Википєдїꙗ cuwiki https://cu.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8C%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Срѣдьства Нарочьна Бєсѣда Польꙃєватєл҄ь Польꙃєватєлꙗ бєсѣда Википєдїꙗ Википєдїѩ бєсѣда Дѣло Дѣла бєсѣда MediaWiki MediaWiki бєсѣда Обраꙁьць Обраꙁьца бєсѣда Помощь Помощи бєсѣда Катигорїꙗ Катигорїѩ бєсѣда TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 30 88528 88057 2026-11-04T00:57:49Z Qamen 30020 /* кѷрїлловица */ Сїнаискъ трѣбьникъ link added 88528 wikitext text/x-wiki [[Дѣло:ZografskiyKodeks.png|thumb|пьсанꙑ [[Словѣньска аꙁъбоукꙑ|кѷрїлловицєѭ]] Ꙁѡграфьскꙑ кънигꙑ]] {{glag-name|имѧ= Ⱄⰾⱁⰲⱑⱀⱐⱄⰽⱏ ⱗⰸⱏⰺⰽⱏ}} '''Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ''' сѧ къ їндоєѵрѡпьска дрѣвєсє [[Словѣньсци ѩꙁꙑци|словѣньска вѣтвиꙗ]] оноситъ ⁙ словѣньскъ мрьтвъ ѩꙁꙑкъ ѥстъ {{commonscat|Church Slavonic language|Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ}} ==О ѩꙁꙑка имєнє == Напрьва жє ѩꙁꙑкъ словѣньскꙑимь ꙁъванъ бѣашє 1 ꙁанѥ жє ѥдина рѣчь вьсихъ словѣнъ бѣ 1 сѥго дѣлꙗ письмєна аꙁъбоуковьни сътворѥни бѣашє сѫтъ 5 Тако жє въ житии Cв᷉тго Мєѳодїꙗ<ref>[https://web.archive.org/web/20160305205114/http://lib.pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=2164 {{lat-ga|Электронная библиотека ИРЛИ РАН / Собрания текстов / Библиотека литературы Древней Руси / Том 2 / Житие Мефодия]}}</ref> и [[Їѡаннъ Єѯархъ|Їѡанна Єѯарха]] кънигахъ пьсано ѥстъ 5 Послѣди жє, Словѣньскоу ѩꙁꙑкоу, ина имєна такождє оутворилисѧ бѣашє Въ [[Блъгарїꙗ|Блъгарїи]] жє такождє съ врѣмєньмъ блъгарьскомь ѩꙁꙑкомь ꙁъванъ бѣашє 1 и того дѣлꙗ нꙑнѣ блъгарьсци ѩꙁꙑковѣди мьнѧтъ бо отъ словѣньскаѥго ѩꙁꙑка нꙑнѣщьн҄ь блъгарьскъ ѩꙁꙑкъ иꙁишьлъ ѥстъ 5 Словѣньскъ жє ѩꙁꙑкъ того дѣлꙗ староблъгарьскомь рѣкѫтъ Въ [[Сѣвєрьна Макєдонїꙗ|Макєдонїи Димократїи]] жє словѣньскъ ѩꙁꙑкъ старомакєдоньскомь рѣкѫтъ Въ [[Рѡсїꙗ|Рѡсїи]] жє до Ѳ҃І вѣка обꙑчаѥмь ѩꙁꙑкъ словѣньскомь ꙁъванъ бѣашє 1 нъ послѣди жє словєсѣ старословѣньскъ и црькъвьнословѣньскъ ѩꙁꙑковѣдꙑ въсприѩта бѣашєтє 1 ижє нꙑнѣ раꙁьнъ съмꙑслъ иматє и словѣньскъ ѩꙁꙑкъ тъчиѭ старословѣньскомь ꙁъванъ ѥстъ да бѣжали съмѫщєниꙗ съ ѥгожє поꙁдьнѣи авлѥнами иꙁводами бѫ 5 Мъногꙑ инꙑ ѩꙁꙑкꙑ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ нꙑнѣ такождє старословѣньскомь ли староцрькъвьнословѣньскомь ли ꙁъванъ ѥстъ == їсторїꙗ == Кънижьнъ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ съставлѥнъ [[Кѷрїллъ и Мєѳодїи|Кѷрїлломь и Мєѳодїѥмь]] ѥстъ · та жє прѣложила словѣномъ црькъвьнꙑѩ кънигꙑ ѥстє ⁙ братра рождєна [[Грьчьско цѣсарьство|Грьчьска]] цѣсарьства [[Ѳессалонїка|Ѳєссалонїцѣ]] рєкомѣи Солоуни бꙑла ѥстє · идє [[южьни словѣнє|южьнъ словѣнъ]] рѣчь бѣашє<ref name="Селищев 1951">{{lat-ga|Селищев А. М. Старославянский язык. Часть 1: Введение. Фонетика. — М. : Государственное учебно-педагогическое издательство Министерства Просвещения РСФСР, 1951. С. 10.}}</ref> ⁙ того дѣл̑ьма словѣньскоуѥмоу ѩꙁꙑкоу южьнословѣньсти ѩꙁꙑчьни обраꙁи сѫтъ · нъ [[дрєвл҄ьнѥморавьскъ ѩꙁꙑкъ|дрєвл҄ьнѥморавьскоу]] ѩꙁꙑкоу ꙁападьнословѣньсти обраꙁи бѣашѧ Словѣньскомь ѩꙁꙑкомь кънигꙑ [[Прѣѩславл҄ьска кънижьна схола|Прѣѩславл҄ьскꙑ]] · [[Охрїдьска кънижьна схола|Охрїдьскꙑ]] и инъ кънижьнъ схолъ пьсанꙑ бѣшѧ ⁙ Онъжє ꙗко лѣтописьнъ и богоуслоужєбьнъ ѩꙁꙑкъ [[Прьво Блъгарьско цѣсарьство|Блъгарьска цѣсарьства]] · [[Вєлика Морава|Вєликꙑ Моравїѩ]] · [[Роусь|Роуси]] · [[Срьбїꙗ|Срьбїи]] и инъ словѣньскъ странъ польꙃєвалъ сѧ ѥстъ Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ по врѣмєнє сѧ подъ съврѣмєньнъ словѣнъ рѣчиѭ мѣнꙗлъ ѥстъ · ѥжє къ нꙑнѣшьню [[црькъвьнословѣньскъ ѩꙁꙑкъ|црькъвьнословѣньскоу]] ѩꙁꙑкоу привєдє == словѣньска аꙁъбоукꙑ == : {{главьнъ|словѣньска аꙁъбоукꙑ}} Нꙑнѣ наибол҄ьша числа ѩꙁꙑковѣдъ помꙑшлѥниѥ ѥстъ бо прьваꙗ аꙁъбоукꙑ словѣньска ѩꙁꙑка дѣлꙗ [[кѷрїлловица]] ѥстъ<ref>{{lat-ga|lang=sr|[http://www.rastko.org.rs/filologija/ppiper-slavistika_c.html Предраг Пипер, Увод у славистику I]}}</ref><ref>{{lat-ga|lang=sr|Петар Ђорђић, Историја српске ћирилице (1990:22)}}</ref><ref>{{lat-ga|Шницер Я. Б. Иллюстрированная всеобщая история письмен. — СПб. 1903. — С. 222—223}}</ref> · ѭжє Кѷрїллъ сътвори ⁙ Ѥѭжє вьсѩ прьвꙑ словѣньскꙑ кънигꙑ пьсанꙑ бѣ<ref>{{lat-ga|lang=sr|[http://www.ff.uns.ac.rs/biblioteka/upoznaj_jednu_knjigu/proglas/oproglasu.htm Делови студија из књиге «Проглас» Константина-Ћирила (Братислава: Перфект, 2004)]}}</ref> ⁙ По нѣколикъ лѣтъ истєщѥнии грьчьскꙑ аꙁъбоукъвє основѣ съ боукъвь доложєниѥмь [[Вътора словѣньска аꙁъбоукꙑ|новаꙗ словѣньска аꙁъбоукꙑ]] сътворѥна бѣ · нѣциихъ ѩꙁꙑковѣдъ помꙑшлѥниѥ бо ѥстъ · ѥжє аꙁъбоукъвь [[Климєнтъ Охрїдьскꙑи|Климєнтомь Охрїдьскомь]] сътворѥна бѣ · нъ то исто нєвѣдомо ѥстъ ⁙ Сꙗ аꙁъбоукꙑ жє кѷрїлловицѧ мѣсто прѣимашє == словѣньскꙑ кънигꙑ == С҄и жє сѫтъ канѡничьнꙑ кънигꙑ · словѣньскомь ѩꙁꙑкомь пьсанꙑ === [[кѷрїлловица]] === * [[Ассєманиѥво єѵангєлїѥ]] · инако Ватиканьска кънига и {{lang-la|Evangeliarum Assemani / Codex Vaticanus}} * Боꙗньско єѵангєлїѥ * Ꙁѡграфьскъ палїмѱистъ * [[Ꙁѡграфьска кънига]] и {{lang-la|Codex Zographensis}} * [[Кꙑѥвьстии листи]] {{lang-la|Fragmenta Kijoviensia}} * [[Клоцєва кънига|Клоцєвъ съборьникъ]] и {{lang-la|Glagolita Klozianus}} * [[Марїиньско єѵангєлїѥ]] и {{lang-la|Codex Marianus}} * Охрїдьсци листъци * Рꙑльсци листъци * [[Сїнаиска ѱалтирь]] {{lang-la|Psalterium Sinaiticum}} * [[Сїнаискъ трѣбьникъ|Сїнаиско єѵхологїѥ]] {{lang-la|Euchologium Sinaiticum}} * Сїнаискъ їєратїконъ {{commonscat|Glagolitic manuscripts}} === [[словѣньска аꙁъбоукꙑ]] === * [[Прогласъ|Прогласъ/Ⱂⱃⱁⰳⰾⰰⱄⱏ]] * Новоградьска ѱалтирь * Єниньскъ апостолъ * Ꙁѡграфьсци листъци * Листъци Оундол҄ьскаѥго * [[Саввина кънига]] * [[Соупрасльска кънига|Соупрасл҄ьска минїꙗ]] и {{lang-la|Codex Suprasliensis}} * Хїландарьсци листъци {{commonscat|Church Slavonic manuscripts}} == фѡнитїка == Словѣньсцѣ ѩꙁꙑцѣ ѥдинъ на дєсѧть гласьникъ сѫтъ : /а/ · /є/ · /и/ · /о/ · /оу/ · /ъ/ · /ꙑ/ · /ь/ · /ѣ/ · /ѫ/ · /ѧ/ ⁙ И сєдмь на дъва дєсѧтє съгласьникъ сѫтъ · нъ [[фѡнима]] /ф/ тъкъмо въ ꙁаѩтѣхъ словєсьхъ ѥстъ ⁙ Обꙑчаѥмь та жє грьчьскꙑ и латиньскꙑ словєса сѫтъ == грамматїка == === птѡсьна мѣна === Ѭꙁꙑкомъ ГРАМОУТУ словѣньскимъ жє скаꙁаєма ПИСЬМЄНА · Въ словѣньсцѣ ѩꙁꙑцѣ птѡсьнѫ мѣнѫ словєса сѫщьствитєльна ово · мѣстоимьньна ово · прилагатєльна ово и числитєльна ово имѫтъ ⁙ Имєнъ сѫщьствитєльнъ птѡсь жє числомь сєдмь сѫтъ<ref>{{lat-ga|[http://www.promacedonia.org/pdf/mirchev_starobylgarski.html Кирил Мирчев. Старобългарски език — кратък граматичен очерк. София, 1972]}}</ref> · и томоу жє въ доложєниѥ сѫтъ шєсть иꙁмѣнѥниꙗ обраꙁъ оубо ис прасловѣньска ѩꙁꙑка приѩти ⁙ Иꙁ обраꙁъ тѣхъ тъкъмо трьѥ пльностиѭ съхранѥни бѣашє · ини жє триѥ съ имижє въ кънигахъ ю