Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 25529 873774 712013 2026-05-08T13:36:04Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873774 wikitext text/x-wiki {{Авалхи Шывхушши}} '''Нимруд''' (ассир. ''Калху'', библ. ''Калах'') — [[Месопотами]]ри хальхи [[Ирак]] территоринчи авалхи хула. Унăн ишĕлчĕкĕсем [[Мосул]]ран кăнтăр-хĕвел тухăçнелле, Иракри [[Тигр (юханшыв)|Тигр]] çывăхĕнче вырнаçнă. Нимруда [[пирĕн эрăччен XIII ĕмĕр|п.эрч. XIII ĕмĕрте]] [[Салманасар I]] никĕсленĕ, тепĕр тăватă çĕр иртсен, [[Ашшур-нацир-апал II]] патшара ларнă чухне [[Ассири]]н тĕп хули пулса тăрать. [[Пирĕн эрăччен 612]] çулта ăна [[Миди|мидисемпе]] [[халдейсем]] аркатнă. == Ячĕ == [[Ӳкерчĕк:Portal Guardian from Nimroud. British Museum.jpg|thumb|left|200px|Нимруд хапхи умĕнчи хуралçăн статуйи]]Хула ятне [[Нимрод]] библи патшипе — [[Хам]]ăн мăнукĕпе — çыхăнтараççĕ. Анчах та хула хăйĕн ятне европа археологĕсенчен [[XIX ĕмĕр]]те илнĕ. Унчен ăна ''Калах'' е ''Калху'' тенĕ. Кăссайра пĕр ĕçтеш çурвăкăр-çурэтем статуйине тупнă та ăна Нимрод вырăнне хунă. == Археологи == Çĕр чакалама пĕрремĕш [[1846]] çулта [[Лэйард Остин Генри|Остен Генри Лэярд]] акăлчан тытăннă. Пысăк керменĕпе карман çурт-йĕрне тупнă. [[Алебастр]]тан тунă рельефсене тата [[пил шăмми]]нчен касса ăсталанă кĕлеткесене, çаплах [[Хура обелиск (монумент)|Хура обелискпа]] статуйăсене тупнă. [[1955]] çулта археологи ĕçĕсенче [[Маллоуэн Макс|Макс Меллован]] Набу храмĕнче [[вассал]]семпе ассири сановникĕсем тупа тунă [[савăл çырулăхĕ]]н [[пирĕн эрăччен 672]] çулхи тăм тапăлĕсене тупнă. Çак çырнисем ассири правипе тĕнĕ пирки нумай ăнлантарса панă. [[АПШ|Американ çарĕсем]] [[2003]] çулта [[Ирак вăрçи|Ирака тапăнса кĕрсен]] авалхи хула вырăнĕнче чылай палăка аркатнă. == Вуламалли == * Joan Oates: ''Nimrud. An Assyrian period city revealed.'' British School of Archeology in Iraq, London 2001. ISBN 0-903472-25-2 == Каçăсем == *{{ref-en}} [http://www.aina.org/aol/nimrud/ Фотографии находок из раскопок могил ассирийских цариц Ябы, Баниту и Аталии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131010075615/http://www.aina.org/aol/nimrud/ |date=2013-10-10 }} *{{ref-en}} [http://ancientneareast.tripod.com/Nimrud_Calah.html Ancient Nimrud (Calah)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514095937/http://ancientneareast.tripod.com/Nimrud_Calah.html |date=2011-05-14 }} [[Категори:Ассири]] [[Категори:Çывăх Тухăçри авалхи хуласем]] ehxmk2cg2bap4tll6xpf1arp0qtgcfh 0 25965 873779 854896 2026-05-09T04:21:50Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873779 wikitext text/x-wiki {{Патшалăх |ChNm = Руанда |NationName = Republika y'u Rwanda<br />République du Rwanda<br />Republic of Rwanda |FlagTitle = [[Руанда ялавĕ]] |PicFlag = [[Ӳкерчĕк:Flag_of_Rwanda.svg|125px]] |LctCn = [[Ӳкерчĕк:LocationRwanda.svg|250px]] |CoA = [[Ӳкерчĕк:Coat of arms of Rwanda.svg|125px]] |CoATitle = [[Руанда гербĕ]] |LNGs = [[Франци чĕлхи|франци]], [[руанда (чĕлхе)|руанда]], [[акăлчан чĕлхи|акăлчан]] |CapCn = [[Кигали]] |BigCity = [[Кигали]] |TitleGl = [[Руанда президенчĕсем|Президент]],[[Руанда Премьер-министрĕ|Премьер-министр]] |PrezName = [[Кагаме Поль|Поль Кагаме]]<br />[[Макуза Бернар|Бернар Макуза]] |MinList = |MName = |SqNumb = 144 |SqAll = &nbsp;26&nbsp;338 |YearP = 2010 |NasPop = 10&nbsp;746&nbsp;311 |NasPlot = 421 |NasNum = 91 |Valuta = руанда франкĕ<ref>Название «руандийский франк» — согласно [[Большая советская энциклопедия|БСЭ]] </ref> |GTOt = +2 |GTDo = +2 |GimnName = [[Руанда патшалăхĕн гимнĕ]] Rwanda Nziza |Domen = [[.rw]] |Tel = 250 }} '''Руанда Респрублики''' - тĕп [[Африка|Африкăри]] пысăк мар патшалăх. [[Конго Демократи Республики]]пе хĕвелтухăçĕнче, [[Уганда|Угандăпа]] çурçĕрте, [[Танзани]]пе хĕвелтухăçĕнче, [[Бурунди]]пе кăнтăрта чикĕ тытать. Сăртсем нумай пулнипе '''пин сăрт çĕрĕ''' ({{lang-fr|Pays des Mille Collines}}, [[киньяруанда]] {{lang-rw|Igihugu cy’Imisozi Igihumbi}} тесе калаççĕ. 1994-мĕш çулхи [[Руанда геноцичĕ|Руанда геноцичĕпе]] тĕрчипех палăрнă. == Географи == [[Ӳкерчĕк:Rw-map-RU.png|thumb|left|220px|Руанда картти]] Руанда Африкăн тĕп пайĕнче, [[экватор|экватортан]] кăштах кăнтăртарах вырнаçнă. [[Конго Демократи Республики]] чиккинче [[Киву (кӳлĕ)|Киву кӳлипе]] Русизи юханшывĕ вырнаçнă. Юханшывсем [[Нил]] бассейне кĕрĕççĕ. Киву кӳлли- Африкăра [[крокодил]]сем çук пĕртен пĕр пысăк кӳлĕ. Патшалăхăн кăнтăр тата хĕвелтухăç пайĕнчи кӳлĕсенче крокодилсем пурăнаççĕ. [[Саванна]] патшалăхăн пысăк пайне йышăнать. Тусен тăвайкинче çумăр вăрманĕсем ӳсеççĕ. Чĕрчунсене пĕтернĕпе пĕрех. Пысăк чĕрчунсем ([[антилопа]]сем, [[буйвол]]сем, [[носорог]]сем, [[зебра]]сем, [[араслан|араслансем]], [[слон]]сем, [[бегемот]]сем, [[крокодил]]сем, [[горилла]]сем) заповедниксенче çеç сыхланса юлнă. == Халăх == {{main|Руанда халăхĕ}} Халăх шучĕ — 11,1 млн (2010 -мĕш çулхи çĕртме уйăхĕнчи хаклав). Çулталăкра ӳсни — 2,8 % (фертильность — пĕр хĕрарăм вăтамран 4,99 ача çуратать). Вăтамран арçынсем 49 çул, хĕрарăмсем 52 çул пурнăнаççĕ. ВИЧ вирусĕ пĕтĕм халăхăн 2,8 % юнĕнче сарăлнă (2007 çулхи хаклав). Хулара 18 % пурăнать. Этно-расса тытăмĕ - [[хуту]] ([[банту халăхĕсем|банту]] шутне кĕрекен) 84 % , [[тутси]] ([[хамитсем]] шутне кĕреççĕ) 15 %, [[тва]] ([[пигмейсем]]) 1 %. Официаллă чĕлхесем - франци тата [[киньяруанда]] чĕлхи. Суту-илӳре [[суахили]] чĕлхи сарăлнă. Халăхăн 69 % (76 % арçын, 64 % хĕрарăм — 2002 çулхи çырав тăрăх) хутла пĕлеççĕ. == Тĕнсем == Католиксем - 56,5 %, протестантсем 