Удмурт чĕлхи

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="cv">
  <siteinfo>
    <sitename>Википеди</sitename>
    <dbname>cvwiki</dbname>
    <base>https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.9</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Ятарлă</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Сӳтсе явасси</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Хутшăнакан</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Хутшăнаканăн канашлу страници</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википеди</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википеди сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ӳкерчĕк</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Шаблона сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Пулăшу</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Пулăшăва сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категори</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорине сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Удмурт чĕлхи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2513</id>
    <revision>
      <id>875185</id>
      <parentid>860728</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:48:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8209" sha1="fw3f81dz2oskd8kl6ne76jejddbz5sb" xml:space="preserve">{{Чĕлхе
|тĕс = урал
|ят = Удмурт чӗлхи
|тăван ят = Удмурт кыл
|патшалăхсем = {{ялавлани|РФ}}
|регионсем = {{ялавлани|Удмурти}},&lt;br&gt;{{ялавлани|Пушкăртстан|ят=Пушкӑртстан}},&lt;br&gt;{{ялавлани|Тутарстан}},&lt;br&gt;{{ялавлани|Мари Эл}},&lt;br&gt;{{ялавлани|Перĕм Ен|ят=Перӗм Ен}},&lt;br&gt;{{ялавлани|Киров облаçĕ|ят=Киров облаҫӗ}},&lt;br&gt;{{ялавлани|Свердловск облаçĕ|ят=Свердловск облаҫӗ}}
|официаллă чĕлхе = {{ялавлани|Удмурти}}
|йĕркелекен =
|калаçакан йышĕ = 324 338&lt;ref&gt;[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab6.xls Çырав-2010]&lt;/ref&gt;
|категори = [[Еврази чĕлхисем]]
|классификаци =
[[Урал чĕлхисем|Урал çемьи]]
:[[Финн-укăр чĕлхисем|Финн-укăр турачĕ]]
::[[Перĕм чĕлхисем|Перĕм группи]]
|çыру = [[кириллица]] ([[Удмурт çырулăхĕ]])
|ГОСТ 7.75–97 = удм 700
|ISO2 = udm
|ISO3 = udm
}}
'''Удмурт чӗлхи''' (''Удмурт кыл'') — [[финн-укăр чĕлхисем|финн-укӑр]] чӗлхисем патне кӗрекен [[чӗлхе]], [[Удмуртсем|удмурт]] халӑхӗн чӗлхи, [[Удмурти]]ре сарӑлнӑ.

Юлашки тӗпчевсемпе килӗшӳллӗн, 10 яхӑн диалект, 40 ытла вырӑнти калаҫӑва уйӑраҫҫӗ. Литература чӗлхи мӗнпур диалект ҫинче никӗсленет. Хӑй вӑхӑтӗнче ([[VIII]] - [[XIII]] ӗмӗрсенче) пӑлхар-чӑвашпа удмурт йӑхӗсем ҫыхӑнура пулнӑ. Ҫав тапхӑртан пуҫласа паянхи кунччен удмурт чӗлхинче 300 яхӑн чӑваш сӑмахӗ упранса юлнӑ. Пӗр пекреххисем: {{lang-udm|шур}} (юханшыв) - {{lang-cv|шур}} (кӳлӗ, шурлӑх), {{lang-udm|сугон}} (сухан) - {{lang-cv|сухан}} (лук).

== Ҫырулӑхӗ ==
{{main|Удмурт çырулăхĕ}}
{| style=&quot;font-family:Microsoft Sans Serif; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF&quot;
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | А а
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Б б
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | В в
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Г г
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Д д
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Е е
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ё ё
|-
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ж ж
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ӝ ӝ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | З з
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ӟ ӟ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | И и
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ӥ ӥ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Й й
|-
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | К к
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Л л
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | М м
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Н н
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | О о
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ӧ ӧ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | П п
|-
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Р р
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | С с
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Т т
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | У у
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ф ф
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Х х
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ц ц
|-
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ч ч
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ӵ ӵ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ш ш
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Щ щ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ъ ъ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ы ы
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ь ь
|-
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Э э
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ю ю
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Я я
|colspan=&quot;4&quot;|
|}

== Социолингвистика характеристики ==
[[File:Otiskom.jpg|thumb|right|400 px|[[Ижевск]]. Удмурт чӗлхипе ҫырнӑ тӗслӗх.]]

2010 ҫулта ҫырса тухнипе, удмурт чӗлхипе 324 пин ҫын калаҫать&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab6.xls|title=Перепись-2010|author=|work=|date=|publisher=}}&lt;/ref&gt;.

== Ҫав. пекех ==
* [[Удмурт алфавичĕ|Удмурт алфавичӗ]]

== Литература ==
* {{кĕнеке|автор=Алатырев В. И. |пай=Краткий грамматический очерк удмуртского языка|пуçелĕк=Удмуртско-русский словарь|каçа пайĕ=http://www.udmurt.info/pdf/library/alatyrev/alatyrev-grammar.pdf|вырăн=М.|издательство=Русский язык|çул=1983|страницы=561—591}}
* {{кĕнеке|автор=Кельмаков В. Е.|пай=Удмуртский язык|пуçелĕк=Языки мира: уральские языки|яваплă=ИЯ РАН|вырăн=М.|издательство=Наука|çул=1993|страницы=239—255|страниц=398|тираж=1100|isbn=5-02-011069-8|ref=}}
* {{кĕнеке|автор=Тепляшина Т. И.|пай=Удмуртский язык|пуçелĕк=Языки народов СССР|яваплă=ИЯ АН СССР|вырăн=М.|издательство=Наука|çул=1966|том=3: Финно-угорские и самодийские языки|страницы=261—280|страниц=464|тираж=6200|ref=}}
* {{кĕнеке|автор=Тепляшина Т. И., Лыткин В. И.|пай=Пермские языки|пуçелĕк=Основы финно-угорского языкознания|яваплă=ИЯ АН СССР|вырăн=М.|издательство=Наука|çул=1976|том=3|страницы=97—228|страниц=464|тираж=2000|ref=}}

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [http://udmurtinfo.ru/russko-udmurtskij-slovar/ Вырăсла-удмуртла словарь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171026070019/http://udmurtinfo.ru/russko-udmurtskij-slovar/ |date=2017-10-26 }}
{{Interwiki|code=udm|Кутскон бам|удмуртском|лого=Файл:Wikipedia-logo-udm.png}}
{{wiktionarycat|type= удмуртского языка|category=Удмуртский язык}}
* [http://www.udmurt.info/udmurt/ Изучение удмуртского языка] // Удмуртология (удмуртский научно-культурный информационный портал)
* [http://www.fulib.ru/ Финно-угорская электронная библиотека]
* [http://dict.marlamuter.ru/ Удмуртско-русский онлайн-словарь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413102425/http://dict.marlamuter.ru/ |date=2012-04-13 }}
* [http://web-corpora.net/UdmurtCorpus/search/index.php?interface_language=ru Корпус удмуртского языка]

{{Финн-укăр чĕлхисем}}

[[Категори:Раççей чĕлхисем]]
[[Категори:Финн-укăр чĕлхисем]]</text>
      <sha1>fw3f81dz2oskd8kl6ne76jejddbz5sb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тутаркас вулăсĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5052</id>
    <revision>
      <id>875184</id>
      <parentid>821203</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:10:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1440" sha1="5xqpjfz00c6cwavzv5iwcyoodk1nibj" xml:space="preserve">'''Тутаркас вулăсĕ''', — [[Чикме уесĕ]]н [[вулăс]]ĕ. Вулăс администрациĕ [[Мăн Сĕнтĕр]] ялĕнче ларнă. 

==Истори==
[[1917]] çулта вулăса 68 [[ял]] кĕнĕ. Халĕ çав ялсенчен [[Янăм]] ялĕ (халĕ [[Чăваш Енĕн Етĕрне районĕ|Чăваш Енĕн Етĕрне районне]] кĕрет) çеç [[Чăваш Енĕн Муркаш районĕ|Чăваш Енĕн Муркаш районне]] кĕмест.

[[1927]] çулта районсем туса хунă хыççăн вулăса пĕтернĕ.
== Вулăсри ялсем ==
* [[Маттикасси]] (халĕ [[Вомпăкасси]])
* [[Хырлăх (ял)|Хырлăх]] (халĕ [[Вомпăкасси]])
* [[Чăршă (ял)|Чăршă]] (халĕ [[Вомпăкасси]])
* [[Чĕрĕп (ял)|Чĕрĕп]] (халĕ [[Вомпăкасси]])

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [https://my.familio.org/findings/0fb4cb80-1489-4134-96c0-d4aab24a76d1.html Казанская губерния Козьмодемьянский уезд Татар-Касинская волость] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240331170401/https://my.familio.org/findings/0fb4cb80-1489-4134-96c0-d4aab24a76d1.html |date=2024-03-31 }}

[[Категори:Чикме уесĕн вулăсĕсем]]</text>
      <sha1>5xqpjfz00c6cwavzv5iwcyoodk1nibj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сурхури</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13060</id>
    <revision>
      <id>875180</id>
      <parentid>778975</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T00:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4591" sha1="6n3gzmgcel32nmko2uciu9lpic77zay" xml:space="preserve">[[Ӳкерчĕк:Jumas.JPG|380px|thumb|Сурхури вăхăтĕнче юмăç пăхни]]
'''Сурхури''' — авалхи пăлхарсен авалранах пыракан  Çĕнĕ Çул уявĕ. Ăна кун ӳсме пуçласанах ирттернĕ. Сурхурие ытларах яш-кĕрĕм, ача-пăча хутшăннă. Чăваш халăхĕн паллă уявĕ шутланать. Сăмахĕ иккĕ пайран тытăнса тăрать: сур- сивĕ, йĕпе вăхăт вĕçленсе, хур-типĕ вăхăт пуçланни.

== Уява ирттерни ==

Сурхури ирттерме ятарласа пĕр киле пуçтарăннă. Килтен киле пуçтарнă апат-çимĕçрен, сăраран, тĕрлĕ апатран сĕтелçи майланă.

Ача-пăча килрен киле çӳренĕ, урайне ăшаланă пăрçа сапнă. Тарават хуçасем вĕсене тутлă çимĕçпе сăйланă.