съмѣшєниѥ имаашє ⁙ Такождє словєсъ мѧкъкамъ и тврьдамъ основамъ мѣна раꙁликаꙗ ѥстъ == число == [[Число|Число церкво овное]] == кладѧꙃи == <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" responsive="" /> == ꙁьри такождє == * [http://www.schaeken.nl/lu/research/online/editions/kievfol.html моудльтва за Кльмьнтѥ в кꙑѥвьскꙑ кънигꙑ] * [https://web.archive.org/web/20090429133513/http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/ocsol-BF-X.html словѣньскаѥго ѩꙁꙑка оучєниꙗ] [[Катигорїꙗ:Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ|*]] [[Катигорїꙗ:Словѣнє]] [[Катигорїꙗ:Словѣньсци ѩꙁꙑци]] <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" responsive="" /> <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" />КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙<references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" /> <references group="кладѧꙃи" /> fsy239i4tkjkvd1j7jao4zqfswxn7a8 88533 88528 2026-11-04T01:54:41Z Qamen 30020 /* кѷрїлловица */ 88533 wikitext text/x-wiki [[Дѣло:ZografskiyKodeks.png|thumb|пьсанꙑ [[Словѣньска аꙁъбоукꙑ|кѷрїлловицєѭ]] Ꙁѡграфьскꙑ кънигꙑ]] {{glag-name|имѧ= Ⱄⰾⱁⰲⱑⱀⱐⱄⰽⱏ ⱗⰸⱏⰺⰽⱏ}} '''Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ''' сѧ къ їндоєѵрѡпьска дрѣвєсє [[Словѣньсци ѩꙁꙑци|словѣньска вѣтвиꙗ]] оноситъ ⁙ словѣньскъ мрьтвъ ѩꙁꙑкъ ѥстъ {{commonscat|Church Slavonic language|Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ}} ==О ѩꙁꙑка имєнє == Напрьва жє ѩꙁꙑкъ словѣньскꙑимь ꙁъванъ бѣашє 1 ꙁанѥ жє ѥдина рѣчь вьсихъ словѣнъ бѣ 1 сѥго дѣлꙗ письмєна аꙁъбоуковьни сътворѥни бѣашє сѫтъ 5 Тако жє въ житии Cв᷉тго Мєѳодїꙗ<ref>[https://web.archive.org/web/20160305205114/http://lib.pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=2164 {{lat-ga|Электронная библиотека ИРЛИ РАН / Собрания текстов / Библиотека литературы Древней Руси / Том 2 / Житие Мефодия]}}</ref> и [[Їѡаннъ Єѯархъ|Їѡанна Єѯарха]] кънигахъ пьсано ѥстъ 5 Послѣди жє, Словѣньскоу ѩꙁꙑкоу, ина имєна такождє оутворилисѧ бѣашє Въ [[Блъгарїꙗ|Блъгарїи]] жє такождє съ врѣмєньмъ блъгарьскомь ѩꙁꙑкомь ꙁъванъ бѣашє 1 и того дѣлꙗ нꙑнѣ блъгарьсци ѩꙁꙑковѣди мьнѧтъ бо отъ словѣньскаѥго ѩꙁꙑка нꙑнѣщьн҄ь блъгарьскъ ѩꙁꙑкъ иꙁишьлъ ѥстъ 5 Словѣньскъ жє ѩꙁꙑкъ того дѣлꙗ староблъгарьскомь рѣкѫтъ Въ [[Сѣвєрьна Макєдонїꙗ|Макєдонїи Димократїи]] жє словѣньскъ ѩꙁꙑкъ старомакєдоньскомь рѣкѫтъ Въ [[Рѡсїꙗ|Рѡсїи]] жє до Ѳ҃І вѣка обꙑчаѥмь ѩꙁꙑкъ словѣньскомь ꙁъванъ бѣашє 1 нъ послѣди жє словєсѣ старословѣньскъ и црькъвьнословѣньскъ ѩꙁꙑковѣдꙑ въсприѩта бѣашєтє 1 ижє нꙑнѣ раꙁьнъ съмꙑслъ иматє и словѣньскъ ѩꙁꙑкъ тъчиѭ старословѣньскомь ꙁъванъ ѥстъ да бѣжали съмѫщєниꙗ съ ѥгожє поꙁдьнѣи авлѥнами иꙁводами бѫ 5 Мъногꙑ инꙑ ѩꙁꙑкꙑ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ нꙑнѣ такождє старословѣньскомь ли староцрькъвьнословѣньскомь ли ꙁъванъ ѥстъ == їсторїꙗ == Кънижьнъ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ съставлѥнъ [[Кѷрїллъ и Мєѳодїи|Кѷрїлломь и Мєѳодїѥмь]] ѥстъ · та жє прѣложила словѣномъ црькъвьнꙑѩ кънигꙑ ѥстє ⁙ братра рождєна [[Грьчьско цѣсарьство|Грьчьска]] цѣсарьства [[Ѳессалонїка|Ѳєссалонїцѣ]] рєкомѣи Солоуни бꙑла ѥстє · идє [[южьни словѣнє|южьнъ словѣнъ]] рѣчь бѣашє<ref name="Селищев 1951">{{lat-ga|Селищев А. М. Старославянский язык. Часть 1: Введение. Фонетика. — М. : Государственное учебно-педагогическое издательство Министерства Просвещения РСФСР, 1951. С. 10.}}</ref> ⁙ того дѣл̑ьма словѣньскоуѥмоу ѩꙁꙑкоу южьнословѣньсти ѩꙁꙑчьни обраꙁи сѫтъ · нъ [[дрєвл҄ьнѥморавьскъ ѩꙁꙑкъ|дрєвл҄ьнѥморавьскоу]] ѩꙁꙑкоу ꙁападьнословѣньсти обраꙁи бѣашѧ Словѣньскомь ѩꙁꙑкомь кънигꙑ [[Прѣѩславл҄ьска кънижьна схола|Прѣѩславл҄ьскꙑ]] · [[Охрїдьска кънижьна схола|Охрїдьскꙑ]] и инъ кънижьнъ схолъ пьсанꙑ бѣшѧ ⁙ Онъжє ꙗко лѣтописьнъ и богоуслоужєбьнъ ѩꙁꙑкъ [[Прьво Блъгарьско цѣсарьство|Блъгарьска цѣсарьства]] · [[Вєлика Морава|Вєликꙑ Моравїѩ]] · [[Роусь|Роуси]] · [[Срьбїꙗ|Срьбїи]] и инъ словѣньскъ странъ польꙃєвалъ сѧ ѥстъ Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ по врѣмєнє сѧ подъ съврѣмєньнъ словѣнъ рѣчиѭ мѣнꙗлъ ѥстъ · ѥжє къ нꙑнѣшьню [[црькъвьнословѣньскъ ѩꙁꙑкъ|црькъвьнословѣньскоу]] ѩꙁꙑкоу привєдє == словѣньска аꙁъбоукꙑ == : {{главьнъ|словѣньска аꙁъбоукꙑ}} Нꙑнѣ наибол҄ьша числа ѩꙁꙑковѣдъ помꙑшлѥниѥ ѥстъ бо прьваꙗ аꙁъбоукꙑ словѣньска ѩꙁꙑка дѣлꙗ [[кѷрїлловица]] ѥстъ<ref>{{lat-ga|lang=sr|[http://www.rastko.org.rs/filologija/ppiper-slavistika_c.html Предраг Пипер, Увод у славистику I]}}</ref><ref>{{lat-ga|lang=sr|Петар Ђорђић, Историја српске ћирилице (1990:22)}}</ref><ref>{{lat-ga|Шницер Я. Б. Иллюстрированная всеобщая история письмен. — СПб. 1903. — С. 222—223}}</ref> · ѭжє Кѷрїллъ сътвори ⁙ Ѥѭжє вьсѩ прьвꙑ словѣньскꙑ кънигꙑ пьсанꙑ бѣ<ref>{{lat-ga|lang=sr|[http://www.ff.uns.ac.rs/biblioteka/upoznaj_jednu_knjigu/proglas/oproglasu.htm Делови студија из књиге «Проглас» Константина-Ћирила (Братислава: Перфект, 2004)]}}</ref> ⁙ По нѣколикъ лѣтъ истєщѥнии грьчьскꙑ аꙁъбоукъвє основѣ съ боукъвь доложєниѥмь [[Вътора словѣньска аꙁъбоукꙑ|новаꙗ словѣньска аꙁъбоукꙑ]] сътворѥна бѣ · нѣциихъ ѩꙁꙑковѣдъ помꙑшлѥниѥ бо ѥстъ · ѥжє аꙁъбоукъвь [[Климєнтъ Охрїдьскꙑи|Климєнтомь Охрїдьскомь]] сътворѥна бѣ · нъ то исто нєвѣдомо ѥстъ ⁙ Сꙗ аꙁъбоукꙑ жє кѷрїлловицѧ мѣсто прѣимашє == словѣньскꙑ кънигꙑ == С҄и жє сѫтъ канѡничьнꙑ кънигꙑ · словѣньскомь ѩꙁꙑкомь пьсанꙑ === [[кѷрїлловица]] === * [[Ассєманиѥво єѵангєлїѥ]] · инако Ватиканьска кънига и {{lang-la|Evangeliarum Assemani / Codex Vaticanus}} * Боꙗньско єѵангєлїѥ * Ꙁѡграфьскъ палїмѱистъ * [[Ꙁѡграфьска кънига]] и {{lang-la|Codex Zographensis}} * [[Кꙑѥвьстии листи]] {{lang-la|Fragmenta Kijoviensia}} * [[Клоцєва кънига|Клоцєвъ съборьникъ]] и {{lang-la|Glagolita Klozianus}} * [[Марїиньско єѵангєлїѥ]] и {{lang-la|Codex Marianus}} * Охрїдьсци листъци * Рꙑльсци листъци * [[Сїнаиска ѱалтирь]] {{lang-la|Psalterium Sinaiticum}} * [[Сїнаискъ єѵхологїонъ|Сїнаиско єѵхологїѥ]] {{lang-la|Euchologium Sinaiticum}} * Сїнаискъ їєратїконъ {{commonscat|Glagolitic manuscripts}} === [[словѣньска аꙁъбоукꙑ]] === * [[Прогласъ|Прогласъ/Ⱂⱃⱁⰳⰾⰰⱄⱏ]] * Новоградьска ѱалтирь * Єниньскъ апостолъ * Ꙁѡграфьсци листъци * Листъци Оундол҄ьскаѥго * [[Саввина кънига]] * [[Соупрасльска кънига|Соупрасл҄ьска минїꙗ]] и {{lang-la|Codex Suprasliensis}} * Хїландарьсци листъци {{commonscat|Church Slavonic manuscripts}} == фѡнитїка == Словѣньсцѣ ѩꙁꙑцѣ ѥдинъ на дєсѧть гласьникъ сѫтъ : /а/ · /є/ · /и/ · /о/ · /оу/ · /ъ/ · /ꙑ/ · /ь/ · /ѣ/ · /ѫ/ · /ѧ/ ⁙ И сєдмь на дъва дєсѧтє съгласьникъ сѫтъ · нъ [[фѡнима]] /ф/ тъкъмо въ ꙁаѩтѣхъ словєсьхъ ѥстъ ⁙ Обꙑчаѥмь та жє грьчьскꙑ и латиньскꙑ словєса сѫтъ == грамматїка == === птѡсьна мѣна === Ѭꙁꙑкомъ ГРАМОУТУ словѣньскимъ жє скаꙁаєма ПИСЬМЄНА · Въ словѣньсцѣ ѩꙁꙑцѣ птѡсьнѫ мѣнѫ словєса сѫщьствитєльна ово · мѣстоимьньна ово · прилагатєльна ово и числитєльна ово имѫтъ ⁙ Имєнъ сѫщьствитєльнъ птѡсь жє числомь сєдмь сѫтъ<ref>{{lat-ga|[http://www.promacedonia.org/pdf/mirchev_starobylgarski.html Кирил Мирчев. Старобългарски език — кратък граматичен очерк. София, 1972]}}</ref> · и томоу жє въ доложєниѥ сѫтъ шєсть иꙁмѣнѥниꙗ обраꙁъ оубо ис прасловѣньска ѩꙁꙑка приѩти ⁙ Иꙁ обраꙁъ тѣхъ тъкъмо трьѥ пльностиѭ съхранѥни бѣашє · ини жє триѥ съ имижє въ кънигахъ ю съмѣшєниѥ имаашє ⁙ Такождє словєсъ мѧкъкамъ и тврьдамъ основамъ мѣна раꙁликаꙗ ѥстъ == число == [[Число|Число церкво овное]] == кладѧꙃи == <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" responsive="" /> == ꙁьри такождє == * [http://www.schaeken.nl/lu/research/online/editions/kievfol.html моудльтва за Кльмьнтѥ в кꙑѥвьскꙑ кънигꙑ] * [https://web.archive.org/web/20090429133513/http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/ocsol-BF-X.html словѣньскаѥго ѩꙁꙑка оучєниꙗ] [[Катигорїꙗ:Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ|*]] [[Катигорїꙗ:Словѣнє]] [[Катигорїꙗ:Словѣньсци ѩꙁꙑци]] <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" responsive="" /> <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" />КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙<references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" /> <references group="кладѧꙃи" /> fear4rp4rbepjhjl1l43uyuly2oeyxt 0 4422 88525 88082 2026-11-03T13:22:46Z Соу́пєръ 30257 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 88525 wikitext text/x-wiki [[Дѣло:Flag of Esperanto (NCS).svg|thumb|ꙁнамѧ]] '''Єспєра́нто''' [[ѩꙁꙑкъ]] ѥстъ ижє [[Людвигъ Ꙁамєнхофъ]] 1887 лѣта сътвори бѣ ⚄ Глаголѭщь людии мєждоу 100 тꙑсѧщь и 2 лєѡдръ сѫтъ онижє єспєрантисти нарєкаѥмꙑ сѫтъ ⚀ имъжє ꙗко родьнꙑмь ѩꙁꙑкомь 200 людии бєсѣдоуѭтъ ⚀ [[File:Number_of_Esperanto_association_members_by_country_(2015).svg|220x124px|thumb|right|alt=a|a]] [[File:1905-uk-eliro-el-la-kongresejo.jpg|220x124px|thumb|right|alt=b|b]] [[File:Fundamento_de_Esperanto_-_eldono_japana.pdf|220x124px|thumb|right|alt=c|c]] [[File:Esperanto_ossia_la_piu_pratica_delle_lingue_internazionali.pdf|220x124px|thumb|right|alt=d|d]] [[File:Eo-Ĉu_li_volas_promeni?.ogg|220x124px|thumb|right|alt=e|e]] == а́ꙁъбоукꙑ == <div style="margin: 4px;padding: 4px;width:40%;border:solid #999 1px;background:#F8F8F8;margin:0.5em auto; text-align: center;"> Aa Bb Cc Ĉĉ Dd Ee Ff Gg Ĝĝ Hh Ĥĥ Ii Jj Ĵĵ Kk Ll Mm Nn Oo Pp Rr Ss Ŝŝ Tt Uu Ŭŭ Vv Zz</div> Боукꙑ жє ''ĥ'' нꙑнѣ бєс потрѣбꙑ аꙁъбоуцѣ мѣсто иматъ фѡнимѣ /x/ чрѣꙁъ /k/ ꙁамѣнєнѣи сѫщєи ⚄ Ащє нє иматъ нѣкъто боукъви ĉ или ĝ или ĥ или ŝ или ŭ или ĵ ⚀ тъ можєтъ чєловѣкъ тъ ѩ ꙁамѣнити чрѣꙁъ с или g или s или u или j съ боукъвьѭ x или h коупьно составлєнꙑ сѫщи ⚀ ꙗко : cx, gx, hx, ux, jx или ch, gh, hh, uh, jh == грамматїка == Ѩꙁꙑка Єспєранто творьць Людъвигъ Ꙁамєнъгофъ въсхотѣ ѩꙁꙑкъ простъ вєльми сътворити ⚀ да вьсꙗкъ чьловѣкъ моглъ би и бръꙁо иꙁоучити ⚄ Тѣмъжє иꙁъмꙑсли грамматїкѫ краткѫ шєсть на дєсѧтє правилъ имѫщѫ ѭжє искони иꙁда ѩꙁꙑкомь роусьскꙑимь ⚄ Тѫ грамматїкѫ єспєрантисти Unua Lernolibro рєкѫтъ и тъ {{lang-cu|прьва кънига оучитєльна}} ѥстъ === о частѣхъ слова === # Оукаꙁатєлꙗ нєопрѣдѣльна нѣстъ ⚀ тъкмо опрѣдѣльнъ ѥстъ ⁖ {{lat-ga|la}} ⁖ · ижє ѥдинъ вьс҄ѣмъ родамъ и числамъ и падєжамъ # Имѧ сѫщьствитєльно чрѣꙁъ {{lat-ga|o}} съконьчаѥмо ѥстъ ⚀ а въ числѣ множьствєномь такождє къ сєбѣ {{lat-ga|j}} прибавлꙗѥтъ ⚄ Тъкъмо дъва падєжꙗ ѥстє ⚀ ꙗжє ѥстє имєнитєльнъ и винитєльнъ ⚀ онъжє ѥстъ ꙗко имєнитєльнъ ⚀ нъ чрѣꙁъ {{lat-ga|n}} сѧ коньчаѥтъ # Имѧ жє прилагатєльно чрѣꙁъ {{lat-ga|a}} сѧ съконьчаѥтъ ⚄ Падєжи и числа ꙗко имѧ сѫщьствитєльно иматъ ⚄ Съравьнитєльнъ обраꙁъ прилагатєльнамъ чрѣꙁъ слово {{lat-ga|pli}} авлѥнъ ѥстъ ѥгъда болѣѥ ⚀ чрѣꙁъ {{lat-ga|malpli}} ѥгъда малѣѥ и прѣвъсходьнъ обраꙁъ ꙗко {{lat-ga|plej}} ѥстъ # Имєна числитєльнꙑ обьща вєщии числа каꙁаниꙗ дѣлꙗ с҄и сѫтъ : {{lat-ga|unu}} (ѥдинъ), {{lat-ga|du}} (дъва), {{lat-ga|tri}} (три), {{lat-ga|kvar}} (чєтꙑрє), {{lat-ga|kvin}} (пѧть) . {{lat-ga|ses}} (шєсть), {{lat-ga|sep}} (сєдмь), {{lat-ga|ok}} (осмь), {{lat-ga|naŭ}} (дєвѧть), {{lat-ga|dek}} ([[дєсѧть]]), {{lat-ga|cent}} ([[съто]]), {{lat-ga|mil}} (тꙑсѫща) ⚄ Рѧда вєщии каꙁаниꙗ жє дѣлꙗ оконьчаниѥ {{lat-ga|a}} симъ словєсьмъ доложєно ѥстъ # Мѣстоимєниꙗ личьнꙑ с҄и сѫтъ: mi (аꙁъ), vi (тꙑ, вꙑ), li (тъ), ŝi (та), ĝi (то), si (сѧ), ili (ти, та, тꙑ), oni (лица нє иматъ) ⚄ Притѧжатєльнꙑ иꙁ ихъжє съ доложєниѥмь оконьчаниꙗ {{lat-ga|a}} сътворѥнꙑ сѫтъ == молитва господьнꙗ єспєрантьскꙑ == Patro nia, kiu estas en la ĉielo, sankta estu Via nomo, venu reĝeco Via, estu volo Via, kiel en la ĉielo, tiel ankaŭ sur la tero. Panon nian ĉiutagan donu al ni hodiaŭ kaj pardonu al ni ŝuldojn niajn kiel ni ankaŭ pardonas al niaj ŝuldantoj; ne konduku nin en tenton, sed liberigu nin de la malvera, ĉar Via estas la regado, la forto kaj la gloro eterne. Amen! == ꙁьри такождє == {{Interwiki|eo|Ĉefpaĝo||симь}} * [http://lernu.net/enkonduko/lingvoprezento/alfabeto.php аꙁъбоукꙑ єспєрантьска] * [https://web.archive.org/web/20120210065544/http://eo.lernu.net/lernado/vortoj/bildvortaro/66.php аꙁъбоукъвьникъ єспєрантьскъ] * [http://www.e-novosti.info страница ꙗжє о єспєрантѣ глагол҄єтъ] * [https://web.archive.org/web/20091202130735/http://www.lernolibro.info/lernolibro/ прьва кънига оучєбьна] [[Катигорїꙗ:Сътворєни ѩꙁꙑци‎]] 3hwgzixjug0sb2q10s9r6nk1gw63ifg 0 5660 88526 66825 2026-11-03T13:24:44Z Соу́пєръ 30257 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 88526 wikitext text/x-wiki {{coord|display=title|49|41|01|N|15|21|19|E|type:city}} {{Градъ|Имѧ = Бєнєтица |Тѷпъ = сєло | знамѧ= | знакъ = | Дрьжава = {{Чешьска знамѧ}} Чєшьско | Глава = | Людии = 37 | Основанъ = 1375 | Харта = |}} [[Дѣло:Benetice naves (duben2009).jpg|thumb|left|Бєнєтьцє]] '''Бєнєтица''' и {{Lang-cs|Benetice}} · [[сєло]] [[Чє́шьско|Чєсѣхъ]] ѥстъ · града Свѣтьлꙑѩ надъ Саꙁавоѭ чѧсть ѥстъ ⁙ Людии обитаѥтъ 37 ⁙ Бєнєтица помѣновєна ꙁапрьва лѣтописи І҃Є вѣцѣ ѥстъ ⁙ Основатєль Бєнєтицѧ Бєнꙗта ѥстъ · отъ ѥгожє имєнє сєла имѧ ѥстъ == ꙁьри такождє == {{commonscat|Benetice (Světlá nad Sázavou)}} * [http://www.benetice.eu/ www.benetice.eu] (чєшьскъ ѩꙁꙑкъ · [[роусьскъ ѩꙁꙑкъ]] · [[англїискъ ѩꙁꙑкъ]]) [[Катигорїꙗ:Чєшьско]] ihv1cthi7929saph1wvqnquredeursi 0 10137 88534 81604 2026-11-04T10:48:59Z Summershell67 30167 /* */ 88534 wikitext text/x-wiki [[File:Герб Советского района (Минск).jpg|thumb|150px|Ꙁнакъ]] '''Съвѣтьскъ кон&#1123;ць''' · ѥстъ ꙁємьскъ оудѣлъ въ дрьжавѣ [[Бѣла Роусь]] : Сѣи оудѣлъ бѣ члѣнъ градоу [[Мѣньскъ]] въ ѡбласти · рѣкома [[Мѣньска ѡбласть]] : Конѣць иматъ оурѧдъ рѣкомъ '''Оуправа Съвѣтьскаѥго коньца''' : Людии обитаєтъ 162 900. {{Спись ПБР}} [[Катигорїꙗ:Концꙑ града М&#1123;нскъ]] [[Катигорїꙗ:М&#1123;нскъ]] [[Катигорїꙗ:Концꙑ градовъ Б&#1123;лоѥ Ро&#1141;си]] edrg44sp107j03suflcc2ycn0cqyb19 2 11170 88529 88487 2026-11-04T00:59:45Z Qamen 30020 /* Články */ + Сїнаискъ трѣбьникъ 88529 wikitext text/x-wiki {{Числєниѥ лѣтъ}} Въ лѣто <span title="7534 отъ сътворениꙗ мира · сирѣчь 2026 отъ рождьства христова" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">҂зфл҃д</span> сътворихъ страницѫ сиѭ. == Články == * [[Саввина кънига]] * [[Ассєманиѥво єѵангєлїѥ]] * [[Сїнаиска ѱалтирь]] * [[Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ]] * [[Кꙑѥвьстии листи]] * [[Марїиньско єѵангєлїѥ]] * [[Вєлика Морава]] * [[Костѧнтинъ Философъ]] * [[Мєѳодїи]] * [[Ꙁѡграфьска кънига]] - Zcela nový obsah * [[Костѧнтинъ Прѣславьскꙑи]] * [[Морє]] * [[Рѣка]] * [[Вѣтръ]] * [[Клоцєва кънига]] * [[Числєниѥ лѣтъ ѿ начѧла мира]] * [[Ꙃѣло]] - Zcela nový obsah * [[Сїнаискъ трѣбьникъ]] == Pomocné články == * [[Помощь:Орѳографїꙗ/Ꙃѣло|Орѳографїꙗ/Ꙃѣло]] * [[Помощь:Въпроси и ѿвѣти|Въпроси и ѿвѣти]] * [[Помощь:Кънижьница оучитєльна|Кънижьница оучитєльна]] == Reorganizace == * [[Википєдїѩ бєсѣда:Обьщєниꙗ съвѣтъ#О начрътании словѣньскꙑхъ писмєнъ|О начрътании словѣньскꙑхъ писмєнъ]] * [[Википєдїꙗ:Новѣ съставлєна словєса|Новѣ съставлєна словєса]] - šablona a registr * [[Википєдїꙗ:Вѣси ли;/Прѣдъложєниꙗ|Вѣси ли · Оустроѥниѥ обращєниꙗ рєчєнии на чєлѣ Википєдїѩ]] - výběr, databáze, mechanismus rotace * [[Википєдїѩ бєсѣда:Обьщєниꙗ съвѣтъ#О оустроѥнии катигорїи|О оустроѥнии катигорїи]] - vytvoření stromu kategorií == Šablony == * [[Обраꙁьць:Чловѣкъ]] - dočasný * [[Обраꙁьць:Новѣ съставлєна словєса]] * [[Обраꙁьць:Описаниѥ катигорїѩ]] * [[Обраꙁьць:Катигорїꙗ на поничьжєниѥ]] == Nástroje == * [[Обраꙁьць:Section numbering]] - Automatické číslování diskusních sekcí * [[Обраꙁьць:Числєниѥ лѣтъ]] - Kalendář ve třech chronologiích * [[Обраꙁьць:Словѣньскъ калєндарь]] - Kalendář od stvoření světa * [[Module:Вѣси ли/config]] - Rotační modul a jeho ovládání * [[Обраꙁьць:Вѣси ли/Жрѣбии]] - Hlasovací modul - nepřipojeno * [[Обраꙁьць:Глаголица]] - Automatický převod do hlaholice * [[Обраꙁьць:Ѩꙁꙑци]] - Přepínání jazyků pomocí záložek pro vícejazyčný obsah == Výzkum == * [[Польꙃєватєл҄ь:Qamen/Revize_obsahu|Revize obsahu]] * [[Польꙃєватєл҄ь:Qamen/Revize obsahu/Poškozené články|Poškozené články]] {{Словѣньскъ калєндарь}} <pre> Въ лѣто <span title="7534 отъ сътворениꙗ мира · сирѣчь 2026 отъ рождьства христова" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">҂зфл҃д</span> </pre> <span style="font-family:'Microsoft Sans Serif', monospace;"> Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ · Кѷрїллъ · ꙗ ꙁ ꙑ ѥ ѧ ѫ ѿ ꙋ · Ⰽⱛⱃⰻⰾⰾⱏ </span> <span style="font-family:monospace;"> Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ · Кѷрїллъ · ꙗ ꙁ ꙑ ѥ ѧ ѫ ѿ ꙋ · Ⰽⱛⱃⰻⰾⰾⱏ </span> Běžná cyrilice А Б В Г Д Є Ж Ѕ Ꙁ И Ї К Л М Н О П Р С Т Оу Ф Х Ѡ Ц Ч Ш Щ Ъ Ꙑ Ь Ѣ Ꙗ Ѥ Ю Ѧ Ѫ Ѩ Ѭ Ѯ Ѱ Ѳ Ѵ Malá písmena а б в г д є ж ѕ ꙁ и ї к л м н о п р с т оу ф х ѡ ц ч ш щ ъ ꙑ ь ѣ ꙗ ѥ ю ѧ ѫ ѩ ѭ ѯ ѱ ѳ ѵ Přízvuk а́ е́ є́ ѥ́ и́ ї́ о́ ѡ́ у́ ꙑ́ ѣ́ ю́ ꙗ́ ѧ́ ѫ́ ѩ́ ѭ́ Přízvuk ve slovech и́пїръ єлє́ктрина єлє́ктриньнъ мє́тро хїлїо́мєтро дєѵтєро́лєпто Přízvuk v okolí různých písmen ма́ма мє́ра мѣ́сто мї́ро мо́ре моу́дръ мꙑ́сль мѧ́со мѫ́жь Titlo a další diakritická znaménka а҃ б҃ в҃ г҃ д҃ є҃ ї҃ о҃ ѡ҃ ꙑ҃ ѣ҃ ѧ҃ ѫ҃ Smíšené prostředí єлє́ктрина · мѫ́жь · ꙑ́ · ї́ · ѥ́ · ѣ́ · ѧ́ · ѫ́ · ѿ Hlaholice Ⰰ Ⰱ Ⰲ Ⰳ Ⰴ Ⰵ Ⰶ Ⰷ Ⰸ Ⰹ Ⰺ Ⰻ Ⰼ Ⰽ Ⰾ Ⰿ Ⱀ Ⱁ Ⱂ Ⱃ Ⱄ Ⱅ Ⱆ Ⱇ Ⱈ Ⱉ Ⱋ Ⱌ Ⱍ Ⱎ Ⱏ Ⱐ Ⱑ Ⱒ Ⱓ Ⱔ Ⱕ Ⱖ Ⱗ Ⱘ Ⱙ Ⱚ Ⱛ Hlaholice v řádku ⰍⰟⰓⰊⰎⰎⰟ · ⰏⰅⰘⰑⰄⰋⰊ · ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ <span id="font-test" style="font-family:'Times New Roman'">ꙗ́</span> fomp20vgp3iflxy6fqyrogeffovv70w 0 11262 88527 2026-11-04T00:55:39Z Qamen 30020 сътворѥниѥ ⁖ Сїнаискъ трѣбьникъ ⁖ 88527 wikitext text/x-wiki [[File:Euchologium Sinaiticum 1N, fol. 1r.jpg|thumb|right|220px|Листъ 1r новообрѣтєна чѧсти Сїнаиска трѣбьника⁙]] '''Сїнаискъ трѣбьникъ''' (глаголицєѭ ''ⰔⰉⰐⰀⰋⰔⰍⰟ ⰕⰓⰡⰁⰠⰐⰋⰍⰟ''; латиньскꙑ ''Euchologium Sinaiticum''; єллиньскꙑ ''Σιναϊτικὸν Εὐχολόγιον'') ѥстъ вєтъха [[Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ|словѣньска]] кънига молитвъ и црькъвнꙑхъ чиновъ · въ а҃і столѣтии [[Кѷрїлловица|глаголицєѭ]] писана⁙ Кънига сиꙗ нє цѣла ѥстъ · нꙑнѣ токъмо 134 листъ ѿ нєѩ имамꙑ<ref name="hristova">Искра Христова-Шомова, ''[https://palaeobulgarica.eu/sites/default/files/pdf-journal/Reviews/2024/2024_1_a10_ft.pdf Издание на новата част от Синайския евхологий]'', ''Palaeobulgarica'', 48/1 (2024), с. 167–173. О числе листовъ · о новѣи чѧсти кънигꙑ и о новѣмь испꙑтании.</ref>⁙ Нѣ 160 листъ ѿ начѧла кънигꙑ погꙑбошѧ<ref name="catalog">''[https://cyrillomethodiana.uni-sofia.bg/descriptions/old-bulgarian-mss/euchologium-sinaiticum Синайски евхологий]'', ''Cyrillomethodiana''. Свѣдѣниꙗ о къниꙃѣ · о словєсѣхъ єѩ и о листѣхъ погꙑбъшихъ.</ref>⁙ Колико жє вьсѣхъ листъ бѣ · Богъ вѣстъ⁙ == Оустроѥниѥ кънигꙑ == Листи кънигꙑ кожьни сѫтъ⁙ Длъгота листа пачє полъ пѧди ѥстъ (рєкшє бо 14 cm) · широта жє блиꙁь полъ пѧди (рєкшє 10,5 cm)<ref name="dimensions">Ihor Ševčenko, ''[https://promacedonia.org/bbi/12_12_shevchenko_1982.htm Report on the Glagolitic fragments (of the Euchologium Sinaiticum?) discovered on Sinai in 1975]'', ''Harvard Ukrainian Studies'', 6/2 (1982), с. 138. Длъгота и широта листовъ: 140 × 105 mm.</ref>⁙ На коѥижьдо странѣ листа мъножьшєю чѧстию 23 стихъ<ref name="worldcat">''[https://search.worldcat.org/title/Euchologium-sinaiticum-10/oclc/18302552 Euchologium Sinaiticum]'', ''WorldCat''. О кожьнꙑхъ листѣхъ · надъписаниихъ · начѧльнꙑхъ боукъвахъ и числе стиховъ.</ref>⁙ Въ кънижьници [[Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ|манастꙑрꙗ свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ]] при Синаистѣи горѣ 105 листъ прѣбꙑваѭтъ · тамождє жє инꙑ 28 листъ особь положєни сѫтъ⁙ Ѥдинъ жє листъ въ народьнѣи кънижьници въ [[Санктъ Пєтєрбоургъ|Пєтроградѣ]] ѥстъ<ref name="hristova"/>⁙ Въ къниꙃѣ сѫтъ надъписаниꙗ молитвамъ · ꙗжє потрѣбꙑ ихъ имєноуѭтъ⁙ Нѣкоторꙑхъ жє молитвъ прьва боукъва вєлика и оукрашєна ѥстъ<ref name="worldcat"/>⁙ == Словєса кънигꙑ == Имѣтъ жє кънига молитвꙑ о дъждѣ · о сѣꙗнии и жѧтвѣ⁙ Инꙑ жє молитвꙑ ѥгда виноградъ садѧтъ · инꙑ надъ оскврьнєнъмь кладѧꙃємь<ref name="catalog"/>⁙ Въ молитвѣ о виноградѣ сицє писано ѥстъ: <blockquote style="margin:1em 1.2em; padding:0.9em 1.2em; border-left:4px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa;"> <span title="огради и острогомъ. Въходы и исходы его избави отъ снѣга и отъ мраза и отъ града">{{#invoke:Глаголица|main|text=огради и острогомъ. Въходы и исходы его избави отъ снѣга и отъ мраза и отъ града}}</span> <div style="text-align:right; font-size:90%; margin-top:0.5em;">''Сїнаискъ трѣбьникъ · листъ 14a''<ref name="izotov">А. И. Изотов, ''[https://djvu.online/file/aYEcgKN4sMYNb Старославянский и церковнославянский языки: грамматика, упражнения, тексты]'', Москва, 2001, с. 180–181. Молитва о виноградѣ, ''Sin. slav. 37'', листъ 14a. Чьтєниѥ ''избави'' испꙑтано по глаголичьскоу листоу.