Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Рожанский Ермей Иванович 0 3170 875366 849423 2026-07-11T08:53:20Z Ellodanis5 17302 875366 wikitext text/x-wiki {{Пайăр çын |ят = Ермей Рожанский |тăван ят = Рожанский Ермей Иванович |портрет = |калăпăш = |ăнлантару = |çуралнă чухнехи ят = Рожанский Ермей Иванович |ĕçлев тĕсĕ = [[ÿкĕтлевçĕ]] (тăнлантаравçă, миссионер), [[сăвапçă|сăваплăхçă]] |çуралнă вăхăт = [[1741]]-мĕш çул |çуралнă вырăн = [[Чĕмпĕр кĕперни]], [[Кăрмăш уесĕ]], [[Кăрмăш]] хули (халĕ [[Пильна районĕ]], [[Чулхула облаçĕ]], Раççей Федерацийĕ, [[Кăрмăш]] [[ял]]ĕ) |гражданлăх = Раççей |пăхăнулăх = {{Flagicon|RUS}} |вилнĕ вăхăт = [[1813]]-мĕш çул |вилнĕ вырăн = [[Кăрмăш]] хули |ашшĕ = Иван Герасимов |амăшĕ = |упăшка = |арăм = |ачасем = Григорий Рожанский, Тимофей Ермеев Рожанский |чыславсемпе парнесем = |сайт = |тĕрли = [[чăвашсем|чăваш]] кивĕ чăваш çырулăхĕн йĕркелевçи, куçаруçă |Commons = |Rodovid = }} {{Пĕр хушаматлисем|Рожанский}} '''Рожанский Ермей Иванович''' ([[1741]] çул, [[Кăрмăш]] хули — [[1813]] çул, Кăрмăш хули) — [[ÿкĕтлевçĕ]] (тăнлантаравçă, миссионер), [[сăвапçă|сăваплăхçă]], кивĕ чăваш çырулăхне йĕркелекенсенчен пĕри<ref>[http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=1113 Чувашская энциклопедия]</ref>. == Кунçул == [[File:Kurmysh.jpg|thumb|left|[[Кăрмăш]] хулин ([[1925]]-мĕш çултанпа [[ял]]) гербĕ. [[1780]]-мĕш çулта йышăннă, унтанпа пĕрре те улшăнман]] [[1741]] çулта [[Кăрмăш]] хулинче çуралнă. [[Чулхула]]ри тĕн семинарине пĕтернĕ. [[1765]] çулта [[Кăрмăш уесĕ|Кăрмăшпа]] [[Етĕрне уесĕ]]нчи [[чăвашсем]] ыйтнипе ăна ӳкĕтлевçĕ (тĕн йĕркисене вĕрентекен) пулма лартаççĕ. 1788 çул тĕлне вăл куçару шкулне йĕркелет, çав ĕçре ăна хăйĕн ывăлĕ Г. Рожанскипе унăн юлташĕ И.Русановский семинаристсем пулăшса пынă. Çак ушкăн [[вырăс чĕлхи|вырăсларан]] кĕске катехизис куçарнă (кĕнеке 1800 çулта [[Петербург]]ра пичетленсе тухнă), 130 уроклă вĕренӳ пулăшу кĕнекине хатĕрленĕ. [[Хусан епархийĕ]]н пуçлăхĕ В.Пуцек-Григорович хушнипе Рожанский [[чăваш чĕлхи]]н пĕрмĕш [[грамматики]]не — «Сочинения, принадлежащие к грамматике чувашского языка» — çырас ĕçе те активлă хутшăннă. Асăннă пулăшу кĕнекисемпе [[Хусан]]ти тата [[Чулхула]]ри тĕн семинарисенче чăвашла вĕрентес ĕçре усă курнă. [[1784]] çулта Рожанский Чулхула епископĕ Дамаскин хушнипе вырăсла-тутарла-чăвашла-ирçелле-марилле сăмахсарăн чăвашла-тутарла пайне редакциленĕ. [[Сăмахсар]] умсăмахне те («Чăвашсем çинчен») вăлах çырнă. [[1788]] çулта Ермей Рожанский «Кĕске катехизиса» чăвашла куçарнă, вăл вара [[1800]] çулта [[Петербург]]ра пичетленсе тухнă<ref>[http://www.all-cotteges-spb.ru/2012052514461400042.php Первая книга на чувашском языке]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Рожанский кивĕ чăваш çырулăхне йĕркелес ĕçе хастар хутшăннă, чăваш литературине никĕсленĕ. Рожанский Ермей Иванович [[1813]]-мĕш çулта вилнĕ. Çав вăхăтрах В.Г.Родионов вилнĕ [[вăхăт]] пирки [[XIX]] [[ĕмĕр]] пуçламăшĕ тенипех çырлахать. Интернетра ак çапла калани пур<ref>mdobrokhot Долгожитель форума. [http://forum.vgd.ru/2306/32177/2190.htm?a=stdforum_view&o= Духовенство Нижегородской губернии (по материалам Нижегородских губернских ведомостей, иной периодической печати и других источников)] — Генеалогический форум ВГД — Форумçă пирки: Нижний Новгород Сообщений: 402 Регистрация: 14 фев. 2014 Рейтинг: 226 // Пĕлтернĕ [[вăхăт]]: 29 июля 2018 20:53 29 июля [[2018]] 22:00</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|В настоящее время совершенно точно установлено, что Ермей Иванович Рожанский скончался в [[1813]] году в г. Курмыше (Успенский Собор), в возрасте 72 лет. Один из его сыновей Тимофей Ермеев Рожанский по выбытию из НДС с 1791 года служил в с. Кологриево и в с. Стексово Ард. у. Ниж. губ. С 1803 года в с. Богородское Грб. у. Рождественской ц-ви Священником и Благочинным и в 1806 году там же посвящен в Протопопы. С 1813 года был Цензором по Грб. уезду для рассмотрения сочиняемых ученым Духовенством проповедей и руководителем к сочинению систематических бесед. Так же им было обращено 40 крестьян из секты к Греко-росийской церкви и пр... Тимофей Ермеев в Нижегородской губернии оставил большое количество потомков, кот. все сохранили фамилию Рожанский. Один из внуков был Надворным Советником и за награждение его орденом Свят. Владимира 4 степ. был причислен к Нижегородскому Дворянству. Далее Рожанские потомки этого рода известны в области медицины Н. Новгорода и г. Казани, инженер-строитель в г. Риге и дочь Статского Советника, врача г. Казани Юлия Васильевна Рожанская была 1-й женой писателя А.Н. Толстова, правда не долго. Этому роду я благодарна за свое появление на земле.}}<Куçару: Хальхи вăхăтра Ермей Иванович Рожанский [[1813]]-мĕш çулта Кăрмăш хулинче (Успени соборĕ) 72 çула çитсе вилнине пит тĕрĕссĕн тупса палăртнă. Ывăлесенчен пĕри Тимофей Ермеев Рожанский НДС пĕтернĕ хыççăн [[1791]]-мĕш çултан пуçласа Кологриево тата Стексово ялĕсенче (Чулхула кĕпернин Ардатов уесĕ) хĕсметре тăнă. [[1803]]-мĕш çултан пуçласа Богородское ялĕн (Грб.у.) Раштав чиркĕвĕнче саваплăхçă тата благочиннăй пулса. [[1806]]-мĕш çулта унтах протопоп. [[1913]]-мĕш çултанпа Цензор (Грб.у.) — вĕреннĕ тĕн çыннисен ÿкĕтлевĕсене, хайланă тытăмла калаçăвĕсене пăхса тухма. Унтах вăл 40 хресчене сектăран Грек-раççей чиркĕвне куçарнă тата ытти те. Тимофей Ермеевăн Чулхула кĕпернинче Ражанский хушаматлă йышлă тахăмĕсем юлнă...Мăнкукĕсенчен пĕри "Надворный Советник", Сăваплă Владимирăн 4-мĕш капашлă орденне илнĕ хыççăн — Чулхула Дворянлăхĕнче. Малалла Рожжанский тăхăмĕсем Чулхулари, Хусанти медиксем пек, Ригăри инженер-çурттăвăмçă пек паллă. Хусанти "Статский Советникĕн" тата тухтăрăн хĕрĕ Юлия Васильевна Рожанская А.Н.Толстой çыравçăн пĕрремĕш арăмĕ пулнă, чăн та, вăрахлăха мар. Эп çак ăрăва хам çут тĕнчене килнишĕн тав тума тивĕç.> {{Цитата вĕçĕ}} == Ермей Рожанский пурнăçланă е хутшăнма пултарнă ăслав ĕçĕсем == [[File:First Chuvash book.jpg|thumb|Е.Рожанский хатĕрленĕ чи малтанхи чăвашла [[кĕнеке]]н ([[1800]]) пĕр страници]] * «Краткий катехизис, переведенный на чувашский язык с соблюдением российскаго и чувашскаго просторечия, ради удобнейшаго онаго познания воспринявших святое крещение [[1788]] года» ([[Алçыру]]) *Словарь языков разных народов в Нижегородской епархии обитающих, именно: россиан, татар, чувашей, мордвы и черемис...». [[Чулхула]]. [[1785]]. Икĕ [[алçыру]] (вариантсем). Архивсенче упранаççĕ. * «О чувашах, живущих в Нижегородской епархии», [[1785]]. * «Сочинений, принадлежащих к грамматике чувашского языка» (СПб., [[1769]]) * «Краткий катехизис, переведенный на чувашский язык с наблюдением российского и чувашского просторечия для оудобнейшего познания онаго восприявшым святое крещение».[[1800]]. Санкт-Петербург. 40 страницăран тăракан кĕнеке. * «Речи для переводу на чувашский язык», [[1773]]. Алçыру. Л.И.Бакмейстер валли çырса ярса панă. * «Перевод по-чувашски» [[1773]]. Умĕнхи алçырăвăн тепĕр варианчĕ. * Действие Нижегородской духовной семинарии...приокончании годичного учения... [[1788]] года, 30 дня (кунта чăвашла [[сăвă]] пур)<ref>ЦГА (Чулхула облаçĕ), ф.2013, оп.602, д.1450, лл.7-8.</ref>. * Всерадостное торжество, которым благочестивейшего ... императора Павла , по священном миропомазании и короновании на всероссийский престол, совершившемся в 5 день апреля 1797 года всемилостиво посещающего Нижний Новгород благоговейнейше приветствует Нижегородская семинария мая... дня [[1797]]года. (Кунта Пĕрремĕш Павăл килнĕ ятпа каланă чăвашла сăмахăн тексчĕ пур). === "Ермей Рожанский букварĕ" пирки калаçма пулать-и? === [[1800]]-мĕш çулхи хыççан, — [[1804]]-мĕш çулта, — тата тепĕр чăвашла катехизис кун çути курнă. Вăл [[1807]]-мĕш çулта тепре пичетленсе тухнă. Асăннă кăларăмсем çумĕнче чăваш букварĕ те пур. Çав кĕнекесене хăшпĕрисем Е.И.Рожанский ячĕпе çыхантараççĕ. Анчах та çакă йăнăш. Чăннипе асăннă кĕнекесене [[Талиев Петр Иванович]] хатĕрлесе кăларнă. Çапах та "Ермей Рожанский букварĕ" текен [[ăнлав]] сиксе тухма пултарать, çавнашкал [[ят]]лă кĕнеке, кĕнеке пайĕ е [[алçыру]] тавраш çук пулсан та. Мĕншен тесен Ермей Иванович [[1769]]-мĕш çулхи Пĕрремĕш чăваш грамматикине кăларас ĕçе хутшăннă е хутшăнма пултарнă. Асăннă "Грамматикăна" тĕпрен илсен вĕрентÿ тĕллевĕсемпе кăларнă. Вăл хатĕрленĕ ытти ĕçсем те вĕрентÿ япалисене çывăх. В.Г.Родионов каланичен: "Е. Рожанскин куçарăвĕсемпе паллашса, çак ĕçе унăн вĕренекенĕсем те хавхалансах пуçăннă. Г. Рожанскипе И. Русановский [[1789]]-[[1790]]-мĕш çулсенче 130 урока пайлана чăвашла вĕренмелли учебник хатĕрлеççĕ. Ку вĕренÿ пособине икĕ пине яхăн чăвашла сăмах çаврăнăшĕ кĕнĕ. Ăна ăнланмалла чĕлхепе çырнă, авторĕсем Е. Рожанский традицийĕсене асра тытса ĕçленĕ. Асăннă учебникпе Чулхула семинарийĕнче XVIII ĕмĕр вĕçленичченех чăвашла вĕрентнĕ". Ку [[вĕренткĕч]], ахăртнех, пĕр-пĕр архивра упранать пулмалла. == Вуламалли == * Родионов, Виталий Григорьевич. [http://www.i-sum.su/t/67369.html Ермей Рожанский : жизнь и творчество ("Ермей Рожанский. Пурнăçĕпе пултарулăхĕ")] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170121075325/http://i-sum.su/t/67369.html |date=2017-01-21 }} / В. Г. Родионов ; Чуваш. гос. ин-т гуманитар. наук. Чебоксары : ЧГИГН, 2012. - 148 с. : ил. ; 21 см. - 500 экз. - ISBN 978-5-87677-135-3 : 30 р. Часть текста парал. чуваш., рус. * Родионов, В. Г. [http://hnir.cerkov.ru/ermej-rozhanskij-novoe-o-deyatelnosti-chuvashskogo-missionera-xix-v/ Новое о деятельности Ермея Рожанского] / В. Г. Родионов // Актуальные проблемы чувашской литературы. - Чебоксары, 1983. * Петров И.П. Чăваш литература чĕлхин историйĕ. Шупашкар, 1978. * Такач Мелинда. ЗАМЕТКИ К ИСТОРИИ ВОЗНИКНОВЕНИЯ ПЕРВОЙ ЧУВАШСКОЙ ГРАММАТИКИ. / [https://chgign.ru/p/chuvashskij-gumanitarnyj-vyestnik.html ЧГВ, 2022 г., № 17] // Nyelvtudomönyi Kêzlem÷nyek [Публикации по лингвистике]. 2020. Т. 116. С. 191—220. Пер. с венг. Ю. Дмитриевой. * Терентьев В.Т. Еще раз о первой грамматике чувашского языка // Вопр. языкознания. 1959. № 3. * Никольский Н.В. Распространение христианства среди нижегородских чуваш до 1764 г. Петроград, 1915. * Никольский Н.В. Христианство среди чуваш Среднего Поволжья в XVI-XVIII вв. Исторический очерк. Казань, 1912. * Димитриев В.Д. Документы об издании книги «Сочинения, принадлежащие к грамматике чувашского языка» // Учен. зап. ЧНИИ. Вып 34. Чебоксары, 1967. * Егоров В.Г. Первая печатная грамматика чувашского языка 1769 г. // Тюрк. сб. Вып. 1. М.;Л., 1951. * Егоров В.Г. Чувашские словари XVIII века // Зап. ЧНИИ. Вып. 2. Чебоксары, 1949. * Проблемы письменности и культуры: материалы конференции, посвященной 250-летию со дня рождения чувашского ученого и просветителя Ермея Рожанского Авторы Ермий Иванович Рожанский, Т. Д. Павлова, В. Г. Родионов, Г. И. Федоров, Научно-исследовательский институт языка, литературы, истории и экономики при Совете Министров Чувашской Республики Научно-исссл. ин-т языка, литературы, и экономики, 1992, С.118 * Семенова П.А., Соловьева Г.П. [https://cyberleninka.ru/article/v/uchebnaya-literatura-dlya-chuvashskih-shkol-xix-xx-vv УЧЕБНАЯ ЛИТЕРАТУРА ДЛЯ ЧУВАШСКИХ ШКОЛ XIX–XX ВВ] // Интернет-журнал «Проблемы современного образования» [[2013]], № 4 * БАСМАНЦЕВ Д.В. НОВЫЕ МАТЕРИАЛЫ К БИОГРАФИИ МИССИОНЕРА-ПЕРЕВОДЧИКА ЕРМЕЯ РОЖАНСКОГО И ЕГО ПОТОМКОВ. // Н. И. Ильминский и этнокультурное развитие народов Поволжья. - Чебоксары : Чувашский государственный институт гуманитарных наук, 2022.; ISBN 978-5-87677-274-9 — с. 85-92. == Ермей Рожанские халалласа çырнă сонет<ref>[https://chuvash.org/blogs/comments/2157.html Agabazar: Ермей Рожанский] </ref> == {{Цитата пуçламăшĕ}} <poem> ЕРМЕЙ РОЖАНСКИЙ сонет ...Ун чух Раҫҫей Империйӗ ҫӗн "ҫимӗҫ" Сӗнет чӑвашсене пӗрре вӑйпа, Тепре илӗртӳпе: пулайӗ, имӗш, Тӗне кӗрсессӗн пурлӑх пӗр купа! Лару-тӑру хаяр пулсан та тивӗҫ Ӗҫне тумашкӑн чи таса чунпа... Ермей Рожанский, ак сана шӑпа Сӗнет яваплӑ, йывӑр, хӑшкӑлти ӗҫ. Тӑнлантаравҫӑ пулнине кура Чиркӳсенче янрать сан лӑпкӑ сасӑ, Ҫапах та урӑххи те пур пуҫра: Тахҫан лӳппер ӗне хыпса ҫӑтсассӑн Ҫухалнӑ кӗнеке тупӑнтӑр-и? — Шурри ҫине шав акӑнтӑр хури! </poem> {{Цитата вĕçĕ}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://www.chgign.ru/a/news/6577.html Сотрудники ЧГИГН приняли участие в работе круглого стола, посвященного наследию просветителя Ермея Рожанского] — Чăваш патшалăх гуманитари ăслăлăхĕсен институчĕн порталĕ. * [http://www.grani21.ru/pub/sochinitel-knigi-seja-pohvalu-zasluzhivaet%E2%80%9D “Сочинитель книги сея похвалу заслуживает...”] * [http://smi21.ru/?mode=publication&path=orgs&orgs=13&publication=990916&p_date=24.03.2012&date=24.03.2012 Чутай халăхĕн те мухтанмалăх ывăл пур]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} («Пирĕн пурнăç», Хĕрлĕ Чутай ) [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем]] [[Категори:Чăваш çырулăхĕ]] 63nllh3twbcybs0jmd1fzxclobf58e2 Мухтав орденĕ 0 28865 875385 711923 2026-07-11T11:28:44Z Minorax 24730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Order of Glory Ribbon Bar.png]] → [[File:Order of Glory Ribbon Bar.svg]] vva 875385 wikitext text/x-wiki {{Чыслав карточки |Ячĕ = Мухтав орденĕ |Ӳкерчĕк = OrderOfGlory1stClass.png |ӲкерчĕкХăю = Order of Glory Ribbon Bar.svg |Ӳкерчĕк2ст = Order of Glory 2nd class.jpg |ӲкерчĕкХăю2ст = Order of Glory Ribbon Bar.svg |Ӳкерчĕк3ст = Order of Glory 3rd class.jpg |ӲкерчĕкХăю3ст = Order of Glory Ribbon Bar.svg |OriginalName = |Патшалăх = {{Flagicon|USSR}} |Тĕс = [[орден]] |КамаТивĕçтереççĕ= |ЧыславСăлтавĕ = |Статус = |Параметрсем = Диаметр 46 мм |ЙĕркеленĕВăхăт = [[чӳк, 8]] - [[1943]] |ПĕрремĕшЧыслав = [[чӳк, 28]] - [[1943]] |ЮлашкиЧыслав = |Шучĕ = 1 млн ытла |АслăЧыслав = [[«Пайăр хăюлăхшăн» орден]] |КĕçĕнЧыслав = [[Ĕç Мухтавĕн орденĕ|Ĕç Мухтавĕн орденĕ - I степенĕ]] |Танлашать = }} '''Мухтав орденĕ''' — СССР вăрçă орденĕ, СССР АК Президиумĕн 8.11.1943 Хутайĕ I, II тата III степенĕсемлĕ Мухтав орденне йĕркеленĕ. [[Хĕрлĕ Çар]]ĕн, çаплах [[авиаци]]н ретри тата сержант йышĕнчи тата [[кĕçĕн лейтенант]] çар хисепĕнчи пайăр çынсене тивĕçтереççĕ. Пайăр ĕçшĕн кăна панă, çар чаçĕсене тивĕçтермен. == Фотопухăм == {{Commons|Category:Order of Glory}} <gallery caption='Марккăсемпе вак укçасем çинчи орденсем'> File:Awards of the USSR-1945. CPA 953 -2.jpg|СССР маркки, «СССР орденĕсем тата медалĕсем» (1945, сăрăç А. Мандрусова, ЦФА № 953). File:Awards of the USSR-1945. CPA 960.jpg|СССР маркки, «СССР орденĕсем тата медалĕсем» (1945, сăрăç А. Мандрусова, ЦФА № 960). File:RR5714-0001R.jpg|[[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинчи Çĕнтерĕвĕн 65 çул тултарни (вак укçа)|Çĕнтерӳ 65 çул тултарнине чысласа Раççей Банкĕ 2010 çулта Мухтав орденне ӳкернĕ паллă вак укçа]] </gallery> == Çавăн пекех == * [[Мухтав орденĕн тулли кавалерĕсен ят-йышĕ]] * [[Георгий хăйăвĕ]] * [[Сăваплă Георгий орденĕ]] * [[Георгий хĕресĕ]] * [[Тăван Çĕршыв Паттăрĕсен кунĕ]] == Каçăсем == * [http://www.rkomi.ru/kp/txt/kavalers.html Орден кун-çулĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080502155532/http://www.rkomi.ru/kp/txt/kavalers.html |date=2008-05-02 }} * [http://mondvor.narod.ru/OSlava.html Мухтав орденĕ] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} {{СССР орденĕсем}} {{Awards-stub}} [[Категори:СССР чыславĕсем|Мухтав]] [[Категори:СССР орденĕсем]] q0jgj5pi4y9clhg0vzptjkzhyfmx044 Мокроусов Борис Андреевич 0 28968 875350 669751 2026-07-10T23:07:47Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875350 wikitext text/x-wiki '''Борис Андреевич Мокроусов''' (27.2.1909, [[Канавино]], Чулхула кĕперни (халĕ [[Чулхула]]на кĕрет), [[Раççей империйĕ]] — 27.3.1968, [[Мускав]], [[СССР]]) — совет композиторĕ. [[Сталин парни|Иккĕмĕш степеньлĕ Сталин парнин (1948)]] лауреачĕ ятне «Заветный камень», «Одинокая гармонь», «Песня о родной земле» тата «Хороши весной в саду цветочки» юрăсене кĕвĕленĕшĕн тивĕçнĕ. [[Чăваш АССР культурин тава тивĕçлĕ ĕçченĕ]] ([[1962]]). == Пурнăçĕ == 1909 çулхи нарăсăн 27-мĕшĕнче Чулхула облаçĕнчи Канавино хулинче (халĕ [[Чулхула]]на кĕрет), [[Раççей империйĕ]] çуралнă. Б. А. Мокроусов — «Чапаев» опера тата паллă «Роза ветров» [[оперетта]] ([[1947]]) авторĕ, «Свадьба с приданым» фильмĕпе спектаклĕ валли мусăк хайланă, çаплах çак фильмсене кĕвĕпе илемлетнĕ: * «[[Весна на Заречной улице]]» * «Где эта улица, где этот дом?» * «[[Неуловимые мстители]]» Çакăнсăр пуçне вăл çак паллă юрăсене кĕвĕленĕ: * «Вологда» * «Вьётся вдаль тропа лесная» * «Когда поёт далёкий друг» ([[Ив Монтан]] çинчен) * «Костры горят далекие» * «Милый мой живет в Казани» * «Море шумит» * «На крылечке твоём» («Свадьба с приданым») * «Песенка фронтовых шоферов» * «Песня защитников Москвы» * «Сормовская лирическая» * «Осенние листья» Инструментлă мусăкра Мокроусов тромбонпа оркестр валли концерт, "Антифашистсен симфонине", фортепиано валли пьесăсем çырнă. == Асăнмалăх == [[2005]] çулхи [[ака, 25|акан 25-мĕшĕнче]] [[Раççей (концерт залĕ)|ПТКЗ «Раççей»]] патĕнчи [[Эстрада Çăлтăрĕсен лапамĕ|çăлтăрсен лапамĕнче]] Борис Мокроусов çăлтăрне хунă <ref name="ййй">[http://mokrousov.samnet.ru/archive/zvezda.htm Композиторăн официаллă сайчĕ]</ref>. == Çавăн пекех == * [[Вологда (юрă)|Вологда]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://mokrousov.samnet.ru/ Композиторăн астăвăм сайчĕ] * [http://mokrousov.samnet.ru/archive/rgali.htm Творческое наследие Б. А. Мокроусова в фондах Российского государственного архива литературы и искусства] * [http://www.alexanderyakovlev.org/fond/issues-doc/68365 Сообщение в ЦК ВКП(б) об антисемитском инциденте с союзе советских композиторов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141016171043/http://www.alexanderyakovlev.org/fond/issues-doc/68365 |date=2014-10-16 }} [[Категори:Сталин парни лауреачĕсем]] [[Категори:Чăваш АССР ӳнерĕн тава тивĕçлĕ ĕçченĕсем]] [[Категори:Новодевичье çăвине пытарнисем]] 9f60b8nl1v0ysaic63of5uanwgp2zpi Мускавшăн çапăçни 0 30682 875352 854230 2026-07-11T00:17:13Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875352 wikitext text/x-wiki {{Хĕçпăшаллă хирĕçӳ |хирĕçӳ = Мускав çапăçăвĕ 1941—1942 |ӳкерчĕк = [[File:RIAN archive 429 Fresh forces going to the front.jpg|300px]] |пуçелĕк = Совет салтакĕсем фронта каяççĕ |пай = [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]],<br>[[Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи]] |вăхăт = [[авăн, 30]], [[1941]] — [[ака, 20]], [[1942]] |вырăн = Мускавăн çурçĕр, çурçĕр-анăç, анăç, кăнтăр-анăç, кăнтăр таврашĕсем, [[Совет Союзĕ|СССР]] |пĕтĕмлетӳ = Совет Союзĕн стратеги çĕнтерĕвĕ,<br>«Барбаросса» планпа «Тайфун» операци пăчланни |тăшман1 = {{СССР ялавĕ (1923-1955)}} [[СССР]] |тăшман2 = {{Виççĕмĕш райх ялавĕ}} [[Виççĕмĕш райх]] |командир1 = [[File:Znamya-GOZNAK-R.jpg|border|22px]] '''[[Сталин Иосиф Виссарионович|И. В. Сталин]]'''<br> {{СССР ялавĕ (1923-1955)}} [[Шапошников Борис Михайлович|Б. М. Шапошников]]<br> {{СССР ялавĕ (1923-1955)}} [[Конев Иван Степанович|И. С. Конев]]<br> {{СССР ялавĕ (1923-1955)}} [[Будённый Семён Михайлович|С. М. Будённый]]<br> {{СССР ялавĕ (1923-1955)}} [[Жуков Георгий Константинович|Г. К. Жуков]]<br> {{СССР ялавĕ (1923-1955)}} [[Ерёменко Андрей Иванович|А. И. Ерёменко]]<br> {{СССР ялавĕ (1923-1955)}} [[Черевиченко Яков Тимофеевич|Я. Т. Черевиченко]] |командир2 = {{Виççĕмĕш райх ялавĕ}} [[фон Бок Федор|Ф. фон Бок]]<br> {{Виççĕмĕш райх ялавĕ}} [[Штраус Адольф|А. Штраус]]<br> {{Виççĕмĕш райх ялавĕ}} [[Клюге Гюнтер фон|Г. фон Клюге]]<br> {{Виççĕмĕш райх ялавĕ}} [[Гудериан Гейнц Вильгельм|Г. Гудериан]]<br> {{Виççĕмĕш райх ялавĕ}} [[Рейнгард Георг Ганс|Г. Рейнгард]]<br> {{Виççĕмĕш райх ялавĕ}} [[Гёпнер Эрих|Э. Гёпнер]]<br> {{Виççĕмĕш райх ялавĕ}} [[Вейхс Максимилиан фон|М. фон Вейхс]]<br> {{Виççĕмĕш райх ялавĕ}} [[Модель Вальтер|В. Модель]] |вăйсем1 = [[Анăç фрончĕ (Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи)|Анăç]], [[Резерв фрончĕ|Резерв]], [[Брянск фрончĕ|Брянск]], [[Калинин фрончĕ|Калинин]], [[Çурçĕр-Анăç фрончĕ (Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи)|Çурçĕр-Анăç]] фрончĕсем 1941 çулхи авăнăн 30-мĕшĕ тĕлне уйри пĕрремĕш виççĕ фронт йышĕнче '''1&nbsp;250&nbsp;000 çын тăнă''',<br> 96 дивизи,<br> 14 бригадă,<br> 2 ХР;<br> 1000 ытла танк<br> 10,5 пин ытла кĕпçепе миномёт<br> 568 е 545 самолёт |вăйсем2 = [[«Центр» çарĕсен ушкăнĕ]] — '''1&nbsp;929&nbsp;406 çын''',<br> 72<ref name="ReferenceA">Л. Н. Лопуховский. 