Каччăсем вара хĕр сăра пĕçерме валли [[çăнăх]], [[çăмарта]], [[пыл]], [[хăмла]] пуçтарать. Пике вара сăра вĕретет, кукăль пĕçерет. Каçхине пĕтĕм çамрăк улаха пухăнать. Вăхăт çур çĕре çитсен пуласлăха пĕлме витене тухнă, тĕттĕмре сурăхсене кайри уринчен тытнă. Чылай вăхăт тата чылай çынсем уяв ятне çакăнпа çыхăнтарнă. Путек лексен – авланасса, така лексен — качча каяссине пĕлтернĕ. Шурă сурăх – çутă, хури – хура çӳçлĕ мăшăр пуласса систернĕ.

Çамрăксем ытларах Турă çырни пирки пĕлес тесе, аслисем вара тыр-пул, пахча çимĕç тухăçлăхне пĕлме юмăç яраççĕ. 
== Халăх этимологийĕ ==
''&quot;Вăхăт çур çĕре çитсен пуласлăха пĕлме витене тухнă, тĕттĕмре [[сурăх]]сене кайри уринчен тытнă. Чылай вăхăт тата чылай çынсем уяв ятне çакăнпа çыхăнтарнă&quot;.'' &quot;Сурхури&quot; сăмах '''сурăх''' тата '''ури''' пайсенчен тăрать. Çĕр ĕçĕпе пурăннă тапхăрта çак йалана выльăх-чĕрлĕх ĕрчетĕр, йыш хуштăр тесе ирттернĕ. Чи йышла выльăх вара сурăхсем пулнине калас пулать. Тата шăп та лăп çак вăхăталла сурăхсем пăранлама тытăннă. Ку йала кÿршĕллĕ çармăссем патне те куçнă, вĕсен вăл &quot;Шорыкйол&quot; ятлă. Вăл та &quot;Сурах ури&quot; тесе куçать. Палăртас йала-йĕркере те пĕрпеклĕхсем самаях.  
== Чăн-чăн (ăславпа çирĕплетнĕ) этимологи ==
{{Çырмалла}}
== Вуламалли ==
* Скворцов М. И., &quot;Культура чувашского края&quot;, Чебоксары, 1995, ISBN 5-7670-0697-0.

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Çавăн пекех пăхăр ==
* [[Нартăван]]

== Каçăсем ==
* [http://www.youtube.com/watch?v=u0v2okAXj30 Сурхури] youtube'ри видео.

* [http://igirpet.21416s10.edusite.ru/DswMedia/temauroka.doc Урок планĕ, тема: Сурхури]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (чăвашла)
* [http://yumah.ru/e/d0a1d183d180d185d183d180d0b820d18ed180d180d0b8d181d0b5d0bc Сурхури юррисем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240621210547/http://yumah.ru/e/d0a1d183d180d185d183d180d0b820d18ed180d180d0b8d181d0b5d0bc |date=2024-06-21 }} Юмах.ру сайтри материал
* [http://www.gov.cap.ru/HOME/71/knigi/tradizii2/curxuri.htm Сурхури уявĕпе çыхăннă йăла-йĕрке] (вырăсла, тĕслĕхсем - чăвашла)
* [http://tyumen.rfn.ru/region/rnews.html?id=36189&amp;rid=1165 Сурхури]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Тӳмен чăвашĕсем мĕнле Сурхури уявлаççĕ. Статья тата видео (вырăсла)

{{Чăваш уявĕсем}}</text>
      <sha1>6n3gzmgcel32nmko2uciu9lpic77zay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Талышсем</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15658</id>
    <revision>
      <id>875182</id>
      <parentid>874010</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T02:28:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9755" sha1="todx3p0m5rfnym2ttoy5ljcuwb5azjt" xml:space="preserve">{{Урăх пĕлтерĕшсем|Талыш (пĕлтерĕшсем)}}
{{Халăх|
|group=Талышсем
|image= 
|poptime= Официаллă тĕнчере 200.000 яхăн, урăх хыпарпа 350.000 ытла (хаклав)&lt;ref name=&quot;OSCE&quot;&gt;[http://www.osce.org/documents/ob/2006/08/23087_en.pdf  Hema Kotecha, Islamic and Ethnic Identities in Azerbaijan: Emerging trends and tensions, OSCE, Baku, July 2006, p.34. &quot;''Only in 1989 did the census register the Talysh ethnicity. 376,800 in Azerbaijan is the 1999 official population, undoubtedly an under-representation (given the problems with registering as Talysh.''&quot;@]&lt;/ref&gt; 
|popplace= {{Азербайджан ялавĕ}}[[Азербайджан]]:&lt;br /&gt; 76 841 çын (1999 ç. çырав)&lt;ref&gt;[http://www.eurasianet.org/resource/azerbaijan/hypermail/200103/0062.html eurasianet.org (1999)]&lt;/ref&gt; е 100 000 çын (хаклав) е &lt;br /&gt; 300 000 çынна çити (хаклав).&lt;ref name=&quot;Амелина&quot;/&gt;&lt;br /&gt;
* [[Ленкорань экономика районĕ|Ленкорань]]
{{Иран ялавĕ}}[[Иран]]:&lt;br /&gt; 100 000 çын (1993 ç. хаклав)&lt;ref&gt;[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=tly Talysh]&lt;/ref&gt; е 150 000 çын (хаклав) .&lt;ref name=&quot;Амелина&quot;/&gt;
* [[Гилян]]
{{Раççей ялавĕ}}[[Раççей]]:&lt;br /&gt; 2&amp;nbsp;548 (2002 ç. çырав)&lt;ref name=&quot;perepis&quot;&gt;{{cite web|author=|datepublished=|url=http://www.perepis2002.ru/content.html?id=11&amp;docid=10715289081463|title=2002 çулхи Пĕтĕм Раççейри халăх çыравĕ|lang=|publisher=|accessdate=2009-12-24}}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;
|langs= [[талыш чĕлхи|талыш]], çаплах [[азербайджан чĕлхи|азербайджан]], [[перс чĕлхи|перс]]
|расă = [[Европа евĕр расă]]н [[Каçпи раси|Каçпи тĕсĕ]]
|related= [[Татсем]], [[Осетинсем]], [[Гилянсем]]
|rels= [[Шиитсем|мăсăльман-шиитсем]] тата [[мăсăльман-суннитсем]]
|кĕрет =
}}

'''Талышсем́''' ({{lang-tly|толыш}}) — [[иран халăхĕсем|арирен пулса тухнă]], [[кавказ]]ăн чылай [[субстрат|субстрачĕпе]] улшăннă халăх&lt;ref name=&quot;измаилова&quot;&gt;[http://www.bakililar.az/ca/photos/izmailova.html Измайлова А.А Талыши (Этнокультурные процессы).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051001184945/http://www.bakililar.az/ca/photos/izmailova.html |date=2005-10-01 }}&lt;/ref&gt; [[Каçпи тинĕсĕ|Каçпин]] кăнтăр-анăç çыранĕ патĕнче ([[Азербайджан|Азербайджан Республикин]] кăнтăр-тухăçĕ тата [[Ислам Республики Иран|Иранăн]] çурçĕр-анăçĕ) [[Талыш]] тăвĕ çинче тата ту умĕнче пурăнаççĕ. Тĕнĕпе кăнтăр талышсем — мăсăльман-суннитсем ([[Накшбанди]] [[суфи тĕн йăли|суфи]] орденĕ), çурçĕрсем — мăсăльман-шиитсем.

Пĕтĕмĕшле йышĕ — 200 000 яхăн çын. Антропологипе [[Европа евĕр расă|европа евĕр расăн]] [[Каçпи раси|каçпи тĕсĕ]] шутне кĕреççĕ.

== Кун-çулĕ ==
: {{main|Талыш кун-çулĕ| Кадусии}}
[[Ӳкерчĕк:Талыши.gif|250px|thumb|Туçи-талышсем. XVIII ĕмĕрти литографи.]]

== Чĕлхе ==
{{main|Талыш чĕлхи}}

== Территорипе вырнаçăвĕ ==
[[Ӳкерчĕк:Masalli Azerbaijan nature 1.jpg|thumb|right|300px|Азербайджанăн Масалла районĕ]]

== Халăх йышĕ ==

== Паллă талышсем ==
* [[Талышинский Мир Ибрагим-хан]] — раççей çарпуçĕ, Раççей Император Çарĕн генерал-майорĕ, Кавказ вăрçине хутшăннă.
* [[Исраил Мамедов]] — талыш юрăçи, Талыш халăхĕн сăвăçи.
* [[Ашрафов Балоглан Ханоглан оглу|Балоглан Ашрафов]] — азербайджан юрăçи.
* [[Шейх Захид Гилани]]&lt;ref&gt;[http://atropat.narod.ru/moa.html профессор Б. В. Миллер. Талышский язык и языки азери]&lt;/ref&gt; — Вăтам ĕмĕрсенчи тĕн ĕçченĕ тата халăха çутта кăлараканĕ.
* [[Исмаил Шабанов]] — «Талыш диаспори» регионри этем пĕрлĕх йĕркелĕвĕн ертӳçи.
* [[Новрузали Мамедов]] — талыш ăсчахĕ тата этем пĕрлĕхĕн ĕçченĕ, «Толыши сядо» хаçатăн тĕп редакторĕ пулса ĕçленĕ, политикăпа айăпласа тĕрмене хупнă, азербайджан тĕрминче асапласа вĕлернĕ.
* [[Фахраддин Абосзода (Аббасов)]] — талыш ăсчахĕ тата этем пĕрлĕх ĕçченĕ, «Шавнышт» хаçатăн редакторĕ.
* [[Гилал Мамедов]] — правохӳтĕлевçи, талыш паллă ĕçченĕ
* [[:en: Atakhan Abilov|Атахан Абилов]] — тĕнче юрисчĕ, правохӳтĕлевçи, талыш паллă ĕçченĕ.
* [[Муслимов Ширали|Ширали Муслимов]] — талыш чабанĕ, 168 çул пурăннă.
* [[Эйвазов Махмуд Багир оглы]] — Азербайджанри, малтанхи СССР тата тĕнчере халĕ пурăнакансен чи ватă çын.
* [[Паша-заде Гаджи Аллахшукюр]] — талышсен тĕн йалипе этем пĕрлĕхĕн ĕçченĕ, Кавказ Мăсăльманĕсен Тытăмлăхĕн пуçлăхĕ, 2003 çулта Кавказ мăсăльманĕсен XI съездĕнче пурнăç тăршшипех шейх-уль-ислам ята тивĕçтернĕ.
* [[Фамил Джафаров]] — талышсен тĕн йалипе этем пĕрлĕхĕн ĕçченĕ, РФ мăсăльман-шиичĕсен чун-чĕмлĕ тытăмлăхĕн ертӳçи.
* [[Тагиев Джавид]] — азербайджан боксёрĕ, Европа чемпионачĕн парнине тивĕçнĕскер, 2004 çулхи Олимп вăййисене хутшăннă Азербайджан командин пайташĕ.