26 %, адвентистсем 11,1 %, мусульмансем 4,6 %, вырăнти тĕрсем 0,1 %, атеистсем 1,7 % (2001). == Экономика == {{main|Руанда экономики}} Çутçанталăк ресурсĕсем — [[ылтăн]], [[тăхлан]], [[вольфрам]], [[берилли]], [[çутçанталăк газĕ]], гидроэнерги, тулăх тăпрасем. == Администрациллĕ пайлану == [[Ӳкерчĕк:Provinces of Rwanda ru.svg|right|300px|thumb|Руандăн административла пайланăвĕ (2006-мĕш çултан)]] [[2006]]-мĕш çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕнчен Руанда пилĕк провинци (intara) çине пайланать. Кашни провинци вăтăр района (akarere) пайланать, расонсем секторсем çине пайланаççĕ. * [[Çурçĕр провинци (Руанда)|Çурçĕр провинци]] * [[Хĕвелтухăç провинци (Руанда)|Хĕвелтухăç провинци]] * [[Кăнтăр провинци (Руанда)|Кăнтăр провинци]] * [[Хĕвеланăç провинци (Руанда)|Хĕвеланăç провинци]] * [[Кигали провинцийĕ (Руанда)|Кигали провинцийĕ]] == Çав. пекех == * [[Руандăри геноцид]] * [[:rw:|Википеди киньяруанда чĕлхипе]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{Из БСЭ|http://slovari.yandex.ru/руанда/БСЭ/Руанда%20(гос-во%20в%20Африке)/|title=Руанда (государство в Африке)}} {{V|28|12|2010}} * [http://www.gov.rw/government/historyf.html История Руанды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201105401/http://www.gov.rw/government/historyf.html |date=2008-12-01 }} * [http://genocide.ru/lib/genocides/rwanda.htm Геноцид в Руанде] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090307235708/http://genocide.ru/lib/genocides/rwanda.htm |date=2009-03-07 }} * [http://africa-tur.ru/ruanda/informatsija_o_strane/ruanda_-_strana_tysjachi_kholmov/ Руанда. Страна тысячи холмов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124044241/http://africa-tur.ru/ruanda/informatsija_o_strane/ruanda_-_strana_tysjachi_kholmov/ |date=2010-11-24 }} {{Мандат территорйĕ пулнисем}} {{Африкăри патшалăхсем}} {{Африка пĕрлешĕвĕ}} {{Франкофони}} {{Мандат территорйĕ пулнисем}} [[Категори:Руанда| ]] [[Категори:Франс чĕлхиллĕ патшалăхсем]] [[Категори:Унитарлă патшалăхсем]] [[Категори:Тинĕс патне тухман патшалăхсем]] [[Категори:Акăлчан чĕлхиллĕ патшалăхсемпе территорисем]] ha5rxm5cegposh3b8ur563borkh9ocv 0 29776 873789 872326 2026-05-09T07:56:12Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873789 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Nile River and delta from orbit.jpg|thumb|Нил вăрри тата Синай çурутравĕ]] '''Сина́й çурутравĕ''', '''Сина́й''' ({{lang-ar|شبه جزيرة سيناء}}, Shibh Jazirat Sina; {{lang-he|סיני}}) — [[Хĕрлĕ тинĕс]]ри çурутрав, [[Ази]]пе [[Африка]] чиккинче вырнаçнă, [[Икĕпат]] территорин пайĕ. Территорипе Ази йышне кĕрет<ref name="bse">{{Из БСЭ|http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00071/13700.htm}}</ref>. == Тавралăхĕ == == Кун-çулĕ == [[Ӳкерчĕк:EgyptIsraelBorderEilat.JPG|thumb|]] [[Ӳкерчĕк:SinaiSand.JPG|thumb|]] Çурутравăн çĕрне авалхи икĕпатсем [[Малтанхи патшалăх (Авалхи Икĕпат)|Пĕрремĕш ăру тапхăрĕнчех]] алла илнĕ. [[1260]]-[[1518]] çулсенче территорие икĕпат [[мамлюксем|мамлюкĕсем]] тытса тăнă, каярах темиçе ĕмĕр тăсăлăвне ăна турккăсен [[Осман империйĕ|Осман империнче]] пулнă. [[1916]] çулта çурутрава Аслă Британие пăхăнакан Икĕпат айне лекет. Ун чухнех территорин Икĕпатпа [[Израиль|Израилĕн]] халиччен те пурнăçра тухăç чиккине палăртса хунă. [[1948]] çулта икĕпат çарĕ Синай урлă Израиль çине тапăнать, анчах та тапăнăва сирсе янă. [[1956]] çулта, [[Суэц кризисĕ]] чухне, израильсем, акăлчансем тата французсем Суэц каналне Англипе Франци аллине тавăрасс тĕллевпе Синая кĕрсе каяççĕ. АПШ тата СССР хирĕçле пулнипе вĕсен кунтан чакма тивнĕ. [[1967]] çулта, [[Улттă кун вăрçи (1967)|Улттă кун вăрçи]]нче израильсем çурутрава туртса илеççĕ; Суэц каналĕ хупăнать. [[1973]] çулта икĕпатсем Суэц каналне каçса [[Суд кунĕн вăрçи|Израиль çине тапăнаççĕ]]. Израиль икĕпат çарне каялла чактарать. Тепĕртакран Израиль каналран анăçалла тăнă çарне, çурутрава кĕртет. == Экологи == [[Ӳкерчĕк:Sinai_Red_sea_ecological_disaster.jpg|thumb|Мусор на побережье Çурçĕр Набэк çыранĕнчи çӳп-çап]] [[Ӳкерчĕк:Sinai_Red_sea_ecological_disaster_Nabq_nature_reserve.jpg|thumb|Пластик апăр-тапăрĕ Хĕрлĕ тинĕсре]] == Вуламалли == * Мэтью Тиг, Новый Синай: National Geographic Россия, июль 2009, с. 120—137. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{Commons|Sinai Peninsula}} * [http://en.wikivoyage.org/wiki/Sinai Wikivoyage: Sinai] * [http://ancientneareast.tripod.com/Sinai_Peninsula.html The History of the Ancient Near East] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210512094846/http://ancientneareast.tripod.com/Sinai_Peninsula.html |date=2021-05-12 }} * [http://www.geographia.com/egypt/sinai/ Geographia: Sinai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210421144543/http://www.geographia.com/egypt/sinai/ |date=2021-04-21 }} * [https://archive.is/20121209023944/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1116651677&men=gadm&lng=en&gln=xx&dat=32&srt=npan&col=aohdq&geo=-69 Egypt Governates] * [http://www.haubitz-zoche.de/pop_phot_f.html Sinai Hotels] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090126094900/http://www.haubitz-zoche.de/pop_phot_f.html |date=2009-01-26 }} by Haubitz, Zoche Publisher: Fotohof Editions, 2006 {{ref-en}} ISBN 3-901756-64-7 ISBN 978-3-901756-64-1 * [http://www.velovuyki.com.ua/index.php?option=com_content&task=view&id=67&Itemid=62 Велотур, Синай çур-пе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120614034736/http://www.velovuyki.com.ua/index.php?option=com_content&task=view&id=67&Itemid=62 |date=2012-06-14 }} {{Coord|30|N|34|E|scale:500000|display=title}} [[Категори:Синай]] 2w55yhvuj7jm9hnzzxyexjusyxnlmty 0 32190 873794 717209 2026-05-09T11:56:59Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873794 wikitext text/x-wiki [[File:Anadolu Çocuk.jpg|thumb|250px|Ачасем тата кĕнекесем]] '''Тĕнчери ачасен кĕнеки кунĕ''' — [[ака, 2|акан 2-мĕшĕнче]], [[Андерсен Ганс Христиан|Г. Х. Андерсен]] çуралнă кунĕнче ирттерекен уяв. [[1967]] çулта коммерциллĕ мар [[Тĕнчери ача-пăча кĕнеки канашĕ]] ([[:en:International Board on Books for Young People|IBBY]]) йĕркеленĕвĕ пуçарса янă. Тĕнчери ачасен кĕнеки кунне палăртас ĕмĕт нимĕçсен [[Йелла Лепман]] çыравçă пуçĕнче çуралнă<ref>[http://www.museum.ru/N7463 К Международному дню детской книги — Новости и афиша музеев России — www.Museum.ru]</ref>. Çулсерен Тĕнчери çак кун IBBY наци йĕркеленĕвĕсенчен пĕрри пулăшăвĕпе иртет. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Çав. пекех == * [[Мĕнпур тĕнчери кĕнеке тата автор правин кунĕ]] * [[Ханс Кристиан Андерсен ячĕллĕ парне]] * [[Мĕнпур тĕнчери çыравçă кунĕ]] * [[Тĕнчери ача-пăча телекуравĕпе радиокалаçу кунĕ]] == Каçăсем == {{commons|Category:Books|Кĕнеке}} * [http://www.ibby.org/index.php?id=269 Тĕнчери кун IBBY сайтĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090401073511/http://www.ibby.org/index.php?id=269 |date=2009-04-01 }} {{ref-en}} * [http://www.rbby.ru/ibby_pr.php Раççейри аАча-пăча кĕнеки канашĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080503073942/http://www.rbby.ru/ibby_pr.php |date=2008-05-03 }} {{book-stub}} {{Ханс Кристиан Андерсен}} [[Категори:Тĕнчери уявсем]] [[Категори:Акан 2-мĕшĕнчи уявсем]] [[Категори:Ачасен литератури]] 2ldgkol7b1k9f5hnb90o6n24n41y7lf 0 77701 873780 650992 2026-05-09T04:34:18Z Ellodanis5 17302 873780 wikitext text/x-wiki [[File:Harpe de lumiere.jpg|thumb|Çутçанталăкри оптикăлла пулăмсем]] '''О́птика''' (''{{lang-grc| ὀπτική}}'' — ''оптика, [[куç]]па курса туйнине тĕпчени'') — [[физика|физикăн]] [[электромагнитла хум]]сен спектрĕн [[курăнакан диапазон]]не, [[инфрахĕрлĕ пайăрка|инфрахĕрлĕ]], [[ультрафиолет пайăрка|ультрафиолет]] диапазонĕсене пăхса тухса тишкерекен уйрăмĕ. Оптика [[çутă]]н енĕсене (пахалăхĕсене) пăхса тухса, тишкерсе-тĕпчесе ăнлантарать. == Оптика уйрăмĕсем == {{columns-list|4| * Классикăлла оптика ** [[Геометрилле оптика]] ** [[Физикăлла оптика]] ** [[Хумла оптика]] * [[Куçпа курса туйни]] * [[Лазер]]сем * [[Линилле мар оптика]] * [[Квантла оптика]] * [[Градиентла оптика]] }} == Вуламалли == * Б. М. Яворский и А. А. Детлаф Справочник по физике. — М.: Наука, 1971. * [http://www.femto.com.ua/articles/part_1/1175.html «Жидкость» статья] — Физика энциклопедийĕнче. (вырăсла) *Жидкости // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://sfiz.ru/list.php?c=optika «Вся Физика» сайтри "оптика" пай]. (вырăсла) * [http://trv-science.ru/2011/05/24/fizika-kondensirovannogo-sostoyaniya-10-klyuchevyx-utverzhdenij/ Физика конденсированного состояния: 10 ключевых утверждений] // ТрВ № 79, 24 мая 2011 года. {{Phys-stub}} {{Физика уйрăмĕсем}} [[Категори:Физика]] [[Категори:Оптика]] [[Категори:Ăслăх]] 4sa5nuvc7uuh3xqe5g8s0quc3f6vzg8 0 83848 873792 768098 2026-05-09T11:10:42Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873792 wikitext text/x-wiki [[File:Arbitrary square matrix.gif|thumb|Тăваткал матрица]] '''Тăваткал матрица''' — урлă вырнаçнă элементсен тата тăрăх вырнаçнă элементсен шучĕсем пĕр пек матрица. == Вуламалли == *Беллман Р. . Введение в теорию матриц. 2-е изд. — М.: Наука, 1976. — 352 с. *Воеводин В. В., Кузнецов Ю. А. . Матрицы и вычисления. — М.: Наука, 1984. — 320 с. *Гантмахер Ф. Р. . Теория матриц. 4-е изд. — М.: Наука, 1988. — 552 с. — ISBN 5-02-013722-7. *Икрамов Х. Д. . Несимметричная проблема собственных значений. Численные методы. — М.: Наука, 1991. — 240 с. — ISBN 5-02-014462-2. *Победря Б. Е. . Лекции по тензорному анализу. 3-е изд. — М.: Изд-во Моск. ун-та, 1986. — 264 с. *Хорн Р., Джонсон Ч. . Матричный анализ. — М.: Мир, 1989. — 655 с. — ISBN 5-03-001042-4. *Brown, William C. . Matrices and Vector Spaces. — New York: Marcel Dekker, 1991. — viii + 328 p. — ISBN 978-0-8247-8419-5. *Mirsky, Leonid. . An Introduction to Linear Algebra. — New York: Dover Publications, 1990. — viii + 440 p. — ISBN 978-978-0-486-66434-7. == Каçăсем == * [http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Matrices_and_determinants.html MacTutor: Matrices and determinants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150308120526/http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Matrices_and_determinants.html |date=2015-03-08 }} * [http://www.economics.soton.ac.uk/staff/aldrich/matrices.htm Matrices and Linear Algebra on the Earliest Uses Pages] * [http://jeff560.tripod.com/matrices.html Earliest Uses of Symbols for Matrices and Vectors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181005011838/http://jeff560.tripod.com/matrices.html |date=2018-10-05 }} [[Категори:Алгебра]] [[Категори:Матрицăсем]] ga3i5uq8n8g3wzb93c9enetnyn0htum 0 88215 873775 869773 2026-05-08T14:01:18Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873775 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Новороссийск |settlement_type = хула |image_skyline = |image_blank_emblem = Coat of Arms of Novorossiysk.svg |website = }} '''Новороссийск''' — кӑнтӑр Раҫҫей хули, Краснодар тӑрӑхӗнче вырнаҫнӑ. == Кун-ҫулӗ == == Паллӑ ҫынсем == * == Тӑванлӑ хуласем == * == Вуламалли == * == Каҫӑсем == * [http://www.admnvrsk.ru/ Официальный сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100930024820/http://www.admnvrsk.ru/ |date=2010-09-30 }} * [http://novorossmoney.ru Новости Новороссийска] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210508005019/http://novorossmoney.ru/ |date=2021-05-08 }} * [https://www.culture.ru/touristRoutes/524/kulturnyi-gid-po-novorossiisku Культурный гид по Новороссийску] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191210122746/https://www.culture.ru/touristRoutes/524/kulturnyi-gid-po-novorossiisku |date=2019-12-10 }} // Портал «Россия.