzëkòwi na niwie dialektu. Dzysdnia w lingwistice kaszëbskô mòwa traktowónô je jakno samòstójny jãzëk<ref name="hall">''T.A.&nbsp;Hall.&nbsp;Typological generalizations concerning secondary palatalization.&nbsp;„Lingua”.&nbsp;110&nbsp;(1),&nbsp;s.&nbsp;1–25,styczeń 2000.&nbsp;Elsevier Science B.V.'' DOI'':'' 10.1016/S0024-3841(99)00017-0''.&nbsp;ISSN&nbsp;0024-3841.''</ref><ref name="rubach">Jerzy&nbsp;Rubach''.&nbsp;Polish palatalization in derivational optimality theory.&nbsp;„Lingua”.&nbsp;113&nbsp;(3),&nbsp;s.&nbsp;197–237,&nbsp;marzec 2003.&nbsp;Elsevier Science B.V.'' DOI'':'' 10.1016/S0024-3841(02)00054-2''.&nbsp;ISSN&nbsp;0024-3841.''</ref><ref name="zb">''Zofia&nbsp;Brzostek:&nbsp;Palatalizacja obstruentów w teorii optymalności z perspektywy języków angielskiego i kaszubskiego (doktorsczi dokôz).&nbsp;Warszawa&#x3A;Uniwersytet Warszawski,&nbsp;2007.''</ref><ref name="kk">''Kazutaka&nbsp;Kurisu.&nbsp;Palatalisability via feature compatibility.&nbsp;„Phonology”.&nbsp;26,&nbsp;s.&nbsp;437–475,&nbsp;2009.Cambridge University Press.'' DOI'':'' 10.1017/S0952675709990236''.&nbsp;ISSN&nbsp;0952-6757.''</ref>, tej-sej ze zastrzégą, co niechtërny badérowie klasyfikùją gò jakno pòlsczi dialekt<ref name="stone">Gerald Stone:&nbsp;Cassubian. W:&nbsp;''The Slavonic languages''.&nbsp;Bernard Comrie, Greville G. Corbett (red.).&nbsp;Londin/Nowi Jork&#x3A;&nbsp;Routledge,1993,&nbsp;s.&nbsp;759–794. ISBN&nbsp;0-415-04755-2.</ref>. To dô równak téż XXI-wieczné dokazë, w jaczich wësënionô je téza ò pòstrzédnym sztatusu kaszëbiznë midzë samòstójnym jãzëkã a pòlsczim dialektã<ref name="kash">''Kashubian and Slovincian. W:&nbsp;Roland Sussex, Paul V. Cubberley:&nbsp;The Slavic languages.&nbsp;Cambridge&#x3A;Cambridge University Press,&nbsp;2006,&nbsp;s.&nbsp;97–98.'' ISBN&nbsp;978-0-521-22315-7''.''</ref>. Sytuacjô kaszëbsczégò a pòlsczégò jãzëka biwô przërównywónô do sytuacje [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczégò]] a [[Rusczi jãzëk|rusczégò jãzëka]] w XX w. abò dólnomiemiecczégò a wësokòmiemiecczégò<ref name="kash" />. Czesczi lingwista Vít Dovalil pòdôwô kaszëbsczi jãzëk jakno eszczisz dialektizowóny (z dejologicznëch przëczënów), trzimiącë jegò sytuacjã za jistną jak relacjô midzë regionalnyma jãzëkama [[Francjô|Francje]] a [[Francësczi jãzëk|francësczim jãzëkã]] czë [[Sardińsczi jãzëk|sardińsczim]] a [[Italsczi jãzëk|włosczim jãzëkã]]<ref name="dovalil2017">Vít&nbsp;Dovalil'', Jazyk typu Ausbau – Jazyk typu Abstand, [w:] Petr&nbsp;Karlík,'' Marek&nbsp;Nekula'','' Jana&nbsp;Pleskalová ''(red.), Nový encyklopedický slovník češtiny, 2017 ({{jãz.|cs}}).''</ref>. To dô téż teòriã, wedle jaczi kaszëbsczi béł dôwni apartnym jãzëkã, ale òb czas swòjégò rozwiju pòlsczi jãzëk wëwiarł na nim tak wiôldżi cësk, że z synchroniczny perspektiwë mòże na niegò zdrzec jakno na pòlsczi dialekt. Sëlné zjinaczi pòd cëskã jãzëkòwégò kòntaktu drãgò je ùjic w ramë tradicyjny klasyfikacje, z czegò dzélã wënikają niechtërne wątplëwòtë co do sztatusu kaszëbsczégò jãzëka<ref>''Mariusz&nbsp;Filip, Od Kaszubów do Niemców: Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii, Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 2012, 125, przëp. 121,'' ISBN&nbsp;978-83-63795-09-2'','' OCLC''&nbsp;''855590144''.''</ref>. == Pisënk == {{Apartny articzel|Kaszëbsczi alfabét}} [[Florión Cenôwa]], badéra kaszëbiznë a pierszi mòderny kaszëbsczi dzejôrz ë aùtór, stwòrził do zapisënkù kaszëbsczégò jãzëka apartny alfabet, chtëren miôł bëc dopasowóny do jegò fòneticznëch znanków. Pisënk ten nie zwëskôł ale wikszi pòpùlarnotë i pózniészi aùtorzë, {{skr.|np.}} [[Hieronim Derdowsczi|Jarosz Derdowsczi]] zapisowelë kaszëbsczi jãzëk pòlsczim alfabetã, co miało bëc przëstãpniészé dlô czëtińców. W pózniészich latach fónksnérowałë pisënczi mdącé kòntinuacją Cenôwiny szkòłë pismieniznë (brëkòwóné {{skr.|m.jin.}} przez [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]], [[Jón Kôrnowsczi|Jana Kôrnowsczégò]], [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]], [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]) a téż pisënczi blëższé pòlsczi òrtografii (brëkòwóné {{skr.|m.jin.}} przez [[Jón Kôrnowsczi|Jana Kôrnowsczégò]], [[Sztefón Bieszk|Sztefana Bieszka]], [[Bernat Zëchta|Bernata Zëchtã]]). 13 maja 1996 rokù òstôł pòdpisóny ''Protokół uzgodnień co do zasad pisowni kaszubskiej –'' kómpromis, chtërnégò brzadã bëło pòwstanié dzysdniowi kaszëbsczi òrtografie<ref>Kożyczkowska A., Ellwart J., ''[https://przegladpedagogiczny.ukw.edu.pl/archive/article/88/1/article.pdf „Obowiązkiem każdego obywatela jest być najpierw dobrym państwowcem”¹. Obywatelstwo i/a etniczność czytana w świetle koncepcji państwa i wychowania państwowego Kazimierza Sośnickiego (aspekty)]'' ({{jãz.|pl}}) [w:] Przegląd Pedagogiczny, 2018, numer 2; Bëdgòszcz, 2018</ref>. Łącził òn òba żochë i regùlowôł diskùsyjné kwestie jak: 1. zôpis nosowégò samòzwãkù jakno ''ã'' 2. zôpis ôrtu ''czedë, dżąc'' (nié: ''cziedë, dżiąc'' ani ''kjedë, gjąc'') ; 3. pisanié ''ł'' w fòrmach ùszłégò czasu ôrtu ''mógł, rzekł, piekł''; 4. całownô rezygnacjô ze znakù j w mitczący fónkcji; 5. pisanié samòzwãków u i o na zôczątkù słowa i pò spółzwãkach p, b, m, w, f k, g, ch (téż h) wedle ùznaniô: bez sztriszka abò ze sztriszkã (pòtemù RKJ zmienia pòdéńscé, dzysdnia zgòdą z ji doradama mùszi pisac sztriszk wiedno w taczich przëpôdkach)<ref>Pomierska, J., Pažđerski, D.V., Treder, J. ''Jãzëk kaszëbsczi'', str. 247 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié. Gduńsk, 2015</ref>. [[Òbrôzk:Kashubian_keyboard_layout.png|mały|230x230px|Kaszëbsczi ùkłôd kluczplatë]] Kaszëbsczi alfabet skłôdô sã z 31 lëtrów a [[Digraf|digrafë]] ''ch'', ''cz'', ''dz'', ''dż'', ''rz'' i ''sz'': {| class="standard" cellpadding="5" style="font-size: 1.3em; line-height: 2.5em; text-align: center;" | style="«width:3em;»" |Aa | style="«width:3em;»" |[[Ą|Ąą]] | style="«width:3em;»" |[[Ã|Ãã]] | style="«width:3em;»" |Bb | style="«width:3em;»" |Cc | style="«width:3em;»" |Dd | style="«width:3em;»" |Ee | style="«width:3em;»" |[[É|Éé]] | style="«width:3em;»" |[[Ë|Ëë]] | style="«width:3em;»" |Ff |- | style="«width:3em;»" |Gg | style="«width:3em;»" |Hh | style="«width:3em;»" |Ii | style="«width:3em;»" |Jj | style="«width:3em;»" |Kk | style="«width:3em;»" |Ll | style="«width:3em;»" |[[Ł|Łł]] | style="«width:3em;»" |Mm | style="«width:3em;»" |Nn | style="«width:3em;»" |[[Ń|Ńń]] |- | style="«width:3em;»" |Oo | style="«width:3em;»" |[[Ò|Òò]] | style="«width:3em;»" |[[Ó|Óó]] | style="«width:3em;»" |[[Ô|Ôô]] | style="«width:3em;»" |Pp | style="«width:3em;»" |Rr | style="«width:3em;»" |Ss | style="«width:3em;»" |Tt | style="«width:3em;»" |Uu | style="«width:3em;»" |[[Ù|Ùù]] |- | style="«width:3em;»" |Ww | style="«width:3em;»" |Yy | style="«width:3em;»" |Zz | style="«width:3em;»" |[[Ż|Żż]] |} [[Òbrôzk:Plaque_with_Lord's_Prayer_in_Kashubian_language_in_Oliva_Cathedral_in_Gdańsk.jpg|mały|294x294px|Plata z mòdlëtwą Ò''jcze Nasz'' w [[Archikatédra gduńskô|Archikatedrze w Òlëwie]]]] === Zabëtczi kaszëbsczi pismieniznë === {{Apartny artikel|Kaszëbskô lëteratura}} [[Òbrôzk:638368_Wejherowo-pałac_02.jpg|mały|255x255px|[[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]] òbsôdô jedne òd nôwikszich zbiérów zrzeszonëch z kaszëbizną]] * W akce przekôzaniégò wsë [[Bòrkòwò (sławieńsczi kréz)|Bòrkòwò]] klôsztorowi w [[Mòrsczé Bùkòwò|Bùkòwie]] z 1304 rokù pòjawiłë sã pierszé słowa zapisóné pò kaszëbskù: „Wenzeke '''''prawi curriwi sin''''' de Solkowe” (Wickò, prawi kùrwi syn ze [[Sëlëchòwò (sławieńsczi kréz)|Sëlëchòwa]]). To dô równak wątplëwòtë, czë kaszëbskô wstôwka do łacyńsczégò tekstu bëła tam òd wiedna, czë nie òsta dopisónô pózni w òdpisu aktu<ref>Bądkowski, L. (1976). ''Odwrócona kotwica''. ({{jãz.|pl}}) Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wrocłôw, Warszawa, Krakòwò, Gduńsk, 1976; str. 129</ref>. * 1586 – ''Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode'', Tetzner 1896: z dolmaczeniô bëtowsczégò pòpa [[Szëmón Krofej|S. Krofeja]]. * Przechòwiwóny w Państwòwim Archiwùm we Szczecënie tekst lenny przësëdżi z 1618, skłôdóny przez szlachtã z pòréncznégò partu [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|Pòmòrsczi]] biwô òpisowóny jakno pòlsczi<ref>''[https://web.archive.org/web/20161002044829/http://zamek.szczecin.pl/sladami/sladami/archiwalia/nowozytne.html Śladami książąt pomorskich – In den Fußstapfen der Pommerschen Herzöge] [online], zamek.szczecin.pl[przëstãp 2017-11-24] [[http://zamek.szczecin.pl/sladami/sladami/archiwalia/nowozytne.html zarchiw]. 2016-10-02].''</ref> abò kaszëbsczi<ref>''Jarosław&nbsp;Kociuba:&nbsp;Pomorze – Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach Księstwa Pomorskiego.Szczecin&#x3A;&nbsp;Walkowska Wydawnictwo,&nbsp;2012,&nbsp;s.&nbsp;38.'' ISBN&nbsp;978-83-61805-49-6''.''</ref>. * 1643 – ''Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá'', [[Gduńsk]] 1643. Napisóné przez smôłdzyńsczégò pòpa, [[Słëpsk|słëpczana]] [[Michôł Pòntanus|Michała Pòntanusa]]. * 1643 – ''TRAGEDİA O BOGACZV Ÿ ŁAZARZV z Pisma swiętego wÿięta ÿ Nowo wier∫zęm opisana Polskim'' – dzeło napisóné je pò pòlskù, równak wëstãpiwô tam pòstacjô Kaszëbë Sobieraja, w chtërnégò kwestiach to dô [[Kaszëbizm|kaszëbizmë]]<ref>Kaszëbsczi Institut, [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zabytki-jezyka-kaszubskiego/ Zabytki języka kaszubskiego], Kaszubopedia ({{jãz.|pl}}), przëstãp z 18.07.2026 r.</ref>. * Smôłdzyńsczé perikòpë, òbrobioné a wëdóné przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinzã]], [[Berlëno]] (''pòrénczné'') 1967. * ''Stôrokaszëbsczi piesnik'', òbrobiony a wëdóny przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinzã]], [[Berlëno]] (''pòrénczné'') 1967. * ''Przësëdżi słowińsczé z Wierzchòcëna,'' òbrobioné przez [[Hana Pòpòwskô-Tabòrskô|Hanã Pòpòwską-Tabòrską]] w 1961. == Znanczi kaszëbsczégò jãzëka == [[Òbrôzk:Dëbeltjãzëkòwi nôdpis na pòżdôwkù w Pùckù.jpg|mały|Dëbeltjãzëkòwi nôdpis na aùtobùsowim pòżdôwkù w [[Pùck|Pùckù]]]] Kaszëbsczi jãzëk wëkazëje wiele pòspólnëch znanków z [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkã]] a jegò gwarama. Dlô pòniechtërnëch badérów je to dokôz na brak apartnotë tëch mòwów. Ne pòdobieństwa swiôdczą o blësczim skrewnienim jãzëków, pòchôdanié z [[Lechicczé jãzëczi|karna lechicczich jãzëków]] a cëskù pòlaszëznë, tak sztandardowi, jak nordowòpòlsczich gwarów. Dzél znanków, taczich jak afrikatizacjô mitczich welarnëch spółzwãków w kaszëbiznie doprzëszedł z [[Bòrowiackô gwara|bòrowiacczich gwarów]]<ref name="afr">''Halina&nbsp;Karaś, Afrykatyzacja spółgłosek tylnojęzykowych k’, g’, [w:] Halina&nbsp;Karas, [https://web.archive.org/web/20131115005339/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=289&Itemid=58 Leksykon], [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28][[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=289&Itemid=58 zarchiw]. 2013-11-15].'' </ref>, a bëtny je téż w [[Krajeńskô gwara|krajeńsczi gwarze]]. To dô téż òdwrotné przëmiarë (np. [[kaszëbienié]] w lubawsczich gwarach<ref name="lub">''Agnieszka&nbsp;Kozłowska, Aleksandra&nbsp;Zimmer, Katarzyna&nbsp;Sucajtys, [https://web.archive.org/web/20131115005247/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=650&Itemid=16 Gwara regionu,] [w:] Halina&nbsp;Karas, Opis dialektów polskich, [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28] [[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=650&Itemid=16 zarchiw]. 2013-11-15].'' </ref>. Przejimanié pòlsczich znanków przez brëkòwników kaszëbsczégò jãzëka zwóné je [[Pòlaszenié|pòlaszenim]] a ùznôwóné je colemało za jãzëkòwą felã. Òb czas rozwiju [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczich mòwów]], jedne znanczi mieniałë sã równoległo, a ewòlucjô drëdżich dąża jinszima stegnama. W przërównanim z rekònstruòwónyma [[Prasłowiańsczi jãzëk|prasłowiańsczima]] a pralechicczima znankama, rozwij kaszëbsczégò jãzëka charakterizëje: * dzélowé ùtrzimanié fòrmë '''TarT''' z prasłowiańsczégò '''TorT''': {{skr.|np.}} ''gard, parmiéń, darga'' ({{jãz.|pl}} ''gród, promień, droga'', {{jãz.|cs}} ''hrad, pramen, dráha'', {{jãz.|uk}} ''го́род,'' ''по́ромінь, доро́га'' [horod, pòromiń, doroha]) * w nordowëch gwarach zmitczony spółzwãk przed '''ar''' pòchôdającym z szlabizotwórczégò r, {{skr.|np.}} ''cwiardi, czwiôrtk'', (pôłniowòkaszëbsczé ''twardi, czwôrtk'', {{jãz.|pl}} ''twardy, czwartek'', {{jãz.|sk}} ''tvrdý, štvrtok'') * felënk rësznégò '''e''' w nazéwôczu słowów kùńczącëch sã fòrmantama -k, -c, {{skr.|np.}} ''przódk, kùńc'' ({{jãz.|pl}} ''przodek, koniec'', {{jãz.|sk}} ''predok, koniec'', {{jãz.|hbs}} ''predak, konac'') * [[kaszëbienié]], czëlë przéńscé dôwnëch ''ć'', ''ś'', ''ź'', ''dź'' w ''c'', ''s'', ''z'', ''dz'', {{skr.|np.}} ''swiat, zëma, zemia, rodzëc'' ({{jãz.|pl}} ''świat, zima, ziemia, rodzić'') * dzélowé przemiészanié sã kòntinuantów grëpów '''TelT''' a '''TolT''' (w różnym stãpieniu zanôléżno òd gwarë), np.: młoc, płoc, ({{jãz.|pl}} ''mleć, pleć'') Nôszerzi wëstãpòwało w wëmiarłim [[Słowińsczi dialekt|słowińsczim dialekce]], {{skr.|np.}} ''młókò'' (‘mlékò’) * zachòwanié rësznégò akcentu w nordowëch gwarach (szlachòwno jak w [[Rusczi jãzëk|rusczim]]) * inicjalny akcent w pôłniowim dialekce (szlachòwno jak pò [[Stôropòlsczi jãzëk|stôropòlskù]] abò [[Czesczi jãzëk|czeskù]]) * przéńscé dôwnëch krótczich *i *u *y we szwã, zapisowóną jakno '''ë''', {{skr.|np.}} ''lëdze, rëba, zëma'' ({{jãz.|pl}} ''ludzie, ryba, zima'') * [[Afrykatizacjô|afrikatizacjô]] spółzwãków ''k’'' i ''g’'' do [ʧʲ] i [ʤʲ] we wikszoscë dialektów, {{skr.|np.}} ''dżibczi, czerowac'' ({{jãz.|pl}} ''gibki, kierować''). Nôgwësni zaszła w XIX w. w bòrowiackò-krajeńsczich gwarach pòlsczégò jãzëka, rozkòscérzającë sã na nordã do kaszëbsczégò jãzëka, nôsłabi doprzëchôdającë na Słowińszczëznã, dze zaszedł blós dzélã (afrikatizacjô zaszła do [c͡ç] a [ ɟ͡ʝ]) * [[bëlaczenié]] – wëmòwa ''l'' i ''ł'' ([w]) jakno [l] na nordowim pòrénkù<ref name="stone" /> * realizacjô ''sw'' jakno [sj] w òkòlim [[Kòscérzna|Kòscérznë]] i na pôłnié òd Bëtowa (np. ''sjinia'' ‘swinia’, ''Sjónowò'' ‘Swiónowò’)<ref name="stone" /> * proteza przed /ɔ/ a /u/ przez [w] na zôczątkù słowa abò pò lëpnëch a welarnëch spółzwãkach, sparłãczonô we wikszoscë gwarów z przësënienim wëmòwë samòzwãkù w przódk, {{skr.|np.}} [pwεlε] (ewentualnie [pwɔlε]), ‘pòle’, [mwʉxa] (abò [mwuxa], w pòniechtërnëch gwarach téż [mwyxa]) ‘mùcha’<ref name="stone" />. * samòzwãk ''ô'' ò rozmajiti wëmòwie zanôleżny òd gwarë w môlu prasłowiańsczégò dłudżégò ''a'', szlachòwné pòzmianë zachôdałë téż w pòlsczich dialektach * samòzwãk ''é'' jakno kòntinuant prasłowiańsczégò dłudżégò ''e'', bëtny téż we wielnëch pòlsczich gwarach * ''i'' niezmitczającé, szlachòwné, chòc nié juwerné pòzmianë zaszłë w [[Czesczi jãzëk|czesczim]] a [[Słowacczi jãzëk|słowacczim]] jãzëkù * we wikszoscë gwarów stôrolechicczi krótczi nosowi samòzwãk mô brzëmienié nosowégò a: ''ã'' * pòza pòzycją na kùńcu słowa prasłowiańsczé ''ę'', żlë nie bëło warënków do [[Lechicczi przegłos|lechicczégò przegłosu]], przeszło w ''i'' a ''ë'', {{skr.|np.}} ''jastrzib, jarzëbina, midzë, wzyc, trzëse''<ref name="Dubisz">''Kaszubskie dialekty. W:&nbsp;''Stanisław&nbsp;Dubisz'',&nbsp;HalinaKaraś,&nbsp;Nijola&nbsp;Kolis:&nbsp;Dialekty i gwary polskie.&nbsp;Wyd.&nbsp;I.Warszawa&#x3A;&nbsp;''Wiedza Powszechna'',&nbsp;1995,&nbsp;s.&nbsp;67–70.'' ISBN&nbsp;83-2140989-X''.''</ref> * ''ą'' wëmôwiô sã jakno nosowé ''ó'', co je gwës przéńscową fòrmą midzë fùl nosowòscą a denazalizacją, do jaczi doszło w niechtërnëch kaszëbsczich gwarach. * òdnosowienié ''ã'' do ''o'' we westrzédnëch gwarach, {{skr.|np.}} bodo, zobë, roka (bãdã, zãbë, rãka) * przéńscé ''ja-'' w je- i ''ra-'' w ''re-'' na zôczątkù słowa, mni prominentné na nordze Kaszëb; jistną znankã dô w gwarach nordowi Pòlsczi * zamiana spółzwãkòwi zbitczi ''kt'' w cht, {{skr.|np.}} chto ‘kto’, szlachòwno jak w gwarach [[Szląsczi etnolekt|szląsczégò etnolektu]] czë [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczim jãzëkù]]. * przéńscé ''ń'' w ''n'' w nordowëch gwarach * bëtnosc -ń- w pòchódnëch słowa ''jic'', {{skr.|np.}} ''przińdze'' ({{jãz.|pl}} ''przyjdzie''), tak jak w niechtërnëch pòlsczich gwarach * nieskródzony kùnôszk ternégò czasu (fòrmë zortu ''jô szukajã'') na nordã òd Rédë (na pôłnié fòrmë zortu ''jô szukóm'')<ref name="stone" /> * bëtnosc wielnëch germanizmów, òsoblëwie dólnomiemiecczich. Skłôdają sã na kòl 5% słowiznë, przë czim są to tak zapòżëczenia z prasłowiańsczich czasów, jak téż nowszé – bëtné téż w czile pòlsczich gwarach (np. ''draszowac'') a téż specyficzné blós dlô kaszëbsczégò jãzëka (np. ''halac'')<ref name="glisz">''Anna Gliszczyńska.&nbsp;Germanizmy leksykalne południowej kaszubszczyzny (Na materiale książki Bolesława Jażdżewskiego Wspomnienia kaszubskiego „gbura”).&nbsp;„LingVaria”.&nbsp;1&nbsp;(3),&nbsp;s.&nbsp;79–89,&nbsp;2007.&nbsp;Kraków:Uniwersytet Jagielloński.&nbsp;ISSN&nbsp;1896-2122.''</ref> == Fònetika == === Samòzwãczi === {| class="wikitable" |+Samòzwãczi<ref name="web">''Jerzy Treder&#x3A;&nbsp;''Fonetyka i fonologia''.&nbsp;Projekt Rastko Kaszuby.&nbsp;[zarchiwizowane z'' tego adresu''&nbsp;(2016-03-04)].''</ref><ref>Lechosław Jocz''&#x3A;&nbsp;''[http://www.academia.edu/34262515 „Gramatika kaszëbsczégò jãzëka” H. Makurat oczami fonetyka''.'']''&nbsp;[przëstãp 2019-07-21].''</ref> ! !Przédné !Centralné !Tilné |- !Wësoczé | align="center" |i | align="center" |ʉ | align="center" |u |- !Strzédnowësoczé | align="center" |e | | align="center" |o•õ |- !Strzédné | | align="center" |ə | |- !Strzédnonisczé | align="center" |ɛ | align="center" |ɞ | align="center" |ɔ |- !Nisczé | | align="center" |ä•ã | |} <div style="float:left;"> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align:center;" ! colspan="8" |''Przëmiarë samòzwãków'' |- !Samòzwãk !Przëmiôr słowa |- |i |d'''i'''c |- |u |dł'''u'''dżi |- |(w)ʉ |k'''ù'''ńc |- |õ |b'''ą'''czk |- |e |dz'''é'''ń |- |o |l'''ó'''d |- |ə |ż'''ë'''c |- |ɛ |l'''e'''wi |- |ɞ |n'''ô'''deja |- |ɔ |j'''o''' |- |ä |m'''a'''dac |- |ã |s'''ã'''zabicé |} </div>Wëmòwa wielnëch samòzwãków je różnô zanôleżno òd gwarë i placu w słowie. === Spółzwãczi === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Spółzwãczi ! rowspan="2" | ! colspan="2" |Dwalëpné ! colspan="2" |Lëpnozãbné ! colspan="2" |Zãbòwé ! colspan="2" |Dąsłowé ! colspan="2" |Zadąsłowé !Palatalné ! colspan="2" |Welarné !Gôrdzelné |- !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> ! !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> ! |- !Zwiarté |p b |{{IPA|pʲ||}} {{IPA|bʲ||}} |  |  |t̪ d̪ |{{IPA|t̪ʲ||}} {{IPA|d̪ʲ||}} |  |  | | |  |k ɡ | | |- !'''Zwiarto-rësënowé''' |  |  |  |  |t̪͡s̪ d̪͡z̪ |  | |t͡ʃʲ d͡ʒʲ |  |  | | | | |- !Rësënowé |  |  |f v |{{IPA|fʲ||}} {{IPA|vʲ||}} |s̪ z̪ |  | | | |ʃʲ ʒʲ | |x |xʲ |ɦ |- !Nosowé |m |{{IPA|mʲ||}} |  |  |n̪ |  | | | |  |ɲ |[ŋ] | | |- !Półòdemkłé | |  |  |  | |  | | | | |j |w |  | |- !Rësënowò-drëżącé | | | | | | |r̝ | | | | | | | |- !Drëżącé | | | | | | |r |{{IPA|rʲ||}} | | | | | | |- !Bòczné | | | | | | |l |{{IPA|lʲ||}} | | | | | | |} === Akcent === Nordowi akcent je wòlny a dzélã rëszny. Badérowania lingwistów nad nordowim dialektã są wôżné dlô rekònstrukcje pierwòsznégò doraznika w [[Prasłowiańsczi jãzëk|prasłowiańsczim jãzëkù]]. Dlô westrzédnokaszëbsczich gwarów reprezentatiwny béł {{skr.|tpzw.}} kòlumnowi doraznik. Dzysdniowi westrzédny akcent różni sã równak òd ne kòlumnowégò mòdła. Pôłniowi dialekt charakterizëje sã stałim inicjalnym doraznikã (wëstãpiwającym téż w czesczim, słowacczim, stôropòlsczim jãzëkù czë pòdhalańsczi gwarze)<ref>[https://web.archive.org/web/20180717154256/http://skarbnicakaszubska.pl/akcent/ Ò kaszëbsczim akcence].</ref>. == Bënowô bòkadosc == [[Òbrôzk:Jerozolëma,_kòscel_Pater_noster,_"Òjcze_nasz"_pò_kaszëbskù.JPG|mały|332x332px|[[Jerozolëma]], „Òjcze Nasz” pò kaszëbskù w kòscele Pater Noster na Òliwny Górze]] Kaszëbsczi jãzëk, mimò fónksnérowaniégò na stosënkòwò môłim terenie, charakterizëje sã wiôlgą gwarową rozmajitoscą a apartnoscą. Gwarë ùjimóné są w dialektë, kąsk jinaczi grëpòwóné przez różnëch badérów. ujmowane przez różnych badaczy. Wedle [[Jerzi Tréder|Jerzégò Trédra]] w pòłowie XX w. dzelił sã na ne hewò gwarowé karna<ref name="tred">''Jerzy Treder:&nbsp;''Język, piśmiennictwo i kultura duchowa Kaszubów''. W:&nbsp;Historia, geografia i piśmiennictwo Kaszubów.&nbsp;Jan Mordawski (red.).&nbsp;Gdańsk&#x3A;Wydawnictwo M. Rożak,&nbsp;1999.''</ref>: * [[nordowòkaszëbsczi dialekt]] – gwarë: [[Słowińsczi jãzëk|słowińskô]], [[Kabôtkòwie|kabackô]], òseckô, żarnowskô, gniewińskò-salińskô, bëlacczé (pùckô, chalëpskô, òksëwskô), lëzyńskò-wejrowskô, lesackô, czeleńskô; * [[westrzédnokaszëbsczi dialekt]] – gwarë: strzépskô, żukòwskô, kartëskò-gòrãczińskô, przëwidzkô, stãżëckô, serakòwskò-gòwidlińskô, sëlëczińskô, stëdzyńskô, bòrzëszkòwskô; * [[pôłniowòkaszëbsczi dialekt]] – gwarë: kòscerskô, lëpùskô, bruskò-wielewskô, kònarskô. W ''Dialektach i gwarach polskich'' wëmienioné są: * [[bëlacczé gwarë]] * [[Słowińsczi jãzëk|słowińskô gwara]] † * [[kabackô gwara]] (główczëckô) † * [[Pôłniowòkaszëbsczi dialekt|zôbòrsczé gwarë]] * [[Bòrowiackô gwara|tëcholsczé]] i [[Krajeńskô gwara|krajeńsczé gwarë]] jakno pòstrzédné midzë kaszëbsczim jãzëkã a wiôlgòpòlsczim dialektã pòlsczégò jãzëka, chtërne równak wic rechòwóné są do bezsprzéczno pòlsczich gwarów<ref name="przew">''Halina&nbsp;Karaś, Zakres Przewodnika, [w:] Halina&nbsp;Karas, [https://web.archive.org/web/20131114231902/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=52 Wprowadzenie do przewodnika,] [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28] [[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=52 zarchiw.] 2013-11-14].''</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed" heights="200"> Òbrôzk:Zawory, gmina Chmielno - panoramio (2).jpg|[[Chmielno]] </gallery> == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa=Kaszëbë (wiele znaczeniów) |Sparłãczoné témë= * [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Kòngres Szkólnëch Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] |Kategoriô=Kaszëbsczi jãzëk }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] cjv4zxjd8vvx7klw91grl6em88c1n3m 223828 223816 2026-11-06T15:15:45Z Terrus38 14026 223828 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk |farwa=E3A329 |farba=ffffff |apartne miono=kaszëbsczi jãzëk |kraj, òbénda1= [[Pòlskô]], [[Kanada]] |lëczba=89198 (wedle nôrodnégò spisënkù 2021) |môl=- |rodzëzna=[[Indoeùropejsczé jãzëczi]]<br /> * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] *** [[Lechicczé jãzëczi]] **** [[Pòmòrsczi jãzëk]] ***** Kaszëbsczi jãzëk |alfabét=[[łacyńsczi alfabét|łacyńsczi]] |kraj, òbénda2=Òd 2005 rokù w [[Pòlskô|Pòlsce]] [[regionalny jãzëk]], wprowadzony do 5 ùrzãdów gminë jakno [[pòmòcny jãzëk]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]] |agencëjô= [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]][http://www.kaszubi.pl/o/rjk/] |iso1=- |iso2=[http://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes-keyword.php?SearchTerm=csb&SearchType=ALL&Submit=Go] csb |iso3=[http://www.sil.org/iso639-3/codes.asp?order=639_3&letter=c csb] |sil=CSB [http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=csb] |kòd=csb |znankównik=Kaszëbskô |jãzëk=kaszëbsczi |znankòwnik2=kaszëbsczégò }} '''Kaszëbsczi jãzëk''' – [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczi]], [[Lechicczé jãzëczi|lechicczi]] jãzëk. Z prawnégò pòzdrzatkù je w Pòlsce òbéńdowim jãzëkã. Kaszëbsczi jãzëk brëkùje w domôcy kòmùnikacje 89,2 tës.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1M3NBlre4iJs6NM3ff9_Y-y_j-b-aolwP/view Grafika Głównégò Sztatisticznégò Ùrzãdu we Gduńskù] na spòdlim Nôrodnégò Òglowégò Spisënkù z 2021 rokù, Google Disk, przëstãp z 18.07.2026 r.</ref> òsób. Je jedurną żëwą pòòstałoscą słowiańsczich pòmòrsczich dialektów. Słëchô karnu [[Lechicczé jãzëczi|lechicczich jãzëków]]; je blësczi pòlsczémù jãzëkòwi a widzec je w nim téż cësk [[Dólnomiemiecczi jãzëk|dólnomiemiecczégò]]. Nôstarszi kaszëbsczi zôpisk pòchôdô z 1304 r., przë czim je to blós kaszëbskô fraza bënë łacyńsczégò tekstu. Za nôstarszé kaszëbsczi drëczi trzimóné są ''Duchowne piesnie Dra Marcina Luthera i inszich naboznich męzow'' [[Szëmón Krofej|Szëmóna Krofeja]] z 1586 rokù a ''Mały Catechism Niemiecko Wándalski abo Slowięski'' [[Michôł Pòntanus|Michała Pòntanusa]] z 1643 rokù, chòc wôrt je nadczidnąc, że są to pòlskòjãzëkòwé tekstë, jaczé zamikają w se [[Kaszëbizm|kaszëbizmë]], a nié tekstë zapisóné dëcht pò kaszëbskù<ref name="ele">''Gerald Stone:&nbsp;Cassubian. W:&nbsp;[http://www.google.com/books?id=CPX2xgmVe9IC&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Encyclopedia of the languages of Europe.]&nbsp;Glanville Price (red.).&nbsp;Oksford&#x3A;Blackwell,&nbsp;1998,&nbsp;s.&nbsp;49–50.'' ISBN&nbsp;0-631-19286-7''.''</ref>. Prekùrsorã mòderny kaszëbsczi pismieniznë béł ale [[Florión Cenôwa]], aùtór wëdónégò w 1879 rokù w [[Pòznanié|Pòznanim]] dokazu pt. ''Zarés do Grammatikj Kašébsko-Słovjnskjè Mòvé''. Kaszëbsczi jãzëk fónksnérëje tak w fòrmie òdmianów ò nisczim prestiżu, włôscëwim dlô wiesczich òbéńdów, jak i w fòrmie [[Sztandardowi jãzëk|sztandardowégò jãzëka]], brëkòwónégò w lëteraturze, szkòłowi edukacji a akademicczim diskùrsu<ref>Nicole&nbsp;Dołowy-Rybińska'', [http://books.google.com/books?id=FKwlDwAAQBAJ&pg=PA133 „Nikt za nas tego nie zrobi”. Praktyki językowe i kulturowe młodych aktywistów mniejszości językowych Europy,] Torń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2017, s. 133,'' ISBN&nbsp;978-8-3231-3722-1'','' OCLC''&nbsp;''1003893171''.''</ref><ref name="d">''Nicole&nbsp;Dołowy-Rybińska, [http://books.google.com/books?id=lQ9UDgAAQBAJ&pg=PA188 The Kashubian language past and present: between compulsory assimilation and regional recognition], [w:] Delyn&nbsp;Day, Poia&nbsp;Rewi, Rawinia&nbsp;Higgins (red.), The Journeys of Besieged Languages, Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 2016, s. 179–194,'' ISBN&nbsp;978-1-4438-7087-0'','' ISBN&nbsp;978-1-4438-9943-7'','' OCLC''&nbsp;''965475918 ''({{jãz.|en}}), zdrzë s. 188.''</ref>. Kòdifikacjô kaszëbsczi lëteracczi normë wcyg warô, a wôżną ji cezurą bëło ùstalenié terôczasny òrtografie we wënikù kómpromisu z 1996 rokù. == Sztatus kaszëbsczégò jãzëka == === Prawny sztatus === Prawny sztatus kaszëbsczégò w Pòlsce regùlëje ùstôw z 6 stëcznika 2005 {{skr.|rokù}} ò nôrodnëch a etnicznëch mniészëznach a òbéńdowim jãzëkù, òpisëjącë gò jakno [[òbéńdowi jãzëk]]<ref name="ustawa">Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 {{skr.|rokù}} o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym ({{Dziennik Ustaw|2026|75}}).</ref>. Zgòdą z ùstawã to dô mòżlëwòsc brëkòwaniô w gminnëch ùrzãdach, òkòma [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczégò jãzëka]], kaszëbsczégò jakno pòmòcniczégò jãzëka – pierszô dokòna te [[gmina Parchòwò]] leżącô w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]]. W 2003 rokù kaszëbsczémù jãzëkòwi òstôł nadóny trzëlëtrowi midzënôrodny kòd CSB wedle normë [[ISO 639]]-2. 1 czerwińca 2009 {{skr.|rokù}} w Pòlsce zaczã dzejac [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków|Eùropejskô kôrta regionalnëch abò mniészëznowëch jãzëków]]<ref name="karta">Europejska Karta języków regionalnych lub mniejszościowych, sporządzona w Strasburgu dnia 5 listopada 1992 {{skr.|rokù}} ({{Dziennik Ustaw|2009|137|1121}}).</ref>. Zgòdą z przëjimnionym w czerwińcu 2015 rokù ùstawã ò òbéńdowim jãzëkù to miało dac pòzwòlenié na brëkòwanié ne jãzëka nié le w gminnëch ùrzãdach, ale téż krézowëch. Prezydent RP [[Andrzéj Duda]] zawetowôł równak ùstôw [[27 pazdzérznika|27 pajicznika]] 2015 roku i nie wszedł òn w żëcé<ref>''Bogusław&nbsp;Wyderka, Joanna&nbsp;Dybowska, Kazimierz&nbsp;Szczygielski, Wiktor&nbsp;Krajniak, Maria&nbsp;Wagińska-Marzec, Rocznik Ziem Zachodnich: Tom 2, Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” [przëstãp 2020-06-07] ({{jãz.|pl}}).''</ref>. === Kaszëbsczi jãzëk w edukacje === W szkòłowim rokù 2025-2026 to dało 374 szkòłë, w jaczich 25 252 szkòlôków ùczi sã kaszëbsczégò jãzëka<ref name="gkasz">https://dane.gov.pl/pl/dataset/276,nauka-jezykow-mniejszosci-narodowych-etnicznych-i-jezyka-regionalnego/resource/1593258/table?page=1&per_page=20&q=jezykmniejszo%C5%9Bci%20kaszubski&sort=col21</ref><ref>https://www.facebook.com/kaszubi/posts/pfbid02xq1U4JptnSyUXWDePncrpy3E4oerqoxiPBHDWxKCoTfrPrb9KDgoHe5yjKruhuL9l</ref>. Òd 2005 rokù jistnieje mòżebnosc zdôwaniô z niegò maturalnégò egzaminu<ref name="cke">''[http://www.cke.edu.pl/podstrony/inform_matur/kaszubski.pdf Informator maturalny od 2005 roku z języka kaszubskiego].&nbsp;Centralna komisja egzaminacyjna.''</ref>. Pò kaszëbskù wëdôwóné je zacht lëteraturë, cządniczi, emitowóné są regionalné radiowé a telewizyjné programë. W kaszëbsczim jãzëkù twòrzoné są rozmajité internetowé zamkłoscë na platfòrmach taczich jak [[YouTube]], [[Facebook]], [[Instagram]] czë [[TikTok]], kaszëbsczi brëkòwóny biwô téż w reklamach. Pò kaszëbskù òdprôwiónô je téż lëturgiô słowa w pòniechtërnëch kòscołach. Na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] òd 2009 rokù na czerënkù pòlskô filologiô prowadzonô bëła szkólnô szpecjalnosc – naùczanié pòlsczégò jãzëka a wiedzë ò kaszëbsczim jãzëkù a kùlturze ([[kaszëbistika]])<ref name="ug">[https://web.archive.org/web/20130804202709/http://www.polonistyka.fil.ug.edu.pl/pl/oferta_studiow/ Oferta studiów''.'']''&nbsp;Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego.&nbsp;[przëstãp 2010-05-08].&nbsp;[[http://www.polonistyka.fil.ug.edu.pl/pl/oferta_studiow zarchiw]. &nbsp;2013-08-04].''</ref>. W 2014 roku pòwstôł równak apartny czerënk: [[kaszëbskô etnofilologiô]], czësto namieniony kaszëbiznie. Prowadzenié tegò zortu sztudiów je wëpôłnienim 8. artikla òbrzészny w Pòlsce [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków|Eùropejsczi kôrtë regionalnëch i mniészëznowëch jãzëków]], jaczi tikô sã mòżebnoscë nôùczi òbéńdowëch jãzëków na wszëtczich niwiznach – òd [[Dzecnica|przedszkólny]] do [[Ùniwersytet|ùniwersytecczi]]. === Klasyfikacyjné kòntrowersje === [[Òbrôzk:Polska-dialekty_wg_Urbańczyka.PNG|mały|300x300px|Kaszëbskô mòwa na kôrce pòlsczich dialektów wedle [[Stanisłôw Ùrbańczik|Stanisława Ùrbańczika]]]] W XIX w. zaczãłë pòjawiac sã pierszé głosë ò apartnoce kaszëbsczi mòwë jakno samòstójnégò słowiańsczégò jãzëka. W XX stalatim wikszosc pòlsczich [[Lingwistika|jãzëkòznajarzów]] bëło bòga, co kaszëbskô mòwa słëchô pòlsczémù jãzëkòwi na niwie dialektu. Dzysdnia w lingwistice kaszëbskô mòwa traktowónô je jakno samòstójny jãzëk<ref name="hall">''T.A.&nbsp;Hall.&nbsp;Typological generalizations concerning secondary palatalization.&nbsp;„Lingua”.&nbsp;110&nbsp;(1),&nbsp;s.&nbsp;1–25,styczeń 2000.&nbsp;Elsevier Science B.V.'' DOI'':'' 10.1016/S0024-3841(99)00017-0''.&nbsp;ISSN&nbsp;0024-3841.''</ref><ref name="rubach">Jerzy&nbsp;Rubach''.&nbsp;Polish palatalization in derivational optimality theory.&nbsp;„Lingua”.&nbsp;113&nbsp;(3),&nbsp;s.&nbsp;197–237,&nbsp;marzec 2003.&nbsp;Elsevier Science B.V.'' DOI'':'' 10.1016/S0024-3841(02)00054-2''.&nbsp;ISSN&nbsp;0024-3841.''</ref><ref name="zb">''Zofia&nbsp;Brzostek:&nbsp;Palatalizacja obstruentów w teorii optymalności z perspektywy języków angielskiego i kaszubskiego (doktorsczi dokôz).&nbsp;Warszawa&#x3A;Uniwersytet Warszawski,&nbsp;2007.''</ref><ref name="kk">''Kazutaka&nbsp;Kurisu.&nbsp;Palatalisability via feature compatibility.&nbsp;„Phonology”.&nbsp;26,&nbsp;s.&nbsp;437–475,&nbsp;2009.Cambridge University Press.'' DOI'':'' 10.1017/S0952675709990236''.&nbsp;ISSN&nbsp;0952-6757.''</ref>, tej-sej ze zastrzégą, co niechtërny badérowie klasyfikùją gò jakno pòlsczi dialekt<ref name="stone">Gerald Stone:&nbsp;Cassubian. W:&nbsp;''The Slavonic languages''.&nbsp;Bernard Comrie, Greville G. Corbett (red.).&nbsp;Londin/Nowi Jork&#x3A;&nbsp;Routledge,1993,&nbsp;s.&nbsp;759–794. ISBN&nbsp;0-415-04755-2.</ref>. To dô równak téż XXI-wieczné dokazë, w jaczich wësënionô je téza ò pòstrzédnym sztatusu kaszëbiznë midzë samòstójnym jãzëkã a pòlsczim dialektã<ref name="kash">''Kashubian and Slovincian. W:&nbsp;Roland Sussex, Paul V. Cubberley:&nbsp;The Slavic languages.&nbsp;Cambridge&#x3A;Cambridge University Press,&nbsp;2006,&nbsp;s.&nbsp;97–98.'' ISBN&nbsp;978-0-521-22315-7''.''</ref>. Sytuacjô kaszëbsczégò a pòlsczégò jãzëka biwô przërównywónô do sytuacje [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczégò]] a [[Rusczi jãzëk|rusczégò jãzëka]] w XX w. abò dólnomiemiecczégò a wësokòmiemiecczégò<ref name="kash" />. Czesczi lingwista Vít Dovalil pòdôwô kaszëbsczi jãzëk jakno eszczisz dialektizowóny (z dejologicznëch przëczënów), trzimiącë jegò sytuacjã za jistną jak relacjô midzë regionalnyma jãzëkama [[Francjô|Francje]] a [[Francësczi jãzëk|francësczim jãzëkã]] czë [[Sardińsczi jãzëk|sardińsczim]] a [[Italsczi jãzëk|włosczim jãzëkã]]<ref name="dovalil2017">Vít&nbsp;Dovalil'', Jazyk typu Ausbau – Jazyk typu Abstand, [w:] Petr&nbsp;Karlík,'' Marek&nbsp;Nekula'','' Jana&nbsp;Pleskalová ''(red.), Nový encyklopedický slovník češtiny, 2017 ({{jãz.|cs}}).''</ref>. To dô téż teòriã, wedle jaczi kaszëbsczi béł dôwni apartnym jãzëkã, ale òb czas swòjégò rozwiju pòlsczi jãzëk wëwiarł na nim tak wiôldżi cësk, że z synchroniczny perspektiwë mòże na niegò zdrzec jakno na pòlsczi dialekt. Sëlné zjinaczi pòd cëskã jãzëkòwégò kòntaktu drãgò je ùjic w ramë tradicyjny klasyfikacje, z czegò dzélã wënikają niechtërne wątplëwòtë co do sztatusu kaszëbsczégò jãzëka<ref>''Mariusz&nbsp;Filip, Od Kaszubów do Niemców: Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii, Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 2012, 125, przëp. 121,'' ISBN&nbsp;978-83-63795-09-2'','' OCLC''&nbsp;''855590144''.''</ref>. == Pisënk == {{Apartny articzel|Kaszëbsczi alfabét}} [[Florión Cenôwa]], badéra kaszëbiznë a pierszi mòderny kaszëbsczi dzejôrz ë aùtór, stwòrził do zapisënkù kaszëbsczégò jãzëka apartny alfabet, chtëren miôł bëc dopasowóny do jegò fòneticznëch znanków. Pisënk ten nie zwëskôł ale wikszi pòpùlarnotë i pózniészi aùtorzë, {{skr.|np.}} [[Hieronim Derdowsczi|Jarosz Derdowsczi]] zapisowelë kaszëbsczi jãzëk pòlsczim alfabetã, co miało bëc przëstãpniészé dlô czëtińców. W pózniészich latach fónksnérowałë pisënczi mdącé kòntinuacją Cenôwiny szkòłë pismieniznë (brëkòwóné {{skr.|m.jin.}} przez [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]], [[Jón Kôrnowsczi|Jana Kôrnowsczégò]], [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]], [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]) a téż pisënczi blëższé pòlsczi òrtografii (brëkòwóné {{skr.|m.jin.}} przez [[Jón Kôrnowsczi|Jana Kôrnowsczégò]], [[Sztefón Bieszk|Sztefana Bieszka]], [[Bernat Zëchta|Bernata Zëchtã]]). 13 maja 1996 rokù òstôł pòdpisóny ''Protokół uzgodnień co do zasad pisowni kaszubskiej –'' kómpromis, chtërnégò brzadã bëło pòwstanié dzysdniowi kaszëbsczi òrtografie<ref>Kożyczkowska A., Ellwart J., ''[https://przegladpedagogiczny.ukw.edu.pl/archive/article/88/1/article.pdf „Obowiązkiem każdego obywatela jest być najpierw dobrym państwowcem”¹. Obywatelstwo i/a etniczność czytana w świetle koncepcji państwa i wychowania państwowego Kazimierza Sośnickiego (aspekty)]'' ({{jãz.|pl}}) [w:] Przegląd Pedagogiczny, 2018, numer 2; Bëdgòszcz, 2018</ref>. Łącził òn òba żochë i regùlowôł diskùsyjné kwestie jak: 1. zôpis nosowégò samòzwãkù jakno ''ã'' 2. zôpis ôrtu ''czedë, dżąc'' (nié: ''cziedë, dżiąc'' ani ''kjedë, gjąc'') ; 3. pisanié ''ł'' w fòrmach ùszłégò czasu ôrtu ''mógł, rzekł, piekł''; 4. całownô rezygnacjô ze znakù j w mitczący fónkcji; 5. pisanié samòzwãków u i o na zôczątkù słowa i pò spółzwãkach p, b, m, w, f k, g, ch (téż h) wedle ùznaniô: bez sztriszka abò ze sztriszkã (pòtemù RKJ zmienia pòdéńscé, dzysdnia zgòdą z ji doradama mùszi pisac sztriszk wiedno w taczich przëpôdkach)<ref>Pomierska, J., Pažđerski, D.V., Treder, J. ''Jãzëk kaszëbsczi'', str. 247 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié. Gduńsk, 2015</ref>. [[Òbrôzk:Kashubian_keyboard_layout.png|mały|230x230px|Kaszëbsczi ùkłôd kluczplatë]] Kaszëbsczi alfabet skłôdô sã z 31 lëtrów a [[Digraf|digrafë]] ''ch'', ''cz'', ''dz'', ''dż'', ''rz'' i ''sz'': {| class="standard" cellpadding="5" style="font-size: 1.3em; line-height: 2.5em; text-align: center;" | style="«width:3em;»" |Aa | style="«width:3em;»" |[[Ą|Ąą]] | style="«width:3em;»" |[[Ã|Ãã]] | style="«width:3em;»" |Bb | style="«width:3em;»" |Cc | style="«width:3em;»" |Dd | style="«width:3em;»" |Ee | style="«width:3em;»" |[[É|Éé]] | style="«width:3em;»" |[[Ë|Ëë]] | style="«width:3em;»" |Ff |- | style="«width:3em;»" |Gg | style="«width:3em;»" |Hh | style="«width:3em;»" |Ii | style="«width:3em;»" |Jj | style="«width:3em;»" |Kk | style="«width:3em;»" |Ll | style="«width:3em;»" |[[Ł|Łł]] | style="«width:3em;»" |Mm | style="«width:3em;»" |Nn | style="«width:3em;»" |[[Ń|Ńń]] |- | style="«width:3em;»" |Oo | style="«width:3em;»" |[[Ò|Òò]] | style="«width:3em;»" |[[Ó|Óó]] | style="«width:3em;»" |[[Ô|Ôô]] | style="«width:3em;»" |Pp | style="«width:3em;»" |Rr | style="«width:3em;»" |Ss | style="«width:3em;»" |Tt | style="«width:3em;»" |Uu | style="«width:3em;»" |[[Ù|Ùù]] |- | style="«width:3em;»" |Ww | style="«width:3em;»" |Yy | style="«width:3em;»" |Zz | style="«width:3em;»" |[[Ż|Żż]] |} [[Òbrôzk:Plaque_with_Lord's_Prayer_in_Kashubian_language_in_Oliva_Cathedral_in_Gdańsk.jpg|mały|294x294px|Plata z mòdlëtwą Ò''jcze Nasz'' w [[Archikatédra gduńskô|Archikatedrze w Òlëwie]]]] === Zabëtczi kaszëbsczi pismieniznë === {{Apartny articzel|Kaszëbskô lëteratura}} [[Òbrôzk:638368_Wejherowo-pałac_02.jpg|mały|255x255px|[[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]] òbsôdô jedne òd nôwikszich zbiérów zrzeszonëch z kaszëbizną]] * W akce przekôzaniégò wsë [[Bòrkòwò (sławieńsczi kréz)|Bòrkòwò]] klôsztorowi w [[Mòrsczé Bùkòwò|Bùkòwie]] z 1304 rokù pòjawiłë sã pierszé słowa zapisóné pò kaszëbskù: „Wenzeke '''''prawi curriwi sin''''' de Solkowe” (Wickò, prawi kùrwi syn ze [[Sëlëchòwò (sławieńsczi kréz)|Sëlëchòwa]]). To dô równak wątplëwòtë, czë kaszëbskô wstôwka do łacyńsczégò tekstu bëła tam òd wiedna, czë nie òsta dopisónô pózni w òdpisu aktu<ref>Bądkowski, L. (1976). ''Odwrócona kotwica''. ({{jãz.|pl}}) Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wrocłôw, Warszawa, Krakòwò, Gduńsk, 1976; str. 129</ref>. * 1586 – ''Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode'', Tetzner 1896: z dolmaczeniô bëtowsczégò pòpa [[Szëmón Krofej|S. Krofeja]]. * Przechòwiwóny w Państwòwim Archiwùm we Szczecënie tekst lenny przësëdżi z 1618, skłôdóny przez szlachtã z pòréncznégò partu [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|Pòmòrsczi]] biwô òpisowóny jakno pòlsczi<ref>''[https://web.archive.org/web/20161002044829/http://zamek.szczecin.pl/sladami/sladami/archiwalia/nowozytne.html Śladami książąt pomorskich – In den Fußstapfen der Pommerschen Herzöge] [online], zamek.szczecin.pl[przëstãp 2017-11-24] [[http://zamek.szczecin.pl/sladami/sladami/archiwalia/nowozytne.html zarchiw]. 2016-10-02].''</ref> abò kaszëbsczi<ref>''Jarosław&nbsp;Kociuba:&nbsp;Pomorze – Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach Księstwa Pomorskiego.Szczecin&#x3A;&nbsp;Walkowska Wydawnictwo,&nbsp;2012,&nbsp;s.&nbsp;38.'' ISBN&nbsp;978-83-61805-49-6''.''</ref>. * 1643 – ''Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá'', [[Gduńsk]] 1643. Napisóné przez smôłdzyńsczégò pòpa, [[Słëpsk|słëpczana]] [[Michôł Pòntanus|Michała Pòntanusa]]. * 1643 – ''TRAGEDİA O BOGACZV Ÿ ŁAZARZV z Pisma swiętego wÿięta ÿ Nowo wier∫zęm opisana Polskim'' – dzeło napisóné je pò pòlskù, równak wëstãpiwô tam pòstacjô Kaszëbë Sobieraja, w chtërnégò kwestiach to dô [[Kaszëbizm|kaszëbizmë]]<ref>Kaszëbsczi Institut, [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zabytki-jezyka-kaszubskiego/ Zabytki języka kaszubskiego], Kaszubopedia ({{jãz.|pl}}), przëstãp z 18.07.2026 r.</ref>. * Smôłdzyńsczé perikòpë, òbrobioné a wëdóné przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinzã]], [[Berlëno]] (''pòrénczné'') 1967. * ''Stôrokaszëbsczi piesnik'', òbrobiony a wëdóny przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinzã]], [[Berlëno]] (''pòrénczné'') 1967. * ''Przësëdżi słowińsczé z Wierzchòcëna,'' òbrobioné przez [[Hana Pòpòwskô-Tabòrskô|Hanã Pòpòwską-Tabòrską]] w 1961. == Znanczi kaszëbsczégò jãzëka == [[Òbrôzk:Dëbeltjãzëkòwi nôdpis na pòżdôwkù w Pùckù.jpg|mały|Dëbeltjãzëkòwi nôdpis na aùtobùsowim pòżdôwkù w [[Pùck|Pùckù]]]] Kaszëbsczi jãzëk wëkazëje wiele pòspólnëch znanków z [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkã]] a jegò gwarama. Dlô pòniechtërnëch badérów je to dokôz na brak apartnotë tëch mòwów. Ne pòdobieństwa swiôdczą o blësczim skrewnienim jãzëków, pòchôdanié z [[Lechicczé jãzëczi|karna lechicczich jãzëków]] a cëskù pòlaszëznë, tak sztandardowi, jak nordowòpòlsczich gwarów. Dzél znanków, taczich jak afrikatizacjô mitczich welarnëch spółzwãków w kaszëbiznie doprzëszedł z [[Bòrowiackô gwara|bòrowiacczich gwarów]]<ref name="afr">''Halina&nbsp;Karaś, Afrykatyzacja spółgłosek tylnojęzykowych k’, g’, [w:] Halina&nbsp;Karas, [https://web.archive.org/web/20131115005339/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=289&Itemid=58 Leksykon], [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28][[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=289&Itemid=58 zarchiw]. 2013-11-15].'' </ref>, a bëtny je téż w [[Krajeńskô gwara|krajeńsczi gwarze]]. To dô téż òdwrotné przëmiarë (np. [[kaszëbienié]] w lubawsczich gwarach<ref name="lub">''Agnieszka&nbsp;Kozłowska, Aleksandra&nbsp;Zimmer, Katarzyna&nbsp;Sucajtys, [https://web.archive.org/web/20131115005247/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=650&Itemid=16 Gwara regionu,] [w:] Halina&nbsp;Karas, Opis dialektów polskich, [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28] [[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=650&Itemid=16 zarchiw]. 2013-11-15].'' </ref>. Przejimanié pòlsczich znanków przez brëkòwników kaszëbsczégò jãzëka zwóné je [[Pòlaszenié|pòlaszenim]] a ùznôwóné je colemało za jãzëkòwą felã. Òb czas rozwiju [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczich mòwów]], jedne znanczi mieniałë sã równoległo, a ewòlucjô drëdżich dąża jinszima stegnama. W przërównanim z rekònstruòwónyma [[Prasłowiańsczi jãzëk|prasłowiańsczima]] a pralechicczima znankama, rozwij kaszëbsczégò jãzëka charakterizëje: * dzélowé ùtrzimanié fòrmë '''TarT''' z prasłowiańsczégò '''TorT''': {{skr.|np.}} ''gard, parmiéń, darga'' ({{jãz.|pl}} ''gród, promień, droga'', {{jãz.|cs}} ''hrad, pramen, dráha'', {{jãz.|uk}} ''го́род,'' ''по́ромінь, доро́га'' [horod, pòromiń, doroha]) * w nordowëch gwarach zmitczony spółzwãk przed '''ar''' pòchôdającym z szlabizotwórczégò r, {{skr.|np.}} ''cwiardi, czwiôrtk'', (pôłniowòkaszëbsczé ''twardi, czwôrtk'', {{jãz.|pl}} ''twardy, czwartek'', {{jãz.|sk}} ''tvrdý, štvrtok'') * felënk rësznégò '''e''' w nazéwôczu słowów kùńczącëch sã fòrmantama -k, -c, {{skr.|np.}} ''przódk, kùńc'' ({{jãz.|pl}} ''przodek, koniec'', {{jãz.|sk}} ''predok, koniec'', {{jãz.|hbs}} ''predak, konac'') * [[kaszëbienié]], czëlë przéńscé dôwnëch ''ć'', ''ś'', ''ź'', ''dź'' w ''c'', ''s'', ''z'', ''dz'', {{skr.|np.}} ''swiat, zëma, zemia, rodzëc'' ({{jãz.|pl}} ''świat, zima, ziemia, rodzić'') * dzélowé przemiészanié sã kòntinuantów grëpów '''TelT''' a '''TolT''' (w różnym stãpieniu zanôléżno òd gwarë), np.: młoc, płoc, ({{jãz.|pl}} ''mleć, pleć'') Nôszerzi wëstãpòwało w wëmiarłim [[Słowińsczi dialekt|słowińsczim dialekce]], {{skr.|np.}} ''młókò'' (‘mlékò’) * zachòwanié rësznégò akcentu w nordowëch gwarach (szlachòwno jak w [[Rusczi jãzëk|rusczim]]) * inicjalny akcent w pôłniowim dialekce (szlachòwno jak pò [[Stôropòlsczi jãzëk|stôropòlskù]] abò [[Czesczi jãzëk|czeskù]]) * przéńscé dôwnëch krótczich *i *u *y we szwã, zapisowóną jakno '''ë''', {{skr.|np.}} ''lëdze, rëba, zëma'' ({{jãz.|pl}} ''ludzie, ryba, zima'') * [[Afrykatizacjô|afrikatizacjô]] spółzwãków ''k’'' i ''g’'' do [ʧʲ] i [ʤʲ] we wikszoscë dialektów, {{skr.|np.}} ''dżibczi, czerowac'' ({{jãz.|pl}} ''gibki, kierować''). Nôgwësni zaszła w XIX w. w bòrowiackò-krajeńsczich gwarach pòlsczégò jãzëka, rozkòscérzającë sã na nordã do kaszëbsczégò jãzëka, nôsłabi doprzëchôdającë na Słowińszczëznã, dze zaszedł blós dzélã (afrikatizacjô zaszła do [c͡ç] a [ ɟ͡ʝ]) * [[bëlaczenié]] – wëmòwa ''l'' i ''ł'' ([w]) jakno [l] na nordowim pòrénkù<ref name="stone" /> * realizacjô ''sw'' jakno [sj] w òkòlim [[Kòscérzna|Kòscérznë]] i na pôłnié òd Bëtowa (np. ''sjinia'' ‘swinia’, ''Sjónowò'' ‘Swiónowò’)<ref name="stone" /> * proteza przed /ɔ/ a /u/ przez [w] na zôczątkù słowa abò pò lëpnëch a welarnëch spółzwãkach, sparłãczonô we wikszoscë gwarów z przësënienim wëmòwë samòzwãkù w przódk, {{skr.|np.}} [pwεlε] (ewentualnie [pwɔlε]), ‘pòle’, [mwʉxa] (abò [mwuxa], w pòniechtërnëch gwarach téż [mwyxa]) ‘mùcha’<ref name="stone" />. * samòzwãk ''ô'' ò rozmajiti wëmòwie zanôleżny òd gwarë w môlu prasłowiańsczégò dłudżégò ''a'', szlachòwné pòzmianë zachôdałë téż w pòlsczich dialektach * samòzwãk ''é'' jakno kòntinuant prasłowiańsczégò dłudżégò ''e'', bëtny téż we wielnëch pòlsczich gwarach * ''i'' niezmitczającé, szlachòwné, chòc nié juwerné pòzmianë zaszłë w [[Czesczi jãzëk|czesczim]] a [[Słowacczi jãzëk|słowacczim]] jãzëkù * we wikszoscë gwarów stôrolechicczi krótczi nosowi samòzwãk mô brzëmienié nosowégò a: ''ã'' * pòza pòzycją na kùńcu słowa prasłowiańsczé ''ę'', żlë nie bëło warënków do [[Lechicczi przegłos|lechicczégò przegłosu]], przeszło w ''i'' a ''ë'', {{skr.|np.}} ''jastrzib, jarzëbina, midzë, wzyc, trzëse''<ref name="Dubisz">''Kaszubskie dialekty. W:&nbsp;''Stanisław&nbsp;Dubisz'',&nbsp;HalinaKaraś,&nbsp;Nijola&nbsp;Kolis:&nbsp;Dialekty i gwary polskie.&nbsp;Wyd.&nbsp;I.Warszawa&#x3A;&nbsp;''Wiedza Powszechna'',&nbsp;1995,&nbsp;s.&nbsp;67–70.'' ISBN&nbsp;83-2140989-X''.''</ref> * ''ą'' wëmôwiô sã jakno nosowé ''ó'', co je gwës przéńscową fòrmą midzë fùl nosowòscą a denazalizacją, do jaczi doszło w niechtërnëch kaszëbsczich gwarach. * òdnosowienié ''ã'' do ''o'' we westrzédnëch gwarach, {{skr.|np.}} bodo, zobë, roka (bãdã, zãbë, rãka) * przéńscé ''ja-'' w je- i ''ra-'' w ''re-'' na zôczątkù słowa, mni prominentné na nordze Kaszëb; jistną znankã dô w gwarach nordowi Pòlsczi * zamiana spółzwãkòwi zbitczi ''kt'' w cht, {{skr.|np.}} chto ‘kto’, szlachòwno jak w gwarach [[Szląsczi etnolekt|szląsczégò etnolektu]] czë [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczim jãzëkù]]. * przéńscé ''ń'' w ''n'' w nordowëch gwarach * bëtnosc -ń- w pòchódnëch słowa ''jic'', {{skr.|np.}} ''przińdze'' ({{jãz.|pl}} ''przyjdzie''), tak jak w niechtërnëch pòlsczich gwarach * nieskródzony kùnôszk ternégò czasu (fòrmë zortu ''jô szukajã'') na nordã òd Rédë (na pôłnié fòrmë zortu ''jô szukóm'')<ref name="stone" /> * bëtnosc wielnëch germanizmów, òsoblëwie dólnomiemiecczich. Skłôdają sã na kòl 5% słowiznë, przë czim są to tak zapòżëczenia z prasłowiańsczich czasów, jak téż nowszé – bëtné téż w czile pòlsczich gwarach (np. ''draszowac'') a téż specyficzné blós dlô kaszëbsczégò jãzëka (np. ''halac'')<ref name="glisz">''Anna Gliszczyńska.&nbsp;Germanizmy leksykalne południowej kaszubszczyzny (Na materiale książki Bolesława Jażdżewskiego Wspomnienia kaszubskiego „gbura”).&nbsp;„LingVaria”.&nbsp;1&nbsp;(3),&nbsp;s.&nbsp;79–89,&nbsp;2007.&nbsp;Kraków:Uniwersytet Jagielloński.&nbsp;ISSN&nbsp;1896-2122.''</ref> == Fònetika == === Samòzwãczi === {| class="wikitable" |+Samòzwãczi<ref name="web">''Jerzy Treder&#x3A;&nbsp;''Fonetyka i fonologia''.&nbsp;Projekt Rastko Kaszuby.&nbsp;[zarchiwizowane z'' tego adresu''&nbsp;(2016-03-04)].''</ref><ref>Lechosław Jocz''&#x3A;&nbsp;''[http://www.academia.edu/34262515 „Gramatika kaszëbsczégò jãzëka” H. Makurat oczami fonetyka''.'']''&nbsp;[przëstãp 2019-07-21].''</ref> ! !Przédné !Centralné !Tilné |- !Wësoczé | align="center" |i | align="center" |ʉ | align="center" |u |- !Strzédnowësoczé | align="center" |e | | align="center" |o•õ |- !Strzédné | | align="center" |ə | |- !Strzédnonisczé | align="center" |ɛ | align="center" |ɞ | align="center" |ɔ |- !Nisczé | | align="center" |ä•ã | |} <div style="float:left;"> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align:center;" ! colspan="8" |''Przëmiarë samòzwãków'' |- !Samòzwãk !Przëmiôr słowa |- |i |d'''i'''c |- |u |dł'''u'''dżi |- |(w)ʉ |k'''ù'''ńc |- |õ |b'''ą'''czk |- |e |dz'''é'''ń |- |o |l'''ó'''d |- |ə |ż'''ë'''c |- |ɛ |l'''e'''wi |- |ɞ |n'''ô'''deja |- |ɔ |j'''o''' |- |ä |m'''a'''dac |- |ã |s'''ã'''zabicé |} </div>Wëmòwa wielnëch samòzwãków je różnô zanôleżno òd gwarë i placu w słowie. === Spółzwãczi === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Spółzwãczi ! rowspan="2" | ! colspan="2" |Dwalëpné ! colspan="2" |Lëpnozãbné ! colspan="2" |Zãbòwé ! colspan="2" |Dąsłowé ! colspan="2" |Zadąsłowé !Palatalné ! colspan="2" |Welarné !Gôrdzelné |- !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> ! !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> ! |- !Zwiarté |p b |{{IPA|pʲ||}} {{IPA|bʲ||}} |  |  |t̪ d̪ |{{IPA|t̪ʲ||}} {{IPA|d̪ʲ||}} |  |  | | |  |k ɡ | | |- !'''Zwiarto-rësënowé''' |  |  |  |  |t̪͡s̪ d̪͡z̪ |  | |t͡ʃʲ d͡ʒʲ |  |  | | | | |- !Rësënowé |  |  |f v |{{IPA|fʲ||}} {{IPA|vʲ||}} |s̪ z̪ |  | | | |ʃʲ ʒʲ | |x |xʲ |ɦ |- !Nosowé |m |{{IPA|mʲ||}} |  |  |n̪ |  | | | |  |ɲ |[ŋ] | | |- !Półòdemkłé | |  |  |  | |  | | | | |j |w |  | |- !Rësënowò-drëżącé | | | | | | |r̝ | | | | | | | |- !Drëżącé | | | | | | |r |{{IPA|rʲ||}} | | | | | | |- !Bòczné | | | | | | |l |{{IPA|lʲ||}} | | | | | | |} === Akcent === Nordowi akcent je wòlny a dzélã rëszny. Badérowania lingwistów nad nordowim dialektã są wôżné dlô rekònstrukcje pierwòsznégò doraznika w [[Prasłowiańsczi jãzëk|prasłowiańsczim jãzëkù]]. Dlô westrzédnokaszëbsczich gwarów reprezentatiwny béł {{skr.|tpzw.}} kòlumnowi doraznik. Dzysdniowi westrzédny akcent różni sã równak òd ne kòlumnowégò mòdła. Pôłniowi dialekt charakterizëje sã stałim inicjalnym doraznikã (wëstãpiwającym téż w czesczim, słowacczim, stôropòlsczim jãzëkù czë pòdhalańsczi gwarze)<ref>[https://web.archive.org/web/20180717154256/http://skarbnicakaszubska.pl/akcent/ Ò kaszëbsczim akcence].</ref>. == Bënowô bòkadosc == [[Òbrôzk:Jerozolëma,_kòscel_Pater_noster,_"Òjcze_nasz"_pò_kaszëbskù.JPG|mały|332x332px|[[Jerozolëma]], „Òjcze Nasz” pò kaszëbskù w kòscele Pater Noster na Òliwny Górze]] Kaszëbsczi jãzëk, mimò fónksnérowaniégò na stosënkòwò môłim terenie, charakterizëje sã wiôlgą gwarową rozmajitoscą a apartnoscą. Gwarë ùjimóné są w dialektë, kąsk jinaczi grëpòwóné przez różnëch badérów. ujmowane przez różnych badaczy. Wedle [[Jerzi Tréder|Jerzégò Trédra]] w pòłowie XX w. dzelił sã na ne hewò gwarowé karna<ref name="tred">''Jerzy Treder:&nbsp;''Język, piśmiennictwo i kultura duchowa Kaszubów''. W:&nbsp;Historia, geografia i piśmiennictwo Kaszubów.&nbsp;Jan Mordawski (red.).&nbsp;Gdańsk&#x3A;Wydawnictwo M. Rożak,&nbsp;1999.''</ref>: * [[nordowòkaszëbsczi dialekt]] – gwarë: [[Słowińsczi jãzëk|słowińskô]], [[Kabôtkòwie|kabackô]], òseckô, żarnowskô, gniewińskò-salińskô, bëlacczé (pùckô, chalëpskô, òksëwskô), lëzyńskò-wejrowskô, lesackô, czeleńskô; * [[westrzédnokaszëbsczi dialekt]] – gwarë: strzépskô, żukòwskô, kartëskò-gòrãczińskô, przëwidzkô, stãżëckô, serakòwskò-gòwidlińskô, sëlëczińskô, stëdzyńskô, bòrzëszkòwskô; * [[pôłniowòkaszëbsczi dialekt]] – gwarë: kòscerskô, lëpùskô, bruskò-wielewskô, kònarskô. W ''Dialektach i gwarach polskich'' wëmienioné są: * [[bëlacczé gwarë]] * [[Słowińsczi jãzëk|słowińskô gwara]] † * [[kabackô gwara]] (główczëckô) † * [[Pôłniowòkaszëbsczi dialekt|zôbòrsczé gwarë]] * [[Bòrowiackô gwara|tëcholsczé]] i [[Krajeńskô gwara|krajeńsczé gwarë]] jakno pòstrzédné midzë kaszëbsczim jãzëkã a wiôlgòpòlsczim dialektã pòlsczégò jãzëka, chtërne równak wic rechòwóné są do bezsprzéczno pòlsczich gwarów<ref name="przew">''Halina&nbsp;Karaś, Zakres Przewodnika, [w:] Halina&nbsp;Karas, [https://web.archive.org/web/20131114231902/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=52 Wprowadzenie do przewodnika,] [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28] [[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=52 zarchiw.] 2013-11-14].''</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed" heights="200"> Òbrôzk:Zawory, gmina Chmielno - panoramio (2).jpg|[[Chmielno]] </gallery> == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa=Kaszëbë (wiele znaczeniów) |Sparłãczoné témë= * [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Kòngres Szkólnëch Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] |Kategoriô=Kaszëbsczi jãzëk }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] 8ixjbo5wf5lrva1wsgkz1o0zl3yka7b 14 3091 223864 215794 2026-11-06T17:03:34Z Terrus38 14026 223864 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Indoeùropejsczé jãzëczi]] 5kj0vwujcjmf94jw6w9of97j7w83dmk 14 3092 223859 202908 2026-11-06T17:02:29Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Jindoeùropejsczé jãzëczi]] do [[Kategòrëjô:Indoeùropejsczé jãzëczi]]: pisënk 202908 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] qtymkg3o47uqbakowphl2mrk0qq5tj6 0 4651 223905 217466 2026-11-07T11:58:15Z DawnyTest 14843 Dofùlowanié 223905 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Đôgôxõ Gôigangĩa Viêtnam |miono = Socjalisticznô Repùblika Wietnamu |miono-genitiw = Wietnamù |fana = Flag_of_Vietnam.svg |herb = Emblem of Vietnam.svg |na karce = LocationVietnam.svg |mòtto = Ðôgrập – Tudo – Hanfúg<br>(Samòstójnota, Wolnosc, Szczescé) |jãzëk = [[Wietnamszczi jãzëk|wietnamsczi]] |stolëca = Hanoi |fòrma państwa = Demokracëjô lëdowô |wiéchrzëzna = 330 965 |procent-wòdë = 4200 km² (1,27%) |lëdztwò = 102,177,431 | rok = 2026 |dëtk = đồng | kòd dëtka = VND |czasowô cona =+7 |swiãto = [[2 séwnika]] |himn = Tiến Quân Ca<br>(Marszowô piesń) <center>[[Òbrôzk:National Anthem of Vietnam.ogg]]</center> |kòd = VN |Internet = .vn |telefón = +84 | Prezydeńt=Lương Cường | Premiéra=Phạm Minh Chính | aùtowi kòd=VN }} '''Wietnam''' ({{jãz.|vi}} ''Việt Nam'') je państwã w pôłniowo-wschòdny [[Azjô|Azji]], greńczë z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinama]] (długòsc grańce to 1281 km<ref name=":2">''[https://www.trade.gov.pl/wiedza/wietnam-charakterystyka/ Wietnam - charakterystyka]'' [online], Trade.gov.pl [dost. 2026-11-07] ({{Jãz.|pl}}).</ref>) òd nôrdu, z [[Laòs|Laòsã]] (2130 km) ë [[Kambòdżô|Kambòdżą]] (1228 km) na zôpôdze, a na pòrénku z Wschòdnym Mòrzã, òglowô długòsc wszëtczich grańców wënosy 4639 km<ref name=":2" />. Stolecznym gardã je [[Hà Nội]]. Wietnam bëł dzélą Francësczich Indochinów w latach 1858–1945<ref name=":0">''[https://vietnamembassy-usa.org/vietnam/history History | Embassy of the Socialist Republic of Vietnam in the United States]'' [online], vietnamembassy-usa.org [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. 2 séwnika 1945 prezydent Ho Chi Minh òbznojmił samòstójnotã<ref name=":1" />, w 1954 krôj òstał pòdzelony na Nôrdôwi Wietnam ë Pôłniowi Wietnam<ref name=":0" />, w latach 1955–1975 miała mol wòjna ze [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónyma Stanama Americzi]] chtërą wëgrała wietnamskô starna, le zdżinãło 3,8 milionów lëdzi<ref>''[https://www.dw.com/pl/jak-wojna-w-wietnamie-zmieni%C5%82a-wyobra%C5%BCenie-o-konflikcie-zbrojnym/a-72397348 Jak wojna w Wietnamie zmieniła wyobrażenie o wojnie]'' [online], dw.com [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|pl}}).</ref>, kùreszce Nôrdôwi ë Pôłniowi Wietnam òstałë zjednóne w 1976<ref>''[https://www.ebsco.com/research-starters/history/north-and-south-vietnam-are-reunited North and South Vietnam Are Reunited]'' [online], EBSCO [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. Wiéchrzëzna wënosy 331 000 km². Brzegòwô liniô mo długosc 3260 km. Klimat tropikalny mónsunowi<ref name=":1">''[https://vietnam.pl/pl/ogolne-informacje-o-wietnamie/ Ogólne informacje o Wietnamie]'' [online], Ambasada S.R. Wietnamu w Polsce [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|pl}}).</ref>. Nôwëższi czëp to Phan Xi Pang, mierzë òn 3143 m. n.r.m. Nôdłuższą rzéką je Czerwònô Rzéka<ref name=":2" />. Wietnam w 2026 miôł 102,177,431 mieszkańców<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/vietnam-population/ Vietnam Population]'' (2026) [online], Worldometer [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. Wikszosc mieszkańców (48%) je bezbòżnikama (panëje państwowe bezbòżnictwò<ref>''[https://web.archive.org/web/20241213231621/https://www.learnreligions.com/religion-in-vietnam-4588359 Religion in Vietnam]'', „Learn Religions” [dost. 2026-09-04] [zarchiwizowane z [https://www.learnreligions.com/religion-in-vietnam-4588359 adresu] 2024-12-13] ({{jãz.|en}}).</ref>). Nôwikszą religią je [[bùddizm]], wëznaje gò 38% mieszkańców, a 10% je [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjanama]]<ref>''[https://www.pewresearch.org/religion/2024/06/17/religious-landscape-and-change-in-east-asia/ Religious landscape and change, „Pew Research Center”]'', 17 czerwińca 2024 [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|en}}). </ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Рельеф Вьетнама.png|Topografiô Wietnamù Òbrôzk:Koppen-Geiger Map v2 VNM 1991–2020.svg|Klimat Wietnamù w skalë Köppena Òbrôzk:Vietnam Population Density, 2000 (5457020381).jpg|Gãstosc zalëdzeniô w Wietnamie Òbrôzk:Sacred lotus Nelumbo nucifera.jpg|Òrzechodôwający Lotos (''Nelumbo nucifera'') Òbrôzk:Món ăn Đông Hà, Tết 2022 (phở Lý Quốc sư ở công viên Cọ Dầu) (2).jpg|Wietnamskô [[zupa]] [[Phở]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] * [[Laòs]] * [[Kambòdżô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://mojestrone.com/artykul/rzowi-bt-s-zwrocyl-n1757824 {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wietnam| ]] g5ws6jheafg5e7v7dek74g8ozoafg7s 14 5027 223866 196671 2026-11-06T17:03:59Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Jindoirańsczé jãzëczi]] do [[Kategòrëjô:Indoirańsczé jãzëczi]]: pisënk 196671 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Jindoeùropejsczé jãzëczi]] bnm1klohs0b0n75ix4y75pbsvf5givi 223868 223866 2026-11-06T17:04:13Z Terrus38 14026 223868 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Indoeùropejsczé jãzëczi]] 5kj0vwujcjmf94jw6w9of97j7w83dmk 0 5145 223817 215775 2026-11-06T15:14:09Z Terrus38 14026 223817 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Głodnica |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=wejrowsczi |gmina=Lëniô |szôłtëstwò=[[Strzépcz]] |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=26 |sekùndëN=25 |gradëE=17 |minutëE=59 |sekùndëE=22 |wiżô= |rok= |lëdztwò= |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=84-222 |reg_tôfla=GWE |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk=Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë.jpg |galerëjô_commons= }} '''Głodnica''' ({{jãz.|pl}} ''Głodnica'', {{jãz.|de}} ''Glodnitz'') – part wsë [[Strzépcz]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożony w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], we [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] w òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] Strzépcz<ref name=":0">{{Cytuj starnã|titel=Sołectwo Strzepcz – Urząd Gminy Linia|òpùblikòwóny=www.gminalinia.com.p|data przëstãpù=2024-09-04|jãzëk=pl|url=https://www.gminalinia.com.pl/gmina-linia/solectwa/solectwo-strzepcz/}}</ref>. W latach 1975–1998 Głodnica administracyjno słëcha [[Gduńsczé wòjewództwò (1975-1998)|gduńsczémù wòjewództwù]]. Głodnica leżi na nordowim kraju kómpleksu [[Mirochòwsczé Lasë|Mirochòwsczich Lasów]]. Na pôłnié òd Głodnicë to dô rezerwatë rodë: ''Żurawie Błota'', ''Jezioro Lubogoszcz'' i ''Szczelina Lechicka''. Przez Głodnicã jachają aùtobùsë PKS Gdiniô. Zagwësniają òne dojôzd do [[Wejrowò|Wejrowa]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.pksgdynia.pl/rozklad_jazdy2/linia/676/|titel=Rozkład jazdy – PKS GDYNIA|òpùblikòwóny=www.pksgdynia.pl|data przëstãpù=2024-09-04|jãzëk=pl}}</ref>. == Szkòła == {{Apartny articzel|Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë}} Lokalnô szkòła jistnia òd dłudżégò czasu, ni ma ale wiedzec datë pòwstaniô. Sta òna w jinym môlu jak dzysdnia<ref name=":0" />. Bùdowa nowégò bùdinkù szkòłë òsta ùkùńczonô w 1901 rokù. Fónksnérowa òna do 1975 rokù, czej dzecë òstałë przeniosłé do szkòłë w [[Miłoszewò|Miłoszewie]]. Szkòła na Głodnicë òsta znowa òdemkłô w 1991 roku przez [[Witóld Bòbrowsczi|Witolda]] i Lénã Bòbrowsczich<ref name=":0" />. Òd séwnika 1991 roku w szkòle naùczóny je [[kaszëbsczi jãzëk]]. Je to pierszô szkoła, jakô zaczã ùczëc rodny mòwë<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Współczesne przeszkody i zagrożenia w procesie nauczania języka kaszubskiego w szkołach|wëdôwca=Biblioteka Nauki|rok=2023|data przëstãpù=2025-01-25|jãzëk=pl|aùtór=Eùgeniusz Prëczkòwsczi}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã|titel=BIULETIN RADZËZNË KASZËBSCZÉGÒ JÃZËKA 2015|aùtór=Édwôrd Bréza|aùtór2=Bòżena Ùgòwskô|aùtór3=Danuta Pioch|aùtór4=Pioter Geisler|wëdôwca=Skarbnica Kaszubska|rok=2015|stronë=206|data przëstãpù=2025-01-21|jãzëk=csb}}</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.cen.gda.pl/download/2019-08/162.pdf ò szkòle s. 5] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Lëniô]] k5z4z77iqjq0hil5e7mpkeeqmwztadh 0 5248 223894 208704 2026-11-07T09:24:17Z DawnyTest 14843 autowi kod 223894 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Chile |miono = Czile |miono-genitiw = Czile |fana = Flag of Chile.svg |herb = Coat of arms of Chile.svg |na karce = LocationChile.svg |mòtto = Por la razón o la fuerza |jãzëk = [[Szpańsczi_jãzëk|szpańsczi]], keczua, rapanui |stolëca = Santiago de Chile |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = |procent-wòdë = |lëdztwò = | rok = 2018 |dëtk = Chilijscze peso | kòd dëtka = |czasowô cona = - |swiãto = |himn = Puro, Chile, es tu cielo azulado |kòd = CL |Internet = .cl |telefón = +56|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Gabriel Boric |aùtowi kòd=RCH}} '''Chile'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/-pbrzeg-chile-kajakrz-n1505835</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/w-argentinie-mroz-n1729196</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/prezydent-meksyk-n1293560</ref> (wëmòwa: Czile) je stolemnim, dłudżim państwã w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Santiago de Chile]]. Chile mô baro dłudżi ubrzég nad Spokojnim Òceanã, 4300 km òd Peru do pôłniowégò kùńca kontinentù. Do Chile słëchô wiela òstrówów w Òceanie, jakò òstrowina Juan Fernandez i pòlinezejsczi [[Rapa Nui]] - Jastrowi Òstrów, 3200 km na zôchòd od chilejsczégò ubrzéża. Dërżeniowé lëdze Mapuche i Aracuanë gôdôja jãzëkama mapudungun i [[keczua]], a na Jastrowim Òstrówie lëdze môją jãzëk rapanui. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Mapuche_woman_chile.jpg|Białka z lede Mapuche Òbrôzk:Isabel_Allende_-_001.jpg|[[Isabel Allende]] Òbrôzk:Sephanoides_fernandensis.jpg|Sephanoides fernandensis </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ahu_Tongariki.jpg|Maoi na Rapa Nui Òbrôzk:Gabriela_Mistral_1945.jpg|[[Gabriela Mistral]] Òbrôzk:Araucaria_araucana_-_Parque_Nacional_Conguillío_por_lautaroj_-_001.jpg|Norodni park Conquillio </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Salvador_Allende_Gossens-.jpg|[[Salvador Allende]] Òbrôzk:Colca-condor-c07.jpg|Andejsczi kòndór Òbrôzk:Pablo_Neruda.jpg|[[Pablo Neruda]] </gallery> </small> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110725011020/http://www.thisischile.cl/Articles.aspx?id=1213&sec=416&itz=interface-acerca-gente-historia&eje=acerca&idioma=2&t=pre-hispanic-chile ThisisChile.cl - Domôcô starna Chile w angelsczim ë szpańsczim jãzëkù] {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Chile| ]] [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] ctusdc5nvxy9o25q3jmscltteou56zt 10 5284 223811 217816 2026-11-06T15:13:16Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Szablóna:Apartny artikel]] do [[Szablóna:Apartny articzel]]: za doradą nôleżnika RKJ "articzel" 217816 wikitext text/x-wiki <includeonly>:[[Òbrôzk:Information_icon.svg|20px|link=]] ''Apartny articzel: [[{{{1}}}]]{{#if:{{{2|}}}|, [[{{{2}}}]]}}{{#if:{{{3|}}}|, [[{{{3}}}]]}}{{#if:{{{4|}}}|, [[{{{4}}}]]}}{{#if:{{{5|}}}|, [[{{{5}}}]]}}''</includeonly><noinclude> <code><nowiki>{{Apartny artikel|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}}</nowiki></code> :{{Apartny artikel|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} [[Kategòrëjô:Szablónë do artiklów]] </noinclude> o3i6q2jh60zxn5mgg83m2tsmp5tb5hd 14 5563 223841 206640 2026-11-06T16:54:27Z Terrus38 14026 223841 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Biologiô]] [[Kategòrëjô:Nôtëra]] 2qoeiozrzf73kvcolhotptthi5jv0zl 14 5720 223840 215557 2026-11-06T16:54:23Z Terrus38 14026 223840 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Biologiô]] [[Kategòrëjô:Nôtëra]] eoruyjxbtm7q6fcwosrcx46hsi6lmxv 14 5859 223852 202520 2026-11-06T16:59:44Z Terrus38 14026 223852 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Przedżiblënonodżi]] teeey2irl5dh5lir1fi7i5m09t6vv4y 0 5965 223873 208274 2026-11-06T17:05:35Z Terrus38 14026 223873 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=0000ff| farba=ffffff| apartne miono=Prekmürščina| kraj, òbénda1=[[Słoweniô]] ë [[Madżarskô]]| lëczba= kòl 80.000| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi|Pòłniowòsłowiańsczi jãzëk]] *** [[Słoweńsczi jãzëk|słoweńsczi]] ****'''prekmùrsczi'''| alfabét=[[łacyńsczi alfabét|łacyńsczi]]| kraj, òbénda2=| agencëjô=-| iso1=| iso2=| sil=| kòd=sr| znankównik=| jãzëk=|znankòwnik2= }} '''Prekmùrsczi jãzëk''' - jãzëk z [[Pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi|pôłniowosłowiańsczégò]] karna [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]], chtërnym gôdô kòl 80.000 Prekmùrów. Prekmùrsczi je czasã uznôwóny za apartny dialekt słoweńsczégò jãzëka. Czedës w Madżarsczi pisale ò nim w dokumeńtach jakno ò wandalsczim jãzëkù (''lingua vandalica''). [[Òbrôzk:Ozbalt gutsman d-w-wö 1789 00a.jpg|mały|left|]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi]] 4medem4czlbz8hxh7dyscig03q5cfa7 14 6045 223850 213178 2026-11-06T16:59:21Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Przedżiblënodżi]] do [[Kategòrëjô:Przedżiblënonodżi]]: zgùbia sã cos jedna szlabiza 213178 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Zoòlogiô]] 50khrhl42fw8jddftsiq3nnztn6wmt3 223857 223850 2026-11-06T17:01:13Z Terrus38 14026 223857 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Zoòlogiô]] [[Kategòrëjô:Zwiérzãta]] hymao9u22vo6w6krxht0iye82ejmifm 0 6116 223818 220181 2026-11-06T15:14:15Z Terrus38 14026 223818 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dzień jedności kaszubów logo.svg|mały|19.03]] {{Jiné znaczënczi}} '''Dzéń Jednotë Kaszëbów''' ({{jãz.|pl}} ''Dzień Jedności Kaszubów'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] swiãto swiãtowóné kòżdorocznie [[19 strëmiannika]] ùwdarzëwając pisenną nadczidkã ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]] w [[Bùlla|bùlli]] [[Papiéż Grégòr IX|papiéża Grégòra IX]]. 19 strëmiannika 1238 papiéż skôzëwôł szczecënsczégò ksążã „ksążëcã Kaszëb” ({{jãz.|la}} ''clare morie… duce Cassubie''), pòcwierdzając bëlnégò pòdarowóné przez [[Bògùsłôw I|Bògùsława I]] (ùm. 1187) zôkónòwi [[Maltańsczi Zôkón|joannitów]] pòd [[Stôrgard|Stôrgardã nad Inã]]<ref>[[Gerat Labùda|G. Labùda]], ''O Kaszubach'', Gdiniô 1991, s. 18.</ref>. Pònemù ksążã [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]] nôsy titel ''dux Slauorum et Cassubie'' tj. ''ksyżëc Słowiónów ë Kaszëb''. Negò titla brëkòwôł jesz ksyżëc [[Barnim I]] (1210–1278). Bëłô to prôwdëjuwerno pierszô historicznô nadczidka ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]]. == Zjazdë Kaszëbów == {{Apartny articzel|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} [[Òbrôzk:Transcassubia 2005 Gdinio 1.jpg|mały|Zug [[Transcassubia]] w [[Gdiniô|Gdinie]]]] Pò [[Administracyjnô refòrma w Pòlsce (1999)|administracyjny refòrmie]] (1999), z przëczënë jaczi òbrëmienié Kaszëb nalazło sã w cawnoscë grańcach nowégò [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]], òstałë zaczątkòwóné zjazdë Kaszëbów òdbiwôjãce sã do dzysészégò sztërkù. Pierszi zjôzd òdbëł sã w 1999 rokù w [[Chònice|Chònicach]]. Zjazdë są pòdrobną leżnotą do promòcje kaszëbiznë, pòdtrzëmëwóniô tradicje regionù i jintegracje Kaszëbów. Chłoscëną je przejôzd banã [[Transcassubia]], òbczas chtërnégò Kaszëbi òdezwują swòją jednotã<ref>[https://www.kaszubi.pl/index?p=news_comm&id=781 28 lipca 2007 Zjazd Kaszubów tym razem w Brusach]. ({{jãz.|pl}}) [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] [przëstãp 2026-07-16]</ref>. == Historiô i nôstãpné informacje Dnia Jednotë Kaszëbów == Òbrządë swiãta mają za cél promòwanié [[Kaszëbskô kùltura|kaszëbsczi kùlturë]]. Òrganizowóné są czermasze lëdowëch ùsôdczów, wëstôwczi rãcznégò dzeła, roczëznòwé zéńdzenia ùwdarzëwiającé sztótczi znaczącé dlô Kaszëbsczi na przełómie lat przëbaczającé wôżné wëdarzenia abò pòstacje mającé cësk na jich historiã. Tradicjowim detkã òbrządków Dnia Jednotë Kaszëbów je turniér grë w kaszëbską „[[Baszka|Baszkã]]”. Pierszi Dzéń Jednotë Kaszëbów òdbéł sã [[19 strëmiannika]] [[2004]] rokù we [[Gduńsk]]ù. Òd 2006 rokù, dzãka rësznocë Marka Wantocha-Rekòwsczégò, zbògacył gò wespółowim granim akòrdionistów (nié blós z Pòmòrza). Kòżdorocznie òbczas zéńdzenia dzeje sã próba pòbëcô rekòrdu w jednoczasnym grze na akòrdionach. Rëszną dzełã do grë są wiedno akòrdionowé aranżacje znónëch kaszëbsczich nótów. Slédni rekòrd nôleżi do [[Bòjano|Bòjana]], gdze wespół zagrało 371 lëdzy. Òbrządë kòòrdinuje [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Hònorowi patronat nad òbrządkama w 2012 rokù òbjãłë: wicemarszôłk Senatu Jón Wërowińsczi, marszôłk pòmòrsczégò wòjewództwa [[Mieczësłôw Struk]], pòmòrsczi wòjewòda [[Riszôrd Stachùrsczi]], równak mediòwi patronatë: TVP Gduńsk, [[Radio Kaszëbë]], [[Dziennik Bałtycki|Bôłtëcczi Dzénnik]] i jinternetowi pòrtal Nasze Miasto ({{jãz.|csb}} ''Naji Gard''). W latach 2020–2021 òbrządczi nie òdbëwôłë sã z przëczënë pandemii COVID-19<ref>[https://kaszubi.pl/news/view/vivat-cassubia---koncert-akordeonowy-z-okazji-dnia-jednosci-kaszubow-w-sopocie ''Vivat Cassubia – koncert akordeonowy z okazji Dnia Jedności Kaszubów w Sopocie''] ({{jãz.|pl}}) [online], kaszubi.pl [przëstãp 2026-07-16].</ref>. 13 strëmiannika 2026 òdbéłë sã (zòrganizowóné przez [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno]], Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié i [[Kaszëbsczi Institut]]) pierszé sejmòwé òbchòdë Dnia Jednotë Kaszëbów, pòd patronatã Marszôłka Senatu Małgòrzatë Kidawë-Błońsczi i z ùdzélã Marszôłka Sejmu Włodzmiérza Czarzastégò<ref>[https://gdansk.tvp.pl/92076476/dzien-jednosci-kaszubow-w-sejmie Sejm w czôrno-żôłtëch farwach! Tak swiãtowóno Dzéń Jednotë Kaszëbów w Parlamence] ({{jãz.|pl}}) gdansk.tvp.pl, 2026-03-13. [przëstãp 2026-07-16].</ref>. W nôslédnëch latach przédné òbchòdë bëłë òrganizowóné w taczich môlach jak: {| class="wikitable" !Rok !Gard |- |2004 |[[Gduńsk]] |- |2005 |[[Gduńsk]] |- |2006 |[[Tëchómie]] |- |2007 |[[Kramarzënë]] |- |2008 |[[Miastkò]] |- |2009 |[[Bëtowò]] |- |2010 |[[Kartuzë]]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=i1TzBa3cXrE</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=iwTl4ThtG9A</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=EwG20F1MIPs</ref> |- |2011 |[[Stôłpsk|Słëpsk]] |- |2012 |[[Brusë]] |- |2013 |[[Kòscérzna]] |- |2014 |[[Serakòjce]]<ref>https://web.archive.org/web/20140320204643/http://www.24kaszuby.pl/wydarzenia-dnia/dzien-jednosci-kaszubow-w-sierakowicach-2/</ref> |- |2015 |[[Sëlëczëno]] |- |2016 |[[Bòjano]] |- |2017 |[[Chmielno]] |- |2018 |[[Lëzëno]]<ref>{{YouTube|v=ZO44jKLNJaM|tit=XX Światowy Zjazd Kaszubów 2018 HD|k=@gminaluzino8125|d=2020-07-07|dł=21:41}}</ref> |- |2019 |[[Żukòwò]] |- |2020 | rowspan="2" |[[Internet]] (COVID-19)<ref>https://web.archive.org/web/20240415230741/https://www.gazetakaszubska.pl/86377/dzen-jednote-kaszebow-19-marca-swietujemy-dzien-jednosci-kaszubow</ref> |- |2021 |- |2022 |[[Sopòt]]<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/9608-dzien-jednosci-kaszubow-bez-bicia-rekordu-w-grze-na-akordeonach</ref> |- |2023 |[[Gniewino]] |- |2024 |[[Kòscérzna]] |- |2025 |[[Bólszewò]]<ref>https://koscierski.info/artykul/hej-mieszkancy-kaszub-n1684973</ref> |- |2026 |[[Wiôlgô Wies]]<ref>https://web.archive.org/web/20260504160218/https://odkryjpomorze.pl/storage/2026/03/post/1683/26371/dzien-jednosci-kaszubow-wladyslawowo-22-marca-2026-program.pdf</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260504155906/https://scontent-dfw5-3.xx.fbcdn.net/v/t39.30808-6/653711717_1529386132527317_1175454651514524956_n.jpg?_nc_cat=110&ccb=1-7&_nc_sid=13d280&_nc_ohc=lc-xqCC5_jAQ7kNvwE_oula&_nc_oc=AdorCTy7HqHZ5XkR30cv4bQgH-aZhyA5pbRsh8U7dcppjMeZ7JeWf8Oz4Q-MxYeNJ5o&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent-dfw5-3.xx&_nc_gid=KGZTHf4naCNs3nHXfsmSjA&_nc_ss=7b289&oh=00_Af4toQ7ZbUCGwaecsO_7nRo3Q2SxLiWEuCSgiuH7aDOUTA&oe=69FE921F</ref><ref>https://wladyslawowo.pl/wiadomosci/1/wiadomosc/242501/dzien_jednosci_kaszubow_we_wladyslawowie__22_marca_2026_r</ref><ref>https://radiogdansk.pl/audycje/audycje-kaszubskie/2026/03/16/dzien-jednosci-kaszubow-w-sejmie-i-gigantyczna-flaga-na-meczu-arki-gdynia/</ref> |} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Dzéń Kaszëbsczi}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] * [[Transcassubia]] }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Marcelina Oleszuk: [https://gdansk.naszemiasto.pl/dzien-jednosci-kaszubow-kaszubskie-swieto/ar/c8-825046 Dzéń Jednotë Kaszëbów]. www.gdansk.naszemiasto.pl, 2011-03-19. [przëstãp 2026-07-16]. * [https://web.archive.org/web/20251012070141/https://www.brusy.pl/?a=22&lg=pl&id=13874&szukaj=dzie%F1%20jedno%B6ci Dzień Jedności Kaszubów 2012]. Brusy Miasto i Gmina, 2012-03-09. [przëstãp 2026-07-16]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/zjazd-kaszbow/relacj/ * [https://www.facebook.com/dzien.jednoscikaszubow Dzéń Jednotë Kaszëbów] * {{YouTube|v=PPWFpZZ1Scw|tit=XVIII Światowy Zjazd Kaszubów we Wdzydzach Kiszewskich|k=@koscierzyna24info|d=2016-07-06|dł=14:42}} * 2025: ** https://web.archive.org/web/20250317232529/https://odkryjpomorze.pl/imprezy/dzien-jednosci-kaszubow * 2026: ** https://gmina.puck.pl/swietujemy-dzien-jednosci-kaszubow/ ** {{YouTube|EKWbwbZ7W9E|Dzień Jedności Kaszubów we Władysławowie 2026 {{!}} kaszuby24.pl}} ** https://web.archive.org/web/20260504160241/https://odkryjpomorze.pl/imprezy/dzien-jednosci-kaszubow *** [https://web.archive.org/web/20260504160340/https://pawelnowak.pl/nuty-na-dzien-jednosci-kaszubow-we-wladyslawowie/ Nuty na Dzień Jedności Kaszubów we Władysławowie] **** [https://web.archive.org/web/20260504160302/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Kaszebsczi-Himn.pdf Kaszëbsczi Himn] **** [https://web.archive.org/web/20260504160303/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Opis-materialow-nutowych.pdf Opis materiałów nutowych] **** [https://web.archive.org/web/20260504160303/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Reboce-reboce.pdf Rëbôcë, rëbôcë] **** [https://web.archive.org/web/20260504160305/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Tata-i-koza.pdf Tata i kòza] **** [https://web.archive.org/web/20260504160307/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Zeglorz-Morze-reczy-Me-od-morza.pdf Żeglôrz – Mòrze rëczy – Më òd mòrza] ** https://mojestrone.com/artykul/dzn-jednot-kaszbow-n2250170 === Szëkba === {{Szëkba|Dzień Jedności Kaszubów}} {{Szëkba}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Swiãta]] j4c2jlwyk9qcbjeo0n9coxkjmz8r3o0 4 6182 223776 212996 2026-11-06T14:22:07Z Terrus38 14026 223776 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wiki puzzle.svg|40px|right]] [[:Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]] '''Ùzémk artikla''' (tzw. ''stub'') – articzel na Wikipedie, chtëren zamikô w se le spòdlową definicjã (abò baro mało infòrmacjów) na dóną témã. Òznôczóny je szablóną [[Szablóna:Ùzémk]] ==Metafòra ùzémka== == Rozwijanié ùzémków na kaszëbsczi Wikipedie== Chcąc rozwinąc ùzémk artikla, sygnie zwëczajno wëbrac załóżkã '''edituj''' abò kliknąc na pòwrózk zamkłi w szablónie. Przez to, że kaszëbskô Wikipediô zamikô w se baro wiele ùzémków artiklów, prosymë ò rozwijanié swòjich ùzémków, co bãdze le ze zwëskã dlô całégò projektu, jaczi miôłbë bëc zdrojã fùlwôrtny kaszëbskòjãzëkòwi wiedzë. [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie|!]] 6x6tx5deys3lzi85ivlb9nkw3ba0ayr 223777 223776 2026-11-06T14:22:22Z Terrus38 14026 223777 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wiki puzzle.svg|40px|right]] [[:Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]] '''Ùzémk artikla''' (tzw. ''stub'') – articzel na Wikipedie, chtëren zamikô w se le spòdlową definicjã (abò baro mało infòrmacjów) na dóną témã. Òznôczóny je szablóną [[Szablóna:Ùzémk artikla]] ==Metafòra ùzémka== == Rozwijanié ùzémków na kaszëbsczi Wikipedie== Chcąc rozwinąc ùzémk artikla, sygnie zwëczajno wëbrac załóżkã '''edituj''' abò kliknąc na pòwrózk zamkłi w szablónie. Przez to, że kaszëbskô Wikipediô zamikô w se baro wiele ùzémków artiklów, prosymë ò rozwijanié swòjich ùzémków, co bãdze le ze zwëskã dlô całégò projektu, jaczi miôłbë bëc zdrojã fùlwôrtny kaszëbskòjãzëkòwi wiedzë. [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie|!]] ectr4pbpig23ts6sxkkiyj2oj9uvfzy 223778 223777 2026-11-06T14:22:37Z Terrus38 14026 223778 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wiki puzzle.svg|40px|right]] [[:Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]] '''Ùzémk artikla''' (tzw. ''stub'') – articzel na Wikipedie, chtëren zamikô w se le spòdlową definicjã (abò baro mało infòrmacjów) na dóną témã. Òznôczóny je szablóną [[Szablóna:Ùzémk artikla|Ùzémk artikla]]. ==Metafòra ùzémka== == Rozwijanié ùzémków na kaszëbsczi Wikipedie== Chcąc rozwinąc ùzémk artikla, sygnie zwëczajno wëbrac załóżkã '''edituj''' abò kliknąc na pòwrózk zamkłi w szablónie. Przez to, że kaszëbskô Wikipediô zamikô w se baro wiele ùzémków artiklów, prosymë ò rozwijanié swòjich ùzémków, co bãdze le ze zwëskã dlô całégò projektu, jaczi miôłbë bëc zdrojã fùlwôrtny kaszëbskòjãzëkòwi wiedzë. [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie|!]] 43vzgk18ucy54zxguvn1l1cdj5cucwo 223779 223778 2026-11-06T14:24:46Z Terrus38 14026 223779 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wiki puzzle.svg|40px|right]] '''Ùzémk artikla''' (tzw. ''stub'') – articzel na Wikipedie, chtëren zamikô w se le spòdlową definicjã (abò baro mało infòrmacjów) na dóną témã. Òznôczóny je szablóną [[Szablóna:Ùzémk artikla|Ùzémk artikla]]. Ùzémczi mòże nalezc w namieniony jima [[:Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów|kategòrie]]. ==Metafòra ùzémka== ''Ùzémk'' je dólnym dzélã pnia drzewa, z chtërnégò wërôstają wietwie, lëstë i kwiatë – szlachòwno ùzémk artikla, chtëren je zwelą, na jaczi pózni mòże rozwijac dłëgszé, wôrtniésze a rzetelniészé tekstë na Wikipedie. == Rozwijanié ùzémków na kaszëbsczi Wikipedie== Chcącë rozwinąc ùzémk artikla, sygnie prosto wëbrac załóżkã '''edituj''' abò kliknąc na pòwrózk zamkłi w szablónie. Przez to, że kaszëbskô Wikipediô zamikô w se baro wiele ùzémków artiklów, prosymë ò rozwijanié swòjich ùzémków, co bãdze le ze zwëskã dlô całégò projektu, jaczi miôłbë bëc zdrojã fùlwôrtny kaszëbskòjãzëkòwi wiedzë. [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie|!]] tnagxc27zk2rn6ibmpgcervr7yx0o8h 223780 223779 2026-11-06T14:25:08Z Terrus38 14026 223780 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wiki puzzle.svg|40px|right]] '''Ùzémk artikla''' (tzw. ''stub'') – articzel na Wikipedie, chtëren zamikô w se le spòdlową definicjã (abò baro mało infòrmacjów) na dóną témã. Òznôczóny je szablóną [[Szablóna:Ùzémk artikla|Ùzémk artikla]]. Ùzémczi mòże nalezc w namieniony jima [[:Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów|kategòrie]]. ==Metafòra ùzémka== Słowò ''ùzémk'' òznôczô dólny dzél pnia drzewa, z chtërnégò wërôstają wietwie, lëstë i kwiatë – szlachòwno ùzémk artikla, chtëren je zwelą, na jaczi pózni mòże rozwijac dłëgszé, wôrtniésze a rzetelniészé tekstë na Wikipedie. == Rozwijanié ùzémków na kaszëbsczi Wikipedie== Chcącë rozwinąc ùzémk artikla, sygnie prosto wëbrac załóżkã '''edituj''' abò kliknąc na pòwrózk zamkłi w szablónie. Przez to, że kaszëbskô Wikipediô zamikô w se baro wiele ùzémków artiklów, prosymë ò rozwijanié swòjich ùzémków, co bãdze le ze zwëskã dlô całégò projektu, jaczi miôłbë bëc zdrojã fùlwôrtny kaszëbskòjãzëkòwi wiedzë. [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie|!]] c8lk7ioyod5tasl6xkr5isex2wgxsy0 223781 223780 2026-11-06T14:26:43Z Terrus38 14026 223781 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wiki puzzle.svg|40px|right]] '''Ùzémk artikla''' ({{Jãz.|en}} ''stub'') – articzel na Wikipedie, chtëren zamikô w se le spòdlową definicjã (abò baro mało infòrmacjów) na dóną témã. Òznôczóny je szablóną [[Szablóna:Ùzémk artikla|Ùzémk artikla]]. Ùzémczi mòże nalezc w namieniony jima [[:Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów|kategòrie]]. ==Metafòra ùzémka== Słowò ''ùzémk'' òznôczô dólny dzél pnia drzewa, z chtërnégò wërôstają wietwie, lëstë i kwiatë – szlachòwno ùzémk artikla, chtëren je zwelą, na jaczi pózni mòże rozwijac dłëgszé, wôrtniésze a rzetelniészé tekstë na Wikipedie. == Rozwijanié ùzémków na kaszëbsczi Wikipedie== Chcącë rozwinąc ùzémk artikla, sygnie prosto wëbrac załóżkã '''edituj''' abò kliknąc na pòwrózk zamkłi w szablónie. Przez to, że kaszëbskô Wikipediô zamikô w se baro wiele ùzémków artiklów, prosymë ò rozwijanié swòjich ùzémków, co bãdze le ze zwëskã dlô całégò projektu, jaczi miôłbë bëc zdrojã fùlwôrtny kaszëbskòjãzëkòwi wiedzë. [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie|!]] 8xrh688w4ts6tnkcd2idngu031yhirp 0 6196 223819 222607 2026-11-06T15:14:20Z Terrus38 14026 223819 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Република Северна Македонија |miono = Repùblika Nordowi Macedonie |miono-genitiw = Nordowi Macedonie |fana = Flag of Macedonia.svg |herb = Coat of arms of North Macedonia.svg |na karce = Europe-Macedonia.svg |mòtto = Слобода или смрт за Македонија<br>(Wòlnosc lub smierc za Macedoniã) |jãzëk = [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] |stolëca = [[Skòpié]] |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 25 713 |procent-wòdë = 1,9 |lëdztwò = 2 103 721 |rok = 2017 |dëtk = macedońsczi denar |kòd dëtka = MKD |czasowô cona = +1 |swiãto = [[8 séwnika]] |himn = Денес Над Македонија<br>Dzysô nad Macedonią |kòd = MK |Internet = .mk |telefón = +389 |Prezydeńt=[[Gòrdana Syłjanowskô-Dawkòwô]] |Premiéra=[[Hristijan Mickòsczi]] }} '''Nordowô Macedoniô''' ({{jãz.|mk}} Северна Македонија ''Sewerna Makedonija'', {{jãz.|sq}} ''Maqedonia e Veriut'') – państwò w [[Pôłniowô Eùropa|Pôłniowi Eùropie]]<ref>{{Cytuj starnã|titel=United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#europe|òpùblikòwóny=unstats.un.org|data przëstãpù=2016-02-28}}</ref> na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]], pòwstałé na skùtk [[Rozpôd Jugòsławie|rozpadu Jugòsławie]], òbjimającé swòjim teritorium kòl 38% historiczno-geògraficzny òbéńdë [[Macedoniô (historicznô òbéńda)|Macedoniô]]. Òd 27 strëmiannika 2020 Nordowô Macedoniô je nôleżnikã [[NATO]].<ref>{{Cytuj starnã|url=https://forsal.pl/swiat/bezpieczenstwo/artykuly/1464553,macedonia-polnocna-przystapila-do-nato.html|titel=Macedonia Północna przystąpiła do NATO|òpùblikòwóny=www.forsal.pl|data przëstãpù=2020-03-27|jãzëk=pl}}</ref> == Miono == Pò rozpadze [[Socjalisticznô Federacyjnô Repùblika Jugòsławie|Jugòsławie]] w 1991 roku jedna òd ji repùblików ([[Socjalisticznô Repùblika Macedonie]]) ògłosëła samòstójnotã jakno '''Repùblika Macedonie'''. Przëczëniło sã to do rozgòrzeniô ze stronë [[Greckô|Grecczi]], jakô ùwôża sã za jedurną echt erbã stôrożëtny Macedonie.<ref>{{Cytuj starnã|titel=Feud Between Greece, Macedonia Continues Over Claim to Alexander the Great|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/07/27/AR2009072702653_2.html|òpùblikòwóny=washingtonpost.com|data przëstãpù=2026-08-17}}</ref> Z pòwòdu kònfliktu o miono, Greckô blokòwa nôleżnictwò Macedonie w midzënôrodnëch institucjach. Dlôte na fòrum [[Òrganizacjô Zjednónëch Nôrodów|Òrganizacje Zjednónëch Nôrodów]] Repùblika Macedonie òficjalno òsta przëjimniãtô jakno '''Ùszłô Jugòsłowiańskô Repùblika Macedonie''' ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] Поранешна Југословенска Република Македонија ''Pòraneszna Jugòsłowenska Repùblika Makedonija''), znónô téż pòd angelsczim akronimã '''FYROM''' (''Former Yugoslav Republic of Macedonia'').<ref>{{Cytuj starnã|archiwùm=https://web.archive.org/web/20190124153537/http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm|òpùblikòwóny=un.org|titel=A/RES/47/225. Admission of the former Yugoslav Republic of Macedonia to membership in the United Nations|url=http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm|zarchiwizowóné=2019-01-24}}</ref> [[Òbrôzk:Flag_of_North_Macedonia_(1946–1992).svg|lewo|mały|Pierszô fana samòstójny Macedonie z lat 1991–1992]] W 2008 r. to bëło negòcjowóné pòrozmienié, ale Grekòwie zablokòwelë jegò wéńscé w żëcé ë zawetowelë rôczbã Macedonie do [[NATO|Òrganizacje Nordowòatlanticczégò Traktatu]] (NATO) a téż integracje z [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejską Ùnią]]. W pòsobnëch latach sztrid sã pògòrsziwôł, {{skr.|m.jin.}} Macedończicë pòzwelë stolëczné latawiszcze i nôwôżniészą aùtostradã mionã [[Aleksander Macedońsczi|Aleksandra Wiôldżégò]] i zbùdowelë wiele jegò sztaturów. W 2018 r., pò òbjimniãcym stanowiszcza przez nowégò premiérã Macedonie [[Zoran Zaew|Zorana Zaewa]], {{skr.|m.jin.}} zmienioné òstało miono przédnégò fligerplacu i aùtostradë kraju i zasygnalizowanô òsta wòlô do ùstãpstwów taczich jak dodanié do miona kraju geògraficznégò òpisënkù (np. Nordowô Macedoniô, Nowô Macedoniô abò Górnô Macedoniô).<ref name="onet201802112">{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/macedonczycy-zmienia-nazwe-swojego-panstwa-marta-szpala-komentuje/s57q0gj|prôca=Onet Wiadomości|titel=Macedończycy zmienią nazwę swojego państwa?|aùtór=Piotr Gruszka|data=2018-02-11|data przëstãpù=2018-02-13|jãzëk=pl}}</ref> [[Òbrôzk:Flag_of_North_Macedonia_(1992–1995).svg|lewo|mały|Drëgô fana Macedonie z lat 1992–1995, zmienionô pò grecczich protestach]] W maju 2018 r. premiéra Macedonie Zoran Zaew ògłosył, że doszło do pòrozmieniô z Grecką w sprawie miona państwa, jaczé miałobë zwac sã Repùbliką Ilindeńsczi Macedonie, jednak sprzecyw wedle dogôdënkù wërazëłë òpòzycyjné partie tak w Grecce, jak w Macedonie.<ref>{{Cytuj starnã|url=https://histmag.org/Macedonia-zmieni-nazwe-Jest-konkretna-propozycja-16892|titel=Macedonia zmieni nazwę? Jest konkretna propozycja|data=2018-05-23|data przëstãpù=2018-05-24|aùtór=Paweł Czechowski|òpùblikòwóny=Histmag.org|jãzëk=pl}}</ref> 12 czerwińca te samégò rokù premiérowie òbùch krajów – [[Aleksys Cypras]] i Zoran Zaew – pòcwierdzëlë òsygnienié pòrozmieniô w sprawie zmianë pòzwë Macedonie na '''Repùblika Nordowi Macedonie''' (Република Северна Македонија, ''Repùblika Sewerna Makedonija''), w skródzenim '''Nordowô Macedoniô''' (Северна Македонија, ''Sewerna Makedonija'').<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.pap.pl/aktualnosci/news,1451504,porozumienie-ateny-skopje-panstwo-macedonskie-przyjmie-nazwe-republika-macedonii-polnocnej-.html|data=2018-06-12|data przëstãpù=2018-06-13|òpùblikòwóny=PAP|titel=Porozumienie Ateny-Skopje: państwo macedońskie przyjmie nazwę Republika Macedonii Północnej|jãzëk=pl}}</ref> 11 stëcznika 2019 r. macedońsczi parlament ratifikòwôł dogôdënk z Prespë, zgôdzającë sã na ùprôwczi do kònstitucje, jaczé tikałë sã zmianë miona kraju na ''Nordowô Macedoniô''.<ref name="23amendment2">{{Cytuj knéżkã|url=https://leap.unep.org/countries/mk/national-legislation/amendments-xxxiii-xxxiv-xxxv-and-xxxvi-constitution-republic|titel=XXIII ùprôwka do Kònstitucje Repùbliczi Nordowi Macedonie|aùtór=Sobranie Repùbliczi Nordowi Macedonie|jãzëk=en|data=2019-01-19|wëdôwca=United Nations Environment Programme}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://apnews.com/a48fd2c756d34a979933729b8f8f4edd|titel=The Latest: Macedonia backs name change to North Macedonia|òpùblikòwóny=[[Associated Press]]|data=2019-01-11|data przëstãpù=2019-01-11|jãzëk=en}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.kathimerini.gr/1004275/article/epikairothta/politikh/yperyhfisthke-h-syntagmatikh-ana8ewrhsh-apo-th-voylh-ths-pgdm|data=2019-01-11|òpùblikòwóny=Kathimerini|jãzëk=gr|titel=Υπερψηφίστηκε η συνταγματική αναθέωρηση από τη Βουλή της ΠΓΔΜ}}</ref> Dwa tidzenie pózni, 25 stëcznika, pòrozmienié ratifikòwôł grecczi parlament.<ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.onet.pl/swiat/macedonia-zmieni-nazwe-parlament-grecji-zaglosowal/kqlv72d|titel=Macedonia zmieni nazwę? Parlament Grecji zagłosował|òpùblikòwóny=Onet Wiadomości|data=2019-01-25|data przëstãpù=2019-02-09|jãzëk=pl}}</ref> Nowé miono kraju, „'''Repùblika Nordowi Macedonie'''”, òficjalno weszło w żëcé 12 gromicznika 2019 rokù.<ref>{{Cytuj starnã|archiwùm=https://web.archive.org/web/20190213123625/https://www.washingtonpost.com/world/europe/macedonia-is-officially-renamed-north-macedonia/2019/02/12/dfc82652-2ef7-11e9-8781-763619f12cb4_story.html?noredirect=on&utm_term=.b99f8adf2e6e|data=2019-02-12|data przëstãpù=2019-02-12|jãzëk=en|url=http://web.archive.org/web/20190213123625/https://www.washingtonpost.com/world/europe/macedonia-is-officially-renamed-north-macedonia/2019/02/12/dfc82652-2ef7-11e9-8781-763619f12cb4_story.html?noredirect=on&utm_term=.b99f8adf2e6e|titel=Call me by my new name: Balkan nation is North Macedonia now|òpùblikòwóny=The Washington Post|zarchiwizowóné=2019-02-13}}</ref> == Geògrafiô == [[Òbrôzk:Macedonia.svg|mały|Nordowô Macedoniô na tle szerszégò historiczno-geògraficznégò regionu Macedoniô]] * Całownô pòwiérzchniô: 25 713&nbsp;km² * Lądowô pòwiérzchniô: 24 856 [[Kilometr|km²]] * Pòwiérzchniô wòdów: 447&nbsp;km² * Całownô lądowô grańca: 748&nbsp;km * Dłużawa sztrądu: ni ma przëstãpù do mòrza * Dłużawa grańców z pòblësczima państwama: [[Albańskô|Albaniô]] 151&nbsp;km, [[Bùłgariô]] 148&nbsp;km, [[Greckô]] 228&nbsp;km, [[Kòsowò]] 159&nbsp;km, [[Serbiô]] 62&nbsp;km. * Nôwëższi pónkt: [[Gòlem Kòrab]], 2764 m n.n.m. * Nôniższi pónkt: rzéka [[Wardar]] na grańcë z Grecką, 50 m n.n.m. [[Òbrôzk:R.o.Macedonia topography.svg|mały|Fizycznô kôrta Macedonie]] === Klimat === Cepło i sëchò òb lato i jeséń, dosc chłodno i snieżësto òb zëmã. === Ùsztôłcenié terenu === Nordowô Macedoniô je przédno górsczim a wiżawnym krajã. Na terenie całégò kraju to dô górsczé rédżi. Nôwëższima òd nich są Kòrab i [[Szar Płanina]]. Midzë górama leżą kòtlënë – [[Priłepskò Pòłe]] w dolëznie [[Crna Reka (dopłiw Wardaru)|Crny Reczi]], [[Pòłog]] w dolëznie górnégò Wardaru, [[Òwcze Pòłe]] i [[Kòczansko Pòłe]] nad [[Bregałnica|Bregałnicą]] a dolëznë wikszich rzéków – [[Strumica (rzéka)|Strumicë]], [[Wardar|Wardaru]] i [[Drin|Drinu]]. Nôdłëgszą rzéką Nordowi Macedonie je [[Wardar]] (320&nbsp;km dłużawë), jaczégò nôwikszima dopłëwama są [[Treska]], [[Pczinia]], [[Bregałnica]] i [[Crna Reka (dopłiw Wardaru)|Crna Reka]]. Òkróm te na teritorium N. Macedonie to dô jesz [[Drin]] i [[Strumica (rzeka)|Strumicã]]. Wardar i Strumica słëchają zlewiszcza [[Egejsczé Mòrze|Egejsczégò Mòrza]], Drin – do zlewiszcza [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]]. == Demògrafiô == === Pòpùlacjô === [[Òbrôzk:Macedonia_ethnic2002_03.png|mały|Etniczné grëpë wedle nôrodnégò spisënkù z 2002 r. Żôłti – [[Macedończicë]] Apfelzynowi – [[Albańczicë]] Zelony – [[Tërkòwie]] Mòdri – mieszóné lëdztwò]] * jilosc lëdztwa: 2 103 721 (stón na lëpińc 2017 rokù) *môl na swiece wedle jiloscë lëdztwa: 145. === Etniczné grëpë === * [[Macedończicë]] 64,2% (zamieszkiwający wikszosc kraju); * [[Albańczicë]] 25,2% (zamieszkiwający zôpôd kòl grańcë z Albanią); * [[Tërkòwie]] 3,9% (w zacht mniészim stãpieniu jak Albańczicë na zôpadze); * [[Romòwie]] 2,7% (we westrzédnym i nordowim parce kraju); * [[Serbòwie|Serbowie]] 1,8%; * jiny 2,4%. === Jãzëczi === * [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] 66,5%; * [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]] 25,1%; * [[Tërecczi jãzëk|tërecczi]] 3,5%; * [[Jãzëk romani|romani]] 1,9%; * [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] 1,2%. Miészëznowé jãzëczi są w òficjalnym (kòle macedońsczégò) ùżëcym w gminach, w jaczich co nômni 20% mieszkańców nôleżi do gwësny jãzëkòwi miészëznë.[[Òbrôzk:35_1_юные_македонцы.jpg|mały|Macedończicë]] === Religijné grëpë === * [[prawòsławié]] 61,6%; * [[islam]] 34,2% (przédno Albańczicë i Tërkòwie); * bezwëznaniowi 1,9%; * [[katolëcyzm]] 1,9%; * [[protestantizm]] 0,3%; * [[Swiôdkòwie Jehowë]] 0,06%. === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 57,3% (w 2017 r.) *wikszé miesczé westrzódczi: [[Skòpié]] (stolëca) – 611 107 mieszkańców (w 2021 r.) == Ekònomiô == W industrie dominëje przetwórczi [[Industriô|przemësł]]. To dô wielné hëtë, przédno skła a kòpru. [[Hańdel]] rozwijô sã z rostã majãtnoscë òbëwatelów. [[Krajewi produkt brutto|KPB]] na persónã w N. Macedonie wënôszô 8,5 tësąca dolarów (mierzoné paritetã nabiwczi sëłë). Ùdzél w KPB: * Rolnictwò: 11,9% * Industriô: 28,2% * Ùsłëdżi: 59,9%. === Rolnictwò === Rolné zemie w kraju (przédno górsczé [[Wéda|wédë]]) zajimają kòl 40% nadwiérzchnie państwa. W dolëznach [[Rzéka|rzéków]] i westrzódgórsczich [[Kòtlëna|kòtlënach]] uprawa zbòżô ([[pszénica]], [[Zwëczajnô kùkùridza|majs]]), [[Cëkrowô rąkla|cëkrowëch rąklów]], [[Zwëczajny słuńcownik|słuńcowników]], [[Bawôłna (roscëna)|bawôłnë]] i [[Tobaka|tobaczi]]. To dô rozwinioną hodowlã warzëwów ([[Pòmidór|pòmidorë]], [[paprika]], [[Arbùz|arbùzë]]) a wielné sadë ([[Jabłóń|jabłonie]] (przédno w òkòlim [[Prespa|Prespë]]), [[Zwëczajnô krëszka|krëszczi]], [[Zwëczajnô brzoskwiniô|brzoskwinie]], [[Slëwa|slëwë]]). Na pôłniowëch, fùl słuńca ùbiédrzach dolëznów to dô plantacje winogronów. W górach dô pasturską hodowlã òwców.[[Òbrôzk:Mount Korab, Republic of Macedonia.jpg|mały|Góra Kòrab (2764 m n.n.m)]] === Industriô === Niewiôldżé wëdobëcé [[Bruny wãdżel|brunégò wãgla]] (blëzë [[Kùmanowò|Kùmanowa]]), czerwieniznë zleżënów [[Chróm|chromù]], [[Cynk|cynkù]] i [[Òłów|òłowiu]] a [[Antimón|antimònu]]. Produkcjô elektriczny energie przédno w môłëch [[Wòdnô sztrómòwniô|wòdnëch sztrómòwniach]]. Przetwórczi przemësł je skùpiony we wikszich gardach (jôdny, tekstilny, metalurgiczny, chemiczny ë drzewny), we [[Skòpié|Skòpim]] to dô hëtã [[Żelazło|żelazła]]. Jistnieje téż artisticzné rzemiãsło: wërobinë ze strzébra, złota czë drzewa, tëpichë. === Emisjô ceplarnianëch gazów === [[Òbrôzk:Church_of_Saint_Naum.JPG|mały|[[Prawòsławié|Prawòsłôwny]] mònastér swiãtégò Naùma]]Emisjô [[Ekwiwalent ditlenkù wãgla|ekwiwalentu ditlenkù wãgla]] z terenu Socjalisticzny Repùbliczi Macedonie wënisoła w 1990 rokù 14,173 Mt, z cze 11,202 Mt stanowił ditlenk wãgla. W przeliczenim na mieszkańca emisjô wëniosła tedë 5,611 t ditlenkù wãgla, a w przeliczenim na 1000 dolarów [[Krajewi produkt brutto|KPB]] 583 kg. Głównym zdrojã emisjów òb nen czas bëła energetika. Pò rozpadze Jugòsławie emisje w repùblice kąsk spadłë, a òd pòłowë lat 90. wichlałë sã, nie òsygającë ale niwiznë z 1990 rokù; mòcni spadłë dopiérze pò 2011. W 2018 emisjô ditlenkù wãgla kòpalnégò pòchôdaniô wëniosła 8,074 Mt, a w przeliczenim na mieszkańca 3,872 t i w przeliczenim na 1000 dolarów KPB 287 kg. Òb ten czas ùrósł ùdzél emisjów z transpòrtu, ale energetika òsta główną wietwią òdpòwiedzalną za emisje.<ref>{{Cytuj knéżkã|url=https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/9d09ccd1-e0dd-11e9-9c4e-01aa75ed71a1/language-en|aùtór=F. Monforti-Ferrario, G. Oreggioni, E. Schaaf, D. Guizzardi, J.G.J. Olivier, E. Solazzo, E. Lo Vullo, M. Crippa, M. Muntean, E. Vignati|titel=Fossil CO2 and GHG emissions of all world countries. 2019 report – Study|stronë=175|plac=Luksembùrg|jãzëk=en|rozdzél=North Macedonia|rok=2019|doi=10.2760/687800|isbn=978-92-76-11100-9}}</ref> === Turistika === W 2016 rokù nen krôj òdwiedzëło 510 tës. turistów (5,1% wicy jak w pòprzédnym rokù), generëjącë dlô nie przëchòdë ò wôrtnoce 285 mln [[Amerikańsczi dolar|dolarów]].<ref>{{Cytuj starnã|titel=UNWTO Tourism Highlights, 2017 Edition|òpùblikòwóny=[[Swiatowô Òrganizacjô Turisticzi|UNWTO]]|rok=2017|miesąc=lëpińc|stronë=8|url=https://www.e-unwto.org/doi/pdf/10.18111/9789284419029|jãzëk=en}}</ref> Nôwicy turistów przëjachało z [[Tëreckô|Tërecczi]], [[Serbiô|Serbie]], [[Greckô|Grecczi]], [[Holandiô|Holandie]] i [[Bùłgariô|Bùłgarie]].<ref>{{Cytuj starnã|titel=Туризам во Република Македонија, 2011-2015/Tourism in the Republic of Macedonia, 2011-2015|jãzëk=mk|stronë=34-35|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/8.4.16.01.pdf|data=2016-05|data przëstãpù=2017-08-21|òpùblikòwóny=stat.gov.mk}}</ref> Turistowie nôczãscy òdwiédzają [[Òchrid]], [[Skòpié]] i [[Bitola|Bitolã]]. Nordowô Macedoniô mô téż wiele nôtërnëch atrakcjów. W kraju to dô trzë nôrodné parczi: [[Nôrodny Park Pelister|Pelister]], [[Nôrodny Park Galiczica|Galiczica]], [[Nôrodny Park Mawrowò|Mawrowò]]<ref>{{Cytuj starnã|aùtór=|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/MakBrojki2017_mk.pdf|jãzëk=mk|òpùblikòwóny=stat.gov.mk|data=|titel=Македонија во бройки 2017|stronë=11|data przëstãpù=2017-08-21}}</ref> i różné jinszé nôtërné atrakcje, np. [[Matka (kanión)|kanión Matka]], [[Prespa|jezoro Prespa]], czë [[jezoro Berowò]]. == Pòliticzny system == {{Apartny articzel|Pòliticzny system Nordowi Macedonie}} Nordowô Macedoniô je parlamentarną repùbliką z jednojizbòwim parlamentã – Zéńdzenim Repùbliczi Macedoniô ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] ''Собрание на Република Македонија''). Krôj je pòdzelony na 80 gminów (општина – ''òpsztina''), z cze 10 gminów wchôdô w skłôd gardu Skòpié. == Główné gardë == [[Òbrôzk:Bitola Trst street.jpg|lewo|mały|Centrum [[Bitola|Bitolë]]]] {| class="wikitable" width="50%" !Kaszëbsczé miono !Macedońsczé miono |- |[[Bitola]] |Битола/Bitoła |- |[[Gòstiwar]] |Гостивар/Gòstiwar |- |[[Kiczewò]] |Кичево/Kiczewò |- |[[Kùmanowò]] |Куманово/Kùmanowò |- |[[Òchrid]] |Охрид/Òhrid |- |[[Prilep]] |Прилеп/Prilep |- |[[Skòpié]] |Скопје/Skòpje (stolëca) |- |[[Sztip]] |Штип/Sztip |- |[[Tetowò]] |Тетово/Tetowò |- |[[Wełes]] |Велес/Wełes |- |[[Radowisz]] |Радовиш/Radowisz |} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Bùłgariô]] |col2= === Nordowô Macedoniô === {{#categorytree:Nordowô Macedoniô|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html Nordowô Macedoniô w „The World Factbook”] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nordowô Macedoniô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Bałkańsczi Półòstrów]] hp4wj5nl3pszvg9bd80bu4sh1mkbdhi 0 6800 223820 221088 2026-11-06T15:14:25Z Terrus38 14026 223820 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PioneerDay 65.jpg|mały|Agroturistika w Americe]] '''Agroturistika''' – spòsób wëpòczinkù w leżnoscach, chtërne szlachùją za wiesczima. Wiejsczé terenë kòl nas to są snôżé widzënczi, czësti lëft, bògactwò nôtërë, architektoniczné stôrôdôwnotë, [[Kaszëbi|kaszëbskô]] kùchniô, lëdowi kùńszt i żëczny gòspòdôrze. Corôz wicy lëdzy chce òdpòczëwac na wsë, w agroturisticznëch gòspòdarstwach. Czej są na to chãtny tej corôz wicy gbùrów jidze na to, żebë dac swòjë jizbë gòscóm. Temù dërch rosce wielëna i baza agroturisticznëch gòspòdarstwów. Agroturistika je ôrtã wiesczi turisticzi. Ji pierszą znanką je pòłączenié turisticznëch ùsłëżnotów z gbùrstwã. Ritm żëcégò gòspòdarstwa wëznôczają terminë robòtów w pòlach i czas òpòrządzaniô chòwë, przejôwiô sã òsoblëwą wònią, zwãkama {{skr.|np.}} zwãkã kanë przë dojenim krów, czë rëkã bëdła nëkónégò w pòle, kôrkanim kùrów, pôchą swiéżégò mléka abò miodu itp. To wszëtkò skłôdô sã na apartnosc agroturisticzi. Na wiérzk je bliskô łączba z gbùrską familią, ù jaczi mijô snôżi czas, mòżnosc pòznaniô zwëków i dzejów òkòlégò, gôdka z jinima lëdzama, dzelenié sã swòjima jiwrama ë doswiôdczenim. Serdecznô i gòscynnô atmòsfera chëczë colemało òstôwô dłëżi w pamiãcë niżlë anonimòwé wczasë w nôbarżi luksusowim hotelu. Célã agroturisticzi je procemdzejanié wëlëdzaniu sã kaszëbsczich wsów i miastków, wërôbianié pamiątkòwëch rzeczi, rost atrakcyjnoscë wiejsczich terenów, jaczi je merkac w dwiganim prizu gruńtów, a przez to wôrtoscë gbùrsczich terenów i téż rozwij infrastrukturë, jakô wspiérô ekòlogiczné znanczi turisticzi. Założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa je dosc prostą sprawą i to mòże dwigac wzątk môlowëch lëdzy. Rozpòczãcé taczégò dzejaniô wëmôgô le përznã fòrmalnosców w ùrzãdze gminë. Barżi rechùje sã ùdba na przëcygniãcé turistów i zafédrowanié jima atrakcjów. Òkróm kaszëbsczi kùchni colemało w taczich bédënkach są jazdë briczką, grillowanié, czë pôlenié ògnia, wòdné spòrtë abò pòżëczanié [[Kòło|kòła]]. Dosc wiôldżé znaczenié mô pòłożenié agroturisticznégò gòspòdarstwa. Czej sã mësli ò taczim dzejanim, tej dobrze je sã bëlno wezdrzec na snôżotã òkòlégò, chtërna mòże bëc "magnétã", co przëcygnie wanożników. Nômni fòrmalnosców, żlë jidze ò założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa, mają gbùrzë, chtërny żëją z zemi abò chòwë, a chtërny w agroturistice widzą le dodôwkòwé zdrzódło wzątkù. W tim przëtrôfkù ùstôw ò swòbòdze gòspòdarczégò dzejaniégò z dnia 2 lëpińca 2004 rokù (Dz. U. Nr 173 poz. 1807 z pózniészima zmianama) nie kôże rejestrowac gòspòdarczégò dzejaniégò. == Gòspòdarstwa agroturistné == {{Apartny articzel|Gòspòdarstwò agroturistné}} <mapframe width="330" height="330" text="Gòspòdarstwa agroturistné na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-color": "FFD700" }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P31 wd:Q141742101; wdt:P625 ?geo . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'csb,mul,pl'. } }" } ] </mapframe> * [[Kaszëbskô Chëcz (gòspòdarstwò agroturistné)|Kaszëbskô Chëcz]] – [[Maks]] * [[Alpaki na Kaszubach]] – [[Nowô Hëta]], gòspòdarstwò hòdowlo-agroturistné chtëré mô [[Alpaka|alpaczi]] * [[Lawendowa Osada]] – [[Przëwidz]] * [[U Chłopa]] – [[Chmielno]]; dôwné gòspòdarstwò agroturistné<ref>https://web.archive.org/web/20050509082742/http://www.uchlopa.agrowakacje.pl/</ref>, dzysô [[wëpòczinkòwi òstrzódk]]<ref>https://www.uchlopa.com/</ref>. * [[U Kaszuby]] – [[Wiôldżi Klińcz]] == Òbaczë téż == * [[Wëpòczinkòwi òstrzódk]] * [[Hotel]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://na-kaszuby.pl/ ({{jãz.|pl}}) * https://web.archive.org/web/20131103220803/http://bip.minrol.gov.pl/DesktopDefault.aspx?TabOrgId=1708&LangId=0 ({{jãz.|pl}}) * https://koronakaszub.com.pl/agroturystyka-ze-zwierzetami/ ({{jãz.|pl}}) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Agroturistika| ]] 41b0kf58238299854c0hlkltplukvcf 0 6836 223821 211506 2026-11-06T15:14:30Z Terrus38 14026 223821 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Kaszuby flag.svg|mały|Kaszëbskô fana]] '''Fana Kaszëbsczi''' – jeden òd symbòlów [[Kaszëbë|Kaszëb]], òkòma [[Herb Kaszëb|herbu]] a [[Himn Kaszëb|himnu]]. Nôczãscy przëjimô sã, co kaszëbskô [[fana]] je prostonórtnym płatã sztofu, z czôrną farwą na górze, a żôłtą na dole. Farwë przëjãté òstałë zgòdą z reglama heraldiczi, dze górny pas mô farwã gòdła, a dólny – herbowi tôrczë. Farwë òpiséwô m.jin. ''Dejowô deklaracjô'' stowôrë [[Kaszëbskô Jednota]]: <blockquote>''Kaszëbskô nôrodnô fana mô czôrno-żôłté farwë, chtërne są zrzeszoné z naszą pòznaką, to je sczerowónym w prawò czôrnym grifã w kòrunie na złotim pòlu herbòwi tôrczë.''<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/kim-me-jesme-e-jacze-sa-naje-cele|titel=Kim më jesmë ë jaczé są naje céle?|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|data przëstãpù=2026-08-18|jãzëk=csb}}</ref> </blockquote> == Historiô == Pierszi rôz kaszëbskô fana òsta pùbliczno wëwieszonô z leżnoscë zjazdu Kaszëbów 18 zélnika 1929 rokù w [[Kartuzë|Kartuzach]], òb czas òrganizacyjnégò zetkaniégò Zrzeszeniô Szkólnëch Kaszëbów. Tedë, nad biórã kòl Gduńsczi sz., wisa stanica [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] z czôrnym grifã. Pisôrz miôł ju jã wëwiészóné przódë przed swòją willą. Zjazdowi Kòmitet ùdbôł, cobë kòle stanicë zawisła nôrodnô kaszëbskô fana, skłôdającô sã z dwùch horizontalnëch pasów – czôrnégò a żôłtégò. W reakcje na to kartësczi wicestarosta Léón Pazniewsczi nasłôł szandarów z nôkazã ùsëniãcégò fanów, czemù òstro sã sprzecywił [[Jón Trepczik]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://brusy.pl/aktualnosci-3/swiato-kaszebsczi-fane-2|titel=Swiãto Kaszëbsczi Fanë|òpùblikòwóny=www.brusy.pl|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-08-19|data=2026-08-18}}</ref>. [[Frãcëszka Majkòwskô]] zabédowa ale kómpromis – kòl kaszëbsczi fanë miabë òstac wëwieszonô fana Pòlsczi. Bëtnicë zjazdu tak prawie zrobilë, co rozrzeszëło spór<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=1986|aùtór=Jón Drzéżdżón|titel=Współczesna literatura kaszubska 1945-1980|titel dzéla=Zjazd Kaszubów w Kartuzach|stronë=215-218|wëdôwca=Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza|plac=Warszawa}}</ref>. == Swiãto Kaszëbsczi Fanë == {{Apartny articzel|Swiãto Kaszëbsczi Fanë}} Òb czas niefòrmalnégò pòtkaniô w 2011 rokù, [[Adóm Hébel]] ë [[Mateùsz Titës Meyer]], zainspirowóny Rajdã Kaszëbsczi Fanë, sfòrmùłowelë ùdbã na swiãto kaszëbsczi fanë. W pòstãpnym rokù, 18 zélnika, na wdôr pierszégò pòwszechnégò wëwieszeniô fanë, [[Kaszëbskô Jednota]] zòrganizowa Swiãto Kaszëbsczi Fanë, òb czas chtërnégò nôleżnicë stowôrë rozdôwelë lëdzóm chòrądżewczi<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/mateusztites.meyer/posts/pfbid02JVqUaUZ3E57pGVsoduVbxqBNSF4odWBTA6sUcDQ1L3EnxFVzZPriVBkk7FvKBpZrl|titel=Ci dwaj, po którymś z podobnych spotkań [...]|aùtór=Mateùsz Titës Meyer|òpùblikòwóny=Facebook|data=2026-08-18|data przëstãpù=2026-08-19|jãzëk=pl}}</ref>. Ùdbã przejãłë w pózniészich latach rozmajité samòrządzënë a òrganizacje, taczé jak [[Fùndacjô Kaszëbskô|Fùndacjô Kaszëbë]] czë [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Co rokù we wielnëch placach òdbiwają sã ùroczëznë sparłãczoné z propagòwanim kaszëbsczich symbòlów i lokalnégò patrijotizmù. == Òbaczë téż == * [[Fana]] * [[Swiãto Kaszëbsczi Fanë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260327040957/https://radiokaszebe.pl/news/flaga-kaszub-na-ug-jubileusz-prof-jozefa-borzyszkowskiego-csb-674 ([https://web.archive.org/web/20260327041114/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_50lat_ug_gdansk_26-03-23.mp3 audio]) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Fanë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] myxpixpq5krpu7f74ncr9ppuuq681xw 223836 223821 2026-11-06T15:49:13Z Terrus38 14026 /* Òbaczë téż */ 223836 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Kaszuby flag.svg|mały|Kaszëbskô fana]] '''Fana Kaszëbsczi''' – jeden òd symbòlów [[Kaszëbë|Kaszëb]], òkòma [[Herb Kaszëb|herbu]] a [[Himn Kaszëb|himnu]]. Nôczãscy przëjimô sã, co kaszëbskô [[fana]] je prostonórtnym płatã sztofu, z czôrną farwą na górze, a żôłtą na dole. Farwë przëjãté òstałë zgòdą z reglama heraldiczi, dze górny pas mô farwã gòdła, a dólny – herbowi tôrczë. Farwë òpiséwô m.jin. ''Dejowô deklaracjô'' stowôrë [[Kaszëbskô Jednota]]: <blockquote>''Kaszëbskô nôrodnô fana mô czôrno-żôłté farwë, chtërne są zrzeszoné z naszą pòznaką, to je sczerowónym w prawò czôrnym grifã w kòrunie na złotim pòlu herbòwi tôrczë.''<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/kim-me-jesme-e-jacze-sa-naje-cele|titel=Kim më jesmë ë jaczé są naje céle?|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|data przëstãpù=2026-08-18|jãzëk=csb}}</ref> </blockquote> == Historiô == Pierszi rôz kaszëbskô fana òsta pùbliczno wëwieszonô z leżnoscë zjazdu Kaszëbów 18 zélnika 1929 rokù w [[Kartuzë|Kartuzach]], òb czas òrganizacyjnégò zetkaniégò Zrzeszeniô Szkólnëch Kaszëbów. Tedë, nad biórã kòl Gduńsczi sz., wisa stanica [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] z czôrnym grifã. Pisôrz miôł ju jã wëwiészóné przódë przed swòją willą. Zjazdowi Kòmitet ùdbôł, cobë kòle stanicë zawisła nôrodnô kaszëbskô fana, skłôdającô sã z dwùch horizontalnëch pasów – czôrnégò a żôłtégò. W reakcje na to kartësczi wicestarosta Léón Pazniewsczi nasłôł szandarów z nôkazã ùsëniãcégò fanów, czemù òstro sã sprzecywił [[Jón Trepczik]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://brusy.pl/aktualnosci-3/swiato-kaszebsczi-fane-2|titel=Swiãto Kaszëbsczi Fanë|òpùblikòwóny=www.brusy.pl|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-08-19|data=2026-08-18}}</ref>. [[Frãcëszka Majkòwskô]] zabédowa ale kómpromis – kòl kaszëbsczi fanë miabë òstac wëwieszonô fana Pòlsczi. Bëtnicë zjazdu tak prawie zrobilë, co rozrzeszëło spór<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=1986|aùtór=Jón Drzéżdżón|titel=Współczesna literatura kaszubska 1945-1980|titel dzéla=Zjazd Kaszubów w Kartuzach|stronë=215-218|wëdôwca=Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza|plac=Warszawa}}</ref>. == Swiãto Kaszëbsczi Fanë == {{Apartny articzel|Swiãto Kaszëbsczi Fanë}} Òb czas niefòrmalnégò pòtkaniô w 2011 rokù, [[Adóm Hébel]] ë [[Mateùsz Titës Meyer]], zainspirowóny Rajdã Kaszëbsczi Fanë, sfòrmùłowelë ùdbã na swiãto kaszëbsczi fanë. W pòstãpnym rokù, 18 zélnika, na wdôr pierszégò pòwszechnégò wëwieszeniô fanë, [[Kaszëbskô Jednota]] zòrganizowa Swiãto Kaszëbsczi Fanë, òb czas chtërnégò nôleżnicë stowôrë rozdôwelë lëdzóm chòrądżewczi<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/mateusztites.meyer/posts/pfbid02JVqUaUZ3E57pGVsoduVbxqBNSF4odWBTA6sUcDQ1L3EnxFVzZPriVBkk7FvKBpZrl|titel=Ci dwaj, po którymś z podobnych spotkań [...]|aùtór=Mateùsz Titës Meyer|òpùblikòwóny=Facebook|data=2026-08-18|data przëstãpù=2026-08-19|jãzëk=pl}}</ref>. Ùdbã przejãłë w pózniészich latach rozmajité samòrządzënë a òrganizacje, taczé jak [[Fùndacjô Kaszëbskô|Fùndacjô Kaszëbë]] czë [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Co rokù we wielnëch placach òdbiwają sã ùroczëznë sparłãczoné z propagòwanim kaszëbsczich symbòlów i lokalnégò patrijotizmù. == Òbaczë téż == * [[Fana]] * [[Swiãto Kaszëbsczi Fanë]] * [[Himn Kaszëb]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260327040957/https://radiokaszebe.pl/news/flaga-kaszub-na-ug-jubileusz-prof-jozefa-borzyszkowskiego-csb-674 ([https://web.archive.org/web/20260327041114/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_50lat_ug_gdansk_26-03-23.mp3 audio]) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Fanë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] qxdgromlp43ucyf4ozou09xww58rf6y 0 7189 223862 216852 2026-11-06T17:03:16Z Terrus38 14026 223862 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} {{Jãzëk| farwa=000066| farba=ffffff| apartne miono=lietuvių kalba| kraj, òbénda1= [[Lëtwa]], [[Pòlskô]], [[Biôłorus]], ë jinsze| lëczba= kòl 4 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Indoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Bôłto-słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Bôłtëcczé jãzëczi]] ***'''Lëtewsczi jãzëk'''| alfabét= łacyńsczi| kraj, òbénda2=[[Lëtwa]], [[Pòlskô]] we gminié Puńsk/Punskas | agencëjô=Kòmisëjô lëtewsczégò jãzëka| iso1=lt| iso2=lit| iso3=lit| sil=LIT| kòd=lt| znankównik=Lëtwa| jãzëk=lëtewsczi|znankòwnik2=lëtewsczégò }} '''Lëtewsczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2014|170}}</ref> abò '''litewsczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2008|223}}</ref> ({{jãz.|lt}} ''lietuvių kalba'') – jãzëk z bôłtëcczégò karna jãzëków, chtërim gôdô kòl 4 mil. lëdzë w [[Lëtwa|Lëtwié]], zôpôdnéj [[Biôłorus|Biôłorusé]] ë [[Gmina Puńsk|gminié Puńsk/Punskas]] w [[Pòlskô|Pòlscé]] ([[Suwalsczina]]) ë Lëtwinji na emigracëji. Lëtewsczi ùznôwôny je za nôbaréj archaiczny jãzëk indoeùroejsczi. Lëtewsczi ë [[Łotewsczi jãzëk|łotewsczi]] nié są dlô sã zrozumiôłé. [[Òbrôzk:Map of Lithuanian language.svg|mały|Òbsëga lëtewsczégò jãzëka]] == Historëjô == Nôstôrszy tekst w lëtewszim to rãkòpjis mòdlëtw: ''[[Òjcze Nasz]]'', ''[[Anielsczé pòzdrowienié|Anielsczé pòzdrowienié (Ave Maria)]],'' ë ''[[Jô wiérzã w Bòga]];'' z knéżczi ''„Tractatus sacerdotalis”'' z 1503. Tekst zôpisôny w translëteracëji: * Tewe musu kuris esi Dangwasu szwīskisi wardas tawa athaīki tawa karalistīa buki thawa wala kaīp dunguī theīp szamīaī. Duanu musu wisu dzenu dwaki mumus nu īr athlaīski mumus musu kalthes kaīp īr mes athliaīdzame musu kalczīemus nīewīaski musu szalanu, ale mus gīalbīaki nuagi wisa piktha amen. * Swīeīka maria mīlistas pīlna dzewas su thawimī pagirtha thu tharpu matheru īr pagirthas gimis szīwata thawa īesus christus. * Czīkīu īngi dzewa thīawa wisagalinczi darīthaīu dangaws ir szamīas ir ingi [sunu īa wīenothuri] iesu kristu sunu īa wīenathuri panu musu kurīs prasidīaīs esczi szwenthu dwasīu gimis isgi marias mergas kinthis pa panskwaīu pilatu iszpīalatas [uszczīestas] alba uszmusztas anth krīszaws numiris īr pakasthas nuszīngi [pī] pejluasnu, trīaczu dzenu kīalīsi īszgi numirusīu. Czīkīu ingi dwasīu szwenthu, szwenthu basznīczu krīkszczanīu – szwenthuīu Drawgisti athleīdzīmu grechu / kunu īsgi numirusiu kialiimu pa smerczi amszīw szīwanthu.