== Çавăн пекех пăхăр ==
* [[Талыш кун-çулĕ]]
* [[Талыш тăвĕсем]]
* [[Муган çеçенхирĕ]]
* [[Талыш-Муган Автономи Республики]]
* [[Азери (чĕлхе)]]
* [[Кадуси]]

== Асăрхавсем ==
&lt;div class=&quot;reflist4&quot; style=&quot;height: 220px; overflow: auto; padding: 3px&quot; &gt;
{{асăрхавсем|2}}
&lt;/div&gt;

== Каçăсем ==
* [http://www.cultinfo.ru/fulltext/1/001/008/108/696.htm БСЭ. Талышсем]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://simurg-art.by/art/Tolishradio.php Радио, талыш чĕлхипе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081101053022/http://simurg-art.by/art/Tolishradio.php |date=2008-11-01 }}
* [http://www.bakililar.az/ca/photos/izmailova.html#_edn10 Измайлова А. А. Кандидат исторических наук, Зав. отделом этнографии Музея Истории Азербайджана АН Азербайджана. Талыши (Этнокультурные процессы)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051001184945/http://www.bakililar.az/ca/photos/izmailova.html#_edn10 |date=2005-10-01 }}
* [http://talysh.com/ Талыш канашлăвĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100801084441/http://talysh.com/ |date=2010-08-01 }}
* [http://tolishpress.org/ Толышпресс] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200815104432/http://tolishpress.org/ |date=2020-08-15 }}
* [http://www.talish.info/ Талышинфо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323005205/http://talish.info/ |date=2010-03-23 }}
* [http://www.talishica.ru/ Виртуаллă талыш килĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090211202404/http://www.talishica.ru/ |date=2009-02-11 }}
* [http://www.talish-media.narod.ru/ Талыш-медиа]
* [http://www.atropat.narod.ru/ Атропат]
* [http://tolishpress.org/news/13.html Ф. Абасзода. Талышский народ лицом к лицу со временем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081208073535/http://tolishpress.org/news/13.html |date=2008-12-08 }}
* [http://www.atropat.ru/ Атропат]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://regnum.ru/news/polit/1329211.html Лидер талышского народа попросил политического убежища в России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100927222206/http://www.regnum.ru/news/polit/1329211.html |date=2010-09-27 }}

{{Иран чĕлхиллĕ халăхсем}}
{{Азербайджан халăхĕсем}}

[[Категори:Иран халăхĕсем]]
[[Категори:Азербайджан халăхĕсем]]
[[Категори:Арамаçи халăхĕсем]]
[[Категори:Мăсăльман халăхĕсем]]
[[Категори:Талышсем]]

[[fa:تالش]]</text>
      <sha1>todx3p0m5rfnym2ttoy5ljcuwb5azjt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рутулсем</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26489</id>
    <revision>
      <id>875173</id>
      <parentid>834468</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T16:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1033" sha1="l2tgadpewa96vtwa8m41zvzp2h391pc" xml:space="preserve">'''Рутулсем''' - [[Дагестан]] халăхĕ ({{lang-rut|мыха́Iбыр}}). Наци чĕлхи - [[Рутуль чĕлхи|Рутуль]].

== Сарăлни ==
[[Раççей]] - яхăн 30 пин çын :
* [[Дагестан]] - 24 298 ( 2002 ) : [[Дагестанăн Рутул районĕ|Рулул районта]] - 60,9 %.
* [[Ставрополь Ен]] - 937.
[[Азербайджан]] - яхăн 20 пин çын.

== Чĕлхи ==
Рутулсем [[Рутул чĕлхи|рутул чĕлхипе]] калаçаççĕ.Рутул чĕлхи [[Нахчи-дагестан чĕлхин çемье]] шайна кĕрет.

== Каçăсем ==
* [http://www.rutulia.com/ '''rutulia.com'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170307120150/http://www.rutulia.com/ |date=2017-03-07 }} — Рутул порталĕ

== Тĕн ==
{{Нахчи-дагестан халăхĕсем}}

[[Категори:Дагестан халăхĕсем]]
[[Категори:Раççей халăхĕсем]]</text>
      <sha1>l2tgadpewa96vtwa8m41zvzp2h391pc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сплин (ушкăн)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51269</id>
    <revision>
      <id>875179</id>
      <parentid>874929</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T22:45:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3772" sha1="emqez46uwcbqh3fiqezn5fyhqm01r7n" xml:space="preserve">{{Мусăк ушкăнĕ
 |Ячĕ              = Сплин
 |Çулсем           = [[1994]] — хальхи кунсем
 |Патшалăх         = Раççей
 |Хула             = [[Санкт-Петербург]]
 |Фото             =
 |Фото_анлăшĕ      = 250px
 |Жанрсем          = [[вырăс рокĕ]]&lt;br /&gt;[[поп-рок]]&lt;br /&gt;[[альтернативный рок]]&lt;br /&gt;[[инди-рок]]
 |Урăх проектсем   = [[СЕtИ]], [[Эдипов комплекс (ушкăн)|Эдипов Комплекс]]
 |Лейбл            = 
 |Йыш              = [[Васильев Александр Георгиевич|Александр Васильев]]&lt;br /&gt;[[Ростовский Николай Евгеньевич|Николай Ростовский]]&lt;br /&gt;[[Сергеев Вадим Петрович|Вадим Сергеев]]&lt;br /&gt;[[Мещеряков Алексей Александрович|Алексей Мещеряков]]&lt;br /&gt;[[Кунин Дмитрий|Дмитрий Кунин]]
 |Бывшие_участники = [[Морозов Александр (мусăкçă)|Александр Морозов]]&lt;br /&gt;[[Березовский Станислав Валерьевич|Стас Березовский]]&lt;br /&gt;[[Лысов Николай|Николай Лысов]]&lt;br /&gt;[[Николенко Ян Юрьевич|Ян Николенко]]&lt;br /&gt;[[Наветный Сергей Владимирович|Сергей Наветный]]&lt;br /&gt;
[[Ярослав Преображенский]]
 |Сайт             = [http://splean.ru официаллă сайт]
}}
{{пĕлтерĕшсем}}

'''«Сплин»''' ({{lang-en|spleen}} — меланхоли, тунсăх, хандра&lt;ref&gt;[http://dictionary.reference.com/browse/spleen Spleen | Define Spleen at Dictionary.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lingvopro.abbyyonline.com/ru/Translate/en-ru/spleen ABBYY Lingvo Online Dictionary]{{Ĕçлемен каçă|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;) — [[Санкт-Петербург]]ри [[раççей]] [[рок-ушкăн]]ĕ. Пĕрмайхи лидерĕ — [[Васильев Александр Георгиевич|Александр Васильев]]. Ушкăнăн çуралнă кунĕ — [[1994]] çулхи  [[çу, 27|çăвăн 27-мĕшĕ]].

== Кун-çулĕ ==

== Вуламалли ==
* {{КЕКРРМ|2009|456—460}}

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* {{commonscat-inline|Spleen (band)}}
* [http://www.splean.ru Официаллă сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913154946/http://www.splean.ru/ |date=2008-09-13 }}
* [http://www.splean.ru/root/discogr Дискографи, официаллă сайт çинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603085513/http://www.splean.ru/root/discogr |date=2013-06-03 }}
* [http://splin-music.ru Неофициальный сайт группы «Сплин» и Александра Васильева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210127143033/http://splin-music.ru/ |date=2021-01-27 }}
* {{LJ-community|ru_splean}}
* [http://www.spleanbest.ru/ Неофициальный сайт «Пластмассовая жизнь»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141030153130/http://www.spleanbest.ru/ |date=2014-10-30 }}
* {{last.fm}}
* {{music.yandex|161243}}
* {{москва.фм}}
* {{youtube.com|spleanmasterskaya}}
* {{facebook|spleanru}}
* {{twitter|spleanru}}

{{Сплин}}

[[Категори:Сплин]]
[[Категори:Раççей рок-ушкăнĕсем]]
[[Категори:Поп-рок ушкăнĕсем]]
[[Категори:Инди-рок-ушкăнсем]]</text>
      <sha1>emqez46uwcbqh3fiqezn5fyhqm01r7n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Раççей çăлкуçĕсем (фестиваль)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51888</id>
    <revision>
      <id>875169</id>
      <parentid>854577</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T13:32:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2539" sha1="fsf0tv613zyghhxcyhmm06o2va3wcq1" xml:space="preserve">{{Фестиваль
|Ячĕ = пĕтĕм раççейри халăх пултарулăх фестивалĕ &quot;Раççей çăлкуçĕсем&quot;
|Логотип = 
|Вăхăт = кашни çул, çĕртмере
|Вырăн = [[Шупашкар]], [[Чăваш Ен]], [[Раççей]]
|Çулсем = 1996 — хал. вăх.
|Жанр = халăх мусăкĕ
|Сайт = 
}}
'''Раççей çăлкуçĕсем''' ([[1996]]-[[2004]] çулсенче &quot;Атăлçи çăлкуçĕсем&quot;) — [[Шупашкар]]та [[Чăваш Республикин кунĕ]]нче иртекен пĕтĕм раççейри халăх пултарулăхĕн фестивалĕ.

== Кун-çулĕ ==
Фестиваль 1996 çулта (ун чухне — &quot;Атăлçи çăлкуçĕсем&quot;) тапранса кайнă.

[[2005]] çулта [[Раççей Федерацин культура министерстви]]пе [[Чăваш Республикин Министрсен кабинечĕ|Чăваш Республикин правительстви]] фестивале пĕтĕм раççей масштабне çитерме йышăннă. Çавăнтанпа мероприяти ячĕ упранса юлнă. 