рф» * [https://www.novorab.ru/2019/09/14/kartu-starogo-novorossiyska-narisoval-vasiliy-alekseev Карту старого Новороссийска нарисовал Василий Алексеев] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191210122745/https://www.novorab.ru/2019/09/14/kartu-starogo-novorossiyska-narisoval-vasiliy-alekseev |date=2019-12-10 }} // Новороссийский рабочий, 14 сентября 2019 [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Хула]] [[Категори:Раççей хулисем]] 3ke3a5bmqcq04u4f68thg6qyt5707fq 0 103060 873791 831552 2026-05-09T09:49:51Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873791 wikitext text/x-wiki [[File:Student densite best.JPG|thumb|Student densite best]] '''Стьюдент валеçĕвĕ''' ('''<math>t</math>-валеçÿ''') [[пулаяслăхсен теорийĕ]]нче  — [[Гиперболăлла пĕтĕмĕшле валеçӳ|гиперболăлла пĕтĕмĕшле валеçĕвĕн]] уйрăм тĕслĕхĕ. Акă <math>Y_0,Y_1,\ldots, Y_n</math> — [[ăнсăрт кап]]ăн [[пăхăнманлăх (пулаяслăхсен теорийĕ)|пăхăнманлăхла]] [[Гаусс валеçĕвĕ|стандартлă нормаллисем]], тейĕпĕр, — унта <math>Y_i \sim \mathcal{N}(0,1),\; i=0,\ldots, n</math>. Вара <math>t</math> ăнсăрт капăн <math>t \sim \mathrm{t}(n)</math> [[пулаяслăхсен валеçĕвĕ|валеçĕвне]] <math>n</math> чухлĕ [[Ирĕклĕх капашĕ (пулаяслăхсен теорийĕ)|ирĕклĕх капашĕллĕ]] Стьюдент валеçĕвĕ теççĕ, тата : <math>t = \frac{Y_0}{\sqrt{\frac{1}{n}\sum\limits_{i=1}^n Y_i^2}},</math> == Литература == * Королюк В. С., Портенко Н. И., Скороход А. В., Турбин А. Ф. Справочник по теории вероятностей и математической статистике. — М.: Наука, 1985. — 640 с. ==Каçăсем== *[http://jeff560.tripod.com/s.html Earliest Known Uses of Some of the Words of Mathematics (S)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171103143310/http://jeff560.tripod.com/s.html |date=2017-11-03 }} ''(Remarks on the history of the term "Student's distribution")'' *{{Citation |last=Rouaud |first=M. |date=2013 |url=http://www.incertitudes.fr/book.pdf |title=Probability, Statistics and Estimation |edition=short |ref=none}} First Students on page 112. *[https://flexbooks.ck12.org/cbook/ck-12-interactive-algebra-2-for-ccss/section/6.6/related/lesson/students-t-distribution-adv-pst/ Student's t-Distribution], {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210410192326/https://flexbooks.ck12.org/cbook/ck-12-interactive-algebra-2-for-ccss/section/6.6/related/lesson/students-t-distribution-adv-pst/ |date=2021-04-10 }} ck12 [[Категори:Татăлми валеçӳсем]] [[Категори:Пулаяслăхсен валеçĕвĕсем|*]] [[Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ]] [[Категори:Валеçӳсем]] lxabm8atrt2g1m0fbykjjaua4tbf4sl 4 129248 873782 873763 2026-05-09T06:20:56Z Il Nur 9972 /* Пӗтӗмлетӳсем */ 873782 wikitext text/x-wiki {{WAM |header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-çуркунне 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div> |subheader = 21.03-31.05: Чӑваш Википедине хутшӑннӑ марафон ҫӗршывсем, халӑхсем, ҫутҫанталӑк, истори, Вӑтаҫӗрпе Хӗвелтухӑҫ Европӑн хальхи тата пуласлӑхӗ ҫинчен статьясемпе пуянлатас енӗпе ӗҫленӗ. Проектӑн тӗллевӗпе пӗлтерӗшӗ - кӳршӗсем ҫинчен каласа паракан информацие чӑваш тӗнчинче ӑнланмалла кирлӗ статьясен ят-йышне кĕртсе Чӑваш Википедине пуянлатасси. |body = == Правилӑсем == * Википедире регистрациленнӗ кирек кам та конкурса хутшӑнма пултарать. * Конкурса ҫакнашкал статьясене йышӑнаҫҫӗ: ** Статьяна пуш уйӑхӗн 21-мӗшӗнчен пуҫласа 2026 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 31-мӗшӗччен чӑвашла ҫырмалла. ** Статьясем ытти ҫӗршывсемпе е халӑхсемпе ҫыхӑнса тӑмалла. ** Ҫӗнӗ статьяра 150 ытла сӑмах тата 2500 ытла байт пулмалла. ** Кивӗ статьяна 120 сӑмах тата 2000 байт хушмалла. ** Статья пӗлтерӗшлӗ пулмалла, статья ҫӑлкуҫӗсене кӑтартмалла. ** Машинӑпа куҫарни кирлӗ мар. * Призсене, дипломсене тата сертификатсене квалификаци статйисен шучӗпе параҫҫӗ, вӗсен пӗтӗм тӗнчери уйрӑм чӗлхе пайӗнчи вырӑнсенчен килет. * Статьясене тĕрĕслесе тăрас тесен вӗсене аяларахри тапăла вырнаҫтармалла. * 4 статьяна лайӑхлатнӑ/йӗркеленӗ хутшӑнакансем финала тухаҫҫӗ * Тӳресем йышăннине жалоба пама юрамасть. * Сӳтсе явмалли страницӑра тулли статья шаблонӗ вырнаҫать: <pre>{{Вики-çуркунне статйи|çул= |хутшăнакан= | ҫӗршыв = | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre> |footer = == Хаклав == * Асӑннӑ требованисене тивӗҫтерекен 2500 байтран кая мар е 150 сӑмах калӑпӑшлӑ статьясемшӗн жюри 1 балл хушса хурать; * Ҫав статьясенче хутшӑнакан ҫын хӑйӗн ыйтӑвне пахалӑхлӑн уҫса парать, материала, 2500 байтран е 250 сӑмах калӑпӑшӗпе, викификацилет тата ҫырса кӑтартать, жюри 2 балл илет; * 200 сӑмахран е 3000 байтран иртекен статьясене тата хутшӑнакан, викификацилекен тата пысӑк пахалӑхлӑ материала ҫырса кӑтартакан темӑна туллин уҫса паракан статьясене жюри 3 балл ҫумне хушса