<ref>https://web.archive.org/web/20130919003239/http://lietuvos.istorija.net/lituanistica/tevemusu1503.htm</ref> Lëterackô wersëja lëtewsczégò zôczãłã pòwstôwac òd XVI stolaté. Czëdë pòjawiłë sã piérszé teksty w tym jãzëkù m. jin. ''Katechizm'' Martynasa Mažvydasa (piérszô knéga pò lëtewskù). W 1629 w Wilnié Konstanty Szywrwid wëdôł piérszy słowôrz z lëtewsczim: trzëjjãzëczny lëtewskô-pòlskô-łacyńsczi. Do kùńca XVIII stolaté lëtewsczi bëł wiéjsczim jãzëkã ë pòmòcnym jãzëkã w Kòsclé. Bëł pòd wiôldzëmë wpłëwami białorusczégò ë pòlsczégò ë mòł baro szlachùjącą sytuacëjã jak dzysdniowy [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]], abò [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]]. Dzysdniowi lëtewsczi ùstandardnił lëtewszci lingwista [[Jonas Jablonskis]] w 1901 ë 1919. Za pòdstawã wzął kòwnoską gwarã. Ùsunął pòlonizmë ë slawzimë z lëtewszczëznë. == Alfabét == {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background:#F8F8EF" |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| A a |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| Ą ą |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| B b |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| C c |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| Č č |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| D d |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| E e |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| Ę ę |- |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| Ė ė |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| F f |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| G g |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| H h |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| I i |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| Į į |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| Y y |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| J j |- |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| K k |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| L l |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| M m |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| N n |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| O o |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| P p |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| R r |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| S s |- |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| Š š |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| T t |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| U u |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| Ų ų |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| Ū ū |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| V v |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| Z z |style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;"| Ž ž |} Lëterë '''ą ę į ų''' òznôczôją stôré nozalné zwãczi, chtëré dzysô wymwaiô sã jakò dłudżé mùńsczé samògòsczi. '''č š ž''' są czëtonë jak '''cz sz ż''' do kùńca XIX stolaté bëłë zôpisywônë jak w kaszëbsczim ''pò pòlskù'', pòtim wprowôdzono tzw. ''husëtczi alfabét''. Samògłùsczi '''ū''' '''į''' '''y''' òznaczają dłudżé '''u''' i '''i'''. Lëtera '''ė''' /e/ je szlachùjąca do miemiecczęgò '''e''', a w niechtërëch kaszëbsczich dialektach jak '''ë'''. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Indoeùropejsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Lëtwa]] hqxgfj4uau1cf599iqvjik0d7tntdpl 0 8145 223806 212011 2026-11-06T15:05:32Z Terrus38 14026 223806 wikitext text/x-wiki '''Zemia Rodnô''' – pòpùlarnô kaszëbskô piesń ò patrioticzny wëmòwie, jaczi aùtorã je [[Jan Trepczik|Jón Trepczik]]. Dzél [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mô ją za swój nôrodny himn. == Charakteristika == „Zemia Rodnô” òsta napisónô w 1954 rokù. Pierszi rôz òsta zamieszczónô w 1959, w arkùszu wëdónym przez Karno Sztudérów Kaszëbów „Ormuzd”. Béł to òdbijóny przez kalkã zbiérk, jaczi skłôdôł sã z nótów do czile piesni Trepczika. Pierszô propòzycjô, bë ùznac dokôz „Zemia Rodnô” za kaszëbsczi himn, pòjawiła sã w 1992, w pismionie [[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]. Piesniô Trepczika je dokazã, w jaczim nalezc mòże wëòbrażenié tatczëznë jakò òpiarti na ùszłoscë deji, chtërna pòwinna wpłënąc na dëchòwą òdrodã [[Kaszëbi|kaszëbsczégò nôrodu]]. Pòdmiot liriczny dokazu je zaùroczony snôżotą kaszëbsczi zemi, deklarëje miłotã do tatczëznë i zobòwiązëje sã ji strzéc a téż dzejac dlô ji dobra, abë dała òna „brzôd swój”<ref>[https://web.archive.org/web/20160809234519/http://kaszebsko.com/uploads/Zemia%20Rodn%C3%B4%20-%20kaszubski%20hymn%20narodowy.pdf Mariola Pobidyńska, ''Zemia Rodnô – kaszubski hymn narodowy'']</ref>. Himn pòkazywô teritorialną wiôlgòsc kaszëbsczégò ''dominium'' – òd Gduńska do Roztoczi. Tak wëznaczóné grańce Kaszub są ùgòdné, jistnieją leno w emòcjonalno-miticznym planie. Zaòdrzańskô obéńda stała sã w piesnie Trepczika jednym òd elemeńtów mitotwórczégò procesu. Trepczik przëjimô, że w ùszłoscë jistniała teritorialnô jednota, jaką mòżna nazwac „Wiôldżim Pòmòrzim”, i jednoznacznô pòliticznô doktrina, chtërna prowadzëła do stwòrzeniégò kaszëbsczégò państwa w XIII st. Drëgô sztrófa przedstôwiô swòjistą pòliticzną jednotã strzédnowiecznëch ksążãt [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]] – [[Sambór I|Sambòra]] i [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka]]. Równoczasno Trepczik przëjimô, że rozbùdzenié kaszëbsczi juwernotë, jaczé stało sã w XX st., na gwës zabrzadëje przënômni kùlturową wòlnotą Kaszëbów<ref>[https://web.archive.org/web/20160804025151/http://www.staff.amu.edu.pl/~comparis/attachments/article/271/Kalinowski.pdf Daniel Kalinowski, ''Ziemia ojców. Pomorze Zaodrzańskie w literaturze kaszubskiej'', „Porównania" 2013, nr 12, s. 203.]</ref>. „Zemia Rodnô” òsta òpracowónô na chór przez Zbigniewa Szablewsczégò, na symfòniczną òrkestrã przez Karola Nepelsczégò, a na òrkestrã dãtą – przez Ireneùsza Stromsczégò<ref name= "Fopka">[[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]], ''Kòmù spiéwómë kaszëbsczé himnë wszëtczé?'', „Pomerania” 2014, s.24.</ref>. == Ùżëcé == „Zemia rodnô” je przédną spiéwą [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]] i Radë Kaszëbsczich Chórów. Mòże jã ùczëc m.jin. w [[Radio Kaszëbë]] w pôłnié jakno „nôrodny kaszëbsczi himn”<ref name= "Fopka"></ref>. Za nôrodny kaszëbsczi himn – i jeden òd głównëch nôrodnëch symbòlów – mô tã piesń téż stowôra [[Kaszëbskô Jednota]]<ref>[https://web.archive.org/save/_embed/http://www.kaszebsko.com/uploads/ulotka_symbole.pdf ''Ulotka z kaszubskimi symbolami narodowymi'']</ref>. Jan Trepczik napisôł téż piesniô ò titule „Rodnô zemia”, òd jaczi pòzwã wzął [[Rodnô zemia (telewizjowô programa)|kaszëbsczi program]] gduńsczi telewizje. Biwô, że karna milą te dwie piesni. Takô sytuacjô przëtrafiła sã w 2004 rokù, òbczas nadaniô miona ks. infùłata Antoniégò Lidczi rondowi w [[Chwaszczëno|Chwaszczënie]]<ref name= "Fopka"></ref>. == Tekst piesni == ::''Zemia Rodnô, pëszny kaszëbsczi kraju,'' ::''Òd Gduńska tu, jaż do Roztoczi bróm!'' ::''Të jes snôżô, jak kwiat rozkwitłi w maju.'' ::''Ce, Tatczëznã, jô lubòtną tu móm.'' ::''Sambòrów miecz i Swiãtopôłka biôtczi'' ::''W spòsobie Ce dlô nas ùchòwałë.'' ::''Twòje jô w przódk bëlné pòcyskóm kwiôtczi.'' ::''Òdrodë cél Kaszëbóm znôw brënie.'' ::''Tu jô dali mdã starżã zemi trzimôł,'' ::''Skądka zôczątk rodnô naj rózga mô.'' ::''Tu mdã dali domôcëznë sã jimôł'' ::''Jaż zajasni i nama brzôd swój dô.'' == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi Marsz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 2eqqe7h1994xfi1uys7ha7hdh4ib24y 14 8284 223842 206641 2026-11-06T16:54:40Z Terrus38 14026 223842 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Biologiô]] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 7jhv55ks8tr78ayq4j2f601wfwa7ir4 0 8676 223822 223283 2026-11-06T15:14:35Z Terrus38 14026 223822 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Stowôra „DISCANTUS”''' ({{jãz.|pl}} ''Stowarzyszenie „DISCANTUS”'') – stowôra z [[Gòwidlëno|Gòwidlëna]] òd 2008 {{skr.|rokù}}<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20261027125144/https://www.discantus.pl/stowarzyszenie/</ref> == Zarząd == === I kadencjô === === II kadencjô === === III kadencjô === === IV kadencjô === === V kadencjô (2024–2028) === Zdrzódło:<ref name=":1" /> * Natalia Hebel – prezes (òd [[28 pazdzérznika]] 2008 {{skr.|rokù}})<ref name=":2">https://web.archive.org/web/20261027131935/https://rejestr.io/krs/316538/stowarzyszenie-discantus/powiazania</ref> * Szymon Mielewczyk – wiceprezes (òd [[16 gromicznika]] 2024 {{skr.|rokù}})<ref name=":2" /> * Monika Jakubek – skarbnik (òd [[16 gromicznika]] 2024 {{skr.|rokù}})<ref name=":2" /> * Sławomir Bronk – kùńsztowny direktór (òd [[16 gromicznika]] 2024 {{skr.|rokù}})<ref name=":2" /> == Chór Kameralny DISCANTUS == {{Apartny articzel|Discantus (chùr)}} == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa=Discantus (wiele znaczeniów) |Sparłãczoné témë= * [[Gòwidlëno]] |Kategoriô= }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://www.youtube.com/channel/UChFi_3vrJ-zDTsaB9be-5xw * https://czec.pl/dzyso-tako-moda-je * {{YouTube|v=5RJSegbdZxY|tit="Co to za kòtka?" - kaszubska pieśń ludowa z Małkowa|k=@discantusgowidlino|d=2015-01-15|dł=2:36}} * {{YouTube|v=lrIiTeajOEo|tit=Nieużëté babë - Rybaki, kaszubska pieśń ludowa, opr. Joachim Łuczak|k=@discantusgowidlino|d=2015-01-15|dł=3:03}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Stowôrë]] [[Kategòrëjô:Mùzyka]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] i3xtc2gk99cv83zl0io790pn9yap56z 14 9304 223847 200241 2026-11-06T16:56:24Z Terrus38 14026 223847 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Zoòlogiô]] [[Kategòrëjô:Zwiérzãta]] 0lxpg8ti2mm7bx3y2im0omhkz05q2nb 14 9556 223865 215793 2026-11-06T17:03:45Z Terrus38 14026 223865 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Indoeùropejsczé jãzëczi]] 5kj0vwujcjmf94jw6w9of97j7w83dmk 14 9674 223856 213179 2026-11-06T17:01:02Z Terrus38 14026 223856 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Zoòlogiô]] [[Kategòrëjô:Zwiérzãta]] 0lxpg8ti2mm7bx3y2im0omhkz05q2nb 14 9675 223855 213181 2026-11-06T17:00:57Z Terrus38 14026 223855 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Zoòlogiô]] [[Kategòrëjô:Zwiérzãta]] 0lxpg8ti2mm7bx3y2im0omhkz05q2nb 0 9705 223861 204255 2026-11-06T17:02:56Z Terrus38 14026 223861 wikitext text/x-wiki '''Armeńsczi jãzëk''' (Հայերեն) – ùrzãdowi jãzëk w [[Armeniô|Armenie]]. Pò armeńskù gôdô kòl 6 miliónów lëdzy. == Òbaczë téż == * [[Armeniô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Indoeùropejsczé jãzëczi]] dy22el9c7koc8xd6fbu6gbijiuo0y7k 14 10564 223863 202911 2026-11-06T17:03:25Z Terrus38 14026 223863 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Indoeùropejsczé jãzëczi]] 5kj0vwujcjmf94jw6w9of97j7w83dmk 14 10922 223849 176178 2026-11-06T16:57:39Z Terrus38 14026 223849 wikitext text/x-wiki {{commons|Category:Ixodida}} [[Category:Zoòlogiô]] [[Kategòrëjô:Przëdżiblënonodżi]] euq31bci51i7wbab732mewkbfjbaen8 223858 223849 2026-11-06T17:01:37Z Terrus38 14026 223858 wikitext text/x-wiki {{commons|Category:Ixodida}} [[Category:Zoòlogiô]] [[Kategòrëjô:Przedżiblënonodżi]] gya6fnirtq1hcfs4it26dofnz03utwr 14 11117 223848 213180 2026-11-06T16:56:58Z Terrus38 14026 223848 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Zoòlogiô]] [[Kategòrëjô:Zwiérzãta]] 0lxpg8ti2mm7bx3y2im0omhkz05q2nb 14 11526 223870 181636 2026-11-06T17:04:38Z Terrus38 14026 223870 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Indoirańsczé jãzëczi]] 9uni0fiivgioz0qrvxkbp5lknhxcty7 0 11571 223823 219067 2026-11-06T15:14:40Z Terrus38 14026 223823 wikitext text/x-wiki {{Jiné znaczënczi}} {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Kòsowa|gwôsné miono=Republika e Kosovës<br> Република Косово|fana=Flag of Kosovo.svg|miono-genitiw=Kòsowa|herb=Emblem of the Republic of Kosovo.svg|himn=[[Himn Repùbliczi Kòsowa|Himni i Republikës së Kosovës]] (Himn Repùbliczi Kòsowa)|na karce=Europe-Republic of Kosovo.svg|jãzëk=[[Albańsczi jãzëk|albańsczi]], [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]]|stolëca=Prisztina|fòrma państwa=parlamentarnô repùblika|Prezydeńt=Albulena Haxhiu (p.ò.)|Premiéra=Albin Kurti|wiéchrzëzna=10.908|procent-wòdë=|rok=2011|lëdztwò=1.907.592|dëtk=[[euro]]|kòd dëtka=EUR|czasowô cona=+2|kòd=XK|Internet=.xk|aùtowi kòd=RKS|telefón=+383 }} '''Kòsowò''' ({{jãz.|sq}} Republika e Kosovës, Kosova, ''Kosovë'', {{jãz.|sr}} Република Косово) – [[Kòsowò je serbsczé|dzélowò ùznóné]] państwò w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. Jegò stolëcą i nôwikszim gardã je [[Prisztina]] a historëczną stolëcą – gard [[Prizren]]. == Midzënôrodné ùznanié == {{Apartny articzel|Kòsowò je serbsczé}} Zamieszkóné w wikszoscë przez Albańczików Kòsowò ògłosëło samòstójnotã òd [[Serbiô|Serbsczi]] w 2008 rokù, po kòsowsczi wòjnie. Jegò samòstójnotã ùznało 102 ze 193 państwów nôleżącëch do [[Òrganizacjô Zjednónëch Nôrodów|ÒZN]], w tim [[Pòlskô]]. Samòstójnotë Kòsowa nie ùznôwô Serbiô, chtërna wcyg ùwôżô je za swòje teritorium ò pòzwie Kòsowò i Metochiô (serb. Косово и Метохија). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pristina_photo_montage_2013.png|[[Prisztina]] Òbrôzk:Manastir_Visoki_Dečani_(Манастир_Високи_Дечани)_-_by_Pudelek..jpg|Mònastér Visoki Dečani Òbrôzk:Palacio_de_Juventud_y_Deportes,_Pristina,_Kosovo,_2014-04-16,_DD_21.JPG|Pałac Spòrtu, Prisztina Òbrôzk:Puente_de_Piedra,_Prizren,_Kosovo,_2014-04-16,_DD_13.JPG|Mòst w Prizrenie </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kòsowò (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Kòsowò je serbsczé]] * [[Serbiô]] * [[Albańskô]] }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòsowò| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Bałkańsczi Półòstrów]] l3h56wmmc5lairx9t3jv1uxqdafpvnn 0 11758 223871 222649 2026-11-06T17:04:45Z Terrus38 14026 223871 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Persian Language Location Map.svg|mały|Kôrta distribùcje persczégò jãzëka]] '''Persczi jãzëk''' – jãzëk persczégò nôrodu, przënôleżący do karna [[Irańsczi jãzëk|irańsczich jãzëków]]. To je rodnô mòwa dlô kòl 110 milionów lëdzy. Persczi jãzëk je rozkòscerzony i òficjalno brëkòwóny przede wszëtczim w [[Iran|Iranie]], [[Afganistan|Afganistanie]] i [[Tadżikistan|Tadżikistanie]] w trzech wzôjno zrozëmiałich standarizowónëch wariantach: irańsczim persczim (w Iranie), ''dari'' (w Afganistanie) i ''tadżicczim'' (w Tadżikistanie). Perskòjãzëczné lëdztwò mieszkô téż w [[Ùzbekistan|Ùzbekistanie]] (tadżicczi wariant jãzëka). Dlô zapisu persczégò jãzëka w Iranie i Afganistanie ùżiwô sã persczégò alfabétu, jaczi je skrewniony z arabsczim alfabétã. W Tadżikistanie ùżiwô sã [[cyrilica|cyrilicë]]. == Alfabét == {| style="font-family:Arial; font-size:30px; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ا | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ب | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | پ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ت | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ث | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ج | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | چ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ح |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | خ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | د | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ذ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ر | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ز | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ژ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | س | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ش |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ص | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ض | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ط | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ظ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ع | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | غ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ف | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ق |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ک | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | گ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ل | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | م | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ن | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | و | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ه | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ی |} == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C Perskô Wikipediô] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Indoirańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] icje03fbzep7ur9qayx0zlkxl31wkoq 0 12203 223901 202904 2026-11-07T11:39:37Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Czukocczi jãzëk]] do [[Czukòcczi jãzëk]]: labializacjô 202904 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=ADD8E6|apartne miono=ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ ''(ḷŭg̣"orawetḷ'en jiḷŭjiḷ)''|kraj, òbénda1=[[Ruskô|Ruskô Federacëjô]] → [[Czukocczi Aùtonomiczny Òkrąg]]|lëczba=8526 (2021 r.)|môl=|rodzëzna=[[Czukockò-kamczacczé jãzëczi]] * [[Czukocczé jãzëczi]] ** [[Czukocczi jãzëk]] ***'''czukocczi jãzëk'''|alfabét=[[cyrilica]] (przóde [[łacyńsczé acécadło|łacyńsczi]])|farba=ffffff|iso3=ckt|znankównik=Ruskô|jãzëk=czukocczi|znankòwnik2=bułgarsczégò}} '''Czukocczi jãzëk''' – jãzëk [[Czukczé|Czukczów]] nôleżi do [[Czukockò-kamczacczé jãzëczi|czukockò-kamczacczé jãzëkòwi familii]]. Nim gôdô 8526 lëdzy<ref>https://web.archive.org/web/20200124160257/http://rosstat.gov.ru/vpn_popul rosstat.gov.ru</ref>. Tim jãzëkã mówią jesz spòlëzna ùmirającégò ludu [[Kerekowie|Kereków]] ë [[Czuwańcë|Czuwańców]]. Mô czilka [[Dialekt|dialektów]]: ùeleńsczi (nôwôżnészi), czaùńsczi, enmëlińsczi, nunligrańsczi ë chòtërsczi. W czukocczim jãzëkù je harmónicznosc samòzwãków. To je aglutinacëjni jãzëk. Òn mô czilka kòniugacjów ë deklinacjów. Czasnik òtmiania sã wedle subiekta ë dofùlowanii. Ten jãzëk charakterizuje sã ergatiwną skłôdnią. W jãzëkù je wiele słowów z [[Rusczi jãzëk|rusczégò jãzëka]]. Òd 1931 szrëft je òparti na [[Łacyńsczi alfabét|łacëńsczim abécadłã]]; òd 1936 na [[Cyrilica|cyrilicë]] z dodôwkã lëtrów Ӄӄ ë Ӈӈ. == Abécadło == {| class="wikitable" cellpadding="5" style="font-size: 1.5em; line-height: 2.5em; text-align: center;" | style="«width:3em;»" |А а | style="«width:3em;»" |Б б | style="«width:3em;»" |В в | style="«width:3em;»" |Г г | style="«width:3em;»" |Д д | style="«width:3em;»" |Е е | style="«width:3em;»" |Ё ё | style="«width:3em;»" |Ж ж | style="«width:3em;»" |З з | style="«width:3em;»" |И и |- | style="«width:3em;»" |Й й | style="«width:3em;»" |К к | style="«width:3em;»" |[[Ӄ|Ӄ ӄ]] | style="«width:3em;»" |Л л | style="«width:3em;»" |[[Ԓ|Ԓ ԓ]] | style="«width:3em;»" |М м | style="«width:3em;»" |Н н | style="«width:3em;»" |[[Ӈ|Ӈ ӈ]] | style="«width:3em;»" |О о | style="«width:3em;»" |П п |- | style="«width:3em;»" |Р р | style="«width:3em;»" |С с | style="«width:3em;»" |Т т | style="«width:3em;»" |У у | style="«width:3em;»" |Ф ф | style="«width:3em;»" |Х х | style="«width:3em;»" |Ц ц | style="«width:3em;»" |Ч ч | style="«width:3em;»" |Ш ш | style="«width:3em;»" |Щ щ |- | style="«width:3em;»" |Ъ ъ | style="«width:3em;»" |Ы ы | style="«width:3em;»" |Ь ь | style="«width:3em;»" |Э э | style="«width:3em;»" |Ю ю | style="«width:3em;»" |Я я | style="«width:3em;»" |ʼ |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] 3klrhhhzokl09z5tgk38ce5y6noz7fz 0 12384 223802 214873 2026-11-06T15:04:57Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kaszëbsczi Himn]] do [[Kaszëbsczi Marsz]]: "Kaszëbsczi Himn" je niedokładnym zéwiszczã i mòże łamac reglã neùtralnégò pòzdrzatkù 214873 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:O panu Czôrlińscim Hieronim Derdowski 1880.png|mały|Òbkłôdka ''O panu Czôrlińscim'' z 1880]] '''Kaszëbsczi Marsz''', téż '''Kaszëbsczi Himn''' – pòpùlarnô kaszëbskô piesniô ò patrioticzny wëzwãkù. Aùtorã słów je [[Jarosz Derdowsczi]], mùzykã w 1920 rokù ùsadzył [[Féliks Nowòwiejsczi]]. Słowa piesnie pierszi rôz pòjawiłë sã w pòemace ''[[Ò panu Czôrlińsczim co do Pùcka pò sécë jachôł]]''. 21 stëcznika 2017 [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] ùznało Marsz za himn Kaszëb, bédëjącë do spiéwaniô pierszą sztrófã i refren<ref>Uchwała nr 2/2017 Rady Naczelnej Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego z dnia 21 stycznia 2017 roku w sprawie: hymnu kaszubskiego.</ref>. Niechtërne òrganizacje nie ùznôwają ti piesnie za kaszëbsczi himn, a decyzjô Zrzeszeniô pòtkała sã z kritiką<ref>òb. np. [https://expresskaszubski.pl/pl/11_wiadomosci/23382_zk-p-chce-uchwalic-hymn-kaszubski-nie-wszystkim-podoba-sie-wskazanie-jednej-piesni.html ZK-P chce uchwalić hymn kaszubski. Nie wszystkim podoba się wskazanie jednej pieśni], expresskaszubski.pl, 18 stëcznika 2017.</ref>. Za nôrodny himn Kaszëbów [[Kaszëbskô Jednota]] ùznôwô piesniã [[Zemia Rodnô]]<ref>[https://kaszebsko.com/kim-me-jesme-e-jacze-sa-naje-cele Dejowô deklaracjô stowôrë Kaszëbskô Jednota], kaszebsko.com.</ref>. == Tekst piesni == '''Kaszëbsczi Marsz<br>''' ''Tekst w kaszëbsczim jãzëkù<br>'' ''pòdług terôczasny pisownie''<ref>[https://www.kaszubi.pl/article/view/hymn-kaszubski “Marsz Kaszubski” Hieronima Derdowskiego], kaszubi.pl.</ref> :''Tam gdze Wisła òd Krakòwa :''W pòlsczé mòrze płënie :''Pòlskô wiara, pòlskô mòwa :''Nigdë nie zadżinie. :''Nigdë do zgùbë :''Nie przińdą Kaszëbë, :''Marsz, marsz za wrogã!'' :''Më trzimómë z Bògã. :''Më z Niemcami wieczi całé :''Krwawé wiedlë wòjnë. :''Wòlné piesnie wiedno brzmiałë :''Bez gòrë i chòjnë. :''Nigdë do zgùbë... :''Przëszedł Krziżôk w twardi blasze, :''Pôlił wse i miasta, :''Za to jegò cepë nasze :''Grzmòcëłë lat dwasta. :''Nigdë do zgùbë... :''Nas zawòłôł do swi rotë :''Pòlsczi król Jadżełło, :''Tej w niemiecczich karkach gnôtë :''Trzeszczałë jaż miło. :''Nigdë do zgùbë... :''Gdze król Kazmierz gnôł Krziżôka? :''Gnôł gò pòd Chònice! :''Bë gò zgniotłë jak robôka, :''Kaszëbsczé kłonice. :''Nigdë do zgùbë... :''Czej rôz naju òkrãtama :''Szwedë najechalë, :''Më żesmë jich kapùzama'' :''Z Pùcka wënëkalë. :''Nigdë do zgùbë... :''Krziżã swiãtim przëżegnanié :''Séc, seczera, kòsa, :''Z tim Kaszëba w piekle stanie, :''Diôbłu ùtrze nosa. :''Nigdë do zgùbë... :''Nasz Stanisłôw Kòstka swiãti, :''Co sã ù nas rodzył, :''Nie dopùscy, bë zawzãti :''Wróg nóm długò szkòdzył. :''Nigdë do zgùbë... :''Płaczą matczi nad sënama :''Płaczą dzys dzéwice,'' :''Hola, jesz je Bóg nad nama :''Dôł cepë, kłonice. :''Nigdë do zgùbë... == Òbaczë téż == * [[Zemia Rodnô]] * [[Fana Kaszëbsczi]] * [[Stolëca Kaszëb]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20231208020054/http://stowarzyszenie.kaszubi.eu/2023/11/hymn-kaszub-badanie-ankietowe.html * [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN5ZaSt2IiDo0fENB8-NBQjN7VAAK3pIJpoH_evmOjSNHVuA/formResponse Hymn Kaszub – badanie ankietowe] – [[Kaszëbskô Stowôra w Nowim Klińczu]] * https://www.instagram.com/stowarzyszeniekaszubskie/p/CtRFAGrshwH/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] oju1bp9p88or3dyjjd7dtek6hbjwug6 223835 223802 2026-11-06T15:48:09Z Terrus38 14026 223835 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:O panu Czôrlińscim Hieronim Derdowski 1880.png|mały|Òbkłôdka ''O panu Czôrlińscim'' z 1880]] '''Kaszëbsczi Marsz''', téż '''Kaszëbsczi Himn''' – pòpùlarnô kaszëbskô piesniô ò patrioticznym wëzwãkù. Aùtorã słów je [[Jarosz Derdowsczi]], mùzykã w 1920 rokù ùsadzył [[Féliks Nowòwiejsczi]]. Pierwòszno ùsôdzk miôł bëc spiéwóny na melodiã [[Himn Pòlsczi|pòlsczégò himnu]]. Słowa piesnie pierszi rôz pòjawiłë sã w pòemace ''[[Ò panu Czôrlińsczim co do Pùcka pò sécë jachôł]]''. 21 stëcznika 2017 [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] ùznało Marsz za himn Kaszëb, bédëjącë do spiéwaniô pierszą sztrófã i refren<ref>Uchwała nr 2/2017 Rady Naczelnej Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego z dnia 21 stycznia 2017 roku w sprawie: hymnu kaszubskiego.</ref>. Niechtërne òrganizacje nie ùznôwają ti piesnie za kaszëbsczi himn, a decyzjô Zrzeszeniô pòtkała sã z kritiką<ref>òb. np. [https://expresskaszubski.pl/pl/11_wiadomosci/23382_zk-p-chce-uchwalic-hymn-kaszubski-nie-wszystkim-podoba-sie-wskazanie-jednej-piesni.html ZK-P chce uchwalić hymn kaszubski. Nie wszystkim podoba się wskazanie jednej pieśni], expresskaszubski.pl, 18 stëcznika 2017.</ref>. == Tekst piesni == '''Kaszëbsczi Marsz<br>'''''Tekst w kaszëbsczim jãzëkù'' ''pòdług terôczasny pisownie''<ref>[https://www.kaszubi.pl/article/view/hymn-kaszubski “Marsz Kaszubski” Hieronima Derdowskiego], kaszubi.pl.</ref> :''Tam gdze Wisła òd Krakòwa :''W pòlsczé mòrze płënie :''Pòlskô wiara, pòlskô mòwa :''Nigdë nie zadżinie. :''Nigdë do zgùbë :''Nie przińdą Kaszëbë, :''Marsz, marsz za wrogã!'' :''Më trzimómë z Bògã. :''Më z Niemcami wieczi całé :''Krwawé wiedlë wòjnë. :''Wòlné piesnie wiedno brzmiałë :''Bez gòrë i chòjnë. :''Nigdë do zgùbë... :''Przëszedł Krziżôk w twardi blasze, :''Pôlił wse i miasta, :''Za to jegò cepë nasze :''Grzmòcëłë lat dwasta. :''Nigdë do zgùbë... :''Nas zawòłôł do swi rotë :''Pòlsczi król Jadżełło, :''Tej w niemiecczich karkach gnôtë :''Trzeszczałë jaż miło. :''Nigdë do zgùbë... :''Gdze król Kazmierz gnôł Krziżôka? :''Gnôł gò pòd Chònice! :''Bë gò zgniotłë jak robôka, :''Kaszëbsczé kłonice. :''Nigdë do zgùbë... :''Czej rôz naju òkrãtama :''Szwedë najechalë, :''Më żesmë jich kapùzama'' :''Z Pùcka wënëkalë. :''Nigdë do zgùbë... :''Krziżã swiãtim przëżegnanié :''Séc, seczera, kòsa, :''Z tim Kaszëba w piekle stanie, :''Diôbłu ùtrze nosa. :''Nigdë do zgùbë... :''Nasz Stanisłôw Kòstka swiãti, :''Co sã ù nas rodzył, :''Nie dopùscy, bë zawzãti :''Wróg nóm długò szkòdzył. :''Nigdë do zgùbë... :''Płaczą matczi nad sënama :''Płaczą dzys dzéwice,'' :''Hola, jesz je Bóg nad nama :''Dôł cepë, kłonice. :''Nigdë do zgùbë... == Òbaczë téż == * [[Zemia Rodnô]] * [[Fana Kaszëbsczi]] * [[Stolëca Kaszëb]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20231208020054/http://stowarzyszenie.kaszubi.eu/2023/11/hymn-kaszub-badanie-ankietowe.html * [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN5ZaSt2IiDo0fENB8-NBQjN7VAAK3pIJpoH_evmOjSNHVuA/formResponse Hymn Kaszub – badanie ankietowe] – [[Kaszëbskô Stowôra w Nowim Klińczu]] * https://www.instagram.com/stowarzyszeniekaszubskie/p/CtRFAGrshwH/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] h4cytztqkt8xnccu2n1hwdsfge0y4p1 10 12522 223765 222105 2026-11-06T13:19:02Z Terrus38 14026 223765 wikitext text/x-wiki <includeonly><abbr title="{{jãz./starna|{{{1|}}}}}">{{No self link|{{jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arab.<!--?--> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |br=bret.<!--?--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |bs=bòsn.<!--?--> |ca=kat.<!--?--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |cnr=czôrnog.<!--?--> |cy=wal.<!--?--> |da=duń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż ang. {{RKJ|2015|198}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fa=pers.<!--?--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ga=irl.<!--?--> |gl=galic.<!--pl--> |gmh=strz.-wës.-miem.<!--?--> |gr=gr.<!--nowògr. w {{RKJ|2013|98}}; gr. w {{RKJ|2015|126}}--> |grc=stôrogr.<!--{{RKJ|2015|126}}--> |gsw=gsw.<!--?--> |haw=haw.<!--?--> |hbs=serb.-chòrw.<!--?--> |he=hebr.<!--{{RKJ|2016|171}}--> |hr=chòrw.<!--?--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |hy=òrm.<!--?--> |is=isl.<!--?--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ja=jap.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ka=grëz.<!--?--> |kk=kaz.<!--?--> |km=khm.<!--?--> |kl=gren.<!--?--> |ko=kòr.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ky=kirg.<!--?--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lu=luks.<!--?--> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |lij-MC=mòn.<!--?--> |mdf=mòksz.<!--?--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ms=mal.<!--?--> |nds=dólnomiem.<!--(RKJ|2014|149); téż dniem. {{RKJ|2014|187}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |no=nor.<!--?--> |nb=nor. (''bok.'')<!--? – bokmål --> |nn=nor. (''nyn.'')<!--? – nynorsk --> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |rm=romansz<!--?--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> <!--|sh=sch. wëcopóny z ISO 639 → hbs --> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sq=alb.<!--?--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |szl=szl.<!--ISO 639-3--> |tr=tër.<!--?--> |tg=tadż.<!--?--> |tk=turkm.<!--ISO 639-2--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |wym=wël.<!--?--> |vi=wiet.<!--?--> |yi=jid.<!--?--> |zh=chin.<!--{{RKJ|2013|135}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> |pie=pie.<!--?--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |#default=[[Category:Dodac jãzëk do Szablóna:jãz. i Szablóna:jãz./starna]]{{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></abbr></includeonly><noinclude> * [[Szablóna:jãz./starna]] <pre> {{jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|de}}</nowiki></code> :{{jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|en}}</nowiki></code> :{{jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|es}}</nowiki></code> :{{jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|la}}</nowiki></code> :{{jãz.|la}} ---- [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë zamikającé w se pòdôwczi]] </noinclude> eglxmt9obl54hsvlxzml7fewaitm9ti 223785 223765 2026-11-06T14:37:26Z Terrus38 14026 223785 wikitext text/x-wiki <includeonly><abbr title="{{jãz./starna|{{{1|}}}}}">{{No self link|{{jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arab.<!--?--> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |br=bret.<!--?--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |bs=bòsn.<!--?--> |ca=kat.<!--?--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |cnr=czôrnog.<!--?--> |cy=wal.<!--?--> |da=duń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż ang. {{RKJ|2015|198}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fa=pers.<!--?--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ga=irl.<!--?--> |gl=galic.<!--pl--> |gmh=strz.-wës.-miem.<!--?--> |gr=gr.<!--nowògr. w {{RKJ|2013|98}}; gr. w {{RKJ|2015|126}}--> |grc=stôrogr.<!--{{RKJ|2015|126}}--> |gsw=gsw.<!--?--> |haw=haw.<!--?--> |hbs=serb.-chòrw.<!--?--> |he=hebr.<!--{{RKJ|2016|171}}--> |hr=chòrw.<!--?--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |hy=òrm.<!--?--> |is=isl.<!--?--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ja=jap.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ka=grëz.<!--?--> |kk=kaz.<!--?--> |km=khm.<!--?--> |kl=gren.<!--?--> |ko=kòr.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ky=kirg.<!--?--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lu=luks.<!--?--> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |lij-MC=mòn.<!--?--> |mdf=mòksz.<!--?--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ms=mal.<!--?--> |nds=dólnomiem.<!--(RKJ|2014|149); téż dniem. {{RKJ|2014|187}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |no=nor.<!--?--> |nb=nor. (''bok.'')<!--? – bokmål --> |nn=nor. (''nyn.'')<!--? – nynorsk --> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |rm=romansz<!--?--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> <!--|sh=sch. wëcopóny z ISO 639 → hbs --> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sq=alb.<!--?--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |szl=szl.<!--ISO 639-3--> |tr=tër.<!--?--> |tg=tadż.<!--?--> |tk=turkm.<!--ISO 639-2--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |wym=wël.<!--?--> |vi=wiet.<!--?--> |yi=jid.<!--?--> |zh=chin.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |zu=zulu: <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> |pie=pie.<!--?--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |#default=[[Category:Dodac jãzëk do Szablóna:jãz. i Szablóna:jãz./starna]]{{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></abbr></includeonly><noinclude> * [[Szablóna:jãz./starna]] <pre> {{jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|de}}</nowiki></code> :{{jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|en}}</nowiki></code> :{{jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|es}}</nowiki></code> :{{jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|la}}</nowiki></code> :{{jãz.|la}} ---- [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë zamikającé w se pòdôwczi]] </noinclude> si98mpd01jbiim5mnqk21rhzcewedg5 223898 223785 2026-11-07T11:36:51Z Terrus38 14026 223898 wikitext text/x-wiki <includeonly><abbr title="{{jãz./starna|{{{1|}}}}}">{{No self link|{{jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arab.<!--?--> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |br=bret.<!--?--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |bs=bòsn.<!--?--> |ca=kat.<!--?--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |cnr=czôrnog.<!--?--> |cy=wal.<!--?--> |da=duń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż ang. {{RKJ|2015|198}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fa=pers.<!--?--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ga=irl.<!--?--> |gl=galic.<!--pl--> |gmh=strz.-wës.-miem.<!--?--> |gr=gr.<!--nowògr. w {{RKJ|2013|98}}; gr. w {{RKJ|2015|126}}--> |grc=stôrogr.<!--{{RKJ|2015|126}}--> |gsw=gsw.<!--?--> |haw=haw.<!--?--> |hbs=serb.-chòrw.<!--?--> |he=hebr.<!--{{RKJ|2016|171}}--> |hr=chòrw.<!--?--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |hy=òrm.<!--?--> |is=isl.<!--?--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ja=jap.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ka=grëz.<!--?--> |kk=kaz.<!--?--> |km=khm.<!--?--> |kl=gren.<!--?--> |ko=kòr.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ky=kirg.<!--?--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lu=luks.<!--?--> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |lij-MC=mòn.<!--?--> |mdf=mòksz.<!--?--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ms=mal.<!--?--> |nah=nah.<!--?--> |nds=dólnomiem.<!--(RKJ|2014|149); téż dniem. {{RKJ|2014|187}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |no=nor.<!--?--> |nb=nor. (''bok.'')<!--? – bokmål --> |nn=nor. (''nyn.'')<!--? – nynorsk --> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |rm=romansz<!--?--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> <!--|sh=sch. wëcopóny z ISO 639 → hbs --> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sq=alb.<!--?--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |szl=szl.<!--ISO 639-3--> |tr=tër.<!--?--> |tg=tadż.<!--?--> |tk=turkm.<!--ISO 639-2--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |wym=wël.<!--?--> |vi=wiet.<!--?--> |yi=jid.<!--?--> |zh=chin.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |zu=zulu: <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> |pie=pie.<!--?--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |#default=[[Category:Dodac jãzëk do Szablóna:jãz. i Szablóna:jãz./starna]]{{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></abbr></includeonly><noinclude> * [[Szablóna:jãz./starna]] <pre> {{jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|de}}</nowiki></code> :{{jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|en}}</nowiki></code> :{{jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|es}}</nowiki></code> :{{jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|la}}</nowiki></code> :{{jãz.|la}} ---- [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë zamikającé w se pòdôwczi]] </noinclude> ry2p4dkdm96u9ya7y1fuylrf9n9son6 1 12768 223799 196050 2026-11-06T14:59:33Z Terrus38 14026 /* Dlôcze artikel ò Kaszëbsczim Marszu nazewô sã "Kaszëbsczi Himn"? */ Òdpòwiésc 223799 wikitext text/x-wiki == Dlôcze artikel ò Kaszëbsczim Marszu nazewô sã "Kaszëbsczi Himn"? == Ni ma kònsensusu co do tegò, co je himnã Kaszëb i sztrid ò to, czë to [[Zemia Rodnô]], czë Kaszëbsczi Marsz je òd dôwna. Tej nazewanié artikla ò Marszu Derdowsczégò ''Kaszëbsczim Himnã'' kłócy sã z reglą ò [[Wiki:Neùtralny pùnkt zdrzeniégò|neùtralnym pùnkce zdrzeniégò]]. Jeżlë to je artikel ò piesnie Derdowsczégò, tej ni mòże miec taczi pòzwë - jeżlë to je articzel ò Kaszëbsczim Himnie (Himnach?), to mùszą bëc dwie piesnie w nim i wërazno napisóné, że dwie są ùznôwóné za himn. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 10:29, 20 łżë 2026 (CEST) :Fùl zgòda, trzeba to òddzelëc, i stwòrzëc nowi articzel [[Kaszëbsczi Marsz]] [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 15:59, 6 lës 2026 (CET) iyu5l4k32y2t72vrm3jpkuzx9i4a9e6 223804 223799 2026-11-06T15:04:58Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Diskùsëjô:Kaszëbsczi Himn]] do [[Diskùsëjô:Kaszëbsczi Marsz]]: "Kaszëbsczi Himn" je niedokładnym zéwiszczã i mòże łamac reglã neùtralnégò pòzdrzatkù 223799 wikitext text/x-wiki == Dlôcze artikel ò Kaszëbsczim Marszu nazewô sã "Kaszëbsczi Himn"? == Ni ma kònsensusu co do tegò, co je himnã Kaszëb i sztrid ò to, czë to [[Zemia Rodnô]], czë Kaszëbsczi Marsz je òd dôwna. Tej nazewanié artikla ò Marszu Derdowsczégò ''Kaszëbsczim Himnã'' kłócy sã z reglą ò [[Wiki:Neùtralny pùnkt zdrzeniégò|neùtralnym pùnkce zdrzeniégò]]. Jeżlë to je artikel ò piesnie Derdowsczégò, tej ni mòże miec taczi pòzwë - jeżlë to je articzel ò Kaszëbsczim Himnie (Himnach?), to mùszą bëc dwie piesnie w nim i wërazno napisóné, że dwie są ùznôwóné za himn. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 10:29, 20 łżë 2026 (CEST) :Fùl zgòda, trzeba to òddzelëc, i stwòrzëc nowi articzel [[Kaszëbsczi Marsz]] [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 15:59, 6 lës 2026 (CET) iyu5l4k32y2t72vrm3jpkuzx9i4a9e6 223833 223804 2026-11-06T15:40:22Z Terrus38 14026 /* Dlôcze artikel ò Kaszëbsczim Marszu nazewô sã "Kaszëbsczi Himn"? */ Òdpòwiésc 223833 wikitext text/x-wiki == Dlôcze artikel ò Kaszëbsczim Marszu nazewô sã "Kaszëbsczi Himn"? == Ni ma kònsensusu co do tegò, co je himnã Kaszëb i sztrid ò to, czë to [[Zemia Rodnô]], czë Kaszëbsczi Marsz je òd dôwna. Tej nazewanié artikla ò Marszu Derdowsczégò ''Kaszëbsczim Himnã'' kłócy sã z reglą ò [[Wiki:Neùtralny pùnkt zdrzeniégò|neùtralnym pùnkce zdrzeniégò]]. Jeżlë to je artikel ò piesnie Derdowsczégò, tej ni mòże miec taczi pòzwë - jeżlë to je articzel ò Kaszëbsczim Himnie (Himnach?), to mùszą bëc dwie piesnie w nim i wërazno napisóné, że dwie są ùznôwóné za himn. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 10:29, 20 łżë 2026 (CEST) :Fùl zgòda, trzeba to òddzelëc, i stwòrzëc nowi articzel [[Kaszëbsczi Marsz]] [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 15:59, 6 lës 2026 (CET) :@[[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] zdrzë: [[Himn Kaszëb]] [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 16:40, 6 lës 2026 (CET) f1hpnl9e6fc753iclgkc6q2ri5op6ct 14 13008 223843 206644 2026-11-06T16:54:52Z Terrus38 14026 223843 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Biologiô]] [[Kategòrëjô:Nôtëra]] 2qoeiozrzf73kvcolhotptthi5jv0zl 0 13075 223824 223306 2026-11-06T15:15:06Z Terrus38 14026 223824 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Deftones |òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg |òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. |pòwstanié = 1988 |môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[eksperimentalny rock]] |lata dzejaniô = 1988–do dzysô |wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] |nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] |ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]]<br>Dominic Garcia<br>John Taylor |pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] |logo = Deftones_logo_(2025).svg |starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' – amerikańsczé karno grającé [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł sztatus platinowi platczi w Zjednónëch Stanach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny [[Deftones (albùm)|''Deftones'']], ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim sztudijnym albùmie Deftones, ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''Eros'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[Quicksand]], [[Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Karno założëlë wòkalista [[Chino Moreno]], gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]]. W pierszim składze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò inspirowónô cwiardim [[Heavy metal|metalã]], [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnym rockã]]. [[Òbrôzk:C.K. McClatchy High School.jpg|mały|left|200px|Carpenter, Moreno a Cunningham pòczãlë grac mët, czej chòdzylë do C. K. McClatchy High School w Sacramento.]] Pòdle relacje bëtników karna, [[Stephen Carpenter|Carpenter]] zainteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò wëpôdkù na délokùlôkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł ùnierëszniony. W nym cządze pòczął intensywno słëchac [[Heavy metal|metalu]] a rozpòczął nôùkã grë na [[Gitara|gitarze]]. Pózdni mët z [[Chino Moreno|Moreno]] a [[Abe Cunningham|Cunninghamã]] pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. Ò pierszé lata dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta [[Chi Cheng]], jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce [[Abe Cunningham|Cunningham]] na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. [[Abe Cunningham|Cunningham]] pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò zdobëło pòpùlarnotã na lokalny scenie [[Sacramento]]. Karno intensywno kòncertowało w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]], a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]], jakô należa w henen czas do [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnë]] a [[Warner Bros.]] === ''Adrenaline'' a rost pòpùlarnotë (1995–1996) === {{Apartny articzel|Adrenaline}} Debiutowi albùm Deftones, ''[[Adrenaline]]'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące [[Heavy metal|metal]], [[hardcore punk]] a [[alternatiwny rock]]. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka intesywnémù kòncertowaniu pòmale zdobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi ''„7 Words”'' a ''„Bored”''. Deftones wëstãpòwôł òb nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka czemù karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza [[Kalifòrniô|Kalifòrnią]]. === ''Around the Fur'' a przełómanié (1997–1999) === {{Apartny articzel|Around the Fur}} Drëdżim albùmã karna béł ''[[Around the Fur]]'', wëdóny w 1997. Platka hala Deftones znaczno wikszą pòpùlarnotã a bëła pierszim wiôldżim kòmercyjnym sukcesã grëpë. Albùm, zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'', jaczé stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch frańtówków karna. ''[[Around the Fur]]'' pòzwòlëło Deftones zajistniec na midzënôrodny scenie. Karno pòczãło bëc corôz barżi zaszlachòwóné z rozwijącym sã w henen czas ôrtã [[Nu metal|nu metalu]], chòc mùzycë òd zôczątkù distansowelë sã òd jednoznacznégò przëpisëwaniô jichnégò ùtwórstwa do negò ôrtu. W drëdżi pòłowie lat 90. Deftones intensywno kòncertowało. W 1996 rokù do karna doparłãcził [[Frank Delgado]] jakno kòncertowi mùzyk, òdpòwiedzalny za [[Gramòfón|gramòfònë]], [[sampling]] a elektroniczné elemeńtë. W 1990 rokù òstôł òficjalnym bëtnikã karna. === ''White Pony'' a zjinaka mùzycznégò czerënkù (2000–2002) === {{Apartny articzel|White Pony}} [[Òbrôzk:Chino Moreno live.jpg|lewo|mały|Chino Moreno, jaczi wëstąpił jakno drëdżi gitarzista.]] Nôwôżniészim zwrotnym pónktã w karierze Deftones òkôzôł sã trzecy sztudijny albùm, ''[[White Pony]]'', wëdóny w 2000 rokù. Platka znacząco apartnia sã òd rëchlészich dokazów karna. Cwiardé gitarowé brzëmienié òstało sparłãczoné z elemeńtama shoegaze, post-rocka, dream popù, elektroniczi a alternatiwnégò rocka. Na albùmie nalazłë sã {{skr.|m.jin.}} ''„Change (In the House of Flies)”'', ''„Digital Bath”'', ''„Passenger”'' òrôz ''„Elite”''. Ùsôdzk ''„Elite”'' dostôł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance'', jaczi stôł sã pierszim nagraniã Deftones achtnionym ną nôdgrodą. ''[[White Pony]]'' pòtkôł sã z baro dobrim przëjãcym kritików ë je czãsto ùznôwóny za jeden z nôwôżniészich albùmów w doróbkù karna. Platka ùmòcnia téż pòzycjã Deftones jakno grëpë, jakô nie ògrańcza sã do pòpùlarnégò w nen czas ôrtu nu metalu. === ''Deftones'' a ''Saturday Night Wrist'' (2003–2007) === {{Apartny articzel|Deftones (albùm)|Saturday Night Wrist}} [[Òbrôzk:Deftones live.jpg|mały|Deftones, òb czas wëstãpù na żëwò w Glasgow, czerwińc 2006 r.]] Czwiôrti sztudijny albùm, pòzwóny ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', ùkôzôł sã w 2003 rokù. Platka zadebiutowa na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Nalazłë sã na ni {{skr.|m.jin.}} syngle ''„Minerva”'' a ''„Hexagram”''. Ò pòstãpné lata sytuacjô w karnie sta sã skòmplikowónô. Òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã mùzycë doswiadczëlë napiãców zrzeszonëch tak z ùtwórczim procesã, jak ë òsobistama tôklama. Efektã nëch robòtów béł piąti sztudijny albùm, ''[[Saturday Night Wrist]]'', wëdóny w 2006 rokù. Albùm òbjimô {{skr.|m.jin.}} ùsôdzczi ''„Hole in the Earth”'' a ''„Mein”''. W nagraniu ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''[[Saturday Night Wrist]]'' zakùńcził pierszi etap dzejaniô Deftones, w jaczim grëpa przeszła òd cwiardégò, [[Nu metal|nu metalowégò]] brzëmieniô do barżi eksperimentalnégò sztilu. === Wëpôdk Chi Chenga a ''Diamond Eyes'' (2008–2011) === {{Apartny articzel|Diamond Eyes}} W 2008 rokù, òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã karna, [[Chi Cheng]] ùczãstnicził w pòwôżnym drogòwim wëpôdkù. W wënikù òbrażeniów, jaczich doznôł zapôdł w [[Spiączka|kómã]] a ò pòstãpné lata pòòstôwôł w stónie minimalny swiądë. Wëpôdk miôł wiôldżi cësk na dzejanié karna. Robòtë nad albùmã ''Eros'', jaczi miôł bëc nastãpnikã ''[[Saturday Night Wrist]]'', òstałë scygnioné. Mùzycë zdecydowelë sã rozpòcząc robòtã nad nowim materiałã z basystą [[Sergio Vega|Sergio Vegą]] z karna [[Quicksand]]. W 2010 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Diamond Eyes]]''. Platka òsta bëlno przëjãtô a òznôcza nowi etap w historie karna. Titlowi ùsôdzk a ''„Rocket Skates”'', ''„You've Seen the Butcher”'' jak téż ''„Sextape”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch kòmpòzycjów Deftones. === ''Koi No Yokan'' a ''Gore'' (2012–2017) === {{Apartny articzel|Koi No Yokan|Gore}} [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 13.jpg|mały|Serio Vega òb czas wëstãpù na Rock in Pott w 2013 r.]] W 2012 rokù Deftones wëdało sódmi sztudijny albùm, ''[[Koi No Yokan]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk zapòczątkòwóny na ''[[White Pony]]'' a rozwiniãti na ''[[Diamond Eyes]]''. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„Leathers”'', ''„Tempest”'' i ''„Swerve City”''. W aprilu 2013 rokù zmiarł [[Chi Cheng]]. Nimò że òd czilu lat nie wëstãpòwôł ju z karnã, jegò smierc mia wiôldżi znaczënk dlô pòòstałëch bëtników kapelë. W 2016 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Gore]]''. Platka wëapartniwa sã wikszim wëzwëskanim atmosfericznëch gitarów, melodie eksperimentalnëch aranżacjów. Proces ji pòwstaniô béł równak namerkóny artisticznyma różnicama pòmidzë bëtnikama karna, òsoblëwie pòmidzë [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]]. === ''Ohms'' a òdéńsce Sergio Vedżi (2020–2021) === {{Apartny articzel|Ohms}} W 2020 rokù Deftones wëdało dzewiąti sztudijny albùm ''[[Ohms]]''. Platka òsta nagrónô partowò w dëchù rëchlészégò, cwiardszégò brzëmieniô karna, jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô karna atmosfericzné a eksperimentalné elemeńtë. ''[[Ohms]]'' pòtkôł sã z baro pòzytiwnym przëjãcym ë béł pòstrzégóny jakno pòwart Deftones do barżi agresywnégò brzëmieniô znónégò z rëchlészich albùmów. W 2021 rokù [[Sergio Vega]] pòinfòrmowôł ò swòjim òdéńscu z kapelë. Mùzyk ùwôżôł, że przez wiele lat nie òstôł fòrmalno przëjãti jakno fùlprawny bëtnik grëpë. Pò jegò òdéńscu Deftones pònowno dzejôł jakno sztërëòsobòwi skłôd. === ''Private Music'' a terôczasné dzejanié (2022–do terô) === Pò wëdanim ''[[Ohms]]'' Deftones cygnął kòncertowé dzejanié a téż rozpòczął robòtë nad pòstãpnym materiałã. Karno òstôwało jednym z nôwôżniészich przedstôwców [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczégò]] [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], parłãcząc cwiardé gitarowé riffë z atmòsfericznyma aranżacjama, elektroniką a charakteristicznym spiewã [[Chino Moreno]]. W 2025 rokù ùkôzôł sã dzesąti sztudijny albùm kapelë, ''[[Private Music]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk karna, jednoczasno rozwijając jegò cwiardszé brzëmienié. Deftones pòòstôwô aktiwnym kòncertowim karnã. Grëpa je ùznôwónô za jeden z nôbarżi wpłëwòwëch karnów alternatiwnégò metalu, a ji ùtwórstwò wëwiarło cësk na rozwij [[Nu metal|nu metalu]], [[Post metal|post-metalu]], [[shoegaze]] a téż terôczasnégò [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]]. == Nôleżnicë karna == === Terôczasny nôleżnicë: === * [[Chino Moreno]] – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * [[Stephen Carpenter]] – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * [[Abe Cunningham]] – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * [[Frank Delgado]] – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> === Terôczasny kòncertowi mùzycë === * [[Fred Sablan]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2022–do terô)</small> * Lance Jackman – prowadzącô gitara, dodôwkòwi wòkalista <small>(2022–do terô; zastãpùje Stephena Carpentera)</small> * Shaun Lopez – ritmicznô gitara <small>(2024–do terô)</small> === Ùszłi nôleżnicë: === * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * [[Chi Cheng]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * [[Sergio Vega]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021; zastãpòwôł basystã òb czas kòncertów w 1999 rokù)</small> === Ùszłi kòncertowi mùzycë === * Mark Valencia – prowadzącô gitara <small>(2022; zastãpòwôł Stephena Carpentera)</small> === Òs czasu === {{#tag:timeline |ImageSize = width:950 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:100 bottom:120 top:10 right:15 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/05/1988 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4 ScaleMajor = increment:2 start:1989 ScaleMinor = increment:1 start:1989 Colors = id:Vocals value:red legend:Przédny_wòkalista id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkalista id:Lguitar value:teal legend:Przédny_gitarzista id:Rguitar value:brightgreen legend:Ritmiczny_gitarzista id:Bass value:blue legend:Basysta id:Keys value:purple legend:Klawiszówc,_gramòfón,_sampling id:Drums value:orange legend:Perkùsysta id:Tour value:yellow legend:Turowi_bëtnicë id:Album value:black legend:Sztudijné_wëdanié id:Other value:gray(0.75) legend:Jinszé_wëdanié id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = layer:back color:black at:03/10/1995 at:28/10/1997 at:20/06/2000 at:20/05/2003 at:31/10/2006 at:04/05/2010 at:12/11/2012 at:08/04/2016 at:25/09/2020 at:22/08/2025 layer:back color:Other at:01/03/1991 at:01/11/1992 at:30/08/1993 at:30/11/1993 at:10/04/1998 at:12/05/2001 at:27/08/2002 at:04/10/2005 at:16/04/2011 at:25/10/2011 at:20/04/2013 at:10/04/2020 BarData = bar:Moreno text:"Chino Moreno" bar:Carpenter text:"Stephen Carpenter" bar:Jackman text:"Lance Jackman" bar:Valencia text:"Mark Valencia" bar:Lopez text:"Shaun Lopez" bar:Garcia text:"Dominic Garcia" bar:Cheng text:"Chi Cheng" bar:Vega text:"Sergio Vega" bar:Sablan text:"Fred Sablan" bar:Delgado text:"Frank Delgado" bar:Cunningham text:"Abe Cunningham" bar:Taylor text:"John Taylor" PlotData= width:13 bar:Moreno from:start till:end color:Vocals bar:Moreno from:01/08/1999 till:end color:Rguitar width:3 bar:Carpenter from:start till:end color:Lguitar bar:Carpenter from:start till:01/08/1999 color:Rguitar width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Lguitar bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:BVocals width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Lguitar bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Tour width:3 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Rguitar bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Lguitar width:7 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Tour width:3 bar:Garcia from:start till:30/04/1990 color:Bass bar:Garcia from:01/05/1990 till:31/05/1991 color:Drums bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:Bass bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Bass bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Tour width:7 bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:Bass bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:BVocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bass bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bvocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Delgado from:01/01/1996 till:end color:Keys bar:Delgado from:01/01/1996 till:01/08/1999 color:Tour width:3 bar:Cunningham from:start till:01/04/1990 color:Drums bar:Cunningham from:01/11/1993 till:end color:Drums bar:Taylor from:01/06/1991 till:31/10/1993 color:Drums }} == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US<ref name="blabbermouth">DEFTONES US Sales (According To Soundscan). Blabbermouth.net, 2002-01-22.</ref> !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview">Billboard.com – Artist Chart History – Deftones: Albums</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts">Deftones album search, everyHit.