Тĕрлĕ çулсенче конкурса [[АПШ]], [[Бельги]], [[Итали]], [[Венгри]], [[Икĕпат]], [[Иран]], [[Болгари]], [[Чехи]], [[Намиби]], [[Германи]], [[Эстони]], [[Беларуç]] тата урăх ютçĕрсен ушкăнĕсем хутшăннă.

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [http://regnum.ru/news/cultura/1544699.html В Чебоксарах открылся фестиваль &quot;Родники России&quot;: фоторепортаж с шествия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151023130814/http://regnum.ru/news/cultura/1544699.html |date=2015-10-23 }}
* [http://www.cheboksary.ru/?action=view&amp;date=07062012&amp;chapt=culturen&amp;num=3 Чебоксары – столица фестиваля &quot;Родники России&quot;]

[[Категори:Фестивальсем]]
[[Категори:Чăваш Енри фестивальсем]]
[[Категори:Раççейри фестивальсем]]
[[Категори:Мусăк фестивалĕсем]]
[[Категори:Раççейри мусăк]]
[[Категори:Раççей культури]]
[[Категори:Чăваш Енĕн культури]]
[[Категори:Чăваш Енĕн мусăкĕ]]</text>
      <sha1>fsf0tv613zyghhxcyhmm06o2va3wcq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тонон-ле-Бен</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85204</id>
    <revision>
      <id>875183</id>
      <parentid>683723</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T05:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="961" sha1="08o4ismr5bp2wiyzpcuqsvi4gqolttj" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name = Тонон-ле-Бен
|settlement_type = хула
|image_skyline = 200505-Thonon Hotel de Ville.JPG
|image_blank_emblem = Blason Thonon-les-Bains.svg 
|coordinates_region = 
|website =  
}}

'''Тонон-ле-Бен''' ({{lang-fr|Thonon-les-Bains}}) — Женева кӳлли хӗрӗнчи чи пысӑк Франци хули (курорт).

== Кун-ҫулӗ ==
== Паллӑ ҫынӗсем ==
*  
== Тӑванлӑ хуласем ==
* 
== Вуламалли ==
* 
== Каҫӑсем ==
* [http://www.ville-thonon.fr/ Официальный сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706021944/http://www.ville-thonon.fr/ |date=2015-07-06 }} {{ref-fr}}
* [http://www.thononlesbains.com/ Информация для туристов] {{ref-fr}} 

[[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]]
[[Категори:Хула]]
[[Категори:Франци хулисем]]</text>
      <sha1>08o4ismr5bp2wiyzpcuqsvi4gqolttj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рыжий Борис Борисович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91114</id>
    <revision>
      <id>875174</id>
      <parentid>705214</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T16:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16588" sha1="phrtcm3yp1jtfhnl008ndwxmo65k0fl" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем|Борис Рыжий (пĕлтерĕшсем)}}
{{Çыравçă
 | Ят                  = Борис Рыжий
 | Ӳкерчĕк             = Борис Рыжий.jpg
 | Ӳкерчĕке ăнлантарни = &lt;small&gt;«Антибукер» премипе чысланă чухне&lt;/small&gt;
 | Çуралнă вăхăт       = [[1974]], [[авăн, 8]]
 | Çуралнă вырăн       = {{ÇВ|Челепи|Челепире}}
 | Вилнĕ вăхăт         = [[2001]], [[çу, 7]]
 | Вилнĕ вырăн         = {{ВВ|Екатеринбург|Екатеринбургра}}
 | Ĕçлев тĕсĕ          = раççей сăвăçĕ, геофизик
 | Хастар çулсем       = [[1992]] — [[2001]]
 | Тĕлĕ                = 
 | Жанр                = 
 | Ĕçсен чĕлхи         = 
 | Чыславсем           = [[Антибукер]],&lt;br&gt; [[Çурçĕр Пальмири (преми)|Çурçĕр Пальмири]]
 | Сайт                = {{url|borisryzhy.ru}}
}}

'''Бори́с Бори́сович Ры́жий''' () — [[Вырăс литератури|вырăс]] сăвăçĕ, геофизик.

== Биографи ==
Интеллигентсен çемьинче çурлнă: ашшĕ — [[Рыжий Борис Петрович|Борис Петрович Рыжий]] (1938—2004) — геофизик, геологи-минералоги ăслăхĕсен тухтăрĕ, профессор&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://enc.ural.ru/index.php/%D0%A0%D1%8B%D0%B6%D0%B8%D0%B9_%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87# |title=Рыжий Борис Петрович — Свободная энциклопедия Урала |accessdate=2018-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160509190941/http://enc.ural.ru/index.php/%D0%A0%D1%8B%D0%B6%D0%B8%D0%B9_%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87# |archivedate=2016-05-09 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;, амăшĕ — Маргарита Михайловна (1936 çур.) — врач-эпидемиолог. Йăмăксем — Елена (1961 çур.) тата Ольга (1962 çур.).

1980 çулта çемье [[Челепи]]рен [[Екатеринбург|Свердловска]] куçса килнĕ.

14 çул тултарсан Рыжий сăвăсем çырма тытăннă, çав вăхăтрах çамрăксем хушшинче Свердловск хулин бокс чемпионĕ пулса тăнă.

1990-мĕш çулсенче геологсен партисенче практикăра пулнă, Кытлымра драга çинче ĕçленĕ, ун пирки сăвă хайланă&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Борис Рыжий — Я работал на драге в поселке Кытлым: читать стих, текст стихотворения поэта классика на РуСтих|url=https://rustih.ru/boris-ryzhij-ya-rabotal-na-drage-v-poselke-kytlym/|work=Стихи|accessdate=2017-08-10|language=ru}}&lt;/ref&gt;.

1991 çулта [[Урал патшалăхĕн ту университечĕ|Свердловскри ту институтне]] вĕренме кĕнĕ, шкула пĕрле çӳренĕ хĕре Ирина Князевăна качча илнĕ, 1993 çулта вара Артём ывăл çуралнипе (1993—2020) çамрăксем йышланнă&lt;ref&gt;[https://lgz.ru/news/umer_syn_borisa_ryzhego/ Умер сын Бориса Рыжего]&lt;/ref&gt;. 1997 çулта [[Урал патшалăхĕн ту университечĕ|Урал ту академин]] геофизикăпа геоэкологи уйрăменче аслă пĕлӳ дипломне тивĕçнĕ.

2000 çулта [[Раççей Ăслăхсен Академин Урал уйрăмĕ|РĂА Урал уйрăмĕнчи]] Геофизика институтне аспирантурăна вĕренме кĕнĕ. Практикăна [[Çурçĕр Урал]]та геологи партисене çӳренĕ. Çĕр хуппин тытăме тата Уралпа Раççей сейсмилĕхĕ пирки 18 ĕçе хатĕрлесе кăларнă.

РĂА УрУ Геофизика институтĕнче кĕçĕн ăслăх ĕçлевçи, «[[Урал (журнал)|Урал]]» журналра литература ĕçлевçи пулса вăй хунă. «Кĕнеке клубĕ» хаçатра (Екатеринбург) «Актуаллă поэзи, Борис Рыжийпе» рубрикăна ертсе пынă.

Пурĕпе вăл 1300 ытла сăвă хайланă, вĕсенчен 350 яхăн пичетленĕ.

Пĕрремĕш хут сăвăсене 1992 çулта «[[Российская газета|Раççей хаçачĕн]]» екатеринбург кăларăмĕнче  — «Облака пока не побледнели…», «Елизавет» тата «Воплощение в лес» сăвăсем кун çути курнă. 1993 çулта «[[Уральский следопыт]]» журналра (1993, № 9) пĕрремĕш хут публикациленĕ. Унăн сăввисене «[[Звезда (журнал XX—XXI веков)|Звезда]]», «[[Урал (журнал)|Урал]]», «[[Знамя (журнал)|Знамя]]», «[[Арион (журнал)|Арион]]» журналсенче, «Urbi» альманахра пичетленĕ, акăлчанла, голландла, итальянла, нимĕçле куçарнă.

Поэтсен тĕнчери фестивалĕнче [[Нидерландсем|Нидерландсенче]] хутшăннă.

[[Хăйне хăй çине алхуни|Хăйне хăй çине алхурса]] (çакăнса) вилнĕ&lt;ref&gt;{{статья|автор=|пуçелĕк=Самоубийство поэта|оригинал=|каçă=http://www.nr2.ru/17_157.html|кăларăм=РИА «Новый Регион»|вырăн=|издательство=«Телевизионное Агентство Урала»|çул=12 мая 2001|выпуск=|том=|номер=|страницы=|isbn=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111129201249/http://www.nr2.ru/17_157.html|archivedate=2011-11-29}}&lt;/ref&gt;. Вилес умĕн çапла çырса хăварнă: «Эпĕ пурне те юратса. Ухмахсăрах»&lt;ref&gt;''Виктор Каган''. [http://za-za.net/old-index.php?menu=authors&amp;&amp;country=usa&amp;&amp;author=kagan&amp;&amp;werk=001 «Я всех любил. Без дураков»: Борис Рыжий, 8.IX. 1974 — 7.V. 2001]{{Ĕçлемен каçă|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Зарубежные задворки, № 5/1, 2011.&lt;/ref&gt;. 2001 çулхи çăвăн 10-мĕшĕнче [[Анатри Исет çăви]]нче (5-мĕш секци) пытарнă.

== Пултарулăхĕ ==

=== Фотографисем ===
* [http://fotki.yandex.ru/users/ermolaeva-o/album/37125/ О. Ермолаева. Фотоальбом «Борис Рыжий»]

=== Видео ===
* [https://web.archive.org/web/20121115014203/http://video.yandex.ru/users/nik-kolyada2011/view/18 Передача о Борисе Рыжем (с его участием)]

== Адрессем ==
'''Челепи'''
* 1974—1980 — [[Ирĕклĕх урамĕ (Челепи)|Ирĕклĕх ур.]], 149 ç.

2014 çулхи авăнăн 8-мĕшĕнче Борис Рыжий (ӳкерçĕ - Л. Черкашин) Борис Рыжий палăкне уçнă &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://litkarta.chelreglib.ru/places/group/memorialnye-doski/place/memorialnaya-doska-borisu-borisovichu-ryzhemu|title=Мемориальная доска Борису Борисовичу Рыжему|lang=ru|website=litkarta.chelreglib.ru|publisher=ГКУЧ «Челябинская областная универсальная научная библиотека»|date= |accessdate=2020-12-02}}&lt;/ref&gt;.