1941. Вяземская катастрофа. 2-мĕш кăл., тӳрлетсе тепĕр хут кăларнă — М.: Яуза, Эксмо, 2008. ISBN 978-5-699-30305-2</ref> е 78<ref name="ReferenceB">А. В. Исаев. Котлы 41-го: История ВОВ, которую мы не знали. — М.: Эксмо, 2005. ISBN 5-699-12899-9</ref> расчётлă дивизисем<br> 1700 танк<br> 14 пин кĕпçепе миномет<br> 1390 самолет<ref>[http://militera.lib.ru/research/myagkov/01.html ВОЕННАЯ ЛИТЕРАТУРА — Исследования &#93;- Мягков М. Ю. Вермахт у ворот Москвы, 1941—1942]</ref> |çухатусем1 = Пурĕпе: '''1&nbsp;806&nbsp;123 çын'''.,<br> вĕсенчен '''926&nbsp;519''' çын — пĕтнĕ е тыткăна лекнĕ<ref>Гриф секретности снят: Потери Вооруженных Сил СССР в войнах, боевых действиях и военных конфликтах: Стат. исслед./ Г. Ф. Кривошеев, В. М. Андроников, П. Д. Буриков. — {{М.}}: Воениздат, 1993. с. 171, 174, 176. ISBN 5-203-01400-0</ref><ref>Россия и СССР в войнах XX века — Потери вооруженных сил: [http://lib.ru/MEMUARY/1939-1945/KRIWOSHEEW/poteri.txt#w06.htm-_Toc536603366 Московская стратегическая оборонительная операция], [http://lib.ru/MEMUARY/1939-1945/KRIWOSHEEW/poteri.txt#w06.htm-_Toc536603369 Московская стратегическая наступательная операция], [http://lib.ru/MEMUARY/1939-1945/KRIWOSHEEW/poteri.txt#w06.htm-_Toc536603371 Ржевско-вяземская стратегическая наступательная операция]</ref><br> '''4171''' танкпа ХКА,<br> '''983''' вăрçă самолёчĕ,<br> '''24&nbsp;478''' кĕпçепе миномёт<ref>[http://www.soldat.ru/doc/casualties/book/chapter5_13_09.html Россия и СССР в войнах XX века — Потери вооруженных сил]</ref> |çухатусем2 = юпа-чӳк:<br> 23015 çын пĕтнĕ, 4513 çын çухалнă, 81416 çын суранланнă, пурĕпе: 108944 çын<ref name="germ_losses">''Human Losses in World War II'' [http://ww2stats.com/cas_ger_okh_dec41.html Heeresarzt 10-Day Casualty Reports per Army/Army Group, 1941 (BA/MA RW 6/556, 6/558)]</ref><br> раштав: 103&nbsp;600<br> кăрлач: 144&nbsp;900<br> нарăс: 108&nbsp;700<br> пуш: 79&nbsp;700<br> Пурĕпе: '''581,9 пин çын пĕтнĕ, çухалнă, аманнă та чирленĕ хыççăн çар групписен юрисдикцийĕ зонинчен эвакуациленĕ'''<ref>Мягков М. Ю. [http://militera.lib.ru/research/myagkov/02.html Вермахт у ворот Москвы, 1941—1942. Глава II. Поворот.] 3. Цена поражения под Москвой: потери и перспективы германской армии. С. 171</ref> }} |- | {{Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи}} {{Барбаросса операцийĕ}} {{Мускав çапăçăвĕ}} |} <small>{{Урăх пĕлтерĕшсем}}</small> '''Мускав çапăçăвĕ''' ('''Мускав патĕнчи çапăçу''', '''Мускавшăн çапăçни''', {{lang-de|Schlacht um Moskau}}; [[авăн, 30]] [[1941]] — [[ака, 20]] [[1942]]) — [[Хĕрлĕ Çар|совет]] тата [[Вермахт|нимĕç]] çарĕсен [[мускав]] тĕлĕнчи çăпăçăвĕ. Иккĕ тапхăра уйăраççĕ: хӳтĕленӳ ([[авăн, 30]] — [[раштав, 4]] [[1941]]) тата 2 пайлă тапăну: хирĕçлетапăну (1941 çулхи раштавăн 5-6-мĕшĕ — 1942 çулхи кăрлачăн 7-8-мĕшĕ) тата совет çарĕсен пĕрлехи тапăнăвĕ ([[1942]] çулхи кăрлачăн 7-10-мешĕ — [[ака, 20|акан 20-мĕшĕ]]). [[Адольф Китлĕр]] [[СССР]] тĕп хулине Мускава çĕнтерсе илессине [[«Барбаросса» операцийĕ|«Барбаросса» операцин]] вăрçă тата политика паллă тĕлĕ вырăнне хунă. Германири тата анăçри вăрçă историнче ăна '''«Тайфун» операцийĕ''' ятпа асăнаççĕ. == Мускава хӳтĕлени («Тайфун» операцийĕ) == [[Авăн, 30|Авăнăн 30-мĕшĕнче]] нимĕç çарпуçлăхĕн «Тайфун» операцине 2-мĕш танк группи пуçланă. [[Юпа, 2|Юпан 2-мĕшĕнче]] Мускав тĕлнелле «Центр» группăн тĕп çарĕсем тапăăва тухнă. Мускава хӳтĕленĕ операци тапхăрĕнче фронт [[Орёл-Брянск операцийĕ|Орёл-Брянск]], [[Вязьма операцийĕ|Вязьма]], Можайск-Малоярославец, [[Калинин хӳтĕленӳ операцийĕ|Калинин]], [[Тулă хӳтĕленӳ операцийĕ|Тулă]], Клин-Солнечногорск тата [[Наро-Фоминск операцийĕ|Наро-Фоминск]] хӳтĕлени операцисене иртернĕ. === Брянск фронтне аркатни === {{Main|Орёл-Брянск операцийĕ}} [[Файл:Karte - Kesselschlacht bei Brjansk 1941.png|200px|thumb|Брянск «хуранĕ» 1941 çулхи юпа уйăхĕнче.]] [[Орёл (хула)|Орёл]] хулана хӳтĕлеме [[Юпа, 1|юпан 1-мĕшĕнче]] [[АТÇ Ставки]] резерв йышĕнчен [[1-мĕш гварди перевçĕ корпусĕ|1-мĕш гварди перевçĕ корпусне]] йĕркеленĕ, анчах та [[Гудериан Гейнц|Г. Гудериан]] çарĕсем çав тери хăвăрт пынипе, корпусăн çарпуçĕ [[Лелюшенко Дмитрий Данилович|Д. Д. Лелюшенко]] генерал-майор сĕннипе, тăшмана çурçĕр енче кĕтсе илме хатĕрленес тенĕ. [[Юпа, 2|Юпан 2-мĕшĕнче]] 1-мĕш гварди перевçĕ корпусĕпе Ставкăн 6-мĕш резерв авиагруппи тата фронт авиацийĕ, [[Мценск]] районне тухнă. Авăнăн 30-мĕшĕнче ([[Гудериан Гейнц|Гудерианăн]] 2-мĕш танк группи тӳрех хăвăрт ăнăçу тунă. Юпан 3-мĕшĕнчех 24-мĕш моторлизациленĕ корпусĕн чаçĕсем 200 км яхăн чупса [[Орёл (хула)|Орёл]] хулине кĕнĕ. Нимĕç танкĕсем хулана кĕричченех урамсенче трамвайсем çӳренĕ, савутсенчен эвакуцие яма хатĕрленĕ хатĕр-хĕтĕре тыла ăсатайман. Çав вăхăтрах юпан 3-мĕшĕн каçхине [[Мценск]]е [[Катуков Михаил Ефимович|М. Е. Катуков]] полковникăн [[1-мĕш гварди танк бригади|4-мĕш танк бригади]] çитнĕ те ирхине [[Катюша (хĕçпăшал)|гварди миномёчĕсен]] дивизионĕ (капитан Чумак) пулăшнипе маршри нимĕçсен 4-мĕш танк дивизин колоннисене атакăланă та ăна çапăçуран кăларнă. [[Мценск]] патĕнче хирĕç тăни нимĕç çарĕсене эрне хушши тытса тăнă. Юпан 6-мĕшĕнче 217,8 çӳллĕх патĕнче (Первый Воин, Мценск районĕ) çапăçу пуçланнă: 4-мĕш нимĕç танк дивизине каллех 4-мĕш танк бригади тӳскенĕ. Нимĕçсен [[Тулă]]на тапăнассипе тăхтама тивнĕ. Юпан 5-мĕшĕн каçхине нимĕç çарĕсем Бранск фронтне тарăннăн çурнине пула совет çарĕсене Брянск районĕнчи иккĕмĕш хӳтĕленӳ йĕрне тата [[Десна (Тăнăвар юппи)|Десна]] юханшывăн хӳтĕленӳ кассине куçарма тинĕ. Юпан 6-мĕшĕнче нимĕçсен [[17-мĕш танк дивизийĕ (Германи)|17-мĕш танк дивизийĕ]] [[Брянск]]а, [[18-мĕш танк дивизийĕ (Германи)|18-мĕш танк дивизийĕ]] — [[Карачев]] хулана ярса илнĕ, çапла вара, Брянск фрончĕн вăйĕсем хурана юлаççĕ. Фронт çарпуçĕ [[Ерёменко Андрей Иванович|А. И. Ерёменко]] хăйĕн çарĕсене «тӳнтерле фронтпа» çапăçма тапăч панă. Брянск патĕнче 3-мĕш, 13-мĕш тата 50-мĕш совет çарĕсене (Брянск фрончĕн 27 дивизи, 2 танк бригади, ТÇР 19 артиллери полкĕ, 50-мĕш, 3-мĕш тата 13-мĕш çарсен управленисем) хупăрласа илнĕ. Çавăрса илнĕ çĕртен тухнă чухне 50-мĕш çарăн çарпуçĕ [[Петров Михаил Петрович (генерал-майор)|М. П. Петров]] генерал-майор пуçне хунă. Юпан 13-мĕшĕнче Ерёменко хăй йывăр аманнă, ăна Мускавран ятарласа ярса панă самолётпа эвакуациленĕ. === Вязьма «хуранĕ» === {{main|Вязьма операцийĕ}} [[Файл:Karte - Kesselschlacht bei Vjasma 1941.png|200px|thumb|Вязьма «хуранĕ», юпа, 1941.]] [[Юпа, 2|Юпан 2-мĕшĕнче]] «Центр» группа çарĕсен ытти вăйĕсем те тапăнма тытăннă. Хăшпĕр хĕсĕк çĕрте чылай вăй пухса, нимĕç çарĕсем совет фронтне татса каçнă. [[Юпа, 4|Юпан 4-мĕшĕнче]] [[Спас-Деменск]]а тата [[Киров (Калуга облаçĕ)|Кирова]], юпан 5-мĕшĕнче — [[Юхнов]]а — ярса илнĕ. Çак кунах тăшман [[Вязьма]] районне çитнĕ. Тапăнса пыракан группировкăна флангран çапма фронт группине (çарпуçĕ — [[Болдин Иван Васильевич|И. В. Болдин]]) туса хунă. Анчах та Холм-Жирковский кăнтăр енче танксен çапăçăвĕнче совет çарĕсем выляса янă. [[Юпа, 7|Юпан 6-мĕшĕнче]] нимĕçсен [[7-мĕш танк дивизийĕ (Германи)|7-мĕш танк дивизийĕ]] (3-мĕш танк группи) тата [[10-мĕш танк дивизийĕ (Германи)|10-мĕш танк дивизийĕ]] (4-мĕш танк группи) Анăç тата Резерв фрончĕсен çарĕсене Вязьма районĕнче хупăрланă. Хурана 37 дивизи, 9 танк бригади, ТÇР 31 артиллери полкĕ тата 19-мĕш, 20-мĕш, 24-мĕш тата 32-мĕш çарсен управлением (16-мĕш çарăн управленийĕ, хăйĕн вăйĕсене 19-мĕш çара парса, тăшман çавăрса илнĕ çертен, тухма ĕлкĕрнĕ). Юпан 11-мĕшĕччен хупăрланă çарсем талпăнса тухасшăн пулнă, юпан 12-мĕшĕнче çеç кĕске вăхăта хушăк тума пултарнă, ăна кĕçех хупса хунă. Пурĕпе Вязьмăпа Брянск патĕнче тыткăна 688 пинрен ытла соетс салтакĕпе офицерĕ лекнĕ, хамăрăн тыла 85 пине яхăн çын çеç тухма пултарнă.<ref>[http://www.inauka.ru/fact/article36478.html Известия Науки — «У немцев были все сведения о расположении наших частей у Вязьмы»]</ref>. Вязьма «хуранĕнче» 19-мĕш çарăн çарпуçĕ [[Лукин Михаил Фёдорович|М. Ф. Лукин]] генерал-лейтенант тата ăна пулăшма янă унчен 32-мĕш çарăн çарпуçĕ пулнă [[Вишневский Сергей Владимирович|С. В. Вишневский]] генерал-майор лекнĕ, 24-мĕш çарăн çарпуçĕ [[Ракутин Константин Иванович|К. И. Ракутин]] генерал-майор пуçне хунă. == Мускав патĕнчи совет хирĕçтапăнăвĕ == == Мускав çапăçăвĕн пĕтĕмлетĕвĕсем == == Асăнмалăх == <center><gallery perrow=4 widths=160 heights=160 caption="[[Почтă маркки]]сем, [[почтă открытки]]сем тата [[паллă вак укçа]]сем çинче"> File:Voennaia marka Dovator Smert nemeczkim okkupantam!.jpg|<small>[[СССР]] вăрçă [[почтă маркки]] ''[[Доватор]]. Нимĕç оккупанчĕсене вилĕм!'', [[1942]] çул</small> File:Stamp of USSR 0973.jpg|<small>[[СССР]] [[почтă маркки]], [[1945]] çул</small> File:Stamp of USSR 0974.jpg|<small>СССР почтă маркки, 1945 çул</small> File:Stamp of USSR 0975.jpg|<small>СССР почтă маркки, 1945 çул</small> File:1966 CPA 3442.jpg|<small>СССР почтă маркки, [[1966]] çул: <br> Мускав патĕнче фашист çарĕсесене аркатни 25&nbsp;çул</small> File:Souvenir sheet of Russia stamp no. 716 - 60th anniversary of the Battle of Moscow.jpg|<small>Раççей почтă маркки, [[2001]] çул: <br> Мускав патĕнчи çапăçу 60 çул</small> File:2 гвард. кав. дивизия. Открытка 1942.jpg|<small>СССР [[ХХК]] открытки: <br> ''2-мĕш гварди кавдивизийĕ'', [[1942]] çул</small> File:RR5010-0003R 2 рубля медно-никелевый 2000 55 лет Победы Москва реверс.png|<small>Раççей [[Монета|вак укçи]] «Мускав çапăçăвĕ», [[2000]] çул</small> </gallery></center> * [[Мускав çапăçăвĕ (киноэпопея)]] == Çăлкуçсем == * История Второй мировой войны. том 4. — М. Военное издательство. 1975. * ''А. В. Исаев.'' Котлы 41-го: История ВОВ, которую мы не знали. — М.: Эксмо, 2005. ISBN 5-699-12899-9 * ''А. В. Исаев.'' [http://militera.lib.ru/h/isaev_av4/index.html Краткий курс истории ВОВ. Наступление маршала Шапошникова] * ''Мягков М. Ю.'' [http://militera.lib.ru/research/myagkov/index.html Вермахт у ворот Москвы, 1941—1942 ] * ''[[Бок, Федор фон|Федор фон Бок]]'' [http://militera.lib.ru/db/bock_f/index.html Я стоял у ворот Москвы. Военные дневники 1941—1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203045957/http://militera.lib.ru/db/bock_f/index.html |date=2009-02-03 }} * ''[[Лопуховский, Лев Николаевич|Л. Н. Лопуховский]]''. Вяземская катастрофа. 2-е изд., переработанное и исправленное. — М.: Яуза, Эксмо, 2008. — 640 с. ISBN 978-5-699-30305-2 == Вуламалли == * ''[[Шапошников Борис Михайлович|Шапошников Б. М.]]'' Битва за Москву. Решающее сражение Великой Отечественной, Эксмо, Яуза, 2011. ISBN 978-5-699-52711-3. * Составители : Илизаров С. С., Костина С. В., [http://razym.ru/naukaobraz/istoriya/108763-ssilizarov-svkostina-bitva-za-moskvu-istoriya-moskovskoy-zony-oborony.html Битва за Москву. История Московской зоны обороны]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, АО «Московские учебники», Москва, 2001. ISBN 5-7853-0153-9 * Под редакцией Г. А. Куманева [http://books.google.ru/books?id=FLr6US3JrxwC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=true Атлас «Москва 1941—1945»], Феория, Мускав, 2011. ISBN 978-5-428-40004-5 * ''Карасев В. С., Рыбаков С. С.'' Рогачёвский узел. От обороны к наступлению. Несколько эпизодов битвы за Москву. Ноябрь-Декабрь 1941. Дмитров 2011., − 272 с. Тираж 1000 экз. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{refbegin}} * [http://mosoborona.ru/ Оборона Москвы — Грань перелома Отечественной войны: рубежи, подвиги, идеология, карта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150801181638/http://mosoborona.ru/ |date=2015-08-01 }} * [http://mosbattle.ru/ 65 лет Московской битвы. Хроника. Боевое соединения сторон. Карты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130618092951/http://mosbattle.ru/ |date=2013-06-18 }} * [http://smol1941.narod.ru/ Московское ополчение] * [[Медаль - "В память о народном ополчении"]] * [http://www.opoccuu.com/200411.htm 20 апреля — День окончания Битвы за Москву] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120911081142/http://www.opoccuu.com/200411.htm |date=2012-09-11 }} * {{lj_comm|moscow_1941}} — [[ЖЖ]]-[[Сетевые сообщества|сообщество]], посвящённое книге [[Издательство «Искусство»|издательства «Искусство»]] [[1942 год]]а [[«Москва: ноябрь 1941»]] * [http://www.1942.ru/book/msk/index.html РАЗГРОМ НЕМЕЦКИХ ВОЙСК ПОД МОСКВОЙ под общей редакцией маршала Б. М. Шапошникова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029022526/http://www.1942.ru/book/msk/index.html |date=2012-10-29 }} (Московская операция Западного фронта 18 ноября 1941 г. — 31 января 1942 г.) Военное издательство НКО Союза ССР 1943 год * [http://www.litru.ru/?book=97606&description=1 Шапошников Борис Михайлович. Битва за Москву. Московская операция Западного фронта 16 ноября 1941 г. — 31 января 1942 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141225034228/http://litru.ru/?book=97606&description=1 |date=2014-12-25 }} М.: АСТ, 2006. 249 с. (только чтение) * [http://militera.lib.ru/h/moskovskaya_bitva_v_hronike_faktov/index.html Московская битва в хронике фактов и событий]. М.: Воениздат, 2004. 504 с. * [http://militera.lib.ru/docs/da/moscow_terra/index.html Русский архив: Великая Отечественная]. Том 15 (4-1). Битва под Москвой. М.: ТЕРРА, 1997. 464 с. * [http://militera.lib.ru/docs/da/moscow/index.html Битва под Москвой. Хроника, факты, люди]: в 2-х кн. — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2001. Кн. 1.: 926 с.: ил.; Кн. 2.: 1022 с.: ил. («Архив»). * [http://scbist.com/zhurnal-put-i-putevoe-hozyaistvo/16320-11-2010-rol-zheleznodorozhnogo-transporta-v-bitve-za-moskvu.html Роль железнодорожного транспорта в битве за Москву] === Видео === * [http://youtube.com/watch?v=zSQHtD8DZSM Кинохроника] {{refend}} {{-}} {{Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи}} {{Мускав кун-çулĕ}} {{DEFAULTSORT:Мускав}} [[Категори:Мускав çапăçăвĕ|*]] [[Категори:СССР çапăçăвĕсем]] [[Категори:Германири çапăçусем]] [[Категори:Раççейри çапăçусем]] [[Категори:Мускаври пулăмсем]] [[Категори:Мускав облаçĕн кун-çулĕ]] [[Категори:Тĕвер облаçĕн кун-çулĕ]] [[Категори:Смулен облаçĕн кун-çулĕ]] [[Категори:Калуга облаçĕн кун-çулĕ]] [[Категори:Тулă облаçĕн кун-çулĕ]] [[Категори:СССР: 1941 çул]] [[Категори:1941 çулхи хирĕçӳсем]] [[Категори:1942 çулхи хирĕçӳсем]] [[Категори:Çапăçусем, алфавитпа]] gaxnbrxtrlee1rln2n2kpx8gm3by45a Тото Кутуньо 0 43559 875374 865876 2026-07-11T09:26:20Z IvanScrooge98 17581 /* */ img 875374 wikitext text/x-wiki {{Мусăкçă | Ят = Тото Кутуньо | Тăван_ят = Toto Cutugno | Фото = Toto Cutugno.jpg | Фото_анлăшĕ = 250 px | Ӳкерчĕке_ăнлантарни = Тото Кутуньо 1983 çулта | Тулли_ят = Salvatore Cutugno | Дата рождения = 7.7.1943 | Çуралнă вырăн = [[Фоздиново]], [[Масса-Каррара (провинци)|Масса-Каррара]] провинцийĕ, [[Тоскана]] регионĕ | Хастар çулсем = | Патшалăх = Итали | Профессисем = Итали [[композитор]]ĕ, юрăçи | Инструментсем = [[вокал]], [[гитара]], [[саксофон]] | Жанрсем = | Ушкăнсем = «[[Albatros]]» | Пĕрĕçлĕх = [[Адриано Челентано]], [[Джо Дассен]] | Лейблсем = | Сайт = [http://www.totocutugno.it/ www.totocutugno.it] }} '''Сальвато́ре''' ('''То́то''') '''Куту́ньо''' ({{lang-it|Toto Cutugno; Salvatore Cutugno}}; [[утă, 7]] [[1943]], [[Фоздиново]], [[Масса-Каррара (провинци)|Масса-Каррара]], [[Тоскана]], [[Итали]]) — итал композиторĕ, эстрада юрăçи. == Кун-çулĕ == === Яшлăх тата карьера пуçламăшĕ (1943—1974) === Сальваторе Кутуньо [[1943]] çулхи [[утă, 7|утăн 7-мĕшĕнче]] Тосканăри Фосдиново хулинче çуралнă<ref>[http://www.totocutugno.it/ официаллă сайт хыпарĕпе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070113215123/http://www.totocutugno.it/ |date=2007-01-13 }}</ref> . Темиçе уйăх иртсен унăн çемьи [[Специя (хула)|Специя]] хулана куçса каять, унта унăн ашшĕ Тото (Toto — Salvatore ячĕн кĕске форми) çар морякĕ хĕсметре тăнă. Пĕчĕк чухнех арçын ача мусăк патне туртăннă: ашшĕ пекех труба çинче лайăх вылянă, çак инструмента алла илнĕ; каярах хăйех параппансемпе тата аккордеонпа выляма хăнăхнă. 13 çул тултарсан Тото регионри мусăк конкурсĕнче виççĕмĕш вырăна тухать. Кутуньо хулари мусăк ушкăнĕсенче вылять, 19 çул тултарсан Финляндие Манусарди маэстро ансамблĕпе улттă уйăхлăха тура каять. Италие таврăнсан, Сальваторе хайĕн «Toto e Tati» ушкăнне пуçтарать те Итали тăрăх гастрольсене çӳрет. Çав вăхăтрах хăй те мусăка хайлама тытăнать. ==== Джо Дассен ==== 1975 çулăн пуçламăшĕнче Кутуньо «Albatros» ушкăнпа ĕçлеме тытăнать, [[Вито Паллавичини]] сăвăçпа ''Oasis'', ''Uomo dove vai'', ''Africa'' юрăсене хатĕрлет. Çав çултах вăл франци чĕлхипе юрлакан [[Джо Дассен]] Кутуньо - Паллавичини тандема асăрхать. Дассен валли текстсем çырнă Клод Лёмельпе Пьер Делануа Тото Кутуньо мелодийĕсем çине франци тексчĕсене хайлаççĕ. Çапла, паллă ''Et si tu n`éxistais pas'', ''Salut'' тата 1975 çулăн çуллахи франци поп-хичĕ ''L`été Indien'' çуралаççĕ. Кутуньо малашнехи 3 çулта Джо Дассен валли татах 6 юрă, çав шутра чи вăрăм ''Le jardin du Luxembourg'' композицие (12 минут янăрать), çырать. ==== «Albatros» ==== [[1976]] çулта Тото пĕрремĕш ăстрăм Сан-Ремо фестивалĕнче «Albatros» ушкăнпа ''Volo AZ 504''юрăпа хутшăнать<ref>чăвашла куçарсан «Рейс AZ 504» — [[Alitalia]] авиакомпанин [[Милан]]— [[Бухарест]] маршрутпа вĕçекен пĕрмайхи пассажир рейсĕ </ref> те виççĕмĕш вырăна тухать. Çав çултах Кутуньо [[Festivalbar]] конкурсĕнче ''Nel cuore, nei sensi'' юрăпа тупăшать. Çак юрăн франци варианчĕ — «''Voici les clés''» — ăна Жерар Ленорма́н шăрантарать, вăл Францири хит-парадсенче малти вырăнсенче. [[1977|Тепĕр çулта]] «Albatros» каллех Сан-Ремори «Аристон» театрĕн сцени çине тухать. ''Gran Premio'' юрă пиллĕкĕмĕш вырăн йышăнать. Фестиваль иртсенех ушкăн саланать. ==== Соло-карьера ==== [[1980]] çулта артист Сан-Ремăра ''Solo noi'' юрăпа çĕнтерет. Темиçе эрне иртсен Тото Тĕнчери çăмăл мусăк фестивалĕнче (Токио) ''Francesca non sa'' юрăпа мала тухать. [[1983]] çулта Тото Кутуньо Сан-Ремо фестивалĕнче ''[[L’italiano]]'' юрăна кăтартать, вăл халĕ те артистăн «визит карточки» пулать. Официаллă юрă 5-мĕш вырăна тухать, çапах та Totip «халăх суйлавĕпе» ''L’italiano'' 1-мĕш вырăна тухать. [[1984]] çулта Тото Сан-Ремăра 2-мĕш вырăна ''Serenata'' юрăпа тухать, [[1985|тепĕр çултан]] çав фестивальтех ''Noi ragazzi di oggi'' юрăпа 14 çулхи [[Луис Мигель]] мексикан каллех 2-мĕш вырăна илет. [[1986]] çулта Тото Кутуньо Сан-Ремăра ''Azzurra malinconia'' юрăна шăрантарса 4-мĕш вырăна тухать. [[1987]] çулта Кутуньо ''Figli'' юрăпа 2-мĕш вырăнта. Унсăр пуçне, унăн виççĕ юрри ăмăртаççĕ: ''Io amo'' (Fausto Leali), ''Il sognatore'' (Peppino Di Capri) e ''Canzone d’amore'' ([[Ricchi e Poveri]]). Юрăсене 4-мĕш, 5-мĕш тата 7-мĕш вырăнсене çĕкленеççĕ. Çав çултах Тото ''Domenica In'' итал телекуравĕн вырсарникунхи кăларăмĕн ертӳçи пулса тăрăшать. Малашнехи виççĕ çул Тото Кутуньо каллех питĕ ăнăçлăн Сан-Ремо фестивальне хутшăнать: ''Emozioni'' ([[1988]]), ''Le mamme'' ([[1989]]) тата ''Gli amori'' ([[1990]]) юрăсем 2-мĕш вырăна тухаççĕ. [[1990]] çулта ''Gli amori'' юрăн акăлчан версине — ''Good love gone bad'' фестивальре тĕнче мусăкĕн халапĕ — американ юрăçи [[Рэй Чарльз]] — шăрантарать. [[1990]] çулта Тото Кутуньо [[Загреб]]ра «[[Еврокурав]]ĕнче» ''Insieme: 1992'' юрăпа çĕнтерет. Çавăнпа та [[Итали]] [[1991]] çулта «Еврокурава» иртерме ирĕк илет. [[Рим]]ри «Еврокурав-1991» конкурса ертсе пыма çак конкурсра çĕнтернĕ [[Итали]]н иккĕ элчи — Тото Кутуньăпа [[Чинкветти Джильола|Джильола Чинкветтине]] ([[1964]] çулта çĕнтернĕскер) шанса панă. Пиллĕк çул тăхтав хыççăн, [[1995]] çулта Кутуньо Сан-Ремăна ''Voglio andare a vivere in campagna'' юрăпа таврăнать, çав çултах пĕр ятлă альбома кăларать. [[1997]] çулта фестивале ''Faccia pulita'' юрăпа килет. [[1998]] - [[2000]] çулсенче Тото Кутуньо итал телекуравĕнче ''I fatti vostri'' кăларăма ертсе пырать, çаплах тĕрлĕ патшалăхсене гастрольсене çӳрет. [[2002]] çулта артист ''Il treno va'' альбома кăларать, вăл [[Франци]]ре халăх кăмăлне çĕклет. [[2005]] çулта Сан-Ремо фестивалĕнче ''Come noi nessuno al mondo'' юрăпа Тото Кутуньо — Аннализа Минетти дуэт 2-мĕш вырăна йышăнать. [[2008]] çулта Тото Кутуньо каллех фестивальте ăмăртать. Унăн ''Un falco chiuso in gabbia'' юрри 4-мĕш вырăна тухать. [[2009]] çулхи çуркунне Тото Кутуньо йывăр амакĕ вĕрĕленнине пула Раççейри концертсене килеймест — химиотерапи курсне кĕрет<ref>http://www.zhizn.ru/article/culture/13995/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304225730/http://zhizn.ru/article/culture/13995/ |date=2016-03-04 }} О переносе гастролей в России (2009)</ref>. [[2009]] çулхи чӳк уйăхĕнче юрăç Мускавра «Ретро FM халапĕсем 2009» шоуне хутшăнать<ref>http://thebestphotos.ru/archives/2985 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091125125055/http://thebestphotos.ru/archives/2985 |date=2009-11-25 }} Выступление в шоу «Легенды Ретро FM 2009»</ref>. [[2010]] çулхи чӳк уйăхĕнче [[Кейӳ]]не килет, [[Адриано Челентано]] ывăлĕпе, Джакомопа, концерт иртерет<ref>[http://www.horoshienovosti.com.ua/?id=14&text=22570&page=691 6 В Киеве выступит легендарный Тото Кутуньо]</ref>. [[2011]] çулхи чӳк уйăхĕнче юрлакан каллех [[Кейӳ]]не килсе "Çĕнĕ хум" конкурса хутшăннă виççĕ çамрăк артистсемпе соло концертне парать. [[2011]] çулхи пушăн 11-мĕшĕнче Кремльти патшалăх керменĕнче Аннализа Минетти, [[Ингрид|InGrid]], [[Тишман Марк Иосифович|Марк Тишман]] юрăçсемпе тата «[[Премьер-министр (ушкăн)|Премьер-министр]]» ушкăнпа хаĕн пултарулăхне кăтартать <ref>[http://www.newlookmedia.ru/?p=14199 «Второе пришествие Тото Кутуньо»] Газета «Новый Взгляд» №3, 10 марта 2011</ref>. Халĕ Тото нумай çĕршывра концертсемпе çӳрет, çĕнĕ юрăсене хайлать. == Дискографи == == Дискографи == *[[1976]] — ''Volo AZ 504'' *[[1979]] — ''Voglio l`anima'' *[[1980]] — ''Innamorata, innamorato, innamorati'' *[[1981]] — ''La mia musica'' *[[1983]] — ''L`italiano'' *[[1985]] — ''Per amore o per gioco'' *[[1986]] — ''Azzurra malinconia'' — ''Italia'' *[[1987]] — ''Mediterraneo'' *[[1990]] — ''Insieme 1992'' *[[1991]] — ''Non e` facile essere uomini'' *[[1995]] — ''Voglio andare a vivere in campagna'' *[[1997]] — ''Canzoni nascoste'' *[[2002]] — ''Il treno va'' *[[2005]] — ''Cantando'' *[[2005]] — ''Come noi nessuno al mondo'' *[[2008]] — ''Un falco chiuso in gabbia'' *[[2010]] — ''I miei Sanremo'' === [[Джо Дассен]] === * ''L`été Indien''<ref>Оригинал — «Africa» в исполнении «Albatros» (сл. S. Ward, V. Pallavicini; муз. S. Cutugno, P. Losito).</ref> (сл. P. Delanoë, C. Lemesle; муз. S. Cutugno, P. Losito), * ''Et si tu n`éxistais pas''<ref>Оригинал — «Oasis» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno, P. Losito).</ref> (сл. P. Delanoë, C. Lemesle; муз. S. Cutugno, P. Losito), * ''Salut''<ref>Оригинал — «Uomo dove vai» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno, P. Losito).</ref> (сл. P. Delanoë, C. Lemesle; муз. S. Cutugno, P. Losito), * ''Le jardin du Luxembourg''<ref>Оригинал — «Quindici minuti di un uomo» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno).</ref> (сл. C. Lemesle, муз. S. Cutugno), * ''Côté banjo, côté violon'' (сл. P. Delanoë, C. Lemesle; муз. S. Cutugno, J. Dassin), * ''Qu`est-ce que tu fais de moi?'' (сл. P. Delanoë, C. Lemesle; муз. S. Cutugno), * ''L`albatros''<ref>Оригинал — «Albatros» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno, L. Tonet).</ref> (сл. C. Lemesle, муз. S. Cutugno, L. Tonet), * ''Et l`amour s`en va''<ref>Оригинал — «Gran Premio» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno).</ref> (сл. C. Lemesle, муз. S. Cutugno), * ''Il était une fois nous deux''<ref>Оригинал — «Monja, Monja» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno).</ref> (сл. C. Lemesle, муз. S. Cutugno). всего 13 песен (по словам автора) === [[Адриано Челентано]] === * ''Amore no'' * ''Soli'' * ''Un’po' artista, un’po' no'' * ''Innamorata incavolata a vita'' * ''L'Italiano * ''L’orologio'' * ''Non e' '' * ''Il tempo se ne va'' * ''Se non e' amore'' * ''Spettabile signore'' * ''Non se ne parla nemmeno'' * ''Manifesto'' * ''Una parola non ci scappa mai'' также 14 песен (по словам автора) === [[Мирей Матьё]] === * ''[[Ciao, bambino, sorry]]'' === [[Далида]] === * ''Monday, Tuesday'' * ''Il faut danser reggae'' * ''Partir ou mourir'' * ''Captain sky'' * ''Et la vie continuera'' * ''Femme est la nuit'' * ''Les clefs de l’amour'' === [[Эрвэ Вилляр]] === * ''Nous'' * ''Venise pour l’eternite'' * ''Reviens'' * ''Vuelve'' * ''Mediterraneenne [L'Italiano]'' === [[Мишель Сарду]] === * ''En chantant'' (сл. M. Sardou, C. Lemesle; муз. S. Cutugno), * ''Musica'' (сл. M. Sardou, C. Lemesle; муз. S. Cutugno). * "6 milliards 900 millions 980 mille" (муз. S. Cutugno). === [[Ricchi e Poveri]] === * ''Canzone d`amore'' * «Jungle beat» * «Amare, ricominciare, no no no» * «Good bye my love» * «Somebody to love» * «La stagione dell’amore» * «L’italiano» * «Cosi lontani» === [[Луис Мигель]] === * ''Noi, ragazzi di oggi'' * ''Il cielo'' === [[Буанне, Патрицио|Патрицио Буанне]] === * L’Italiano === [[Джилла]] === * Johnny === [[Кари Тапио]] === * «L’italiano» (Olen suomalainen) == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.totocutugno.it Официаллă сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070113215123/http://www.totocutugno.it/ |date=2007-01-13 }}{{ref-it}} * [http://www.cutugno.org Раççей сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140108013751/http://cutugno.org/ |date=2014-01-08 }}{{ref-ru}} — На сайте, кроме всего прочего, имеются тексты и переводы песен Тото Кутуньо * [http://www.totocutugno.beepworld.it итальянский фан-клуб un italiano vero] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130814132225/http://totocutugno.beepworld.it/ |date=2013-08-14 }} * [http://it-lyrics.ru/toto_cutugno Тексты и переводы песен Тото Кутуньо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318050018/http://it-lyrics.ru/toto_cutugno |date=2010-03-18 }} * [http://mapmusic.ru/report/766-vechno-molodoy-italyanec.html Тото Кутуньо дал концерт в Кремле] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111018080000/http://mapmusic.ru/report/766-vechno-molodoy-italyanec.html |date=2011-10-18 }} * {{статья | автор = [[Быков Дмитрий Львович|Дмитрий Быков]] | пуçелĕк = «Как я брал интервью у Тото Кутуньо» | оригинал = | каçă = http://text.newlookmedia.ru/?p=5826 | кăларăм авторĕ = | кăларăм = «[[Музыкальная правда]]» | тĕс = хаçат | вырăн = Мускав | çул = 2005 | том = | номер = 21 | страница = 02 }} [[Категори:Итали поп-мусăкçисем]] [[Категори:Итали композиторĕсем]] pnnx1idteurky1w0yrffdtqqhnjdf5u 875375 875374 2026-07-11T09:29:02Z IvanScrooge98 17581 /* */ 875375 wikitext text/x-wiki {{Мусăкçă | Ят = Тото Кутуньо | Тăван_ят = Toto Cutugno | Фото = Toto Cutugno.jpg | Фото_анлăшĕ = 250 px | Ӳкерчĕке_ăнлантарни = Тото Кутуньо 1983 çулта | Тулли_ят = Salvatore Cutugno | Дата рождения = 7.7.1943 | Çуралнă вырăн = [[Фоздиново]], [[Масса-Каррара (провинци)|Масса-Каррара]] провинцийĕ, [[Тоскана]] регионĕ | Хастар çулсем = | Патшалăх = Итали | Профессисем = Итали [[композитор]]ĕ, юрăçи | Инструментсем = [[вокал]], [[гитара]], [[саксофон]] | Жанрсем = | Ушкăнсем = «[[Albatros]]» | Пĕрĕçлĕх = [[Адриано Челентано]], [[Джо Дассен]] | Лейблсем = | Сайт = [http://www.totocutugno.it/ www.totocutugno.it] }} '''Сальвато́ре''' ('''То́то''') '''Куту́ньо''' ({{lang-it|Toto Cutugno; Salvatore Cutugno}}; [[утă, 7]] [[1943]], [[Фоздиново]], [[Масса-Каррара (провинци)|Масса-Каррара]], [[Тоскана]], [[Итали]] – [[çурла, 22]] [[2023]], [[Милан]], [[Ломбарди]], [[Итали]]) — итал композиторĕ, эстрада юрăçи. == Кун-çулĕ == === Яшлăх тата карьера пуçламăшĕ (1943—1974) === Сальваторе Кутуньо [[1943]] çулхи [[утă, 7|утăн 7-мĕшĕнче]] Тосканăри Фосдиново хулинче çуралнă<ref>[http://www.totocutugno.it/ официаллă сайт хыпарĕпе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070113215123/http://www.totocutugno.it/ |date=2007-01-13 }}</ref> . Темиçе уйăх иртсен унăн çемьи [[Специя (хула)|Специя]] хулана куçса каять, унта унăн ашшĕ Тото (Toto — Salvatore ячĕн кĕске форми) çар морякĕ хĕсметре тăнă. Пĕчĕк чухнех арçын ача мусăк патне туртăннă: ашшĕ пекех труба çинче лайăх вылянă, çак инструмента алла илнĕ; каярах хăйех параппансемпе тата аккордеонпа выляма хăнăхнă. 13 çул тултарсан Тото регионри мусăк конкурсĕнче виççĕмĕш вырăна тухать. Кутуньо хулари мусăк ушкăнĕсенче вылять, 19 çул тултарсан Финляндие Манусарди маэстро ансамблĕпе улттă уйăхлăха тура каять. Италие таврăнсан, Сальваторе хайĕн «Toto e Tati» ушкăнне пуçтарать те Итали тăрăх гастрольсене çӳрет. Çав вăхăтрах хăй те мусăка хайлама тытăнать. ==== Джо Дассен ==== 1975 çулăн пуçламăшĕнче Кутуньо «Albatros» ушкăнпа ĕçлеме тытăнать, [[Вито Паллавичини]] сăвăçпа ''Oasis'', ''Uomo dove vai'', ''Africa'' юрăсене хатĕрлет. Çав çултах вăл франци чĕлхипе юрлакан [[Джо Дассен]] Кутуньо - Паллавичини тандема асăрхать. Дассен валли текстсем çырнă Клод Лёмельпе Пьер Делануа Тото Кутуньо мелодийĕсем çине франци тексчĕсене хайлаççĕ. Çапла, паллă ''Et si tu n`éxistais pas'', ''Salut'' тата 1975 çулăн çуллахи франци поп-хичĕ ''L`été Indien'' çуралаççĕ. Кутуньо малашнехи 3 çулта Джо Дассен валли татах 6 юрă, çав шутра чи вăрăм ''Le jardin du Luxembourg'' композицие (12 минут янăрать), çырать. ==== «Albatros» ==== [[1976]] çулта Тото пĕрремĕш ăстрăм Сан-Ремо фестивалĕнче «Albatros» ушкăнпа ''Volo AZ 504''юрăпа хутшăнать<ref>чăвашла куçарсан «Рейс AZ 504» — [[Alitalia]] авиакомпанин [[Милан]]— [[Бухарест]] маршрутпа вĕçекен пĕрмайхи пассажир рейсĕ </ref> те виççĕмĕш вырăна тухать. Çав çултах Кутуньо [[Festivalbar]] конкурсĕнче ''Nel cuore, nei sensi'' юрăпа тупăшать. Çак юрăн франци варианчĕ — «''Voici les clés''» — ăна Жерар Ленорма́н шăрантарать, вăл Францири хит-парадсенче малти вырăнсенче. [[1977|Тепĕр çулта]] «Albatros» каллех Сан-Ремори «Аристон» театрĕн сцени çине тухать. ''Gran Premio'' юрă пиллĕкĕмĕш вырăн йышăнать. Фестиваль иртсенех ушкăн саланать. ==== Соло-карьера ==== [[1980]] çулта артист Сан-Ремăра ''Solo noi'' юрăпа çĕнтерет. Темиçе эрне иртсен Тото Тĕнчери çăмăл мусăк фестивалĕнче (Токио) ''Francesca non sa'' юрăпа мала тухать. [[1983]] çулта Тото Кутуньо Сан-Ремо фестивалĕнче ''[[L’italiano]]'' юрăна кăтартать, вăл халĕ те артистăн «визит карточки» пулать. Официаллă юрă 5-мĕш вырăна тухать, çапах та Totip «халăх суйлавĕпе» ''L’italiano'' 1-мĕш вырăна тухать. [[1984]] çулта Тото Сан-Ремăра 2-мĕш вырăна ''Serenata'' юрăпа тухать, [[1985|тепĕр çултан]] çав фестивальтех ''Noi ragazzi di oggi'' юрăпа 14 çулхи [[Луис Мигель]] мексикан каллех 2-мĕш вырăна илет. [[1986]] çулта Тото Кутуньо Сан-Ремăра ''Azzurra malinconia'' юрăна шăрантарса 4-мĕш вырăна тухать. [[1987]] çулта Кутуньо ''Figli'' юрăпа 2-мĕш вырăнта. Унсăр пуçне, унăн виççĕ юрри ăмăртаççĕ: ''Io amo'' (Fausto Leali), ''Il sognatore'' (Peppino Di Capri) e ''Canzone d’amore'' ([[Ricchi e Poveri]]). Юрăсене 4-мĕш, 5-мĕш тата 7-мĕш вырăнсене çĕкленеççĕ. Çав çултах Тото ''Domenica In'' итал телекуравĕн вырсарникунхи кăларăмĕн ертӳçи пулса тăрăшать. Малашнехи виççĕ çул Тото Кутуньо каллех питĕ ăнăçлăн Сан-Ремо фестивальне хутшăнать: ''Emozioni'' ([[1988]]), ''Le mamme'' ([[1989]]) тата ''Gli amori'' ([[1990]]) юрăсем 2-мĕш вырăна тухаççĕ. [[1990]] çулта ''Gli amori'' юрăн акăлчан версине — ''Good love gone bad'' фестивальре тĕнче мусăкĕн халапĕ — американ юрăçи [[Рэй Чарльз]] — шăрантарать. [[1990]] çулта Тото Кутуньо [[Загреб]]ра «[[Еврокурав]]ĕнче» ''Insieme: 1992'' юрăпа çĕнтерет. Çавăнпа та [[Итали]] [[1991]] çулта «Еврокурава» иртерме ирĕк илет. [[Рим]]ри «Еврокурав-1991» конкурса ертсе пыма çак конкурсра çĕнтернĕ [[Итали]]н иккĕ элчи — Тото Кутуньăпа [[Чинкветти Джильола|Джильола Чинкветтине]] ([[1964]] çулта çĕнтернĕскер) шанса панă. Пиллĕк çул тăхтав хыççăн, [[1995]] çулта Кутуньо Сан-Ремăна ''Voglio andare a vivere in campagna'' юрăпа таврăнать, çав çултах пĕр ятлă альбома кăларать. [[1997]] çулта фестивале ''Faccia pulita'' юрăпа килет. [[1998]] - [[2000]] çулсенче Тото Кутуньо итал телекуравĕнче ''I fatti vostri'' кăларăма ертсе пырать, çаплах тĕрлĕ патшалăхсене гастрольсене çӳрет. [[2002]] çулта артист ''Il treno va'' альбома кăларать, вăл [[Франци]]ре халăх кăмăлне çĕклет. [[2005]] çулта Сан-Ремо фестивалĕнче ''Come noi nessuno al mondo'' юрăпа Тото Кутуньо — Аннализа Минетти дуэт 2-мĕш вырăна йышăнать. [[2008]] çулта Тото Кутуньо каллех фестивальте ăмăртать. Унăн ''Un falco chiuso in gabbia'' юрри 4-мĕш вырăна тухать. [[2009]] çулхи çуркунне Тото Кутуньо йывăр амакĕ вĕрĕленнине пула Раççейри концертсене килеймест — химиотерапи курсне кĕрет<ref>http://www.zhizn.ru/article/culture/13995/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304225730/http://zhizn.ru/article/culture/13995/ |date=2016-03-04 }} О переносе гастролей в России (2009)</ref>. [[2009]] çулхи чӳк уйăхĕнче юрăç Мускавра «Ретро FM халапĕсем 2009» шоуне хутшăнать<ref>http://thebestphotos.ru/archives/2985 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091125125055/http://thebestphotos.ru/archives/2985 |date=2009-11-25 }} Выступление в шоу «Легенды Ретро FM 2009»</ref>. [[2010]] çулхи чӳк уйăхĕнче [[Кейӳ]]не килет, [[Адриано Челентано]] ывăлĕпе, Джакомопа, концерт иртерет<ref>[http://www.horoshienovosti.com.ua/?id=14&text=22570&page=691 6 В Киеве выступит легендарный Тото Кутуньо]</ref>. [[2011]] çулхи чӳк уйăхĕнче юрлакан каллех [[Кейӳ]]не килсе "Çĕнĕ хум" конкурса хутшăннă виççĕ çамрăк артистсемпе соло концертне парать. [[2011]] çулхи пушăн 11-мĕшĕнче Кремльти патшалăх керменĕнче Аннализа Минетти, [[Ингрид|InGrid]], [[Тишман Марк Иосифович|Марк Тишман]] юрăçсемпе тата «[[Премьер-министр (ушкăн)|Премьер-министр]]» ушкăнпа хаĕн пултарулăхне кăтартать <ref>[http://www.newlookmedia.ru/?p=14199 «Второе пришествие Тото Кутуньо»] Газета «Новый Взгляд» №3, 10 марта 2011</ref>. Халĕ Тото нумай çĕршывра концертсемпе çӳрет, çĕнĕ юрăсене хайлать. == Дискографи == == Дискографи == *[[1976]] — ''Volo AZ 504'' *[[1979]] — ''Voglio l`anima'' *[[1980]] — ''Innamorata, innamorato, innamorati'' *[[1981]] — ''La mia musica'' *[[1983]] — ''L`italiano'' *[[1985]] — ''Per amore o per gioco'' *[[1986]] — ''Azzurra malinconia'' — ''Italia'' *[[1987]] — ''Mediterraneo'' *[[1990]] — ''Insieme 1992'' *[[1991]] — ''Non e` facile essere uomini'' *[[1995]] — ''Voglio andare a vivere in campagna'' *[[1997]] — ''Canzoni nascoste'' *[[2002]] — ''Il treno va'' *[[2005]] — ''Cantando'' *[[2005]] — ''Come noi nessuno al mondo'' *[[2008]] — ''Un falco chiuso in gabbia'' *[[2010]] — ''I miei Sanremo'' === [[Джо Дассен]] === * ''L`été Indien''<ref>Оригинал — «Africa» в исполнении «Albatros» (сл. S. Ward, V. Pallavicini; муз. S. Cutugno, P. Losito).</ref> (сл. P. Delanoë, C. Lemesle; муз. S. Cutugno, P. Losito), * ''Et si tu n`éxistais pas''<ref>Оригинал — «Oasis» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno, P. Losito).</ref> (сл. P. Delanoë, C. Lemesle; муз. S. Cutugno, P. Losito), * ''Salut''<ref>Оригинал — «Uomo dove vai» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno, P. Losito).</ref> (сл. P. Delanoë, C. Lemesle; муз. S. Cutugno, P. Losito), * ''Le jardin du Luxembourg''<ref>Оригинал — «Quindici minuti di un uomo» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno).</ref> (сл. C. Lemesle, муз. S. Cutugno), * ''Côté banjo, côté violon'' (сл. P. Delanoë, C. Lemesle; муз. S. Cutugno, J. Dassin), * ''Qu`est-ce que tu fais de moi?'' (сл. P. Delanoë, C. Lemesle; муз. S. Cutugno), * ''L`albatros''<ref>Оригинал — «Albatros» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno, L. Tonet).</ref> (сл. C. Lemesle, муз. S. Cutugno, L. Tonet), * ''Et l`amour s`en va''<ref>Оригинал — «Gran Premio» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno).</ref> (сл. C. Lemesle, муз. S. Cutugno), * ''Il était une fois nous deux''<ref>Оригинал — «Monja, Monja» в исполнении «Albatros» (сл. V. Pallavicini, муз. S. Cutugno).</ref> (сл. C. Lemesle, муз. S. Cutugno). всего 13 песен (по словам автора) === [[Адриано Челентано]] === * ''Amore no'' * ''Soli'' * ''Un’po' artista, un’po' no'' * ''Innamorata incavolata a vita'' * ''L'Italiano * ''L’orologio'' * ''Non e' '' * ''Il tempo se ne va'' * ''Se non e' amore'' * ''Spettabile signore'' * ''Non se ne parla nemmeno'' * ''Manifesto'' * ''Una parola non ci scappa mai'' также 14 песен (по словам автора) === [[Мирей Матьё]] === * ''[[Ciao, bambino, sorry]]'' === [[Далида]] === * ''Monday, Tuesday'' * ''Il faut danser reggae'' * ''Partir ou mourir'' * ''Captain sky'' * ''Et la vie continuera'' * ''Femme est la nuit'' * ''Les clefs de l’amour'' === [[Эрвэ Вилляр]] === * ''Nous'' * ''Venise pour l’eternite'' * ''Reviens'' * ''Vuelve'' * ''Mediterraneenne [L'Italiano]'' === [[Мишель Сарду]] === * ''En chantant'' (сл. M. Sardou, C. Lemesle; муз. S. Cutugno), * ''Musica'' (сл. M. Sardou, C. Lemesle; муз. S. Cutugno). * "6 milliards 900 millions 980 mille" (муз. S. Cutugno). === [[Ricchi e Poveri]] === * ''Canzone d`amore'' * «Jungle beat» * «Amare, ricominciare, no no no» * «Good bye my love» * «Somebody to love» * «La stagione dell’amore» * «L’italiano» * «Cosi lontani» === [[Луис Мигель]] === * ''Noi, ragazzi di oggi'' * ''Il cielo'' === [[Буанне, Патрицио|Патрицио Буанне]] === * L’Italiano === [[Джилла]] === * Johnny === [[Кари Тапио]] === * «L’italiano» (Olen suomalainen) == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.totocutugno.it Официаллă сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070113215123/http://www.totocutugno.it/ |date=2007-01-13 }}{{ref-it}} * [http://www.cutugno.org Раççей сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140108013751/http://cutugno.org/ |date=2014-01-08 }}{{ref-ru}} — На сайте, кроме всего прочего, имеются тексты и переводы песен Тото Кутуньо * [http://www.totocutugno.beepworld.it итальянский фан-клуб un italiano vero] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130814132225/http://totocutugno.beepworld.it/ |date=2013-08-14 }} * [http://it-lyrics.ru/toto_cutugno Тексты и переводы песен Тото Кутуньо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318050018/http://it-lyrics.ru/toto_cutugno |date=2010-03-18 }} * [http://mapmusic.ru/report/766-vechno-molodoy-italyanec.html Тото Кутуньо дал концерт в Кремле] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111018080000/http://mapmusic.ru/report/766-vechno-molodoy-italyanec.html |date=2011-10-18 }} * {{статья | автор = [[Быков Дмитрий Львович|Дмитрий Быков]] | пуçелĕк = «Как я брал интервью у Тото Кутуньо» | оригинал = | каçă = http://text.newlookmedia.ru/?p=5826 | кăларăм авторĕ = | кăларăм = «[[Музыкальная правда]]» | тĕс = хаçат | вырăн = Мускав | çул = 2005 | том = | номер = 21 | страница = 02 }} [[Категори:Итали поп-мусăкçисем]] [[Категори:Итали композиторĕсем]] o3y87ry15rv8wciao5pvnff9k8xyjgx П-500 0 52913 875358 662088 2026-07-11T04:50:53Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875358 wikitext text/x-wiki {{Ракета карточки |ячĕ = П-500 «Базальт» |тулли ячĕ = ТÇФ РАХУ индексĕ: 4К80, <br /> [[ÇАПУ код палăртăвĕсем|ÇАПУ кодификаципе]]: SS-N-12 «Sandbox» |ӳкерчĕк = P-500 bazalt sketch.svg |алпусни = Карапа хирĕçле П-500 «Базальт» ракета эскизĕ |тĕс = [[Карапа хирĕçле ракета]] |статус = хĕçпăшал шайĕнчен кăларнă ([[П-1000 Вулкан|П-1000 «Вулкан»]] улăштарнă) |ăслайçă = {{СССР ялавĕ}} [[НПО машиностроени|ĂПО машиностроени (ОКБ-52)]] |конструктор = [[Челомей Владимир Николаевич|В. Н. Челомей]] |тунă çулсем = [[1969]] - [[1974]] çулсем |хăтлама тытăннă = çĕр çинчи хăтлавсем: [[1969]] - [[1970]]<br>вĕçев-конструктор хăтлавĕсем: [[1970]] - [[1974]] |хĕçпăшаллантарнă = [[1975]] |тăвакан = |эксплуатацири çулсем = |тĕп эксплуатантсем = [[File:Naval Ensign of the Soviet Union (1950-1991).svg|22px]] [[СССР ТÇФ]]<br>[[File:Naval Ensign of Russia.svg|22px]] [[Раççей ТÇФ]] |урăх эксплуатантсем = <!