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts">Australian Charts Portal – Deftones</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts">Irish Music Charts Archive</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts">Discographie Deftones, Die Offizielle Schweizer Hitparade</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts">Discographie Deftones, Das Österreichische Hitparaden- und Musik-Portal</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts">Discographie Deftones, lescharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts">Discografie Deftones, dutchcharts.nl</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts">Discografie Deftones, ultratop.be</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts">Discography Deftones, swedishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts">Discography Deftones, finnishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts">Discography Deftones, norwegiancharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts">Discography Deftones, charts.org.nz</ref> |- |1995 |'''''[[Adrenaline]]''''' * Wëdóné: 3 rujana 1995 * Wëtwórniô: [[Maverick Records]] / [[Warner Records]] |align="center"|23 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |1 000 000+ |RIAA: Platinowô ARIA: Złotô [[British Phonographic Industry|BPI]]: Złotô<ref name="AdrenalineCert">{{cytuj starnã |url = https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones_discography |titel = Deftones discography |òpùblikòwóny = Wikipedia |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-02}}</ref> |- |1997 |'''''[[Around the Fur]]''''' * Wëdóné: 28 rujana 1997 * Wëtwórniô: Maverick Records / Warner Bros. Records |align="center"|29 |align="center"|56 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|41 |align="center"|99 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|32 |align="center"|— |align="center"|— |760 000+ |RIAA: Platinowô ARIA: Złotô BPI: Złotô [[Recorded Music NZ|RMNZ]]: Złotô<ref name="AroundTheFurCert">{{cytuj starnã |url = https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones_discography |titel = Deftones discography |òpùblikòwóny = Wikipedia |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-02}}</ref> |- |2000 |'''''[[White Pony]]''''' * Wëdóné: 20 czerwińca 2000 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|3 |align="center"|13 |align="center"|2 |align="center"|21 |align="center"|68 |align="center"|39 |align="center"|6 |align="center"|27 |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|13 |align="center"|19 |align="center"|14 |1 300 000+ |RIAA: 2× Platinowô ARIA: Platinowô BPI: Złotô [[Music Canada|MC]]: Złotô RMNZ: Złotô<ref name="WhitePonyCert">{{cytuj starnã |url = https://press.warnerrecords.com/sites/g/files/g2000014901/files/2025-07/Deftones.pdf?pubDate=20250726 |titel = Deftones Announce New Album Private Music |òpùblikòwóny = Warner Records |jãzëk = en |data przëstãpù = 2025-07-25}}</ref> |- |2003 |'''''[[Deftones (albùm)|Deftones]]''''' * Wëdóné: 20 maja 2003 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|2 |align="center"|7 |align="center"|4 |align="center"|14 |align="center"|19 |align="center"|20 |align="center"|14 |align="center"|22 |align="center"|29 |align="center"|23 |align="center"|9 |align="center"|18 |align="center"|2 |567 000+ |RIAA: Złotô ARIA: Złotô BPI: Strzébrznô MC: Złotô<ref name="DeftonesCert">{{cytuj starnã |url = https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones_discography |titel = Deftones discography |òpùblikòwóny = Wikipedia |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-02}}</ref> |- |2006 |'''''[[Saturday Night Wrist]]''''' * Wëdóné: 31 rujana 2006 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|10 |align="center"|33 |align="center"|26 |align="center"|5 |align="center"|31 |align="center"|18 |align="center"|33 |align="center"|63 |align="center"|— |align="center"|35 |align="center"|33 |align="center"|32 |align="center"|8 |250 000+ |RIAA: Złotô BPI: Strzébrznô RMNZ: Złotô<ref name="SNWCert">{{cytuj starnã |url = https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones_discography |titel = Deftones discography |òpùblikòwóny = Wikipedia |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-02}}</ref> |- |2010 |'''''[[Diamond Eyes]]''''' * Wëdóné: 4 maja 2010 * Wëtwórniô: [[Reprise Records]] / [[Warner Records]] |align="center"|6 |align="center"|26 |align="center"|22 |align="center"|45 |align="center"|11 |align="center"|13 |align="center"|23 |align="center"|55 |align="center"|31 |align="center"|25 |align="center"|12 |align="center"|17 |align="center"|8 | |RIAA: Platinowô BPI: Strzébrznô RMNZ: Złotô<ref name="DiamondEyesCert">{{cytuj starnã |url = https://press.warnerrecords.com/sites/g/files/g2000014901/files/2025-07/Deftones.pdf?pubDate=20250726 |titel = Deftones Announce New Album Private Music |òpùblikòwóny = Warner Records |jãzëk = en |data przëstãpù = 2025-07-25}}</ref> |- |2012 |'''''[[Koi No Yokan]]''''' * Wëdóné: 12 smùtana 2012 * Wëtwórniô: Reprise Records |align="center"|11 |align="center"|30 |align="center"|16 |align="center"|49 |align="center"|22 |align="center"|25 |align="center"|30 |align="center"|28 |align="center"|51 |align="center"|— |align="center"|35 |align="center"|— |align="center"|8 | |BPI: Strzébrznô<ref name="KoiCert">{{cytuj starnã |url = https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones_discography |titel = Deftones discography |òpùblikòwóny = Wikipedia |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-02}}</ref> |- |2016 |'''''[[Gore]]''''' * Wëdóné: 8 aprila 2016 * Wëtwórniô: Reprise Records |align="center"|2 |align="center"|5 |align="center"|1 |align="center"|— |align="center"|10 |align="center"|7 |align="center"|19 |align="center"|15 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|1 | | |- |2020 |'''''[[Ohms]]''''' * Wëdóné: 25 séwnika 2020 * Wëtwórniô: Reprise Records |align="center"|5 |align="center"|5 |align="center"|3 |align="center"|— |align="center"|5 |align="center"|11 |align="center"|23 |align="center"|20 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|4 |294 000+ | |- |2025 |'''''[[Private Music]]''''' * Wëdóné: 22 zélnika 2025 * Wëtwórniô: Reprise Records / Warner Records |align="center"|5 |align="center"|2 |align="center"|3 |align="center"|12 |align="center"|4 |align="center"|3 |align="center"|5 |align="center"|4 |align="center"|2 |align="center"|— |align="center"|10 |align="center"|39 |align="center"|2 | | |- | colspan="16" align="center" style="font-size: 8pt" | — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów abò dlô jaczi nie je znónô pòzycjô. |} === Kómpilacje === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts" /> |- |2005 |'''''[[B-Sides & Rarities]]''''' * Wëdóné: 4 rujana 2005 * Wëtwórniô: [[Rhino Entertainment]]/Maverick Records |align="center"|43 |align="center"|100 |align="center"|30 |align="center"| — |align="center"|93 |align="center"|54 |align="center"|59 |align="center"| — |align="center"| 84 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — | | |- |2011 |'''''[[Covers (albùm Deftones)|Covers]]''''' * Wëdóné: 16 aprila 2011 * Wëtwórniô: [[Warner Records]] |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — | | |- |align="center" colspan="17" style="font-size: 8pt"| — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Demo === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa dema |- |1993 |'''''Like a Linus''''' * Wëdóné: 30 smùtana 1993 * Wëtwórniô: Deftones |} === EPczi === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa EPczi |- |1998 |'''''Live''''' * Wëdóné: 22 czerwińca 1999 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |- |2001 |'''''Back to School (Mini Maggit)''''' * Wëdóné: 12 strëmiannika 2001 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"| Rok !rowspan="2"| Syngel !colspan="5"| Pòzycjô w lëstach !rowspan="2"| Albùm |- !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Alternative Songs|US<br />Alt.]]<br /><ref name="SinglesBillboard">Billboard.com: Artist Chart History – Deftones: Singles. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Hot Mainstream Rock Tracks|US <br />Main.]]<br /><ref name="SinglesBillboard" /> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AUS-2">Australian singles chart. [on-line]. [dakch: 2009-08-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKSingles">UK Singles Top 75 – Music Charts. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> |- |1995 |„7 Words“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |''[[Adrenaline]]'' |- |1996 |„Bored“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |''[[Adrenaline]]'' |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |''[[Around the Fur]]'' |- |1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |align="center"|— |align="center"|50 |''[[Around the Fur]]'' |- |rowspan="2"|2000 |„Change (In the House of Flies)“ |align="center"|105 |align="center"|3 |align="center"|9 |align="center"|— |align="center"|53 |rowspan="3"|''[[White Pony]]'' |- |„Back to School (Mini Maggit)“ |align="center"|— |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|26 |align="center"|35 |- |2001 |„Digital Bath“ |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|38 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="2"|2003 |„Minerva“ |align="center"|120 |align="center"|9 |align="center"|16 |align="center"|50 |align="center"|15 |rowspan="2"|''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' |- |„Hexagram“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|68 |- |2006 |„Hole in the Earth“ |align="center"|— |align="center"|18 |align="center"|19 |align="center"|— |align="center"|69 |''[[Saturday Night Wrist]]'' |- |2007 |„Mein“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|40 |align="center"|— |align="center"|— |''[[Saturday Night Wrist]]'' |- |rowspan="4"|2010 |„Rocket Skates“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="4"|''[[Diamond Eyes]]'' |- |„Diamond Eyes“ |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|10 |align="center"|— |align="center"|— |- |„Sextape“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |„You've Seen the Butcher“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|17 |align="center"|34 |align="center"|— |- |2012 |„Leathers“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |''[[Koi No Yokan]]'' |- |rowspan="3"|2013 |„Tempest“ |align="center"|— |align="center"|20 |align="center"|3 |align="center"|44 |align="center"|13 |rowspan="3"|''[[Koi No Yokan]]'' |- |„Swerve City“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|6 |align="center"|— |align="center"|— |- |„Romantic Dreams“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|11 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="4"|2016 |„Prayers / Triangles“ |align="center"|— |align="center"|36 |align="center"|8 |align="center"|39 |align="center"|31 |rowspan="4"|''[[Gore]]'' |- |„Doomed User“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |„Hearts / Wires“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |„Phantom Bride“ (featuring [[Jerry Cantrell]]) |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|8 |align="center"|— |align="center"|24 |- |rowspan="2"|2020 |„Ohms“ |align="center"|— |align="center"|40 |align="center"|3 |align="center"|31 |align="center"|19 |rowspan="2"|''[[Ohms]]'' |- |„Genesis“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|38 |align="center"|— |- |2021 |„Ceremony“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|9 |align="center"|— |align="center"|26 |''[[Ohms]]'' |- |rowspan="2"|2025 |„My Mind Is a Mountain“ |align="center"|2 |align="center"|24 |align="center"|1 |align="center"|11 |align="center"|3 |rowspan="2"|''[[Private Music]]'' |- |„Milk of the Madonna“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|23 |align="center"|— |- |align="center" colspan="8" style="font-size: 8pt"| — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} == Teledisczi == {| class="wikitable" |- ! Rok ! Titel ! Reżiséra |- | 1995 | „7 Words” | Chris Burns |- |rowspan="3"| 1996 | „Bored” | Nick Egan |- | „Engine No. 9” |rowspan="2"| Nick Lambrou |- | „Root” |- | 1997 | „My Own Summer (Shove It)” | Dean Karr |- |rowspan="2"| 1998 | „Be Quiet and Drive (Far Away)” | Frank W. Ockenfels III |- | „Around the Fur” | Russ Busby |- |rowspan="4"| 2000 | „Change (In the House of Flies)” | Liz Friedlander |- | „Back to School (Mini Maggit)” | Paul Hunter |- | „Street Carp” | James Sutton |- | „White Pony” | Shawn M. Foster |- |rowspan="4"| 2001 | „Digital Bath” | Andrew Bennet |- | „Elite” | — |- | „Knife Prty” | — |- | „Pink Maggit” | — |- |rowspan="4"| 2003 | „Minerva” | Paul Fedor |- | „Hexagram” | Darren Doane |- | „Bloody Cape” | James Minchin III |- | „Deftones 2003” | Andy Bennet |- | 2005 | „Engine No. 9” | Nick Lambrou |- | 2006 | „Hole in the Earth” | Brian Lazzaro<ref>[https://web.archive.org/web/20160328044550/http://www.mtv.com/videos/deftones/111148/hole-in-the-earth.jhtml Hole in the Earth | Deftones | Music Video | MTV].</ref> |- | 2007 | „Mein” | Bernard Gourley<ref>{{cytuj starnã |url = http://www.sys-con.com/node/352170 |titel = Deftones Announce American Tour; Ticket Pre-Sale Begins This Thursday, March 22; New Single and Video Hit Airwaves; Exclusive Ringtone to Help Homeless Youth |òpùblikòwóny = www.sys-con.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |rowspan="4"| 2010 | „Rocket Skates” | 13thWitness and Kenzo Digital<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.youtube.com/watch?v=woR6ohiFeYE |titel = Deftones – Rocket Skates |òpùblikòwóny = YouTube |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- | „Diamond Eyes” | Robert „Roboshobo” Schober<ref>{{cytuj starnã |url = http://www.videostatic.com/vs/2010/03/shot-deftones-roboshobo-dir.html |titel = SHOT: Deftones – Roboshobo, dir. |òpùblikòwóny = VideoStatic |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- | „Sextape” | Zak Forrest, Chad Liebenguth<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-sextape-video-released/ |titel = Deftones: Sextape Video Released |òpùblikòwóny = Blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- | „You've Seen the Butcher” | Jodeb<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-you-ve-seen-the-butcher-video-released/ |titel = Deftones: You've Seen the Butcher Video Released |òpùblikòwóny = Blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2010-10-20}}</ref> |- | 2011 | „Beauty School” | Timothy McGurr |- |rowspan="3"| 2013 | „Swerve City” | Gus Black<ref>{{cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=189690 |titel = Deftones: Swerve City Video Released |òpùblikòwóny = Blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2013-05-09}}</ref> |- | „Swerve City (Tour Version)” | Ryan Mackfall |- | „Romantic Dreams” | Brett Novak |- | 2016 | „Prayers / Triangles” | Charles Bergquist |- |rowspan="3"| 2020 | „Ohms” | Rafatoon |- | „Genesis” | Sebastian Kökow |- | „Passenger” (Mike Shinoda Remix) | — |- | 2021 | „Ceremony” | Leigh Whannell |- | 2025 | „My Mind Is a Mountain” | Rizz (Vowws)<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.deftonesworld.com/private-music-videography/ |titel = Private Music Videography |òpùblikòwóny = DeftonesWorld |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-02}}</ref> |- | 2025 | „Infinite Source” | GREATWORK |} == Nôdgrodë a wëapartnieniô == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Rok !style="width:15em;"| Kategòriô !style="width:15em;"| Titlã !style="width:15em;"| Nôdgroda ! Nota ! Zdrój |- | 2001 | Best Metal Performance | „Elite” | [[Grammy Awards]] | '''Laùr''' | <ref>{{cytuj starnã |url = https://www.grammy.com/artists/deftones/7145/ |titel = Deftones – Grammy Awards History |òpùblikòwóny = Recording Academy |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-02}}</ref> |- | 2007 | Classic Songwriter | Deftones | [[Kerrang! Awards]] | '''Laùr''' | <ref>{{cytuj starnã |url = https://www.digitalspy.com/music/news/a73558/kerrang-awards-2007-the-winners/ |titel = Kerrang Awards 2007: The Winners |nôzwëskò = Fletcher |miono = Alex |òpùblikòwóny = Digital Spy |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-01-29}}</ref> |- |rowspan="5"| 2013 | Best Guitarist Award | Stephen Carpenter |rowspan="5"| [[Revolver (magazyn)#Revolver Golden Gods Awards|Revolver Golden Gods Awards]] | Nominacjô |rowspan="5"| <ref>{{cytuj starnã |url = http://www.metalinjection.net/show-recap/revolver-golden-gods-awards-2013-winners-and-performance-highlights |titel = Revolver Golden Gods Awards 2013: Winners and Performance Highlights |nôzwëskò = Pasbani |miono = Robert |òpùblikòwóny = Metal Injection |jãzëk = en |data przëstãpù = 2015-08-15}}</ref> |- | Best Drummer | Abe Cunningham | Nominacjô |- | Paul Gray Best Bassist | Sergio Vega | Nominacjô |- | Best Vocalist | Chino Moreno | Nominacjô |- | Album of the Year | ''Koi No Yokan'' | '''Laùr''' |- | 2016 | The Lifetime Achievement Award | Deftones | Kerrang! Awards | '''Laùr''' | <ref>{{cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20160609204645/http://www.kerrang.com/43773/kerrang-awards-2016-the-winners/ |titel = Kerrang! Awards 2016: The Winners |òpùblikòwóny = Kerrang! |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-06-26}}</ref> |- |rowspan="2"| 2022 | Best Metal Performance | „Genesis” |rowspan="2"| [[Grammy Awards]] | Nominacjô |rowspan="2"| <ref>{{cytuj starnã |url = https://www.grammy.com/artists/deftones/7145/ |titel = Deftones – Grammy Awards History |òpùblikòwóny = Recording Academy |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-02}}</ref> |- | Best Rock Performance | „Ohms” | Nominacjô |- | 2026 | Best Rock Album | ''Private Music'' | [[Grammy Awards]] | Nominacjô | <ref>{{cytuj starnã |url = https://www.grammy.com/artists/deftones/7145/ |titel = Deftones – Grammy Awards History |òpùblikòwóny = Recording Academy |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-02}}</ref> |- | 2026 | Best Album | ''Private Music'' | [[Heavy Music Awards]] | '''Laùr''' | <ref>{{cytuj starnã |url = https://www.heavymusicawards.com/news/heavy-music-awards-2026-winners-announced |titel = Heavy Music Awards 2026 Winners Announced |òpùblikòwóny = Heavy Music Awards |jãzëk = en |data przëstãpù = 2026-11-02}}</ref> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] o63mhkhberm35ex2sseup3x8auid7so 2 13091 223800 219111 2026-11-06T15:03:25Z Terrus38 14026 223800 wikitext text/x-wiki == Jô == {{Babel|pl|csb-4|en-3|lv-3|sr-3|de-2|ru-1}} Pòmòrzón, lubòtnik jãzëków, rézów, jazdë na kòle, pòliticzi a wiele jinëch. Pòzdrówk, '''make csbwiki great''' again (nawetka nié great again, prosto great)! == Wkłôd == Pòniechtërne starnë, przë jaczich jem dosc tëli robił: [[Mòskwa]], [[Ùskô]], [[Brainstorm (mùzyczné karno)]], [[Benedikt XVI]], [[Kaszëbsczi jãzëk]], [[Tosze Proesczi]], [[Rzucewò]], [[Krokòwò]], [[Witóld Bòbrowsczi]], [[Bùrek]], [[Òsada]], [[Michael Jackson]], [[Transpëłcowòsc]], [[Lasowé Gruńtë]], [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|Artikle do rëmniãcô]], ale dokłôdóm pò përznie do wiele wicy artiklów, òsoblëwie zajimóm sã kòrektą (jo, ùprôwióm wszãdze pisënk, chtos taczi téż mùszi bëc chëba). Mój fùl dokładni mòże ùzdrzec [[Specjalnô:Wkład/Terrus38|tuwò]]. == Jiné == {{Brëkòkôstka|[[File:Cross wood.svg|25px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten Brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} je '''{{gender:{{BASEPAGENAME}}|katolëkã|katolëczką|katolëkã}}'''.|tło1=brown|tło2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:White-blue-white flag.svg|40px|border]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten Brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} popiérô biôtkã ò [[Demòkracjô|demòkracjã]] w [[Ruskô|Rusce]].<br />Свобода России!|tło1=blue|tło2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Flag_of_Belarus_(1918,_1991-1995).svg|40px|border]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} popiérô biôtkã ò [[Demòkracjô|demòkracjã]] na [[Biôłorus|Biôłorusë]].<br />Жыве Беларусь!|tło1=red|tło2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:P human body.svg|40px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistã]]'''.|Ta brëkòwniczka mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistkã]]'''.}}|tło1=white|tło2=#D8BFD8|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Palestine Waving Flag Icon.svg|48px|Palestine Waving Flag Icon]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten wikipedista|Ta wikipedistka}} <b>pòpiérô</b> biôtkã palestińsczégò nôrodu ë sprocëmniwô sã lëdobójstwù w Conie Gazë|tło1=#009000|tło2=#008000|kolor2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Bicycle-icon.png]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik|Ta brëkòwniczka}} rôd [[rekreacjô|rekreacyjno]] jezdzy na [[Kòło|kòle]].|tło1=white|tło2=lightgrey}}{{Brëkòkôstka|tło1=#FEAAAA|tło2=white|[[Òbrôzk:Anticapitalismo.svg|45px]]|Ten brëkòwnik jest procëmny wprowadzeniu [[eùro]]. Je òn dbë, że mòże pò wprowadzeniu ti walutë swiat sã nie zawali, równak Polskô stracy cësk na mònetarną pòlitikã w gwôsnym kraju.}}{{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Nen brëkòwnik mëszli, że kaszëbskô Wikipediô mô za mało encyklopedicznëch, wôrtnëch artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F}}{{Brëkòkôstka | ramka = Black | tło2 = #CC0000 | tło1 = White | farwa2 = White | 1 = [[Òbrôzk:Grammar Nazi Icon Text.svg|80px]] | 2 = Ten brëkòwnik je '''òrtograficznym''' faszistą. }} [[Òbrôzk:Main_Barnstar_Hires.png|mały|202x202px|za eksperimentowanié òdswiéżeniô wëzdrzatkù przédny starnë naji Wikipedie razã z [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|Haxelã]] òd brëkòwnika [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]]. ----Gratulacjô i żëczã Cebie bëlnégò rozwiju i zwënédżi, panie Terrusie!]] pgg7r8qwd9lr5fa97o7z1xrk7yyr7pg 223801 223800 2026-11-06T15:03:39Z Terrus38 14026 223801 wikitext text/x-wiki == Jô == {{Babel|pl|csb-4|en-3|lv-3|sr-3|de-2|ru-1}} Pòmòrzón, lubòtnik jãzëków, rézów, jazdë na kòle, pòliticzi a wiele jinëch. Pòzdrówk, '''make csbwiki great''' again (nawetka nié great again, prosto great)! == Wkłôd == Pòniechtërne starnë, przë jaczich jem dosc tëli robił: [[Mòskwa]], [[Ùskô]], [[Brainstorm (mùzyczné karno)]], [[Benedikt XVI]], [[Kaszëbsczi jãzëk]], [[Tosze Proesczi]], [[Rzucewò]], [[Krokòwò]], [[Witóld Bòbrowsczi]], [[Bùrek]], [[Òsada]], [[Michael Jackson]], [[Transpëłcowòsc]], [[Lasowé Gruńtë]], [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|Artikle do rëmniãcô]], ale dokłôdóm pò përznie do wiele wicy artiklów, òsoblëwie zajimóm sã kòrektą (jo, ùprôwióm wszãdze pisënk, chtos taczi téż mùszi bëc chëba). Mój fùl wkłôd dokładni mòże ùzdrzec [[Specjalnô:Wkład/Terrus38|tuwò]]. == Jiné == {{Brëkòkôstka|[[File:Cross wood.svg|25px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten Brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} je '''{{gender:{{BASEPAGENAME}}|katolëkã|katolëczką|katolëkã}}'''.|tło1=brown|tło2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:White-blue-white flag.svg|40px|border]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten Brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} popiérô biôtkã ò [[Demòkracjô|demòkracjã]] w [[Ruskô|Rusce]].<br />Свобода России!|tło1=blue|tło2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Flag_of_Belarus_(1918,_1991-1995).svg|40px|border]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} popiérô biôtkã ò [[Demòkracjô|demòkracjã]] na [[Biôłorus|Biôłorusë]].<br />Жыве Беларусь!|tło1=red|tło2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:P human body.svg|40px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistã]]'''.|Ta brëkòwniczka mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistkã]]'''.}}|tło1=white|tło2=#D8BFD8|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Palestine Waving Flag Icon.svg|48px|Palestine Waving Flag Icon]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten wikipedista|Ta wikipedistka}} <b>pòpiérô</b> biôtkã palestińsczégò nôrodu ë sprocëmniwô sã lëdobójstwù w Conie Gazë|tło1=#009000|tło2=#008000|kolor2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Bicycle-icon.png]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik|Ta brëkòwniczka}} rôd [[rekreacjô|rekreacyjno]] jezdzy na [[Kòło|kòle]].|tło1=white|tło2=lightgrey}}{{Brëkòkôstka|tło1=#FEAAAA|tło2=white|[[Òbrôzk:Anticapitalismo.svg|45px]]|Ten brëkòwnik jest procëmny wprowadzeniu [[eùro]]. Je òn dbë, że mòże pò wprowadzeniu ti walutë swiat sã nie zawali, równak Polskô stracy cësk na mònetarną pòlitikã w gwôsnym kraju.}}{{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Nen brëkòwnik mëszli, że kaszëbskô Wikipediô mô za mało encyklopedicznëch, wôrtnëch artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F}}{{Brëkòkôstka | ramka = Black | tło2 = #CC0000 | tło1 = White | farwa2 = White | 1 = [[Òbrôzk:Grammar Nazi Icon Text.svg|80px]] | 2 = Ten brëkòwnik je '''òrtograficznym''' faszistą. }} [[Òbrôzk:Main_Barnstar_Hires.png|mały|202x202px|za eksperimentowanié òdswiéżeniô wëzdrzatkù przédny starnë naji Wikipedie razã z [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|Haxelã]] òd brëkòwnika [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]]. ----Gratulacjô i żëczã Cebie bëlnégò rozwiju i zwënédżi, panie Terrusie!]] 6ipgow5h8gf4vup3t9hixhk98ncaqu3 10 13164 223766 222104 2026-11-06T13:19:23Z Terrus38 14026 223766 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arabsczi jãzëk<!--?--> |be=biôłorusczi jãzëk |bg=bùłgarsczi jãzëk |br=bretońsczi jãzëk |bs=bòsniacczi jãzëk |ca=katalońsczi jãzëk |cs=czesczi jãzëk |csb=kaszëbsczi jãzëk |cnr=czôrnogórsczi jãzëk |cy=walijsczi jãzëk<!--walëjsczi?--> |da=duńsczi jãzëk<!--dëńsczi jãzëk--> |de=niemiecczi jãzëk |dsb=dólnosorbsczi jãzëk<!-- dólnołuż. --> |en=angelsczi jãzëk |es=szpańsczi jãzëk |et=estońsczi jãzëk |fa=persczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |fi=fińsczi jãzëk |fr=francësczi jãzëk |gl=galisyjsczi jãzëk<!--?--> |gmh=strzédno-wësok-niemiecczi<!--{{RKJ|2007|50}}--> |gr=grecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |grc=stôrogrecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |gsw=szwajcarsczé gwarë<!--?--> |haw=hawajsczi jãzëk |hbs=serbòchòrwacczi jãzëk |he=hebrajsczi jãzëk<!--?--> |hr=chòrwacczi jãzëk<!--?--> |hsb=górnosorbsczi jãzëk |hu=wãdżersczi jãzëk |hy=òrmiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |ga=irlandzczi jãzëk<!--?--> |is=islandzczi jãzëk<!--?--> |it=italsczi jãzëk |ja=japóńsczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|161}}, téż japòńsczi {{RKJ|2013|132}}--> |ka=grëzóńsczi jãzëk<!--grëzyńsczi w {{RKJ|2013|132}}; grëzóńsczi w {{RKJ|2007|42}}--> |kl=grenlandzczi jãzëk<!--?--> |kk=kazachsczi jãzëk<!--?--> |ko=kòrejańsczi jãzëk<!--kòreańsczi w {{RKJ|2013|132}}--> |la=łacyńsczi jãzëk |lt=lëtewsczi jãzëk |lu=luksembùrsczi jãzëk<!--?--> |lv=łotewsczi jãzëk |lij-MC=mònegasczi dialekt<!--?--> |mdf=mòkszańsczi jãzëk<!--?--> |ky=kirgisczi jãzëk<!--?--> |mk=macedońsczi jãzëk |ms=malajsczi jãzëk |nds=dólnoniemiecczi jãzëk<!--RKJ 2014 s. 92--> |nl=hòlendersczi jãzëk<!--RKJ 2024 s.354; téż holandzczi, hòlandzczi, niderlandzczi<ref>RKJ 2015 s. 2016</ref>, néderlandczi, néderlandzczi, òlendersczi? --> |no=norwesczi jãzëk |nb=norwesczi jãzëk<!-- bokmål --> |nn=norwesczi jãzëk<!-- nynorsk --> |pl=pòlsczi jãzëk |pox=pòłabsczi jãzëk |prg=prësczi jãzëk |pt=pòrtugalsczi jãzëk |rm=jãzëk romansz<!--?--> |ro=rumùńsczi jãzëk |ru=rusczi jãzëk |sk=słowacczi jãzëk |sl=słoweńsczi jãzëk |sq=albańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2021|264}}--> |sr=serbsczi jãzëk |sv=szwédzczi jãzëk |szl=szląsczi etnolekt |tg=tadżicczi jãzëk<!--?--> |tk=turkmeńsczi jãzëk<!--?--> |tr=tërecczi jãzëk<!--{{RKJ|2018|41}}--> |uk=ùkrajińsczi jãzëk |vi=wietnamsczi jãzëk<!--?--> |yi=jãzëk jidisz<!--?--> |zh=chińsczi jãzëk<!--{{RKJ|2024|354}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2016|117}}--> |#default={{{1|}}} }}</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|csb}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|pl}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|de}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|en}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|es}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|es}} ---- [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë zamikającé w se pòdôwczi]] </noinclude> mp9ubr9muctz528iv1s9ht7gjmdi0g2 223786 223766 2026-11-06T14:37:41Z Terrus38 14026 223786 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arabsczi jãzëk<!--?--> |be=biôłorusczi jãzëk |bg=bùłgarsczi jãzëk |br=bretońsczi jãzëk |bs=bòsniacczi jãzëk |ca=katalońsczi jãzëk |cs=czesczi jãzëk |csb=kaszëbsczi jãzëk |cnr=czôrnogórsczi jãzëk |cy=walijsczi jãzëk<!--walëjsczi?--> |da=duńsczi jãzëk<!--dëńsczi jãzëk--> |de=niemiecczi jãzëk |dsb=dólnosorbsczi jãzëk<!-- dólnołuż. --> |en=angelsczi jãzëk |es=szpańsczi jãzëk |et=estońsczi jãzëk |fa=persczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |fi=fińsczi jãzëk |fr=francësczi jãzëk |gl=galisyjsczi jãzëk<!--?--> |gmh=strzédno-wësok-niemiecczi<!--{{RKJ|2007|50}}--> |gr=grecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |grc=stôrogrecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |gsw=szwajcarsczé gwarë<!--?--> |haw=hawajsczi jãzëk |hbs=serbòchòrwacczi jãzëk |he=hebrajsczi jãzëk<!--?--> |hr=chòrwacczi jãzëk<!--?--> |hsb=górnosorbsczi jãzëk |hu=wãdżersczi jãzëk |hy=òrmiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |ga=irlandzczi jãzëk<!--?--> |is=islandzczi jãzëk<!--?--> |it=italsczi jãzëk |ja=japóńsczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|161}}, téż japòńsczi {{RKJ|2013|132}}--> |ka=grëzóńsczi jãzëk<!--grëzyńsczi w {{RKJ|2013|132}}; grëzóńsczi w {{RKJ|2007|42}}--> |kl=grenlandzczi jãzëk<!--?--> |kk=kazachsczi jãzëk<!--?--> |ko=kòrejańsczi jãzëk<!--kòreańsczi w {{RKJ|2013|132}}--> |la=łacyńsczi jãzëk |lt=lëtewsczi jãzëk |lu=luksembùrsczi jãzëk<!--?--> |lv=łotewsczi jãzëk |lij-MC=mònegasczi dialekt<!--?--> |mdf=mòkszańsczi jãzëk<!--?--> |ky=kirgisczi jãzëk<!--?--> |mk=macedońsczi jãzëk |ms=malajsczi jãzëk |nds=dólnoniemiecczi jãzëk<!--RKJ 2014 s. 92--> |nl=hòlendersczi jãzëk<!--RKJ 2024 s.354; téż holandzczi, hòlandzczi, niderlandzczi<ref>RKJ 2015 s. 2016</ref>, néderlandczi, néderlandzczi, òlendersczi? --> |no=norwesczi jãzëk |nb=norwesczi jãzëk<!-- bokmål --> |nn=norwesczi jãzëk<!-- nynorsk --> |pl=pòlsczi jãzëk |pox=pòłabsczi jãzëk |prg=prësczi jãzëk |pt=pòrtugalsczi jãzëk |rm=jãzëk romansz<!--?--> |ro=rumùńsczi jãzëk |ru=rusczi jãzëk |sk=słowacczi jãzëk |sl=słoweńsczi jãzëk |sq=albańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2021|264}}--> |sr=serbsczi jãzëk |sv=szwédzczi jãzëk |szl=szląsczi etnolekt |tg=tadżicczi jãzëk<!--?--> |tk=turkmeńsczi jãzëk<!--?--> |tr=tërecczi jãzëk<!--{{RKJ|2018|41}}--> |uk=ùkrajińsczi jãzëk |vi=wietnamsczi jãzëk<!--?--> |yi=jãzëk jidisz<!--?--> |zh=chińsczi jãzëk<!--{{RKJ|2024|354}}--> |zu=jãzëk zulu <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2016|117}}--> |#default={{{1|}}} }}</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|csb}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|pl}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|de}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|en}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|es}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|es}} ---- [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë zamikającé w se pòdôwczi]] </noinclude> 2k38nk3lgfdarjff73wi3tyuy5c5g0q 223899 223786 2026-11-07T11:37:09Z Terrus38 14026 223899 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arabsczi jãzëk<!--?--> |be=biôłorusczi jãzëk |bg=bùłgarsczi jãzëk |br=bretońsczi jãzëk |bs=bòsniacczi jãzëk |ca=katalońsczi jãzëk |cs=czesczi jãzëk |csb=kaszëbsczi jãzëk |cnr=czôrnogórsczi jãzëk |cy=walijsczi jãzëk<!--walëjsczi?--> |da=duńsczi jãzëk<!--dëńsczi jãzëk--> |de=niemiecczi jãzëk |dsb=dólnosorbsczi jãzëk<!-- dólnołuż. --> |en=angelsczi jãzëk |es=szpańsczi jãzëk |et=estońsczi jãzëk |fa=persczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |fi=fińsczi jãzëk |fr=francësczi jãzëk |gl=galisyjsczi jãzëk<!--?--> |gmh=strzédno-wësok-niemiecczi<!--{{RKJ|2007|50}}--> |gr=grecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |grc=stôrogrecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |gsw=szwajcarsczé gwarë<!--?--> |haw=hawajsczi jãzëk |hbs=serbòchòrwacczi jãzëk |he=hebrajsczi jãzëk<!--?--> |hr=chòrwacczi jãzëk<!--?--> |hsb=górnosorbsczi jãzëk |hu=wãdżersczi jãzëk |hy=òrmiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |ga=irlandzczi jãzëk<!--?--> |is=islandzczi jãzëk<!--?--> |it=italsczi jãzëk |ja=japóńsczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|161}}, téż japòńsczi {{RKJ|2013|132}}--> |ka=grëzóńsczi jãzëk<!--grëzyńsczi w {{RKJ|2013|132}}; grëzóńsczi w {{RKJ|2007|42}}--> |kl=grenlandzczi jãzëk<!--?--> |kk=kazachsczi jãzëk<!--?--> |ko=kòrejańsczi jãzëk<!--kòreańsczi w {{RKJ|2013|132}}--> |la=łacyńsczi jãzëk |lt=lëtewsczi jãzëk |lu=luksembùrsczi jãzëk<!--?--> |lv=łotewsczi jãzëk |lij-MC=mònegasczi dialekt<!--?--> |mdf=mòkszańsczi jãzëk<!--?--> |ky=kirgisczi jãzëk<!--?--> |mk=macedońsczi jãzëk |ms=malajsczi jãzëk |nah=jãzëk nahuatl |nds=dólnoniemiecczi jãzëk<!--RKJ 2014 s. 92--> |nl=hòlendersczi jãzëk<!--RKJ 2024 s.354; téż holandzczi, hòlandzczi, niderlandzczi<ref>RKJ 2015 s. 2016</ref>, néderlandczi, néderlandzczi, òlendersczi? --> |no=norwesczi jãzëk |nb=norwesczi jãzëk<!-- bokmål --> |nn=norwesczi jãzëk<!-- nynorsk --> |pl=pòlsczi jãzëk |pox=pòłabsczi jãzëk |prg=prësczi jãzëk |pt=pòrtugalsczi jãzëk |rm=jãzëk romansz<!--?--> |ro=rumùńsczi jãzëk |ru=rusczi jãzëk |sk=słowacczi jãzëk |sl=słoweńsczi jãzëk |sq=albańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2021|264}}--> |sr=serbsczi jãzëk |sv=szwédzczi jãzëk |szl=szląsczi etnolekt |tg=tadżicczi jãzëk<!--?--> |tk=turkmeńsczi jãzëk<!--?--> |tr=tërecczi jãzëk<!--{{RKJ|2018|41}}--> |uk=ùkrajińsczi jãzëk |vi=wietnamsczi jãzëk<!--?--> |yi=jãzëk jidisz<!--?--> |zh=chińsczi jãzëk<!--{{RKJ|2024|354}}--> |zu=jãzëk zulu <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2016|117}}--> |#default={{{1|}}} }}</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|csb}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|pl}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|de}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|en}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|es}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|es}} ---- [[Kategòrëjô:Jãzëkòwé szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë zamikającé w se pòdôwczi]] </noinclude> 8gkud0b8oairt6za7jh1br75xiy8k15 14 13425 223869 207108 2026-11-06T17:04:20Z Terrus38 14026 223869 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Indoeùropejsczé jãzëczi]] 5kj0vwujcjmf94jw6w9of97j7w83dmk 11 13478 223813 208129 2026-11-06T15:13:16Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Diskùsëjô Szablónë:Apartny artikel]] do [[Diskùsëjô Szablónë:Apartny articzel]]: za doradą nôleżnika RKJ "articzel" 208129 wikitext text/x-wiki == Pòzwòlenié == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Ni mògã przëstãpù do editëjë tã starnã :( –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:54, 16 lëp 2026 (CEST) : {{re|Iketsi}} – Obniżyłem poziom zabezpieczenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:57, 16 lëp 2026 (CEST) ::Dzãka! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:07, 16 lëp 2026 (CEST) 3z4cqltrmti7m7pntijwta2qaavk9ff 0 13582 223825 209516 2026-11-06T15:15:11Z Terrus38 14026 223825 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:CZEC logo.png|mały|120px|Logòtip CZEC]] '''czec.pl''' ({{jãz.|pl}} ''Księgarnia Kaszubsko-Pomorska CZEC'') – kaszëbsczi króm w [[Internet|internece]] òd 2006 rokù<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20260707145924/https://czec.pl/o-firmie-czec</ref>. === Oficyna Czëc === {{Apartny articzel|Oficyna Czëc}} [[Òbrôzk:Oficyna Czec.png|mały|120px|Logòtip Oficyna Czëc]] Oficyna Czëc ({{jãz.|pl}} ''Oficyna Czec'' abo ''Oficyna CZEC'') to wëdôwizna<ref name=":0" /><ref>https://www.odk.pl/oficyna-czec/1004622-1.html</ref><ref>https://kaszubskaksiazka.pl/brand/1-oficyna-czec</ref>. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Wòjcech Czedrowsczi]] * [[Oficyna Czëc]] * [[Kaszëbskô lëteratura]] |col2= === Jiné kaszëbsczé krómë === {{#categorytree:Kaszëbsczé krómë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé krómë]] [[Kategòrëjô:Internetowé krómë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura]] el9u1xsaeldfh1powahc687t8kg1wr0 0 13624 223826 220462 2026-11-06T15:15:19Z Terrus38 14026 223826 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Słupsk, zespół dawnych koszar Regimentu Huzarów (01).jpg|mały|Główny gmach ùczbòwnie]] '''Pòmòrsczi Ùniwersytet w Słëpskù''' ({{jãz.|pl}} ''Uniwersytet Pomorski w Słupsku''; {{jãz.|la}} ''Universitas Pomeraniensis''; {{jãz.|en}} ''Pomeranian University in Slupsk'') – pùblicznô ùczbòwniô założonô w [[1969]] rokù jakno Wëższô Szkólnowskô Szkòła na spòdlim pòwstałégò w [[1957]] Szkólnowsczégò Sztudium, ze sedzbą w [[Stôłpsk|Słëpskù]]. == Historiô == Do [[1 czerwińca]] 2023, Pòmòrskô Akademiô w Słëpskù<ref>https://www.apsl.edu.pl/aktualnosci-serwisu/mamy-uniwersytet-pomorski-w-slupsku</ref>. == Chùr == {{Apartny articzel|Iuventus Cantans (chùr)}} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Słëpsk]] * [[Iuventus Cantans (chùr)]] * [[Felix Cassubia (platka)]] |col2= === Jiné ùniwersytetë w Pòlsce=== {{#categorytree:Ùniwersytetë w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pùbliczné ùczbòwnie w Pòlsce]] qyhe0u3zc137qt1cripprfomrzqetvw 14 13901 223839 222772 2026-11-06T16:53:43Z Terrus38 14026 223839 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òchrona]] [[Kategòrëjô:Nôtërné nôùczi]] [[Kategòrëjô:Nôtëra]] qge5n67xp0xdsw2pi0qk4hd84lud6w9 0 14054 223807 215066 2026-11-06T15:05:38Z Terrus38 14026 223807 wikitext text/x-wiki '''Stolëca Kaszëb''' – òficjalno, Kaszëbë nie mają [[Stolëca|stolëcë]]. == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="Herbë stolëc Kaszëb"> Òbrôzk:Gdańsk ulica Świętokrzyska (granica Zakoniczyna i Łostowic) (cropped).JPG|[[Gduńsk]] Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|[[Kartuzë]] Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|[[Kòscérzna]] Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|[[Wejrowò]] Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|[[Lãbórg]] Òbrôzk:POL Bytów COA.svg|[[Bëtowò]] Òbrôzk:POL Puck COA.svg|[[Pùck]] </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] * [[Kaszëbsczi Marsz]] |col2= === Stolëce === {{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/stolice-kaszub/ ({{jãz.|pl}}) {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Stolëce|Kaszëbë]] 43zl3hqglwchtz9rgia9360u0vng44t 223808 223807 2026-11-06T15:05:57Z Terrus38 14026 223808 wikitext text/x-wiki '''Stolëca Kaszëb''' – òficjalno, Kaszëbë nie mają [[Stolëca|stolëcë]]. == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="Herbë stolëc Kaszëb"> Òbrôzk:Gdańsk ulica Świętokrzyska (granica Zakoniczyna i Łostowic) (cropped).JPG|[[Gduńsk]] Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|[[Kartuzë]] Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|[[Kòscérzna]] Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|[[Wejrowò]] Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|[[Lãbórg]] Òbrôzk:POL Bytów COA.svg|[[Bëtowò]] Òbrôzk:POL Puck COA.svg|[[Pùck]] </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] * [[Himn Kaszëb]] |col2= === Stolëce === {{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/stolice-kaszub/ ({{jãz.|pl}}) {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Stolëce|Kaszëbë]] 515q7zy2o6y1i4ie060toa77fh3ss7o 0 14149 223773 223354 2026-11-06T14:07:59Z Terrus38 14026 Przeczérowanié do [[Jón Paweł II]] 223773 wikitext text/x-wiki #TAM [[Jón Paweł II]] 7dp0lifnj6mqx3qhcakmodkgdatzt3t 4 14191 223783 218873 2026-11-06T14:35:05Z Terrus38 14026 223783 wikitext text/x-wiki Projekt òstôł zapòczątkòwóny na [[meta:List of articles every Wikipedia should have|Meta]] i karnôlu IRC [irc://irc.freenode.org/wikilist #wikilist]. Pòlégô òn na tim, cobë ùtwòrzëc lëstã i òbrobic 1000 nôbarżi spòdlowëch zéwiszczów jakno gwësny kanón kòżdi Wikipedie. Miałobë to dac nowi impùls do rozwiju wiele jãzëkòwëch wersjów (w tim kaszëbsczi), jaczé rozwijają sã niespòro abò dopiérze są na pòczątkù rozwiju. Ta lësta miabë bëc dokładnym òdzdrzadlenim starnë [[meta:List of articles every Wikipedia should have|List of articles every Wikipedia should have]]. Ni mòże dodawac tuwò gwôsnëch bédënków! Artikle z ny lëstë, jaczé ju jistnieją na kaszëbsczi Wikipedie, mòże nalezc [[:Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów|tuwò]]. == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5640343}} == <!-- Biography --> === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4266974}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6460970}}}} === <!-- Philosophers and social scientists --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q868}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7197}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9045}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4604}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9191}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9215}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9235}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q48301}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9294}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9312}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9317}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9333}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9353}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1399}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9061}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9358}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q859}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6527}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9364}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9372}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9381}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q913}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9068}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9387}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9391}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9397}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7582881}} a {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6997334}}}} === <!--Religious figures and theologians--> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9181}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9438}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8018}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9441}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9546}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q302}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9554}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9077}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9458}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q171195}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5753390}} === <!-- Politicians --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8597}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8409}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8589}}<!-- Great Indian monarch of antiquity; spread Buddhism --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5152}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1405}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8442}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8605}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1048}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3044}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8016}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8413}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8423}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2042}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7207}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1001}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q720}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5809}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q352}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7226}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8027}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1394}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q91}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7742}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7231}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q517}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8023}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5816}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1047}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8620}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8479}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7192}}<!-- Created first Chinese state and dynasty --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8007}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8581}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q855}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8474}}<!-- Greatest Ottoman sultan --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8573}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8462}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8467}}<!-- Conquered Persia, Syria, Palestine, and Egypt for Islam --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q23}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6528885}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7043111}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7217485}}}} === <!-- Inventors, scientists and mathematicians --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8739}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8011}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q80}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q202943}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q619}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7186}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1035}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8743}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q937}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8747}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7604}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8750}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8753}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8768}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8778}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q307}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6722}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8958}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q41585}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8962}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8963}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9038}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9047}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1043}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9095}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9106}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q935}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q529}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9021}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9123}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9130}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9036}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7251}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9041}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6442246}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6875304}}}} === <!-- Artists and architects --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4724}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5577}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5580}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5582}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5432}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5586}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5588}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q762}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5589}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5592}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5593}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5597}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5598}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5599}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5600}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q297}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5603}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5604}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8008937}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6606401}}}} === <!-- Composers and musicians --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1779}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1339}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1299}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q255}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7294}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1268}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7298}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7302}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7349}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2831}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1110560}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7304}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q254}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q179277}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7311}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7312}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7314}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7315}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7317}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1340}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1511}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q3919997}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q3920019}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q3919792}}}} === <!-- Film directors, screenwriters and actors --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7546}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4605}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q882}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4612}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8704}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8003}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7371}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7374}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2001}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8006}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4616}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8873}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5849863}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q9702405}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6487149}}}} === <!-- Authors, playwrights and poets --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5670}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5673}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q36322}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5676}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q909}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5679}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5682}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5683}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5685}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1067}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5686}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q991}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5878}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5879}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6240}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6691}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q535}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6882}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q905}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7011}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7071}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7176}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q687}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7198}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7199}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7200}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q692}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7235}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7241}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7243}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7245}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1398}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7043334}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7074786}}}} === <!-- Explorers and travellers --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q926}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1615}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7321}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7322}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7324}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7326}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7327}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7328}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7331}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1496}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6101}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7333}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1983674}} == <!-- Philosophy --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7066}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7242}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9581}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9453}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9465}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9471}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9476}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9081}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8078}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7081}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5891}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9510}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7949}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457903}} == <!-- Religion --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9149}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q190}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9159}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9163}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9134}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q128593}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9174}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9165}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5881075}} <!-- Specific religions --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q748}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5043}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q9592}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q23540}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9089}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q432}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q9585}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q483654}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9232}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9268}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q812767}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9316}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9598}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9601}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6577596}} == <!-- Social sciences --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8425}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8432}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8434}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1983760}} === <!-- Psychology --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9332}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9415}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q316}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q450}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9418}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9420}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7216461}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7237794}}}} === <!-- Family and relationships --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8436}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7569}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8441}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8445}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q467}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4103183}} === <!