хурать; * Балл коэффициентне икӗ хут ӳстерме ҫур ҫултан кая мар регистрациленӗ вӑхӑтпа хутшӑнакансем валли палӑртнӑ. |footer = == Жюри == Конкурса организацилес ĕçе раççей тата ютçĕр викимедийçисем хутшăнма пултараççĕ. Жюри, техник исполнителӗ — {{u|Il Nur}} ([[Хусан]]) |footer = == Мӗн ҫинчен ҫырмалла == [[File:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албани — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австри — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Азербайджан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Беларуҫ — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Боснипе Герцеговина — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгари — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Венгри — статьясен списокӗ]] [[File:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузи — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греци — статьясен списокӗ]] [[File:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Ирҫесем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казахстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Крым тутарӗсем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латви — статьясен списокӗ]] [[File:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Пушкӑртстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Romania.svg|40px]]&nbsp;[[File:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыни тата Молдави — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Серб Республики — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Серби — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словаки — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словени — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Сорбсем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Ҫурҫӗр Македони— статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Тутарстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Турци— статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорвати — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногори — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чикансем (рома) — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехи — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Эрмени — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстони — статьясен списокӗ]] Ытти конкурссем 2026 ҫулхи Вики-ҫуркунне шайӗнче: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хӗрарӑмсем]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Ҫын прави]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Ҫамрӑксен]]. == Призсем == 400 евро таран. == Жюри == * {{u|Il Nur}} }} == Пӗтӗмлетӳсем == {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Хутшӑнакан ! Статьясем ! Шут ! Баллсем ! Вырӑн |- |{{u|Max Tenche }} |[[Шпилевая Нина Ивановна]]{{*}} [[Никандрова Надежда Валериановна]]{{*}} [[Уляндина Августа Васильевна]]{{*}} [[Глянец (ушкӑн) ]]{{*}} [[Навроцкий Кароль]]{{*}} [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]]{{*}} [[Орбан Виктор]]{{*}}[[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]]{{*}} [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]{{*}} [[Мадьяр Петер]]{{*}} [[Тиса (парти)]]{{*}} [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] {{*}} [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] {{*}} [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] {{*}} [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] {{*}} [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] {{*}} [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] {{*}} [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] {{*}} [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] {{*}} [[Фидес — ХДХП]] {{*}} [[Дуда Анджей]] {{*}} [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] {{*}} [[Туск Дональд]] {{*}} [[Радев Румен]] {{*}} [[Йотова Илияна]] {{*}} [[Гюров Андрей]] {{*}} [[Фицо Роберт]] {{*}} [[Шуйок Тамаш]] |28 | | |- |{{u|Ellodanis5}} |[[''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе (Н.И. Егоров статйи)]]{{*}} [[Галателла]]{{*}} [[Ахаль айтăварак курăкĕ]]{{*}} [[Ансăр çулçăллă айтăварак курăкĕ]]{{*}} [[Тракри вокалпа инструментсен ансамблĕ (ВИА, 1970-мĕш çулсем)]]{{*}} [[Çурхи шаклапуç ]]{{*}} [[Астра]]{{*}} [[ Симеон Бекбулатович]]{{*}} [[Суя Дмитрий I]]{{*}} [[Ледебур пиçенкки ]]{{*}} [[ Пиçенкке]]{{*}} [[Суя шаклапуç]]{{*}} [[Иранра американ аманатсене тытса илни]]{{*}} [[Тăван ен]]{{*}} [[Австрири парламент суйлавĕ (1919)]]{{*}} [[''Чăваш'' этноним пулса кайни пирки: тĕп верççĕсем тата вĕсен историлле интерпретацийĕ (пĕлтерев тата кĕнеке)]]{{*}} [[Чĕмпĕр хулашĕ]]{{*}} [[Оман империйĕ]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} |18 | | |- |{{u|Freiheiten }} |[[Азербайджанра журналистсене сериллĕн арестленисем (2023–2025)]]{{*}} [[]] |1 | | |- |} == Тӗнчери статистика == *[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Тӗнчери статистика]] [[Категори:Википеди:Вики-çуркунне 2026]] 51xv59rq4odpi81ke2r7b2tozyqzxrf 0 129804 873773 873252 2026-05-08T12:43:46Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873773 wikitext text/x-wiki [[File:Graph price of oil 1861 to 2020 WID data.png|thumb|400px|Nominal price of oil from 1861 to 2020 from Our World in Data]] '''Нехтă хакĕ''' тени, ытларах чухне, харпăр сортлă [[нехтă]]н баррелĕн спотла хакне пĕлтерет. == Каçăсем == {{Навигаци |Портал = Экономика }} * ''Яков