'''Екатеринбург'''
* 1980—1991 — [[Титов урамĕ (Екатеринбург)|Титов ур.]], 44 ç.
* 1991—1994 — [[Шейнкман урамĕ|Шейнкман ур.]], 108 ç.
* 1994-па — [[Куйбышев урамĕ (Екатеринбург)|Куйбышев ур.]], 10 ç.

== Библиографи ==
* И всё такое… / Сост. Г. Ф. Комаров. — {{СПб}}: Пушкинский фонд, 2000.
* На холодном ветру / Сост. Г. Ф. Комаров; авт. предисл. С. Гандлевский. — {{СПб.}}: Пушкинский фонд, 2001.
* Стихи. 1993—2001 / Сост. Г. Ф. Комаров. — {{СПб.}}: Пушкинский фонд, 2003.
* Оправдание жизни: Лирика, проза, критика, интервью, письма / Сост. и авт. эссе «Постижение ужаса красоты» Ю. В. Казарин. — Екатеринбург: У-Фактория, 2004.
* Типа песня / Сост. О. Ю. Ермолаева. — {{М.}}: Эксмо, 2006.
* В кварталах дальних и печальных…: Избранная лирика. Роттердамский дневник / Сост. T. М. Бондарук, Н. В. Гордеева; авт. вступ. Д. Сухарев. — {{М.}}: Искусство — XXI век, 2012.
* Boris Ryzji: Wolken boven E. Gedichten. — Amsterdam: Uitgeverij Hoogland &amp; Van Klaveren, 2004. (Облака над городом Е. Стихотворения / С параллел. пер. на гол. яз. Анны Стоффел &lt;Anne Stoffel&gt;; предисл. К. Верхейла &lt;Kees Verheul&gt;; на гол. яз.). — 2-е изд. — 2005.
* Boris Ryzji: Rotterdams dagboek. Amsterdam: Uitgeverij Hoogland &amp; Van Klaveren, 2006 (Роттердамский дневник. / В пер. и с предисл. Ай Принс &lt;Aai Prins&gt;).
* Boris Ryzji: Wolken boven E. Gedichten. Rotterdams dagboek. Amsterdam: Uitgeverij Hoogland &amp; Van Klaveren, 2008 («Облака над городом Е.» и «Роттердамский дневник» в одном томе).
* Борис Рижиj: У pycиjи ce pacтaje заувек. Изабране песме. Превео са руског Светислав Травица. — Београд, 2011. Фонд «Принцеза Оливера».
* Boris Ryzji: Aischeid in Rusland. Amsterdam: Uitgeverij Hoogland &amp; Van Klaveren, 2013 (Прощание в России. Стихи. / В пер. Анны Стоффел &lt;Anne Stoffel&gt;).

== Чыслани ==
* «[[Антибукер]]» литература премийĕсем  («Незнакомка» номинаци),
* «[[Çурçĕр Пальмир (преми)|Çурçĕр Пальмири]]» (вилнĕ хыççăн).

== Литература ==
* {{кĕнеке|автор=Кузин А.|пуçелĕк=Следы Борис Рыжего. Заметки из дневника|вырăн=Екатеринбург|издательство=Издательство Уральского университета|çул=2004|том= |страниц=104|страницы= |isbn=5-86037-066-0|ref= }}
* ''Андреев А.'' «На самой кромке…» Борис Рыжий (1974—2001) // [[Сибирь (журнал)|Сибирь]]. — 2011. — № 343/4. — С. 205—211.
* «Вспоминая Бориса Рыжего» // Урал. — 2011. — № 5. — С. 131—156.
* «Два Рыжих? Спустя 10 лет после гибели поэта о нём вспомнили…» // Областная газета. — 28.05.2011.
* «Однажды вечером поручик, математик, литератор…» // Литературная Россия. — 24.06.2011.
* {{кĕнеке | автор = Быков Д. Л. | пай  = Рыжий |пуçелĕк = Блуд труда (сборник) | вырăн = | издательство  = | çул = 2014 | том = |isbn = 978-5-8370-0664-7 | doi = | тираж         = | ref = }}
* {{кĕнеке | автор = Фаликов И. З. |пуçелĕк = Борис Рыжий. Дивий Камень |вырăн = Мускав | издательство  = Молодая гвардия
 |çул = 2015 | том = | сери = ЖЗЛ | isbn          = 978-5-235-03825-7 | doi = | тираж = | ref = }}
* {{кĕнеке | автор = Казарин Ю. В. |пуçелĕк = Поэт Борис Рыжий |вырăн = | издательство  = Кабинетный учёный | çул = 2016 | том           = | страницы = | столбцы = | страниц = 324 | сери = | isbn = 978-5-7525-3055-5 | doi = | тираж = | ref =
}}
* {{кĕнеке | автор = |пуçелĕк = Борис Рыжий: поэтика и художественный мир |яваплă = ред. Быстров Н., Арсенова Т. |вырăн = | издательство  = Кабинетный учёный | çул = 2016 | том = | isbn = 978-5-7525-3070-8 | doi = | тираж = | ref = }}
* Борис Рыжий: Введение в мифологию / А. Мельников. — Уфа: Издательство «Акбузат», 2016. — 268 с. — ISBN 978-99920-7001-7.
* Борис Рыжий: Введение в мифологию / А. Мельников: 3-е издание, исправленное и дополненное. — Уфа: Издательство «Акбузат», 2017. — 314 с. — ISBN 978-99920-7004-8
* {{кĕнеке|автор=Казарин Ю. В.|пуçелĕк=Внутренний мир и миры Бориса Рыжего|вырăн= |издательство=Кабинетный учёный|çул=2018|том= |страниц=234|страницы= |isbn=978-5-7584-0270-2|ref= }}
* {{статья|автор=Арсенова Т. А.|пуçелĕк=«The Real Life of… Борис Рыжий»: о книге Алексея Мельникова «Борис Рыжий. Введение в мифологию»|каçă=https://filclass.ru/archive/2019/2-56/the-real-life-of-boris-ryzhij-o-knige-alekseya-melnikova-boris-ryzhij-vvedenie-v-mifologiyu|кăларăм=Филологический класс|тĕс=журнал|çул=2019|номер=2 (56)|страницы=78—89|doi=10.26170/FK19-02-10|issn=}}

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [http://www.borisryzhy.ru Русскоязычный сайт]
* [http://www.borisryzhy.com Голландский сайт, посвящённый фильму Алёны ван дер Хорст]{{ref-en}}
* [http://www.litural.ru/teksty/ryzhiy/ Борис Рыжий на сайте «Литература Урала: исследования и материалы»]
* [http://www.vavilon.ru/metatext/ocherki/ryzhy.html Стихотворения] в альманахе «Urbi»
* {{ЖЗ|http://magazines.russ.ru/authors/r/ryzhij/|Борис Рыжий}}
* [https://web.archive.org/web/20140903073408/http://www.litural.ru/_files/RyzhiyI_vse.pdf И всё такое…]
* [http://magazines.russ.ru/znamia/1999/4/ryz.html From Sverdlovsk with love]
* [http://magazines.russ.ru/znamia/2000/3/righiy.html Горный инженер]
* [http://magazines.russ.ru/znamia/2003/4/ry.html «…не может быть и речи о памятнике в полный рост…» Роттердамский дневник]
* [http://magazines.russ.ru/ural/2003/6/r1.html Борис Рыжий, Лариса Миллер. Переписка]
* [https://web.archive.org/web/20140903073408/http://www.litural.ru/_files/RyzhiyI_vse.pdf Wolken boven E]{{ref-en}}

[[Категори:1974 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Авăнăн 8-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:2001 çулта вилнисем]]
[[Категори:Çăвăн 7-мĕшĕнче вилнисем]]
[[Категори:Урал ту университетĕнче вĕренсе тухнисем]]
[[Категори:Вырăс сăвăçĕсем]]
[[Категори:«Антибукер» преми лауреачĕсем]]
[[Категори:Екатеринбург çыравçисем]]
[[Категори:Çакăнса вилнисем]]
[[Категори:Анатри Исет çăвинче пытарнисем]]</text>
      <sha1>phrtcm3yp1jtfhnl008ndwxmo65k0fl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пукра</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91979</id>
    <revision>
      <id>875167</id>
      <parentid>873167</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T12:08:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1621" sha1="r18mqbstru3au6iebp4pcx3o15np0uk" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = Пукра
| image file = Familiar wild flowers figured and described (Pl. 32) (8772906692).jpg  
| classis = 
| ordo =    
| familia = 
| genus = 
| species = 
| subspecies =  
| latin = Agrostémma 
| wikispecies = 
| commons =  
| itis = 
| ncbi = 
| range map = 
}}
 
'''Пукра''' е '''Агростемма''' (лат. Agrostémma) — [[Тупалак]] йышшисен (Caryophylláceae) ӳсентӑрансен курӑклӑ йӑхӗ.

== Ячӗ ==

== Вуламалли ==
* Агростемма // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Лазьков Г. А. Семейство гвоздичные (Caryophylleae) во флоре Кыргызстана. — М.: Т-во науч. изд. КМК, 2006. — ISBN 5-87317-319-2.