</ref></div> </blockquote> Въ къниꙃѣ сѫтъ 50 молитвъ надъ болѧщими<ref name="healing">''[https://www.pravenc.ru/text/189773.html ЕЛЕОСВЯЩЕНИЕ]'', ''Православная энциклопедия''. О молитвахъ надъ болѧщими въ вєтъхꙑхъ словѣньскꙑхъ кънигахъ.</ref> · 7 жє ѿ нихъ на трѧсавицѫ<ref name="fever">Мария Шнитер, ''[https://www.ceeol.com/search/chapter-detail?id=1236740 Още веднъж за цикъла „Молитви против треска“ и за лечителските практики, отразени в Синайския евхологий]'', 2018, с. 615–623. О сєдми молитвахъ на трѧсавицѫ.</ref>⁙ Сѫтъ жє и молитвꙑ на иꙁгнаниѥ бѣсовъ⁙ Подъ ѥдиномь надъписаниѥмь 4 молитвꙑ положєнꙑ сѫтъ · въ дроугомь жє имѧ Василиꙗ Вєлика поминаѥмо ѥстъ<ref name="basil">Ivona Karachorova, ''[https://palaeobulgarica.eu/en/182/st-basils-prayers-euchologium-sinaiticum-and-slavic-hand-written-prayer-books-18th-19th St. Basil’s Prayers in the Euchologium Sinaiticum and in Slavic Hand-written Prayer Books of the 18th–19th Centuries]'', ''Palaeobulgarica'', 42/2 (2018), с. 61–81. О молитвахъ на иꙁгнаниѥ бѣсовъ и надъписаниихъ ихъ.</ref>⁙ Чинъ исповѣди и чинꙑ приꙗтиꙗ мьнишьска обраꙁа такождє сьдѣ обрѧщємъ⁙ Сь жє чинъ исповѣди прьвъ вѣдомъ ѥстъ въ словѣньскꙑхъ кънигахъ<ref name="confession">Vasyl Popelyastyy, ''[https://doi.org/10.2143/QL.101.3.3290088 The Earliest Liturgical Witness of the Rite of the Sacrament of Penance in Slavic Christendom]'', ''Questions Liturgiques'', 101 (2021), с. 246–275. О прьвѣмь вѣдомѣмь словѣньстѣмь чинѣ исповѣди.</ref>⁙ Сѫтъ жє и ꙁаповѣди свѧтꙑхъ ѿьць о покаꙗнии и грѣсѣ<ref name="catalog"/>⁙ Въ инѣи чѧсти кънигꙑ · на 28 листѣхъ · сѫтъ молитвꙑ часовъ · вєчєрьнѩ и оутрьнѩ⁙ Тамо жє и чьтєниꙗ апостольска и єѵангєльска на дьни сєдмицѧ и на праꙁдьникꙑ<ref name="edition">Heinz Miklas, Elena Velkovska, Maria Schnitter и инꙑ, ''[https://unipress.bg/balgarska-filologiya/euchologii-sinaitici-pars-nova-monasterii-sanctae-catharinae-codex-slav-nf-1 Euchologii Sinaitici pars nova]'', София, 2023. Испꙑтаниѥ и прѣписаниѥ 28 новообрѣтєнꙑхъ листовъ.</ref>⁙ == Рѣчь и писмєна == Рѣчь кънигꙑ вєтъха словѣньска ѥстъ · писмєна жє глаголичьска⁙ Съблюдєнꙑ сѫтъ дрєвьнѩ словєса и написаниꙗ⁙ Боукъвꙑ ѫ и ѧ въ мъноꙃѣхъ словєсѣхъ ꙗко подобаѥтъ написанꙑ сѫтъ · боукъвꙑ жє ъ и ь овогда опоущєнꙑ сѫтъ<ref name="edition"/>⁙ Мъногꙑ молитвꙑ съ [[Єллиньскъ ѩꙁꙑкъ|єллиньска ѩꙁꙑка]] прѣложєнꙑ сѫтъ · ꙁаповѣди жє свѧтꙑхъ ѿьць съ [[Латиньскъ ѩꙁꙑкъ|латиньска ѩꙁꙑка]]<ref name="catalog"/>⁙ == Бꙑвъшаꙗ кънигꙑ == [[File:The monastery of St. Catherine at Mount Sinai, from the sout Wellcome V0049449.jpg|thumb|right|260px|[[Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ|Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ]] на Синаистѣи горѣ · обраꙁъ 1849 лѣта⁙]] Въ лѣто 1850 роусьскъ архимандритъ Порфѷрїи Оуспєньскꙑи обрѣтє кънигѫ въ манастꙑри свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ при Синаистѣи горѣ<ref name="catalog"/>⁙ Въ лѣто 1881 мѫжъ кънижьнъ Никодимъ Кондаковъ ѥдинъ листъ въ [[Рѡсїꙗ|Рѡсїѭ]] принєсє<ref name="hristova"/>⁙ Въ лѣто 1975 въ томьжє манастꙑри обрѣтєнꙑ бꙑшѧ инꙑ 28 листъ⁙ И сии листи сѫтъ ина чѧсть тоѩждє кънигꙑ⁙ Чьтєниꙗ надъ новопострижєнъмь мьнихомъ въ прѣждє обрѣтєнѣи чѧсти начѧта сѫтъ · въ новообрѣтєнꙑхъ жє листѣхъ съконьчана сѫтъ<ref name="afanasyeva">Т. И. Афанасьева, ''[https://www.slovene.ru/ojs/index.php/slovene/article/view/637 Notes on the Publication of Sinai Glagolitic Fragments]'', ''Slověne'', 13/2 (2024), DOI: 10.31168/2305-6754.2024.2.08. О словєсѣхъ прѣхождѧщихъ ѿ прьвꙑѩ чѧсти къ новѣи.</ref>⁙ Нꙑнѣ имѫтъ особьно оукаꙁаниѥ ''Sin. slav. 1/N'' · прѣждє обрѣтєна жє чѧсть ''Sin. slav. 37''<ref name="edition"/>⁙ == Испꙑтаниѥ кънигꙑ == Въ лѣто 1882 <span title="Leopold Geitler">Лєѡпол҄дъ Гаитлєръ</span> въ Ꙁагрѣбѣ кънигѫ тиснєниѥмь ави<ref name="geitler">Leopold Václav Geitler, ''[https://glagoljica.hr/?eizvori=i&id=577517 Euchologium: glagolski spomenik manastira Sinai brda]'', Zagreb, 1882. Прьво тиснєниѥ Сїнаиска трѣбьника.</ref>⁙ Посємъ въ лѣто 1988 <span title="Ιωάννης Ταρνανίδης">Їѡаннъ Тарнанидъ</span> въ Солоунѣ обраꙁꙑ новообрѣтєнꙑхъ листовъ и инꙑхъ синаискꙑхъ кънигъ мирови покаꙁа<ref name="tarnanidis">Ioannis C. Tarnanidis, ''[https://ci.nii.ac.jp/ncid/BA07821494 The Slavonic Manuscripts Discovered in 1975 at St. Catherine's Monastery on Mount Sinai]'', Thessaloniki, 1988. Събраниѥ обраꙁовъ и испꙑтаниѥ новообрѣтєнꙑхъ кънигъ.</ref>⁙ [[File:Sliven Panorama.jpg|thumb|right|300px|Градъ Сливєнъ въ вьсточьнꙑхъ блъгарьскꙑхъ ꙁємлꙗхъ⁙]] Въ лѣто 2023 <span title="Heinz Miklas">Хаинцъ Микласъ</span> · <span title="Елена Велкова Велковска">Єлєна Вєлковска</span> и <span title="Мария Шнитер">Марїꙗ Шнитєръ</span> съ инꙑми испꙑтатєли съставиша кънигѫ ''Euchologii Sinaitici pars nova'' (сирѣчь ''Нова чѧсть Сїнаиска трѣбьника'') · въ Софии жє ѭ тиснєниѥмь авиша<ref name="edition"/>⁙ Въ нєи сѫтъ обраꙁꙑ новообрѣтєнꙑхъ листовъ и кѷрилличьско прѣписаниѥ · такоꙃдє испꙑтаниѥ писмєнъ и кожьнꙑхъ листовъ<ref name="hristova"/>⁙ Сии испꙑтатєли по писмєномъ и по чиноу кънигꙑ оутврьдиша · ꙗко вєтъхъ трѣбьникъ при Синаистѣи горѣ писанъ бꙑстъ или тамождє съконьчєнъ<ref name="hristova"/>⁙ О прьвѣмь съставѣ словєсъ кънигꙑ сицє глаголѭтъ: <blockquote style="margin:1em 1.2em; padding:0.9em 1.2em; border-left:4px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa;"> <span title="Die Ergebnisse der graphematischen Analyse des ES deuten auf eine Entstehung der Ausgangsfassung im zweiten Viertel des 11. Jh.s auf ostbulgarischem Territorium">Испꙑтахомъ писмєна Сїнаиска трѣбьника и написаниѥ ихъ⁙ Сєго ради мьнимъ · ꙗко прьвъ съставъ словєсъ сєꙗ кънигꙑ въ вьсточьнꙑхъ блъгарьскꙑхъ ꙁємлꙗхъ въ лѣтѣхъ 1026–1050 сътворєнъ бꙑстъ⁙</span> <div style="text-align:right; font-size:90%; margin-top:0.5em;">''Euchologii Sinaitici pars nova'' · 2023<ref name="german">Искра Христова-Шомова, ''[https://palaeobulgarica.eu/sites/default/files/pdf-journal/Reviews/2024/2024_1_a10_ft.pdf Издание на новата част от Синайския евхологий]'', ''Palaeobulgarica'', 48/1 (2024), с. 169. Нѣмьчьска словєса съ прьвꙑѩ кънигꙑ тождє прѣписана сѫтъ.