Миркин''. [http://www.forbes.ru/ekonomika-column/rynki/74807-tsena-nefti-tolko-na-tret-zavisit-ot-sprosa-i-predlozheniya-chto-eshche Анатомия цены на нефть: она только на треть зависит от спроса и предложения] // [[forbes.ru]], 12.10.2011 * [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy/oil/oil-prices.html Oil prices] на BP.com (ретроспектива цен на нефть за всё время, среднее по США до 1944, Arabian Light до 1983, затем Brent) * [http://finstat.info/tsena-na-neft-brent-segodnya-i-v-dinamike Мониторинг цен на нефть Brent]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (с 1987 г. по настоящее время) * [http://ria.ru/trend/oil_cost_january_01012015/ Цены на нефть. Январь 2015] в ленте новостей «[[РИА Новости]]» * [http://quotes.ino.com/exchanges/?r=NYMEX_CL Текущие цены на фьючерсные контракты на нефть]{{ref|en}} * [http://www.eia.gov/dnav/pet/pet_pri_fut_s1_d.htm Исторические цены на нефть] (фьючерсные контракты на Light Sweet Crude на бирже NYMEX, на каждый день, c 4.04.1983) // US [[Energy Information Administration]]{{ref|en}} * [http://www.eia.doe.gov/emeu/international/crude2.html Исторические цены на нефть] (фьючерсные контракты на Light Sweet Crude в формате Excel-таблицы, на каждый день, 1.01.1997-28.09.2011) // US Energy Information Administration{{ref|en}} * [https://www.bloomberg.com/energy/ Energy & Oil Prices] // [[Bloomberg]] — Фьючерсные цены на нефть WTI, Brent, TOCOM и на газ * [https://www.gazeta.ru/business/2018/12/20/12102049.shtml Сколько будет стоить нефть в 2019 году и от кого это зависит] // [[Газета.Ru]], 2 янв 2019 * [https://ria.ru/20200121/1563647839.html Хафтар закрутил вентили: что будет с ценами на нефть] // [[РИА Новости]], 21.01.2020 * [https://vz.ru/economy/2021/6/18/1104780.html Стремительно дорожающая нефть опасна для России] <small>(нефть уже достигла двухлетнего максимума, но будет расти и дальше, сомнений в том, что она может вернуться к 100, а то и 200 долларам за баррель, уже практически ни у кого нет)</small> // [[Взгляд (интернет-газета)|Взгляд]], 18 июня 2021 * [https://iz.ru/1626584/pavel-vikhrov/neft-iasnosti-rynok-chernogo-zolota-v-2024-godu-zhdet-silnaia-volatilnost Рынок чёрного золота в 2024 году ждет сильная волатильность] // [[Известия]], 29 декабря 2023 * [https://vz.ru/economy/2024/3/3/1256075.html От нефти ждут исторический скачок] // Взгляд, 3 марта 2024 * {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Энергетика]] [[Категори:Экономикăлла кăтартусем]] [[Категори:Макроэкономикăлла кăтартусем]] 5fk0bl4mjfgpfs6063gcv0vivs8mgfb 0 129806 873778 873374 2026-05-09T02:18:54Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873778 wikitext text/x-wiki [[File:Ba-meeting-profsojuz-1998-march-street.jpg|thumb|Переславль-Залесский, апрель, 1998]] :{{Пĕлтерĕшсем|Раççейри, СССРти тата Раççей империйĕнчи финансла-экономикăлла кризиссем}} :{{Пĕлтерĕшсем|Хура тунтикун}} '''Раççейри экономикăлла кризис (1998)''' == Каçăсем == {{Навигаци |Портал = Раççей историйĕ }} * [http://izvestiya.ru/economic/article191658 Почему Кремлю не удалось предотвратить дефолт 1998 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312061558/http://izvestiya.ru/economic/article191658/ |date=2007-03-12 }} * [http://www.interfax.ru/business/txt.asp?id=27579 Это страшное слово «дефолт», или Десять лет спустя] * [https://web.archive.org/web/20090123025338/http://info-crisis.ru/uroki-istorii.html Мировой финансовый кризис. Уроки истории] * [https://web.archive.org/web/20070716094555/http://council.gov.ru/inf_sl/bulletin/item/145/index.html Причины и последствия финансового кризиса в России конца 90-X годов (по материалам Временной комиссии по расследованию причин, обстоятельств и последствий принятия решений от 17 августа 1998 года)] * [http://www.5-tv.ru/video/504704/ «Август 1998 года. Дефолт», Программа передач, Пятый канал, 17.08.2010]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:События 17 августа|1998]] [[Категори:Август 1998 года в России]] [[Категори:1998 год в экономике]] [[Категори:События 1998 года в России]] [[Категори:1990-е годы в экономике России]] [[Категори:Экономические кризисы в России]] [[Категори:Президентство Бориса Ельцина]] [[Категори:Суверенный дефолт]] jdsgmmowtfqu6hs3iz3c3rhwfiqgall 0 129871 873790 873474 2026-05-09T09:35:11Z Ellodanis5 17302 873790 wikitext text/x-wiki [[File:Omaniempire1856.png|thumb|Omaniempire1856</br><big>Оман империйĕ [[1856]]-мĕш çул тĕлне. Карттă çинчи çыравсене вырăсла кăтартнă</big><br>{{legend|#D5536D|Оман имперйĕн çĕрĕсем}}{{legend|#F9F500|пĕлтерĕшлĕ хуласем}}{{legend|#52FF4D|факторисем}}]] :{{ан арпаштарăр|Осман империйĕ|Осман империйĕпе}} '''Оман империйĕ'''<ref>Сăмахран, ак çак тĕлте: [https://newsartspb.ru/event/2036/omanskaya-imperiya-aziya-i-afrika Оманская империя: Азия и Африка.]