== Каҫӑсем==
* {{ВТ-ЭСБЕ|Куколь, растение}} {{v|11|1|2010}}
* [http://flower.onego.ru/annual/agrostem.html ''Агростемма''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160817164540/http://flower.onego.ru/annual/agrostem.html |date=2016-08-17 }} в [http://flower.onego.ru/ Энциклопедии декоративных садовых растений] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121121070828/http://flower.onego.ru/ |date=2012-11-21 }}{{v|12|1|2010}}

[[Категори:Клумбăри ӳсентăрансем]]
[[Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа]]
[[Категори:Тупалак йышшисем]]
[[Категори:Евразири флора]]</text>
      <sha1>r18mqbstru3au6iebp4pcx3o15np0uk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Раушенбах Борис Викторович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93741</id>
    <revision>
      <id>875170</id>
      <parentid>873872</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T14:41:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5384" sha1="nytdq6udjdpv1pvrkomuyqmszaptgcj" xml:space="preserve">{{Ăсчах
| Ят = Борис Викторович Раушенбах 
| Тăван ят = 
| Ӳкерчĕк =  
| Анлăшĕ = 
| Çуралнă вăхăт = 5 (18) кӑрлач [[1915]]
| Çуралнă вырăн =    
| Вилнĕ вăхăт = 27 пуш [[2001]]   
| Вилнĕ вырăн =  Мускав
| Гражданлăх = 
| Ăслăх сфери = механика 
| Ăсчах степенĕ =    
| Ăсчах хисепĕ =  
| Ĕçлев вырăнĕ = 
| Альма-матер =  
| Ăсчах ертӳçи = 
| Палă вĕренекенсем =
| Паллă =
| Чыславсемпе парнесем =
| Сайт =
}}

'''Борис Викторович Раушенбах''' (5 [18] кӑрлач 1915, Петроград — 27 пуш 2001, Мускав) — совет тата раҫҫей физикӗ-механикӗ, совет космонавтикин никӗслевҫисенчен пӗри, техникаллӑ ӑҫлӑхсен тухтӑрӗ, профессор.

АН СССР Академикӗ (1984; член-пайташӗ 1966). [[Социализм Ĕçĕн Паттăрĕ]] (1990). Ленин парнин лауреачӗ (1960). 1959 ҫултан КПСС пайташӗ.

== Кун-ҫулӗ ==
== Ӗҫӗ-хӗлӗ ==
*Вибрационное горение. — М.: Физ.-мат. лит., 1961. — 500 с. — 7000 экз.
*Управление ориентацией космических аппаратов. — М.: Наука, 1974.
*Пространственные построения в древнерусской живописи. — М.: Наука, 1975. — 184 с.
*Пространственные построения в живописи: Очерк основных методов. — М.: Наука, 1980.
*Системы перспективы в изобразительном искусстве: общая теория перспективы. — М.: Наука, 1986.
*Геометрия картины и зрительное восприятие. — М.: Интерпракс, 1994 (2-е изд. — СПб.: Азбука-классика, 2001. — 320 с. — ISBN 5-352-00001-X).
*Передача троичного догмата в иконах // Вопросы искусствознания. — № 4. — 1993.
*Лекции по механике космического полёта. — М.: МФТИ, 1997. — 188 с. (с соавтором)
*Essential Spaceflight Dynamics and Magnetospherics. — Kluwer &amp; Microcosm Publ. — 2003. — 416 p. (с соавторами)
== Вуламалли==
* Бытие, уходящее в бесконечность. К столетию рождения Бориса Викторовича Раушенбаха / отв. редактор Э. В. Сайко; сост.: Э. В. Сайко, Н. М. Трухан. — М.: МФТИ, 2014.- 349 с.: ил.

== Каҫӑсем==
* [http://www.math.ru/history/people/Raushenbah Раушенбах Борис Викторович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210830123918/https://math.ru/history/people/Raushenbah |date=2021-08-30 }} — статья в Математическом энциклопедическом словаре, М., Сов. энциклопедия, 1988 (на сайте math.ru)
* [http://rauschenbach.livejournal.com/ Дневник академика Бориса Раушенбаха]
* ''Раушенбах Б. В.'' [http://www.pravbeseda.ru/library/index.php?page=book&amp;id=631  «Пристрастие», воспоминания] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110107014354/http://www.pravbeseda.ru/library/index.php?page=book&amp;id=631 |date=2011-01-07 }}
* ''Раушенбах Б. В.'' [https://web.archive.org/web/20080306064334/http://www.philosophy.ru/library/vopros/54.html «Логика троичности»]
* [https://web.archive.org/web/20080914040322/http://museum.fizteh.ru/gallery/legends/raush/f_2zvmc6/ Лекции Б. В. Раушенбаха в МФТИ по истории древнерусской живописи (октябрь — ноябрь 1979 г.)]
* [http://tvroscosmos.ru/frm/vestidata/2011/vesti30_07_11_2.php Правильная ориентация.] Сюжет телестудии Роскосмоса.
* [https://www.youtube.com/watch?v=ooFXxcqp-Lk Короткий рассказ Б. В. Раушенбаха о Луне-3] в эпизоде пятого фильма многосерийного фильма «Космический век. Страницы летописи»(ведущий и соавтор Владимир Степанович Губарев)
* [http://www.kerc.msk.ru РНИИ] Исследовательский центр имени М. В. Келдыша
* ''Георгий Раушенбах'' [http://www.rauschenbach.ru/ru/Dolgiy-put-k-pravoslaviyu Долгий путь к Православию] www.rauschenbach.ru
* ''Владимир Щербинин''. [http://www.pravoslavie.ru/jurnal/61355.htm Обыкновенный гений]
* ''Юдкевич И.'' [https://regnum.ru/news/innovatio/2368843.html Космос и гуманизм в тени Вавилонской башни] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210830123239/https://regnum.ru/news/innovatio/2368843.html |date=2021-08-30 }} // Regnum.ru, 18.01.2018</text>
      <sha1>nytdq6udjdpv1pvrkomuyqmszaptgcj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тĕвĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98094</id>
    <revision>
      <id>875181</id>
      <parentid>790329</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T01:21:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1895" sha1="91uk7n5izbpka0ri8ki01b53daknvlo" xml:space="preserve">[[File:Alpine butterfly knot WPK.jpg|thumb|Alpine butterfly knot WPK]]
[[File:Abok 1059.png|thumb|left|Abok 1059]]
{{Пĕлтерĕшсем}}
'''Тĕвĕ''' —  линилле материала ([[трос]]а, [[кантра]]на, [[хĕлĕх]]е, [[шараç]]а, [[пăяв]]а, [[пиçихи]]е) пĕр-пĕринпе çыхса çирĕплетмелли меслет.
== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}

== Каçă ==
* [http://www.argolis-yacht.ru/School/LevSkryagin_SeaKnots/0.htm Л. Скрягин «''Морские узлы''»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201125201355/http://www.argolis-yacht.ru/School/LevSkryagin_SeaKnots/0.htm |date=2020-11-25 }}
* [http://v-sk.spb.ru/upload/literatures/karabinnye_uzly.pdf Расторгуев Михаил Викторович, Ситникова Светлана Анатольевна «''Карабинные узлы''»]
* [http://fishermenfrompinsk.narod.ru/Index3/yzel.htm Вязание рыбацких узлов]
* [http://geoschool.web.ru/db/msg.html?mid=1181030&amp;s=260000587 Узлы, которые надо уметь вязать]
* [http://ec-dejavu.ru/k/Knot.html Представления об узле в народной культуре: символ, магия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220523102217/http://ec-dejavu.ru/k/Knot.html |date=2022-05-23 }}
* [https://www.animatedknots.com/complete-knot-list Анимация завязывания некоторых узлов]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20061211170328/http://www.tollesburysc.co.uk/Knots/Knots_gallery.htm Animated knots] (GIF format){{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20060621181142/http://www.neropes.com/splice/knots.htm Common knots]{{ref-en}}

[[Категори:Тĕвĕсем]]
[[Категори:Тĕвĕсен теорийĕ]]
[[Категори:Тĕвĕ]]</text>
      <sha1>91uk7n5izbpka0ri8ki01b53daknvlo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ушкăн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102611</id>
    <revision>
      <id>875187</id>
      <parentid>793142</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T09:49:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2309" sha1="p0h68ooty35vvzgqjna753xk27m6g2k" xml:space="preserve">{{falseredirect|Группа}}
{{falseredirect|Группăлав}}
{{falseredirect|Ушкăнлав}}
{{викисловарь|группа}}
{{викисловарь|ушкăн}}
{{викисловарь|ушкăнлав}}
{{toc-right}}
'''Ушкăн''' (çавăн пекех '''группа''',  {{lang-de|Gruppe}} е {{lang-fr|groupe}}) — мĕнĕн те пулин  [[йыш]]ĕ. 

'''Ушкăн''' тени çаксене пĕлтерме пултарать:
* [[Ушкăн (математика)]] —  абстрактлă алгебрăри анлав.
* [[Синтаксисла ушкăн]] —  лингвистикăри ăнлав.

==  Хими тата биологи ==
* [[Сортсен ушкăнĕ]] 
* [[Периодла тытăмăн ушкăнĕ]] 

== Çар ĕçĕ ==
[[Ушкăн (çар ĕçĕ)]]:
* [[Çарçăсен ушкăнĕ]]
* [[Округсен ушкăнĕ]]
* [[Фронтсен ушкăнĕ]]
* [[Çарсен ушкăнĕ]]

== Ытти ==
* [[Ушкăн (стратиграфи уйрăмĕ)]] — кивелнĕ термин,  «[[эратема]]» теççĕ.
* [[Ушкăн (таварсен классификацийĕ)]] —  [[тавар пĕлĕвĕ]]нчи ăнлав.
* &quot;ВИС&quot; ушкӑнӗ – раҫҫейри инфратытӑм холдингӗ. Раҫҫей территорийӗнче тата ют ҫӗршывсенче укҫа-тенкӗ уйӑрас тата инфратытӑм проекчӗсене тытса пырас ӗҫе пурнӑҫлакан компанисене кӗртет.&lt;ref&gt;https://www.bfm.ru/person/9141&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://regnum.ru/news/3771946 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230519073457/https://regnum.ru/news/3771946 |date=2023-05-19 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://dni.ru/economy/2022/8/30/509806.html&lt;/ref&gt;

== Çынсен ушкăнĕсем ==
* [[Социаллă ушкăн]]
* [[Мусăк ушкăнĕ]] — мусăк коллективĕ.
* [[Арт-ушкăн]]
* [[Йĕркеленнĕ криминал ушкăнĕ]]
* [[Усăкуравçăсен ушкăнĕ]]
* [[Ушкăн (социаллă тетелсем)]] 
* [[Студентсен ушкăнĕ]]

{{disambig}}
[[Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем]]
[[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]]</text>
      <sha1>p0h68ooty35vvzgqjna753xk27m6g2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рубцова Дарья Владимировна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114667</id>
    <revision>
      <id>875172</id>
      <parentid>871374</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T16:31:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6493" sha1="laxtod7maqt9c02yx7y6jlum17kqepn" xml:space="preserve">{{Мусăкçă
| Ӳкерчĕк          = Дарья Рубцова Солистка Оркестра имени Н.П. Осипова.jpg
| Фон              = вокалист
| Ят               = Рубцова Дарья
| Тулли_ят         = Рубцова Дарья Владимировна
| Çуралнă_вăхăт    = [[1993]], [[çу, 5]]
| Çуралнă_вырăн    = Майкоп, Адыгея Республики, РФ
| Патшалăх         = РФ
| Профессисем      = {{юрăç}}
| Хастар_çулсем    = 2011 - {{хв}}
| Юрăç_сасси       = Халăх сасси
| Жанрсем          = Халăх мусăкĕ
| Ушкăнсем         = [[Раççейри Н. П. Осипов ячĕллĕ халăх инструменчĕсен наци академи оркестрĕ]]
| Чыславсем        = [[«Сирире вăрçă операцине хутшăннăскер» медаль]]
| Сайт             = https://vk.com/xrisanfa
}}
'''Дарья Рубцова''' (5.5.1993, Майкоп, Адыгея, РСФСР çур.) — раççей юрăçи, Раççейри Н. П. Осипов ячĕллĕ халăх инструменчĕсен наци академи оркестрĕн солисчĕ.