--только флаги всех остальных стран, эксплуатирующих ракету или комплекс, разделять через <br/>--> |тунă çулсем = <!--годы серийного производства--> |кăларнă шучĕ = <!--выпущено экземпляров; если цифра примерная, то через тильду ~--> |хакĕ = <!--стоимость одной ракеты или комплекса, с указанием года и валюты--> |база моделĕ = [[П-35 (ракета)|П-35]] |модификацисем = [[П-1000 Вулкан]] |тĕп ТХ = <!--список из Х основных технических характеристик, важных для конкретного типа ракет или комплексов --> |каçă ТХ = П-500#ТТХ |категори Викиампарта = P-500 Bazalt<!--категория на Викискладе с изображениями ракет или комплексов --> }} {{урăх пĕлтерĕшсем}} {{урăх пĕлтерĕшсем|Базальт (пĕлтерĕшсем)}} '''П-500 «Базальт»''' (ТÇФ РАХУ индексĕ: '''4К80''', [[ÇАПУ код палăртăвĕсем|ÇАПУ кодификаципе]]: '''SS-N-12 «Sandbox»''' ({{lang-en|«хăйăр купи»}})) — [[СССР|совет]] [[карапа хирĕçле ракета|карапа хирĕçле ракети]]. КХР «Базальт» тинĕсре тăракан сасăран хăвăрт вĕçекен, хăватлă карап ушкăнчăкĕсемпе, авиатиевлисемпе те, кĕрешме пултаракан пĕрремĕш çунатлă ракета шутланнă. 1975 çултанпа «Базальт» комплексĕпе 10 [[675 проекчĕн шывай киммисем|675МК тата 675МУ проекчĕсен шывай киммине]] хĕçпăшаллантарнă, унпа [[П-35 (ракета)|П-35]] комлексне улăштарнă. 1977 çулта «Базальт» КХР [[1143 «Кречет» проекчĕ|1143 проекчĕн]] йывăр авиатиев крейсерĕсем çине лартнă. 1980-мĕш çулсенче комплекспа [[1164 «Атлант» проекчĕн крейсерĕсем|1164 «Атлант»]] проекчĕн ракета крейсерĕсене хĕçпăшалантарнă. П-500 «Базальт» малашнехи аталанăвĕ — [[П-1000 Вулкан|П-1000 «Вулкан»]]. == Вуламалли == * {{кĕнеке|автор=Широкорад А. Б. |пуçелĕк=Огненный меч Российского флота|вырăн=Мускав|издательство=Яуза, Эксмо|çул=2004|страниц=416|сери=Совершенно секретно|isbn=5-87849-155-9|тираж=3000}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.cruiser-moskva.info/arms/p1000.htm Противокорабельный ракетный комплекс П-500 «Базальт» / П-1000 «Вулкан»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151003015443/http://www.cruiser-moskva.info/arms/p1000.htm |date=2015-10-03 }} сайт «Гвардейский ракетный крейсер „Москва“» * {{cite web|datepublished=|url=http://rbase.new-factoria.ru/missile/wobb/bazalt/bazalt.shtml|title=Крылатая противокорабельная ракета П-500 «Базальт» (4К80)|publisher=Информационная система «Ракетная техника»|accessdate=2010-01-11|lang=ru|archiveurl=http://www.webcitation.org/65a9bOsNc|archivedate=2012-02-20}} {{missile-stub}} {{УАП «ВПК „НПО машиностроени“» тунă çунатлă ракетăсем}} [[Категори:Раççей ракета пăшалĕ]] [[Категори:Карапа хирĕçле ракетăсем]] [[Категори:Шывай киммисен çунатлă ракетисем]] [[Категори:Çунатлă ракетăсем]] ptubzc5tkdxkw76kphb4vkknzlcc7lj П-1000 Вулкан 0 52917 875357 712107 2026-07-11T04:50:32Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875357 wikitext text/x-wiki {{Ракета карточки |ячĕ = П-1000 «Вулкан» |тулли ячĕ = ÇФ РАХУ индексĕ: 4К80, <br /> [[ÇАПУ код палăртăвĕсем|ÇАПУ кодификаципе]]: 3М70 (ракета) |ӳкерчĕк = P-1000-Vulkan sketch.svg |алпусеи = Карапа хирĕçле П-1000 «Вулкан» ракета эскизĕ |тĕс = [[Карапа хирĕçле ракета]] |статус = хĕçпăшаллантарнă |ăслайçă = [[НПО машиностроени|НПО машиностроени (ОКБ-52)]] |конструктор = [[Челомей Владимир Николаевич|В. Н. Челомей]] <br />с 1984 çултанпа - [[Ефремов Герберт Александрович|Г. А. Ефремов]]<!--главный конструктор ракеты или комплекса--> |тунă çулсем = [[1979]] - [[1987]] çулсем |хăтлава тытăннă = вĕçев-конструктор хăтлавĕсем: [[1982]] - [[1987]] |хĕçпăшаллантарнă = [[1987]] |тăвакан = ПП «Стрела» ([[Ăренпур]])<!--компания-производитель, с флагами--> |эксплуатацири çулсем = <!--годы эксплуатации (с момента принятия на вооружение и до снятия в последней из стран-эксплуатантов)--> |тĕп эксплуатантсем = [[File:Naval Ensign of the Soviet Union (1950-1991).svg|22px]] [[СССР ТÇФ]]<br>[[File:Naval Ensign of Russia.svg|22px]] [[Раççей ТÇФ]] |урăх эксплуатантсем = |тунă çулсем = 1985-1992<ref name="strela_prod">[http://www.testpilot.ru/orenburg/s_list.htm Продукция ПО «Стрела»] Сайт «Настоящие сверхзвуковые»</ref><!--годы серийного производства--> |кăларнă шучĕ = <!--выпущено экземпляров; если цифра примерная, то через тильду ~--> |хакĕ = <!--стоимость одной ракеты или комплекса, с указанием года и валюты--> |база моделĕ = [[П-500]] |модификацисем = |тĕп ТХ = <!--список из Х основных технических характеристик, важных для конкретного типа ракет или комплексов --> |ТХ каçă = #ТТХ |категори Викиампарта = P-1000 Vulkan<!--категория на Викискладе с изображениями ракет или комплексов --> }} {{урăх пĕлтерĕшсем|Вулкан (пĕлтерĕшсем)}} '''П-1000 «Вулкан»''' ([[Индекс ГРАУ#УРАВ ВМФ и УВ ВВС|Индекс УРАВ ВМФ]] (ракетăсем): '''3М70''') — совет / раççей карапа хирĕçле ракета комплексĕ (КХР). [[П-500| '''П-500 «Базальт»''']] системăн малашнехи аталанăвĕ. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == * {{кĕнеке|автор=Широкорад А. Б. |пуçелĕк=Огненный меч Российского флота|вырăн=Мускав|издательство=Яуза, Эксмо|çул=2004|страниц=416|сери=Совершенно секретно|isbn=5-87849-155-9|тираж=3000}} == Каçăсем == * [http://www.testpilot.ru/russia/chelomei/p/1000/index.htm Ракета П-1000 «Вулкан»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040606051531/http://www.testpilot.ru/russia/chelomei/p/1000/index.htm |date=2004-06-06 }} Сайт «Настоящие сверхзвуковые» * [http://www.arms-expo.ru/site.xp/049055051054124049050052054.html Противокорабельный ракетный комплекс П-1000 «Вулкан»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090912103922/http://www.arms-expo.ru/site.xp/049055051054124049050052054.html |date=2009-09-12 }} * [http://www.cruiser-moskva.info/arms/p1000.htm Противокорабельный ракетный комплекс П-500 «Базальт» / П-1000 «Вулкан»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151003015443/http://www.cruiser-moskva.info/arms/p1000.htm |date=2015-10-03 }} сайт «Гвардейский ракетный крейсер „Москва“» {{УАП «ВПК „НПО машиностроени“» тунă çунатлă ракетăсем}} [[Категори:Карапа хирĕçле ракетăсем]] [[Категори:Çунатлă ракетăсем]] {{missile-stub}} il1xxm0u7tej4ffy2nmvh1pgpw8k52b Лаккунă (лингвистика) 0 60150 875336 648495 2026-07-10T15:38:29Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875336 wikitext text/x-wiki '''Лаккунă''' ([[Франс чĕлхи|хранццус]]. ''lacune '' "сиктерни", "пушă вырăн"; [[Вырăс чĕлхи|вырăсла]] ''лаку́на'') — пĕр-пĕр [[чĕлхе|чĕлхепе]] [[пуплев|пуплеври]] пулăмсене урăх чĕлхеллĕ [[çын|çынсем]] хăйсемле куçарма пултарайман элементсем. Калăпăр, ку пĕр-пĕр [[ăнлав]] валли харпăр чĕлхере ятарлă [[сăмах]] çуккипе те çыхăнма пултарать. Акă, [[чăваш чĕлхи|чăвашла]] эпĕр аннен амăшне [[кукамай]] тепĕр. [[Вырăс чĕлхи|Вырăс чĕлхинче]] вара ку тĕлте ''лаккунă'': тивĕçлĕ сăмах çук та, ирĕксĕрех "бабушка" теме тивет. Паллах, ''лакуна'' тени эпир илсе кăтартнă пек тĕслĕхсенчен çеç мар тăрать. Çавна кура вĕсене ушкăнсем çине пайлама пулать. * [[Культура|Культурăпа]] çыхăннă лаккунăсем. * [[Текст|Текстри]] тĕрлĕ сăлтавсене пула сиксе юлнă вырăнсем. Тата ыттисем те... == Вуламалли == * Титкова С. И. [http://www.russianedu.ru/magazine/archive/viewdoc/2007/3/6033.html Языковая лакуна в практике преподавания РКИ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090703101621/http://www.russianedu.ru/magazine/archive/viewdoc/2007/3/6033.html |date=2009-07-03 }} [[Категори:Филологи]] [[Категори:Лингвистика]] [[Категори:Текстологи]] 7vlvipt7yvompmhzbum8t8ma4rkxz5k Айх (Люцерн) 0 61538 875367 674370 2026-07-11T08:55:59Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Eich COA.png]] → [[File:CHE Eich COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875367 wikitext text/x-wiki {{ПВ |статус=Коммуна |чăвашла çĕлĕк=Айх |тăван çĕлĕк=Eich LU |патшалăх=Швейцари |регион тĕсĕ=кантон (Швейцари) |регион=Люцерн (кантон){{!}}Люцерн |регион тапăлра=Люцерн (кантон){{!}}Люцерн |район тĕсĕ=тăрăх |район=Зурзее (тытăмлани) |район тапăлра=Зурзее (тытăмлани) |община тĕсĕ= |община= |община тапăлра= |пăхăну= |герб=CHE Eich COA.svg |ялав= |герб анлăшĕ= |ялав анлăшĕ= |lat_dir=N|lat_deg=47|lat_min=9|lat_sec=2 |lon_dir=E|lon_deg=8|lon_min=10|lon_sec=4 |CoordAddon= |CoordScale= |ЯндексКартти= |патшалăх картти= |регион картти= |район картти= |патшалăх карттин пысăкăшĕ= |регион карттин пысăкăшĕ= |район карттин пысăкăшĕ= |шалти пайлану= |пуçлăх тĕсĕ=Бургомистр |пуçлăх= |никĕсленĕ вăхăт= |пĕрремĕш асăну= |малтанхи ятсем= |статус= |лаптăк=5,94 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ=516 |çӳллĕш тĕсĕ= |климат= |официаллă чĕлхе=нимĕç чĕлхи |официалл чĕлхе-ref= |пурăнан халăх=2014 |çырав çулĕ=2006 |йышлăх=290 |агломераци= |наци йышĕ= |конфесси йыйĕ= |этнохороним= |вăхăт тăрăхĕ=+1 |DST=пур |телефон кочĕ= |почтă индексĕ=6205 |почтă индексĕсем= |автомобиль кочĕ=LU |идентификатор тĕсĕ=Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ{{!}}Официаллă код |цифрăллă идентификатор=1084 |категори Commons-ра=Eich |сайт=http://www.eich.ch |сайт чĕлхи=de |сайт чĕлхи 2= |сайт чĕлхи 3= |сайт чĕлхи 4= |сайт чĕлхи 5= |add2n= |add2= |add3n= |add3= }} '''Айх''' ({{lang-de|Eich LU}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] коммуна, [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрациллĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 2014 çын (2006, [[раштав, 31]]) пурнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''1084''. == Каçăсем == * [http://www.eich.ch Официаллă страница] {{Швейцари:Зурзее тытăмлани:Хуласем}} {{Switzerland-geo-stub}} [[Категори:Люцерн хулисем]] thjyjxg20kqu1o76qvqa8d4caatwght Оберкирх (Люцерн) 0 61544 875378 577391 2026-07-11T09:42:49Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Oberkirch.png]] → [[File:CHE Oberkirch COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875378 wikitext text/x-wiki {{ПВ |статус=Коммуна |чăвашла çĕлĕк=Оберкирх |тăван çĕлĕк=Oberkirch LU |патшалăх=Швейцари |регион тĕсĕ=кантон (Швейцари) |регион=Люцерн (кантон) |регион тапăлра=Люцерн (кантон) |район тĕсĕ=тăрăх |район=Зурзее (тытăмлани) |район тапăлра=Зурзее (тытăмлани) |община тĕсĕ= |община= |община тапăлра= |пăхăну= |герб=CHE Oberkirch COA.svg |ялав= |герб анлăшĕ= |ялав анлăшĕ= |lat_dir=N|lat_deg=47|lat_min=9|lat_sec=23 |lon_dir=E|lon_deg=8|lon_min=6|lon_sec=57 |CoordAddon= |CoordScale= |ЯндексКартти= |патшалăх картти= |регион картти= |район картти= |патшалăх карттин пысăкăшĕ= |регион карттин пысăкăшĕ= |район карттин пысăкăшĕ= |шалти пайлану= |пуçлăх тĕсĕ=Бургомистр |пуçлăх= |никĕсленĕ вăхăт= |пĕрремĕш асăну= |малтанхи ятсем= |статус= |лаптăк=10.95 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ=512 |çӳллĕш тĕсĕ= |климат= |официаллă чĕлхе=нимĕç чĕлхи |официалл чĕлхе-ref= |пурăнан халăх=3143 |çырав çулĕ=2006 |йышлăх= |агломераци= |наци йышĕ= |конфесси йыйĕ= |этнохороним= |вăхăт тăрăхĕ=+1 |DST=пур |телефон кочĕ= |почтă индексĕ=6208 |почтă индексĕсем= |автомобиль кочĕ=LU |идентификатор тĕсĕ=Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ{{!}}Официаллă код |цифрăллă идентификатор=1095 |категори Commons-ра=Oberkirch LU |сайт=http://www.oberkirch.ch |сайт чĕлхи=de |сайт чĕлхи 2= |сайт чĕлхи 3= |сайт чĕлхи 4= |сайт чĕлхи 5= |add2n= |add2= |add3n= |add3= }} '''Оберкирх''' ({{lang-de|Oberkirch LU}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] коммуна, [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрациллĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 3143 çын (2006, [[раштав, 31]]) пурнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''1095’'. == Каçăсем == * [http://www.oberkirch.ch Официаллă страница] {{Швейцари:Зурзее тытăмлани:Хуласем}} {{Switzerland-geo-stub}} [[Категори:Люцерн хулисем]] 6arl158eoruqhgj140f6h9bi37wsiz0 Зурзее (тытăмлани) 0 61583 875368 875322 2026-07-11T08:56:53Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Eich.png]] → [[File:CHE Eich COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875368 wikitext text/x-wiki {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Зурзее (тытăмлани) |Тăван ячĕ = Sursee (Amt) |Герб = Coat of arms of Sursee.svg |Вырнаçу = Karte_Bezirk_Sursee.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Люцерн]] |Центр = [[Зурзее]] |Лаптăк = 302,04 |Пурăнан халăх = 65&nbsp;362 |Официаллă код = 0304 |Автомобиль кочĕ = LU }} '''Зурзее''' ({{lang-de|Sursee (Amt)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх центрĕ — [[Зурзее]] хула. Тăрăх [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрацилĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 302,04 км² лаптăка йышăнать. 65&nbsp;362 çын пурăнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]]  — ''0304''. == Тăрăхри коммунăсем == <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Герб ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Коммуна ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Пурăнан халăх<br /><small>(2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Лаптăк<br /> км² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] |- | align="center" | [[File:CHE Beromünster COA.svg|35px|[[Беромюнстер]]]] || [[Беромюнстер]] || align="center" | 2538|| align="right" | 6,30|| align="center" | 1081 |- | align="center" | [[File:CHE Büron COA.svg|35px|[[Бюрон]]]] || [[Бюрон]] || align="center" | 1927|| align="right" | 5,37|| align="center" | 1082 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Buttisholz.svg|35px|[[Буттисхольц]]]] || [[Буттисхольц]] || align="center" | 2848|| align="right" | 16,71|| align="center" | 1083 |- | align="center" | [[File:CHE Eich COA.svg|35px|[[Айх (Люцерн)|Айх]]]] || [[Айх (Люцерн)|Айх]] || align="center" | 1495|| align="right" | 9,22|| align="center" | 1084 |- | align="center" | [[File:CHE Geuensee COA.svg|35px|[[Гойензе]]]] || [[Гойензе]] || align="center" | 2134|| align="right" | 6,47|| align="center" | 1085 |- | align="center" | [[File:CHE Grosswangen COA.svg|35px|[[Гросванген]]]] || [[Гросванген]] || align="center" | 2875|| align="right" | 19,70|| align="center" | 1086 |- | align="center" | [[File:CHE Gunzwil COA.svg|35px|[[Гунцвиль]]]] || [[Гунцвиль]] || align="center" | 1880|| align="right" | 23,26|| align="center" | 1087 |- | align="center" | [[File:Pic_Hildisrieden.png|35px|[[Хильдисриден]]]] || [[Хильдисриден]] || align="center" | 1801|| align="right" | 7,04|| align="center" | 1088 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Knutwil.svg|35px|[[Кнутвиль]]]] || [[Кнутвиль]] || align="center" | 1647|| align="right" | 9,74|| align="center" | 1089 |- | align="center" | [[File:Pic_Mauensee.png|35px|[[Мауэнзе (Люцерн)|Мауэнзе]]]] || [[Мауэнзе (Люцерн)|Мауэнзее]] || align="center" | 1105|| align="right" | 45,10|| align="center" | 1091 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Neudorf LU.svg|35px|[[Нойдорф (Люцерн)|Нойдорф]]]] || [[Нойдорф (Люцерн)|Нойдорф]] || align="center" | 1036|| align="right" | 12,81|| align="center" | 1092 |- | align="center" | [[File:CHE Neuenkirch COA.svg|35px|[[Нойенкирх]]]] || [[Нойенкирх]] || align="center" | 5725|| align="right" | 26,25|| align="center" | 1093 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Nottwil.svg|35px|[[Ноттвиль]]]] || [[Ноттвиль]] || align="center" | 2876|| align="right" | 14,83|| align="center" | 1094 |- | align="center" | [[File:Pic_Oberkirch.png|35px|[[Оберкирх (Люцерн)|Оберкирх]]]] || [[Оберкирх (Люцерн)|Оберкирх]] || align="center" | 3037|| align="right" | 10,95|| align="center" | 1095 |- | align="center" | [[File:Pic_Pfeffikon.png|35px|[[Пфеффикон (Люцерн)|Пфеффикон]]]] || [[Пфеффикон (Люцерн)|Пфеффикон]] || align="center" | 706|| align="right" | 2,49|| align="center" | 1096 |- | align="center" | [[File:CHE Rickenbach LU COA.svg|35px|[[Риккенбах (Люцерн)|Риккенбах]]]] || [[Риккенбах (Люцерн)|Риккенбах]] || align="center" | 2066|| align="right" | 9,36|| align="center" | 1097 |- | align="center" | [[File:Pic_Ruswil.png|35px|[[Русвиль]]]] || [[Русвиль]] || align="center" | 6346|| align="right" | 45,25|| align="center" | 1098 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Schenkon.svg|35px|[[Шенкон]]]] || [[Шенкон]] || align="center" | 2471|| align="right" | 7,67|| align="center" | 1099 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Schlierbach LU.svg|35px|[[Шлирбах (Люцерн)|Шлирбах]]]] || [[Шлирбах (Люцерн)|Шлирбах]] || align="center" | 598|| align="right" | 7,17|| align="center" | 1100 |- | align="center" | [[File:Pic_Sempach.png|35px|[[Земпах]]]] || [[Земпах]] || align="center" | 3775|| align="right" | 11,68|| align="center" | 1102 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Sursee.svg|35px|[[Зурзе]]]] || [[Зурзе]] || align="center" | 8186|| align="right" | 6,06|| align="center" | 1103 |- | align="center" | [[File:CHE Triengen COA.svg|35px|[[Тринген]]]] || [[Тринген]] || align="center" | 3466|| align="right" | 14,51|| align="center" | 1104 |- | align="center" | [[File:Pic_Winikon.png|35px|[[Виникон]]]] || [[Виникон]] || align="center" | 736|| align="right" | 7,57|| align="center" | 1106 |- | align="center" | [[File:CHE Wolhusen COA.png|35px|[[Вольхузен]]]] || [[Вольхузен]] || align="center" | 4088|| align="right" | 14,30|| align="center" | 1107 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | | '''Пурĕпе''' (24) || align="center" | 65&nbsp;362|| align="right" | 302,04|| align="center" | 0304 |} == Каçăсем == {{Switzerland-geo-stub}} {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Зурзее тытăмлани:Хуласем}} [[Категори:Люцерн (кантон)]] ol3x5vw6rohxy910h0mk0lan04q1juc 875379 875368 2026-07-11T09:42:50Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Oberkirch.png]] → [[File:CHE Oberkirch COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875379 wikitext text/x-wiki {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Зурзее (тытăмлани) |Тăван ячĕ = Sursee (Amt) |Герб = Coat of arms of Sursee.svg |Вырнаçу = Karte_Bezirk_Sursee.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Люцерн]] |Центр = [[Зурзее]] |Лаптăк = 302,04 |Пурăнан халăх = 65&nbsp;362 |Официаллă код = 0304 |Автомобиль кочĕ = LU }} '''Зурзее''' ({{lang-de|Sursee (Amt)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх центрĕ — [[Зурзее]] хула. Тăрăх [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрацилĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 302,04 км² лаптăка йышăнать. 