</ref>, е '''Маскат тата Оман султаначĕ пăхăнса тăракан территорисемпе''' ({{lang-ar|سلطنة مسقط وعمان}}) Историлле патшалăх, 1820 — 1891-мĕш çулсенче пулнă. == Тĕп территори == * [[Маскат]] (тĕп хула тата çыранçи территорисем). * Оман (шалти территорисем: [[Оман имамачĕ]], {{lang-ar|عُمان الوسطى}}, ʿUmān al-Wusṭā) * «[[Пиратсен çыранĕ]]» (хальхи ОАЭ) * [[Дофар]] == Пăхăнса тăракан территорисем == == Литература == * ''Васильев, Леонид'' [www.fictionbook.ru/author/vasilev_leonid_sergeevich/istoriya_v_1_istoriya_vostoka_tom_1/ История Востока: Учеб. по спец. «История». Том 1.] — М.:Высшая школа. — 1994. ISBN 5-06-002909-3 * ''[[Дэвидсон, Бэзил]].'' [http://www.africana.ru/science/davidson_basil/new_discovery00.htm Новое открытие древней Африки] // Пер. с англ. — М.: Издательство восточной литературы, 1962. — С. 315. * ''Чулов, Дмитрий'' [http://www.vokrugsveta.ru/vs/article/77/ Страна чёрных.] — [[Вокруг света]], № 7 (2730). — июль 2001. * ''Bhacker, Reda M.'' Trade and Empire in Muscat and Zanzibar: Roots of British Domination. — Routledge. — 1992. ISBN 0-415-07997-7{{ref|en}} * ''Floor, Willem'' [https://www.amazon.com/dp/1933823127 The Persian Gulf: The Economic and Political History of Five Port Cities, 1500—1730]. — Mage Publishers. — 2006. ISBN 1-933823-12-7{{ref|en}} * ''Halliday, Fred'' [https://web.archive.org/web/20081122160331/http://www.al-bab.com/bys/articles/halliday00.htm Oman and Yemen: an historic re-encounter]. — The British-Yemeni Society, июль 2000.{{ref|en}} * ''Pearson, Michael N.'' [https://www.amazon.com/dp/0801872421/ Port Cities and Intruders: The Swahili Coast, India, and Portugal in the Early Modern Era]. — The Johns Hopkins University Press. — 2002. ISBN 0-8018-7242-1{{ref|en}} * ''Phillips, Wendell'' [https://www.amazon.com/dp/0866850244 Oman. A History] — London: Intl Book Centre. — 1971. ISBN 0-86685-024-4{{ref|en}} * ''Risso, Patricia'' [https://www.amazon.com/dp/0813389119/ Merchants And Faith: Muslim Commerce And Culture In The Indian Ocean]. — Westview Press. — 1995. ISBN 0-8133-8911-9{{ref|en}} * ''Risso, Patricia'' [https://www.amazon.com/dp/0709942044 Oman and Muscat: An Early Modern History]. — Routledge. — 1986. ISBN 0-7099-4204-4{{ref|en}} == Каçăсем == * [http://www.krugosvet.ru/enc/nauki_o_Zemle/geografiya/OMAN.html Оман], статья в энциклопедии [[Кругосвет]]. * [https://web.archive.org/web/20051204184539/http://www.cultinfo.ru/fulltext/1/001/008/084/342.htm Оман], статья в [[БСЭ|Большой советской энциклопедии]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/428217/Oman Oman], статья в энциклопедии [[Британника]].{{ref|en}} * [https://web.archive.org/web/20080726140723/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761561099_7/Oman.html#s28 Oman], статья в энциклопедии [[Encarta]].{{ref|en}} * [http://www.britishempire.co.uk/maproom/oman.htm Oman], статья на сайте britishempire.co.uk{{ref|en}} * [http://www.worldstatesmen.org/Oman.html Хронология истории Омана] на сайте worldstatesmen.org{{ref|en}} * [http://looklex.com/e.o/oman.history.htm Хронология истории Омана] на сайте looklex.com{{ref|en}} * [http://omanwhs.gov.om/hh/glimpse.htm Факсимиле межгосударственных соглашений] Маската и Омана с мировыми державами на сайте omanwhs.gov.om{{ref|en}}{{ref|ar}} * [https://web.archive.org/web/20090330173624/http://www.englishsabla.com/forum/showthread.php?t=42269 Фотографии султанов и принцесс Омана и Занзибара] на сайте englishsabla.com{{ref|en}} * [http://www.zanzibarhistory.org/oman_and_zanzibar.htm Оман и Занзибар] на сайте zanzibarhistory.org{{ref|en}} == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{Внешние ссылки}} {{Экспансионизм}} [[Категори:Оман историлле географийĕ]] [[Категори:Занзибар]] [[Категори:Африкăри историлле патшалăхсем]] [[Категори:Араб çĕршывĕсен историйĕ]] [[Категори:Колонилле Африка]] [[Категори:Колонилле империсем]] [[Категори:1650 мĕш çул]] [[Категори:Тĕнчери территори сутăвĕ]] g982uc9n08fceun6angya2tlfi4mog8 0 129878 873793 873506 2026-05-09T11:24:27Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873793 wikitext text/x-wiki [[File:English gentlmen and his wife and servant.jpeg|thumb|English gentlmen and his wife and servant]] {{Пĕлтерĕшсем|Тăрăн (пĕлтерĕшсем)}} '''Тăрăн''', е '''Дворян''', нумайлă хисепре '''Тăрăнсем''', феодализм тапхăрĕнче йĕркеленнĕ привилегиллĕ сий. Сăмахсарта<ref>Чувашско-русский словарь (1982)</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Тăрăн. I. ист. турун — средневековый феодал, князь в Поволжье (у чувашей) {{Цитата вĕçĕ}} Этимологи сăмахсарĕнче<ref>Этимологический словарь чувашского языка (1964)</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Тăрăн, тăрăм — название целого ряда (свыше десяти) селений в Чувашской республике: Чиркĕллĕ Тăрăн (с. Туруново), Вăрманкас Тăрăн, Ытмар Тăрăн и т. д. Волжско-булгарское слово т(у)рун в русских, летописях под 1230 г. передается во множ. ч. в форме турунове. У древних тюрков, авар и хазар оно засвидетельствовано в форме тудун (А. А. Шахматов. Заметки о языке волжских болгар. Сборник Музея антропологии и этнографии при Российск. Ак. Наук, том V, вып. I, 1918, стр. 395—397; А. Н. Самойлович. Турун — тудун (еще пример турко-болгарского ротацизма). Там же, стр. 398—400; Munkàcsi. см. Ethnographia. XIV. Budapest, 1903, 72—73). {{Цитата вĕçĕ}} Тăрăн тата Дворян тенисем илтĕнессе те пĕр пекрех темелле, == Литература == * {{ВТ-ЭСБЕ+|Дворянство|[[Дьяконов, Михаил Александрович|Дьяконов М. А.]], Иващенко Н. И., [[Яновский, Абель Ефимович|Яновский А. Е.]]}} * [http://chigirin.narod.ru/book113.html ''Яблочков М.'' История дворянского сословия в России. СПб, 1876] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160915045020/http://chigirin.narod.ru/book113.html |date=2016-09-15 }} * [http://www.runivers.ru/lib/detail.php?ID=60672 Руммель В. В. Родословный сборник русских дворянских фамилий (в 2 томах)] СПб.: Издание А. С. Суворина, 1886. * {{статья | автор = Кулабухов В. С. | заглавие = Кастовость дворянства в системе пореформенной эволюции | оригинал = | ссылка = http://www.zpu-journal.ru/e-zpu/2008/6/Kulabukhov/ | автор издания = | издание = Эл. журнал «[[Знание. Понимание. Умение]]» | тип = | место = | год = 2008 | том = | номер = 6 – История | страницы = }} * [http://ec-dejavu.ru/n/Noble.html Муравьева О. «Во всем блеске своего безумия» (Утопия дворянского воспитания)] // Русские утопии (Альманах «Канун»). Вып. 1. СПб., 1995. С. 154—178. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.nobility.ru/ Официальный сайт «Российского Дворянского Собрания»] * [http://www.nobility.by/ Официальный сайт «Собрания Белорусской Шляхты»] * [https://web.archive.org/web/20110707162412/http://armenian-nobility.com/ru/ Официальный сайт «Союза Армянских Дворян»]. [[Категори:Тăрăнлăх|*]] [[Категори:Социаллă статус]] rd8mkkwk9leqwy6wnei254sf8bj7coq 0 129934 873772 2026-05-08T12:26:08Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Illu ovaryb.jpg|thumb|]] '''Ама хутаççи''', мăшăрлă орган пулнине шута илсен '''Ама хутаççисем''' ({{lang-lat|ovarium}})  == Литература == {{Навигаци}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Яичники|[[Шимкевич, Владимир Михайлович|Шимкевич В. М.]]}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Яичники, болезни их|Островский, Владимир Маркович|...» 873772 wikitext text/x-wiki [[File:Illu ovaryb.jpg|thumb|]] '''Ама хутаççи''', мăшăрлă орган пулнине шута илсен '''Ама хутаççисем''' ({{lang-lat|ovarium}})  == Литература == {{Навигаци}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Яичники|[[Шимкевич, Владимир Михайлович|Шимкевич В. М.]]}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Яичники, болезни их|[[Островский, Владимир Маркович|Островский В. М.]]}} [[Категори:Эндокрин тытăмĕ]] [[Категори:Хĕрарăм арама органĕсем]] [[Категори:Ĕрчев]] ho0wy07b3r0r29byjvm4l96bbxgnwd3 10 129935 873776 2026-05-08T18:25:13Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Витраж с изображением Вознесения, собор святого Юлиана, Ле-Ман, Сарта, Франция» 873776 wikitext text/x-wiki Витраж с изображением Вознесения, собор святого Юлиана, Ле-Ман, Сарта, Франция iyjw8rh817kh2mo95vrkbc4y4xirf9a 10 129936 873777 2026-05-08T18:25:37Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «LeMansAscension 1.jpg» 873777 wikitext text/x-wiki LeMansAscension 1.jpg jqhmbepdlqtsmwfqqjlno41azcjzvy3 0 129937 873781 2026-05-09T04:57:48Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Diagram of umbra, penumbra & antumbra.png|thumb|Diagram of umbra, penumbra and antumbra in a two-body system]] '''Çурма мĕлке''', тулли [[мĕлке]]пе тулли [[çутă]] хушшинчи [[талккаш]]. == Литература == * Яштолд-Говорко В. А. Полутень // Фотосъёмка и обработка. Съёмка, формулы, термины, рецепты. — 4-е, сокр. — М.: Ис...» 873781 wikitext text/x-wiki [[File:Diagram of umbra, penumbra & antumbra.png|thumb|Diagram of umbra, penumbra and antumbra in a two-body system]] '''Çурма мĕлке''', тулли [[мĕлке]]пе тулли [[çутă]] хушшинчи [[талккаш]]. == Литература == * Яштолд-Говорко В. А. Полутень // Фотосъёмка и обработка. Съёмка, формулы, термины, рецепты. — 4-е, сокр. — М.: Искусство, 1977. {{stub}} [[Категори:Оптика]] [[Категори:Сӳретле ӳнер]] [[Категори:Фототерминсем]] [[Категори:Мĕлке]] 5omf8fizy6s282kbqe5brhfea2e52rz 1 129938 873783 2026-05-09T06:21:49Z Il Nur 9972 Ҫӗнӗ страница: «{{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Иран| ҫӗршыв2 =| ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }}» 873783 wikitext text/x-wiki {{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Иран| ҫӗршыв2 =| ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }} fno9klnwo0ma5j9p2pm719y2irjearz 1 129939 873784 2026-05-09T06:24:11Z Il Nur 9972 Ҫӗнӗ страница: «{{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Чăвашсем | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }}» 873784 wikitext text/x-wiki {{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Чăвашсем | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }} ptq5f22xwk3ydgijvpnc59msqt83rbn 1 129940 873785 2026-05-09T06:24:23Z Il Nur 9972 Ҫӗнӗ страница: «{{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Чăвашсем | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }}» 873785 wikitext text/x-wiki {{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Чăвашсем | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }} ptq5f22xwk3ydgijvpnc59msqt83rbn 1 129941 873786 2026-05-09T06:24:38Z Il Nur 9972 Ҫӗнӗ страница: «{{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Чăвашсем | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }}» 873786 wikitext text/x-wiki {{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Чăвашсем | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }} ptq5f22xwk3ydgijvpnc59msqt83rbn 1 129942 873787 2026-05-09T06:24:55Z Il Nur 9972 Ҫӗнӗ страница: «{{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Чăвашсем | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }}» 873787 wikitext text/x-wiki {{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Чăвашсем | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }} ptq5f22xwk3ydgijvpnc59msqt83rbn 1 129943 873788 2026-05-09T06:25:01Z Il Nur 9972 Ҫӗнӗ страница: «{{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Чăвашсем | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }}» 873788 wikitext text/x-wiki {{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Ellodanis5 | ҫӗршыв =Чăвашсем | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=истори | тема2= | тема3= }} ptq5f22xwk3ydgijvpnc59msqt83rbn