== Биографи ==
1993 çулхи çăвăн 5-мĕшĕнче Адыгей Республикин тĕп хулинче — Майкопра — çуралнă.

2011 çулта [[Аçтăрханри патшалăх консерваторийĕ|Аçтăрханри патшалăх консерваторине]] (Тарасова Наталия Кимовна РФ халăх артисчĕ ертӳç, вокал кафедри) вĕренме кĕнĕ. Вĕреннĕ чухнех Раççейри тата тĕнчери конкурсĕсенче лауреат ятне тивĕçнĕ.

== Карьера ==

=== Хутшăннă фестивальсем ===
* XXI тĕнчери «Славянский базар» фестиваль (Витебск, 2012)
* V тĕнчери Мăнкун ассамблейи (Киев, 2013)
* Раççей хакаллă культурин Молдова Республикинчи кунĕсем (2013)
* Тĕнчери «60 параллель» ӳнерсен фестивалĕ (2014, 2016)
* Тĕнчери «Московская осень» хальхи мусăк фестивалĕ (2015, 2016, 2017)
* Международный музыкальный фестиваль имени С. В. Рахманинова под управлением Н. Луганского (2015, 2019, 2021)
* VII международный конкурс-фестиваль музыкантов-исполнителей «Возрождение» в Гюмри, Армения (2015)
* Тĕнчери «Тамбурица фест» мусăк фестивалĕ (Серби, Нови-Сад, 2015/2017)
* Пĕтем Раççейри çамрăксен «Таврида» форумĕ (Крым, 2016)
* Вырăс культурин Германири кунĕсем (Берлин, 2016)
* Вырăс культурин Грециири кунĕсем (Александруполис, 2016)
* Раççĕй КАР культура сезонĕсем (КАР, 2016)
* XV «Паллă тата паллă мар мусăк кунĕсем» мусăк фестивалĕ (Польша, 2016)
* Мускаври Мăнкун фестивалĕ, В. Гергиев ертсе пынипе (2017, 2019)
* II тĕнчери академи мусăкĕн фестивалĕ (Итали, Верона 2018)
* Дни российской культуры в Китае (Гуанчжоу 2019, Шэньчжэнь 2020)
* II Уралти Раççейри наци оркестрĕсен фестивалĕ (2022)
* «Перекрестный» национальный Год России и Киргизии (2022)

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [https://meloman.ru/performer/darya-rubcova/ Информация на сайте Московской филармонии]
* [http://www.ossipovorchestra.ru/orchestra/members Информация на сайте Оркестра имени Н. П. Осипова]
* [https://media73.ru/2017/darya-rubtsova-schastlivaya-russkaya-zhenshchina-nezamuzhnyaya Информация на сайте &quot;Государственная корпорация СМИ «Медиа 73»]
* [https://mvastracons.ru/?p=29158 Информация на сайте Астраханской государственной консерватории] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230305080742/https://mvastracons.ru/?p=29158 |date=2023-03-05 }}
* [https://drevo-info.ru/news/15143.html О музыкальном фестивале в Киеве]
* [https://novostipmr.com/ru/news/13-10-23/v-tiraspole-prohodyat-dni-rossiyskoy-duhovnoy-kultury Дни Российской духовной культуры в Республике Молдова]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.ossipovorchestra.ru/orchestra/press/59 Международный фестиваль искусств «60 параллель»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230328215147/http://www.ossipovorchestra.ru/orchestra/press/59 |date=2023-03-28 }}
* [https://rao.ru/zavershilsya-samyj-krupnyj-v-mire-ezhegodnyj-festival-premer-moskovskaya-osen-2/ Международный фестиваль современной музыки «Московская осень»]
* [http://www.ossipovorchestra.ru/concerts/all/2015-04-11 VII международный конкурс-фестиваль музыкантов-исполнителей «Возрождение» в Гюмри, Армения] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230305080729/http://www.ossipovorchestra.ru/concerts/all/2015-04-11 |date=2023-03-05 }}
* [https://tamburicafest.com/2015/ Международный музыкальный фестиваль «Тамбурица фест» в Сербии, г. Нови-Сад]
* [https://www.easterfestival.ru/ Московский Пасхальный фестиваль под управлением В. Гергиева]

[[Категори:Раççей юрăçисем]]
[[Категори:1993 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Çăвăн 5-мĕшĕнче çуралнисем]]</text>
      <sha1>laxtod7maqt9c02yx7y6jlum17kqepn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пытару</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126113</id>
    <revision>
      <id>875168</id>
      <parentid>873590</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T13:12:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2805" sha1="odewra9m32sg8s37uvuu1jy75uum3mg" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем}}
:{{Çавăн пекех|: Çĕре кĕртӳ}}
[[Ӳкерчĕк:Anker Kinderbegräbnis 1863.jpg|thumb|300px|[[Анкер, Альберт|Альберт Анкер]] «Ача пытарăвĕ» (1863)]]

'''Пытару''' (пытару процессийĕ) — йăла-йĕрке. ритуал &lt;!-- совокупность [[обряд]]ов и действий, представляющих собой определённый способ обращения с [[Человеческое тело|телом]] [[Труп|умершего]] [[Человек|человека]].--&gt;

== Каçăсем ==
* [http://www.memoriam.ru/main/ritual?id=136 Русский православный обряд похорон] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120127162332/http://www.memoriam.ru/main/ritual?id=136 |date=2012-01-27 }}
* [http://info-grad.com/slavyanskiy-pogrebalnyy-obryad-i-ego-atributy/ Славянский погребальный обряд и его атрибуты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250321102619/https://info-grad.com/slavyanskiy-pogrebalnyy-obryad-i-ego-atributy/ |date=2025-03-21 }}
* [http://askimam.ru/news/2009-12-19-68 Смерть и похороны по Исламу]{{Ĕçлемен каçă|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Октябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }}
* [http://kubatyan.blogspot.com/2010/08/blog-post.html Филиппинские похоронные традиции. Висящие гробы Сагады]
* ''Уильям Никелл.'' [http://krotov.info/history/20/1900/19100911.html Смерть Толстого и жанр публичных похорон в России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150404165140/http://krotov.info/history/20/1900/19100911.html |date=2015-04-04 }}
* [http://www.culture.ru/objects/458 Похоронный обряд деревни Черёмуха Клетнянского района Брянской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212812/http://www.culture.ru/objects/458 |date=2016-03-04 }} (culture.ru)
* [https://mskgazeta.ru/obshchestvo/eksperty-rasskazali-o-neobychnyh-pogrebal-nyh-ritualah-narodov-mira-13130.html Эксперты рассказали о необычных погребальных ритуалах народов мира] // [[Московская газета]], 10.03.2024
* [[:s:ГОСТ Р 53107—2008|ГОСТ Р 53107-2008: Услуги бытовые. Услуги ритуальные. Термины и определения]].

{{Тулаш каçăсем}}

[[Категори:Йăла-йĕрке]]
[[Категори:Пытару| ]]
[[Категори:Вилĕм]]</text>
      <sha1>odewra9m32sg8s37uvuu1jy75uum3mg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уйрăм курăм</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129346</id>
    <revision>
      <id>875186</id>
      <parentid>871808</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T08:11:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2658" sha1="050277txy4r2mycp3gfoghgicrq36vz" xml:space="preserve">[[File:SeptemArtes-Philosophia-Detail.jpg|thumb|]]
{{Пĕлтерĕшсем}}

'''Уйрăм курăм''' — [[пурнăçри позици]], [[шухăш]], çавсен шайĕнчен  [[Субъект (психологи)|субъект]] таврари пулăмсене хак парать&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://studopedia.ru/3_1207_sostavnie-elementi-obshcheniya.html|title=Составные элементы общения — Студопедия|website=studopedia.ru|access-date=2024-01-02|archive-date=2024-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102200659/https://studopedia.ru/3_1207_sostavnie-elementi-obshcheniya.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.'''

== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}
{{Викисловарь|уйрăм курăм}}

== Литература ==
* [[s:Женщина с точки зрения пьяницы (Чехов)|''Антон Павлович Чехов'', «Женщина с точки зрения пьяницы», 1885 год.]]
* {{ВТ-ЭСБЕ|Болезнь с юридической точки зрения}}
* {{ВТ-ЭСБЕ|Зрение}}
* {{ВТ-ЭСБЕ|Процент, в экономике и с юридической точки зрения}}
* ''Элизабет Вернер'', переводчик неизвестен, «[[s:Высшая точка зрения (Вернер)|Высшая точка зрения]]», 1896 год
* ''Василий Васильевич Розанов'', «[[s:О &quot;двух точках зрения&quot; (Розанов)|О „двух точках зрения“]]», 1900 год
* {{ВТ-БСЭ1|Метрика, в музыке}}
* [[s:Евреи и арабы с точки зрения фонетики (Жаботинский)|''Владимир Евгеньевич Жаботинский'', «Евреи и арабы с точки зрения фонетики», 1930 год.]]