-- Politics --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7163}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7167}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1889}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7188}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7174}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q317}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7269}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7270}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7257}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6199}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6206}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6186}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7169}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6223}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6216}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7264}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6235}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7272}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7260}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7275}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7278}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7281}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6353120}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4026633}}}} === <!-- Business and economics --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8134}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8137}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8142}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q4916}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q4917}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8148}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1368}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8161}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q601401}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4026563}} === <!-- Law --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7748}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7755}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6528085}} === <!-- International organizations --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7159}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7172}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7768}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7785}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q458}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7178}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7184}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7191}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7795}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1065}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7801}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7804}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7809}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7817}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7164}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7825}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8394144}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5850187}}}} === <!-- War and military --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8473}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q454}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7283}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q198}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8465}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7090668}} === <!-- Social issues --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8452}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8454}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q169207}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8461}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7252}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7181}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8458}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10294}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8463}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458484}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8259}}}} == <!-- Language and literature --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q315}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4960490}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q13955}} <!-- Technically, not a single language. --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9610}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7850}} <!-- Technically, not a single language. --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1860}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q150}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q188}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9129}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9288}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11051}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9176}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5287}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q397}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9168}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5146}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7737}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11059}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1321}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7838}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q256}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8162}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8091}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8171}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8183}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8188}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8192}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1828555}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8201}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8209}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8216}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8229}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8236}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7553}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8242}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q676}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8251}}'' ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8253}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8258}}'' ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8261}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8269}}'' ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q482}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8272}}'' ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8275}}'' ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8279}}'' ## {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9232453}} <!-- Religious texts --> ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q1845}}'' ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8276}}'' }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8840652}} == <!-- Measurements --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12453}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12457}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5828462}} ({{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q105592638}}}}; {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8175902}}}}; {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q9648275}}}}) === <!-- Weight, volume and distance --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11570}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11582}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11573}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4049213}} === <!-- Time --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12132}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12138}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q376}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11574}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q573}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q577}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12143}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458083}} == <!-- Science --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q336}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7860}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6508}} === <!-- Astronomy --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q333}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3863}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q323}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q589}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3559}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q318}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q321}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q405}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q634}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q308}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q313}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q2}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q111}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q319}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q193}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q324}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q332}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q544}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5916}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q523}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q525}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457402}} === <!-- Biology --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q420}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6807119}} <!-- Organic compounds --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7430}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8047}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11364}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8054}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q441}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10737}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7150}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11394}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11398}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7432}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6226217}} ==== <!-- Biological processes --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1057}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11978}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11982}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q472287}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1063}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11990}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11995}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q290}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5626060}} ==== <!-- Organisms --> {{Kòlumnë|number=1|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7239}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q729}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5185}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q25326}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1360}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1390}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7386}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7391}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7367}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1357}} ## {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8734609}} <!-- Chordates --> ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10908}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5113}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q780}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10856}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q152}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7372}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7377}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7375}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q146}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q830}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q160}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q144}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q726}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7368}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10850}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q787}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7380}} ##### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10811}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q430}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q2102}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q37868}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10872}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10876}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q764}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q756}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q506}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1364}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10884}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10892}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4095469}} ==== <!-- Anatomy --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q514}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7868}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11068}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7873}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1072}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11078}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9649}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11083}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11090}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9368}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7365}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9404}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1073}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9620}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11101}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7362}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7363}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7364}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q124794}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7895}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7891}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7881}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1074}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7486603}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4095812}}}} === <!-- Health and medicine --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11190}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12128}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12136}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12140}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12187}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12147}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1059}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12171}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12184}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q134808}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q808}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7215431}} ==== <!-- Diseases/disorders --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12029}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q153}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1566}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11081}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12078}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q199804}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12125}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12131}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10874}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12133}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12135}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q41571}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q156103}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q86}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12152}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2840}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12156}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12167}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12174}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12192}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12195}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12198}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12199}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12214}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12202}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12204}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12206}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457474}} === <!-- Chemistry --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2329}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11165}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7094}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11173}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11158}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11193}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12370}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11344}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10693}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q663}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q623}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q753}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q897}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q556}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q677}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q627}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q629}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1090}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1096}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11351}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q156}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11358}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11367}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11369}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2346}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11372}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457551}} === <!-- Earth science --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7937}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q81041}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7939}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7942}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7944}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1069}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7946}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5283}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7950}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8063}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8065}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8068}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8070}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8072}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11663}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8074}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7925}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7561}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8081}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8092}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8094}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457258}} === <!-- Physics --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q413}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11376}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9121}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11379}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11382}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12969754}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11388}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11391}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9128}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1075}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11397}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11402}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q849919}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q11408}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11412}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11415}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11418}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11421}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11423}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11426}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11427}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11429}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11430}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11432}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11435}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10251}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11438}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q944}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11448}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11452}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11455}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11456}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11461}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11465}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q2111}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11466}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11471}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11473}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11475}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4619}} === <!-- Mathematics --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q395}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11205}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11197}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11563}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12479}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3968}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11567}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11345}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q82571}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8087}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11352}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11500}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11210}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q167}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11518}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12485}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8084}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7754}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11214}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11216}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7066183}} <!-- Probability and statistics --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9492}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12483}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7217201}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7145042}}}} <!-- Logic and foundations --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11348}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q205}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11538}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12482}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5611149}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5658978}}}} == <!-- Food and agriculture --> === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5658978}} === <!-- Agriculture --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11451}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11453}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11464}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11395}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5611149}} === <!-- Food --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2095}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7802}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12117}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11577}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11575}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5090}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q332062}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q15645384}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10943}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q195}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10987}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q89}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q503}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q81513}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10978}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11009}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11006}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10990}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11002}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q42527}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11254}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11004}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10998}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6543743}} === <!-- Beverages --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q44}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8486}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8492}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8495}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6097}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q283}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q282}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4884546}} == <!-- Technology --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11016}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7108}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11460}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11457}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11023}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11019}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11012}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11022}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q446}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11467}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11468}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458498}} === <!-- Communication --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11024}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11028}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5292}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11030}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11032}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7075}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q571}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11034}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11035}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5460952}} === <!-- Electronics --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11650}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11651}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11652}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7493787}} <!-- Components --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5322}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5325}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5339}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11656}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5321}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11658}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6517860}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4049595}}}} ==== <!-- Computer science and Internet --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q68}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q4439}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5300}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11660}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11661}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8366}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q75}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9158}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q466}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9135}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9143}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7397}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8413436}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7214212}}}} === <!-- Energy and fuels --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12705}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12725}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12739}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12748}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8414840}} <!-- Engine --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12757}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12760}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3196}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4057308}} === <!-- Materials --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11469}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11472}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11474}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q287}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7216108}} === <!-- Transportation --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7590}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11436}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11442}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1420}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2811}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11446}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q870}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7166566}} === <!-- Weapons --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q728}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12791}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12796}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q12800}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12802}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12876}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12870}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12861}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4104783}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7045033}}}} == <!-- Arts and recreation --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11042}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q735}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1004}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11629}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11633}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11634}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11642}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11639}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12684}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11635}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12681}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6204331}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6135934}}}} === <!-- Architecture and civil engineering --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12271}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12277}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12280}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12284}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12323}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12493}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3947}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458429}} <!-- Buildings and structures --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q43473}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10285}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12501}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q243}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9188}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12506}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10288}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q13217298}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12512}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9202}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9141}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12514}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12516}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12518}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458269}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7153700}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7018418}}}} === <!-- Film, radio and television --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11424}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11425}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q872}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q289}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8255}} === <!-- Music --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q638}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7366}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6134246}} <!-- Music genres --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9759}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9730}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1344}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q9734}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9778}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9764}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11401}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8341}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9794}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11399}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11403}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7212463}}<!-- Musical instruments --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11404}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11405}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6607}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5994}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8338}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8355}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7045033}} === <!-- Recreation --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11410}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11411}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q718}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11413}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7889}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11416}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11417}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11420}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5389}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q349}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q542}} ## {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7379346}} <!-- Ball games --> ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5369}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5372}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5375}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q2736}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5377}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5378}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q847}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6388}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11422}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457595}} == <!-- History --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q309}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9084370}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6499653}}}} ==== <!-- Prehistoric and ancient history --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11768}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11772}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11761}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11774}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7209}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11764}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q28567}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11767}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11756}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2277}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q35355}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11759}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9683}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7461740}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8651924}}}} ==== <!-- Medieval and Renaissance periods --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12536}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12542}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12544}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12546}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12548}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q28573}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q184536}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12554}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9903}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12557}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12560}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4692}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12567}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7473369}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6115583}}}} ==== <!-- Early modern and modern periods --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12539}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8676}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8669}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11409}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8680}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8683}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6534}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8698}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2763}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2269}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7318}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8707}} <!-- most significant event in Japanese history --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12562}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8729}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8733}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q15180}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8740}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q361}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q362}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457673}} == <!-- Geography --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1071}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q515}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5107}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4421}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8502}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8514}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q934}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9430}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4022}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q165}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q933}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q2945667}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6581383}}}} === <!-- Continents and major regions --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q15}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q51}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q48}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q46}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7204}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q49}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q55643}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q18}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4026570}} === <!-- Countries --> {{Kòlumnë|em=16|1= Eventually, there should be articles on most or all of the countries listed at [[:w:en:List of sovereign states|List of countries]]. However, for the smaller Wikipedias, some of the more high-priority countries to have articles on are: ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6581695}} ==== <!-- Africa --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q262}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q974}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q79}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q115}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1033}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q258}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1049}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q924}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8055354}} ==== <!-- Asia --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q889}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q902}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q148}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q668}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q252}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q794}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q796}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q801}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q17}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q843}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q928}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q851}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q884}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q869}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q43}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q881}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4587626}} ==== <!-- Europe --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q40}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q142}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q183}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q38}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q55}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q36}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q45}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q159}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q29}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q39}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q212}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q145}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q237}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7131138}} ==== <!-- North America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q16}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q241}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q96}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q30}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7185534}} ==== <!-- South America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q414}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q155}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q739}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7130988}} ==== <!-- Oceania --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q408}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9126476}} === <!-- Cities --> {{Kòlumnë|em=16|1= ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7230788}} ==== <!-- Africa --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q85}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5465}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3838}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8673}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3870}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7229671}} ==== <!-- Asia --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1530}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1861}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q956}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3766}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1353}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1354}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q612}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8646}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3630}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1218}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8660}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1348}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5806}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1156}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8684}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8686}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q334}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3616}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1490}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4992948}} ==== <!-- Europe --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q727}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1524}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q64}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q239}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q406}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q84}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2807}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q649}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q90}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q220}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q656}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1741}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7150911}} ==== <!-- North America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q65}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1489}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q60}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q61}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7228572}} ==== <!-- South America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2841}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1486}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8678}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q174}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9055844}} ==== <!-- Oceania --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3130}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5933994}} === <!-- Bodies of water --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3783}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q788}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q97}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q545}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q166}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1247}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5484}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3503}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1653}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5089}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7343}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7347}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1239}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7348}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5513}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5505}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4918}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1497}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3542}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3392}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1693}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q98}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7350}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q584}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q37660}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q899}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7354}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q626}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5413}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7355}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5741923}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7217334}}}} === <!-- Mountains and deserts --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1286}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5456}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5451}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q513}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7296}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5463}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6583}} [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] qdhngvrfgypzv5hcjul3ung3odrnnnw 0 14525 223827 220527 2026-11-06T15:15:24Z Terrus38 14026 223827 wikitext text/x-wiki {{Dôwnô wies infobox|dôwnô=1|gmina=Pùck|rok=2026|www=|Wies=Bëka|wòjewództwò=pòmòrsczé|kréz=pùcczi|lëdztwò=0}} '''Bëka''' ({{jãz.|pl}} i {{jãz.|de}} ''Beka'')<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej.|aùtór=Bernard Sychta|tom=VIII|titel tomù=Suplement|wëdôwca=Wydawnictwo PAN|plac=Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk|rok=1976|stronë=10|jãzëk=pl}}</ref> – dôwnô [[Kaszëbë|kaszëbskô]] rëbackô [[òsada]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]]<ref>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Przezérnik TERYT]</ref>. Leżi nad [[Bôłt|Bôłtã]] kòl dôwnégò ùscégò [[Réda (rzéka)|Rédë]]. Òsada òpùstosza pò II swiatowi wòjnie i biwô pòzéwónô przez pòlsczé media jakno kaszëbskô Atlantida ({{jãz.|pl}} ''kaszubska Atlantyda'')<ref>{{Cytuj starnã|url=http://m.trojmiasto.pl/news/Kaszubska-Atlantyda-czyli-w-poszukiwaniu-osady-Beka-n64481.html|titel=Kaszubska Atlantyda, czyli w poszukiwaniu osady Beka|òpùblikòwóny=trojmiasto.pl|data przëstãpù=2014-10-04|jãzëk=pl}}</ref>. Òstałë pò ni kamianné fùńdamentë chëczów, a ji plac wëznôczô drzewiany krziż ùstawiony w pòblëżim kãpë drzéwiãt na sztrądze [[Pùckô Hôwinga|Pùcczégò Wikù]]. W latach 1975–1998 môlëzna administracyjno słëcha [[Gduńsczé wòjewództwò (1975–1998)|gduńsczémù wòjewództwù]]. == Historiô == [[Òbrôzk:Lotnisko_w_Rumi_na_niemieckiej_mapie_sztabowej_przed_1939.jpg|mały|320x320px|Bëka na miemiecczi kôrce, przed 1939]] Pierszé nadczidczi ò òsadze pòchòdzą z XVI wiekù, czej òstôł òpisóny skłôd drzewa przë ùscym rzéczi [[Réda (rzéka)|Rédë]] kòl [[Òsłónino|Òsłónina]]. Z czasã zaczãłë sã kòl niegò pòjawiac bùdacje o kamiannëch fùńdamentach, chtërne nie przedërchałë do dzysô. W XIX wiekù płinący przez òsadã jeden òd turów rzéczi Rédë òstôł ùregùlowóny, twòrzącë karnôl bierzący swòje miono òd òsadë. Òd ne sztótu zatrzimôł sã proces nanôszaniô przez rzékã kamienistégò materiału, jaczi do te czasu łagodził skùtczi [[Abrazjô|abrazje]]. W 1921 rokù w òsadze pòtkac mógł 2 mieszkańców zajimającëch sã [[Rëbaczenié|rëbaczenim]] i 2 zaregistrowóné łodzie rémòwò-żôglowé.<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Ziemia Pucka|aùtór=Odyniec W.|stronë=167|plac=Gdańsk|wëdôwca=Wydawnictwo Morskie|jãzëk=pl|aùtór2=Godlewski J.|rok=1974}}</ref> W 1959 rokù we wiesce wëbùchł [[òdżin]], chtërnégò skùtkã bëło znikwienié zabùdowaniów i całowné wëledzenié te placu. Dalszégò procesu znikwieniô pòòstałosców szlachów dzejalnoscë człowieka dokòna roda. Òb kòl 50 lat òd ògnia brzég mòrza przesënął sã w stronã môlëznë ò kòl 96–98 métrów, cziniącë sztorëmë niebezpieczną bôłdzą dlô rujinów òsadë. Dzysdnia jedurnyma pòòstałoscama pò òsadze są kamianné fùńdamentë kôtów na brzegù mòrza i niewielné drzéwiãta, dôwającë przódë chëczóm céniã<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=Rezerwat przyrody Beka – przewodnik po ścieżce edukacyjnej|isbn=978-83-89830-08-1|aùtór=Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków|stronë=29-31|jãzëk=pl}}</ref>. == Nôtërné strzodowiszcze == Òsada leżi na terenie rezerwatu mdącégò partã òbrëmiô Natura 2000, w jaczim mòże pòtkac wiele rzôdczich gatënków [[Ptôchë|ptôchów]] i halofilné roscënë.{{Apartny articzel|Rezerwat przirodë Bëka}} == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Òsada]] * [[Kaszëbë]] |Kategoriô=Dôwné wse }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné wse]] 99k2g03ry9kn4f3g8h096oqagp8mgvn 0 14833 223875 223164 2026-11-06T17:07:04Z Terrus38 14026 223875 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|iso1=pt|iso2=por|iso3=por|sil=POR|farwa=006600|apartne miono=língua portuguesa|lëczba=>250 mln|rodzëzna=* [[indoeùropejsczé jãzëczi]] ** [[romańsczé jãzëczi]] *** [[zôpadnoromańsczé jãzëczi]] **** '''pòrtugalsczi jãzëk'''|alfabét=łacyńsczi|agencëjô=Midzënôrodny Institut Pòrtugalsczégò Jãzëka,<br> Pòspólnota Pòrtugalskòjãzëkòwëch Państwów,</br> Brazylijskô Akademiô Lëstów,</br> Lizbóńskô Akademiô Nôùków|kraj, òbénda1=[[Afrika]], [[Pôłniowô Amerika]], [[Azjô]], [[Eùropa]]|kraj, òbénda2=[[Angòla]], [[Brazyliô]], [[Gwineja Bissaù]], [[Równikòwô Gwineja]], [[Mòzambik]], [[Pòrtugaliô]], [[Repùblika Zelonégò Cëpla]], [[Pòrénczny Timór]], [[Òstrowë Swiãtégò Tomôsza i Ksążãcy]], [[Eùropejskô Ùniô]]}} '''Pòrtugalsczi jãzëk''' ({{Jãz.