</ref></div> </blockquote> == Кладѧꙃи == <references/> == Вънѣшьнѩ съвѧꙁи == * [https://manuscripts.ru/mns/portal.main?p1=70 Сїнаискъ трѣбьникъ · нова чѧсть · писмєна и обраꙁꙑ листовъ] ''(ru/en)'' [[Category:Словѣньскꙑ кънигꙑ]] 6cpswppnrhjdnats16hnot8b5wug46f 88530 88527 2026-11-04T01:53:38Z Qamen 30020 Name changed! 88530 wikitext text/x-wiki [[File:Euchologium Sinaiticum 1N, fol. 1r.jpg|thumb|right|220px|Листъ 1r новообрѣтєна чѧсти Сїнаиска єѵхологїона⁙]] '''Сїнаискъ єѵхологїонъ''' (глаголицєѭ ''{{#invoke:Глаголица|main|text=Сїнаискъ єѵхологїонъ}}''; латиньскꙑ ''Euchologium Sinaiticum''; єллиньскꙑ ''Σιναϊτικὸν Εὐχολόγιον'') ѥстъ вєтъха [[Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ|словѣньска]] кънига молитвъ и црькъвнꙑхъ чиновъ · въ а҃і столѣтии [[Кѷрїлловица|глаголицєѭ]] писана⁙ Кънига сиꙗ нє цѣла ѥстъ · нꙑнѣ токъмо 134 листъ ѿ нєѩ имамꙑ<ref name="hristova">Искра Христова-Шомова, ''[https://palaeobulgarica.eu/sites/default/files/pdf-journal/Reviews/2024/2024_1_a10_ft.pdf Издание на новата част от Синайския евхологий]'', ''Palaeobulgarica'', 48/1 (2024), с. 167–173. О числе листовъ · о новѣи чѧсти кънигꙑ и о новѣмь испꙑтании.</ref>⁙ Нѣ 160 листъ ѿ начѧла кънигꙑ погꙑбошѧ<ref name="catalog">''[https://cyrillomethodiana.uni-sofia.bg/descriptions/old-bulgarian-mss/euchologium-sinaiticum Синайски евхологий]'', ''Cyrillomethodiana''. Свѣдѣниꙗ о къниꙃѣ · о словєсѣхъ єѩ и о листѣхъ погꙑбъшихъ.</ref>⁙ Колико жє вьсѣхъ листъ бѣ · Богъ вѣстъ⁙ == Оустроѥниѥ кънигꙑ == Листи кънигꙑ кожьни сѫтъ⁙ Длъгота листа пачє полъ пѧди ѥстъ (рєкшє бо 14 cm) · широта жє блиꙁь полъ пѧди (рєкшє 10,5 cm)<ref name="dimensions">Ihor Ševčenko, ''[https://promacedonia.org/bbi/12_12_shevchenko_1982.htm Report on the Glagolitic fragments (of the Euchologium Sinaiticum?) discovered on Sinai in 1975]'', ''Harvard Ukrainian Studies'', 6/2 (1982), с. 138. Длъгота и широта листовъ: 140 × 105 mm.</ref>⁙ На коѥижьдо странѣ листа мъножьшєю чѧстию 23 стихъ<ref name="worldcat">''[https://search.worldcat.org/title/Euchologium-sinaiticum-10/oclc/18302552 Euchologium Sinaiticum]'', ''WorldCat''. О кожьнꙑхъ листѣхъ · надъписаниихъ · начѧльнꙑхъ боукъвахъ и числе стиховъ.</ref>⁙ Въ кънижьници [[Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ|манастꙑрꙗ свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ]] при Синаистѣи горѣ 105 листъ прѣбꙑваѭтъ · тамождє жє инꙑ 28 листъ особь положєни сѫтъ⁙ Ѥдинъ жє листъ въ народьнѣи кънижьници въ [[Санктъ Пєтєрбоургъ|Пєтроградѣ]] ѥстъ<ref name="hristova"/>⁙ Въ къниꙃѣ сѫтъ надъписаниꙗ молитвамъ · ꙗжє потрѣбꙑ ихъ имєноуѭтъ⁙ Нѣкоторꙑхъ жє молитвъ прьва боукъва вєлика и оукрашєна ѥстъ<ref name="worldcat"/>⁙ == Словєса кънигꙑ == Имѣтъ жє кънига молитвꙑ о дъждѣ · о сѣꙗнии и жѧтвѣ⁙ Инꙑ жє молитвꙑ ѥгда виноградъ садѧтъ · инꙑ надъ оскврьнєнъмь кладѧꙃємь<ref name="catalog"/>⁙ Въ молитвѣ о виноградѣ сицє писано ѥстъ: <blockquote style="margin:1em 1.2em; padding:0.9em 1.2em; border-left:4px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa;"> <span title="огради и острогомъ. Въходы и исходы его избави отъ снѣга и отъ мраза и отъ града">{{#invoke:Глаголица|main|text=огради и острогомъ. Въходы и исходы его избави отъ снѣга и отъ мраза и отъ града|case=preserve}}</span> <div style="text-align:right; font-size:90%; margin-top:0.5em;">''Сїнаискъ єѵхологїонъ · листъ 14a''<ref name="izotov">А. И. Изотов, ''[https://djvu.online/file/aYEcgKN4sMYNb Старославянский и церковнославянский языки: грамматика, упражнения, тексты]'', Москва, 2001, с. 180–181. Молитва о виноградѣ, ''Sin. slav. 37'', листъ 14a. Чьтєниѥ ''избави'' испꙑтано по глаголичьскоу листоу.</ref></div> </blockquote> Въ къниꙃѣ сѫтъ 50 молитвъ надъ болѧщими<ref name="healing">''[https://www.pravenc.ru/text/189773.html ЕЛЕОСВЯЩЕНИЕ]'', ''Православная энциклопедия''. О молитвахъ надъ болѧщими въ вєтъхꙑхъ словѣньскꙑхъ кънигахъ.</ref> · 7 жє ѿ нихъ на трѧсавицѫ<ref name="fever">Мария Шнитер, ''[https://www.ceeol.com/search/chapter-detail?id=1236740 Още веднъж за цикъла „Молитви против треска“ и за лечителските практики, отразени в Синайския евхологий]'', 2018, с. 615–623. О сєдми молитвахъ на трѧсавицѫ.</ref>⁙ Сѫтъ жє и молитвꙑ на иꙁгнаниѥ бѣсовъ⁙ Подъ ѥдиномь надъписаниѥмь 4 молитвꙑ положєнꙑ сѫтъ · въ дроугомь жє имѧ Василиꙗ Вєлика поминаѥмо ѥстъ<ref name="basil">Ivona Karachorova, ''[https://palaeobulgarica.eu/en/182/st-basils-prayers-euchologium-sinaiticum-and-slavic-hand-written-prayer-books-18th-19th St. Basil’s Prayers in the Euchologium Sinaiticum and in Slavic Hand-written Prayer Books of the 18th–19th Centuries]'', ''Palaeobulgarica'', 42/2 (2018), с. 61–81. О молитвахъ на иꙁгнаниѥ бѣсовъ и надъписаниихъ ихъ.</ref>⁙ Чинъ исповѣди и чинꙑ приꙗтиꙗ мьнишьска обраꙁа такождє сьдѣ обрѧщємъ⁙ Сь жє чинъ исповѣди прьвъ вѣдомъ ѥстъ въ словѣньскꙑхъ кънигахъ<ref name="confession">Vasyl Popelyastyy, ''[https://doi.org/10.2143/QL.101.3.3290088 The Earliest Liturgical Witness of the Rite of the Sacrament of Penance in Slavic Christendom]'', ''Questions Liturgiques'', 101 (2021), с. 246–275. О прьвѣмь вѣдомѣмь словѣньстѣмь чинѣ исповѣди.</ref>⁙ Сѫтъ жє и ꙁаповѣди свѧтꙑхъ ѿьць о покаꙗнии и грѣсѣ<ref name="catalog"/>⁙ Въ инѣи чѧсти кънигꙑ · на 28 листѣхъ · сѫтъ молитвꙑ часовъ · вєчєрьнѩ и оутрьнѩ⁙ Тамо жє и чьтєниꙗ апостольска и єѵангєльска на дьни сєдмицѧ и на праꙁдьникꙑ<ref name="edition">Heinz Miklas, Elena Velkovska, Maria Schnitter и инꙑ, ''[https://unipress.bg/balgarska-filologiya/euchologii-sinaitici-pars-nova-monasterii-sanctae-catharinae-codex-slav-nf-1 Euchologii Sinaitici pars nova]'', София, 2023. Испꙑтаниѥ и прѣписаниѥ 28 новообрѣтєнꙑхъ листовъ.</ref>⁙ == Рѣчь и писмєна == Рѣчь кънигꙑ вєтъха словѣньска ѥстъ · писмєна жє глаголичьска⁙ Съблюдєнꙑ сѫтъ дрєвьнѩ словєса и написаниꙗ⁙ Боукъвꙑ ѫ и ѧ въ мъноꙃѣхъ словєсѣхъ ꙗко подобаѥтъ написанꙑ сѫтъ · боукъвꙑ жє ъ и ь овогда опоущєнꙑ сѫтъ<ref name="edition"/>⁙ Мъногꙑ молитвꙑ съ [[Єллиньскъ ѩꙁꙑкъ|єллиньска ѩꙁꙑка]] прѣложєнꙑ сѫтъ · ꙁаповѣди жє свѧтꙑхъ ѿьць съ [[Латиньскъ ѩꙁꙑкъ|латиньска ѩꙁꙑка]]<ref name="catalog"/>⁙ == Бꙑвъшаꙗ кънигꙑ == [[File:The monastery of St. Catherine at Mount Sinai, from the sout Wellcome V0049449.jpg|thumb|right|260px|[[Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ|Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ]] на Синаистѣи горѣ · обраꙁъ 1849 лѣта⁙]] Въ лѣто 1850 роусьскъ архимандритъ Порфѷрїи Оуспєньскꙑи обрѣтє кънигѫ въ манастꙑри свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ при Синаистѣи горѣ<ref name="catalog"/>⁙ Въ лѣто 1881 мѫжъ кънижьнъ Никодимъ Кондаковъ ѥдинъ листъ въ [[Рѡсїꙗ|Рѡсїѭ]] принєсє<ref name="hristova"/>⁙ Въ лѣто 1975 въ томьжє манастꙑри обрѣтєнꙑ бꙑшѧ инꙑ 28 листъ⁙ И сии листи сѫтъ ина чѧсть тоѩждє кънигꙑ⁙ Чьтєниꙗ надъ новопострижєнъмь мьнихомъ въ прѣждє обрѣтєнѣи чѧсти начѧта сѫтъ · въ новообрѣтєнꙑхъ жє листѣхъ съконьчана сѫтъ<ref name="afanasyeva">Т. И. Афанасьева, ''[https://www.slovene.ru/ojs/index.php/slovene/article/view/637 Notes on the Publication of Sinai Glagolitic Fragments]'', ''Slověne'', 13/2 (2024), DOI: 10.31168/2305-6754.2024.2.08. О словєсѣхъ прѣхождѧщихъ ѿ прьвꙑѩ чѧсти къ новѣи.