65&nbsp;362 çын пурăнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]]  — ''0304''. == Тăрăхри коммунăсем == <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Герб ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Коммуна ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Пурăнан халăх<br /><small>(2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Лаптăк<br /> км² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] |- | align="center" | [[File:CHE Beromünster COA.svg|35px|[[Беромюнстер]]]] || [[Беромюнстер]] || align="center" | 2538|| align="right" | 6,30|| align="center" | 1081 |- | align="center" | [[File:CHE Büron COA.svg|35px|[[Бюрон]]]] || [[Бюрон]] || align="center" | 1927|| align="right" | 5,37|| align="center" | 1082 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Buttisholz.svg|35px|[[Буттисхольц]]]] || [[Буттисхольц]] || align="center" | 2848|| align="right" | 16,71|| align="center" | 1083 |- | align="center" | [[File:CHE Eich COA.svg|35px|[[Айх (Люцерн)|Айх]]]] || [[Айх (Люцерн)|Айх]] || align="center" | 1495|| align="right" | 9,22|| align="center" | 1084 |- | align="center" | [[File:CHE Geuensee COA.svg|35px|[[Гойензе]]]] || [[Гойензе]] || align="center" | 2134|| align="right" | 6,47|| align="center" | 1085 |- | align="center" | [[File:CHE Grosswangen COA.svg|35px|[[Гросванген]]]] || [[Гросванген]] || align="center" | 2875|| align="right" | 19,70|| align="center" | 1086 |- | align="center" | [[File:CHE Gunzwil COA.svg|35px|[[Гунцвиль]]]] || [[Гунцвиль]] || align="center" | 1880|| align="right" | 23,26|| align="center" | 1087 |- | align="center" | [[File:Pic_Hildisrieden.png|35px|[[Хильдисриден]]]] || [[Хильдисриден]] || align="center" | 1801|| align="right" | 7,04|| align="center" | 1088 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Knutwil.svg|35px|[[Кнутвиль]]]] || [[Кнутвиль]] || align="center" | 1647|| align="right" | 9,74|| align="center" | 1089 |- | align="center" | [[File:Pic_Mauensee.png|35px|[[Мауэнзе (Люцерн)|Мауэнзе]]]] || [[Мауэнзе (Люцерн)|Мауэнзее]] || align="center" | 1105|| align="right" | 45,10|| align="center" | 1091 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Neudorf LU.svg|35px|[[Нойдорф (Люцерн)|Нойдорф]]]] || [[Нойдорф (Люцерн)|Нойдорф]] || align="center" | 1036|| align="right" | 12,81|| align="center" | 1092 |- | align="center" | [[File:CHE Neuenkirch COA.svg|35px|[[Нойенкирх]]]] || [[Нойенкирх]] || align="center" | 5725|| align="right" | 26,25|| align="center" | 1093 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Nottwil.svg|35px|[[Ноттвиль]]]] || [[Ноттвиль]] || align="center" | 2876|| align="right" | 14,83|| align="center" | 1094 |- | align="center" | [[File:CHE Oberkirch COA.svg|35px|[[Оберкирх (Люцерн)|Оберкирх]]]] || [[Оберкирх (Люцерн)|Оберкирх]] || align="center" | 3037|| align="right" | 10,95|| align="center" | 1095 |- | align="center" | [[File:Pic_Pfeffikon.png|35px|[[Пфеффикон (Люцерн)|Пфеффикон]]]] || [[Пфеффикон (Люцерн)|Пфеффикон]] || align="center" | 706|| align="right" | 2,49|| align="center" | 1096 |- | align="center" | [[File:CHE Rickenbach LU COA.svg|35px|[[Риккенбах (Люцерн)|Риккенбах]]]] || [[Риккенбах (Люцерн)|Риккенбах]] || align="center" | 2066|| align="right" | 9,36|| align="center" | 1097 |- | align="center" | [[File:Pic_Ruswil.png|35px|[[Русвиль]]]] || [[Русвиль]] || align="center" | 6346|| align="right" | 45,25|| align="center" | 1098 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Schenkon.svg|35px|[[Шенкон]]]] || [[Шенкон]] || align="center" | 2471|| align="right" | 7,67|| align="center" | 1099 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Schlierbach LU.svg|35px|[[Шлирбах (Люцерн)|Шлирбах]]]] || [[Шлирбах (Люцерн)|Шлирбах]] || align="center" | 598|| align="right" | 7,17|| align="center" | 1100 |- | align="center" | [[File:Pic_Sempach.png|35px|[[Земпах]]]] || [[Земпах]] || align="center" | 3775|| align="right" | 11,68|| align="center" | 1102 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Sursee.svg|35px|[[Зурзе]]]] || [[Зурзе]] || align="center" | 8186|| align="right" | 6,06|| align="center" | 1103 |- | align="center" | [[File:CHE Triengen COA.svg|35px|[[Тринген]]]] || [[Тринген]] || align="center" | 3466|| align="right" | 14,51|| align="center" | 1104 |- | align="center" | [[File:Pic_Winikon.png|35px|[[Виникон]]]] || [[Виникон]] || align="center" | 736|| align="right" | 7,57|| align="center" | 1106 |- | align="center" | [[File:CHE Wolhusen COA.png|35px|[[Вольхузен]]]] || [[Вольхузен]] || align="center" | 4088|| align="right" | 14,30|| align="center" | 1107 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | | '''Пурĕпе''' (24) || align="center" | 65&nbsp;362|| align="right" | 302,04|| align="center" | 0304 |} == Каçăсем == {{Switzerland-geo-stub}} {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Зурзее тытăмлани:Хуласем}} [[Категори:Люцерн (кантон)]] m0sb8dejhhq6qvqtgk72qbvoel5t0v4 Хохдорф (тытăмлани) 0 61585 875369 874018 2026-07-11T09:03:23Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Aesch.png]] → [[File:CHE Aesch LU COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875369 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Хохдорф (пĕлтерĕшсем)}} {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Хохдорф (тытăмлани) |Тăван ячĕ = Hochdorf (Amt) |Герб = CHE Hochdorf COA.svg |Вырнаçу = Karte_Bezirk_Hochdorf.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Люцерн]] |Центр = [[Хохдорф]] |Лаптăк = 183,95 |Пурăнан халăх = 62&nbsp;661 |Официаллă код = 0302 |Автомобиль кочĕ = LU }} '''Хохдорф''' ({{lang-de|Hochdorf (Amt)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх центрĕ — [[Хохдорф]] хула. Тăрăх [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрацилĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 302,04 км² лаптăка йышăнать. 65&nbsp;362 çын пурăнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''0304''. == Тăрăхри коммунăсем == <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Герб ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Коммуна ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Пурăнан халăх<br /><small>(2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Лаптăк<br /> км² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] |- | align="center" | [[File:CHE Aesch LU COA.svg|35px|[[Эш (Люцерн)|Эш]]]] || [[Эш (Люцерн)|Эш]] || align="center" | 937|| align="right" | 5,80|| align="center" | 1021 |- | align="center" | [[File:CHE Altwis COA.png|35px|[[Альтвис]]]] || [[Альтвис]] || align="center" | 350|| align="right" | 2,93|| align="center" | 1022 |- | align="center" | [[File:CHE Ballwil COA.svg|35px|[[Бальвиль]]]] || [[Бальвиль]] || align="center" | 2326|| align="right" | 8,77|| align="center" | 1023 |- | align="center" | [[File:Pic_Emmen.png|35px|[[Эммен (Люцерн)|Эммен]]]] || [[Эммен (Люцерн)|Эммен]] || align="center" | 26&nbsp;899|| align="right" | 20,37|| align="center" | 1024 |- | align="center" | [[File:Pic_Ermensee.png|35px|[[Эрмензее]]]] || [[Эрмензее]] || align="center" | 800|| align="right" | 5,69|| align="center" | 1025 |- | align="center" | [[File:CHE Eschenbach LU COA.svg|35px|[[Эшенбах (Люцерн)|Эшенбах]]]] || [[Эшенбах (Люцерн)|Эшенбах]] || align="center" | 3180|| align="right" | 13,21|| align="center" | 1026 |- | align="center" | [[File:CHE Gelfingen COA.svg|35px|[[Гельфинген]]]] || [[Гельфинген]] || align="center" | 768|| align="right" | 7,41|| align="center" | 1027 |- | align="center" | [[File:Pic_Haemikon.png|35px|[[Хемикон]]]] || [[Хемикон]] || align="center" | 455|| align="right" | 4,65|| align="center" | 1028 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Hitzkirch.svg|35px|[[Хицкирх]]]] || [[Хицкирх]] || align="center" | 2222|| align="right" | 3,55|| align="center" | 1030 |- | align="center" | [[File:CHE Hochdorf COA.svg|35px|[[Хохдорф (Люцерн)|Хохдорф]]]] || [[Хохдорф (Люцерн)|Хохдорф]] || align="center" | 7988|| align="right" | 10,31|| align="center" | 1031 |- | align="center" | [[File:Pic_Hohenrain.png|35px|[[Хоэнрайн]]]] || [[Хоэнрайн]] || align="center" | 2357|| align="right" | 23,52|| align="center" | 1032 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Inwil LU.svg|35px|[[Инвиль (Люцерн)|Инвиль]]]] || [[Инвиль (Люцерн)|Инвиль]] || align="center" | 2073|| align="right" | 10,32|| align="center" | 1033 |- | align="center" | [[File:CHE Mosen LU COA.svg|35px|[[Мозен (Люцерн)|Мозен]]]] || [[Мозен (Люцерн)|Мозен]] || align="center" | 274|| align="right" | 1,74|| align="center" | 1035 |- | align="center" | [[File:Pic_Mueswangen.png|35px|[[Мюсванген]]]] || [[Мюсванген]] || align="center" | 444|| align="right" | 4,50|| align="center" | 1036 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Rain LU.svg|35px|[[Райн (Люцерн)|Райн]]]] || [[Райн (Люцерн)|Райн]] || align="center" | 2071|| align="right" | 9,42|| align="center" | 1037 |- | align="center" | [[File:Pic_Retschwil.png|35px|[[Речвиль]]]] || [[Речвиль]] || align="center" | 164|| align="right" | 2,61|| align="center" | 1038 |- | align="center" | [[File:Pic_Roemerswil.png|35px|[[Рёмерсвиль]]]] || [[Рёмерсвиль]] || align="center" | 1498|| align="right" | 17,39|| align="center" | 1039 |- | align="center" | [[File:CHE Rothenburg COA.svg|35px|[[Ротенбург (Люцерн)|Ротенбург]]]] || [[Ротенбург (Люцерн)|Ротенбург]] || align="center" | 6873|| align="right" | 15,50|| align="center" | 1040 |- | align="center" | [[File:CHE Schongau COA.svg|35px|[[Шонгау (Люцерн)|Шонгау]]]] || [[Шонгау (Люцерн)|Шонгау]] || align="center" | 805|| align="right" | 12,43|| align="center" | 1041 |- | align="center" | [[File:Pic_Sulz.png|35px|[[Зульц (Люцерн)|Зульц]]]] || [[Зульц (Люцерн)|Зульц]] || align="center" | 177|| align="right" | 3,84|| align="center" | 1042 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | | '''Пурĕпе''' (20) || align="center" | 62&nbsp;661|| align="right" | 183,95|| align="center" | 0302 |} == Каçăсем == {{Switzerland-geo-stub}} {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Хохдорф тытăмлани:Хуласем}} [[Категори:Люцерн (кантон)]] j5gab3us2sgvdvcancgaax1neii1ttm 875372 875369 2026-07-11T09:09:39Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Roemerswil.png]] → [[File:CHE Römerswil COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875372 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Хохдорф (пĕлтерĕшсем)}} {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Хохдорф (тытăмлани) |Тăван ячĕ = Hochdorf (Amt) |Герб = CHE Hochdorf COA.svg |Вырнаçу = Karte_Bezirk_Hochdorf.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Люцерн]] |Центр = [[Хохдорф]] |Лаптăк = 183,95 |Пурăнан халăх = 62&nbsp;661 |Официаллă код = 0302 |Автомобиль кочĕ = LU }} '''Хохдорф''' ({{lang-de|Hochdorf (Amt)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх центрĕ — [[Хохдорф]] хула. Тăрăх [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрацилĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 302,04 км² лаптăка йышăнать. 65&nbsp;362 çын пурăнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''0304''. == Тăрăхри коммунăсем == <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Герб ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Коммуна ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Пурăнан халăх<br /><small>(2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Лаптăк<br /> км² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] |- | align="center" | [[File:CHE Aesch LU COA.svg|35px|[[Эш (Люцерн)|Эш]]]] || [[Эш (Люцерн)|Эш]] || align="center" | 937|| align="right" | 5,80|| align="center" | 1021 |- | align="center" | [[File:CHE Altwis COA.png|35px|[[Альтвис]]]] || [[Альтвис]] || align="center" | 350|| align="right" | 2,93|| align="center" | 1022 |- | align="center" | [[File:CHE Ballwil COA.svg|35px|[[Бальвиль]]]] || [[Бальвиль]] || align="center" | 2326|| align="right" | 8,77|| align="center" | 1023 |- | align="center" | [[File:Pic_Emmen.png|35px|[[Эммен (Люцерн)|Эммен]]]] || [[Эммен (Люцерн)|Эммен]] || align="center" | 26&nbsp;899|| align="right" | 20,37|| align="center" | 1024 |- | align="center" | [[File:Pic_Ermensee.png|35px|[[Эрмензее]]]] || [[Эрмензее]] || align="center" | 800|| align="right" | 5,69|| align="center" | 1025 |- | align="center" | [[File:CHE Eschenbach LU COA.svg|35px|[[Эшенбах (Люцерн)|Эшенбах]]]] || [[Эшенбах (Люцерн)|Эшенбах]] || align="center" | 3180|| align="right" | 13,21|| align="center" | 1026 |- | align="center" | [[File:CHE Gelfingen COA.svg|35px|[[Гельфинген]]]] || [[Гельфинген]] || align="center" | 768|| align="right" | 7,41|| align="center" | 1027 |- | align="center" | [[File:Pic_Haemikon.png|35px|[[Хемикон]]]] || [[Хемикон]] || align="center" | 455|| align="right" | 4,65|| align="center" | 1028 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Hitzkirch.svg|35px|[[Хицкирх]]]] || [[Хицкирх]] || align="center" | 2222|| align="right" | 3,55|| align="center" | 1030 |- | align="center" | [[File:CHE Hochdorf COA.svg|35px|[[Хохдорф (Люцерн)|Хохдорф]]]] || [[Хохдорф (Люцерн)|Хохдорф]] || align="center" | 7988|| align="right" | 10,31|| align="center" | 1031 |- | align="center" | [[File:Pic_Hohenrain.png|35px|[[Хоэнрайн]]]] || [[Хоэнрайн]] || align="center" | 2357|| align="right" | 23,52|| align="center" | 1032 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Inwil LU.svg|35px|[[Инвиль (Люцерн)|Инвиль]]]] || [[Инвиль (Люцерн)|Инвиль]] || align="center" | 2073|| align="right" | 10,32|| align="center" | 1033 |- | align="center" | [[File:CHE Mosen LU COA.svg|35px|[[Мозен (Люцерн)|Мозен]]]] || [[Мозен (Люцерн)|Мозен]] || align="center" | 274|| align="right" | 1,74|| align="center" | 1035 |- | align="center" | [[File:Pic_Mueswangen.png|35px|[[Мюсванген]]]] || [[Мюсванген]] || align="center" | 444|| align="right" | 4,50|| align="center" | 1036 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Rain LU.svg|35px|[[Райн (Люцерн)|Райн]]]] || [[Райн (Люцерн)|Райн]] || align="center" | 2071|| align="right" | 9,42|| align="center" | 1037 |- | align="center" | [[File:Pic_Retschwil.png|35px|[[Речвиль]]]] || [[Речвиль]] || align="center" | 164|| align="right" | 2,61|| align="center" | 1038 |- | align="center" | [[File:CHE Römerswil COA.svg|35px|[[Рёмерсвиль]]]] || [[Рёмерсвиль]] || align="center" | 1498|| align="right" | 17,39|| align="center" | 1039 |- | align="center" | [[File:CHE Rothenburg COA.svg|35px|[[Ротенбург (Люцерн)|Ротенбург]]]] || [[Ротенбург (Люцерн)|Ротенбург]] || align="center" | 6873|| align="right" | 15,50|| align="center" | 1040 |- | align="center" | [[File:CHE Schongau COA.svg|35px|[[Шонгау (Люцерн)|Шонгау]]]] || [[Шонгау (Люцерн)|Шонгау]] || align="center" | 805|| align="right" | 12,43|| align="center" | 1041 |- | align="center" | [[File:Pic_Sulz.png|35px|[[Зульц (Люцерн)|Зульц]]]] || [[Зульц (Люцерн)|Зульц]] || align="center" | 177|| align="right" | 3,84|| align="center" | 1042 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | | '''Пурĕпе''' (20) || align="center" | 62&nbsp;661|| align="right" | 183,95|| align="center" | 0302 |} == Каçăсем == {{Switzerland-geo-stub}} {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Хохдорф тытăмлани:Хуласем}} [[Категори:Люцерн (кантон)]] r7s6vscmjw7l0ywhn3kyeynj2lt6ya3 875377 875372 2026-07-11T09:35:47Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Ermensee.png]] → [[File:CHE Ermensee COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875377 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Хохдорф (пĕлтерĕшсем)}} {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Хохдорф (тытăмлани) |Тăван ячĕ = Hochdorf (Amt) |Герб = CHE Hochdorf COA.svg |Вырнаçу = Karte_Bezirk_Hochdorf.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Люцерн]] |Центр = [[Хохдорф]] |Лаптăк = 183,95 |Пурăнан халăх = 62&nbsp;661 |Официаллă код = 0302 |Автомобиль кочĕ = LU }} '''Хохдорф''' ({{lang-de|Hochdorf (Amt)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх центрĕ — [[Хохдорф]] хула. Тăрăх [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрацилĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 302,04 км² лаптăка йышăнать. 65&nbsp;362 çын пурăнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''0304''. == Тăрăхри коммунăсем == <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Герб ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Коммуна ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Пурăнан халăх<br /><small>(2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Лаптăк<br /> км² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] |- | align="center" | [[File:CHE Aesch LU COA.svg|35px|[[Эш (Люцерн)|Эш]]]] || [[Эш (Люцерн)|Эш]] || align="center" | 937|| align="right" | 5,80|| align="center" | 1021 |- | align="center" | [[File:CHE Altwis COA.png|35px|[[Альтвис]]]] || [[Альтвис]] || align="center" | 350|| align="right" | 2,93|| align="center" | 1022 |- | align="center" | [[File:CHE Ballwil COA.svg|35px|[[Бальвиль]]]] || [[Бальвиль]] || align="center" | 2326|| align="right" | 8,77|| align="center" | 1023 |- | align="center" | [[File:Pic_Emmen.png|35px|[[Эммен (Люцерн)|Эммен]]]] || [[Эммен (Люцерн)|Эммен]] || align="center" | 26&nbsp;899|| align="right" | 20,37|| align="center" | 1024 |- | align="center" | [[File:CHE Ermensee COA.svg|35px|[[Эрмензее]]]] || [[Эрмензее]] || align="center" | 800|| align="right" | 5,69|| align="center" | 1025 |- | align="center" | [[File:CHE Eschenbach LU COA.svg|35px|[[Эшенбах (Люцерн)|Эшенбах]]]] || [[Эшенбах (Люцерн)|Эшенбах]] || align="center" | 3180|| align="right" | 13,21|| align="center" | 1026 |- | align="center" | [[File:CHE Gelfingen COA.svg|35px|[[Гельфинген]]]] || [[Гельфинген]] || align="center" | 768|| align="right" | 7,41|| align="center" | 1027 |- | align="center" | [[File:Pic_Haemikon.png|35px|[[Хемикон]]]] || [[Хемикон]] || align="center" | 455|| align="right" | 4,65|| align="center" | 1028 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Hitzkirch.svg|35px|[[Хицкирх]]]] || [[Хицкирх]] || align="center" | 2222|| align="right" | 3,55|| align="center" | 1030 |- | align="center" | [[File:CHE Hochdorf COA.svg|35px|[[Хохдорф (Люцерн)|Хохдорф]]]] || [[Хохдорф (Люцерн)|Хохдорф]] || align="center" | 7988|| align="right" | 10,31|| align="center" | 1031 |- | align="center" | [[File:Pic_Hohenrain.png|35px|[[Хоэнрайн]]]] || [[Хоэнрайн]] || align="center" | 2357|| align="right" | 23,52|| align="center" | 1032 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Inwil LU.svg|35px|[[Инвиль (Люцерн)|Инвиль]]]] || [[Инвиль (Люцерн)|Инвиль]] || align="center" | 2073|| align="right" | 10,32|| align="center" | 1033 |- | align="center" | [[File:CHE Mosen LU COA.svg|35px|[[Мозен (Люцерн)|Мозен]]]] || [[Мозен (Люцерн)|Мозен]] || align="center" | 274|| align="right" | 1,74|| align="center" | 1035 |- | align="center" | [[File:Pic_Mueswangen.png|35px|[[Мюсванген]]]] || [[Мюсванген]] || align="center" | 444|| align="right" | 4,50|| align="center" | 1036 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Rain LU.svg|35px|[[Райн (Люцерн)|Райн]]]] || [[Райн (Люцерн)|Райн]] || align="center" | 2071|| align="right" | 9,42|| align="center" | 1037 |- | align="center" | [[File:Pic_Retschwil.png|35px|[[Речвиль]]]] || [[Речвиль]] || align="center" | 164|| align="right" | 2,61|| align="center" | 1038 |- | align="center" | [[File:CHE Römerswil COA.svg|35px|[[Рёмерсвиль]]]] || [[Рёмерсвиль]] || align="center" | 1498|| align="right" | 17,39|| align="center" | 1039 |- | align="center" | [[File:CHE Rothenburg COA.svg|35px|[[Ротенбург (Люцерн)|Ротенбург]]]] || [[Ротенбург (Люцерн)|Ротенбург]] || align="center" | 6873|| align="right" | 15,50|| align="center" | 1040 |- | align="center" | [[File:CHE Schongau COA.svg|35px|[[Шонгау (Люцерн)|Шонгау]]]] || [[Шонгау (Люцерн)|Шонгау]] || align="center" | 805|| align="right" | 12,43|| align="center" | 1041 |- | align="center" | [[File:Pic_Sulz.png|35px|[[Зульц (Люцерн)|Зульц]]]] || [[Зульц (Люцерн)|Зульц]] || align="center" | 177|| align="right" | 3,84|| align="center" | 1042 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | | '''Пурĕпе''' (20) || align="center" | 62&nbsp;661|| align="right" | 183,95|| align="center" | 0302 |} == Каçăсем == {{Switzerland-geo-stub}} {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Хохдорф тытăмлани:Хуласем}} [[Категори:Люцерн (кантон)]] 3acwet2ny8vx6wywtwjuzvwcmrdeqfw 875383 875377 2026-07-11T09:56:44Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Hohenrain.png]] → [[File:CHE Hohenrain COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875383 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Хохдорф (пĕлтерĕшсем)}} {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Хохдорф (тытăмлани) |Тăван ячĕ = Hochdorf (Amt) |Герб = CHE Hochdorf COA.svg |Вырнаçу = Karte_Bezirk_Hochdorf.