|pt}} ''língua portuguesa'', ''português'') – [[jãzëk]] z [[Romańsczé jãzëczi|romańsczi]] wietwie [[Indoeùropejsczé jãzëczi|indoeùropejsczich jãzëków]], jaczim pòsłëgiwô sã wicy jak 250 mln sztëk lëdzy (jakno rodną mòwą; w òglim pò pòrtugalskù gôdô wicy jak 270 mln òsób)<ref>{{Cytuj starnã|titel=Ja somos 250 milhoes falantes|jãzëk=pt|data przëstãpù=2015-07-20|url=https://ciberduvidas.iscte-iul.pt/artigos/rubricas/lusofonias/ja-somos-250-milhoes-de-falantes/2573#|òpùblikòwóny=Ciberdúvidas da Língua Portuguesa}}</ref>, zamieszkiwającëch [[Pòrtugalskô|Pòrtugaliã]] a ùszłé pòrtugalsczé [[Kòloniô (pòliticznô geògrafiô)|kòlonie]]: [[Brazyliô|Brazyliã]], [[Mòzambik]], [[Angòla|Angòlã]], [[Gwineja Bissaù|Gwinejã Bissaù]], [[Równikòwô Gwineja|Równikòwą Gwinejã]], [[Òstrowë Swiãtégò Tomôsza i Ksążãcy]], [[Repùblika Zelonégò Cëpla|Repùbilkã Zelonégò Cëpla]], [[Pòrénczny Timór]] a [[Makaù]]. We wszëtczich nëch krajach òbjãti je sztatusã [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]]. Pòrtugalsczim jãzëka mówi sã téż w krajach, dze ni mô taczégò sztatusu, tj. w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]], [[Francjô|Francje]], [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africe]], [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]], [[Wenezuela|Wenezuelë]], [[Kanada|Kanadze]], [[Szwajcariô|Szwajcarie]], [[Niemieckô|Niemiecce]], [[Szpańskô|Szpańsce]], [[Aùstraliô|Aùstralie]], [[Luksembùrg|Luksembùrgù]], [[Indie|Indiach]], [[Belgijskô|Belgie]], [[Ùrugwaj|Ùrugwaju]], [[Argentina|Argentinie]], [[Kùba|Kùbie]], [[Sri Lanka|Sri Lance]], [[Bermùdë|Bermùdach]], [[Królestwò Niderlandów|Holandie]], [[Barbados|Barbadosu]] i [[Irlandiô|Irlandie]]. Kraje, w jaczich pòrtugalsczi je ùrzãdowim jãzëkã, wespółrobią mët w ramach założony w 1996 Pòspólnoce Pòrtugalskòjãzëkòwëch Państw. Pòrtugalsczi [[lëteracczi jãzëk]] òpiarti je na nordowim dialekce. Nôstarszé zôpisczi w nym jãzëkù pòchôdają z XII wiekù. == Wariantë == Pòrtugalsczi jãzëk mô dwa ùsankcjonowóné sztandardë: [[Brazylijskô òdmiana pòrtugalsczégò jãzëka|brazylijsczi]] i eùropejsczi. Króm nadczidłëch sztandardów to dô wiele [[Niesztandardowi dialekt|nieznormalizowónëch dialektów]], różniącëch sã przédno znankama wëmòwë. Brazylijsczi sztandard fùnksnérëje le w [[Brazyliô|Brazylie]], chòc Brazyliô mô trzë razë wicy mieszkańców jak wszëtczé jiné pòrtugalskòjãzëkòwé kraje kùmbruż. Eùropejsczi sztandard fùnksnérëje w Pòrtugalie i pòrtugalskòjãzëkòwëch afrikańsczich krajach ([[Angòla]], [[Mòzambik]] ëtd.). Próbë ùznaniô pòrtugalsczégò brëkòwónégò w afrikańsczich krajach za trzecy òficjalny wariant pòrtugalsczégò jãzëka nie zakùńczëłë sã donëchczôs sukcesã. Wòlim te wszelejaczé apartnoscë wedle eùropejsczi pòrtugalszczëznë, pòtikóné w gôdce afrikańsczich krajów, traktowóné są jakno tipiczné dialektalné różnice – nie òstôł tu stwòrzony apartny sztandard. Jiną sytuacjã to dô w przëtrôfkù ''crioulos'' – wërazno apartnëch [[Kreòlsczé jãzëczi|kreòlsczich jãzëków]], ùżiwónëch na co dzéń przez mieszkańców pòniechtërnëch pòrtugalskòjãzëkòwëch afrikańsczich krajów ([[Repùblika Zelonégò Cëpla|Republika Zielonego Przylądka]], [[Gwineja Bissaù]]). [[Fònetika]] i [[gramatika]] eùropejsczégò sztandardu òpiérają sã na gôdónym jãzëkù z [[Lizbóna|Lizbónë]] i ji òkòlô (dlôte gadiwô sã ò lizbóńsczi normie). Brazylijsczi sztandard ùsztôłcył sã ale na fùndameńce pòrtugalsczégò z regionu [[Rio de Janeiro]] (stądka na norma je zwónô wariantã carioca abò fluminense). == Òbaczë téż == * [[:pt:Wikipédia:Página_principal|Wikipediô w pòrtugalsczim jãzëkù]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == * [[ethnologue:por|Pòrtugalsczi jãzëk w serwisu Ethnologue]] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] 3o7qh2zgauq4782257vrjaar89gslwc 4 14932 223756 2026-11-06T12:47:12Z Terrus38 14026 Utworzono przez tłumaczenie strony „[[:en:Special:Redirect/revision/1381774870|Wikipedia:Five pillars]]” 223756 wikitext text/x-wiki <div class="wp-5p">Spòdlowé regle [[Wikipediô|Wikipedie]] mòże nôproscy òpisac w piãc „filarach”:<div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Encyclopedia_icon.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> == Wikipediô je encyklopedią == Wikipediô łączi w se wiele elementë òglowëch ë szpecjalisticznëch encyklopediów a téż różnégò zortu almanachów. Nie je placã do zamieszczaniô zdrojowëch tekstów, słowarzowëch definicjów, ògłosów, promòcyjnëch artiklów, wspòminków, propagòwaniô swòjégò pòzdrzatkù, twòrzeniô katalogów pòwrózków ani placã, dze mòże ùmieszczac starnë WWW. Nie je téż placã do zamieszczaniô gwôsnëch dbów, argùmentów i òsobistëch doswiôdczeniów w artiklach – wszëtcë aùtorzë mùszą przestrzegac regle nieprzedstôwianiô gwôsny ùtwórczoscë (domësłów, niepùblikòwónëch badérowaniów ëtd.). Wszëtcë aùtorzë mielëbë dãżëc do precyzje i zgódnoscë ze zdrojama. </div> <div class="wp-5p-pillar-shortcut">{{shortcut|WP:5P1}}</div> </div> <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Scale_icon_green.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> == Wikipediô je pisónô wedle neùtralnégò pòzdrzatkù == Artikle ni miałëbë wspierac niżódnégò kònkretnégò pòzdrzatkù. W spòrnëch témach wëmôgóné je przedstawienié mòżebno wszëtczich aspektów na taczi ôrt, cobë kòżdi òd nich béł òpisóny rzetelno a cobë czëtińc ni miôł wątplëwòscë, kòmù słëchô przëpisac dóné òpinie ë cobë niżódny òd nëch dbów nie béł przërozmióny jednoznaczno recht. Wspiarcym w zachòwanim neùtralnoscë je twòrzenië werifikòwalnëch zamkłosców artiklów na spòdlim òpùblikòwónëch dowiérnëch zdrojów wiedno, czej to le mòżlëwé, i ùchilanié sã òd mni dowiérnëch, òsoblëwie w artiklach na kòntrowersyjné témë. Czej wëbùchô kònflikt ò zamkłosc artikla, słëchałobë sã timczasowò zrezygnowac z jegò edicje za tim, bë spòkójno a meritoriczno òbrobic jegò neùtralną zamkłosc np. na starnie diskùsje ne artikla. </div> <div class="wp-5p-pillar-shortcut">{{shortcut|WP:5P2}}'''Òbaczë téż: [[Wiki:Neùtralny pòzdrzatk|Neùtralny pòzdrzatk]]'''</div> </div> <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Jigsaw_piece_yellow_01.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> == Wikipediô je wòlnym zbiérã wiedzë == <section begin="5p3" />Wszëtcë wikipediscë pùblikùją swòjã prôcã na wòlny licencje, a niżóden editëjący ni mô prawa gwôsnoscë do artikla – jaczikòlwiek wkłôd mòże bëc pózni dali zmieniwóny a rozkòscérzóny. Ni mòże łamac aùtorsczich prawów, a òsoblëwie dopùszczac sã plagiatów z jaczichkòlwiek zdrojów. </div> <div class="wp-5p-pillar-shortcut">{{shortcut|WP:5P3}}</div> </div> <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Smiley_icon_orange.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> == Wikipediô òznôczô wzôjny szacënk i przestrzéganié netikétë == Ùczãstniczenié w żëcym Wikipedie to téż szacënk wedle jinëch wikipedistów, achtnienié [[Wiki:Wikietikéta|wikietikétë]], ùchilanié sã òd persónalnëch sztridów czë edicyjnëch wòjnów. Miło widzóné je wërôbianié pòspólnégò kònsensusu, dzejanié w dobri wierze i zakłôdanié dòbri wòlë jinëch, òdemkłosc i gòscynnosc wedle nowicjuszów. W przëpôdkù kònfliktów wôrt je spòkójno przediskùtowac na òdpòwiedny starnie diskùsje a miec na bôczenim, że jesz dô {{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}} jinëch artiklów na kaszëbsczi Wikipedie, ò jaczich bë mógł diskùtowac i je rozwijac. </div> <div class="wp-5p-pillar-shortcut">{{shortcut|WP:5P4}}</div> </div> <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Light_bulb_icon_red.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> == Wikipediô ni mô sztiwnëch reglów == Wikipediô mô swòje [[Wiki:Indeks reglów i doradów dlô wikipedistów|regle i doradë]], ale nie są òne sfòrmùłowóné rôz na wiedno; jich zamkłosc a interpretacjô mòże ewòluòwac z czasã. Dëch wôrt je wicy jak kònkretny dobiér słowów, a czasã ùlepszanié Wikipedie wëmôgô czinieniô wëjimków. Mòże smiało (le nié natrzasło) editowac artikle dlô sami przijemnotë, ni miôłbë sã przejimac robienim felów – to mòże je łôtwie ùprawic, bò kòżdô ùszłô wersjô artikla je zachòwónô i mòże òstac przëwróconô. </div> <div class="wp-5p-pillar-shortcut">{{shortcut|WP:5P5}}</div> </div> </div> [[Kategòrëjô:Metastarnë wikipedie]] okeo23rkc6679z2f17m2t6xkklaujdg 223758 223756 2026-11-06T12:47:59Z Terrus38 14026 223758 wikitext text/x-wiki <div class="wp-5p">Spòdlowé regle [[Wikipediô|Wikipedie]] mòże nôproscy òpisac w piãc „filarach”:<div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Encyclopedia_icon.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> == Wikipediô je encyklopedią == Wikipediô łączi w se wiele elementë òglowëch ë szpecjalisticznëch encyklopediów a téż różnégò zortu almanachów. Nie je placã do zamieszczaniô zdrojowëch tekstów, słowarzowëch definicjów, ògłosów, promòcyjnëch artiklów, wspòminków, propagòwaniô swòjégò pòzdrzatkù, twòrzeniô katalogów pòwrózków ani placã, dze mòże ùmieszczac starnë WWW. Nie je téż placã do zamieszczaniô gwôsnëch dbów, argùmentów i òsobistëch doswiôdczeniów w artiklach – wszëtcë aùtorzë mùszą przestrzegac regle nieprzedstôwianiô gwôsny ùtwórczoscë (domësłów, niepùblikòwónëch badérowaniów ëtd.). Wszëtcë aùtorzë mielëbë dãżëc do precyzje i zgódnoscë ze zdrojama. </div> </div> <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Scale_icon_green.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> == Wikipediô je pisónô wedle neùtralnégò pòzdrzatkù == Artikle ni miałëbë wspierac niżódnégò kònkretnégò pòzdrzatkù. W spòrnëch témach wëmôgóné je przedstawienié mòżebno wszëtczich aspektów na taczi ôrt, cobë kòżdi òd nich béł òpisóny rzetelno a cobë czëtińc ni miôł wątplëwòscë, kòmù słëchô przëpisac dóné òpinie ë cobë niżódny òd nëch dbów nie béł przërozmióny jednoznaczno recht. Wspiarcym w zachòwanim neùtralnoscë je twòrzenië werifikòwalnëch zamkłosców artiklów na spòdlim òpùblikòwónëch dowiérnëch zdrojów wiedno, czej to le mòżlëwé, i ùchilanié sã òd mni dowiérnëch, òsoblëwie w artiklach na kòntrowersyjné témë. Czej wëbùchô kònflikt ò zamkłosc artikla, słëchałobë sã timczasowò zrezygnowac z jegò edicje za tim, bë spòkójno a meritoriczno òbrobic jegò neùtralną zamkłosc np. na starnie diskùsje ne artikla. </div> '''Òbaczë téż: [[Wiki:Neùtralny pòzdrzatk|Neùtralny pòzdrzatk]]'''</div> </div> <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Jigsaw_piece_yellow_01.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> == Wikipediô je wòlnym zbiérã wiedzë == <section begin="5p3" />Wszëtcë wikipediscë pùblikùją swòjã prôcã na wòlny licencje, a niżóden editëjący ni mô prawa gwôsnoscë do artikla – jaczikòlwiek wkłôd mòże bëc pózni dali zmieniwóny a rozkòscérzóny. Ni mòże łamac aùtorsczich prawów, a òsoblëwie dopùszczac sã plagiatów z jaczichkòlwiek zdrojów. </div> </div> <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Smiley_icon_orange.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> == Wikipediô òznôczô wzôjny szacënk i przestrzéganié netikétë == Ùczãstniczenié w żëcym Wikipedie to téż szacënk wedle jinëch wikipedistów, achtnienié [[Wiki:Wikietikéta|wikietikétë]], ùchilanié sã òd persónalnëch sztridów czë edicyjnëch wòjnów. Miło widzóné je wërôbianié pòspólnégò kònsensusu, dzejanié w dobri wierze i zakłôdanié dòbri wòlë jinëch, òdemkłosc i gòscynnosc wedle nowicjuszów. W przëpôdkù kònfliktów wôrt je spòkójno przediskùtowac na òdpòwiedny starnie diskùsje a miec na bôczenim, że jesz dô {{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}} jinëch artiklów na kaszëbsczi Wikipedie, ò jaczich bë mógł diskùtowac i je rozwijac. </div> </div> <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Light_bulb_icon_red.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> == Wikipediô ni mô sztiwnëch reglów == Wikipediô mô swòje [[Wiki:Indeks reglów i doradów dlô wikipedistów|regle i doradë]], ale nie są òne sfòrmùłowóné rôz na wiedno; jich zamkłosc a interpretacjô mòże ewòluòwac z czasã. Dëch wôrt je wicy jak kònkretny dobiér słowów, a czasã ùlepszanié Wikipedie wëmôgô czinieniô wëjimków. Mòże smiało (le nié natrzasło) editowac artikle dlô sami przijemnotë, ni miôłbë sã przejimac robienim felów – to mòże je łôtwie ùprawic, bò kòżdô ùszłô wersjô artikla je zachòwónô i mòże òstac przëwróconô. </div> </div> </div> [[Kategòrëjô:Metastarnë wikipedie]] 1t3a3nnrm74kwa7yfgfvixzihxiy5kr 223759 223758 2026-11-06T12:49:16Z Terrus38 14026 223759 wikitext text/x-wiki <div class="wp-5p"><big>Spòdlowé regle [[Wikipediô|Wikipedie]] mòże nôproscy òpisac w piãc „filarach”:</big><div class="wp-5p-pillar"> == Wikipediô je encyklopedią == <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Encyclopedia_icon.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Wikipediô łączi w se wiele elementë òglowëch ë szpecjalisticznëch encyklopediów a téż różnégò zortu almanachów. Nie je placã do zamieszczaniô zdrojowëch tekstów, słowarzowëch definicjów, ògłosów, promòcyjnëch artiklów, wspòminków, propagòwaniô swòjégò pòzdrzatkù, twòrzeniô katalogów pòwrózków ani placã, dze mòże ùmieszczac starnë WWW. Nie je téż placã do zamieszczaniô gwôsnëch dbów, argùmentów i òsobistëch doswiôdczeniów w artiklach – wszëtcë aùtorzë mùszą przestrzegac regle nieprzedstôwianiô gwôsny ùtwórczoscë (domësłów, niepùblikòwónëch badérowaniów ëtd.). Wszëtcë aùtorzë mielëbë dãżëc do precyzje i zgódnoscë ze zdrojama. </div> </div> == Wikipediô je pisónô wedle neùtralnégò pòzdrzatkù == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Scale_icon_green.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Artikle ni miałëbë wspierac niżódnégò kònkretnégò pòzdrzatkù. W spòrnëch témach wëmôgóné je przedstawienié mòżebno wszëtczich aspektów na taczi ôrt, cobë kòżdi òd nich béł òpisóny rzetelno a cobë czëtińc ni miôł wątplëwòscë, kòmù słëchô przëpisac dóné òpinie ë cobë niżódny òd nëch dbów nie béł przërozmióny jednoznaczno recht. Wspiarcym w zachòwanim neùtralnoscë je twòrzenië werifikòwalnëch zamkłosców artiklów na spòdlim òpùblikòwónëch dowiérnëch zdrojów wiedno, czej to le mòżlëwé, i ùchilanié sã òd mni dowiérnëch, òsoblëwie w artiklach na kòntrowersyjné témë. Czej wëbùchô kònflikt ò zamkłosc artikla, słëchałobë sã timczasowò zrezygnowac z jegò edicje za tim, bë spòkójno a meritoriczno òbrobic jegò neùtralną zamkłosc np. na starnie diskùsje ne artikla. </div> '''Òbaczë téż: [[Wiki:Neùtralny pòzdrzatk|Neùtralny pòzdrzatk]]'''</div> </div> == Wikipediô je wòlnym zbiérã wiedzë == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Jigsaw_piece_yellow_01.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> <section begin="5p3" />Wszëtcë wikipediscë pùblikùją swòjã prôcã na wòlny licencje, a niżóden editëjący ni mô prawa gwôsnoscë do artikla – jaczikòlwiek wkłôd mòże bëc pózni dali zmieniwóny a rozkòscérzóny. Ni mòże łamac aùtorsczich prawów, a òsoblëwie dopùszczac sã plagiatów z jaczichkòlwiek zdrojów. </div> </div> == Wikipediô òznôczô wzôjny szacënk i przestrzéganié netikétë == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Smiley_icon_orange.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Ùczãstniczenié w żëcym Wikipedie to téż szacënk wedle jinëch wikipedistów, achtnienié [[Wiki:Wikietikéta|wikietikétë]], ùchilanié sã òd persónalnëch sztridów czë edicyjnëch wòjnów. Miło widzóné je wërôbianié pòspólnégò kònsensusu, dzejanié w dobri wierze i zakłôdanié dòbri wòlë jinëch, òdemkłosc i gòscynnosc wedle nowicjuszów. W przëpôdkù kònfliktów wôrt je spòkójno przediskùtowac na òdpòwiedny starnie diskùsje a miec na bôczenim, że jesz dô {{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}} jinëch artiklów na kaszëbsczi Wikipedie, ò jaczich bë mógł diskùtowac i je rozwijac. </div> </div> == Wikipediô ni mô sztiwnëch reglów == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Light_bulb_icon_red.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Wikipediô mô swòje [[Wiki:Indeks reglów i doradów dlô wikipedistów|regle i doradë]], ale nie są òne sfòrmùłowóné rôz na wiedno; jich zamkłosc a interpretacjô mòże ewòluòwac z czasã. Dëch wôrt je wicy jak kònkretny dobiér słowów, a czasã ùlepszanié Wikipedie wëmôgô czinieniô wëjimków. Mòże smiało (le nié natrzasło) editowac artikle dlô sami przijemnotë, ni miôłbë sã przejimac robienim felów – to mòże je łôtwie ùprawic, bò kòżdô ùszłô wersjô artikla je zachòwónô i mòże òstac przëwróconô. </div> </div> </div> [[Kategòrëjô:Metastarnë wikipedie]] n6sed3rgfvix05g3alt1dj3r7020tif 223760 223759 2026-11-06T12:50:11Z Terrus38 14026 223760 wikitext text/x-wiki <div class="wp-5p"><big>Spòdlowé regle [[Wikipediô|Wikipedie]] mòże nôproscy òpisac w piãc „filarach”:</big><div class="wp-5p-pillar"> == Wikipediô je encyklopedią == <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Encyclopedia_icon.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Wikipediô łączi w se wiele elementë òglowëch ë szpecjalisticznëch encyklopediów a téż różnégò zortu almanachów. Nie je placã do zamieszczaniô zdrojowëch tekstów, słowarzowëch definicjów, ògłosów, promòcyjnëch artiklów, wspòminków, propagòwaniô swòjégò pòzdrzatkù, twòrzeniô katalogów pòwrózków ani placã, dze mòże ùmieszczac starnë WWW. Nie je téż placã do zamieszczaniô gwôsnëch dbów, argùmentów i òsobistëch doswiôdczeniów w artiklach – wszëtcë aùtorzë mùszą przestrzegac regle nieprzedstôwianiô gwôsny ùtwórczoscë (domësłów, niepùblikòwónëch badérowaniów ëtd.). Wszëtcë aùtorzë mielëbë dãżëc do precyzje i zgódnoscë ze zdrojama. </div> </div> == Wikipediô je pisónô wedle neùtralnégò pòzdrzatkù == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Scale_icon_green.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Artikle ni miałëbë wspierac niżódnégò kònkretnégò pòzdrzatkù. W spòrnëch témach wëmôgóné je przedstawienié mòżebno wszëtczich aspektów na taczi ôrt, cobë kòżdi òd nich béł òpisóny rzetelno a cobë czëtińc ni miôł wątplëwòscë, kòmù słëchô przëpisac dóné òpinie ë cobë niżódny òd nëch dbów nie béł przërozmióny jednoznaczno recht. Wspiarcym w zachòwanim neùtralnoscë je twòrzenië werifikòwalnëch zamkłosców artiklów na spòdlim òpùblikòwónëch dowiérnëch zdrojów wiedno, czej to le mòżlëwé, i ùchilanié sã òd mni dowiérnëch, òsoblëwie w artiklach na kòntrowersyjné témë. Czej wëbùchô kònflikt ò zamkłosc artikla, słëchałobë sã timczasowò zrezygnowac z jegò edicje za tim, bë spòkójno a meritoriczno òbrobic jegò neùtralną zamkłosc np. na starnie diskùsje ne artikla. </div> '''Òbaczë téż: [[Wiki:Neùtralny pòzdrzatk|Neùtralny pòzdrzatk]]'''</div> </div> == Wikipediô je wòlnym zbiérã wiedzë == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Jigsaw_piece_yellow_01.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> <section begin="5p3" />Wszëtcë wikipediscë pùblikùją swòjã prôcã na wòlny licencje, a niżóden editëjący ni mô prawa gwôsnoscë do artikla – jaczikòlwiek wkłôd mòże bëc pózni dali zmieniwóny a rozkòscérzóny. Ni mòże łamac aùtorsczich prawów, a òsoblëwie dopùszczac sã plagiatów z jaczichkòlwiek zdrojów. </div> </div> == Wikipediô òznôczô wzôjny szacënk i przestrzéganié netikétë == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Smiley_icon_orange.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Ùczãstniczenié w żëcym Wikipedie to téż szacënk wedle jinëch wikipedistów, achtnienié [[Wiki:Wikietikéta|wikietikétë]], ùchilanié sã òd persónalnëch sztridów czë edicyjnëch wòjnów. Miło widzóné je wërôbianié pòspólnégò kònsensusu, dzejanié w dobri wierze i zakłôdanié dòbri wòlë jinëch, òdemkłosc i gòscynnosc wedle nowicjuszów. W przëpôdkù kònfliktów wôrt je spòkójno przediskùtowac na òdpòwiedny starnie diskùsje a miec na bôczenim, że jesz dô {{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}} jinëch artiklów na kaszëbsczi Wikipedie, ò jaczich bë mógł diskùtowac i je rozwijac. </div> </div> == Wikipediô ni mô sztiwnëch reglów == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Light_bulb_icon_red.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Wikipediô mô swòje [[Wiki:Indeks reglów i doradów dlô wikipedistów|regle i doradë]], ale nie są òne sfòrmùłowóné rôz na wiedno; jich zamkłosc a interpretacjô mòże ewòluòwac z czasã. Dëch wôrt je wicy jak kònkretny dobiér słowów, a czasã ùlepszanié Wikipedie wëmôgô czinieniô wëjimków. Mòże smiało (le nié natrzasło) editowac artikle dlô sami przijemnotë, ni miôłbë sã przejimac robienim felów – to mòże je łôtwie ùprawic, bò kòżdô ùszłô wersjô artikla je zachòwónô i mòże òstac przëwróconô. </div> </div> </div> [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] klgyjcgln79h9rizrlv2dwpvyinayfk 223774 223760 2026-11-06T14:09:23Z Terrus38 14026 223774 wikitext text/x-wiki <div class="wp-5p"><big>Spòdlowé regle [[Wikipediô|Wikipedie]] mòże nôproscy òpisac w piãc „filarach”:</big><div class="wp-5p-pillar"> == Wikipediô je encyklopedią == <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Encyclopedia_icon.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Wikipediô łączi w se wiele elementë òglowëch ë szpecjalisticznëch encyklopediów a téż różnégò zortu almanachów. Nie je placã do zamieszczaniô zdrojowëch tekstów, słowarzowëch definicjów, ògłosów, promòcyjnëch artiklów, wspòminków, propagòwaniô swòjégò pòzdrzatkù, twòrzeniô katalogów pòwrózków ani placã, dze mòże ùmieszczac starnë WWW. Nie je téż placã do zamieszczaniô gwôsnëch dbów, argùmentów i òsobistëch doswiôdczeniów w artiklach – wszëtcë aùtorzë mùszą przestrzegac regle nieprzedstôwianiô gwôsny ùtwórczoscë (domësłów, niepùblikòwónëch badérowaniów ëtd.). Wszëtcë aùtorzë mielëbë dãżëc do precyzje i zgódnoscë ze zdrojama. </div> </div> == Wikipediô je pisónô wedle neùtralnégò pòzdrzatkù == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Scale_icon_green.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Artikle ni miałëbë wspierac niżódnégò kònkretnégò pòzdrzatkù. W spòrnëch témach wëmôgóné je przedstawienié mòżebno wszëtczich aspektów na taczi ôrt, cobë kòżdi òd nich béł òpisóny rzetelno a cobë czëtińc ni miôł wątplëwòscë, kòmù słëchô przëpisac dóné òpinie ë cobë niżódny òd nëch dbów nie béł przërozmióny jednoznaczno recht. Wspiarcym w zachòwanim neùtralnoscë je twòrzenië werifikòwalnëch zamkłosców artiklów na spòdlim òpùblikòwónëch dowiérnëch zdrojów wiedno, czej to le mòżlëwé, i ùchilanié sã òd mni dowiérnëch, òsoblëwie w artiklach na kòntrowersyjné témë. Czej wëbùchô kònflikt ò zamkłosc artikla, słëchałobë sã timczasowò zrezygnowac z jegò edicje za tim, bë spòkójno a meritoriczno òbrobic jegò neùtralną zamkłosc np. na starnie diskùsje ne artikla. </div> '''Òbaczë téż: [[Wiki:Neùtralny pòzdrzatk|Neùtralny pòzdrzatk]]'''</div> </div> == Wikipediô je wòlnym zbiérã wiedzë == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Jigsaw_piece_yellow_01.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> <section begin="5p3" />Wszëtcë wikipediscë pùblikùją swòjã prôcã na wòlny licencje, a niżóden editëjący ni mô prawa gwôsnoscë do artikla – jaczikòlwiek wkłôd mòże bëc pózni dali zmieniwóny a rozkòscérzóny. Ni mòże łamac aùtorsczich prawów, a òsoblëwie dopùszczac sã plagiatów z jaczichkòlwiek zdrojów. </div> </div> == Wikipediô òznôczô wzôjny szacënk i przestrzéganié netikétë == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Smiley_icon_orange.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Ùczãstniczenié w żëcym Wikipedie to téż szacënk wedle jinëch wikipedistów, achtnienié [[Wiki:Wikietikéta|wikietikétë]], ùchilanié sã òd persónalnëch sztridów czë edicyjnëch wòjnów. Miło widzóné je wërôbianié pòspólnégò kònsensusu, dzejanié w dobri wierze i zakłôdanié dòbri wòlë jinëch, òdemkłosc i gòscynnosc wedle nowicjuszów. W przëpôdkù kònfliktów wôrt je spòkójno przediskùtowac na òdpòwiedny starnie diskùsje a miec na bôczenim, że jesz dô {{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}} jinëch artiklów na kaszëbsczi Wikipedie, ò jaczich bë mógł diskùtowac i je rozwijac. </div> </div> == Wikipediô ni mô sztiwnëch reglów == <div class="wp-5p-pillar"> <div class="wp-5p-pillar-image">[[File:Light_bulb_icon_red.svg|alt=icon|55x55px]]</div> <div class="wp-5p-pillar-content"> Wikipediô mô swòje [[Wiki:Indeks reglów i doradów dlô wikipedistów|regle i doradë]], ale nie są òne sfòrmùłowóné rôz na wiedno; jich zamkłosc a interpretacjô mòże ewòluòwac z czasã. Dëch wôrt je wicy jak kònkretny dobiér słowów, a czasã ùlepszanié Wikipedie wëmôgô czinieniô wëjimków. Mòże smiało (le nié natrzasło) editowac artikle dlô sami przijemnotë, ni miôłbë sã przejimac robienim felów – to mòże je łôtwie ùprawic, bò kòżdô ùszłô wersjô artikla je zachòwónô i mòże òstac przëwróconô. </div> </div> </div> [[Kategòrëjô:Regle Wikipedie]] 6vtm48210jqb2st0of7ltq2w20ydftx 0 14933 223757 2026-11-06T12:47:49Z Dzywòwidz 17628 Ùsôdzonô nowô starna "[[Òbrôzk:Image of a ghost, produced by double exposure in 1899.jpg|mały|Strôszk w zómkù]] '''Strôszk''' ''(téż: strôszek, strôszka)'' – je to ôrt dëchów abò demònów z kaszëbsczi mitologie. Strôszkama zwą rozmajite dëchë, bachë ë mòrë, ga nie mògą jich jednoznaczno pòzwac. Baro czãsto jidentifikùje sã je z diôbłã ë pùrtkã. Jeżlë chtos chce rozeznac diôbła òd strôszka, mùszi òdezwac sã, ga bach strôszi: "''Wszelejacz…" 223757 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Image of a ghost, produced by double exposure in 1899.jpg|mały|Strôszk w zómkù]] '''Strôszk''' ''(téż: strôszek, strôszka)'' – je to ôrt dëchów abò demònów z kaszëbsczi mitologie. Strôszkama zwą rozmajite dëchë, bachë ë mòrë, ga nie mògą jich jednoznaczno pòzwac. Baro czãsto jidentifikùje sã je z diôbłã ë pùrtkã. Jeżlë chtos chce rozeznac diôbła òd strôszka, mùszi òdezwac sã, ga bach strôszi: "''Wszelejaczi dëch Pana Bòga chwôli''", a czej diôbéł strôszi, to òn wiedno òdpòwié: "''Jô nié''".<ref>Sychta Bernard, ''Słownik gwar kaszubskich,'' T. V, s. 171-173.</ref> == Wierzenia == == Lëteratura == <references /> dq3j8zba4039ua4x80d71v7le4h5j83 223761 223757 2026-11-06T12:52:18Z Terrus38 14026 223761 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Image of a ghost, produced by double exposure in 1899.jpg|mały|Strôszk w zómkù]] '''Strôszk''' ''(téż: strôszek, strôszka)'' – ôrt dëchów abò demònów z kaszëbsczi demònologie. Strôszkama zwią rozmajité dëchë, bachë ë mòrë, czej ni mògą jich jednoznaczno pòzwac. Baro czãsto identifikùje sã je z diôbłã ë pùrtkã. Jeżlë chtos chce rozeznac diôbła òd strôszka, mùszi òdezwac sã, ga bach strôszi: ''Wszelejaczi dëch Pana Bòga chwôli'', a czej diôbéł strôszi, to òn wiedno òdpòwié: ''Jô nié''<ref>Sychta Bernard, ''Słownik gwar kaszubskich,'' T. V, s. 171-173.</ref>. == Wierzenia == == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} pg5q5apofv2vs2rjsprozqzbdc3s9i7 0 14934 223782 2026-11-06T14:34:39Z Dzywòwidz 17628 Ùsôdzonô nowô starna "{{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 miliónów (rodny jãzëk) 16 miliónów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=Pan South African Language Board|agencëjô=d:Q967935|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] **…" 223782 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 miliónów (rodny jãzëk) 16 miliónów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=Pan South African Language Board|agencëjô=d:Q967935|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantuidalné jãzëczi]] *** [[Bantuwsczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowé bantuwsczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Język zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantuwsczégò karna, ùżëwóny przédno przez Zulusów, spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africzi]]. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 miliónów lëdzów, a pòsobné 16 miliónów ùzëwô gò jakò drëdżégò jãzëka. Je to nôczãscy ùżëwóny domòwi jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasifikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama xhosa, swati (suazi) ë ndebele. Té jãzëczi charakterizują sã wësoczim stopniã wzôjni rozmiónoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżëwającë swójich jãzëków. == Geògraficzny syg ë status == == Fònologiô ë gramatika == == System zôpisu == == Lëteratura == == Spòdleczné zwrotë == == Przëpisë == 8qbe9wnggvdancie1nkijbvepf904k5 223784 223782 2026-11-06T14:35:38Z Dzywòwidz 17628 223784 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 miliónów (rodny jãzëk) 16 miliónów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]]|agencëjô=Pan South African Language Board|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantuidalné jãzëczi]] *** [[Bantuwsczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowé bantuwsczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Język zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantuwsczégò karna, ùżëwóny przédno przez Zulusów, spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africzi]]. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 miliónów lëdzów, a pòsobné 16 miliónów ùzëwô gò jakò drëdżégò jãzëka. Je to nôczãscy ùżëwóny domòwi jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasifikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama xhosa, swati (suazi) ë ndebele. Té jãzëczi charakterizują sã wësoczim stopniã wzôjni rozmiónoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżëwającë swójich jãzëków. == Geògraficzny syg ë status == == Fònologiô ë gramatika == == System zôpisu == == Lëteratura == == Spòdleczné zwrotë == == Przëpisë == 1g3b8k8km26jbd20ur58g6asvrt9qo4 223791 223784 2026-11-06T14:41:05Z Dzywòwidz 17628 223791 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 miliónów (rodny jãzëk) 16 miliónów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]]|agencëjô=Pan South African Language Board|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantuidalné jãzëczi]] *** [[Bantuwsczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowé bantuwsczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Język zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantuwsczégò karna, ùżëwóny przédno przez Zulusów, spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africzi]]. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 miliónów lëdzów, a pòsobné 16 miliónów ùzëwô gò jakò drëdżégò jãzëka. Je to nôczãscy ùżëwóny domòwi jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasifikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama xhosa, swati (suazi) ë ndebele. Té jãzëczi charakterizują sã wësoczim stopniã wzôjni rozmiónoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżëwającë swòjich jãzëków. == Geògraficzny syg ë status == == Fònologiô ë gramatika == == System zôpisu == == Lëteratura == == Spòdleczné zwrotë == == Przëpisë == ogkpv6llrdghg6p2ozahny5ey68h2vr 223797 223791 2026-11-06T14:53:43Z Terrus38 14026 223797 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 milionów (rodny jãzëk) 16 milionów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]]|agencëjô=Pan South African Language Board|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantujidalné jãzëczi]] *** [[Bantusczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowòbantusczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Język zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantusczégò karna, ùżiwóny przédno przez [[Zulusowie|Zulusów]], spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africe]]. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 milionów lëdzów, a pòsobné 16 miliónów ùżiwô gò jakò drëdżégò jãzëka. Je to nôczãscy ùżiwóny domôcy jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasyfikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama xhosa, swati (suazy) ë ndebele. Te jãzëczi charakterizëją sã wësoczim stãpieniã wzôjny zrozmiałoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżiwającë swòjich jãzëków. == Geògraficzny syg ë status == == Fònologiô ë gramatika == == System zôpisu == == Lëteratura == == Spòdleczné zwrotë == == Przëpisë == == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] mar3lbp0mu0isz71q5fawx3pkhw9wrw 223837 223797 2026-11-06T16:02:47Z Dzywòwidz 17628 223837 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 milionów (rodny jãzëk) 16 milionów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]]|agencëjô=Pan South African Language Board|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantujidalné jãzëczi]] *** [[Bantusczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowòbantusczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Jãzëk zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantusczégò karna, ùżiwóny przédno przez [[Zulusowie|Zulusów]], spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africe]]. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 milionów lëdzów, a pòsobné 16 miliónów ùżiwô gò jakò drëdżégò jãzëka. Je to nôczãscy ùżiwóny domôcy jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasyfikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama xhosa, swati (suazy) ë ndebele. Te jãzëczi charakterizëją sã wësoczim stãpieniã wzôjny zrozmiałoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżiwającë swòjich jãzëków. == Geògraficzny syg ë status == == Fònologiô ë gramatika == == System zôpisu == == Lëteratura == == Spòdleczné zwrotë == == Przëpisë == == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] 47t9rjktfdl5y5e46x74dojyj7pk78o 223876 223837 2026-11-06T20:08:39Z Dzywòwidz 17628 223876 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 milionów (rodny jãzëk) 16 milionów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]]|agencëjô=Pan South African Language Board|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantujidalné jãzëczi]] *** [[Bantusczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowòbantusczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Jãzëk zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantusczégò karna, ùżiwóny przédno przez [[Zulusowie|Zulusów]], spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africe]]<ref name=":1">''Zulu: A language of South Africa'', Ethnologue: Languages of the World (wyd. 26), SIL International, 2023.</ref>. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 milionów lëdzów, a pòsobné 16 miliónów ùżiwô gò jakò drëdżégò jãzëka<ref>''Wizja zróżnicowania językowego RPA na podstawie danych demograficznych''. Statistics South Africa, 2022.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny domôcy jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasyfikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama xhosa, swati (suazy) ë ndebele<ref>Doke, C. M., ''The Southern Bantu Languages'', International African Institute, Londyn 1954, s. 23-24.</ref>. Te jãzëczi charakterizëją sã wësoczim stãpieniã wzôjny zrozmiałoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżiwającë swòjich jãzëków. Juwerno jak jinszi jãzëczi bantu, zulu jes ùksztôłcôł sã ma skùtk przecążczi gbùrsczich plemionów z Wstrzódkòwi Africzi na pôłnié kòntinentu. Przecążkëjącé lëdë Ngduni jes napòtkałë tam drzónowich jachtarzów-zbiérôczów z karna Khoisan. Jintensywné łączbë midzë nimi jes doprowadziłë do mòcnëch jãzëkòwëch cësków, co jes zabrzadowało przëswòjiwanim przez zulusczi jãzëk charakteristicznëch zwãków - klãskaniów - niespòtëkanëch w wikszosci jinszëch jãzëków swiata<ref>Herbert, R. K., ''The Sociohistory of Clicks in Southern Bantu'', „Anthropological Linguistics”, Vol. 32, No. 3/4, 1990, s. 295–315.</ref>. == Geògraficzny syg ë status == Zulu je jednym z dwunôstu òficjalnych jãzëków RPA<ref>''Kònstitucjô Repùbliczi Pôłniowi Africzi'', Rozdzél 1, Sekcjô 6: Jãzëczi</ref>. Jegò brëkòwnikòwie stanowią òkòło 24% cawny pòpùlacje kraju<ref>''Census 2022: Wëniczi pòwszechnégò spisënkù'', Statistics South Africa, Pretoria 2023.</ref>. Nôwikszi skùpiskò personów, kôrbiącëch pò zuluskù je w prowincje KwaZulu-Natal, w chtërni historiczno wëwòdzi sã lud Zulusów. Brëkòwnikòwie żëją téż w prowincjach Gauteng (w tim w aglomeracje Johannesburg ë Pretoria) ë Mpumalanga. Na skùtk zôróbkòwëch przecążków, nen jãzëk je rozmióny we wszëtczich dużich gardowich òstrzódkach RPA. Niewiôldżé mniszëznowé karna ë spòlëznë ùżiwającë zulu lub krótkò z nim skrewnionych dialektów mòżna spòtkac téż w Lesotho, Eswatini, Mozambikù ë Zimbabwe<ref name=":1" />. Nôdzór nad sztandarizacją jãzëka sprawùje òglowòkrajowô jinstitucjô Pan south African Language board (PanSALB)<ref>''Ò strukturze ë misje Pan South African Language Board'', òficjalny biuletin PanSALB (pansalb.org).</ref>. == Fònologiô ë gramatika == === Zwãkòwi system ë tónalnota === [[Òbrôzk:Zulu vowel chart.svg|mały|205x205px|Diagram samòzwãków zulu]] Charakteristiczną znankã jãzëka zulu je bëtnosc klãskaniów (klãskaniowëch spółzwãków). W sztandardowim jãzëkù wëapartniô sã trzë główne ôrtë klãskaniów, chtërné w òrtografie zapisëje sã lëterama: c (zãbòwi klãsk), q (zadąsłwi klãsk) ë x (bòczny klãsk)<ref name=":2">Doke, C. M., ''Textbook of Zulu Grammar'', University of the Witwatersrand Press, Johannesburg 1927</ref>. Zulu je tónalnym jãzëkã. Znaczenié słowa abò jegò gramaticzna fùnkcja mòże ùlegnąc zmianie w zanôleżnoce òd wiżawë tonu (rozróżniô sã wësoczé ë nisczé tónë), z jaczimi wëmawiô sã jegò szlabizë. === Mòrfòlogiô ë jistnikòwé klasë === Zulu je aglutinacëjnym jãzëkã. Do drëżenia słowów dodôwô sã wielné prefiskë ë sufiksë, chtërné precyzëją czas, personã, przécznotã czë aspekt. Zamiast tradicjowëch ôrtów (chłopsczégò, białogłowsczégò ë dzecnégò), zulu wëkòrzëstëje rozbùdowóny system 15 jistnikòwëch klasów<ref>Buell, L., ''Issues in Zulu Verbal Morphosyntax'', doktorsczi robòta, University of California, Los Angeles 2005.</ref>. Kòżdi jistnik przënôleżi do òskresloni klasë, co wëmùszô brëkòwané pasownych prefiksów, chtërné sã z nimi zgòdné w cawnym zdanim. Jeżlë jistnik w zulu je pòdmiotã, wszëtczé òkreslającé gò znankòwniczi, zamiona ë czasniki mùszą przëjic òdpòwiadającë jegò klasie prefiks w ramach systemù tzw. kònkòrdancji (gramaticzni zgòdnoscë)<ref name=":2" />. == Składnia == Szëk słowów w zdanim je tipu SVO. == System zôpisu == Jãzëk zulu zapisëwóny je przë pòmòcë łacyńsczégò alfabetu. Pierszé próbë ùsystematizowanégò zôpisù ë kòdikacje jãzëka je pòdjeli W XIX wiekù chrzescëjańsczi misjónarze dzejającë w Natalu. Główną personą bëł John william Colenso, chtëren je ùsadził pierszé didakticzné sztofë, w tim słowôrz ë gramatikã<ref>Guy, J., ''The Heretic: A Study of the Life of John William Colenso 1814–1883'', Ravan Press, Johannesburg 1983.</ref>. Pierszé fùlné dolmaczenié Biblie na jãzëk zulu je ùkôzało sã w 1883 rokù<ref>Hermanson, E. A., ''A brief overview of the Zulu Bible translation'', „Acta Theologica”, 2002.</ref>. == Lëteratura == Pismienizna ë zuluskô lëteratura je pòczãłë sã rozwijac na przełómie XIX i XX wiekù. Pijoniérã môlowi ùtwórstwa bël John Langalibalele Dube, załóżca pierszi gazétë w tim jãzëkù ("Ilanga lase Natal" w 1903 r.) ë aùtór pierszégò romana pt. ''Insila kashaka'' (Służnik Szaczi), wëdónégò w 1930 rokù<ref>Ntuli, D. B. Z., Swanepoel, C. F., ''Southern African Literature in African Languages: A Concise Historical Perspective'', Acacia Books, Pretoria 1993, s. 17-21.</ref>. Terô jãzëk mô bògatą lëteracką ë akademicką bazã, chtërna mô baro mòcną pòzycjã w pôłnioafrikańsczi telewizje, mùzyce, radiowi stacje ë prase. == Spòdleczné zwrotë == ''Sawubona'' - Dobri dzéń! (do jedny personë) ''Sanibonani'' - Dobri dzéń! (do karna personów) ''Unjani?'' - Cëż je czëc? ''Ngiyaphila'' - Móm sã bëlno. ''Ngiyabonga'' - Dzãkùjã. ''Yebo'' - Jo. ''Cha'' - Nié. ''Sala kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chtërna òstaje) ''Hamba kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chërna jidze) == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/zulu.htm Omniglot isiZulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [[ethnologue:zul/|Ethnologue: Zulu]] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://learn101.org/zulu.php Learn101: Zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://isizulu.net Słowôrz jãzëka zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.){{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] ope7tdsbqsw6ru8h5ot6s9mok46eerf 223877 223876 2026-11-06T20:12:18Z Dzywòwidz 17628 /* Zwãkòwi system ë tónalnota */ 223877 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 milionów (rodny jãzëk) 16 milionów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]]|agencëjô=Pan South African Language Board|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantujidalné jãzëczi]] *** [[Bantusczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowòbantusczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Jãzëk zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantusczégò karna, ùżiwóny przédno przez [[Zulusowie|Zulusów]], spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africe]]<ref name=":1">''Zulu: A language of South Africa'', Ethnologue: Languages of the World (wyd. 26), SIL International, 2023.</ref>. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 milionów lëdzów, a pòsobné 16 miliónów ùżiwô gò jakò drëdżégò jãzëka<ref>''Wizja zróżnicowania językowego RPA na podstawie danych demograficznych''. Statistics South Africa, 2022.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny domôcy jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasyfikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama xhosa, swati (suazy) ë ndebele<ref>Doke, C. M., ''The Southern Bantu Languages'', International African Institute, Londyn 1954, s. 23-24.</ref>. Te jãzëczi charakterizëją sã wësoczim stãpieniã wzôjny zrozmiałoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżiwającë swòjich jãzëków. Juwerno jak jinszi jãzëczi bantu, zulu jes ùksztôłcôł sã ma skùtk przecążczi gbùrsczich plemionów z Wstrzódkòwi Africzi na pôłnié kòntinentu. Przecążkëjącé lëdë Ngduni jes napòtkałë tam drzónowich jachtarzów-zbiérôczów z karna Khoisan. Jintensywné łączbë midzë nimi jes doprowadziłë do mòcnëch jãzëkòwëch cësków, co jes zabrzadowało przëswòjiwanim przez zulusczi jãzëk charakteristicznëch zwãków - klãskaniów - niespòtëkanëch w wikszosci jinszëch jãzëków swiata<ref>Herbert, R. K., ''The Sociohistory of Clicks in Southern Bantu'', „Anthropological Linguistics”, Vol. 32, No. 3/4, 1990, s. 295–315.</ref>. == Geògraficzny syg ë status == Zulu je jednym z dwunôstu òficjalnych jãzëków RPA<ref>''Kònstitucjô Repùbliczi Pôłniowi Africzi'', Rozdzél 1, Sekcjô 6: Jãzëczi</ref>. Jegò brëkòwnikòwie stanowią òkòło 24% cawny pòpùlacje kraju<ref>''Census 2022: Wëniczi pòwszechnégò spisënkù'', Statistics South Africa, Pretoria 2023.</ref>. Nôwikszi skùpiskò personów, kôrbiącëch pò zuluskù je w prowincje KwaZulu-Natal, w chtërni historiczno wëwòdzi sã lud Zulusów. Brëkòwnikòwie żëją téż w prowincjach Gauteng (w tim w aglomeracje Johannesburg ë Pretoria) ë Mpumalanga. Na skùtk zôróbkòwëch przecążków, nen jãzëk je rozmióny we wszëtczich dużich gardowich òstrzódkach RPA. Niewiôldżé mniszëznowé karna ë spòlëznë ùżiwającë zulu lub krótkò z nim skrewnionych dialektów mòżna spòtkac téż w Lesotho, Eswatini, Mozambikù ë Zimbabwe<ref name=":1" />. Nôdzór nad sztandarizacją jãzëka sprawùje òglowòkrajowô jinstitucjô Pan south African Language board (PanSALB)<ref>''Ò strukturze ë misje Pan South African Language Board'', òficjalny biuletin PanSALB (pansalb.org).</ref>. == Fònologiô ë gramatika == === Zwãkòwi system ë tónalnota === [[Òbrôzk:Zulu vowel chart.svg|mały|205x205px|Diagram samòzwãków zulu]] Charakteristiczną znankã jãzëka zulu je bëtnosc klãskaniów (klãskaniowëch spółzwãków). W sztandardowim jãzëkù wëapartniô sã trzë główne ôrtë klãskaniów, chtërné w òrtografie zapisëje sã lëterama: ''c'' (zãbòwi klãsk), ''q'' (zadąsłwi klãsk) ë ''x'' (bòczny klãsk)<ref name=":2">Doke, C. M., ''Textbook of Zulu Grammar'', University of the Witwatersrand Press, Johannesburg 1927</ref>. Zulu je tónalnym jãzëkã. Znaczenié słowa abò jegò gramaticzna fùnkcja mòże ùlegnąc zmianie w zanôleżnoce òd wiżawë tonu (rozróżniô sã wësoczé ë nisczé tónë), z jaczimi wëmawiô sã jegò szlabizë. === Mòrfòlogiô ë jistnikòwé klasë === Zulu je aglutinacëjnym jãzëkã. Do drëżenia słowów dodôwô sã wielné prefiskë ë sufiksë, chtërné precyzëją czas, personã, przécznotã czë aspekt. Zamiast tradicjowëch ôrtów (chłopsczégò, białogłowsczégò ë dzecnégò), zulu wëkòrzëstëje rozbùdowóny system 15 jistnikòwëch klasów<ref>Buell, L., ''Issues in Zulu Verbal Morphosyntax'', doktorsczi robòta, University of California, Los Angeles 2005.</ref>. Kòżdi jistnik przënôleżi do òskresloni klasë, co wëmùszô brëkòwané pasownych prefiksów, chtërné sã z nimi zgòdné w cawnym zdanim. Jeżlë jistnik w zulu je pòdmiotã, wszëtczé òkreslającé gò znankòwniczi, zamiona ë czasniki mùszą przëjic òdpòwiadającë jegò klasie prefiks w ramach systemù tzw. kònkòrdancji (gramaticzni zgòdnoscë)<ref name=":2" />. == Składnia == Szëk słowów w zdanim je tipu SVO. == System zôpisu == Jãzëk zulu zapisëwóny je przë pòmòcë łacyńsczégò alfabetu. Pierszé próbë ùsystematizowanégò zôpisù ë kòdikacje jãzëka je pòdjeli W XIX wiekù chrzescëjańsczi misjónarze dzejającë w Natalu. Główną personą bëł John william Colenso, chtëren je ùsadził pierszé didakticzné sztofë, w tim słowôrz ë gramatikã<ref>Guy, J., ''The Heretic: A Study of the Life of John William Colenso 1814–1883'', Ravan Press, Johannesburg 1983.</ref>. Pierszé fùlné dolmaczenié Biblie na jãzëk zulu je ùkôzało sã w 1883 rokù<ref>Hermanson, E. A., ''A brief overview of the Zulu Bible translation'', „Acta Theologica”, 2002.</ref>. == Lëteratura == Pismienizna ë zuluskô lëteratura je pòczãłë sã rozwijac na przełómie XIX i XX wiekù. Pijoniérã môlowi ùtwórstwa bël John Langalibalele Dube, załóżca pierszi gazétë w tim jãzëkù ("Ilanga lase Natal" w 1903 r.) ë aùtór pierszégò romana pt. ''Insila kashaka'' (Służnik Szaczi), wëdónégò w 1930 rokù<ref>Ntuli, D. B. Z., Swanepoel, C. F., ''Southern African Literature in African Languages: A Concise Historical Perspective'', Acacia Books, Pretoria 1993, s. 17-21.</ref>. Terô jãzëk mô bògatą lëteracką ë akademicką bazã, chtërna mô baro mòcną pòzycjã w pôłnioafrikańsczi telewizje, mùzyce, radiowi stacje ë prase. == Spòdleczné zwrotë == ''Sawubona'' - Dobri dzéń! (do jedny personë) ''Sanibonani'' - Dobri dzéń! (do karna personów) ''Unjani?'' - Cëż je czëc? ''Ngiyaphila'' - Móm sã bëlno. ''Ngiyabonga'' - Dzãkùjã. ''Yebo'' - Jo. ''Cha'' - Nié. ''Sala kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chtërna òstaje) ''Hamba kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chërna jidze) == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/zulu.htm Omniglot isiZulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [[ethnologue:zul/|Ethnologue: Zulu]] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://learn101.org/zulu.php Learn101: Zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://isizulu.net Słowôrz jãzëka zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.){{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] lvplh7o9ic236ba2kfv5j30pn2vb2te 223878 223877 2026-11-06T20:18:04Z Dzywòwidz 17628 /* Zwãkòwi system ë tónalnota */ 223878 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 milionów (rodny jãzëk) 16 milionów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]]|agencëjô=Pan South African Language Board|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantujidalné jãzëczi]] *** [[Bantusczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowòbantusczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Jãzëk zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantusczégò karna, ùżiwóny przédno przez [[Zulusowie|Zulusów]], spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africe]]<ref name=":1">''Zulu: A language of South Africa'', Ethnologue: Languages of the World (wyd. 26), SIL International, 2023.</ref>. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 milionów lëdzów, a pòsobné 16 miliónów ùżiwô gò jakò drëdżégò jãzëka<ref>''Wizja zróżnicowania językowego RPA na podstawie danych demograficznych''. Statistics South Africa, 2022.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny domôcy jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasyfikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama xhosa, swati (suazy) ë ndebele<ref>Doke, C. M., ''The Southern Bantu Languages'', International African Institute, Londyn 1954, s. 23-24.</ref>. Te jãzëczi charakterizëją sã wësoczim stãpieniã wzôjny zrozmiałoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżiwającë swòjich jãzëków. Juwerno jak jinszi jãzëczi bantu, zulu jes ùksztôłcôł sã ma skùtk przecążczi gbùrsczich plemionów z Wstrzódkòwi Africzi na pôłnié kòntinentu. Przecążkëjącé lëdë Ngduni jes napòtkałë tam drzónowich jachtarzów-zbiérôczów z karna Khoisan. Jintensywné łączbë midzë nimi jes doprowadziłë do mòcnëch jãzëkòwëch cësków, co jes zabrzadowało przëswòjiwanim przez zulusczi jãzëk charakteristicznëch zwãków - klãskaniów - niespòtëkanëch w wikszosci jinszëch jãzëków swiata<ref>Herbert, R. K., ''The Sociohistory of Clicks in Southern Bantu'', „Anthropological Linguistics”, Vol. 32, No. 3/4, 1990, s. 295–315.</ref>. == Geògraficzny syg ë status == Zulu je jednym z dwunôstu òficjalnych jãzëków RPA<ref>''Kònstitucjô Repùbliczi Pôłniowi Africzi'', Rozdzél 1, Sekcjô 6: Jãzëczi</ref>. Jegò brëkòwnikòwie stanowią òkòło 24% cawny pòpùlacje kraju<ref>''Census 2022: Wëniczi pòwszechnégò spisënkù'', Statistics South Africa, Pretoria 2023.</ref>. Nôwikszi skùpiskò personów, kôrbiącëch pò zuluskù je w prowincje KwaZulu-Natal, w chtërni historiczno wëwòdzi sã lud Zulusów. Brëkòwnikòwie żëją téż w prowincjach Gauteng (w tim w aglomeracje Johannesburg ë Pretoria) ë Mpumalanga. Na skùtk zôróbkòwëch przecążków, nen jãzëk je rozmióny we wszëtczich dużich gardowich òstrzódkach RPA. Niewiôldżé mniszëznowé karna ë spòlëznë ùżiwającë zulu lub krótkò z nim skrewnionych dialektów mòżna spòtkac téż w Lesotho, Eswatini, Mozambikù ë Zimbabwe<ref name=":1" />. Nôdzór nad sztandarizacją jãzëka sprawùje òglowòkrajowô jinstitucjô Pan south African Language board (PanSALB)<ref>''Ò strukturze ë misje Pan South African Language Board'', òficjalny biuletin PanSALB (pansalb.org).</ref>. == Fònologiô ë gramatika == === Zwãkòwi system ë tónalnota === [[Òbrôzk:Zulu vowel chart.svg|mały|205x205px|Diagram samòzwãków zulu]] Charakteristiczną znankã jãzëka zulu je bëtnosc klãskaniów (klãskaniowëch spółzwãków). W sztandardowim jãzëkù wëapartniô sã trzë główne ôrtë klãskaniów, chtërné w òrtografie zapisëje sã lëterama: ''c'' (zãbòwi klãsk), ''q'' (zadąsłowi klãsk) ë ''x'' (bòczny klãsk)<ref name=":2">Doke, C. M., ''Textbook of Zulu Grammar'', University of the Witwatersrand Press, Johannesburg 1927</ref>. Zulu je tónalnym jãzëkã. Znaczenié słowa abò jegò gramaticzna fùnkcja mòże ùlegnąc zmianie w zanôleżnoce òd wiżawë tonu (rozróżniô sã wësoczé ë nisczé tónë), z jaczimi wëmawiô sã jegò szlabizë. === Mòrfòlogiô ë jistnikòwé klasë === Zulu je aglutinacëjnym jãzëkã. Do drëżenia słowów dodôwô sã wielné prefiskë ë sufiksë, chtërné precyzëją czas, personã, przécznotã czë aspekt. Zamiast tradicjowëch ôrtów (chłopsczégò, białogłowsczégò ë dzecnégò), zulu wëkòrzëstëje rozbùdowóny system 15 jistnikòwëch klasów<ref>Buell, L., ''Issues in Zulu Verbal Morphosyntax'', doktorsczi robòta, University of California, Los Angeles 2005.</ref>. Kòżdi jistnik przënôleżi do òskresloni klasë, co wëmùszô brëkòwané pasownych prefiksów, chtërné sã z nimi zgòdné w cawnym zdanim. Jeżlë jistnik w zulu je pòdmiotã, wszëtczé òkreslającé gò znankòwniczi, zamiona ë czasniki mùszą przëjic òdpòwiadającë jegò klasie prefiks w ramach systemù tzw. kònkòrdancji (gramaticzni zgòdnoscë)<ref name=":2" />. == Składnia == Szëk słowów w zdanim je tipu SVO. == System zôpisu == Jãzëk zulu zapisëwóny je przë pòmòcë łacyńsczégò alfabetu. Pierszé próbë ùsystematizowanégò zôpisù ë kòdikacje jãzëka je pòdjeli W XIX wiekù chrzescëjańsczi misjónarze dzejającë w Natalu. Główną personą bëł John william Colenso, chtëren je ùsadził pierszé didakticzné sztofë, w tim słowôrz ë gramatikã<ref>Guy, J., ''The Heretic: A Study of the Life of John William Colenso 1814–1883'', Ravan Press, Johannesburg 1983.</ref>. Pierszé fùlné dolmaczenié Biblie na jãzëk zulu je ùkôzało sã w 1883 rokù<ref>Hermanson, E. A., ''A brief overview of the Zulu Bible translation'', „Acta Theologica”, 2002.</ref>. == Lëteratura == Pismienizna ë zuluskô lëteratura je pòczãłë sã rozwijac na przełómie XIX i XX wiekù. Pijoniérã môlowi ùtwórstwa bël John Langalibalele Dube, załóżca pierszi gazétë w tim jãzëkù ("Ilanga lase Natal" w 1903 r.) ë aùtór pierszégò romana pt. ''Insila kashaka'' (Służnik Szaczi), wëdónégò w 1930 rokù<ref>Ntuli, D. B. Z., Swanepoel, C. F., ''Southern African Literature in African Languages: A Concise Historical Perspective'', Acacia Books, Pretoria 1993, s. 17-21.</ref>. Terô jãzëk mô bògatą lëteracką ë akademicką bazã, chtërna mô baro mòcną pòzycjã w pôłnioafrikańsczi telewizje, mùzyce, radiowi stacje ë prase. == Spòdleczné zwrotë == ''Sawubona'' - Dobri dzéń! (do jedny personë) ''Sanibonani'' - Dobri dzéń! (do karna personów) ''Unjani?'' - Cëż je czëc? ''Ngiyaphila'' - Móm sã bëlno. ''Ngiyabonga'' - Dzãkùjã. ''Yebo'' - Jo. ''Cha'' - Nié. ''Sala kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chtërna òstaje) ''Hamba kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chërna jidze) == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/zulu.htm Omniglot isiZulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [[ethnologue:zul/|Ethnologue: Zulu]] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://learn101.org/zulu.php Learn101: Zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://isizulu.net Słowôrz jãzëka zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.){{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] lbihru3ua04u8gqid5v2hqpbms14z3o 223879 223878 2026-11-06T20:22:42Z Dzywòwidz 17628 /* Klasyfikacjô ë historiô */ 223879 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 milionów (rodny jãzëk) 16 milionów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]]|agencëjô=Pan South African Language Board|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantujidalné jãzëczi]] *** [[Bantusczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowòbantusczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Jãzëk zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantusczégò karna, ùżiwóny przédno przez [[Zulusowie|Zulusów]], spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africe]]<ref name=":1">''Zulu: A language of South Africa'', Ethnologue: Languages of the World (wyd. 26), SIL International, 2023.</ref>. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 milionów lëdzów, a pòsobné 16 miliónów ùżiwô gò jakò drëdżégò jãzëka<ref>''Wizja zróżnicowania językowego RPA na podstawie danych demograficznych''. Statistics South Africa, 2022.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny domôcy jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasyfikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama xhosa, swati (suazi) ë ndebele<ref>Doke, C. M., ''The Southern Bantu Languages'', International African Institute, Londyn 1954, s. 23-24.</ref>. Te jãzëczi charakterizëją sã wësoczim stãpieniã wzôjny zrozmiałoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżiwającë swòjich jãzëków. Juwerno jak jinszi jãzëczi bantu, zulu jes ùksztôłcôł sã ma skùtk przecążczi gbùrsczich plemionów z Wstrzódkòwi Africzi na pôłnié kòntinentu. Przecążkëjącé lëdë Ngduni jes napòtkałë tam drzónowich jachtarzów-zbiérôczów z karna Khoisan. Jintensywné łączbë midzë nimi jes doprowadziłë do mòcnëch jãzëkòwëch cësków, co jes zabrzadowało przëswòjiwanim przez zulusczi jãzëk charakteristicznëch zwãków - klãskaniów - niespòtëkanëch w wikszosci jinszëch jãzëków swiata<ref>Herbert, R. K., ''The Sociohistory of Clicks in Southern Bantu'', „Anthropological Linguistics”, Vol. 32, No. 3/4, 1990, s. 295–315.</ref>. == Geògraficzny syg ë status == Zulu je jednym z dwunôstu òficjalnych jãzëków RPA<ref>''Kònstitucjô Repùbliczi Pôłniowi Africzi'', Rozdzél 1, Sekcjô 6: Jãzëczi</ref>. Jegò brëkòwnikòwie stanowią òkòło 24% cawny pòpùlacje kraju<ref>''Census 2022: Wëniczi pòwszechnégò spisënkù'', Statistics South Africa, Pretoria 2023.</ref>. Nôwikszi skùpiskò personów, kôrbiącëch pò zuluskù je w prowincje KwaZulu-Natal, w chtërni historiczno wëwòdzi sã lud Zulusów. Brëkòwnikòwie żëją téż w prowincjach Gauteng (w tim w aglomeracje Johannesburg ë Pretoria) ë Mpumalanga. Na skùtk zôróbkòwëch przecążków, nen jãzëk je rozmióny we wszëtczich dużich gardowich òstrzódkach RPA. Niewiôldżé mniszëznowé karna ë spòlëznë ùżiwającë zulu lub krótkò z nim skrewnionych dialektów mòżna spòtkac téż w Lesotho, Eswatini, Mozambikù ë Zimbabwe<ref name=":1" />. Nôdzór nad sztandarizacją jãzëka sprawùje òglowòkrajowô jinstitucjô Pan south African Language board (PanSALB)<ref>''Ò strukturze ë misje Pan South African Language Board'', òficjalny biuletin PanSALB (pansalb.org).