</ref>⁙ Нꙑнѣ имѫтъ особьно оукаꙁаниѥ ''Sin. slav. 1/N'' · прѣждє обрѣтєна жє чѧсть ''Sin. slav. 37''<ref name="edition"/>⁙ == Испꙑтаниѥ кънигꙑ == Въ лѣто 1882 <span title="Leopold Geitler">Лєѡпол҄дъ Гаитлєръ</span> въ Ꙁагрѣбѣ кънигѫ тиснєниѥмь ави<ref name="geitler">Leopold Václav Geitler, ''[https://glagoljica.hr/?eizvori=i&id=577517 Euchologium: glagolski spomenik manastira Sinai brda]'', Zagreb, 1882. Прьво тиснєниѥ Сїнаиска єѵхологїона.</ref>⁙ Посємъ въ лѣто 1988 <span title="Ιωάννης Ταρνανίδης">Їѡаннъ Тарнанидъ</span> въ Солоунѣ обраꙁꙑ новообрѣтєнꙑхъ листовъ и инꙑхъ синаискꙑхъ кънигъ мирови покаꙁа<ref name="tarnanidis">Ioannis C. Tarnanidis, ''[https://ci.nii.ac.jp/ncid/BA07821494 The Slavonic Manuscripts Discovered in 1975 at St. Catherine's Monastery on Mount Sinai]'', Thessaloniki, 1988. Събраниѥ обраꙁовъ и испꙑтаниѥ новообрѣтєнꙑхъ кънигъ.</ref>⁙ [[File:Sliven Panorama.jpg|thumb|right|300px|Градъ Сливєнъ въ вьсточьнꙑхъ блъгарьскꙑхъ ꙁємлꙗхъ⁙]] Въ лѣто 2023 <span title="Heinz Miklas">Хаинцъ Микласъ</span> · <span title="Елена Велкова Велковска">Єлєна Вєлковска</span> и <span title="Мария Шнитер">Марїꙗ Шнитєръ</span> съ инꙑми испꙑтатєли съставиша кънигѫ ''Euchologii Sinaitici pars nova'' (сирѣчь ''Нова чѧсть Сїнаиска єѵхологїона'') · въ Софии жє ѭ тиснєниѥмь авиша<ref name="edition"/>⁙ Въ нєи сѫтъ обраꙁꙑ новообрѣтєнꙑхъ листовъ и кѷрилличьско прѣписаниѥ · такоꙃдє испꙑтаниѥ писмєнъ и кожьнꙑхъ листовъ<ref name="hristova"/>⁙ Сии испꙑтатєли по писмєномъ и по чиноу кънигꙑ оутврьдиша · ꙗко вєтъхъ єѵхологїонъ при Синаистѣи горѣ писанъ бꙑстъ или тамождє съконьчєнъ<ref name="hristova"/>⁙ О прьвѣмь съставѣ словєсъ кънигꙑ сицє глаголѭтъ: <blockquote style="margin:1em 1.2em; padding:0.9em 1.2em; border-left:4px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa;"> <span title="Die Ergebnisse der graphematischen Analyse des ES deuten auf eine Entstehung der Ausgangsfassung im zweiten Viertel des 11. Jh.s auf ostbulgarischem Territorium">Испꙑтахомъ писмєна Сїнаиска єѵхологїона и написаниѥ ихъ⁙ Сєго ради мьнимъ · ꙗко прьвъ съставъ словєсъ сєꙗ кънигꙑ въ вьсточьнꙑхъ блъгарьскꙑхъ ꙁємлꙗхъ въ лѣтѣхъ 1026–1050 сътворєнъ бꙑстъ⁙</span> <div style="text-align:right; font-size:90%; margin-top:0.5em;">''Euchologii Sinaitici pars nova'' · 2023<ref name="german">Искра Христова-Шомова, ''[https://palaeobulgarica.eu/sites/default/files/pdf-journal/Reviews/2024/2024_1_a10_ft.pdf Издание на новата част от Синайския евхологий]'', ''Palaeobulgarica'', 48/1 (2024), с. 169. Нѣмьчьска словєса съ прьвꙑѩ кънигꙑ тождє прѣписана сѫтъ.</ref></div> </blockquote> == Кладѧꙃи == <references/> == Вънѣшьнѩ съвѧꙁи == * [https://manuscripts.ru/mns/portal.main?p1=70 Сїнаискъ єѵхологїонъ · нова чѧсть · писмєна и обраꙁꙑ листовъ] ''(ru/en)'' [[Category:Словѣньскꙑ кънигꙑ]] qpjk7dlq1c1tpa6mlg58ybiv8ix4xuh 88531 88530 2026-11-04T01:54:07Z Qamen 30020 Qamen нарєчє страницѫ ⁖ [[Сїнаискъ трѣбьникъ]] ⁖ имєньмь ⁖ [[Сїнаискъ єѵхологїонъ]] ⁖: Name corrected 88530 wikitext text/x-wiki [[File:Euchologium Sinaiticum 1N, fol. 1r.jpg|thumb|right|220px|Листъ 1r новообрѣтєна чѧсти Сїнаиска єѵхологїона⁙]] '''Сїнаискъ єѵхологїонъ''' (глаголицєѭ ''{{#invoke:Глаголица|main|text=Сїнаискъ єѵхологїонъ}}''; латиньскꙑ ''Euchologium Sinaiticum''; єллиньскꙑ ''Σιναϊτικὸν Εὐχολόγιον'') ѥстъ вєтъха [[Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ|словѣньска]] кънига молитвъ и црькъвнꙑхъ чиновъ · въ а҃і столѣтии [[Кѷрїлловица|глаголицєѭ]] писана⁙ Кънига сиꙗ нє цѣла ѥстъ · нꙑнѣ токъмо 134 листъ ѿ нєѩ имамꙑ<ref name="hristova">Искра Христова-Шомова, ''[https://palaeobulgarica.eu/sites/default/files/pdf-journal/Reviews/2024/2024_1_a10_ft.pdf Издание на новата част от Синайския евхологий]'', ''Palaeobulgarica'', 48/1 (2024), с. 167–173. О числе листовъ · о новѣи чѧсти кънигꙑ и о новѣмь испꙑтании.</ref>⁙ Нѣ 160 листъ ѿ начѧла кънигꙑ погꙑбошѧ<ref name="catalog">''[https://cyrillomethodiana.uni-sofia.bg/descriptions/old-bulgarian-mss/euchologium-sinaiticum Синайски евхологий]'', ''Cyrillomethodiana''. Свѣдѣниꙗ о къниꙃѣ · о словєсѣхъ єѩ и о листѣхъ погꙑбъшихъ.</ref>⁙ Колико жє вьсѣхъ листъ бѣ · Богъ вѣстъ⁙ == Оустроѥниѥ кънигꙑ == Листи кънигꙑ кожьни сѫтъ⁙ Длъгота листа пачє полъ пѧди ѥстъ (рєкшє бо 14 cm) · широта жє блиꙁь полъ пѧди (рєкшє 10,5 cm)<ref name="dimensions">Ihor Ševčenko, ''[https://promacedonia.org/bbi/12_12_shevchenko_1982.htm Report on the Glagolitic fragments (of the Euchologium Sinaiticum?) discovered on Sinai in 1975]'', ''Harvard Ukrainian Studies'', 6/2 (1982), с. 138. Длъгота и широта листовъ: 140 × 105 mm.</ref>⁙ На коѥижьдо странѣ листа мъножьшєю чѧстию 23 стихъ<ref name="worldcat">''[https://search.worldcat.org/title/Euchologium-sinaiticum-10/oclc/18302552 Euchologium Sinaiticum]'', ''WorldCat''. О кожьнꙑхъ листѣхъ · надъписаниихъ · начѧльнꙑхъ боукъвахъ и числе стиховъ.</ref>⁙ Въ кънижьници [[Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ|манастꙑрꙗ свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ]] при Синаистѣи горѣ 105 листъ прѣбꙑваѭтъ · тамождє жє инꙑ 28 листъ особь положєни сѫтъ⁙ Ѥдинъ жє листъ въ народьнѣи кънижьници въ [[Санктъ Пєтєрбоургъ|Пєтроградѣ]] ѥстъ<ref name="hristova"/>⁙ Въ къниꙃѣ сѫтъ надъписаниꙗ молитвамъ · ꙗжє потрѣбꙑ ихъ имєноуѭтъ⁙ Нѣкоторꙑхъ жє молитвъ прьва боукъва вєлика и оукрашєна ѥстъ<ref name="worldcat"/>⁙ == Словєса кънигꙑ == Имѣтъ жє кънига молитвꙑ о дъждѣ · о сѣꙗнии и жѧтвѣ⁙ Инꙑ жє молитвꙑ ѥгда виноградъ садѧтъ · инꙑ надъ оскврьнєнъмь кладѧꙃємь<ref name="catalog"/>⁙ Въ молитвѣ о виноградѣ сицє писано ѥстъ: <blockquote style="margin:1em 1.2em; padding:0.9em 1.2em; border-left:4px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa;"> <span title="огради и острогомъ. Въходы и исходы его избави отъ снѣга и отъ мраза и отъ града">{{#invoke:Глаголица|main|text=огради и острогомъ. Въходы и исходы его избави отъ снѣга и отъ мраза и отъ града|case=preserve}}</span> <div style="text-align:right; font-size:90%; margin-top:0.5em;">''Сїнаискъ єѵхологїонъ · листъ 14a''<ref name="izotov">А. И. Изотов, ''[https://djvu.online/file/aYEcgKN4sMYNb Старославянский и церковнославянский языки: грамматика, упражнения, тексты]'', Москва, 2001, с. 180–181. Молитва о виноградѣ, ''Sin. slav. 37'', листъ 14a. Чьтєниѥ ''избави'' испꙑтано по глаголичьскоу листоу.