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Люцерн]] |Центр = [[Хохдорф]] |Лаптăк = 183,95 |Пурăнан халăх = 62&nbsp;661 |Официаллă код = 0302 |Автомобиль кочĕ = LU }} '''Хохдорф''' ({{lang-de|Hochdorf (Amt)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх центрĕ — [[Хохдорф]] хула. Тăрăх [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрацилĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 302,04 км² лаптăка йышăнать. 65&nbsp;362 çын пурăнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''0304''. == Тăрăхри коммунăсем == <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Герб ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Коммуна ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Пурăнан халăх<br /><small>(2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Лаптăк<br /> км² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] |- | align="center" | [[File:CHE Aesch LU COA.svg|35px|[[Эш (Люцерн)|Эш]]]] || [[Эш (Люцерн)|Эш]] || align="center" | 937|| align="right" | 5,80|| align="center" | 1021 |- | align="center" | [[File:CHE Altwis COA.png|35px|[[Альтвис]]]] || [[Альтвис]] || align="center" | 350|| align="right" | 2,93|| align="center" | 1022 |- | align="center" | [[File:CHE Ballwil COA.svg|35px|[[Бальвиль]]]] || [[Бальвиль]] || align="center" | 2326|| align="right" | 8,77|| align="center" | 1023 |- | align="center" | [[File:Pic_Emmen.png|35px|[[Эммен (Люцерн)|Эммен]]]] || [[Эммен (Люцерн)|Эммен]] || align="center" | 26&nbsp;899|| align="right" | 20,37|| align="center" | 1024 |- | align="center" | [[File:CHE Ermensee COA.svg|35px|[[Эрмензее]]]] || [[Эрмензее]] || align="center" | 800|| align="right" | 5,69|| align="center" | 1025 |- | align="center" | [[File:CHE Eschenbach LU COA.svg|35px|[[Эшенбах (Люцерн)|Эшенбах]]]] || [[Эшенбах (Люцерн)|Эшенбах]] || align="center" | 3180|| align="right" | 13,21|| align="center" | 1026 |- | align="center" | [[File:CHE Gelfingen COA.svg|35px|[[Гельфинген]]]] || [[Гельфинген]] || align="center" | 768|| align="right" | 7,41|| align="center" | 1027 |- | align="center" | [[File:Pic_Haemikon.png|35px|[[Хемикон]]]] || [[Хемикон]] || align="center" | 455|| align="right" | 4,65|| align="center" | 1028 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Hitzkirch.svg|35px|[[Хицкирх]]]] || [[Хицкирх]] || align="center" | 2222|| align="right" | 3,55|| align="center" | 1030 |- | align="center" | [[File:CHE Hochdorf COA.svg|35px|[[Хохдорф (Люцерн)|Хохдорф]]]] || [[Хохдорф (Люцерн)|Хохдорф]] || align="center" | 7988|| align="right" | 10,31|| align="center" | 1031 |- | align="center" | [[File:CHE Hohenrain COA.svg|35px|[[Хоэнрайн]]]] || [[Хоэнрайн]] || align="center" | 2357|| align="right" | 23,52|| align="center" | 1032 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Inwil LU.svg|35px|[[Инвиль (Люцерн)|Инвиль]]]] || [[Инвиль (Люцерн)|Инвиль]] || align="center" | 2073|| align="right" | 10,32|| align="center" | 1033 |- | align="center" | [[File:CHE Mosen LU COA.svg|35px|[[Мозен (Люцерн)|Мозен]]]] || [[Мозен (Люцерн)|Мозен]] || align="center" | 274|| align="right" | 1,74|| align="center" | 1035 |- | align="center" | [[File:Pic_Mueswangen.png|35px|[[Мюсванген]]]] || [[Мюсванген]] || align="center" | 444|| align="right" | 4,50|| align="center" | 1036 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Rain LU.svg|35px|[[Райн (Люцерн)|Райн]]]] || [[Райн (Люцерн)|Райн]] || align="center" | 2071|| align="right" | 9,42|| align="center" | 1037 |- | align="center" | [[File:Pic_Retschwil.png|35px|[[Речвиль]]]] || [[Речвиль]] || align="center" | 164|| align="right" | 2,61|| align="center" | 1038 |- | align="center" | [[File:CHE Römerswil COA.svg|35px|[[Рёмерсвиль]]]] || [[Рёмерсвиль]] || align="center" | 1498|| align="right" | 17,39|| align="center" | 1039 |- | align="center" | [[File:CHE Rothenburg COA.svg|35px|[[Ротенбург (Люцерн)|Ротенбург]]]] || [[Ротенбург (Люцерн)|Ротенбург]] || align="center" | 6873|| align="right" | 15,50|| align="center" | 1040 |- | align="center" | [[File:CHE Schongau COA.svg|35px|[[Шонгау (Люцерн)|Шонгау]]]] || [[Шонгау (Люцерн)|Шонгау]] || align="center" | 805|| align="right" | 12,43|| align="center" | 1041 |- | align="center" | [[File:Pic_Sulz.png|35px|[[Зульц (Люцерн)|Зульц]]]] || [[Зульц (Люцерн)|Зульц]] || align="center" | 177|| align="right" | 3,84|| align="center" | 1042 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | | '''Пурĕпе''' (20) || align="center" | 62&nbsp;661|| align="right" | 183,95|| align="center" | 0302 |} == Каçăсем == {{Switzerland-geo-stub}} {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Хохдорф тытăмлани:Хуласем}} [[Категори:Люцерн (кантон)]] cb3cvj7u3gs7fs0sjkxhmhkfxtp4sf5 Люцерн (тытăм) 0 61586 875364 872397 2026-07-11T08:40:34Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Buchrain.png]] → [[File:CHE Buchrain COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875364 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Люцерн (пĕлтерĕшсем)}} {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Люцерн (тытăмлани) |Тăван ячĕ = Luzern (Amt) |Герб = Wappen Luzern matt.svg |Вырнаçу = Karte_Bezirk_Luzern.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] |Центр = [[Люцерн]] |Лаптăк = 259,92 |Пурăнан халăх = 163&nbsp;127 |Официаллă код = 0303 |Автомобиль кочĕ = LU }} '''Люцерн''' ({{lang-de|Luzern (Amt)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх центре — [[Люцерн]] хула. Тăрăх [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] кантонне кĕрет. 259,92 км² лаптăка йышăнать. 163&nbsp;127 çын пурăнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]]  — ''0303''. == Тăрăхри коммунăсем == <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Герб ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Коммуна ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Халăх<br /><small>(2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Лаптăк<br /> км² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] |- | align="center" | [[File:CHE Adligenswil COA.png|35px|[[Адлигенсвиль]]]] || [[Адлигенсвиль]] || align="center" | 5369|| align="right" | 6,99|| align="center" | 1051 |- | align="center" | [[File:CHE Buchrain COA.svg|35px|[[Бухрайн (Люцерн)|Бухрайн]]]] || [[Бухрайн (Люцерн)|Бухрайн]] || align="center" | 5282|| align="right" | 4,80|| align="center" | 1052 |- | align="center" | [[File:CHE Dierikon COA.svg|35px|[[Дирикон]]]] || [[Дирикон]] || align="center" | 1268|| align="right" | 2,78|| align="center" | 1053 |- | align="center" | [[File:Pic_Ebikon.png|35px|[[Эбикон]]]] || [[Эбикон]] || align="center" | 11&nbsp;486|| align="right" | 9,69|| align="center" | 1054 |- | align="center" | [[File:CHE Gisikon COA.svg|35px|[[Гизикон]]]] || [[Гизикон]] || align="center" | 887|| align="right" | 1,08|| align="center" | 1055 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Greppen.svg|35px|[[Греппен]]]] || [[Греппен]] || align="center" | 889|| align="right" | 5,25|| align="center" | 1056 |- | align="center" | [[File:Pic_Honau.png|35px|[[Хонау (Люцерн)|Хонау]]]] || [[Хонау (Люцерн)|Хонау]] || align="center" | 352|| align="right" | 1,25|| align="center" | 1057 |- | align="center" | [[File:Pic_Horw.png|35px|[[Хорв]]]] || [[Хорв]] || align="center" | 12&nbsp;428|| align="right" | 20,43|| align="center" | 1058 |- | align="center" | [[File:CHE Kriens COA.svg|35px|[[Кринс]]]] || [[Кринс]] || align="center" | 25&nbsp;329|| align="right" | 27,31|| align="center" | 1059 |- | align="center" | [[File:CHE Littau COA.svg|35px|[[Литтау (Люцерн)|Литтау]]]] || [[Литтау (Люцерн)|Литтау]] || align="center" | 16&nbsp;148|| align="right" | 13,27|| align="center" | 1060 |- | align="center" | [[File:Wappen Luzern matt.svg|35px|[[Люцерн]]]] || [[Люцерн]] || align="center" | 57&nbsp;517|| align="right" | 24,15|| align="center" | 1061 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Malters.svg|35px|[[Мальтерс]]]] || [[Мальтерс]] || align="center" | 6143|| align="right" | 28,57|| align="center" | 1062 |- | align="center" | [[File:Pic_Meggen.png|35px|[[Мегген (Люцерн)|Мегген]]]] || [[Мегген (Люцерн)|Мегген]] || align="center" | 6371|| align="right" | 13,93|| align="center" | 1063 |- | align="center" | [[File:Pic_Meierskappel.png|35px|[[Майерскаппель]]]] || [[Майерскаппель]] || align="center" | 1079|| align="right" | 9,23|| align="center" | 1064 |- | align="center" | [[File:Pic_Root.png|35px|[[Рот (Люцерн)|Рот]]]] || [[Рот (Люцерн)|Рот]] || align="center" | 3826|| align="right" | 8,65|| align="center" | 1065 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Schwarzenberg LU.svg|35px|[[Шварценберг (Люцерн)|Шварценберг]]]] || [[Шварценберг (Люцерн)|Шварценберг]] || align="center" | 1556|| align="right" | 39,31|| align="center" | 1066 |- | align="center" | [[File:CHE Udligenswil COA.svg|35px|[[Удлигенсвиль]]]] || [[Удлигенсвиль]] || align="center" | 2108|| align="right" | 6,22|| align="center" | 1067 |- | align="center" | [[File:Pic_Vitznau.png|35px|[[Вицнау]]]] || [[Вицнау]] || align="center" | 1246|| align="right" | 11,76|| align="center" | 1068 |- | align="center" | [[File:CHE Weggis COA.png|35px|[[Веггис]]]] || [[Веггис]] || align="center" | 3843|| align="right" | 25,29|| align="center" | 1069 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | | '''Пурĕпе''' (19) || align="center" | 163&nbsp;127|| align="right" | 259,92|| align="center" | 0303 |} == Каçăсем == {{Switzerland-geo-stub}} {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Люцерн тытăмлани:Хуласем}} [[Категори:Люцерн (кантон)]] amw76ay9zpmmece10mahewltgaao34q 875373 875364 2026-07-11T09:24:22Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Meggen.png]] → [[File:CHE Meggen COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875373 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Люцерн (пĕлтерĕшсем)}} {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Люцерн (тытăмлани) |Тăван ячĕ = Luzern (Amt) |Герб = Wappen Luzern matt.svg |Вырнаçу = Karte_Bezirk_Luzern.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] |Центр = [[Люцерн]] |Лаптăк = 259,92 |Пурăнан халăх = 163&nbsp;127 |Официаллă код = 0303 |Автомобиль кочĕ = LU }} '''Люцерн''' ({{lang-de|Luzern (Amt)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх центре — [[Люцерн]] хула. Тăрăх [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] кантонне кĕрет. 259,92 км² лаптăка йышăнать. 163&nbsp;127 çын пурăнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]]  — ''0303''. == Тăрăхри коммунăсем == <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Герб ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Коммуна ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Халăх<br /><small>(2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Лаптăк<br /> км² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] |- | align="center" | [[File:CHE Adligenswil COA.png|35px|[[Адлигенсвиль]]]] || [[Адлигенсвиль]] || align="center" | 5369|| align="right" | 6,99|| align="center" | 1051 |- | align="center" | [[File:CHE Buchrain COA.svg|35px|[[Бухрайн (Люцерн)|Бухрайн]]]] || [[Бухрайн (Люцерн)|Бухрайн]] || align="center" | 5282|| align="right" | 4,80|| align="center" | 1052 |- | align="center" | [[File:CHE Dierikon COA.svg|35px|[[Дирикон]]]] || [[Дирикон]] || align="center" | 1268|| align="right" | 2,78|| align="center" | 1053 |- | align="center" | [[File:Pic_Ebikon.png|35px|[[Эбикон]]]] || [[Эбикон]] || align="center" | 11&nbsp;486|| align="right" | 9,69|| align="center" | 1054 |- | align="center" | [[File:CHE Gisikon COA.svg|35px|[[Гизикон]]]] || [[Гизикон]] || align="center" | 887|| align="right" | 1,08|| align="center" | 1055 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Greppen.svg|35px|[[Греппен]]]] || [[Греппен]] || align="center" | 889|| align="right" | 5,25|| align="center" | 1056 |- | align="center" | [[File:Pic_Honau.png|35px|[[Хонау (Люцерн)|Хонау]]]] || [[Хонау (Люцерн)|Хонау]] || align="center" | 352|| align="right" | 1,25|| align="center" | 1057 |- | align="center" | [[File:Pic_Horw.png|35px|[[Хорв]]]] || [[Хорв]] || align="center" | 12&nbsp;428|| align="right" | 20,43|| align="center" | 1058 |- | align="center" | [[File:CHE Kriens COA.svg|35px|[[Кринс]]]] || [[Кринс]] || align="center" | 25&nbsp;329|| align="right" | 27,31|| align="center" | 1059 |- | align="center" | [[File:CHE Littau COA.svg|35px|[[Литтау (Люцерн)|Литтау]]]] || [[Литтау (Люцерн)|Литтау]] || align="center" | 16&nbsp;148|| align="right" | 13,27|| align="center" | 1060 |- | align="center" | [[File:Wappen Luzern matt.svg|35px|[[Люцерн]]]] || [[Люцерн]] || align="center" | 57&nbsp;517|| align="right" | 24,15|| align="center" | 1061 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Malters.svg|35px|[[Мальтерс]]]] || [[Мальтерс]] || align="center" | 6143|| align="right" | 28,57|| align="center" | 1062 |- | align="center" | [[File:CHE Meggen COA.svg|35px|[[Мегген (Люцерн)|Мегген]]]] || [[Мегген (Люцерн)|Мегген]] || align="center" | 6371|| align="right" | 13,93|| align="center" | 1063 |- | align="center" | [[File:Pic_Meierskappel.png|35px|[[Майерскаппель]]]] || [[Майерскаппель]] || align="center" | 1079|| align="right" | 9,23|| align="center" | 1064 |- | align="center" | [[File:Pic_Root.png|35px|[[Рот (Люцерн)|Рот]]]] || [[Рот (Люцерн)|Рот]] || align="center" | 3826|| align="right" | 8,65|| align="center" | 1065 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Schwarzenberg LU.svg|35px|[[Шварценберг (Люцерн)|Шварценберг]]]] || [[Шварценберг (Люцерн)|Шварценберг]] || align="center" | 1556|| align="right" | 39,31|| align="center" | 1066 |- | align="center" | [[File:CHE Udligenswil COA.svg|35px|[[Удлигенсвиль]]]] || [[Удлигенсвиль]] || align="center" | 2108|| align="right" | 6,22|| align="center" | 1067 |- | align="center" | [[File:Pic_Vitznau.png|35px|[[Вицнау]]]] || [[Вицнау]] || align="center" | 1246|| align="right" | 11,76|| align="center" | 1068 |- | align="center" | [[File:CHE Weggis COA.png|35px|[[Веггис]]]] || [[Веггис]] || align="center" | 3843|| align="right" | 25,29|| align="center" | 1069 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | | '''Пурĕпе''' (19) || align="center" | 163&nbsp;127|| align="right" | 259,92|| align="center" | 0303 |} == Каçăсем == {{Switzerland-geo-stub}} {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Люцерн тытăмлани:Хуласем}} [[Категори:Люцерн (кантон)]] s46wjnolzzjddhk54dd8xhrpba01cy7 Рёмерсвиль 0 61602 875371 677076 2026-07-11T09:08:53Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Roemerswil COA.png]] → [[File:CHE Römerswil COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875371 wikitext text/x-wiki {{ПВ |статус=Коммуна |чăвашла çĕлĕк=Рёмерсвиль |тăван çĕлĕк=Römerswil LU |патшалăх=Швейцари |регион тĕсĕ=кантон (Швейцари) |регион=Люцерн (кантон) |регион тапăлра=Люцерн (кантон) |район тĕсĕ=тăрăх |район=Хохдорф (тытăмлани) |район тапăлра=Хохдорф (тытăмлани) |община тĕсĕ= |община= |община тапăлра= |пăхăну= |герб=CHE Römerswil COA.svg |ялав= |герб анлăшĕ= |ялав анлăшĕ= |lat_dir=N|lat_deg=47|lat_min=10|lat_sec=10 |lon_dir=E|lon_deg=8|lon_min=14|lon_sec=41 |CoordAddon= |CoordScale= |ЯндексКартти= |патшалăх картти= |регион картти= |район картти= |патшалăх карттин пысăкăшĕ= |регион карттин пысăкăшĕ= |район карттин пысăкăшĕ= |шалти пайлану= |пуçлăх тĕсĕ=Бургомистр |пуçлăх= |никĕсленĕ вăхăт= |пĕрремĕш асăну= |малтанхи ятсем= |статус= |лаптăк=16.65 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ=723 |çӳллĕш тĕсĕ= |климат= |официаллă чĕлхе=нимĕç чĕлхи |официалл чĕлхе-ref= |пурăнан халăх=1533 |çырав çулĕ=2006 |йышлăх= |агломераци= |наци йышĕ= |конфесси йыйĕ= |этнохороним= |вăхăт тăрăхĕ=+1 |DST=пур |телефон кочĕ= |почтă индексĕ=6027+6028 |почтă индексĕсем= |автомобиль кочĕ=LU |идентификатор тĕсĕ=Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ{{!}}Официаллă код |цифрăллă идентификатор=1039 |категори Commons-ра=Römerswil LU |сайт=http://www.roemerswil.ch |сайт чĕлхи=de |сайт чĕлхи 2= |сайт чĕлхи 3= |сайт чĕлхи 4= |сайт чĕлхи 5= |add2n= |add2= |add3n= |add3= }} '''Рёмерсвиль''' ({{lang-de|Römerswil LU}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] коммуна, [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрациллĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 353 çын (2006, [[раштав, 31]]) пурнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''1039’'. == Каçăсем == * [http://www.roemerswil.ch Официаллă страница] {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Хохдорф тытăмлани:Хуласем}} {{Switzerland-geo-stub}} [[Категори:Люцерн хулисем]] pvp2nfjb6d4tfegbwiwnk6hy35h1k6v Эрмензее 0 61603 875376 677095 2026-07-11T09:34:46Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Ermensee COA.png]] → [[File:CHE Ermensee COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875376 wikitext text/x-wiki {{ПВ |статус=Коммуна |чăвашла çĕлĕк=Эрмензее |тăван çĕлĕк=Ermensee |патшалăх=Швейцари |регион тĕсĕ=кантон (Швейцари) |регион=Люцерн (кантон) |регион тапăлра=Люцерн (кантон) |район тĕсĕ=тăрăх |район=Хохдорф (тытăмлани) |район тапăлра=Хохдорф (тытăмлани) |община тĕсĕ= |община= |община тапăлра= |пăхăну= |герб=CHE Ermensee COA.svg |ялав= |герб анлăшĕ= |ялав анлăшĕ= |lat_dir=N|lat_deg=47|lat_min=13|lat_sec=59 |lon_dir=E|lon_deg=8|lon_min=14|lon_sec=0 |CoordAddon= |CoordScale= |ЯндексКартти= |патшалăх картти= |регион картти= |район картти= |патшалăх карттин пысăкăшĕ= |регион карттин пысăкăшĕ= |район карттин пысăкăшĕ= |шалти пайлану= |пуçлăх тĕсĕ=Бургомистр |пуçлăх= |никĕсленĕ вăхăт= |пĕрремĕш асăну= |малтанхи ятсем= |статус= |лаптăк=5.70 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ=462 |çӳллĕш тĕсĕ= |климат= |официаллă чĕлхе=нимĕç чĕлхи |официалл чĕлхе-ref= |пурăнан халăх=817 |çырав çулĕ=2006 |йышлăх= |агломераци= |наци йышĕ= |конфесси йыйĕ= |этнохороним= |вăхăт тăрăхĕ=+1 |DST=пур |телефон кочĕ= |почтă индексĕ=6294 |почтă индексĕсем= |автомобиль кочĕ=LU |идентификатор тĕсĕ=Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ{{!