</ref>. == Fònologiô ë gramatika == === Zwãkòwi system ë tónalnota === [[Òbrôzk:Zulu vowel chart.svg|mały|205x205px|Diagram samòzwãków zulu]] Charakteristiczną znankã jãzëka zulu je bëtnosc klãskaniów (klãskaniowëch spółzwãków). W sztandardowim jãzëkù wëapartniô sã trzë główne ôrtë klãskaniów, chtërné w òrtografie zapisëje sã lëterama: ''c'' (zãbòwi klãsk), ''q'' (zadąsłowi klãsk) ë ''x'' (bòczny klãsk)<ref name=":2">Doke, C. M., ''Textbook of Zulu Grammar'', University of the Witwatersrand Press, Johannesburg 1927</ref>. Zulu je tónalnym jãzëkã. Znaczenié słowa abò jegò gramaticzna fùnkcja mòże ùlegnąc zmianie w zanôleżnoce òd wiżawë tonu (rozróżniô sã wësoczé ë nisczé tónë), z jaczimi wëmawiô sã jegò szlabizë. === Mòrfòlogiô ë jistnikòwé klasë === Zulu je aglutinacëjnym jãzëkã. Do drëżenia słowów dodôwô sã wielné prefiskë ë sufiksë, chtërné precyzëją czas, personã, przécznotã czë aspekt. Zamiast tradicjowëch ôrtów (chłopsczégò, białogłowsczégò ë dzecnégò), zulu wëkòrzëstëje rozbùdowóny system 15 jistnikòwëch klasów<ref>Buell, L., ''Issues in Zulu Verbal Morphosyntax'', doktorsczi robòta, University of California, Los Angeles 2005.</ref>. Kòżdi jistnik przënôleżi do òskresloni klasë, co wëmùszô brëkòwané pasownych prefiksów, chtërné sã z nimi zgòdné w cawnym zdanim. Jeżlë jistnik w zulu je pòdmiotã, wszëtczé òkreslającé gò znankòwniczi, zamiona ë czasniki mùszą przëjic òdpòwiadającë jegò klasie prefiks w ramach systemù tzw. kònkòrdancji (gramaticzni zgòdnoscë)<ref name=":2" />. == Składnia == Szëk słowów w zdanim je tipu SVO. == System zôpisu == Jãzëk zulu zapisëwóny je przë pòmòcë łacyńsczégò alfabetu. Pierszé próbë ùsystematizowanégò zôpisù ë kòdikacje jãzëka je pòdjeli W XIX wiekù chrzescëjańsczi misjónarze dzejającë w Natalu. Główną personą bëł John william Colenso, chtëren je ùsadził pierszé didakticzné sztofë, w tim słowôrz ë gramatikã<ref>Guy, J., ''The Heretic: A Study of the Life of John William Colenso 1814–1883'', Ravan Press, Johannesburg 1983.</ref>. Pierszé fùlné dolmaczenié Biblie na jãzëk zulu je ùkôzało sã w 1883 rokù<ref>Hermanson, E. A., ''A brief overview of the Zulu Bible translation'', „Acta Theologica”, 2002.</ref>. == Lëteratura == Pismienizna ë zuluskô lëteratura je pòczãłë sã rozwijac na przełómie XIX i XX wiekù. Pijoniérã môlowi ùtwórstwa bël John Langalibalele Dube, załóżca pierszi gazétë w tim jãzëkù ("Ilanga lase Natal" w 1903 r.) ë aùtór pierszégò romana pt. ''Insila kashaka'' (Służnik Szaczi), wëdónégò w 1930 rokù<ref>Ntuli, D. B. Z., Swanepoel, C. F., ''Southern African Literature in African Languages: A Concise Historical Perspective'', Acacia Books, Pretoria 1993, s. 17-21.</ref>. Terô jãzëk mô bògatą lëteracką ë akademicką bazã, chtërna mô baro mòcną pòzycjã w pôłnioafrikańsczi telewizje, mùzyce, radiowi stacje ë prase. == Spòdleczné zwrotë == ''Sawubona'' - Dobri dzéń! (do jedny personë) ''Sanibonani'' - Dobri dzéń! (do karna personów) ''Unjani?'' - Cëż je czëc? ''Ngiyaphila'' - Móm sã bëlno. ''Ngiyabonga'' - Dzãkùjã. ''Yebo'' - Jo. ''Cha'' - Nié. ''Sala kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chtërna òstaje) ''Hamba kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chërna jidze) == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/zulu.htm Omniglot isiZulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [[ethnologue:zul/|Ethnologue: Zulu]] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://learn101.org/zulu.php Learn101: Zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://isizulu.net Słowôrz jãzëka zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.){{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] p0nzvy0fmark6bpy9lrlv35jsoaq6yq 223884 223879 2026-11-06T21:55:34Z Dzywòwidz 17628 /* System zôpisu */ 223884 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 milionów (rodny jãzëk) 16 milionów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]]|agencëjô=Pan South African Language Board|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantujidalné jãzëczi]] *** [[Bantusczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowòbantusczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Jãzëk zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantusczégò karna, ùżiwóny przédno przez [[Zulusowie|Zulusów]], spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africe]]<ref name=":1">''Zulu: A language of South Africa'', Ethnologue: Languages of the World (wyd. 26), SIL International, 2023.</ref>. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 milionów lëdzów, a pòsobné 16 miliónów ùżiwô gò jakò drëdżégò jãzëka<ref>''Wizja zróżnicowania językowego RPA na podstawie danych demograficznych''. Statistics South Africa, 2022.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny domôcy jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasyfikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama xhosa, swati (suazi) ë ndebele<ref>Doke, C. M., ''The Southern Bantu Languages'', International African Institute, Londyn 1954, s. 23-24.</ref>. Te jãzëczi charakterizëją sã wësoczim stãpieniã wzôjny zrozmiałoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżiwającë swòjich jãzëków. Juwerno jak jinszi jãzëczi bantu, zulu jes ùksztôłcôł sã ma skùtk przecążczi gbùrsczich plemionów z Wstrzódkòwi Africzi na pôłnié kòntinentu. Przecążkëjącé lëdë Ngduni jes napòtkałë tam drzónowich jachtarzów-zbiérôczów z karna Khoisan. Jintensywné łączbë midzë nimi jes doprowadziłë do mòcnëch jãzëkòwëch cësków, co jes zabrzadowało przëswòjiwanim przez zulusczi jãzëk charakteristicznëch zwãków - klãskaniów - niespòtëkanëch w wikszosci jinszëch jãzëków swiata<ref>Herbert, R. K., ''The Sociohistory of Clicks in Southern Bantu'', „Anthropological Linguistics”, Vol. 32, No. 3/4, 1990, s. 295–315.</ref>. == Geògraficzny syg ë status == Zulu je jednym z dwunôstu òficjalnych jãzëków RPA<ref>''Kònstitucjô Repùbliczi Pôłniowi Africzi'', Rozdzél 1, Sekcjô 6: Jãzëczi</ref>. Jegò brëkòwnikòwie stanowią òkòło 24% cawny pòpùlacje kraju<ref>''Census 2022: Wëniczi pòwszechnégò spisënkù'', Statistics South Africa, Pretoria 2023.</ref>. Nôwikszi skùpiskò personów, kôrbiącëch pò zuluskù je w prowincje KwaZulu-Natal, w chtërni historiczno wëwòdzi sã lud Zulusów. Brëkòwnikòwie żëją téż w prowincjach Gauteng (w tim w aglomeracje Johannesburg ë Pretoria) ë Mpumalanga. Na skùtk zôróbkòwëch przecążków, nen jãzëk je rozmióny we wszëtczich dużich gardowich òstrzódkach RPA. Niewiôldżé mniszëznowé karna ë spòlëznë ùżiwającë zulu lub krótkò z nim skrewnionych dialektów mòżna spòtkac téż w Lesotho, Eswatini, Mozambikù ë Zimbabwe<ref name=":1" />. Nôdzór nad sztandarizacją jãzëka sprawùje òglowòkrajowô jinstitucjô Pan south African Language board (PanSALB)<ref>''Ò strukturze ë misje Pan South African Language Board'', òficjalny biuletin PanSALB (pansalb.org).</ref>. == Fònologiô ë gramatika == === Zwãkòwi system ë tónalnota === [[Òbrôzk:Zulu vowel chart.svg|mały|205x205px|Diagram samòzwãków zulu]] Charakteristiczną znankã jãzëka zulu je bëtnosc klãskaniów (klãskaniowëch spółzwãków). W sztandardowim jãzëkù wëapartniô sã trzë główne ôrtë klãskaniów, chtërné w òrtografie zapisëje sã lëterama: ''c'' (zãbòwi klãsk), ''q'' (zadąsłowi klãsk) ë ''x'' (bòczny klãsk)<ref name=":2">Doke, C. M., ''Textbook of Zulu Grammar'', University of the Witwatersrand Press, Johannesburg 1927</ref>. Zulu je tónalnym jãzëkã. Znaczenié słowa abò jegò gramaticzna fùnkcja mòże ùlegnąc zmianie w zanôleżnoce òd wiżawë tonu (rozróżniô sã wësoczé ë nisczé tónë), z jaczimi wëmawiô sã jegò szlabizë. === Mòrfòlogiô ë jistnikòwé klasë === Zulu je aglutinacëjnym jãzëkã. Do drëżenia słowów dodôwô sã wielné prefiskë ë sufiksë, chtërné precyzëją czas, personã, przécznotã czë aspekt. Zamiast tradicjowëch ôrtów (chłopsczégò, białogłowsczégò ë dzecnégò), zulu wëkòrzëstëje rozbùdowóny system 15 jistnikòwëch klasów<ref>Buell, L., ''Issues in Zulu Verbal Morphosyntax'', doktorsczi robòta, University of California, Los Angeles 2005.</ref>. Kòżdi jistnik przënôleżi do òskresloni klasë, co wëmùszô brëkòwané pasownych prefiksów, chtërné sã z nimi zgòdné w cawnym zdanim. Jeżlë jistnik w zulu je pòdmiotã, wszëtczé òkreslającé gò znankòwniczi, zamiona ë czasniki mùszą przëjic òdpòwiadającë jegò klasie prefiks w ramach systemù tzw. kònkòrdancji (gramaticzni zgòdnoscë)<ref name=":2" />. == Składnia == Szëk słowów w zdanim je tipu SVO. == System zapisënkù == Jãzëk zulu zapisëwóny je przë pòmòcë łacyńsczégò alfabetu. Pierszé próbë ùsystematizowanégò zôpisù ë kòdikacje jãzëka je pòdjeli W XIX wiekù chrzescëjańsczi misjónarze dzejającë w Natalu. Główną personą bëł John william Colenso, chtëren je ùsadził pierszé didakticzné sztofë, w tim słowôrz ë gramatikã<ref>Guy, J., ''The Heretic: A Study of the Life of John William Colenso 1814–1883'', Ravan Press, Johannesburg 1983.</ref>. Pierszé fùlné dolmaczenié Biblie na jãzëk zulu je ùkôzało sã w 1883 rokù<ref>Hermanson, E. A., ''A brief overview of the Zulu Bible translation'', „Acta Theologica”, 2002.</ref>. == Lëteratura == Pismienizna ë zuluskô lëteratura je pòczãłë sã rozwijac na przełómie XIX i XX wiekù. Pijoniérã môlowi ùtwórstwa bël John Langalibalele Dube, załóżca pierszi gazétë w tim jãzëkù ("Ilanga lase Natal" w 1903 r.) ë aùtór pierszégò romana pt. ''Insila kashaka'' (Służnik Szaczi), wëdónégò w 1930 rokù<ref>Ntuli, D. B. Z., Swanepoel, C. F., ''Southern African Literature in African Languages: A Concise Historical Perspective'', Acacia Books, Pretoria 1993, s. 17-21.</ref>. Terô jãzëk mô bògatą lëteracką ë akademicką bazã, chtërna mô baro mòcną pòzycjã w pôłnioafrikańsczi telewizje, mùzyce, radiowi stacje ë prase. == Spòdleczné zwrotë == ''Sawubona'' - Dobri dzéń! (do jedny personë) ''Sanibonani'' - Dobri dzéń! (do karna personów) ''Unjani?'' - Cëż je czëc? ''Ngiyaphila'' - Móm sã bëlno. ''Ngiyabonga'' - Dzãkùjã. ''Yebo'' - Jo. ''Cha'' - Nié. ''Sala kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chtërna òstaje) ''Hamba kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chërna jidze) == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/zulu.htm Omniglot isiZulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [[ethnologue:zul/|Ethnologue: Zulu]] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://learn101.org/zulu.php Learn101: Zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://isizulu.net Słowôrz jãzëka zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.){{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] pvjrv9nkb2rj3ytgw4ox70ydi1fa9yy 223893 223884 2026-11-07T01:24:17Z Terrus38 14026 kòrekta òb czas nocnégò miesczégò szpacéru 223893 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 milionów (rodny jãzëk) 16 milionów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]]|agencëjô=Pan South African Language Board|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantujidalné jãzëczi]] *** [[Bantusczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowòbantusczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Jãzëk zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantusczégò karna, ùżiwóny przédno przez [[Zulusowie|Zulusów]], spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africe]]<ref name=":1">''Zulu: A language of South Africa'', Ethnologue: Languages of the World (wyd. 26), SIL International, 2023.</ref>. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 milionów lëdzy, a pòsobné 16 miliónów ùżiwô gò jakò drëdżégò jãzëka<ref>''Wizja zróżnicowania językowego RPA na podstawie danych demograficznych''. Statistics South Africa, 2022.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny domôcy jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasyfikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama xhosa, swati (suazi) ë ndebele<ref>Doke, C. M., ''The Southern Bantu Languages'', International African Institute, Londyn 1954, s. 23-24.</ref>. Te jãzëczi charakterizëją sã wësoczim stãpieniã wzôjny zrozmiałoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżiwającë swòjich jãzëków. Juwerno jak jinszé jãzëczi bantu, zulu wësztôłcył sã na skùtk przecyżczi gbùrsczich plemionów z Westrzédny Africzi na pôłnié kòntinentu. Przecygającé lëdë Ngduni napòtkałë tam rodnëch jachtarzów-zbiérôczów z karna Khoisan. Intensywné kòntaktë midzë nima doprowadzëłë do mòcnëch jãzëkòwëch wpłëwów, co zabrzadowało przëswòjiwanim przez zulusczi jãzëk charakteristicznëch zwãków - klãskaniów - niespòtikónëch we wikszoscë jinszich jãzëków swiata<ref>Herbert, R. K., ''The Sociohistory of Clicks in Southern Bantu'', „Anthropological Linguistics”, Vol. 32, No. 3/4, 1990, s. 295–315.</ref>. == Geògraficzny syg ë status == Zulu je jednym òd dwanôsce òficjalnëch jãzëków RPA<ref>''Kònstitucjô Repùbliczi Pôłniowi Africzi'', Rozdzél 1, Sekcjô 6: Jãzëczi</ref>. Jegò brëkòwnikòwie stanowią kòl 24% cawny pòpùlacje kraju<ref>''Census 2022: Wëniczi pòwszechnégò spisënkù'', Statistics South Africa, Pretoria 2023.</ref>. Nôwikszé skùpiskò personów gôdającëch pò zuluskù je w prowincje KwaZulu-Natal, z chtërny historiczno wëwòdzy sã lud Zulusów. Brëkòwnikòwie żëją téż w prowincjach Gauteng (w tim w aglomeracjach [[Johannesburg]] ë [[Pretoria]]) ë Mpumalanga. Na skùtk zôróbkòwëch migracjów, nen jãzëk je ùżiwóny we wszëtczich wikszich gardowëch òstrzódkach RPA. Niewiôldżé mniészëznowé karna ë spòlëznë ùżiwającé zulu lub krótkò z nim skrewnionëch dialektów mòże spòtkac téż w Lesotho, Eswatini, Mozambikù ë Zimbabwe<ref name=":1" />. Nôdzór nad sztandarizacją jãzëka trzimie òglowòkrajowô institucjô Pan South African Language Board (PanSALB)<ref>''Ò strukturze ë misje Pan South African Language Board'', òficjalny biuletin PanSALB (pansalb.org).</ref>. == Fònologiô ë gramatika == === Zwãkòwi system ë tonalnosc === [[Òbrôzk:Zulu vowel chart.svg|mały|205x205px|Diagram samòzwãków zulu]] Charakteristiczną znanką jãzëka zulu je bëtnosc klãskaniów (klãszczącëch spółzwãków). W sztandardowim jãzëkù wëapartniô sã trzë główné ôrtë klãskaniów, chtërne w òrtografie zapisëje sã lëtrama: ''c'' (zãbòwi klãsk), ''q'' (zadąsłowi klãsk) ë ''x'' (bòczny klãsk)<ref name=":2">Doke, C. M., ''Textbook of Zulu Grammar'', University of the Witwatersrand Press, Johannesburg 1927</ref>. Zulu je tonalnym jãzëkã. Znaczenié słowa abò jegò gramaticznô fùnkcja mòże ùlegnąc zmianie w zanôleżnoce òd wiżawë tonu (rozróżniô sã wësoczé ë nisczé tonë), z jaczima wëmôwiô sã jegò szlabizë. === Mòrfòlogiô ë jistnikòwé klasë === Zulu je aglutinacyjnym jãzëkã. Do drëżenia słowów dodôwô sã wielné prefiksë ë sufiksë, chtërne precyzëją czas, personã, przécznotã czë aspekt. Zamiast tradicyjnëch ôrtów (chłopsczégò, białgłowsczégò ë dzecnégò), zulu wëkòrzëstëje rozbùdowóny system 15 jistnikòwëch klasów<ref>Buell, L., ''Issues in Zulu Verbal Morphosyntax'', doktorsczi robòta, University of California, Los Angeles 2005.</ref>. Kòżdi jistnik przënôleżi do kònkretny klasë, co wëmùszô brëkòwanié pasownëch prefiksów, chtërne są z nima zgódné w cawnym zdanim. Jeżlë jistnik w zulu je pòdmiotã, wszëtczé òpisëjącé gò znankòwniczi, zamiona ë czasniczi mùszą przëjic òdpòwiadający jegò klase prefiks w ramach systemù tpzw. kònkòrdancji (gramaticzny zgódnoscë)<ref name=":2" />. == Składnia == Szëk słowów w zdanim je tipù SVO. == System zapisënkù == Jãzëk zulu zapisywóny je przë pòmòcë łacyńsczégò alfabetu. Pierszé próbë ùsystematizowaniégò zôpisù ë kòdifikacje jãzëka pòdjãlë w XIX wiekù chrzescëjańsczi misjonarze dzejający w Natalu. Główną personą béł John William Colenso, chtëren ùsadzył pierszé didakticzné materiałë, w tim słowôrz ë gramatikã<ref>Guy, J., ''The Heretic: A Study of the Life of John William Colenso 1814–1883'', Ravan Press, Johannesburg 1983.</ref>. Pierszé fùlné dolmaczenié Biblie na jãzëk zulu ùkôzało sã w 1883 rokù<ref>Hermanson, E. A., ''A brief overview of the Zulu Bible translation'', „Acta Theologica”, 2002.</ref>. == Lëteratura == Pismienizna ë zuluskô lëteratura pòczãłë sã rozwijac na przełómanim XIX i XX wiekù. Pioniérą môlowégò ùtwórstwa béł John Langalibalele Dube, załóżca pierszi gazétë w tim jãzëkù („Ilanga lase Natal” w 1903 r.) ë aùtór pierszégò rómana pt. ''Insila kashaka'' (Służnik Szaczi), wëdónégò w 1930 rokù<ref>Ntuli, D. B. Z., Swanepoel, C. F., ''Southern African Literature in African Languages: A Concise Historical Perspective'', Acacia Books, Pretoria 1993, s. 17-21.</ref>. Terô jãzëk mô bògatą lëteracką ë akademicką bazã, chtërna mô baro mòcną pòzycjã w pôłniowòafrikańsczi telewizje, mùzyce, radiowëch stacjach ë prase. == Spòdleczné zwrotë == ''Sawubona'' - Dobri dzéń! (do jedny personë) ''Sanibonani'' - Dobri dzéń! (do karna personów) ''Unjani?'' - Cëż je czëc? ''Ngiyaphila'' - Móm sã bëlno. ''Ngiyabonga'' - Dzãkùjã. ''Yebo'' - Jo. ''Cha'' - Nié. ''Sala kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chtërna òstaje) ''Hamba kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chtërna jidze) == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/zulu.htm Omniglot isiZulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [[ethnologue:zul/|Ethnologue: Zulu]] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://learn101.org/zulu.php Learn101: Zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://isizulu.net Słowôrz jãzëka zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.){{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] nhp0s324aoyz06is8sas41wrhkczec5 223896 223893 2026-11-07T10:56:08Z Dzywòwidz 17628 223896 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=228B22|apartne miono=isiZulu|kraj, òbénda1=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Eswatini]]|lëczba=12 milionów (rodny jãzëk) 16 milionów (drëdżi jãzëk)|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Repùblika Pôłniowi Africzi|RPA]]|agencëjô=Pan South African Language Board|iso1=zu|iso2=zul|iso3=zul|sil=ZUL|rodzëzna=[[Nigero-kòngijsczé jãzëczi]] * [[Benue-kòngijsczé jãzëczi]] ** [[Bantujidalné jãzëczi]] *** [[Bantusczé jãzëczi]] **** [[Pôłniowòbantusczé jãzëczi]] ***** [[Jãzëczi nguni]] ****** [[Jãzëczi zunda]] ******* Jãzëk zulu}} '''Jãzëk zulu, zulusczi jãzëk''' (''zulu:'' ''isiZulu'') – jãzëk z familie nigero-kòngijsczich jãzëków, z bantusczégò karna, ùżiwóny przédno przez [[Zulusowie|Zulusów]], spòmidzë chtërnëch 95% żëje w [[Repùblika Pôłniowi Africzi|Pôłniowi Africe]]<ref name=":1">''Zulu: A language of South Africa'', Ethnologue: Languages of the World (wyd. 26), SIL International, 2023.</ref>. Zulusczi mô status [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowégò jãzëka]] w RPA. Pò zuluskù gôdô òkòło 12 milionów lëdzy, a pòsobné 16 milionów ùżiwô gò jakò drëdżégò jãzëka<ref>''Wizja zróżnicowania językowego RPA na podstawie danych demograficznych''. Statistics South Africa, 2022.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny domôcy jãzëk w RPA ë pôłni fùnkcjã ''lingua franca'' w tim regionie. Jãzëk zulu mô bògatą lëteracką ë medialną tradicjã. == Klasyfikacjô ë historiô == Zulu nôleżi do pòdkarna jãzëków nguni ë je krótkò skrewniony z jãzëkama [[Jãzëk xhosa|xhosa]], swati (suazi) ë ndebele<ref>Doke, C. M., ''The Southern Bantu Languages'', International African Institute, Londyn 1954, s. 23-24.</ref>. Te jãzëczi charakterizëją sã wësoczim stãpieniã wzôjny zrozmiałoscë. Brëkòwnikòwie mògą prowadzëc swòbòdną gôdkã, ùżiwającë swòjich jãzëków. Juwerno jak jinszé jãzëczi bantu, zulu wësztôłcył sã na skùtk przecyżczi gbùrsczich plemionów z Westrzédny Africzi na pôłnié kòntinentu. Przecygającé lëdë Ngduni napòtkałë tam rodnëch jachtarzów-zbiérôczów z karna Khoisan. Intensywné kòntaktë midzë nima doprowadzëłë do mòcnëch jãzëkòwëch wpłëwów, co zabrzadowało przëswòjiwanim przez zulusczi jãzëk charakteristicznëch zwãków - [[Klãsczi|klãskaniów]] - niespòtikónëch we wikszoscë jinszich jãzëków swiata<ref>Herbert, R. K., ''The Sociohistory of Clicks in Southern Bantu'', „Anthropological Linguistics”, Vol. 32, No. 3/4, 1990, s. 295–315.</ref>. == Geògraficzny syg ë status == Zulu je jednym òd dwanôsce òficjalnëch jãzëków RPA<ref>''Kònstitucjô Repùbliczi Pôłniowi Africzi'', Rozdzél 1, Sekcjô 6: Jãzëczi</ref>. Jegò brëkòwnikòwie stanowią kòl 24% cawny pòpùlacje kraju<ref>''Census 2022: Wëniczi pòwszechnégò spisënkù'', Statistics South Africa, Pretoria 2023.</ref>. Nôwikszé skùpiskò personów gôdającëch pò zuluskù je w prowincje KwaZulu-Natal, z chtërny historiczno wëwòdzy sã lud Zulusów. Brëkòwnikòwie żëją téż w prowincjach Gauteng (w tim w aglomeracjach [[Johannesburg]] ë [[Pretoria]]) ë Mpumalanga. Na skùtk zôróbkòwëch migracjów, nen jãzëk je ùżiwóny we wszëtczich wikszich gardowëch òstrzódkach RPA. Niewiôldżé mniészëznowé karna ë spòlëznë ùżiwającé zulu lub krótkò z nim skrewnionëch dialektów mòże spòtkac téż w Lesotho, Eswatini, Mozambikù ë Zimbabwe<ref name=":1" />. Nôdzór nad sztandarizacją jãzëka trzimie òglowòkrajowô institucjô Pan South African Language Board (PanSALB)<ref>''Ò strukturze ë misje Pan South African Language Board'', òficjalny biuletin PanSALB (pansalb.org).</ref>. == Fònologiô ë gramatika == === Zwãkòwi system ë tonalnosc === [[Òbrôzk:Zulu vowel chart.svg|mały|205x205px|Diagram samòzwãków zulu]] Charakteristiczną znanką jãzëka zulu je bëtnosc klãskaniów (klãszczącëch spółzwãków). W sztandardowim jãzëkù wëapartniô sã trzë główné ôrtë klãskaniów, chtërne w [[Òrtografiô|òrtografie]] zapisëje sã lëtrama: ''c'' (zãbòwi klãsk), ''q'' (zadąsłowi klãsk) ë ''x'' (bòczny klãsk)<ref name=":2">Doke, C. M., ''Textbook of Zulu Grammar'', University of the Witwatersrand Press, Johannesburg 1927</ref>. Zulu je tonalnym jãzëkã. Znaczenié słowa abò jegò gramaticznô fùnkcja mòże ùlegnąc zmianie w zanôleżnoce òd wiżawë tonu (rozróżniô sã wësoczé ë nisczé tonë), z jaczima wëmôwiô sã jegò [[Szlabiza|szlabizë]]. === Mòrfòlogiô ë jistnikòwé klasë === Zulu je [[Aglutinacjô|aglutinacyjnym]] jãzëkã. Do drëżenia słowów dodôwô sã wielné [[Prefiks|prefiksë]] ë [[Sufiks|sufiksë]], chtërne precyzëją czas, personã, przécznotã czë aspekt. Zamiast tradicyjnëch ôrtów ([[Chłopsczi ôrt|chłopsczégò]], [[Białgłowsczi ôrt|białgłowsczégò]] ë [[Dzecni ôrt|dzecnégò]]), zulu wëkòrzëstëje rozbùdowóny system 15 jistnikòwëch klasów<ref>Buell, L., ''Issues in Zulu Verbal Morphosyntax'', doktorsczi robòta, University of California, Los Angeles 2005.</ref>. Kòżdi [[jistnik]] przënôleżi do kònkretny klasë, co wëmùszô brëkòwanié pasownëch prefiksów, chtërne są z nima zgódné w cawnym zdanim. Jeżlë jistnik w zulu je pòdmiotã, wszëtczé òpisëjącé gò [[Znankòwnik|znankòwniczi]], [[Zamiono|zamiona]] ë [[Czasnik|czasniczi]] mùszą przëjic òdpòwiadający jegò klase prefiks w ramach systemù tpzw. kònkòrdancji (gramaticzny zgódnoscë)<ref name=":2" />. == Składnia == Szëk słowów w zdanim je tipù [[SVO]]. == System zapisënkù == Jãzëk zulu zapisywóny je przë pòmòcë łacyńsczégò alfabetu. Pierszé próbë ùsystematizowaniégò zapisënkù ë kòdifikacje jãzëka pòdjãlë w XIX wiekù chrzescëjańsczi misjonarze dzejający w Natalu. Główną personą béł [[John William Colenso]], chtëren ùsadzył pierszé didakticzné materiałë, w tim [[słowôrz]] ë [[Gramatika|gramatikã]]<ref>Guy, J., ''The Heretic: A Study of the Life of John William Colenso 1814–1883'', Ravan Press, Johannesburg 1983.</ref>. Pierszé fùlné dolmaczenié [[Bibliô|Biblie]] na jãzëk zulu ùkôzało sã w 1883 rokù<ref>Hermanson, E. A., ''A brief overview of the Zulu Bible translation'', „Acta Theologica”, 2002.</ref>. == Lëteratura == Pismienizna ë zuluskô lëteratura pòczãłë sã rozwijac na przełómanim XIX i XX wiekù. Pioniérą môlowégò ùtwórstwa béł [[John Langalibalele Dube]], załóżca pierszi gazétë w tim jãzëkù („Ilanga lase Natal” w 1903 r.) ë aùtór pierszégò [[Pòwiesc|rómana]] pt. ''Insila kashaka'' (Służnik Szaczi), wëdónégò w 1930 rokù<ref>Ntuli, D. B. Z., Swanepoel, C. F., ''Southern African Literature in African Languages: A Concise Historical Perspective'', Acacia Books, Pretoria 1993, s. 17-21.</ref>. Terô jãzëk mô bògatą lëteracką ë akademicką bazã, chtërna mô baro mòcną pòzycjã w pôłniowòafrikańsczi telewizje, mùzyce, radiowëch stacjach ë prase. == Spòdleczné zwrotë == ''Sawubona'' - Dobri dzéń! (do jedny personë) ''Sanibonani'' - Dobri dzéń! (do karna personów) ''Unjani?'' - Cëż je czëc? ''Ngiyaphila'' - Móm sã bëlno. ''Ngiyabonga'' - Dzãkùjã. ''Yebo'' - Jo. ''Cha'' - Nié. ''Sala kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chtërna òstaje) ''Hamba kahle'' - Do ùzdrzeniô (do personë, chtërna jidze) == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/zulu.htm Omniglot isiZulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [[ethnologue:zul/|Ethnologue: Zulu]] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://learn101.org/zulu.php Learn101: Zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://isizulu.net Słowôrz jãzëka zulu] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.){{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] r8z6izidwg8f4q8a4c2nl7t5exzn2vc 1 14938 223805 2026-11-06T15:04:58Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Diskùsëjô:Kaszëbsczi Himn]] do [[Diskùsëjô:Kaszëbsczi Marsz]]: "Kaszëbsczi Himn" je niedokładnym zéwiszczã i mòże łamac reglã neùtralnégò pòzdrzatkù 223805 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Diskùsëjô:Kaszëbsczi Marsz]] a13ciiq4q1ktd6l8pxvlp1fs6dhyc4l 11 14940 223814 2026-11-06T15:13:16Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Diskùsëjô Szablónë:Apartny artikel]] do [[Diskùsëjô Szablónë:Apartny articzel]]: za doradą nôleżnika RKJ "articzel" 223814 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Diskùsëjô Szablónë:Apartny articzel]] 7qffp66ytgrjbz0v1oshj1faz2bgssl 0 14941 223830 2026-11-06T15:33:32Z Terrus38 14026 to leno zôczątk artikla, mdze mùszôł gò rozwinąc 223830 wikitext text/x-wiki '''Himn Kaszëb''' – piesniô reprezentëjącô Kaszëbów i Kaszëbskã. Kaszëbi ni mają jednégò òficjalnégò himnu, a piesniów pretendëjącëch ò nen titel je czile. Nôczãscy pòdôwô sã, że himnã Kaszëb je [[Kaszëbsczi Marsz]] abò [[Zemia Rodnô]]. ==Kaszëbsczi Marsz== {{Apartny articzel|Kaszëbsczi Marsz}} ==Zemia Rodnô== {{Apartny articzel|Zemia Rodnô}} ==Kòntrowersje== Ùznanié ''[[Kaszëbsczi Marsz|Kaszëbsczégò Marszu]]'' za himn Kaszëb przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] spòwòdowało wielné kòntrowersje i kritikã, òsoblëwie, chòc nié blós, ze stronë strzodowiszcza [[Kaszëbskô Jednota|Kaszëbsczi Jednotë]]. To dało òpinie, że KPZ ni mô mandatu do decydowaniô za wszëtczich Kaszëbów ò jichnym himnie<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/11_wiadomosci/23382_zk-p-chce-uchwalic-hymn-kaszubski-nie-wszystkim-podoba-sie-wskazanie-jednej-piesni.html</ref>. Wskazéwóné bëłë téż wielné elementë w historie a zamkłoscë ''Kaszëbsczégò Marszu'', jaczé miałëbë gò diskwalifikòwac jakno himn Kaszëb<ref>https://gazetaswietojanska.org/polecane/czy-kaszubom-wolno-klamac/</ref>. Przëstójnicë decyzje KPZ argùmentowelë, że ''Kaszëbsczi Marsz'' béł ùżiwóny w charakterze himnu, do deklaracje swòji juwernotë, ju òd czile lat pò pòwstanim pòematu ''[[Ò Panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécë jachôł]]'', jaczégò fragmentã je ùsôdzk. Òkróm te, ju òb midzëwòjnowi cząd piesniô mia bëc partã repertuaru wnet wszëtczich kaszëbsczich spiéwarsczich stowôrów i, wëkònywónô na wnet wszëtczich kaszëbsczich ùroczëznach, traktowónô bëła za nôwôżniészą<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/hymny-kaszubskie/</ref>. ==Przëpisë== <references> ==Bùtnowé pòwrózczi {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] npartcgtzw4szjy6igb6j5bi6ubbatc 223831 223830 2026-11-06T15:37:11Z Terrus38 14026 223831 wikitext text/x-wiki '''Himn Kaszëb''' – piesniô reprezentëjącô Kaszëbów i Kaszëbskã. Kaszëbi ni mają jednégò òficjalnégò himnu, a piesniów pretendëjącëch ò nen titel je czile<ref name=":1" />. Nôczãscy pòdôwô sã, że himnã Kaszëb je [[Kaszëbsczi Marsz]] abò [[Zemia Rodnô]]. ==Kaszëbsczi Marsz== {{Apartny articzel|Kaszëbsczi Marsz}} ==Zemia Rodnô== {{Apartny articzel|Zemia Rodnô}} ==Kòntrowersje== Ùznanié ''[[Kaszëbsczi Marsz|Kaszëbsczégò Marszu]]'' za himn Kaszëb przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] spòwòdowało wielné kòntrowersje i kritikã, òsoblëwie, chòc nié blós, ze stronë strzodowiszcza [[Kaszëbskô Jednota|Kaszëbsczi Jednotë]]. To dało òpinie, że KPZ ni mô mandatu do decydowaniô za wszëtczich Kaszëbów ò jichnym himnie<ref>{{Cytuj starnã|url=https://expresskaszubski.pl/pl/11_wiadomosci/23382_zk-p-chce-uchwalic-hymn-kaszubski-nie-wszystkim-podoba-sie-wskazanie-jednej-piesni.html|titel=ZK-P chce uchwalić hymn kaszubski. Nie wszystkim podoba się wskazanie jednej pieśni|data=2017-01-18|aùtór=Wojciech Drewka|data przëstãpù=2026-11-06|òpùblikòwóny=Express Kaszubski|jãzëk=pl}}</ref>. Wskazéwóné bëłë téż wielné elementë w historie a zamkłoscë ''Kaszëbsczégò Marszu'', jaczé miałëbë gò diskwalifikòwac jakno himn Kaszëb<ref>{{Cytuj starnã|url=https://gazetaswietojanska.org/polecane/czy-kaszubom-wolno-klamac/|titel=Czy Kaszubom wolno kłamać?|data=2020-09-18|aùtór=Mateùsz Titës Meyer|òpùblikòwóny=Gazeta Świętojańska|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-11-06}}</ref>. Przëstójnicë decyzje KPZ argùmentowelë, że ''Kaszëbsczi Marsz'' béł ùżiwóny w charakterze himnu, do deklaracje swòji juwernotë, ju òd czile lat pò pòwstanim pòematu ''[[Ò Panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécë jachôł]]'', jaczégò fragmentã je ùsôdzk. Òkróm te, ju òb midzëwòjnowi cząd piesniô mia bëc partã repertuaru wnet wszëtczich kaszëbsczich spiéwarsczich stowôrów i, wëkònywónô na wnet wszëtczich kaszëbsczich ùroczëznach, traktowónô bëła za nôwôżniészą<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/hymny-kaszubskie/|titel=Hymny kaszubskie|òpùblikòwóny=Kaszubopedia|jãzëk=pl|aùtór=Witosława Frankowska|data przëstãpù=2026-11-06}}</ref>. ==Przëpisë== [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} rdnhp656ic01v64zl8q1qioascxljwj 223832 223831 2026-11-06T15:39:36Z Terrus38 14026 223832 wikitext text/x-wiki '''Himn Kaszëb''' – piesniô reprezentëjącô Kaszëbów i Kaszëbskã. Kaszëbi ni mają jednégò òficjalnégò himnu, a piesniów pretendëjącëch ò nen titel je czile<ref name=":1" />. Nôczãscy pòdôwô sã, że himnã Kaszëb je [[Kaszëbsczi Marsz]] abò [[Zemia Rodnô]]. ==Kaszëbsczi Marsz== [[Òbrôzk:O panu Czôrlińscim Hieronim Derdowski 1880.png|mały|246x246px|Òbkłôdka ''Ò panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécë jachôł'' z 1880, dze zamkłi je ''Kaszëbsczi Marsz'']] {{Apartny articzel|Kaszëbsczi Marsz}} ==Zemia Rodnô== {{Apartny articzel|Zemia Rodnô}} ==Kòntrowersje== Ùznanié ''[[Kaszëbsczi Marsz|Kaszëbsczégò Marszu]]'' za himn Kaszëb przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] spòwòdowało wielné kòntrowersje i kritikã, òsoblëwie, chòc nié blós, ze stronë strzodowiszcza [[Kaszëbskô Jednota|Kaszëbsczi Jednotë]]. To dało òpinie, że KPZ ni mô mandatu do decydowaniô za wszëtczich Kaszëbów ò jichnym himnie<ref>{{Cytuj starnã|url=https://expresskaszubski.pl/pl/11_wiadomosci/23382_zk-p-chce-uchwalic-hymn-kaszubski-nie-wszystkim-podoba-sie-wskazanie-jednej-piesni.html|titel=ZK-P chce uchwalić hymn kaszubski. Nie wszystkim podoba się wskazanie jednej pieśni|data=2017-01-18|aùtór=Wojciech Drewka|data przëstãpù=2026-11-06|òpùblikòwóny=Express Kaszubski|jãzëk=pl}}</ref>. Wskazéwóné bëłë téż wielné elementë w historie a zamkłoscë ''Kaszëbsczégò Marszu'', jaczé miałëbë gò diskwalifikòwac jakno himn Kaszëb<ref>{{Cytuj starnã|url=https://gazetaswietojanska.org/polecane/czy-kaszubom-wolno-klamac/|titel=Czy Kaszubom wolno kłamać?|data=2020-09-18|aùtór=Mateùsz Titës Meyer|òpùblikòwóny=Gazeta Świętojańska|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-11-06}}</ref>. Przëstójnicë decyzje KPZ argùmentowelë, że ''Kaszëbsczi Marsz'' béł ùżiwóny w charakterze himnu, do deklaracje swòji juwernotë, ju òd czile lat pò pòwstanim pòematu ''[[Ò Panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécë jachôł]]'', jaczégò fragmentã je ùsôdzk. Òkróm te, ju òb midzëwòjnowi cząd piesniô mia bëc partã repertuaru wnet wszëtczich kaszëbsczich spiéwarsczich stowôrów i, wëkònywónô na wnet wszëtczich kaszëbsczich ùroczëznach, traktowónô bëła za nôwôżniészą<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/hymny-kaszubskie/|titel=Hymny kaszubskie|òpùblikòwóny=Kaszubopedia|jãzëk=pl|aùtór=Witosława Frankowska|data przëstãpù=2026-11-06}}</ref>. ==Przëpisë== [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} g0nkw8gk5umabtlricupi2q9eb4ztw8 223834 223832 2026-11-06T15:43:41Z Terrus38 14026 223834 wikitext text/x-wiki '''Himn Kaszëb''' – [[piesniô]] reprezentëjącô [[Kaszëbi|Kaszëbów]] i [[Kaszëbskô|Kaszëbskã]]. Kaszëbi ni mają jednégò òficjalnégò [[Himn|himnu]], a piesniów pretendëjącëch ò nen titel je czile<ref name=":1" />. Nôczãscy pòdôwô sã, że himnã Kaszëb je [[Kaszëbsczi Marsz]] abò [[Zemia Rodnô]]. ==Kaszëbsczi Marsz== [[Òbrôzk:O panu Czôrlińscim Hieronim Derdowski 1880.png|mały|246x246px|Òbkłôdka ''Ò panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécë jachôł'' z 1880, dze zamkłi je ''Kaszëbsczi Marsz'']] {{Apartny articzel|Kaszëbsczi Marsz}} ==Zemia Rodnô== {{Apartny articzel|Zemia Rodnô}} ==Kòntrowersje== Ùznanié ''[[Kaszëbsczi Marsz|Kaszëbsczégò Marszu]]'' za himn Kaszëb przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] spòwòdowało wielné kòntrowersje i kritikã, òsoblëwie, chòc nié blós, ze stronë strzodowiszcza [[Kaszëbskô Jednota|Kaszëbsczi Jednotë]]. To dało òpinie, że KPZ ni mô mandatu do decydowaniô za wszëtczich Kaszëbów ò jichnym himnie<ref>{{Cytuj starnã|url=https://expresskaszubski.pl/pl/11_wiadomosci/23382_zk-p-chce-uchwalic-hymn-kaszubski-nie-wszystkim-podoba-sie-wskazanie-jednej-piesni.html|titel=ZK-P chce uchwalić hymn kaszubski. Nie wszystkim podoba się wskazanie jednej pieśni|data=2017-01-18|aùtór=Wojciech Drewka|data przëstãpù=2026-11-06|òpùblikòwóny=Express Kaszubski|jãzëk=pl}}</ref>. Wskazéwóné bëłë téż wielné elementë w historie a zamkłoscë ''Kaszëbsczégò Marszu'', jaczé miałëbë gò diskwalifikòwac jakno himn Kaszëb<ref>{{Cytuj starnã|url=https://gazetaswietojanska.org/polecane/czy-kaszubom-wolno-klamac/|titel=Czy Kaszubom wolno kłamać?|data=2020-09-18|aùtór=Mateùsz Titës Meyer|òpùblikòwóny=Gazeta Świętojańska|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-11-06}}</ref>. Przëstójnicë decyzje KPZ argùmentowelë, że ''Kaszëbsczi Marsz'' béł ùżiwóny w charakterze himnu, do deklaracje swòji juwernotë, ju òd czile lat pò pòwstanim pòematu ''[[Ò Panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécë jachôł]]'', jaczégò fragmentã je ùsôdzk. Òkróm te, ju òb midzëwòjnowi cząd piesniô mia bëc partã repertuaru wnet wszëtczich kaszëbsczich spiéwarsczich stowôrów i, wëkònywónô na wnet wszëtczich kaszëbsczich ùroczëznach, traktowónô bëła za nôwôżniészą<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/hymny-kaszubskie/|titel=Hymny kaszubskie|òpùblikòwóny=Kaszubopedia|jãzëk=pl|aùtór=Witosława Frankowska|data przëstãpù=2026-11-06}}</ref>. ==Przëpisë== [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Kòntrola}} qoep6z1kjnbzkp9wmne3eps3pkpta5z 14 14942 223838 2026-11-06T16:52:46Z Terrus38 14026 Przeczérowanié do [[Kategòrëjô:Humanisticzné nôùczi]] 223838 wikitext text/x-wiki #TAM [[Kategòrëjô:Humanisticzné nôùczi]] e50ewz7b285l0ngt7qs2zs4vrqdw3rx 14 14943 223844 2026-11-06T16:55:05Z Terrus38 14026 Utworzono pustą stronę 223844 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 223846 223844 2026-11-06T16:55:44Z Terrus38 14026 223846 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Artikle]] m3n4vdb7mqxuxb6swvi2mj9keeve2xe 0 14947 223880 2026-11-06T20:54:44Z Dzywòwidz 17628 Ùsôdzonô nowô starna "{{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], cze…" 223880 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczi pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òbòk 62 jinszëch jãzëków etnicznëch mniészoscë ë dominëjącégò hiszpańsczégò jãzëka|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ], téż aztecczi abò meksikańsczi jãzëk; nah. ''nāhuatlàtōlli,'' "prosti jãzëk") – jãzëk z familie ùto-aztecczi, ùżiwóny przez Indian Nahua, żëjącëch głównie w westrzódkòwim Meksykù. Je to nôczãscy ùżiwony drzónowi jãzëk w Mesykù. Pòsługùje sã nim dzysdnia òkòło 1,7 milióna personów. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałosce aztecczégò jimperium, jegò klasyczna zjinaczëna je pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmala cawny Mezoamerice. == Klasifikacjô ë geògraficzny syg == == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === === Kòlonialny cząd === == Gramatika ë fònologiô == == System zôpisu == == Cësk na jinszé jãzëczi == == Przëpisë == a8m0kjpz8m4xudewem87jig5tiivn5o 223881 223880 2026-11-06T20:55:42Z Dzywòwidz 17628 223881 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczi pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òbòk 62 jinszëch jãzëków etnicznëch mniészoscë ë dominëjącégò hiszpańsczégò jãzëka|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ], téż aztecczi abò meksikańsczi jãzëk; nah. ''nāhuatlàtōlli,'' "prosti jãzëk") – jãzëk z ùto-aztecczi familie, ùżiwóny przez Indian Nahua, żëjącëch głównie w westrzódkòwim Meksykù. Je to nôczãscy ùżiwony drzónowi jãzëk w Mesykù. Pòsługùje sã nim dzysdnia òkòło 1,7 milióna personów. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałosce aztecczégò jimperium, jegò klasyczna zjinaczëna je pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmala cawny Mezoamerice. == Klasifikacjô ë geògraficzny syg == == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === === Kòlonialny cząd === == Gramatika ë fònologiô == == System zôpisu == == Cësk na jinszé jãzëczi == == Przëpisë == 6ydv5jpgnf79q1pd597gjp0fxgwru82 223882 223881 2026-11-06T20:56:24Z Dzywòwidz 17628 223882 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczi pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òbòk 62 jinszëch jãzëków etnicznëch mniészoscë ë dominëjącégò hiszpańsczégò jãzëka|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ], téż ''aztecczi'' abò ''meksikańsczi jãzëk''; nah. ''nāhuatlàtōlli,'' "prosti jãzëk") – jãzëk z ùto-aztecczi familie, ùżiwóny przez Indian Nahua, żëjącëch głównie w westrzódkòwim Meksykù. Je to nôczãscy ùżiwony drzónowi jãzëk w Mesykù. Pòsługùje sã nim dzysdnia òkòło 1,7 milióna personów. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałosce aztecczégò jimperium, jegò klasyczna zjinaczëna je pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmala cawny Mezoamerice. == Klasifikacjô ë geògraficzny syg == == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === === Kòlonialny cząd === == Gramatika ë fònologiô == == System zôpisu == == Cësk na jinszé jãzëczi == == Przëpisë == gj8j2yi7y8m2vzog9ccr70a453u16uh 223883 223882 2026-11-06T20:59:56Z Dzywòwidz 17628 223883 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczi pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òbòk 62 jinszëch jãzëków [[Etnicznô mniészosc|etnicznëch mniészoscë]] ë dominëjącégò [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczégò jãzëka]]|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ], téż ''aztecczi'' abò ''meksikańsczi jãzëk''; nah. ''nāhuatlàtōlli,'' "prosti jãzëk") – jãzëk z ùto-aztecczi familie, ùżiwóny przez Indian Nahua, żëjącëch głównie w westrzódkòwim Meksykù. Je to nôczãscy ùżiwony drzónowi jãzëk w Mesykù. Pòsługùje sã nim dzysdnia òkòło 1,7 milióna personów. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałosce aztecczégò jimperium, jegò klasyczna zjinaczëna je pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmala cawny Mezoamerice. == Klasifikacjô ë geògraficzny syg == == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === === Kòlonialny cząd === == Gramatika ë fònologiô == == System zôpisu == == Cësk na jinszé jãzëczi == == Przëpisë == hq645qs3346ufns7pwwpmtgcpivoss7 223885 223883 2026-11-06T22:15:37Z Dzywòwidz 17628 223885 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczi pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òbòk 62 jinszëch jãzëków [[Etnicznô mniészosc|etnicznëch mniészoscë]] ë dominëjącégò [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczégò jãzëka]]|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ], téż ''aztecczi'' abò ''meksikańsczi jãzëk''; nah. ''nāhuatlàtōlli,'' "prosti jãzëk") – jãzëk z ùto-aztecczi familie, ùżiwóny przez Indian Nahua, żëjącëch głównie w westrzódkòwim Meksykù<ref name=":1">Eberhard, David M., Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (red.). ''Ethnologue: Languages of the World''. SIL International, 2023.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwony drzónowi jãzëk w Mesykù. Pòsługùje sã nim dzysdnia òkòło 1,7 milióna personów<ref name=":2">Instituto Nacional de Estadística y Geografía (INEGI). ''Población de 3 años y más hablante de lengua indígena''. Pòdôwczi z pòwszechnégò spisënkù z 2020 rokù.</ref>. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałosce aztecczégò jimperium, jegò klasyczna zjinaczëna je pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmala cawny Mezoamerice<ref name=":3">Suárez, Jorge A. ''The Mesoamerican Indian Languages''. Cambridge University Press, 1983, s. 149–150.</ref>. == Klasifikacjô ë geògraficzny syg == Nahuat; nôleżi do pôłniowi wietwi familie ùto-aztecczich jãzëków<ref name=":4">[4] Campbell, Lyle. ''American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America''. Oxford University Press, 1997, s. 133–137.</ref>. Je to dialektalno zróżnicowóny jãzëkòwi zespół, czãsto klasifikòwóny przez lingwistków jakò makrojãzëk, bò apartnosce midzë dielaktama bëwają tak wiôdżi, eż nie dôwają mòżnotë wzôjnegò zrozmieniégò jich brëkòwników<ref name=":1" />. Dzysdniowé dialektë nahuatl są ùżiwoné w rozproszonëch spòlëznach, przede wszëtczim na wiejsczich môlach westrzédnégò ë zawitrznégò Meksyku, w taczich stanach jak [[Puebla|Puebla,]] [[Veracruz]], [[Hidalgo]], [[San Luis Potosí]] ë [[Guerrero]]<ref name=":2" />. Są téż mnészé pòlëznë, jaczé nim gôdają w jinszich regionach Meksykù, le téż w Zjednónëch Stanach Americzi ë Salwadórze (dialekt pipil, czãsto ùznôwóny za òsóbny jãzëk)<ref>Campbell, Lyle. ''The Pipil Language of El Salvador''. Mouton Publishers, 1985, s. 2–5.</ref>. == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === Plemiona kôrbiącé jãzëkama z karna nahuatl je przëszłë do wstrzédnégò Maksykù z nordë, bòdôj z regionów dzysdniowëch pôłniowò-zôpadnëch Zjednónëch Stanów abò nordowégò Meksykù<ref name=":4" />. Òd òkòło VII wiekù n.e. ten jãzëk je pòczął dostôwac na znaczenim, stającë sã jãzëkã mòcnëch mezoamerikańsczich kùlturów, m.jin. Tolteków. W XIV wiekù, wëcmanim z pòwstanim Tenochtitlanu ë eskpansją aztecczégò jimperium. Wariant jãzëka znóny dzysô jakò klasyczny nahuatl stôł sã dominëjącym jãzëkã w hańdlu,diplomacjô ë administracjô na wiôldżi òbéńdze Mezoamericzi<ref name=":3" /> . === Kòlonialny cząd === Pò szpańsczim zarabczenim aztecczégò jimperium (1519-1521) nahuatl na pòkónie ùtrzëmôł swòjã pòzycjã. Katolëcczi misjónarze, taczi jak fancyszkanin Bernadino de Sahagún (aùtór m.jin. ''Florencczégò kòdeksu''), je naùczëlë sã tegò jãzëka, żebë skuteczni ewangelizowac môlowëch lëdzów<ref name=":5">Lockhart, James. ''The Nahuas After the Conquest: A Social and Cultural History of the Indians of Central Mexico, Sixteenth Through Eighteenth Centuries''. Stanford University Press, 1992, s. 330–335.</ref>. W tim czasu nahuatl je òstôł przëbëkòwóny do zapisënku łacyńsczim alfabétã. Przez cawny XVI ë XVII wiek pòwstôwô w nim bògatô lëteratura, w tim kroniczi, pòezjô, prawné dokumentë ë religijné tekstë<ref name=":6">Karttunen, Frances. ''Nahuatl Literacy''. W: "The Inca and Aztec States 1400–1800", Academic Press, 1982, s. 396–417.</ref>. W XVIII wiekù, pòd nacëskã dekretów szpańsczi kòrónë, jakô dãżëła do fùlnégò zeszpanizowaniô kòloniów, nahuatl pòczął bëc wëpiérony przez szpańsczi jãzëk<ref name=":6" />. Nen proces je przëspieszëł pò dobëcym przez Meksyk samòstójnoscë w XIX wiekù, czedé to promòwóno szpańsczi jãzëk jakò nôrzãdze bùdowaniô narodowi jednotë. == Gramatika ë fònologiô == Jãzëk nahuatl charakterizëje sã czilema ùnikalnyma tipòlogicznëmi ë fònologicznëmi znankama. * '''Pòlisintetizm ë aglutinacjô''': Nahuatl je pòlisinteticznym i mòc agluticyjnym jãzëkã<ref name=":7">[8] Launey, Michel. ''An Introduction to Classical Nahuatl''. Cambridge University Press, 2011, s. 15–20.</ref>. To znaczi, eż pòjedinzé słowa sã czãto baro dłudżé ë mògą pełnic funkcjã cawnych zdaniów. Słowòtwórstwi òpiérô sã na łączenim słownëch drëżeniów z wielnyma prefiksama ë sufiksama, z jaczic kòżdi niese jedno, òkresloné gramaticzné znaczenié (np. persóna, czas, lëczba, czerënk). * '''Felënk przëpôdków''': W procëmnoscë do jindoeùropejsczich jãzëków, nahuatl ni mô rozbùdowónégò systemù przepôdków (deklinacji). Łączbë midzë słowama są wërażóné za pòmòcą szëkù zdaniô ë afiksów dołączónëch do czasników ë jistników<ref name=":7" />. * '''Fònetika:''' nôbarżi charkteristicznym zwãkã dlô tegò jãzëka je głëchi bòczny dąsłowi afrikat, zapisywóny jakò ''tl'' (w transkripcje IPA [tɬ]). Nen zwãk czãsto wëstãpùje na kùńcu słów, òsoblëwie w klasycznym nahuatl<ref name=":8">Maca, J., & Wimmer, A. ''Dictionnaire de la langue nahuatl classique''. (Wstãp do fònologiczny analizë).</ref>. Nen jãzëk ni mô fònemicznëch zwãcznëch spółzwãków (taczich jak b, d, g) w swòjim pierwòtnym systemie. == System zapisënkù == Przed przëbëcym Eùropejczików Aztekòwie je brëkòwalë systemù zapisënkù, jaczi béł parłãczenim jideogramów ë piktograficznëch znaków z elementama fòneticznégò (logògraicznégò) pisma<ref>Boone, Elizabeth Hill. ''Stories in Red and Black: Pictorial Histories of the Aztecs and Mixtecs''. University of Texas Press, 2000, s. 28–31.</ref>. Nen system nie dôwôł mòżnotë dokładnégò zapisënkù dërchny mòwë, je służył barżi jakò mnemotechnicznô wspòmòga dlô ùstnégò przekôzu, ùżiwóné do zapisywanégò datów, mionów môlowòsców, genealogii ë pòdatkòwëch rechùnków. Pò kònkwisce szpańsczi zakònnicë są wprowadzëlr łacëńsczi alfabét<ref name=":5" />. Na skùtk wczasny òrtograficzni sztandarizacje òparti na szpańsczich wskôzach z XVI wiekù, zwãk [k] zapisywóno jakò ''c'' (przed a, o, u,) abò ''qu'' (przed e, i), zwãk [w] jakò ''hu'' abù ''uh'', a wspòmnióné [tɬ] jakò ''tl''. Terô trwają próbë ùjednoliceniégò ë mòdernizacje òrtografii, równak dali je czile kònkurëjącëch ze sobą systemów zapisënkù<ref name=":8" />. == Cësk na jinszé jãzëczi == Na skùtk kintaków wczesnëch kòlonizatorów z tutészima lëdzama Mezoamericzi, jãzëk nahuatl miôł wiôldżi cësk na wzbògacenié leksyczi szpańsczégò jãzëka, a za jegò òbmaństwã - wielu jinszich jãzëkó na swiece, w tim kaszëbsczégò<ref>Haspelmath, Martin, & Tadmor, Uri (red.). ''Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook''. Walter de Gruyter, 2009.</ref>. Do nôpòwszechnészich aztekizmów nôlézą miona lokalny florë, faunë ë jôdë. Wikszosc tëch słów w klasycznym nahuatl kùńczëła sã na ''-tl''<ref>Karttunen, Frances. ''An Analytical Dictionary of Nahuatl''. University of Texas Press, 1983.</ref>: * Szokòlôda - ''xocolātl'' * Tomata - ''tomatl'' * Awòkado - ''āhuacatl'' * Kòjot / kùjot - ''coyōtl'' * Kakaò - ''cacahuatl'' * Chili - ''chīlli'' * Meksyk - òd miona stolëcë Azteków (Mēxihco) ë miona plemienia (Mēxihcah) * Òcelot - ''ocēlōtl'' * Aksolotl - ''āxōlōtl'' == Przëpisë == <references /> ixv40zj8mvzh9nz8b5s8t02mfcq0zb5 223886 223885 2026-11-06T22:20:37Z Dzywòwidz 17628 223886 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczi pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òbòk 62 jinszëch jãzëków [[Etnicznô mniészosc|etnicznëch mniészoscë]] ë dominëjącégò [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczégò jãzëka]]|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ], téż ''aztecczi'' abò ''meksikańsczi jãzëk''; nah. ''nāhuatlàtōlli,'' "prosti jãzëk") – jãzëk z ùto-aztecczi familie, ùżiwóny przez Indian Nahua, żëjącëch głównie w westrzódkòwim Meksykù<ref name=":1">Eberhard, David M., Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (red.). ''Ethnologue: Languages of the World''. SIL International, 2023.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwony drzónowi jãzëk w Mesykù. Pòsługùje sã nim dzysdnia òkòło 1,7 milióna personów<ref name=":2">Instituto Nacional de Estadística y Geografía (INEGI). ''Población de 3 años y más hablante de lengua indígena''. Pòdôwczi z pòwszechnégò spisënkù z 2020 rokù.</ref>. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałosce aztecczégò jimperium, jegò klasyczna zjinaczëna je pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmala cawny Mezoamerice<ref name=":3">Suárez, Jorge A. ''The Mesoamerican Indian Languages''. Cambridge University Press, 1983, s. 149–150.</ref>. == Klasifikacjô ë geògraficzny syg == Nahuat; nôleżi do pôłniowi wietwi familie ùto-aztecczich jãzëków<ref name=":4">[4] Campbell, Lyle. ''American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America''. Oxford University Press, 1997, s. 133–137.</ref>. Je to dialektalno zróżnicowóny jãzëkòwi zespół, czãsto klasifikòwóny przez lingwistków jakò makrojãzëk, bò apartnosce midzë dielaktama bëwają tak wiôdżi, eż nie dôwają mòżnotë wzôjnegò zrozmieniégò jich brëkòwników<ref name=":1" />. Dzysdniowé dialektë nahuatl są ùżiwoné w rozproszonëch spòlëznach, przede wszëtczim na wiejsczich môlach westrzédnégò ë zawitrznégò Meksyku, w taczich stanach jak [[Puebla|Puebla,]] [[Veracruz]], [[Hidalgo]], [[San Luis Potosí]] ë [[Guerrero]]<ref name=":2" />. Są téż mnészé pòlëznë, jaczé nim gôdają w jinszich regionach Meksykù, le téż w Zjednónëch Stanach Americzi ë Salwadórze (dialekt pipil, czãsto ùznôwóny za òsóbny jãzëk)<ref>Campbell, Lyle. ''The Pipil Language of El Salvador''. Mouton Publishers, 1985, s. 2–5.</ref>. == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === Plemiona kôrbiącé jãzëkama z karna nahuatl je przëszłë do wstrzédnégò Maksykù z nordë, bòdôj z regionów dzysdniowëch pôłniowò-zôpadnëch Zjednónëch Stanów abò nordowégò Meksykù<ref name=":4" />. Òd òkòło VII wiekù n.e. ten jãzëk je pòczął dostôwac na znaczenim, stającë sã jãzëkã mòcnëch mezoamerikańsczich kùlturów, m.jin. Tolteków. W XIV wiekù, wëcmanim z pòwstanim Tenochtitlanu ë eskpansją aztecczégò jimperium. Wariant jãzëka znóny dzysô jakò klasyczny nahuatl stôł sã dominëjącym jãzëkã w hańdlu,diplomacjô ë administracjô na wiôldżi òbéńdze Mezoamericzi<ref name=":3" /> . === Kòlonialny cząd === Pò szpańsczim zarabczenim aztecczégò jimperium (1519-1521) nahuatl na pòkónie ùtrzëmôł swòjã pòzycjã. Katolëcczi misjónarze, taczi jak fancyszkanin Bernadino de Sahagún (aùtór m.jin. ''Florencczégò kòdeksu''), je naùczëlë sã tegò jãzëka, żebë skuteczni ewangelizowac môlowëch lëdzów<ref name=":5">Lockhart, James. ''The Nahuas After the Conquest: A Social and Cultural History of the Indians of Central Mexico, Sixteenth Through Eighteenth Centuries''. Stanford University Press, 1992, s. 330–335.</ref>. W tim czasu nahuatl je òstôł przëbëkòwóny do zapisënku łacyńsczim alfabétã. Przez cawny XVI ë XVII wiek pòwstôwô w nim bògatô lëteratura, w tim kroniczi, pòezjô, prawné dokumentë ë religijné tekstë<ref name=":6">Karttunen, Frances. ''Nahuatl Literacy''. W: "The Inca and Aztec States 1400–1800", Academic Press, 1982, s. 396–417.</ref>. W XVIII wiekù, pòd nacëskã dekretów szpańsczi kòrónë, jakô dãżëła do fùlnégò zeszpanizowaniô kòloniów, nahuatl pòczął bëc wëpiérony przez szpańsczi jãzëk<ref name=":6" />. Nen proces je przëspieszëł pò dobëcym przez Meksyk samòstójnoscë w XIX wiekù, czedé to promòwóno szpańsczi jãzëk jakò nôrzãdze bùdowaniô narodowi jednotë. == Gramatika ë fònologiô == Jãzëk nahuatl charakterizëje sã czilema ùnikalnyma tipòlogicznëmi ë fònologicznëmi znankama. * '''Pòlisintetizm ë aglutinacjô''': Nahuatl je pòlisinteticznym i mòc agluticyjnym jãzëkã<ref name=":7">[8] Launey, Michel. ''An Introduction to Classical Nahuatl''. Cambridge University Press, 2011, s. 15–20.</ref>. To znaczi, eż pòjedinzé słowa sã czãto baro dłudżé ë mògą pełnic funkcjã cawnych zdaniów. Słowòtwórstwi òpiérô sã na łączenim słownëch drëżeniów z wielnyma prefiksama ë sufiksama, z jaczic kòżdi niese jedno, òkresloné gramaticzné znaczenié (np. persóna, czas, lëczba, czerënk). * '''Felënk przëpôdków''': W procëmnoscë do jindoeùropejsczich jãzëków, nahuatl ni mô rozbùdowónégò systemù przepôdków (deklinacji). Łączbë midzë słowama są wërażóné za pòmòcą szëkù zdaniô ë afiksów dołączónëch do czasników ë jistników<ref name=":7" />. * '''Fònetika:''' nôbarżi charkteristicznym zwãkã dlô tegò jãzëka je głëchi bòczny dąsłowi afrikat, zapisywóny jakò ''tl'' (w transkripcje IPA [tɬ]). Nen zwãk czãsto wëstãpùje na kùńcu słów, òsoblëwie w klasycznym nahuatl<ref name=":8">Maca, J., & Wimmer, A. ''Dictionnaire de la langue nahuatl classique''. (Wstãp do fònologiczny analizë).</ref>. Nen jãzëk ni mô fònemicznëch zwãcznëch spółzwãków (taczich jak b, d, g) w swòjim pierwòtnym systemie. == System zapisënkù == Przed przëbëcym Eùropejczików Aztekòwie je brëkòwalë systemù zapisënkù, jaczi béł parłãczenim jideogramów ë piktograficznëch znaków z elementama fòneticznégò (logògraicznégò) pisma<ref>Boone, Elizabeth Hill. ''Stories in Red and Black: Pictorial Histories of the Aztecs and Mixtecs''. University of Texas Press, 2000, s. 28–31.</ref>. Nen system nie dôwôł mòżnotë dokładnégò zapisënkù dërchny mòwë, je służył barżi jakò mnemotechnicznô wspòmòga dlô ùstnégò przekôzu, ùżiwóné do zapisywanégò datów, mionów môlowòsców, genealogii ë pòdatkòwëch rechùnków. Pò kònkwisce szpańsczi zakònnicë są wprowadzëlr łacëńsczi alfabét<ref name=":5" />. Na skùtk wczasny òrtograficzni sztandarizacje òparti na szpańsczich wskôzach z XVI wiekù, zwãk [k] zapisywóno jakò ''c'' (przed a, o, u,) abò ''qu'' (przed e, i), zwãk [w] jakò ''hu'' abù ''uh'', a wspòmnióné [tɬ] jakò ''tl''. Terô trwają próbë ùjednoliceniégò ë mòdernizacje òrtografii, równak dali je czile kònkurëjącëch ze sobą systemów zapisënkù<ref name=":8" />. == Cësk na jinszé jãzëczi == Na skùtk kintaków wczesnëch kòlonizatorów z tutészima lëdzama Mezoamericzi, jãzëk nahuatl miôł wiôldżi cësk na wzbògacenié leksyczi szpańsczégò jãzëka, a za jegò òbmaństwã - wielu jinszich jãzëkó na swiece, w tim kaszëbsczégò<ref>Haspelmath, Martin, & Tadmor, Uri (red.). ''Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook''. Walter de Gruyter, 2009.</ref>. Do nôpòwszechnészich aztekizmów nôlézą miona lokalny florë, faunë ë jôdë. Wikszosc tëch słów w klasycznym nahuatl kùńczëła sã na ''-tl''<ref>Karttunen, Frances. ''An Analytical Dictionary of Nahuatl''. University of Texas Press, 1983.</ref>: * Szokòlôda - ''xocolātl'' * Tomata - ''tomatl'' * Awòkado - ''āhuacatl'' * Kòjot / kùjot - ''coyōtl'' * Kakaò - ''cacahuatl'' * Chili - ''chīlli'' * Meksyk - òd miona stolëcë Azteków (Mēxihco) ë miona plemienia (Mēxihcah) * Òcelot - ''ocēlōtl'' * Aksolotl - ''āxōlōtl'' == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/nahuatl.htm Omniglot: Nahutl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://www.ethnologue.com/subgroup/3952/ Ethnologue: Nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.thinkific.com Ònline kùrs jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.wired-humanities.org Słowôrz jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) 67nq8ah9oqzs1p3pkdb4y7zms47uhkq 223887 223886 2026-11-06T22:28:03Z Dzywòwidz 17628 223887 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczi pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òbòk 62 jinszëch jãzëków [[Etnicznô mniészosc|etnicznëch mniészoscë]] ë dominëjącégò [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczégò jãzëka]]|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ], téż ''aztecczi'' abò ''meksikańsczi jãzëk''; nah. ''nāhuatlàtōlli,'' "prosti jãzëk") – jãzëk z ùto-aztecczi familie, ùżiwóny przez Indian Nahua, żëjącëch głównie w westrzódkòwim Meksykù<ref name=":1">Eberhard, David M., Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (red.). ''Ethnologue: Languages of the World''. SIL International, 2023.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny drzónowi jãzëk w Mesykù. Pòsługùje sã nim dzysdnia òkòło 1,7 milióna personów<ref name=":2">Instituto Nacional de Estadística y Geografía (INEGI). ''Población de 3 años y más hablante de lengua indígena''. Pòdôwczi z pòwszechnégò spisënkù z 2020 rokù.