</ref></div> </blockquote> Въ къниꙃѣ сѫтъ 50 молитвъ надъ болѧщими<ref name="healing">''[https://www.pravenc.ru/text/189773.html ЕЛЕОСВЯЩЕНИЕ]'', ''Православная энциклопедия''. О молитвахъ надъ болѧщими въ вєтъхꙑхъ словѣньскꙑхъ кънигахъ.</ref> · 7 жє ѿ нихъ на трѧсавицѫ<ref name="fever">Мария Шнитер, ''[https://www.ceeol.com/search/chapter-detail?id=1236740 Още веднъж за цикъла „Молитви против треска“ и за лечителските практики, отразени в Синайския евхологий]'', 2018, с. 615–623. О сєдми молитвахъ на трѧсавицѫ.</ref>⁙ Сѫтъ жє и молитвꙑ на иꙁгнаниѥ бѣсовъ⁙ Подъ ѥдиномь надъписаниѥмь 4 молитвꙑ положєнꙑ сѫтъ · въ дроугомь жє имѧ Василиꙗ Вєлика поминаѥмо ѥстъ<ref name="basil">Ivona Karachorova, ''[https://palaeobulgarica.eu/en/182/st-basils-prayers-euchologium-sinaiticum-and-slavic-hand-written-prayer-books-18th-19th St. Basil’s Prayers in the Euchologium Sinaiticum and in Slavic Hand-written Prayer Books of the 18th–19th Centuries]'', ''Palaeobulgarica'', 42/2 (2018), с. 61–81. О молитвахъ на иꙁгнаниѥ бѣсовъ и надъписаниихъ ихъ.</ref>⁙ Чинъ исповѣди и чинꙑ приꙗтиꙗ мьнишьска обраꙁа такождє сьдѣ обрѧщємъ⁙ Сь жє чинъ исповѣди прьвъ вѣдомъ ѥстъ въ словѣньскꙑхъ кънигахъ<ref name="confession">Vasyl Popelyastyy, ''[https://doi.org/10.2143/QL.101.3.3290088 The Earliest Liturgical Witness of the Rite of the Sacrament of Penance in Slavic Christendom]'', ''Questions Liturgiques'', 101 (2021), с. 246–275. О прьвѣмь вѣдомѣмь словѣньстѣмь чинѣ исповѣди.</ref>⁙ Сѫтъ жє и ꙁаповѣди свѧтꙑхъ ѿьць о покаꙗнии и грѣсѣ<ref name="catalog"/>⁙ Въ инѣи чѧсти кънигꙑ · на 28 листѣхъ · сѫтъ молитвꙑ часовъ · вєчєрьнѩ и оутрьнѩ⁙ Тамо жє и чьтєниꙗ апостольска и єѵангєльска на дьни сєдмицѧ и на праꙁдьникꙑ<ref name="edition">Heinz Miklas, Elena Velkovska, Maria Schnitter и инꙑ, ''[https://unipress.bg/balgarska-filologiya/euchologii-sinaitici-pars-nova-monasterii-sanctae-catharinae-codex-slav-nf-1 Euchologii Sinaitici pars nova]'', София, 2023. Испꙑтаниѥ и прѣписаниѥ 28 новообрѣтєнꙑхъ листовъ.</ref>⁙ == Рѣчь и писмєна == Рѣчь кънигꙑ вєтъха словѣньска ѥстъ · писмєна жє глаголичьска⁙ Съблюдєнꙑ сѫтъ дрєвьнѩ словєса и написаниꙗ⁙ Боукъвꙑ ѫ и ѧ въ мъноꙃѣхъ словєсѣхъ ꙗко подобаѥтъ написанꙑ сѫтъ · боукъвꙑ жє ъ и ь овогда опоущєнꙑ сѫтъ<ref name="edition"/>⁙ Мъногꙑ молитвꙑ съ [[Єллиньскъ ѩꙁꙑкъ|єллиньска ѩꙁꙑка]] прѣложєнꙑ сѫтъ · ꙁаповѣди жє свѧтꙑхъ ѿьць съ [[Латиньскъ ѩꙁꙑкъ|латиньска ѩꙁꙑка]]<ref name="catalog"/>⁙ == Бꙑвъшаꙗ кънигꙑ == [[File:The monastery of St. Catherine at Mount Sinai, from the sout Wellcome V0049449.jpg|thumb|right|260px|[[Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ|Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ]] на Синаистѣи горѣ · обраꙁъ 1849 лѣта⁙]] Въ лѣто 1850 роусьскъ архимандритъ Порфѷрїи Оуспєньскꙑи обрѣтє кънигѫ въ манастꙑри свѧтꙑѩ Єкатєринꙑ при Синаистѣи горѣ<ref name="catalog"/>⁙ Въ лѣто 1881 мѫжъ кънижьнъ Никодимъ Кондаковъ ѥдинъ листъ въ [[Рѡсїꙗ|Рѡсїѭ]] принєсє<ref name="hristova"/>⁙ Въ лѣто 1975 въ томьжє манастꙑри обрѣтєнꙑ бꙑшѧ инꙑ 28 листъ⁙ И сии листи сѫтъ ина чѧсть тоѩждє кънигꙑ⁙ Чьтєниꙗ надъ новопострижєнъмь мьнихомъ въ прѣждє обрѣтєнѣи чѧсти начѧта сѫтъ · въ новообрѣтєнꙑхъ жє листѣхъ съконьчана сѫтъ<ref name="afanasyeva">Т. И. Афанасьева, ''[https://www.slovene.ru/ojs/index.php/slovene/article/view/637 Notes on the Publication of Sinai Glagolitic Fragments]'', ''Slověne'', 13/2 (2024), DOI: 10.31168/2305-6754.2024.2.08. О словєсѣхъ прѣхождѧщихъ ѿ прьвꙑѩ чѧсти къ новѣи.</ref>⁙ Нꙑнѣ имѫтъ особьно оукаꙁаниѥ ''Sin. slav. 1/N'' · прѣждє обрѣтєна жє чѧсть ''Sin. slav. 37''<ref name="edition"/>⁙ == Испꙑтаниѥ кънигꙑ == Въ лѣто 1882 <span title="Leopold Geitler">Лєѡпол҄дъ Гаитлєръ</span> въ Ꙁагрѣбѣ кънигѫ тиснєниѥмь ави<ref name="geitler">Leopold Václav Geitler, ''[https://glagoljica.hr/?eizvori=i&id=577517 Euchologium: glagolski spomenik manastira Sinai brda]'', Zagreb, 1882. Прьво тиснєниѥ Сїнаиска єѵхологїона.</ref>⁙ Посємъ въ лѣто 1988 <span title="Ιωάννης Ταρνανίδης">Їѡаннъ Тарнанидъ</span> въ Солоунѣ обраꙁꙑ новообрѣтєнꙑхъ листовъ и инꙑхъ синаискꙑхъ кънигъ мирови покаꙁа<ref name="tarnanidis">Ioannis C. Tarnanidis, ''[https://ci.nii.ac.jp/ncid/BA07821494 The Slavonic Manuscripts Discovered in 1975 at St. Catherine's Monastery on Mount Sinai]'', Thessaloniki, 1988. Събраниѥ обраꙁовъ и испꙑтаниѥ новообрѣтєнꙑхъ кънигъ.</ref>⁙ [[File:Sliven Panorama.jpg|thumb|right|300px|Градъ Сливєнъ въ вьсточьнꙑхъ блъгарьскꙑхъ ꙁємлꙗхъ⁙]] Въ лѣто 2023 <span title="Heinz Miklas">Хаинцъ Микласъ</span> · <span title="Елена Велкова Велковска">Єлєна Вєлковска</span> и <span title="Мария Шнитер">Марїꙗ Шнитєръ</span> съ инꙑми испꙑтатєли съставиша кънигѫ ''Euchologii Sinaitici pars nova'' (сирѣчь ''Нова чѧсть Сїнаиска єѵхологїона'') · въ Софии жє ѭ тиснєниѥмь авиша<ref name="edition"/>⁙ Въ нєи сѫтъ обраꙁꙑ новообрѣтєнꙑхъ листовъ и кѷрилличьско прѣписаниѥ · такоꙃдє испꙑтаниѥ писмєнъ и кожьнꙑхъ листовъ<ref name="hristova"/>⁙ Сии испꙑтатєли по писмєномъ и по чиноу кънигꙑ оутврьдиша · ꙗко вєтъхъ єѵхологїонъ при Синаистѣи горѣ писанъ бꙑстъ или тамождє съконьчєнъ<ref name="hristova"/>⁙ О прьвѣмь съставѣ словєсъ кънигꙑ сицє глаголѭтъ: <blockquote style="margin:1em 1.2em; padding:0.9em 1.2em; border-left:4px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa;"> <span title="Die Ergebnisse der graphematischen Analyse des ES deuten auf eine Entstehung der Ausgangsfassung im zweiten Viertel des 11. Jh.s auf ostbulgarischem Territorium">Испꙑтахомъ писмєна Сїнаиска єѵхологїона и написаниѥ ихъ⁙ Сєго ради мьнимъ · ꙗко прьвъ съставъ словєсъ сєꙗ кънигꙑ въ вьсточьнꙑхъ блъгарьскꙑхъ ꙁємлꙗхъ въ лѣтѣхъ 1026–1050 сътворєнъ бꙑстъ⁙</span> <div style="text-align:right; font-size:90%; margin-top:0.5em;">''Euchologii Sinaitici pars nova'' · 2023<ref name="german">Искра Христова-Шомова, ''[https://palaeobulgarica.eu/sites/default/files/pdf-journal/Reviews/2024/2024_1_a10_ft.pdf Издание на новата част от Синайския евхологий]'', ''Palaeobulgarica'', 48/1 (2024), с. 169. Нѣмьчьска словєса съ прьвꙑѩ кънигꙑ тождє прѣписана сѫтъ.</ref></div> </blockquote> == Кладѧꙃи == <references/> == Вънѣшьнѩ съвѧꙁи == * [https://manuscripts.ru/mns/portal.main?p1=70 Сїнаискъ єѵхологїонъ · нова чѧсть · писмєна и обраꙁꙑ листовъ] ''(ru/en)'' [[Category:Словѣньскꙑ кънигꙑ]] qpjk7dlq1c1tpa6mlg58ybiv8ix4xuh 0 11263 88532 2026-11-04T01:54:08Z Qamen 30020 Qamen нарєчє страницѫ ⁖ [[Сїнаискъ трѣбьникъ]] ⁖ имєньмь ⁖ [[Сїнаискъ єѵхологїонъ]] ⁖: Name corrected 88532 wikitext text/x-wiki #ПРѢНАПРАВЛЄНИѤ [[Сїнаискъ єѵхологїонъ]] mnsf8vjmdjrntifzy4obndqs1uiz7z4