}}Официаллă код |цифрăллă идентификатор=1025 |категори Commons-ра=Ermensee |сайт=http://www.ermensee.ch |сайт чĕлхи=de |сайт чĕлхи 2= |сайт чĕлхи 3= |сайт чĕлхи 4= |сайт чĕлхи 5= |add2n= |add2= |add3n= |add3= }} '''Эрмензее''' ({{lang-de|Ermensee}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] коммуна, [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрациллĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 817 çын (2006, [[раштав, 31]]) пурнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''1025’'. [[File:2012-08-28 Regiono Seetal (Foto Dietrich Michael Weidmann) 141.JPG|thumb|left|250px|Эрмензе]] == Каçăсем == * [http://www.ermensee.ch Официаллă страница] {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Хохдорф тытăмлани:Хуласем}} {{Switzerland-geo-stub}} [[Категори:Люцерн хулисем]] a1md7kxrzgfnth96rb5u9k8np7kgfdo Хоэнрайн 0 61605 875382 677318 2026-07-11T09:55:46Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Hohenrain COA.png]] → [[File:CHE Hohenrain COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875382 wikitext text/x-wiki {{ПВ |статус=Коммуна |чăвашла çĕлĕк=Хоэнрайн |тăван çĕлĕк=Hohenrain |патшалăх=Швейцари |регион тĕсĕ=кантон (Швейцари) |регион=Люцерн (кантон) |регион тапăлра=Люцерн (кантон) |район тĕсĕ=тăрăх |район=Хохдорф (тытăмлани) |район тапăлра=Хохдорф (тытăмлани) |община тĕсĕ= |община= |община тапăлра= |пăхăну= |герб=CHE Hohenrain COA.svg |ялав= |герб анлăшĕ= |ялав анлăшĕ= |lat_dir=N|lat_deg=47|lat_min=10|lat_sec=51 |lon_dir=E|lon_deg=8|lon_min=19|lon_sec=4 |CoordAddon= |CoordScale= |ЯндексКартти= |патшалăх картти= |регион картти= |район картти= |патшалăх карттин пысăкăшĕ= |регион карттин пысăкăшĕ= |район карттин пысăкăшĕ= |шалти пайлану= |пуçлăх тĕсĕ=Бургомистр |пуçлăх= |никĕсленĕ вăхăт= |пĕрремĕш асăну= |малтанхи ятсем= |статус= |лаптăк=23.52 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ=609 |çӳллĕш тĕсĕ= |климат= |официаллă чĕлхе=нимĕç чĕлхи |официалл чĕлхе-ref= |пурăнан халăх=2343 |çырав çулĕ=2006 |йышлăх= |агломераци= |наци йышĕ= |конфесси йыйĕ= |этнохороним= |вăхăт тăрăхĕ=+1 |DST=пур |телефон кочĕ= |почтă индексĕ=6276 |почтă индексĕсем= |автомобиль кочĕ=LU |идентификатор тĕсĕ=Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ{{!}}Официаллă код |цифрăллă идентификатор=1032 |категори Commons-ра=Hohenrain |сайт=http://www.hohenrain.ch |сайт чĕлхи=de |сайт чĕлхи 2= |сайт чĕлхи 3= |сайт чĕлхи 4= |сайт чĕлхи 5= |add2n= |add2= |add3n= |add3= }} '''Хоэнрайн''' ({{lang-de|Hohenrain}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] коммуна, [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрациллĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 2343 çын (2006, [[раштав, 31]]) пурнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''1032’'. == Каçăсем == * [http://www.hohenrain.ch Официаллă страница] {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Хохдорф тытăмлани:Хуласем}} {{Switzerland-geo-stub}} [[Категори:Люцерн хулисем]] 2xl789sqazhlsd6qlmodagr2bqm5t50 Виллизау (тытăмлани) 0 61634 875363 875326 2026-07-11T08:32:55Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Dagmersellen.png]] → [[File:CHE Dagmersellen COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875363 wikitext text/x-wiki {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Виллизау (тытăмлани) |Тăван ячĕ = Willisau (Amt) |Герб = |Вырнаçу = Karte_Bezirk_Willisau.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Люцерн]] |Центр = [[Виллизау]] |Лаптăк = 302,04 |Пурăнан халăх = 46&nbsp;775 |Официаллă код = 0305 |Автомобиль кочĕ = LU }} '''Виллизау''' ({{lang-de|Sursee (Amt)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх центрĕ — [[Виллизау]] хула. Тăрăх [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрацилĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 302,04 км² лаптăка йышăнать. 65&nbsp;362 çын пурăнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''0305''. == Тăрăхри коммунăсем == <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Герб ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Коммуна ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Пурăнан халăх<br /><small>(2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Лаптăк<br /> км² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Alberswil.svg|35px|[[Альберсвиль]]]] || [[Альберсвиль]] || align="center" | 547|| align="right" | 3,53|| align="center" | 1121 |- | align="center" | [[File:CHE Altbüron COA.svg|35px|[[Альтбюрон]]]] || [[Альтбюрон]] || align="center" | 905|| align="right" | 6,80|| align="center" | 1122 |- | align="center" | [[File:CHE Altishofen COA.svg|35px|[[Альтисхофен]]]] || [[Альтисхофен]] || align="center" | 1&nbsp;335|| align="right" | 5,76|| align="center" | 1123 |- | align="center" | [[File:CHE Dagmersellen COA.svg|35px|[[Дагмерзеллен]]]] || [[Дагмерзеллен]] || align="center" | 4&nbsp;433|| align="right" | 24,00|| align="center" | 1125 |- | align="center" | [[File:CHE Ebersecken COA.svg|35px|[[Эберзеккен]]]] || [[Эберзеккен]] || align="center" | 415|| align="right" | 8,56|| align="center" | 1126 |- | align="center" | [[File:Pic_Egolzwil.png|35px|[[Эгольцвиль]]]] || [[Эгольцвиль]] || align="center" | 1&nbsp;268|| align="right" | 4,18|| align="center" | 1127 |- | align="center" | [[File:CHE Ettiswil COA.svg|35px|[[Эттисвиль]]]] || [[Эттисвиль]] || align="center" | 2&nbsp;211|| align="right" | 12,58|| align="center" | 1128 |- | align="center" | [[File:CHE Fischbach LU COA.svg|35px|[[Фишбах (Люцерн)|Фишбах]]]] || [[Фишбах (Люцерн)|Фишбах]] || align="center" | 699|| align="right" | 8,05|| align="center" | 1129 |- | align="center" | [[File:CHE Gettnau COA.svg|35px|[[Геттнау]]]] || [[Геттнау]] || align="center" | 964|| align="right" | 6,05|| align="center" | 1130 |- | align="center" | [[File:Pic_Grossdietwil.png|35px|[[Гросдитвиль]]]] || [[Гросдитвиль]] || align="center" | 820|| align="right" | 10,20|| align="center" | 1131 |- | align="center" | [[File:CHE Hergiswil COA.png|35px|[[Хергисвиль-Виллизау]]]] || [[Хергисвиль-Виллизау]] || align="center" | 1&nbsp;815|| align="right" | 31,04|| align="center" | 1132 |- | align="center" | [[File:CHE Luthern COA.svg|35px|[[Лютерн]]]] || [[Лютерн]] || align="center" | 1&nbsp;439|| align="right" | 37,76|| align="center" | 1135 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Menznau.svg|35px|[[Менцнау]]]] || [[Менцнау]] || align="center" | 2&nbsp;715|| align="right" | 30,33|| align="center" | 1136 |- | align="center" | [[File:Pic_Nebikon.png|35px|[[Небикон]]]] || [[Небикон]] || align="center" | 2&nbsp;175|| align="right" | 3,73|| align="center" | 1137 |- | align="center" | [[File:CHE Ohmstal COA.svg|35px|[[Омсталь]]]] || [[Омсталь]] || align="center" | 327|| align="right" | 4,43|| align="center" | 1138 |- | align="center" | [[File:Pic_Pfaffnau.png|35px|[[Пфаффнау]]]] || [[Пфаффнау]] || align="center" | 2&nbsp;063|| align="right" | 17,68|| align="center" | 1139 |- | align="center" | [[File:Wappen Reiden.svg|35px|[[Райден]]]] || [[Райден]] || align="center" | 5&nbsp;857|| align="right" | 27,10|| align="center" | 1140 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Roggliswil.svg|35px|[[Роглисвиль]]]] || [[Роглисвиль]] || align="center" | 648|| align="right" | 6,21|| align="center" | 1142 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Schötz.svg|35px|[[Шёц]]]] || [[Шёц]] || align="center" | 3&nbsp;231|| align="right" | 10,84|| align="center" | 1143 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Ufhusen.svg|35px|[[Уфхузен]]]] || [[Уфхузен]] || align="center" | 837|| align="right" | 12,21|| align="center" | 1145 |- | align="center" | [[File:CHE Wauwil COA.svg|35px|[[Ваувиль]]]] || [[Ваувиль]] || align="center" | 1&nbsp;598|| align="right" | 2,96|| align="center" | 1146 |- | align="center" | [[File:CHE Wikon COA.svg|35px|[[Викон]]]] || [[Викон]] || align="center" | 1&nbsp;359|| align="right" | 8,30|| align="center" | 1147 |- | align="center" | [[File:Pic_Willisau.png|35px|[[Виллизау]]]] || [[Виллизау]] || align="center" | 7&nbsp;158|| align="right" | 41,69|| align="center" | 1151 |- | align="center" | [[File:CHE Zell LU COA.svg|35px|[[Целль (Люцерн)|Целль]]]] || [[Целль (Люцерн)|Целль]] || align="center" | 1&nbsp;956|| align="right" | 13,91|| align="center" | 1150 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | | '''Пурĕпе''' (24) || align="center" | 46&nbsp;775|| align="right" | 336,99|| align="center" | 0305 |} == Каçăсем == {{Switzerland-geo-stub}} {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Виллизау тытăмлани:Хуласем}} [[Категори:Люцерн (кантон)]] 19rfpmod4ttfq1ysno5r2ooihorng9g 875381 875363 2026-07-11T09:50:49Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Grossdietwil.png]] → [[File:CHE Grossdietwil COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875381 wikitext text/x-wiki {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Виллизау (тытăмлани) |Тăван ячĕ = Willisau (Amt) |Герб = |Вырнаçу = Karte_Bezirk_Willisau.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Люцерн]] |Центр = [[Виллизау]] |Лаптăк = 302,04 |Пурăнан халăх = 46&nbsp;775 |Официаллă код = 0305 |Автомобиль кочĕ = LU }} '''Виллизау''' ({{lang-de|Sursee (Amt)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх центрĕ — [[Виллизау]] хула. Тăрăх [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрацилĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 302,04 км² лаптăка йышăнать. 65&nbsp;362 çын пурăнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''0305''. == Тăрăхри коммунăсем == <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Герб ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Коммуна ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Пурăнан халăх<br /><small>(2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Лаптăк<br /> км² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Alberswil.svg|35px|[[Альберсвиль]]]] || [[Альберсвиль]] || align="center" | 547|| align="right" | 3,53|| align="center" | 1121 |- | align="center" | [[File:CHE Altbüron COA.svg|35px|[[Альтбюрон]]]] || [[Альтбюрон]] || align="center" | 905|| align="right" | 6,80|| align="center" | 1122 |- | align="center" | [[File:CHE Altishofen COA.svg|35px|[[Альтисхофен]]]] || [[Альтисхофен]] || align="center" | 1&nbsp;335|| align="right" | 5,76|| align="center" | 1123 |- | align="center" | [[File:CHE Dagmersellen COA.svg|35px|[[Дагмерзеллен]]]] || [[Дагмерзеллен]] || align="center" | 4&nbsp;433|| align="right" | 24,00|| align="center" | 1125 |- | align="center" | [[File:CHE Ebersecken COA.svg|35px|[[Эберзеккен]]]] || [[Эберзеккен]] || align="center" | 415|| align="right" | 8,56|| align="center" | 1126 |- | align="center" | [[File:Pic_Egolzwil.png|35px|[[Эгольцвиль]]]] || [[Эгольцвиль]] || align="center" | 1&nbsp;268|| align="right" | 4,18|| align="center" | 1127 |- | align="center" | [[File:CHE Ettiswil COA.svg|35px|[[Эттисвиль]]]] || [[Эттисвиль]] || align="center" | 2&nbsp;211|| align="right" | 12,58|| align="center" | 1128 |- | align="center" | [[File:CHE Fischbach LU COA.svg|35px|[[Фишбах (Люцерн)|Фишбах]]]] || [[Фишбах (Люцерн)|Фишбах]] || align="center" | 699|| align="right" | 8,05|| align="center" | 1129 |- | align="center" | [[File:CHE Gettnau COA.svg|35px|[[Геттнау]]]] || [[Геттнау]] || align="center" | 964|| align="right" | 6,05|| align="center" | 1130 |- | align="center" | [[File:CHE Grossdietwil COA.svg|35px|[[Гросдитвиль]]]] || [[Гросдитвиль]] || align="center" | 820|| align="right" | 10,20|| align="center" | 1131 |- | align="center" | [[File:CHE Hergiswil COA.png|35px|[[Хергисвиль-Виллизау]]]] || [[Хергисвиль-Виллизау]] || align="center" | 1&nbsp;815|| align="right" | 31,04|| align="center" | 1132 |- | align="center" | [[File:CHE Luthern COA.svg|35px|[[Лютерн]]]] || [[Лютерн]] || align="center" | 1&nbsp;439|| align="right" | 37,76|| align="center" | 1135 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Menznau.svg|35px|[[Менцнау]]]] || [[Менцнау]] || align="center" | 2&nbsp;715|| align="right" | 30,33|| align="center" | 1136 |- | align="center" | [[File:Pic_Nebikon.png|35px|[[Небикон]]]] || [[Небикон]] || align="center" | 2&nbsp;175|| align="right" | 3,73|| align="center" | 1137 |- | align="center" | [[File:CHE Ohmstal COA.svg|35px|[[Омсталь]]]] || [[Омсталь]] || align="center" | 327|| align="right" | 4,43|| align="center" | 1138 |- | align="center" | [[File:Pic_Pfaffnau.png|35px|[[Пфаффнау]]]] || [[Пфаффнау]] || align="center" | 2&nbsp;063|| align="right" | 17,68|| align="center" | 1139 |- | align="center" | [[File:Wappen Reiden.svg|35px|[[Райден]]]] || [[Райден]] || align="center" | 5&nbsp;857|| align="right" | 27,10|| align="center" | 1140 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Roggliswil.svg|35px|[[Роглисвиль]]]] || [[Роглисвиль]] || align="center" | 648|| align="right" | 6,21|| align="center" | 1142 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Schötz.svg|35px|[[Шёц]]]] || [[Шёц]] || align="center" | 3&nbsp;231|| align="right" | 10,84|| align="center" | 1143 |- | align="center" | [[File:Coat of arms of Ufhusen.svg|35px|[[Уфхузен]]]] || [[Уфхузен]] || align="center" | 837|| align="right" | 12,21|| align="center" | 1145 |- | align="center" | [[File:CHE Wauwil COA.svg|35px|[[Ваувиль]]]] || [[Ваувиль]] || align="center" | 1&nbsp;598|| align="right" | 2,96|| align="center" | 1146 |- | align="center" | [[File:CHE Wikon COA.svg|35px|[[Викон]]]] || [[Викон]] || align="center" | 1&nbsp;359|| align="right" | 8,30|| align="center" | 1147 |- | align="center" | [[File:Pic_Willisau.png|35px|[[Виллизау]]]] || [[Виллизау]] || align="center" | 7&nbsp;158|| align="right" | 41,69|| align="center" | 1151 |- | align="center" | [[File:CHE Zell LU COA.svg|35px|[[Целль (Люцерн)|Целль]]]] || [[Целль (Люцерн)|Целль]] || align="center" | 1&nbsp;956|| align="right" | 13,91|| align="center" | 1150 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | | '''Пурĕпе''' (24) || align="center" | 46&nbsp;775|| align="right" | 336,99|| align="center" | 0305 |} == Каçăсем == {{Switzerland-geo-stub}} {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Виллизау тытăмлани:Хуласем}} [[Категори:Люцерн (кантон)]] 9k5geop9qm6gng23ahenfc7eqxkzbgm Дагмерзеллен 0 61640 875362 677084 2026-07-11T08:31:52Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Dagmersellen COA.png]] → [[File:CHE Dagmersellen COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875362 wikitext text/x-wiki {{ПВ |статус=Коммуна |чăвашла çĕлĕк=Дагмерзеллен |тăван çĕлĕк=Dagmersellen |патшалăх=Швейцари |регион тĕсĕ=кантон (Швейцари) |регион=Люцерн (кантон) |регион тапăлра=Люцерн (кантон) |район тĕсĕ=тăрăх |район=Виллизау (тытăмлани) |район тапăлра=Виллизау (тытăмлани) |община тĕсĕ= |община= |община тапăлра= |пăхăну= |герб=CHE Dagmersellen COA.svg |ялав= |герб анлăшĕ= |ялав анлăшĕ= |lat_dir=N|lat_deg=47|lat_min=12|lat_sec=47 |lon_dir=E|lon_deg=7|lon_min=59|lon_sec=22 |CoordAddon= |CoordScale= |ЯндексКартти= |патшалăх картти= |регион картти= |район картти= |патшалăх карттин пысăкăшĕ= |регион карттин пысăкăшĕ= |район карттин пысăкăшĕ= |шалти пайлану= |пуçлăх тĕсĕ=Бургомистр |пуçлăх= |никĕсленĕ вăхăт= |пĕрремĕш асăну= |малтанхи ятсем= |статус= |лаптăк=24.0 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ=481 |çӳллĕш тĕсĕ= |климат= |официаллă чĕлхе=нимĕç чĕлхи |официалл чĕлхе-ref= |пурăнан халăх=4554 |çырав çулĕ=2006 |йышлăх= |агломераци= |наци йышĕ= |конфесси йыйĕ= |этнохороним= |вăхăт тăрăхĕ=+1 |DST=пур |телефон кочĕ= |почтă индексĕ=6252 |почтă индексĕсем= |автомобиль кочĕ=LU |идентификатор тĕсĕ=Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ{{!}}Официаллă код |цифрăллă идентификатор=1125 |категори Commons-ра=Dagmersellen |сайт=http://www.dagmersellen.ch |сайт чĕлхи=de |сайт чĕлхи 2= |сайт чĕлхи 3= |сайт чĕлхи 4= |сайт чĕлхи 5= |add2n= |add2= |add3n= |add3= }} '''Дагмерзеллен''' ({{lang-de|Dagmersellen}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] коммуна, [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрациллĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 4554 çын (2006, [[раштав, 31]]) пурнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''1125’'. == Каçăсем == * [http://www.dagmersellen.ch Официаллă страница] {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Виллизау тытăмлани:Хуласем}} {{Switzerland-geo-stub}} [[Категори:Люцерн хулисем]] 0zhq2ndecbmelrpqvipnc1ijc7yjdcq Гросдитвиль 0 61648 875380 677092 2026-07-11T09:49:50Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Grossdietwil COA.png]] → [[File:CHE Grossdietwil COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 875380 wikitext text/x-wiki {{ПВ |статус=Коммуна |чăвашла çĕлĕк=Гросдитвиль |тăван çĕлĕк=Grossdietwil |патшалăх=Швейцари |регион тĕсĕ=кантон (Швейцари) |регион=Люцерн (кантон) |регион тапăлра=Люцерн (кантон) |район тĕсĕ=тăрăх |район=Виллизау (тытăмлани) |район тапăлра=Виллизау (тытăмлани) |община тĕсĕ= |община= |община тапăлра= |пăхăну= |герб=CHE Grossdietwil COA.svg |ялав= |герб анлăшĕ= |ялав анлăшĕ= |lat_dir=N|lat_deg=47|lat_min=10|lat_sec=18 |lon_dir=E|lon_deg=7|lon_min=53|lon_sec=6 |CoordAddon= |CoordScale= |ЯндексКартти= |патшалăх картти= |регион картти= |район картти= |патшалăх карттин пысăкăшĕ= |регион карттин пысăкăшĕ= |район карттин пысăкăшĕ= |шалти пайлану= |пуçлăх тĕсĕ=Бургомистр |пуçлăх= |никĕсленĕ вăхăт= |пĕрремĕш асăну= |малтанхи ятсем= |статус= |лаптăк=10.23 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ=571 |çӳллĕш тĕсĕ= |климат= |официаллă чĕлхе=нимĕç чĕлхи |официалл чĕлхе-ref= |пурăнан халăх=782 |çырав çулĕ=2006 |йышлăх= |агломераци= |наци йышĕ= |конфесси йыйĕ= |этнохороним= |вăхăт тăрăхĕ=+1 |DST=пур |телефон кочĕ= |почтă индексĕ=6146 |почтă индексĕсем= |автомобиль кочĕ=LU |идентификатор тĕсĕ=Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ{{!}}Официаллă код |цифрăллă идентификатор=1131 |категори Commons-ра=Grossdietwil |сайт=http://www.grossdietwil.ch |сайт чĕлхи=de |сайт чĕлхи 2= |сайт чĕлхи 3= |сайт чĕлхи 4= |сайт чĕлхи 5= |add2n= |add2= |add3n= |add3= }} '''Гросдитвиль''' ({{lang-de|Grossdietwil}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] коммуна, [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрациллĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 782 çын (2006, [[раштав, 31]]) пурнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''1131’'. [[File:Grossdietwil 164.jpg|thumb|left|250px|Гросдитвиль]] == Каçăсем == * [http://www.grossdietwil.ch Официаллă страница] {{Люцерн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Виллизау тытăмлани:Хуласем}} {{Switzerland-geo-stub}} [[Категори:Люцерн хулисем]] htr8dca430u3oouevs4umge5rexmbqh СССР орденĕсем 0 62347 875386 875273 2026-07-11T11:28:49Z Minorax 24730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Order of Glory Ribbon Bar.png]] → [[File:Order of Glory Ribbon Bar.svg]] vva 875386 wikitext text/x-wiki == ССРП [[орден]]ĕсен ят-йышĕ == {| |- | colspan="4" height="55px" bgcolor="Lavender"|'''Орденсене йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăтпа кăтартнă*:'''<br /><small>* [257] — ''тăваткал хытаркăчсенче чысланисен хисепне кăтартнă''</small> |- | rowspan="5" width="100px"| [[File:Order of the Red Banner.png|90px|left]] | width="120px"|'''Ячĕ:''' | [[Хĕрлĕ Ялав орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1924]] ç., [[çурла, 1]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"|[[File:SU Order of the Red Banner ribbon.svg|40px|border]] [581&nbsp;300] |- | valign="top"| Асăрхавсем: | РСФСР Хĕрлĕ Ялав орденне [[1918]] çулхи [[авăн, 16|авăнăн 16-мĕшĕнче]] кĕртнĕ |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"|[[File:Order of the Red Banner of Labour OBVERSE.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1928]], [[авăн, 7|авăнăн 7-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"|[[File:SU Order of the Red Banner of Labour ribbon.svg|40px]] [1&nbsp;259&nbsp;942] |- | valign="top"| Асăрхавсем: | РСФСР Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденне [[1928]] çулхи [[раштав, 28|раштавăн 28-мĕшĕнче]] кĕртнĕ. |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Order of Lenin obverse Turova TB.png|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Ленин орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1930]], [[ака, 6|акан 6-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"|[[File:Order of Lenin Ribbon Bar.svg|40px]] [462&nbsp;184] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Order of the Red Star.