== Каçăсем ==
* [http://terme.ru/dictionary/879/word/tochka-zrenija Новая философская энциклопедия, 2003 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305151527/http://terme.ru/dictionary/879/word/tochka-zrenija |date=2016-03-05 }}
* {{Cite web|lang=ru|url=https://iphlib.ru/library/collection/newphilenc/document/HASH012ba3def586377b07e1772b|title=Точка зрения|author=В. А. Подорога|website=Электронная библиотека ИФ РАН|date=|publisher=}}

{{Тулаш каçăсем}}{{Куçармалла|en|Point of view (philosophy)}}

[[Категори:Психологири ăнлавсем]]
[[Категори:фразеологизмсем]]</text>
      <sha1>050277txy4r2mycp3gfoghgicrq36vz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ферми парадоксĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129612</id>
    <revision>
      <id>875188</id>
      <parentid>872571</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T10:19:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4464" sha1="tkuenglh7z0z4s1pnls0k1rgzf7jngg" xml:space="preserve">[[File:Parkes.arp.750pix.jpg|thumb|Parkes Radio Telescope]]

'''Фе́рми парадоксĕ''' ({{lang-en|Fermi paradox}}), Çут Тĕнчен «Аслă Чĕмсĕрлĕхĕн» [[парадокс]]ĕ

== Çавăн пекех ==

* [[METI]]
* [[SETI@home]]
* [[Альтернатилă биохими]]
* [[Аслă фильтр]]
* [[Зоопарк гипотези]]
* [[Çĕр уникаллĕхĕн гипотези]]
* [[Тĕнче пĕтессин теореми]]


== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}

== Литература ==
* 
* 

'''Акăлчанла'''
* 
* {{cite journal|last1=Gray|first1=Robert H.|date=2015|title=The Fermi Paradox Is Neither Fermi's Nor a Paradox|journal=Astrobiology|volume=15|issue=3|pages=195–199|arxiv=1605.09187|bibcode=2015AsBio..15..195G|doi=10.1089/ast.2014.1247|pmid=25719510}}
* 

== Каçăсем ==
* ''{{comment|Гиндилис Л. М.|Гиндилис Лев Миронович, кандидат физико-математических наук (1963), доцент / с.н.с. по специальности астрофизика}}'' [http://lnfm1.sai.msu.ru/SETI/koi/articles/mol.html Молчание Вселенной?]
* ''Липунов В. М.'' [http://xray.sai.msu.ru/~lipunov/text/shkl/shkl.html О проблеме сверхразума в астрофизике]
* ''Родкин, Михаил.'' [http://trv-science.ru/2015/08/13/paradoks-fermi-xxi-vek/ Парадокс Ферми, XXI век]
* ''Уэбб, Стефан.'' [https://www.scribd.com/doc/20487338/C-50- 50 решений парадокса Ферми]
* [http://econet.ru/articles/66381-paradoks-fermi-odinoki-li-my-vo-vselennoy Парадокс Ферми: одиноки ли мы во Вселенной?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260430003434/https://econet.ru/articles/66381-paradoks-fermi-odinoki-li-my-vo-vselennoy |date=2026-04-30 }}
* [http://www.lookatme.ru/mag/how-to/inspiration-howitworks/211529-fermi-paradox-explanations Почему мы ещё не встретили инопланетян. Самые правдоподобные объяснения парадокса Ферми]
* [https://ria.ru/science/20160901/1475828166.html Учёный объяснил, почему земляне до сих пор не обнаружили инопланетян // РИАНАУКА, 1 сентября 2016 г.]
* {{cite web |title=Наивные вопросы: инопланетяне существуют? |subtitle=Отвечает: [[Попов, Сергей Борисович (астрофизик)|Сергей Попов]], астрофизик, профессор РАН, доктор физико-математических наук  |url=https://new.ras.ru/mir-nauky/news/naivnye-voprosy-inoplanetyane-sushchestvuyut-/ |publisher=[[Российская академия наук]] |date=2022-12-23 |ref=Попов}}
* {{cite web |author=[[Панчин, Александр Юрьевич|Панчин А. Ю.]] |title=Как возникла жизнь на Земле |url=https://www.youtube.com/watch?v=M_K1me9jfpw |publisher=Александр Панчин |date=2024-08-28 |ref=Панчин}}

'''Акăлчанла'''
* [http://www.geoffreylandis.com/percolation.htp The Fermi Paradox: An Approach Based on Percolation Theory Geoffrey A. Landis NASA Lewis Research Center, 302-1 Cleveland, OH 44135 U.S.A.]
* [http://starcontact.zxlogin.com/?p=133 Ответ на парадокс Ферми] на проекте «SETI StarContact»
* [http://www.sff.net/people/Geoffrey.Landis/percolation.htp Парадокс Ферми]
* Shostak, Seth (25 October 2001). «Our Galaxy Should Be Teeming with Civilizations, But Where Are They?». Space.com. Space.com. 08 апреля 2006.
* Наши наблюдения: [http://www.rfreitas.com/Astro/ResolvingFermi1983.htm неполнота] и [http://www.rfreitas.com/Astro/ThereIsNoFermiParadox1985.htm логические ошибки]

{{^}}{{внешние ссылки}}

[[Категори:Логические гипотезы]]
[[Категори:Нерешённые проблемы астрономии]]
[[Категори:Межзвёздные послания]]
[[Категори:Парадокссем]]
[[Категори:Поиск внеземной жизни]]
[[Категори:Энрико Ферми]]
[[Категори:Появились в 1950 году в США]]</text>
      <sha1>tkuenglh7z0z4s1pnls0k1rgzf7jngg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фотометри парадоксĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130221</id>
    <revision>
      <id>875189</id>
      <parentid>874978</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T10:56:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>875189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2185" sha1="mp83hh4u8mdbygng2zud0jt36so5fae" xml:space="preserve">[[File:Olbers' Paradox - All Points.gif|thumb|Olbers' Paradox - All Points]]

'''Фотометри парадо́ксĕ''' ('''О́льберс парадоксĕ''', '''Шезо́ — О́льберс парадоксĕ''') — ĕлĕкхи космологири парадокс. Хальхи физикăра ку парадокс çăмăллăнах сирĕлет. Уйрăммн илсен, ку парадокса [[çутă хăвăртлăхĕ]] вĕçсĕр пулманни тата [[Çут Тĕнче]] пуçламăшĕ вĕçсĕрлĕхре марри сирсе яраççĕ. 

== Каçăсем ==
* [http://elementy.ru/trefil/21182 Парадокс Ольберса] // Элементы
* ''[[Сурдин, Владимир Георгиевич|В. Г. Сурдин]].'' [http://www.krugosvet.ru/enc/nauka_i_tehnika/astronomiya/FOTOMETRICHESKI_PARADOKS_OLBERSA.html  Фотометрический парадокс Ольберса] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250624140018/https://www.krugosvet.ru/enc/nauka_i_tehnika/astronomiya/FOTOMETRICHESKI_PARADOKS_OLBERSA.html |date=2025-06-24 }} // [[Кругосвет|Энциклопедия Кругосвет]]
* Глава 3. Чем дальше в пространство — тем глубже во времени. [http://cosmo-irk.ru/part3-4.html § 3.4. Фотометрический парадокс] / Д. Ю. Климушкин, С. В. Граблевский, Космология. 2001
* ''P. J. E. Peebles:'' [http://nedwww.ipac.caltech.edu/level5/Peebles1/frames.html THE STANDARD COSMOLOGICAL MODEL] / Joseph Henry Laboratories, Princeton University{{ref|en}}
* P. Lutus, [http://www.arachnoid.com/sky Why is the Sky Dark at Night? A discussion of Olbers' Paradox, the Big Bang and related issues]{{ref|en}}
* [http://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmology_faq.html#OP Why is the sky dark at night?] / [http://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmolog.htm Ned Wright’s Cosmology Tutorial]{{ref|en}}
{{Тулаш каçăсем}}
[[Категори:Астрофизика]]
[[Категори:Космологи]]
[[Категори:Физикăри парадокссем]]</text>
      <sha1>mp83hh4u8mdbygng2zud0jt36so5fae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сӳтсе явасси:Ультрасасă</title>
    <ns>1</ns>
    <id>130265</id>
    <revision>
      <id>875171</id>
      <timestamp>2026-07-02T15:25:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ударенипе */ ҫӗнӗ тема</comment>
      <origin>875171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="433" sha1="0ytuw3y6et3l2hs7k446fspiu587k7q" xml:space="preserve">== Ударенипе ==

Ырӑ каҫ! Ку сӑмахсене пӗрлешсен пӗрремӗш сӑмахӑн вӗҫӗнче &quot;а&quot; вырӑнне &quot;ӑ&quot; пулмалла мар-и? /у'льтра + сасӑ = ультрӑса'сӑ/ ҫ.п. мар-и? [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Max Tenche|сӳтсе явни]]) 15:25, 2 Утӑ уйӑхӗн 2026 (UTC)</text>
      <sha1>0ytuw3y6et3l2hs7k446fspiu587k7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-07-8</title>
    <ns>10</ns>
    <id>130266</id>
    <revision>
      <id>875175</id>
      <timestamp>2026-07-02T17:49:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Долина Вислы в низовьях реки, Кокоцко, Куявско-Поморское воеводство, Польша»</comment>
      <origin>875175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="ifpksyuixoyqjc4s3st2oxh8iipfkqh" xml:space="preserve">Долина Вислы в низовьях реки, Кокоцко, Куявско-Поморское воеводство, Польша</text>
      <sha1>ifpksyuixoyqjc4s3st2oxh8iipfkqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>875177</id>
      <parentid>875175</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:07:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <origin>875177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="9ztkcqylbye9okd1q4stuan2qwwy858" xml:space="preserve">Dolina-dolnej-wisly-2.jpg</text>
      <sha1>9ztkcqylbye9okd1q4stuan2qwwy858</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-07-8 (cv)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>130267</id>
    <revision>
      <id>875176</id>
      <timestamp>2026-07-02T17:50:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Dolina-dolnej-wisly-2.jpg»</comment>
      <origin>875176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="9ztkcqylbye9okd1q4stuan2qwwy858" xml:space="preserve">Dolina-dolnej-wisly-2.jpg</text>
      <sha1>9ztkcqylbye9okd1q4stuan2qwwy858</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>875178</id>
      <parentid>875176</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T18:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <origin>875178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="ifpksyuixoyqjc4s3st2oxh8iipfkqh" xml:space="preserve">Долина Вислы в низовьях реки, Кокоцко, Куявско-Поморское воеводство, Польша</text>
      <sha1>ifpksyuixoyqjc4s3st2oxh8iipfkqh</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>