</ref>. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałosce aztecczégò jimperium, jegò klasyczna zjinaczëna je pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmala cawny Mezoamerice<ref name=":3">Suárez, Jorge A. ''The Mesoamerican Indian Languages''. Cambridge University Press, 1983, s. 149–150.</ref>. == Klasifikacjô ë geògraficzny syg == Nahuat; nôleżi do pôłniowi wietwi familie ùto-aztecczich jãzëków<ref name=":4">[4] Campbell, Lyle. ''American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America''. Oxford University Press, 1997, s. 133–137.</ref>. Je to dialektalno zróżnicowóny jãzëkòwi zespół, czãsto klasifikòwóny przez lingwistków jakò makrojãzëk, bò apartnosce midzë dielaktama bëwają tak wiôdżi, eż nie dôwają mòżnotë wzôjnegò zrozmieniégò jich brëkòwników<ref name=":1" />. Dzysdniowé dialektë nahuatl są ùżiwoné w rozproszonëch spòlëznach, przede wszëtczim na wiejsczich môlach westrzédnégò ë zawitrznégò Meksyku, w taczich stanach jak [[Puebla|Puebla,]] [[Veracruz]], [[Hidalgo]], [[San Luis Potosí]] ë [[Guerrero]]<ref name=":2" />. Są téż mnészé pòlëznë, jaczé nim gôdają w jinszich regionach Meksykù, le téż w Zjednónëch Stanach Americzi ë Salwadórze (dialekt pipil, czãsto ùznôwóny za òsóbny jãzëk)<ref>Campbell, Lyle. ''The Pipil Language of El Salvador''. Mouton Publishers, 1985, s. 2–5.</ref>. == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === Plemiona kôrbiącé jãzëkama z karna nahuatl je przëszłë do wstrzédnégò Maksykù z nordë, bòdôj z regionów dzysdniowëch pôłniowò-zôpadnëch Zjednónëch Stanów abò nordowégò Meksykù<ref name=":4" />. Òd òkòło VII wiekù n.e. ten jãzëk je pòczął dostôwac na znaczenim, stającë sã jãzëkã mòcnëch mezoamerikańsczich kùlturów, m.jin. Tolteków. W XIV wiekù, wëcmanim z pòwstanim Tenochtitlanu ë eskpansją aztecczégò jimperium. Wariant jãzëka znóny dzysô jakò klasyczny nahuatl stôł sã dominëjącym jãzëkã w hańdlu,diplomacjô ë administracjô na wiôldżi òbéńdze Mezoamericzi<ref name=":3" /> . === Kòlonialny cząd === Pò szpańsczim zarabczenim aztecczégò jimperium (1519-1521) nahuatl na pòkónie ùtrzëmôł swòjã pòzycjã. Katolëcczi misjónarze, taczi jak fancyszkanin Bernadino de Sahagún (aùtór m.jin. ''Florencczégò kòdeksu''), je naùczëlë sã tegò jãzëka, żebë skuteczni ewangelizowac môlowëch lëdzów<ref name=":5">Lockhart, James. ''The Nahuas After the Conquest: A Social and Cultural History of the Indians of Central Mexico, Sixteenth Through Eighteenth Centuries''. Stanford University Press, 1992, s. 330–335.</ref>. W tim czasu nahuatl je òstôł przëbëkòwóny do zapisënku łacyńsczim alfabétã. Przez cawny XVI ë XVII wiek pòwstôwô w nim bògatô lëteratura, w tim kroniczi, pòezjô, prawné dokumentë ë religijné tekstë<ref name=":6">Karttunen, Frances. ''Nahuatl Literacy''. W: "The Inca and Aztec States 1400–1800", Academic Press, 1982, s. 396–417.</ref>. W XVIII wiekù, pòd nacëskã dekretów szpańsczi kòrónë, jakô dãżëła do fùlnégò zeszpanizowaniô kòloniów, nahuatl pòczął bëc wëpiérony przez szpańsczi jãzëk<ref name=":6" />. Nen proces je przëspieszëł pò dobëcym przez Meksyk samòstójnoscë w XIX wiekù, czedé to promòwóno szpańsczi jãzëk jakò nôrzãdze bùdowaniô narodowi jednotë. == Gramatika ë fònologiô == Jãzëk nahuatl charakterizëje sã czilema ùnikalnyma tipòlogicznëmi ë fònologicznëmi znankama. * '''Pòlisintetizm ë aglutinacjô''': Nahuatl je pòlisinteticznym i mòc agluticyjnym jãzëkã<ref name=":7">[8] Launey, Michel. ''An Introduction to Classical Nahuatl''. Cambridge University Press, 2011, s. 15–20.</ref>. To znaczi, eż pòjedinzé słowa sã czãto baro dłudżé ë mògą pełnic funkcjã cawnych zdaniów. Słowòtwórstwi òpiérô sã na łączenim słownëch drëżeniów z wielnyma prefiksama ë sufiksama, z jaczic kòżdi niese jedno, òkresloné gramaticzné znaczenié (np. persóna, czas, lëczba, czerënk). * '''Felënk przëpôdków''': W procëmnoscë do jindoeùropejsczich jãzëków, nahuatl ni mô rozbùdowónégò systemù przepôdków (deklinacji). Łączbë midzë słowama są wërażóné za pòmòcą szëkù zdaniô ë afiksów dołączónëch do czasników ë jistników<ref name=":7" />. * '''Fònetika:''' nôbarżi charkteristicznym zwãkã dlô tegò jãzëka je głëchi bòczny dąsłowi afrikat, zapisywóny jakò ''tl'' (w transkripcje IPA [tɬ]). Nen zwãk czãsto wëstãpùje na kùńcu słów, òsoblëwie w klasycznym nahuatl<ref name=":8">Maca, J., & Wimmer, A. ''Dictionnaire de la langue nahuatl classique''. (Wstãp do fònologiczny analizë).</ref>. Nen jãzëk ni mô fònemicznëch zwãcznëch spółzwãków (taczich jak b, d, g) w swòjim pierwòtnym systemie. == System zapisënkù == Przed przëbëcym Eùropejczików Aztekòwie je brëkòwalë systemù zapisënkù, jaczi béł parłãczenim jideogramów ë piktograficznëch znaków z elementama fòneticznégò (logògraicznégò) pisma<ref>Boone, Elizabeth Hill. ''Stories in Red and Black: Pictorial Histories of the Aztecs and Mixtecs''. University of Texas Press, 2000, s. 28–31.</ref>. Nen system nie dôwôł mòżnotë dokładnégò zapisënkù dërchny mòwë, je służył barżi jakò mnemotechnicznô wspòmòga dlô ùstnégò przekôzu, ùżiwóné do zapisywanégò datów, mionów môlowòsców, genealogii ë pòdatkòwëch rechùnków. Pò kònkwisce szpańsczi zakònnicë są wprowadzëlr łacëńsczi alfabét<ref name=":5" />. Na skùtk wczasny òrtograficzni sztandarizacje òparti na szpańsczich wskôzach z XVI wiekù, zwãk [k] zapisywóno jakò ''c'' (przed a, o, u,) abò ''qu'' (przed e, i), zwãk [w] jakò ''hu'' abù ''uh'', a wspòmnióné [tɬ] jakò ''tl''. Terô trwają próbë ùjednoliceniégò ë mòdernizacje òrtografii, równak dali je czile kònkurëjącëch ze sobą systemów zapisënkù<ref name=":8" />. == Cësk na jinszé jãzëczi == Na skùtk kintaków wczesnëch kòlonizatorów z tutészima lëdzama Mezoamericzi, jãzëk nahuatl miôł wiôldżi cësk na wzbògacenié leksyczi szpańsczégò jãzëka, a za jegò òbmaństwã - wielu jinszich jãzëkó na swiece, w tim kaszëbsczégò<ref>Haspelmath, Martin, & Tadmor, Uri (red.). ''Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook''. Walter de Gruyter, 2009.</ref>. Do nôpòwszechnészich aztekizmów nôlézą miona lokalny florë, faunë ë jôdë. Wikszosc tëch słów w klasycznym nahuatl kùńczëła sã na ''-tl''<ref>Karttunen, Frances. ''An Analytical Dictionary of Nahuatl''. University of Texas Press, 1983.</ref>: * Szokòlôda - ''xocolātl'' * Tomata - ''tomatl'' * Awòkado - ''āhuacatl'' * Kòjot / kùjot - ''coyōtl'' * Kakaò - ''cacahuatl'' * Chili - ''chīlli'' * Meksyk - òd miona stolëcë Azteków (Mēxihco) ë miona plemienia (Mēxihcah) * Òcelot - ''ocēlōtl'' * Aksolotl - ''āxōlōtl'' == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/nahuatl.htm Omniglot: Nahutl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://www.ethnologue.com/subgroup/3952/ Ethnologue: Nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.thinkific.com Ònline kùrs jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.wired-humanities.org Słowôrz jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) aj9ep2xix10cgkmd1aafjm9d5gm48g7 223888 223887 2026-11-06T22:29:34Z Dzywòwidz 17628 /* Cësk na jinszé jãzëczi */ 223888 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczi pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òbòk 62 jinszëch jãzëków [[Etnicznô mniészosc|etnicznëch mniészoscë]] ë dominëjącégò [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczégò jãzëka]]|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ], téż ''aztecczi'' abò ''meksikańsczi jãzëk''; nah. ''nāhuatlàtōlli,'' "prosti jãzëk") – jãzëk z ùto-aztecczi familie, ùżiwóny przez Indian Nahua, żëjącëch głównie w westrzódkòwim Meksykù<ref name=":1">Eberhard, David M., Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (red.). ''Ethnologue: Languages of the World''. SIL International, 2023.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny drzónowi jãzëk w Mesykù. Pòsługùje sã nim dzysdnia òkòło 1,7 milióna personów<ref name=":2">Instituto Nacional de Estadística y Geografía (INEGI). ''Población de 3 años y más hablante de lengua indígena''. Pòdôwczi z pòwszechnégò spisënkù z 2020 rokù.</ref>. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałosce aztecczégò jimperium, jegò klasyczna zjinaczëna je pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmala cawny Mezoamerice<ref name=":3">Suárez, Jorge A. ''The Mesoamerican Indian Languages''. Cambridge University Press, 1983, s. 149–150.</ref>. == Klasifikacjô ë geògraficzny syg == Nahuat; nôleżi do pôłniowi wietwi familie ùto-aztecczich jãzëków<ref name=":4">[4] Campbell, Lyle. ''American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America''. Oxford University Press, 1997, s. 133–137.</ref>. Je to dialektalno zróżnicowóny jãzëkòwi zespół, czãsto klasifikòwóny przez lingwistków jakò makrojãzëk, bò apartnosce midzë dielaktama bëwają tak wiôdżi, eż nie dôwają mòżnotë wzôjnegò zrozmieniégò jich brëkòwników<ref name=":1" />. Dzysdniowé dialektë nahuatl są ùżiwoné w rozproszonëch spòlëznach, przede wszëtczim na wiejsczich môlach westrzédnégò ë zawitrznégò Meksyku, w taczich stanach jak [[Puebla|Puebla,]] [[Veracruz]], [[Hidalgo]], [[San Luis Potosí]] ë [[Guerrero]]<ref name=":2" />. Są téż mnészé pòlëznë, jaczé nim gôdają w jinszich regionach Meksykù, le téż w Zjednónëch Stanach Americzi ë Salwadórze (dialekt pipil, czãsto ùznôwóny za òsóbny jãzëk)<ref>Campbell, Lyle. ''The Pipil Language of El Salvador''. Mouton Publishers, 1985, s. 2–5.</ref>. == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === Plemiona kôrbiącé jãzëkama z karna nahuatl je przëszłë do wstrzédnégò Maksykù z nordë, bòdôj z regionów dzysdniowëch pôłniowò-zôpadnëch Zjednónëch Stanów abò nordowégò Meksykù<ref name=":4" />. Òd òkòło VII wiekù n.e. ten jãzëk je pòczął dostôwac na znaczenim, stającë sã jãzëkã mòcnëch mezoamerikańsczich kùlturów, m.jin. Tolteków. W XIV wiekù, wëcmanim z pòwstanim Tenochtitlanu ë eskpansją aztecczégò jimperium. Wariant jãzëka znóny dzysô jakò klasyczny nahuatl stôł sã dominëjącym jãzëkã w hańdlu,diplomacjô ë administracjô na wiôldżi òbéńdze Mezoamericzi<ref name=":3" /> . === Kòlonialny cząd === Pò szpańsczim zarabczenim aztecczégò jimperium (1519-1521) nahuatl na pòkónie ùtrzëmôł swòjã pòzycjã. Katolëcczi misjónarze, taczi jak fancyszkanin Bernadino de Sahagún (aùtór m.jin. ''Florencczégò kòdeksu''), je naùczëlë sã tegò jãzëka, żebë skuteczni ewangelizowac môlowëch lëdzów<ref name=":5">Lockhart, James. ''The Nahuas After the Conquest: A Social and Cultural History of the Indians of Central Mexico, Sixteenth Through Eighteenth Centuries''. Stanford University Press, 1992, s. 330–335.</ref>. W tim czasu nahuatl je òstôł przëbëkòwóny do zapisënku łacyńsczim alfabétã. Przez cawny XVI ë XVII wiek pòwstôwô w nim bògatô lëteratura, w tim kroniczi, pòezjô, prawné dokumentë ë religijné tekstë<ref name=":6">Karttunen, Frances. ''Nahuatl Literacy''. W: "The Inca and Aztec States 1400–1800", Academic Press, 1982, s. 396–417.</ref>. W XVIII wiekù, pòd nacëskã dekretów szpańsczi kòrónë, jakô dãżëła do fùlnégò zeszpanizowaniô kòloniów, nahuatl pòczął bëc wëpiérony przez szpańsczi jãzëk<ref name=":6" />. Nen proces je przëspieszëł pò dobëcym przez Meksyk samòstójnoscë w XIX wiekù, czedé to promòwóno szpańsczi jãzëk jakò nôrzãdze bùdowaniô narodowi jednotë. == Gramatika ë fònologiô == Jãzëk nahuatl charakterizëje sã czilema ùnikalnyma tipòlogicznëmi ë fònologicznëmi znankama. * '''Pòlisintetizm ë aglutinacjô''': Nahuatl je pòlisinteticznym i mòc agluticyjnym jãzëkã<ref name=":7">[8] Launey, Michel. ''An Introduction to Classical Nahuatl''. Cambridge University Press, 2011, s. 15–20.</ref>. To znaczi, eż pòjedinzé słowa sã czãto baro dłudżé ë mògą pełnic funkcjã cawnych zdaniów. Słowòtwórstwi òpiérô sã na łączenim słownëch drëżeniów z wielnyma prefiksama ë sufiksama, z jaczic kòżdi niese jedno, òkresloné gramaticzné znaczenié (np. persóna, czas, lëczba, czerënk). * '''Felënk przëpôdków''': W procëmnoscë do jindoeùropejsczich jãzëków, nahuatl ni mô rozbùdowónégò systemù przepôdków (deklinacji). Łączbë midzë słowama są wërażóné za pòmòcą szëkù zdaniô ë afiksów dołączónëch do czasników ë jistników<ref name=":7" />. * '''Fònetika:''' nôbarżi charkteristicznym zwãkã dlô tegò jãzëka je głëchi bòczny dąsłowi afrikat, zapisywóny jakò ''tl'' (w transkripcje IPA [tɬ]). Nen zwãk czãsto wëstãpùje na kùńcu słów, òsoblëwie w klasycznym nahuatl<ref name=":8">Maca, J., & Wimmer, A. ''Dictionnaire de la langue nahuatl classique''. (Wstãp do fònologiczny analizë).</ref>. Nen jãzëk ni mô fònemicznëch zwãcznëch spółzwãków (taczich jak b, d, g) w swòjim pierwòtnym systemie. == System zapisënkù == Przed przëbëcym Eùropejczików Aztekòwie je brëkòwalë systemù zapisënkù, jaczi béł parłãczenim jideogramów ë piktograficznëch znaków z elementama fòneticznégò (logògraicznégò) pisma<ref>Boone, Elizabeth Hill. ''Stories in Red and Black: Pictorial Histories of the Aztecs and Mixtecs''. University of Texas Press, 2000, s. 28–31.</ref>. Nen system nie dôwôł mòżnotë dokładnégò zapisënkù dërchny mòwë, je służył barżi jakò mnemotechnicznô wspòmòga dlô ùstnégò przekôzu, ùżiwóné do zapisywanégò datów, mionów môlowòsców, genealogii ë pòdatkòwëch rechùnków. Pò kònkwisce szpańsczi zakònnicë są wprowadzëlr łacëńsczi alfabét<ref name=":5" />. Na skùtk wczasny òrtograficzni sztandarizacje òparti na szpańsczich wskôzach z XVI wiekù, zwãk [k] zapisywóno jakò ''c'' (przed a, o, u,) abò ''qu'' (przed e, i), zwãk [w] jakò ''hu'' abù ''uh'', a wspòmnióné [tɬ] jakò ''tl''. Terô trwają próbë ùjednoliceniégò ë mòdernizacje òrtografii, równak dali je czile kònkurëjącëch ze sobą systemów zapisënkù<ref name=":8" />. == Cësk na jinszé jãzëczi == Na skùtk kintaków wczesnëch kòlonizatorów z tutészima lëdzama Mezoamericzi, jãzëk nahuatl miôł wiôldżi cësk na wzbògacenié leksyczi szpańsczégò jãzëka, a za jegò òbmaństwã - wielu jinszich jãzëkó na swiece, w tim kaszëbsczégò<ref>Haspelmath, Martin, & Tadmor, Uri (red.). ''Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook''. Walter de Gruyter, 2009.</ref>. Do nôpòwszechnészich aztekizmów nôleżą miona lokalny florë, faunë ë jôdë. Wikszosc tëch słów w klasycznym nahuatl kùńczëła sã na ''-tl''<ref>Karttunen, Frances. ''An Analytical Dictionary of Nahuatl''. University of Texas Press, 1983.</ref>: * Szokòlôda - ''xocolātl'' * Tomata - ''tomatl'' * Awòkado - ''āhuacatl'' * Kòjot / kùjot - ''coyōtl'' * Kakaò - ''cacahuatl'' * Chili - ''chīlli'' * Meksyk - òd miona stolëcë Azteków (Mēxihco) ë miona plemienia (Mēxihcah) * Òcelot - ''ocēlōtl'' * Aksolotl - ''āxōlōtl'' == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/nahuatl.htm Omniglot: Nahutl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://www.ethnologue.com/subgroup/3952/ Ethnologue: Nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.thinkific.com Ònline kùrs jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.wired-humanities.org Słowôrz jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) itnio5v59mjorvi1trkvr8zltrkndk7 223892 223888 2026-11-06T23:27:24Z Dzywòwidz 17628 /* System zapisënkù */ 223892 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczi pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òbòk 62 jinszëch jãzëków [[Etnicznô mniészosc|etnicznëch mniészoscë]] ë dominëjącégò [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczégò jãzëka]]|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ], téż ''aztecczi'' abò ''meksikańsczi jãzëk''; nah. ''nāhuatlàtōlli,'' "prosti jãzëk") – jãzëk z ùto-aztecczi familie, ùżiwóny przez Indian Nahua, żëjącëch głównie w westrzódkòwim Meksykù<ref name=":1">Eberhard, David M., Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (red.). ''Ethnologue: Languages of the World''. SIL International, 2023.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny drzónowi jãzëk w Mesykù. Pòsługùje sã nim dzysdnia òkòło 1,7 milióna personów<ref name=":2">Instituto Nacional de Estadística y Geografía (INEGI). ''Población de 3 años y más hablante de lengua indígena''. Pòdôwczi z pòwszechnégò spisënkù z 2020 rokù.</ref>. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałosce aztecczégò jimperium, jegò klasyczna zjinaczëna je pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmala cawny Mezoamerice<ref name=":3">Suárez, Jorge A. ''The Mesoamerican Indian Languages''. Cambridge University Press, 1983, s. 149–150.</ref>. == Klasifikacjô ë geògraficzny syg == Nahuat; nôleżi do pôłniowi wietwi familie ùto-aztecczich jãzëków<ref name=":4">[4] Campbell, Lyle. ''American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America''. Oxford University Press, 1997, s. 133–137.</ref>. Je to dialektalno zróżnicowóny jãzëkòwi zespół, czãsto klasifikòwóny przez lingwistków jakò makrojãzëk, bò apartnosce midzë dielaktama bëwają tak wiôdżi, eż nie dôwają mòżnotë wzôjnegò zrozmieniégò jich brëkòwników<ref name=":1" />. Dzysdniowé dialektë nahuatl są ùżiwoné w rozproszonëch spòlëznach, przede wszëtczim na wiejsczich môlach westrzédnégò ë zawitrznégò Meksyku, w taczich stanach jak [[Puebla|Puebla,]] [[Veracruz]], [[Hidalgo]], [[San Luis Potosí]] ë [[Guerrero]]<ref name=":2" />. Są téż mnészé pòlëznë, jaczé nim gôdają w jinszich regionach Meksykù, le téż w Zjednónëch Stanach Americzi ë Salwadórze (dialekt pipil, czãsto ùznôwóny za òsóbny jãzëk)<ref>Campbell, Lyle. ''The Pipil Language of El Salvador''. Mouton Publishers, 1985, s. 2–5.</ref>. == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === Plemiona kôrbiącé jãzëkama z karna nahuatl je przëszłë do wstrzédnégò Maksykù z nordë, bòdôj z regionów dzysdniowëch pôłniowò-zôpadnëch Zjednónëch Stanów abò nordowégò Meksykù<ref name=":4" />. Òd òkòło VII wiekù n.e. ten jãzëk je pòczął dostôwac na znaczenim, stającë sã jãzëkã mòcnëch mezoamerikańsczich kùlturów, m.jin. Tolteków. W XIV wiekù, wëcmanim z pòwstanim Tenochtitlanu ë eskpansją aztecczégò jimperium. Wariant jãzëka znóny dzysô jakò klasyczny nahuatl stôł sã dominëjącym jãzëkã w hańdlu,diplomacjô ë administracjô na wiôldżi òbéńdze Mezoamericzi<ref name=":3" /> . === Kòlonialny cząd === Pò szpańsczim zarabczenim aztecczégò jimperium (1519-1521) nahuatl na pòkónie ùtrzëmôł swòjã pòzycjã. Katolëcczi misjónarze, taczi jak fancyszkanin Bernadino de Sahagún (aùtór m.jin. ''Florencczégò kòdeksu''), je naùczëlë sã tegò jãzëka, żebë skuteczni ewangelizowac môlowëch lëdzów<ref name=":5">Lockhart, James. ''The Nahuas After the Conquest: A Social and Cultural History of the Indians of Central Mexico, Sixteenth Through Eighteenth Centuries''. Stanford University Press, 1992, s. 330–335.</ref>. W tim czasu nahuatl je òstôł przëbëkòwóny do zapisënku łacyńsczim alfabétã. Przez cawny XVI ë XVII wiek pòwstôwô w nim bògatô lëteratura, w tim kroniczi, pòezjô, prawné dokumentë ë religijné tekstë<ref name=":6">Karttunen, Frances. ''Nahuatl Literacy''. W: "The Inca and Aztec States 1400–1800", Academic Press, 1982, s. 396–417.</ref>. W XVIII wiekù, pòd nacëskã dekretów szpańsczi kòrónë, jakô dãżëła do fùlnégò zeszpanizowaniô kòloniów, nahuatl pòczął bëc wëpiérony przez szpańsczi jãzëk<ref name=":6" />. Nen proces je przëspieszëł pò dobëcym przez Meksyk samòstójnoscë w XIX wiekù, czedé to promòwóno szpańsczi jãzëk jakò nôrzãdze bùdowaniô narodowi jednotë. == Gramatika ë fònologiô == Jãzëk nahuatl charakterizëje sã czilema ùnikalnyma tipòlogicznëmi ë fònologicznëmi znankama. * '''Pòlisintetizm ë aglutinacjô''': Nahuatl je pòlisinteticznym i mòc agluticyjnym jãzëkã<ref name=":7">[8] Launey, Michel. ''An Introduction to Classical Nahuatl''. Cambridge University Press, 2011, s. 15–20.</ref>. To znaczi, eż pòjedinzé słowa sã czãto baro dłudżé ë mògą pełnic funkcjã cawnych zdaniów. Słowòtwórstwi òpiérô sã na łączenim słownëch drëżeniów z wielnyma prefiksama ë sufiksama, z jaczic kòżdi niese jedno, òkresloné gramaticzné znaczenié (np. persóna, czas, lëczba, czerënk). * '''Felënk przëpôdków''': W procëmnoscë do jindoeùropejsczich jãzëków, nahuatl ni mô rozbùdowónégò systemù przepôdków (deklinacji). Łączbë midzë słowama są wërażóné za pòmòcą szëkù zdaniô ë afiksów dołączónëch do czasników ë jistników<ref name=":7" />. * '''Fònetika:''' nôbarżi charkteristicznym zwãkã dlô tegò jãzëka je głëchi bòczny dąsłowi afrikat, zapisywóny jakò ''tl'' (w transkripcje IPA [tɬ]). Nen zwãk czãsto wëstãpùje na kùńcu słów, òsoblëwie w klasycznym nahuatl<ref name=":8">Maca, J., & Wimmer, A. ''Dictionnaire de la langue nahuatl classique''. (Wstãp do fònologiczny analizë).</ref>. Nen jãzëk ni mô fònemicznëch zwãcznëch spółzwãków (taczich jak b, d, g) w swòjim pierwòtnym systemie. == System zapisënkù == Przed przëbëcym Eùropejczików Aztekòwie je brëkòwalë systemù zapisënkù, jaczi béł parłãczenim jideogramów ë piktograficznëch znaków z elementama fòneticznégò (logògraicznégò) pisma<ref>Boone, Elizabeth Hill. ''Stories in Red and Black: Pictorial Histories of the Aztecs and Mixtecs''. University of Texas Press, 2000, s. 28–31.</ref>. Nen system nie dôwôł mòżnotë dokładnégò zapisënkù dërchny mòwë, je służył barżi jakò mnemotechnicznô wspòmòga dlô ùstnégò przekôzu, ùżiwóné do zapisywanégò datów, mionów môlowòsców, genealogie ë pòdatkòwëch rechùnków. Pò kònkwisce szpańsczi zakònnicë są wprowadzëlr łacëńsczi alfabét<ref name=":5" />. Na skùtk wczasny òrtograficzni sztandarizacje òparti na szpańsczich wskôzach z XVI wiekù, zwãk [k] zapisywóno jakò ''c'' (przed a, o, u,) abò ''qu'' (przed e, i), zwãk [w] jakò ''hu'' abù ''uh'', a wspòmnióné [tɬ] jakò ''tl''. Terô trwają próbë ùjednoliceniégò ë mòdernizacje òrtografii, równak dali je czile kònkurëjącëch ze sobą systemów zapisënkù<ref name=":8" />. == Cësk na jinszé jãzëczi == Na skùtk kintaków wczesnëch kòlonizatorów z tutészima lëdzama Mezoamericzi, jãzëk nahuatl miôł wiôldżi cësk na wzbògacenié leksyczi szpańsczégò jãzëka, a za jegò òbmaństwã - wielu jinszich jãzëkó na swiece, w tim kaszëbsczégò<ref>Haspelmath, Martin, & Tadmor, Uri (red.). ''Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook''. Walter de Gruyter, 2009.</ref>. Do nôpòwszechnészich aztekizmów nôleżą miona lokalny florë, faunë ë jôdë. Wikszosc tëch słów w klasycznym nahuatl kùńczëła sã na ''-tl''<ref>Karttunen, Frances. ''An Analytical Dictionary of Nahuatl''. University of Texas Press, 1983.</ref>: * Szokòlôda - ''xocolātl'' * Tomata - ''tomatl'' * Awòkado - ''āhuacatl'' * Kòjot / kùjot - ''coyōtl'' * Kakaò - ''cacahuatl'' * Chili - ''chīlli'' * Meksyk - òd miona stolëcë Azteków (Mēxihco) ë miona plemienia (Mēxihcah) * Òcelot - ''ocēlōtl'' * Aksolotl - ''āxōlōtl'' == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/nahuatl.htm Omniglot: Nahutl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://www.ethnologue.com/subgroup/3952/ Ethnologue: Nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.thinkific.com Ònline kùrs jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.wired-humanities.org Słowôrz jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) 1a3sjcflwfvoh977qydazul9y891ze2 223895 223892 2026-11-07T10:38:06Z Dzywòwidz 17628 223895 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczi pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òbòk 62 jinszëch jãzëków [[Etnicznô mniészosc|etnicznëch mniészoscë]] ë dominëjącégò [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczégò jãzëka]]|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ], téż ''aztecczi'' abò ''meksikańsczi jãzëk''; nah. ''nāhuatlàtōlli,'' "prosti jãzëk") – jãzëk z ùto-aztecczi familie, ùżiwóny przez Indian Nahua, żëjącëch głównie w westrzódkòwim Meksykù<ref name=":1">Eberhard, David M., Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (red.). ''Ethnologue: Languages of the World''. SIL International, 2023.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny drzónowi jãzëk w Mesykù. Pòsługùje sã nim dzysdnia òkòło 1,7 milióna personów<ref name=":2">Instituto Nacional de Estadística y Geografía (INEGI). ''Población de 3 años y más hablante de lengua indígena''. Pòdôwczi z pòwszechnégò spisënkù z 2020 rokù.</ref>. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałosce aztecczégò jimperium, jegò klasyczna zjinaczëna je pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmala cawny Mezoamerice<ref name=":3">Suárez, Jorge A. ''The Mesoamerican Indian Languages''. Cambridge University Press, 1983, s. 149–150.</ref>. == Klasifikacjô ë geògraficzny syg == Nahuat nôleżi do pôłniowi wietwi familie ùto-aztecczich jãzëków<ref name=":4">[4] Campbell, Lyle. ''American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America''. Oxford University Press, 1997, s. 133–137.</ref>. Je to dialektalno zróżnicowóny jãzëkòwi zespół, czãsto klasifikòwóny przez lingwistków jakò makrojãzëk, bò apartnosce midzë dielaktama bëwają tak wiôdżi, eż nie dôwają mòżnotë wzôjnegò zrozmieniégò jich brëkòwników<ref name=":1" />. [[Òbrôzk:Nahuatl_in_Mexico.svg|lewo|mały|204x204px|Nahuatl w Meksykù]] Dzysdniowé dialektë nahuatl są ùżiwoné w rozproszonëch spòlëznach, przede wszëtczim na wiejsczich môlach westrzédnégò ë zawitrznégò Meksyku, w taczich stanach jak [[Puebla|Puebla,]] [[Veracruz]], [[Hidalgo]], [[San Luis Potosí]] ë [[Guerrero]]<ref name=":2" />. Są téż mnészé pòlëznë, jaczé nim gôdają w jinszich regionach Meksykù, le téż w Zjednónëch Stanach Americzi ë Salwadórze (dialekt pipil, czãsto ùznôwóny za òsóbny jãzëk)<ref>Campbell, Lyle. ''The Pipil Language of El Salvador''. Mouton Publishers, 1985, s. 2–5.</ref>. == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === Plemiona kôrbiącé jãzëkama z karna nahuatl je przëszłë do wstrzédnégò Maksykù z nordë, bòdôj z regionów dzysdniowëch pôłniowò-zôpadnëch Zjednónëch Stanów abò nordowégò Meksykù<ref name=":4" />. Òd òkòło VII wiekù n.e. ten jãzëk je pòczął dostôwac na znaczenim, stającë sã jãzëkã mòcnëch mezoamerikańsczich kùlturów, m.jin. Tolteków. W XIV wiekù, wëcmanim z pòwstanim Tenochtitlanu ë eskpansją aztecczégò jimperium. Wariant jãzëka znóny dzysô jakò klasyczny nahuatl stôł sã dominëjącym jãzëkã w hańdlu,diplomacjô ë administracjô na wiôldżi òbéńdze Mezoamericzi<ref name=":3" /> . === Kòlonialny cząd === Pò szpańsczim zarabczenim aztecczégò jimperium (1519-1521) nahuatl na pòkónie ùtrzëmôł swòjã pòzycjã. Katolëcczi misjónarze, taczi jak fancyszkanin Bernadino de Sahagún (aùtór m.jin. ''Florencczégò kòdeksu''), je naùczëlë sã tegò jãzëka, żebë skuteczni ewangelizowac môlowëch lëdzów<ref name=":5">Lockhart, James. ''The Nahuas After the Conquest: A Social and Cultural History of the Indians of Central Mexico, Sixteenth Through Eighteenth Centuries''. Stanford University Press, 1992, s. 330–335.</ref>. W tim czasu nahuatl je òstôł przëbëkòwóny do zapisënku łacyńsczim alfabétã. Przez cawny XVI ë XVII wiek pòwstôwô w nim bògatô lëteratura, w tim kroniczi, pòezjô, prawné dokumentë ë religijné tekstë<ref name=":6">Karttunen, Frances. ''Nahuatl Literacy''. W: "The Inca and Aztec States 1400–1800", Academic Press, 1982, s. 396–417.</ref>. [[Òbrôzk:The Florentine Codex- Life in Mesoamerica IV.tiff|lewo|mały|283x283px|Florencczi kòdeks]] W XVIII wiekù, pòd nacëskã dekretów szpańsczi kòrónë, jakô dãżëła do fùlnégò zeszpanizowaniô kòloniów, nahuatl pòczął bëc wëpiérony przez szpańsczi jãzëk<ref name=":6" />. Nen proces je przëspieszëł pò dobëcym przez Meksyk samòstójnoscë w XIX wiekù, czedé to promòwóno szpańsczi jãzëk jakò nôrzãdze bùdowaniô narodowi jednotë. == Gramatika ë fònologiô == Jãzëk nahuatl charakterizëje sã czilema ùnikalnyma tipòlogicznëmi ë fònologicznëmi znankama. * '''Pòlisintetizm ë aglutinacjô''': Nahuatl je pòlisinteticznym i mòc agluticyjnym jãzëkã<ref name=":7">[8] Launey, Michel. ''An Introduction to Classical Nahuatl''. Cambridge University Press, 2011, s. 15–20.</ref>. To znaczi, eż pòjedinzé słowa sã czãto baro dłudżé ë mògą pełnic funkcjã cawnych zdaniów. Słowòtwórstwi òpiérô sã na łączenim słownëch drëżeniów z wielnyma prefiksama ë sufiksama, z jaczic kòżdi niese jedno, òkresloné gramaticzné znaczenié (np. persóna, czas, lëczba, czerënk). * '''Felënk przëpôdków''': W procëmnoscë do jindoeùropejsczich jãzëków, nahuatl ni mô rozbùdowónégò systemù przepôdków (deklinacji). Łączbë midzë słowama są wërażóné za pòmòcą szëkù zdaniô ë afiksów dołączónëch do czasników ë jistników<ref name=":7" />. * '''Fònetika:''' nôbarżi charkteristicznym zwãkã dlô tegò jãzëka je głëchi bòczny dąsłowi afrikat, zapisywóny jakò ''tl'' (w transkripcje IPA [tɬ]). Nen zwãk czãsto wëstãpùje na kùńcu słów, òsoblëwie w klasycznym nahuatl<ref name=":8">Maca, J., & Wimmer, A. ''Dictionnaire de la langue nahuatl classique''. (Wstãp do fònologiczny analizë).</ref>. Nen jãzëk ni mô fònemicznëch zwãcznëch spółzwãków (taczich jak b, d, g) w swòjim pierwòtnym systemie. == System zapisënkù == [[Òbrôzk:Napis_w_nahuatl.JPG|alt=|mały|283x283px|Wanożnô jinfòrmacjô w jãzëkù nahuatl]] Przed przëbëcym Eùropejczików Aztekòwie je brëkòwalë systemù zapisënkù, jaczi béł parłãczenim jideogramów ë piktograficznëch znaków z elementama fòneticznégò (logògraicznégò) pisma<ref>Boone, Elizabeth Hill. ''Stories in Red and Black: Pictorial Histories of the Aztecs and Mixtecs''. University of Texas Press, 2000, s. 28–31.</ref>. Nen system nie dôwôł mòżnotë dokładnégò zapisënkù dërchny mòwë, je służył barżi jakò mnemotechnicznô wspòmòga dlô ùstnégò przekôzu, ùżiwóné do zapisywanégò datów, mionów môlowòsców, genealogie ë pòdatkòwëch rechùnków. Pò kònkwisce szpańsczi zakònnicë są wprowadzëlr łacëńsczi alfabét<ref name=":5" />. Na skùtk wczasny òrtograficzni sztandarizacje òparti na szpańsczich wskôzach z XVI wiekù, zwãk [k] zapisywóno jakò ''c'' (przed a, o, u,) abò ''qu'' (przed e, i), zwãk [w] jakò ''hu'' abù ''uh'', a wspòmnióné [tɬ] jakò ''tl''. Terô trwają próbë ùjednoliceniégò ë mòdernizacje òrtografii, równak dali je czile kònkurëjącëch ze sobą systemów zapisënkù<ref name=":8" />. == Cësk na jinszé jãzëczi == Na skùtk kintaków wczesnëch kòlonizatorów z tutészima lëdzama Mezoamericzi, jãzëk nahuatl miôł wiôldżi cësk na wzbògacenié leksyczi szpańsczégò jãzëka, a za jegò òbmaństwã - wielu jinszich jãzëkó na swiece, w tim kaszëbsczégò<ref>Haspelmath, Martin, & Tadmor, Uri (red.). ''Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook''. Walter de Gruyter, 2009.</ref>. Do nôpòwszechnészich aztekizmów nôleżą miona lokalny florë, faunë ë jôdë. Wikszosc tëch słów w klasycznym nahuatl kùńczëła sã na ''-tl''<ref>Karttunen, Frances. ''An Analytical Dictionary of Nahuatl''. University of Texas Press, 1983.</ref>: * Szokòlôda - ''xocolātl'' * Tomata - ''tomatl'' * Awòkado - ''āhuacatl'' * Kòjot / kùjot - ''coyōtl'' * Kakaò - ''cacahuatl'' * Chili - ''chīlli'' * Meksyk - òd miona stolëcë Azteków (Mēxihco) ë miona plemienia (Mēxihcah) * Òcelot - ''ocēlōtl'' * Aksolotl - ''āxōlōtl'' == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/nahuatl.htm Omniglot: Nahutl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://www.ethnologue.com/subgroup/3952/ Ethnologue: Nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.thinkific.com Ònline kùrs jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.wired-humanities.org Słowôrz jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) ekrymn9b5wsihqr2xqzsujdip5mg1l5 223897 223895 2026-11-07T11:31:10Z Terrus38 14026 kòrekta 223897 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczé pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òkòma 62 jinszëch jãzëków [[Etnicznô mniészosc|etnicznëch mniészosców]] ë dominëjącégò [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczégò jãzëka]]|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ]; {{Jãz.|nah}} ''nāhuatlàtōlli,'' „prosti jãzëk”) – jãzëk z ùto-aztecczi familie, ùżiwóny przez Indianów Nahua, żëjącëch głównie we westrzódkòwim [[Meksyk|Meksykù]]<ref name=":1">Eberhard, David M., Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (red.). ''Ethnologue: Languages of the World''. SIL International, 2023.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny aùtochtoniczny jãzëk w Meksykù. Pòsłëgùje sã nim dzysdnia kòl 1,7 miliona personów<ref name=":2">Instituto Nacional de Estadística y Geografía (INEGI). ''Población de 3 años y más hablante de lengua indígena''. Pòdôwczi z pòwszechnégò spisënkù z 2020 rokù.</ref>. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałoscë aztecczégò imperium, jegò klasycznô òdmiana pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmała cawny Mezoamerice<ref name=":3">Suárez, Jorge A. ''The Mesoamerican Indian Languages''. Cambridge University Press, 1983, s. 149–150.</ref>. == Klasyfikacjô ë geògraficzny syg == Nahuatl nôleżi do pôłniowi wietwi familie ùto-aztecczich jãzëków<ref name=":4">[4] Campbell, Lyle. ''American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America''. Oxford University Press, 1997, s. 133–137.</ref>. Je to dialektalno zróżnicowónô jãzëkòwô grëpa, czãsto klasyfikòwóny przez lingwistów jakò makrojãzëk, bò apartnoscë midzë dialektama biwają tak wiôldżë, że nie dôwają mòżebnotë wzôjnegò zrozmieniégò midzë jich brëkòwnikama<ref name=":1" />. [[Òbrôzk:Nahuatl_in_Mexico.svg|lewo|mały|204x204px|Nahuatl w Meksykù]] Dzysdniowé dialektë nahuatl są ùżiwoné w rozproszonëch spòlëznach, przede wszëtczim na wiesczich môlach westrzédnégò ë pòréncznégò Meksyku, w taczich stanach jak [[Puebla|Puebla,]] [[Veracruz]], [[Hidalgo]], [[San Luis Potosí]] ë [[Guerrero]]<ref name=":2" />. Są téż mniészé spòlëznë, jaczé nim gôdają w jinszich regionach Meksykù, le téż w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach Americzi]] ë [[Salwadór|Salwadorze]] (dialekt pipil, czãsto ùznôwóny za òsóbny jãzëk)<ref>Campbell, Lyle. ''The Pipil Language of El Salvador''. Mouton Publishers, 1985, s. 2–5.</ref>. == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === Plemiona gôdającé jãzëkama z karna nahuatl przëszłë do westrzédnégò Maksykù z nordë, bòdôj z regionów dzysdniowëch pôłniowò-zôpadnëch Zjednónëch Stanów abò nordowégò Meksykù<ref name=":4" />. Òd kòl VII wiekù n.e. ten jãzëk je pòczął dostôwac na znaczenim, stającë sã jãzëkã mòcnëch mezoamerikańsczich kùlturów, m.jin. Tolteków. W XIV wiekù, wëcmanim z pòwstanim Tenochtitlanu ë ekspansją aztecczégò imperium. Wariant jãzëka znóny dzysô jakò klasyczny nahuatl stôł sã dominëjącym jãzëkã w hańdlu, diplomacje ë administracje na wiôldżi òbéńdze Mezoamericzi<ref name=":3" /> . === Kòlonialny cząd === Pò szpańsczim zarabczenim aztecczégò jimperium (1519-1521) nahuatl na pòczątkù ùtrzimôł swòjã pòzycjã. Katolëcczi misjónarze, taczi jak frãcëszkón Bernadino de Sahagún (aùtór m.jin. ''Florencczégò kòdeksu''), naùczëlë sã tegò jãzëka, żebë skùteczni ewangelizowac môlowëch lëdzów<ref name=":5">Lockhart, James. ''The Nahuas After the Conquest: A Social and Cultural History of the Indians of Central Mexico, Sixteenth Through Eighteenth Centuries''. Stanford University Press, 1992, s. 330–335.</ref>. W tim czasu nahuatl òstôł przërëchtowóny do zapisënku łacyńsczim alfabétã. Òb cawny XVI ë XVII wiek pòwstôwô w nim bògatô lëteratura, w tim kroniczi, pòezjô, prawné dokumentë ë religijné tekstë<ref name=":6">Karttunen, Frances. ''Nahuatl Literacy''. W: "The Inca and Aztec States 1400–1800", Academic Press, 1982, s. 396–417.</ref>. [[Òbrôzk:The Florentine Codex- Life in Mesoamerica IV.tiff|lewo|mały|283x283px|Florencczi kòdeks]] W XVIII wiekù, pòd nacëskã dekretów szpańsczi kòrónë, jakô dążëła do fùlnégò zeszpanizowaniô kòloniów, nahuatl pòczął bëc wëpiérony przez szpańsczi jãzëk<ref name=":6" />. Nen proces przëspiesził pò zdobëcym przez Meksyk samòstójnoscë w XIX wiekù, czedë to promòwóny béł szpańsczi jãzëk jakno nôrzãdzé bùdowaniô nôrodny jednotë. == Gramatika ë fònologiô == Jãzëk nahuatl charakterizëje sã czile ùnikalnyma tipòlogicznyma ë fònologicznyma znankama. * '''Pòlisyntetizm ë aglutinacjô''': Nahuatl je pòlisinteticznym i baro aglutinacyjnym jãzëkã<ref name=":7">[8] Launey, Michel. ''An Introduction to Classical Nahuatl''. Cambridge University Press, 2011, s. 15–20.</ref>. To znaczi, że pòjedinczé słowa są czãsto baro dłudżé ë mògą pełnic fùnkcjã cawnëch zdaniów. Słowòtwórzba òpiérô sã na łączenim słownëch drëżeniów z wielnyma prefiksama ë sufiksama, òd jaczich kòżdi niese jedno, òkresloné gramaticzné znaczenié (np. persona, czas, lëczba, czerënk). * '''Felënk przëpôdków''': W procëmnoscë do indoeùropejsczich jãzëków, nahuatl ni mô rozbùdowónégò systemù przepôdków (deklinacji). Łączbë midzë słowama są wërôżóné za pòmòcą szëkù zdaniô ë afiksów dołączónëch do czasników ë jistników<ref name=":7" />. * '''Fònetika:''' nôbarżi charakteristicznym zwãkã dlô tegò jãzëka je bezzwãczny bòczny dąsłowi afrikat, zapisywóny jakò ''tl'' (w transkripcje IPA [tɬ]). Nen zwãk czãsto wëstãpùje na kùńcu słów, òsoblëwie w klasycznym nahuatl<ref name=":8">Maca, J., & Wimmer, A. ''Dictionnaire de la langue nahuatl classique''. (Wstãp do fònologiczny analizë).</ref>. Nen jãzëk ni mô fònemicznëch zwãcznëch spółzwãków (taczich jak b, d, g) w swòjim pierwòtnym systemie. == System zapisënkù == [[Òbrôzk:Napis_w_nahuatl.JPG|alt=|mały|283x283px|Wanożnô jinfòrmacjô w jãzëkù nahuatl]] Przed przëbëcym Eùropejczików Aztekòwie brëkòwalë systemù zapisënkù, jaczi béł parłãczenim ideògramów ë piktograficznëch znaków z elementama fòneticznégò (logògraficznégò) pisma<ref>Boone, Elizabeth Hill. ''Stories in Red and Black: Pictorial Histories of the Aztecs and Mixtecs''. University of Texas Press, 2000, s. 28–31.</ref>. Nen system nie dôwôł mòżebnotë dokładnégò zapisënkù mòwë, je służił barżi jakò mnemotechnicznô wspòmòga dlô lëpnégò przekazu, ùżiwóny béł do zapisywaniégò datów, mionów môlëznów, genealogie ë pòdatkòwëch rechùnków. Pò kònkwisce szpańsczi zôkónnicë wprowadzëlë łacyńsczi alfabét<ref name=":5" />. Na skùtk wczasny òrtograficzny sztandarizacje òpiarti na szpańsczich wskôzach z XVI wiekù, zwãk [k] zapisywóno jakò ''c'' (przed a, o, u,) abò ''qu'' (przed e, i), zwãk [w] jakò ''hu'' abù ''uh'', a wspòmnióné [tɬ] jakò ''tl''. Terô trwają próbë ùjednorodnieniégò ë mòdernizacje òrtografii, równak dali je czile kònkùrëjącëch ze sobą systemów zapisënkù<ref name=":8" />. == Cësk na jinszé jãzëczi == Na skùtk kòntaktów wczasnëch kòlonizatorów z tutészima lëdzama Mezoamericzi, jãzëk nahuatl miôł wiôldżi cësk na wzbògacenié leksyczi szpańsczégò jãzëka, a za jegò pòstrzédnictwã - wielu jinszich jãzëków na swiece, w tim kaszëbsczégò<ref>Haspelmath, Martin, & Tadmor, Uri (red.). ''Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook''. Walter de Gruyter, 2009.</ref>. Do nôpòwszechnészich aztekizmów nôleżą miona lokalny florë, faùnë ë jôdë. Wikszosc tëch słów w klasycznym nahuatl kùńczëła sã na ''-tl''<ref>Karttunen, Frances. ''An Analytical Dictionary of Nahuatl''. University of Texas Press, 1983.</ref>: * Szokòlôda - ''xocolātl'' * Tomata - ''tomatl'' * Awòkado - ''āhuacatl'' * Kòjot / kùjot - ''coyōtl'' * Kakaò - ''cacahuatl'' * Chili - ''chīlli'' * Meksyk - òd miona stolëcë Azteków (Mēxihco) ë miona plemienia (Mēxihcah) * Òcelot - ''ocēlōtl'' * Aksolotl - ''āxōlōtl'' == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/nahuatl.htm Omniglot: Nahutl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://www.ethnologue.com/subgroup/3952/ Ethnologue: Nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.thinkific.com Ònline kùrs jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.wired-humanities.org Słowôrz jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) 5n1l9omtek9mw79w8znmwpsqqi3efbl 223900 223897 2026-11-07T11:37:36Z Terrus38 14026 223900 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=30D5C8|apartne miono=nāhuatl, mexìcatlàtōlli|kraj, òbénda1=[[Meksyk]] (stanë: [[Puebla]], [[Guerrero]], [[Hidalgo]], [[Veracruz]], [[Meksyk (stan)|Meksyk]] ë jinszé. [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Salwadór]], [[Gwatemala]], [[Nikaragua]]|lëczba=òk. 1,7 milionów|rodzëzna=[[Ùto-aztecczi jãzëczi]] * [[Pôłniowi ùto-aztecczi jãzëczi]] ** [[Aztecczi jãzëczi]] *** Jãzëk nahuatl|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]], czedës [[aztecczé pismò]]|kraj, òbénda2=[[Meksyk]]. Mô sztatus "nôrodnégò jãzëka", òkòma 62 jinszëch jãzëków [[Etnicznô mniészosc|etnicznëch mniészosców]] ë dominëjącégò [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczégò jãzëka]]|agencëjô=Instituto Nacional de Lenguas Indígenas|iso1=nah|iso2=nah|iso3=nah|sil=NAI}} '''Jãzëk nahuatl''' (wëm. [ˈna.watɬ]; {{Jãz.|nah}} ''nāhuatlàtōlli,'' „prosti jãzëk”) – jãzëk z ùto-aztecczi familie, ùżiwóny przez Indianów Nahua, żëjącëch głównie we westrzódkòwim [[Meksyk|Meksykù]]<ref name=":1">Eberhard, David M., Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (red.). ''Ethnologue: Languages of the World''. SIL International, 2023.</ref>. Je to nôczãscy ùżiwóny aùtochtoniczny jãzëk w Meksykù. Pòsłëgùje sã nim dzysdnia kòl 1,7 miliona personów<ref name=":2">Instituto Nacional de Estadística y Geografía (INEGI). ''Población de 3 años y más hablante de lengua indígena''. Pòdôwczi z pòwszechnégò spisënkù z 2020 rokù.</ref>. W przedkòlumbijsczim cządze, a òsoblëwò w czasach widzałoscë aztecczégò imperium, jegò klasycznô òdmiana pôłniła fùnkcjã ''lingua franca'' w bezmała cawny Mezoamerice<ref name=":3">Suárez, Jorge A. ''The Mesoamerican Indian Languages''. Cambridge University Press, 1983, s. 149–150.</ref>. == Klasyfikacjô ë geògraficzny syg == Nahuatl nôleżi do pôłniowi wietwi familie ùto-aztecczich jãzëków<ref name=":4">[4] Campbell, Lyle. ''American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America''. Oxford University Press, 1997, s. 133–137.</ref>. Je to dialektalno zróżnicowónô jãzëkòwô grëpa, czãsto klasyfikòwóny przez lingwistów jakò makrojãzëk, bò apartnoscë midzë dialektama biwają tak wiôldżë, że nie dôwają mòżebnotë wzôjnegò zrozmieniégò midzë jich brëkòwnikama<ref name=":1" />. [[Òbrôzk:Nahuatl_in_Mexico.svg|lewo|mały|204x204px|Nahuatl w Meksykù]] Dzysdniowé dialektë nahuatl są ùżiwoné w rozproszonëch spòlëznach, przede wszëtczim na wiesczich môlach westrzédnégò ë pòréncznégò Meksyku, w taczich stanach jak [[Puebla|Puebla,]] [[Veracruz]], [[Hidalgo]], [[San Luis Potosí]] ë [[Guerrero]]<ref name=":2" />. Są téż mniészé spòlëznë, jaczé nim gôdają w jinszich regionach Meksykù, le téż w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach Americzi]] ë [[Salwadór|Salwadorze]] (dialekt pipil, czãsto ùznôwóny za òsóbny jãzëk)<ref>Campbell, Lyle. ''The Pipil Language of El Salvador''. Mouton Publishers, 1985, s. 2–5.</ref>. == Historiô == === Przedkòlumbijsczi cząd === Plemiona gôdającé jãzëkama z karna nahuatl przëszłë do westrzédnégò Maksykù z nordë, bòdôj z regionów dzysdniowëch pôłniowò-zôpadnëch Zjednónëch Stanów abò nordowégò Meksykù<ref name=":4" />. Òd kòl VII wiekù n.e. ten jãzëk je pòczął dostôwac na znaczenim, stającë sã jãzëkã mòcnëch mezoamerikańsczich kùlturów, m.jin. Tolteków. W XIV wiekù, wëcmanim z pòwstanim Tenochtitlanu ë ekspansją aztecczégò imperium. Wariant jãzëka znóny dzysô jakò klasyczny nahuatl stôł sã dominëjącym jãzëkã w hańdlu, diplomacje ë administracje na wiôldżi òbéńdze Mezoamericzi<ref name=":3" /> . === Kòlonialny cząd === Pò szpańsczim zarabczenim aztecczégò jimperium (1519-1521) nahuatl na pòczątkù ùtrzimôł swòjã pòzycjã. Katolëcczi misjónarze, taczi jak frãcëszkón Bernadino de Sahagún (aùtór m.jin. ''Florencczégò kòdeksu''), naùczëlë sã tegò jãzëka, żebë skùteczni ewangelizowac môlowëch lëdzów<ref name=":5">Lockhart, James. ''The Nahuas After the Conquest: A Social and Cultural History of the Indians of Central Mexico, Sixteenth Through Eighteenth Centuries''. Stanford University Press, 1992, s. 330–335.</ref>. W tim czasu nahuatl òstôł przërëchtowóny do zapisënku łacyńsczim alfabétã. Òb cawny XVI ë XVII wiek pòwstôwô w nim bògatô lëteratura, w tim kroniczi, pòezjô, prawné dokumentë ë religijné tekstë<ref name=":6">Karttunen, Frances. ''Nahuatl Literacy''. W: "The Inca and Aztec States 1400–1800", Academic Press, 1982, s. 396–417.</ref>. [[Òbrôzk:The Florentine Codex- Life in Mesoamerica IV.tiff|lewo|mały|283x283px|Florencczi kòdeks]] W XVIII wiekù, pòd nacëskã dekretów szpańsczi kòrónë, jakô dążëła do fùlnégò zeszpanizowaniô kòloniów, nahuatl pòczął bëc wëpiérony przez szpańsczi jãzëk<ref name=":6" />. Nen proces przëspiesził pò zdobëcym przez Meksyk samòstójnoscë w XIX wiekù, czedë to promòwóny béł szpańsczi jãzëk jakno nôrzãdzé bùdowaniô nôrodny jednotë. == Gramatika ë fònologiô == Jãzëk nahuatl charakterizëje sã czile ùnikalnyma tipòlogicznyma ë fònologicznyma znankama. * '''Pòlisyntetizm ë aglutinacjô''': Nahuatl je pòlisinteticznym i baro aglutinacyjnym jãzëkã<ref name=":7">[8] Launey, Michel. ''An Introduction to Classical Nahuatl''. Cambridge University Press, 2011, s. 15–20.</ref>. To znaczi, że pòjedinczé słowa są czãsto baro dłudżé ë mògą pełnic fùnkcjã cawnëch zdaniów. Słowòtwórzba òpiérô sã na łączenim słownëch drëżeniów z wielnyma prefiksama ë sufiksama, òd jaczich kòżdi niese jedno, òkresloné gramaticzné znaczenié (np. persona, czas, lëczba, czerënk). * '''Felënk przëpôdków''': W procëmnoscë do indoeùropejsczich jãzëków, nahuatl ni mô rozbùdowónégò systemù przepôdków (deklinacji). Łączbë midzë słowama są wërôżóné za pòmòcą szëkù zdaniô ë afiksów dołączónëch do czasników ë jistników<ref name=":7" />. * '''Fònetika:''' nôbarżi charakteristicznym zwãkã dlô tegò jãzëka je bezzwãczny bòczny dąsłowi afrikat, zapisywóny jakò ''tl'' (w transkripcje IPA [tɬ]). Nen zwãk czãsto wëstãpùje na kùńcu słów, òsoblëwie w klasycznym nahuatl<ref name=":8">Maca, J., & Wimmer, A. ''Dictionnaire de la langue nahuatl classique''. (Wstãp do fònologiczny analizë).</ref>. Nen jãzëk ni mô fònemicznëch zwãcznëch spółzwãków (taczich jak b, d, g) w swòjim pierwòtnym systemie. == System zapisënkù == [[Òbrôzk:Napis_w_nahuatl.JPG|alt=|mały|283x283px|Wanożnô jinfòrmacjô w jãzëkù nahuatl]] Przed przëbëcym Eùropejczików Aztekòwie brëkòwalë systemù zapisënkù, jaczi béł parłãczenim ideògramów ë piktograficznëch znaków z elementama fòneticznégò (logògraficznégò) pisma<ref>Boone, Elizabeth Hill. ''Stories in Red and Black: Pictorial Histories of the Aztecs and Mixtecs''. University of Texas Press, 2000, s. 28–31.</ref>. Nen system nie dôwôł mòżebnotë dokładnégò zapisënkù mòwë, je służił barżi jakò mnemotechnicznô wspòmòga dlô lëpnégò przekazu, ùżiwóny béł do zapisywaniégò datów, mionów môlëznów, genealogie ë pòdatkòwëch rechùnków. Pò kònkwisce szpańsczi zôkónnicë wprowadzëlë łacyńsczi alfabét<ref name=":5" />. Na skùtk wczasny òrtograficzny sztandarizacje òpiarti na szpańsczich wskôzach z XVI wiekù, zwãk [k] zapisywóno jakò ''c'' (przed a, o, u,) abò ''qu'' (przed e, i), zwãk [w] jakò ''hu'' abù ''uh'', a wspòmnióné [tɬ] jakò ''tl''. Terô trwają próbë ùjednorodnieniégò ë mòdernizacje òrtografii, równak dali je czile kònkùrëjącëch ze sobą systemów zapisënkù<ref name=":8" />. == Cësk na jinszé jãzëczi == Na skùtk kòntaktów wczasnëch kòlonizatorów z tutészima lëdzama Mezoamericzi, jãzëk nahuatl miôł wiôldżi cësk na wzbògacenié leksyczi szpańsczégò jãzëka, a za jegò pòstrzédnictwã - wielu jinszich jãzëków na swiece, w tim kaszëbsczégò<ref>Haspelmath, Martin, & Tadmor, Uri (red.). ''Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook''. Walter de Gruyter, 2009.</ref>. Do nôpòwszechnészich aztekizmów nôleżą miona lokalny florë, faùnë ë jôdë. Wikszosc tëch słów w klasycznym nahuatl kùńczëła sã na ''-tl''<ref>Karttunen, Frances. ''An Analytical Dictionary of Nahuatl''. University of Texas Press, 1983.</ref>: * Szokòlôda - ''xocolātl'' * Tomata - ''tomatl'' * Awòkado - ''āhuacatl'' * Kòjot / kùjot - ''coyōtl'' * Kakaò - ''cacahuatl'' * Chili - ''chīlli'' * Meksyk - òd miona stolëcë Azteków (Mēxihco) ë miona plemienia (Mēxihcah) * Òcelot - ''ocēlōtl'' * Aksolotl - ''āxōlōtl'' == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == [https://www.omniglot.com/writing/nahuatl.htm Omniglot: Nahutl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://www.ethnologue.com/subgroup/3952/ Ethnologue: Nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.thinkific.com Ònline kùrs jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [https://nahuatl.wired-humanities.org Słowôrz jãzëka nahuatl] [dostãp: 2026-11-06]. (ang.) [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] 8spaqaslzqn9s31rjyej6ka3egdzqsb 2 14948 223889 2026-11-06T23:12:16Z Dzywòwidz 17628 Ùsôdzonô nowô starna "== Jô == {{Babel|pl|ru-4|en-4|csb-4|mk-1|hu}} Pòmòrzón, lubòtnik jãzëków, rézów, kùlturë, lingwisticzi, mùzyczi, fòlkloru, slawisticzi ë religioznajemnotë. Jô jem zakuńcził ruską filologią ë bałkanistkikã (mój diplomòwi dokôz to ''Lëdowi òbrôz nadprzërodzonégò swiata w kszëbsczich ë macedóńszczich przësłowiach'') na Ùniwersitece miona Adama Mickiewicza w Pòznaniu. Terô sztudéréjã Geoslawistikã ë Etnolingwistikã na dr…" 223889 wikitext text/x-wiki == Jô == {{Babel|pl|ru-4|en-4|csb-4|mk-1|hu}} Pòmòrzón, lubòtnik jãzëków, rézów, kùlturë, lingwisticzi, mùzyczi, fòlkloru, slawisticzi ë religioznajemnotë. Jô jem zakuńcził ruską filologią ë bałkanistkikã (mój diplomòwi dokôz to ''Lëdowi òbrôz nadprzërodzonégò swiata w kszëbsczich ë macedóńszczich przësłowiach'') na Ùniwersitece miona Adama Mickiewicza w Pòznaniu. Terô sztudéréjã Geoslawistikã ë Etnolingwistikã na drëdżim rokù, drëdżégò stãpnia. == Wkłôd == Pòniechtërne starnë, chtërné jô jem robił: [[Jãzëk zulu]], [[Jãzëk nahuatl]], [[Czukocczi jãzëk]], [[Afrodita]], [[Strôszk (bach)]] ë jinszé. Mój fùl wkłôd dokładni mòże ùzdrzec [[Specjalnô:Wkład/Dzywòwidz|tuwò]]. == Jinszé == * Jô jem dolmacził Facebook, YouTube, The Sims 2, Paralives ë Minecraft na kaszëbsczi jãzëk. {{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:RKPsolarsymbol02.png|40px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} je '''{{gender:{{BASEPAGENAME}}|rodnowiercą|rodnowierką|rodnowiercą}}'''.|tło1=#87CEFA|tło2=white|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:P human body.svg|40px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistã]]'''.|Ta brëkòwniczka mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistkã]]'''.}}|tło1=white|tło2=#D8BFD8|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk: Logo language.svg|40 px]]|Ten brëkòwnik je etnolingwistą|tło1=#9966CC|tło2=#228B22|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Wikipedia-LGBT.png|40px]]|Ten brëkòwnik je gejã|tło1=#FFFF00|tło2=#87CEFA|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Nen brëkòwnik mëszli, że kaszëbskô Wikipediô mô za mało encyklopedicznëch, wôrtnëch artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F|ramka=black}} r6tr0wihwe1ax3n1n3gz80bwmw94yao 223890 223889 2026-11-06T23:24:51Z Dzywòwidz 17628 /* Jô */ 223890 wikitext text/x-wiki == Jô == {{Babel|pl|ru-4|en-4|csb-4|mk-1|hu}} Pòmòrzón, lubòtnik jãzëków, rézów, kùlturë, lingwisticzi, mùzyczi, fòlkloru, slawisticzi ë religioznajemnotë. Jô jem zakuńcził ruską filologią ë bałkanistkikã (mój diplomòwi dokôz to ''Lëdowi òbrôz nadprzërodzonégò swiata w kszëbsczich ë macedońszczich przësłowiach'') na Ùniwersitece miona Adama Mickiewicza w Pòznaniu. Terô sztudéréjã Geoslawistikã ë Etnolingwistikã na drëdżim rokù, drëdżégò stãpnia. == Wkłôd == Pòniechtërne starnë, chtërné jô jem robił: [[Jãzëk zulu]], [[Jãzëk nahuatl]], [[Czukocczi jãzëk]], [[Afrodita]], [[Strôszk (bach)]] ë jinszé. Mój fùl wkłôd dokładni mòże ùzdrzec [[Specjalnô:Wkład/Dzywòwidz|tuwò]]. == Jinszé == * Jô jem dolmacził Facebook, YouTube, The Sims 2, Paralives ë Minecraft na kaszëbsczi jãzëk. {{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:RKPsolarsymbol02.png|40px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} je '''{{gender:{{BASEPAGENAME}}|rodnowiercą|rodnowierką|rodnowiercą}}'''.|tło1=#87CEFA|tło2=white|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:P human body.svg|40px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistã]]'''.|Ta brëkòwniczka mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistkã]]'''.}}|tło1=white|tło2=#D8BFD8|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk: Logo language.svg|40 px]]|Ten brëkòwnik je etnolingwistą|tło1=#9966CC|tło2=#228B22|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Wikipedia-LGBT.png|40px]]|Ten brëkòwnik je gejã|tło1=#FFFF00|tło2=#87CEFA|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Nen brëkòwnik mëszli, że kaszëbskô Wikipediô mô za mało encyklopedicznëch, wôrtnëch artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F|ramka=black}} 0f7gft6n6yihkf45j23t3kv808vma32 223891 223890 2026-11-06T23:25:10Z Dzywòwidz 17628 /* Jô */ 223891 wikitext text/x-wiki == Jô == {{Babel|pl|ru-4|en-4|csb-4|mk-1|hu}} Pòmòrzón, lubòtnik jãzëków, rézów, kùlturë, lingwisticzi, mùzyczi, fòlkloru, slawisticzi ë religioznajemnotë. Jô jem zakuńcził ruską filologią ë bałkanistikã (mój diplomòwi dokôz to ''Lëdowi òbrôz nadprzërodzonégò swiata w kszëbsczich ë macedońszczich przësłowiach'') na Ùniwersitece miona Adama Mickiewicza w Pòznaniu. Terô sztudéréjã Geoslawistikã ë Etnolingwistikã na drëdżim rokù, drëdżégò stãpnia. == Wkłôd == Pòniechtërne starnë, chtërné jô jem robił: [[Jãzëk zulu]], [[Jãzëk nahuatl]], [[Czukocczi jãzëk]], [[Afrodita]], [[Strôszk (bach)]] ë jinszé. Mój fùl wkłôd dokładni mòże ùzdrzec [[Specjalnô:Wkład/Dzywòwidz|tuwò]]. == Jinszé == * Jô jem dolmacził Facebook, YouTube, The Sims 2, Paralives ë Minecraft na kaszëbsczi jãzëk. {{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:RKPsolarsymbol02.png|40px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} je '''{{gender:{{BASEPAGENAME}}|rodnowiercą|rodnowierką|rodnowiercą}}'''.|tło1=#87CEFA|tło2=white|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:P human body.svg|40px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistã]]'''.|Ta brëkòwniczka mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistkã]]'''.}}|tło1=white|tło2=#D8BFD8|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk: Logo language.svg|40 px]]|Ten brëkòwnik je etnolingwistą|tło1=#9966CC|tło2=#228B22|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Wikipedia-LGBT.png|40px]]|Ten brëkòwnik je gejã|tło1=#FFFF00|tło2=#87CEFA|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Nen brëkòwnik mëszli, że kaszëbskô Wikipediô mô za mało encyklopedicznëch, wôrtnëch artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F|ramka=black}} kioru8mc3o34wo74mn8m71k6ehf8jh8 223904 223891 2026-11-07T11:40:12Z Terrus38 14026 223904 wikitext text/x-wiki == Jô == {{Babel|pl|ru-4|en-4|csb-4|mk-1|hu}} Pòmòrzón, lubòtnik jãzëków, rézów, kùlturë, lingwisticzi, mùzyczi, fòlkloru, slawisticzi ë religioznajemnotë. Jô jem zakuńcził ruską filologią ë bałkanistikã (mój diplomòwi dokôz to ''Lëdowi òbrôz nadprzërodzonégò swiata w kszëbsczich ë macedońszczich przësłowiach'') na Ùniwersitece miona Adama Mickiewicza w Pòznaniu. Terô sztudéréjã Geoslawistikã ë Etnolingwistikã na drëdżim rokù, drëdżégò stãpnia. == Wkłôd == Pòniechtërne starnë, chtërné jô jem robił: [[Jãzëk zulu]], [[Jãzëk nahuatl]], [[Czukòcczi jãzëk]], [[Afrodita]], [[Strôszk (bach)]] ë jinszé. Mój fùl wkłôd dokładni mòże ùzdrzec [[Specjalnô:Wkład/Dzywòwidz|tuwò]]. == Jinszé == * Jô jem dolmacził Facebook, YouTube, The Sims 2, Paralives ë Minecraft na kaszëbsczi jãzëk. {{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:RKPsolarsymbol02.png|40px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} je '''{{gender:{{BASEPAGENAME}}|rodnowiercą|rodnowierką|rodnowiercą}}'''.|tło1=#87CEFA|tło2=white|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:P human body.svg|40px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistã]]'''.|Ta brëkòwniczka mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistkã]]'''.}}|tło1=white|tło2=#D8BFD8|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk: Logo language.svg|40 px]]|Ten brëkòwnik je etnolingwistą|tło1=#9966CC|tło2=#228B22|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Wikipedia-LGBT.png|40px]]|Ten brëkòwnik je gejã|tło1=#FFFF00|tło2=#87CEFA|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Nen brëkòwnik mëszli, że kaszëbskô Wikipediô mô za mało encyklopedicznëch, wôrtnëch artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F|ramka=black}} jtf5rau1ksj506q8eg7incq48m2c8sa 0 14949 223902 2026-11-07T11:39:37Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Czukocczi jãzëk]] do [[Czukòcczi jãzëk]]: labializacjô 223902 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Czukòcczi jãzëk]] pmpgej1lm8dlusdnsiplpc1yctscw8k 223903 223902 2026-11-07T11:40:02Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Czukòcczi jãzëk]] 223903 wikitext text/x-wiki {{ADR|labializacjô}} tug56sibrd8ihkne0vot5nvm8ljms82