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Хĕрлĕ Ялав орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1930]], [[ака, 6|акан 6-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"|[[File:SU Order of the Red Star ribbon.svg|40px]] [3&nbsp;876&nbsp;740] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Znakpocheta2.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[«Хисеп палли» орден]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1935]], [[чӳк, 25|чӳкĕн 25-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"|[[File:SU Order of the Badge of Honour ribbon.svg|40px]] [1&nbsp;574&nbsp;368] |- | valign="top"| Асăрхавсем: | [[1988]], [[çурла, 22]] — Хисеп орденĕ |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Order of the Patriotic War (Ist class).svg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1942]], [[çу, 20|çăвăн 20-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"| [[File:SU Order of the Patriotic War 1st class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of the Patriotic War 2nd class ribbon.svg|40px]] [2&nbsp;627&nbsp;899] [6&nbsp;716&nbsp;384] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Suworoworden.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Суворов орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1942]], [[утă, 29|утăн 29-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"| [[File:SU Order of Suvorov 1st class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of Suvorov 2nd class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of Suvorov 3rd class ribbon.svg|40px]] [393] [2862] [4012] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:OrderOfKutuzov1st.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Кутузов орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1942]], [[утă, 29|утăн 29-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"| [[File:Order kutuzov1 rib.png|40px]] [[File:SU Order of Kutuzov 2nd class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of Kutuzov 3rd class ribbon.svg|40px]] [669] [3325] [3328] |- | Асăрхавсем: |3-мĕш степеньлине 1943 çулхи нарăсăн 8-мĕшĕнче йĕркелĕхе кĕртнĕ ("Великая Отечественная Война 1941-1945 гг." - энциклопедия. Москва "Сов. Энциклопедия" 1985 г.) |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Sasha Nevsky.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Александр Невский орденĕ (СССР)|Александр Невский орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1942]], [[утă, 29|утăн 29-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"|[[File:Order of Alexander Nevsky (USSR) ribbon.svg|40px]] [50&nbsp;585] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Order khmelnitsky1.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Богдан Хмельницкий орденĕ (СССР)|Богдан Хмельницкий орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1943]], [[юпа, 10|юпан 10-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"| [[File:SU Order of Bogdan Khmelnitsky 1st class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of Bogdan Khmelnitsky 2nd class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of Bogdan Khmelnitsky 3rd class ribbon.svg|40px]] [323] [2389] [5738] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Orden-Pobeda-Marshal Vasilevsky.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[«Çĕнтерӳ» орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1943]], [[чӳк, 8|чӳкĕн 8-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"|[[File:OrderVictoryRibbon.svg|60px]] [20] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:OrderOfGlory1stClass.png|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Мухтав орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1943]], [[чӳк, 8|чӳкĕн 8-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"| [[File:Order of Glory Ribbon Bar.svg|40px]] [[File:Order of Glory Ribbon Bar.svg|40px]] [[File:Order of Glory Ribbon Bar.svg|40px]] [2620] [46&nbsp;473] [997&nbsp;815] |- | Асăрхавсем: | 3-мĕш степеньрен пуçласа, çирĕп умлă-хыçлă чыслаççĕ. Çапла, 2620 тулли кавалер (вĕсенчен 2582 – вăрçă вăхăтĕнче) |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:OrderOfUshakov1st.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Ушаков орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1944]], [[пуш, 3|пушăн 3-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"| [[File:SU Order of Ushakov 1st class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of Ushakov 2nd class ribbon.svg|40px]] [47] [198] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Order Nakhimov 1st degree.png|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Нахимов орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1944]], [[пуш, 3|пушăн 3-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"| [[File:SU Order of Nakhimov 1st class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of Nakhimov 2nd class ribbon.svg|40px]] [80] [467] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Orders of Maternal Glory.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[«Анне мухтавĕ» орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1944]], [[утă, 8|утăн 8-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"|[881&nbsp;070] [1&nbsp;697&nbsp;223] [3&nbsp;083&nbsp;328] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| | '''Ячĕ:''' | [[Октябрь Революци орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1967]], [[юпа, 31|юпан 31-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"|[[File:SU Order of the October Revolution ribbon.svg|40px]] [106&nbsp;462] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Orden De La Amistad De Los Pueblos.png|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Халăхсен туслăхĕ орден]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1972]], [[раштав, 17|раштавăн 17-мĕшĕ]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"|[[File:Order friendship of peoples rib.png|40px]] [77&nbsp;719] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Order of Labour Glory 1st.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[Ĕçлĕх Мухтавĕн орденĕ]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1974]], [[кăрлач, 18]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"| [[File:SU Order of Labour Glory 1st class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of Labour Glory 2nd class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of Labour Glory 3rd class ribbon.svg|40px]] [952] [45&nbsp;197] [637&nbsp;816] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Order For Service to the Homeland 1.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[«СССР Хĕçпăшаллă Вăйĕсенче Тăван Çĕршывăн хĕсметĕнче тăнăшăн» орден]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1974]], [[юпа, 28]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"| [[File:SU Order For Service to the Homeland in the Armed Forces of the USSR 1st class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order For Service to the Homeland in the Armed Forces of the USSR 2nd class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order For Service to the Homeland in the Armed Forces of the USSR 3rd class ribbon.svg|40px]] [13] [589] [69&nbsp;576] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |- | rowspan="5"| [[File:Order for personal courage.jpg|90px|left]] | '''Ячĕ:''' | [[«Пайăр хастарлăхшăн» орден]] |- | Йĕркелĕхе кĕртнĕ вăхăт: | [[1988]], [[çурла, 22]] |- | Степеньсем: | style="font-size:75%"|[[File:SU Order For Personal Courage ribbon.svg|40px|border]] [529] |- | Асăрхавсем: | — |- | | | |- | colspan="4" height="5px" bgcolor="Lavender"| |} == ССРП орденĕшĕн тӳлевсем тата льготăсем == [[File:Coupon.jpg|thumb|right|350px|Вăрçăра чысланăшăн укçа туянмалли купонсем.]] == Çав. пекех == * [[ССРП медалĕсем]] * [[Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи чыславĕсем]] * [[Совет республикисен ĕçлĕх орденĕсем]] * [[Совет республикисен çапăçу орденĕсем]] === Тӳленисем пирки асăрхавсем === {{асăрхавсем|group="Асăр."}} == Литература == * {{Кĕнеке: Сборник законодательных актов о государственных наградах СССР}} * {{Кĕнеке: Медали СССР}} * {{Кĕнеке |автор=[[Дуров Валерий Александрович|Дуров В. А]] |пуçелĕк=Русские и Советские боевые награды |каçă= |яваплă= |вырăн={{М}} |издательство=Внешторгиздат |çул=1990 |страницы= |столбцы= |страниц=104 |тираж= |ref=Дуров В. }} * {{Кĕнеке |автор=[[Дуров Валерий Александрович|Дуров В. А]] |пуçелĕк=Награды Великой Отечественной |каçă= |вырăн={{М}} |издательство=«Русская книга» |çул=1993 | страниц=134 |тираж= |ref=Дуров В. }} * {{Кĕнеке:Ведомости Верховного Совета СССР}} * {{Кĕнеке |автор=Колесников Г. А., Рожков А. М |пуçелĕк=Ордена и медали СССР|вырăн=Минск |издательство=Народная асвета |çул=1986 |том= |страницы= |страниц=127 |сери= |isbn= |тираж= |ref=Колесников, Рожков}} == Каçăсем == * [http://onagradah.ru/ Портал Онаградах.ру] * [http://mondvor.narod.ru/ ОРДЕНА И МЕДАЛИ СССР] * [http://www.biografia.ru/ordena.html Ордена и медали СССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130511073658/http://www.biografia.ru/ordena.html |date=2013-05-11 }} * [http://www.mirnagrad.ru/cgi-bin/exinform.cgi?page=1 Списки награждённых орденами, медалями и нагрудными знаками СССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312042406/http://mirnagrad.ru/cgi-bin/exinform.cgi?page=1 |date=2016-03-12 }} * [http://www.mirnagrad.ru/cgi-bin/exinform.cgi?page=0 Описание разновидностей и тиражей орденов, медалей и нагрудных знаков СССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305132724/http://www.mirnagrad.ru/cgi-bin/exinform.cgi?page=0 |date=2016-03-05 }} * [http://www.biografia.ru/cgi-bin/quotes.pl?oaction=show&name=ordena01 Из истории учреждения орденов и медалей СССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229043021/http://www.biografia.ru/cgi-bin/quotes.pl?oaction=show&name=ordena01 |date=2010-12-29 }} * [http://www.alexanderyakovlev.org/fond/issues-doc/1002816 «Записка Г.К. Жукова в ЦК КПСС о восстановлении денежных выплат награждённым орденами и медалями за боевые подвиги»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170504183049/http://www.alexanderyakovlev.org/fond/issues-doc/1002816 |date=2017-05-04 }} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} {{ССРП тата РФ чыславĕсем пирки статьясем}} [[Категори:ССРП орденĕсем|*]] [[Категори:Чыславсен ят-йышĕсем, патшалăхсемпе|ССРП]] 8p5oq9lxpkh2u4oztfpizgi9b9u8adf Линилле алгебра 0 73027 875339 841459 2026-07-10T17:08:45Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875339 wikitext text/x-wiki '''Линилле алгебра''' — [[алгебра|алгебрăн]] пĕр пайĕ, [[математика|математикăри]] ''линилле ăслайлă'' объектсене тишкерекенскер. Интернетра ку е унпа çывăх ăнлавсем тĕл пулни. «Экзотикăлла» <big>مكتبة</big>(мактаба) сайтран<ref>[https://ar.library.dctabudhabi.ae/eds/detail?db=edsbas&an=edsbas.2ACADC7 Мактаба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920212808/https://ar.library.dctabudhabi.ae/eds/detail?db=edsbas&an=edsbas.2ACADC7 |date=2021-09-20 }}</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Включение дополнительных тем в программу курса линейной алгебры для экономистов и менеджеров ; The inclusion of additional topics to the program of linear algebra course for economists and managers ; Экономитсемпе менеджерсен '''линиллĕ''' алгебра курсĕн программине хушăм темăсем кĕртесси. {{Цитата вĕçĕ}} [[Физика]]-[[математика]] ăславĕсен докторĕн [[Шашкин Сергей Юрьевич]]ăн ĕçĕнчен<ref>[https://phsreda.com/cv/author/651 Шашкин Сергей Юрьевич. Статьи автора(2)]</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Экономитсемпе менеджерсен '''линиллĕ''' алгебра курсĕн программине хушăм темăсем кĕртесси. ĕçре «'''линиллĕ''' алгебра уравненийĕсене тÿр килмен, уçăмсăр тата çирĕп мар системăсене анализлама пĕрещкел мел тупас тĕллевпе шутласси» ăнлава пĕтĕмлетнĕ. '''Линиллĕ''' алгебра уравненийĕсен число коэффициенчĕсене улăштарнинчен килекен çирĕп мар системисене пăхса тухнă. '''Линиллĕ''' системăсем çирĕп пулманнин сăлтавĕсене тата '''линиллĕ''' алгебра уравненийĕсен кирек епле системине те шутлама май паракан алгоритма тишкернĕ. Автор палăртнă тăрăх, çирĕп мар СЛАУсене шутлама меллĕ тесе Тихоновăн анлă саралнă тата практика енчен меллĕ йĕркелĕх алгоритмне пăхмалла. <Шупашкарти «Вĕренÿ аталанăвĕ» журнал, Чăваш Республикин вěренӳ институчě> {{Цитата вĕçĕ}} «Хыпар» хаçат сайтĕнчен<ref>Петрова, Лариса. [http://www.hypar.ru/ru/node/31073 Лицейра вĕренме аван-и?] — 18 Окт, 2018</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Анна АЛЕКСЕЕВА [Канаш хулинчи Патшалăх службипе управлени лицейĕ]:... бал ташшине, ирĕклĕ кĕрешĕве, '''линиллĕ''' алгебрăна, шахматла выляма çÿретĕп. Эпĕ лицейри медиа ушкăн ертÿçи те {{Цитата вĕçĕ}} == Тĕп конструкцисем == [[File:Eigenvectors.gif|thumb|Eigenvectors]] * [[Матрица (математика)|Матрицăсем]] тата [[палăртавçă|палăртавçăсем]] * [[Вектор]]сем * [[Тензор]]сем * Тăваткалла тата билинилле формăсем * [[Векторла уçлăх]] * [[Линилле куçару]] * [[Хăй вектор|Хăй-векторсем]] тата [[Хăй вектор|хăй-хисепсем]] * [[Жордан матрици|Жорданла нормаллĕ форма]] == Кăсăклă фактсем == * Студенсем хушшинче линейлĕ алгебрăна "линейка" теççĕ. == Вуламалли == * Бурбаки. Линейная и полилинейная алгебра // Очерки по истории математики / И. Г. Башмакова (перевод с французского). — М: Издательство иностранной литературы, 1963. — С. 73—86. — 292 с. — (Элементы математики). * Гантмахер Ф. Р. Теория матриц. — М.: Наука, 1966. * Гельфанд И. М. Лекции по линейной алгебре. — 5-е, исправленное. — М.: Добросвет, МЦНМО, 1998. — 320 с. — 5 000 экз, экз. — ISBN 5-7913-0015-8. * Даан-Дальмедико А., Пейффер Ж. Линейные структуры // Пути и лабиринты. Очерки по истории математики = Routes et dédales / Перевод с французского А. А. Брядинской под редакцией И. Г. Башмаковой. — М.: Мир, 1986. — С. 394—402. — 432 с. — (Современная математика. Популярная серия). — 50 000 экз. * Israel Kleiner. History of Linear Algebra // A History of Abstract Algebra. — Boston: Birkhäuser, 2007. — P. 79—89. — 168 p. — ISBN 978-0-8176-4684-4. — DOI:10.1007/978-0-8176-4685-1_5 == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{stub}} {{Алгебра}} [[Категори:Математика]] [[Категори:Алгебра]] [[Категори:Линейлĕ алгебра]] fonjlk57apup6gfhbkgz4wn283m2bw0 Ленфильм 0 78009 875338 736158 2026-07-10T16:35:44Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875338 wikitext text/x-wiki {{Компани карточки | ĕçлев = Кинематограф | ячĕ = «Ленфильм» киностуди | логотип = Logotype grey.jpg | тип = [[Акционерсен уçă пĕрлĕхĕ|АУП]]<ref name="disclosure.ru">{{cite web | datepublished = юпа, 30 - 2013 | title = АУП "Ленфильм киностудин" уставĕ | publisher = Проект Citywalls.ru | accessdate = 2012-10-30 | url = http://www.disclosure.ru/issuer/7813200545/ | deadlink = unknown-host }}</ref> | никĕсленĕ = [[1914 çул кинора|1908 çул]] | малтанхи ятсем = | вырнаçнă = {{Ялавлани|Раççей Федерацийĕ}},<br>{{Санкт-Петербург ялавĕ}} [[Санкт-Петербург]],<br>[[Чуллă утрав проспекчĕ]], 10 | паллă çынсем = [[Бондарчук Фёдор Сергеевич]]<ref>{{статья|каçă=http://www.forbes.ru/news/166601-fedor-bondarchuk-vozglavil-lenfilm|пуçелĕк= Бондарчук возглавил «Ленфильм»|материал=электронный ресурс|кăларăм=[[Forbes]]|çул=2012|уйăх=10|кун=15}}</ref> <small>(Директорсен канашĕн председателĕ)</small>, <br>[[Пичугин Эдуард Анатольевич|Э. А. Пичугин]]<small> (Гендиректор)</small> | отраçлĕ = [[кинематограф]] | продукци = вылявлă, документлă, анимациллĕ фильмсем | таса тупăш = 89,077 млн.руб. (2014) | ĕçтĕшсен шучĕ = 250 (ака, 2014) | тăван компанисем = Ленмультфильм, Ленфильмклуб | сайт = [http://www.lenfilm.ru/ www.lenfilm.ru] | уйрăмсем = Декораци-техника çурт-йĕрсен цехĕ, Сасăллă техника комплексĕ, Культура-курав центрĕ }} '''«Ленфильм» киностудийĕ''' — Раççейри чи ватă кинокомпани. [[Скобелев Михаил Дмитриевич|Скобелев комитечĕн]] вăрçă-кинематографи уйрăмĕнчен (1914 ç.) пуçланса кайнă.<ref>{{cite web|url=http://www.lenfilm.ru/files/local/CMS_File/h0000/48/48.pdf|title=Устав ОАО Киностудия «Ленфильм»|date=2003|lang=ru|accessdate=2013-02-28|archiveurl=https://www.webcitation.org/6EziejrXR?url=http://www.lenfilm.ru/files/local/CMS_File/h0000/48/48.pdf|archivedate=2013-03-09|deadlink=no}}</ref> == Истори == == Ленфильм 2012—2016 çулсенче == [[File:Lenfilm-2015-2.jpg|alt=Главный вход на киностудию Ленфильм|right|450px|thumb|Ленфильм студине кĕмелли, пуш, 2015 çул]] == Призсене тивĕçнĕ фильмсем == * {{çул кинора|1934}} — «[[Чапаев (фильм)|Чапаев]]», реж. [[Братья Васильевы]] ** 1937 — Гран-При на Всемирной Парижской выставке ** 1946 — Бронзовая медаль на VII [[Венецианский кинофестиваль|МКФ в Венеции]] ** 1941 — [[Сталин премийĕ]] * {{çул кинора|1960}} — «[[Дама с собачкой (фильм)|Дама с собачкой]]», реж. [[Хейфиц, Иосиф Ефимович|Иосиф Хейфиц]] ** 1960 — Почётный диплом на МКФ лучших фильмов в [[Лондон]]е ** 1960 — Премия за гуманизм на XIII [[Каннский кинофестиваль|МКФ в Каннах]] * {{çул кинора|1961}} — «[[Полосатый рейс]]», реж. [[Фетин, Владимир Александрович|Владимир Фетин]] ** 1973 — «Серебряный приз» МКФ детских фильмов в [[Калькутта|Калькутте]] * {{çул кинора|1961}} — «[[Человек-амфибия (фильм, 1961)|Человек-амфибия]]», реж. [[Казанский, Геннадий Сергеевич|Геннадий Казанский]], [[Чеботарёв, Владимир Александрович|Владимир Чеботарев]] ** 1963 — Второй приз «Серебряный космический корабль» на I МКФ научно-фантастических фильмов в [[Триест]]е * {{çул кинора|1964}} — «[[Гамлет (фильм, 1964)|Гамлет]]», реж. [[Козинцев, Григорий Михайлович|Григорий Козинцев]] ** 1964 — Специальная премия и почётный Диплом жюри [[Венецианский кинофестиваль|МКФ в Венеции]], лауреат многочисленных премий * {{çул кинора|1966}} — «[[Начальник Чукотки]]», реж. [[Мельников, Виталий Вячеславович|Виталий Мельников]] ** 1968 — Приз [[ЦК ВЛКСМ]] «Алая гвоздика» за лучший фильм на Всесоюзной неделе детского фильма в [[Москва|Москве]] * {{çул кинора|1976}} — «[[Двадцать дней без войны]]», реж. [[Герман, Алексей Юрьевич|Алексей Герман]] ** 1977 — Ежегодная премия им. [[Садуль, Жорж|Жоржа Садуля]] во Франции * {{çул кинора|1976}} — «[[Синяя птица (фильм, 1976)|Синяя птица]]», реж. [[Кьюкор, Джордж|Джордж Кьюкор]] ** 1976 çул — Почетный диплом на XI МКФ детских и юношеских фильмов в [[Тегеран]]е * {{çул кинора|1979}} — «[[Шерлок Холмс и доктор Ватсон]]», реж. [[Масленников Игорь Фёдорович|Игорь Масленников]] ** 1979 — Специальный приз на МКФ в [[Кьянчано-Терме]] * {{çул кинора|1990}} — [[Замри, умри, воскресни]], реж. Виталий Каневский ** 1990 — Приз «Золотая камера» Каннского кинофестиваля за лучший дебют (1990) * {{çул кинора|1990}} — «[[Переход товарища Чкалова через Северный полюс]]», реж. [[Пежемский Максим Гелиевич|Максим Пежемский]] ** 1991 — Приз за лучший короткометражный фильм на МКФ молодого кино в [[Турин]]е * 1990 — «[[Сатана (фильм, 1990)|Сатана]]», реж. [[Аристов, Виктор Фёдорович|Виктор Аристов]] ** 1991 — приз [[Серебряный медведь|«Серебряный медведь»]] на [[Берлинский кинофестиваль|МКФ в Берлине]] * {{çул кинора|1991}} — «[[Гений (фильм, 1991)|Гений]]», реж. [[Сергеев, Виктор Анатольевич|Виктор Сергеев]] ** 1992 — Специальный приз жюри за лучший сценарий на КФ «Кинотавр»: «Кино для всех» (Сочи—92) ** 1992 — Премия имени [[Еней, Евгений Евгеньевич|Евгения Енея]] за лучшую работу художника ([[Гуков, Евгений Григорьевич|Евгений Гуков]]) конкурс Профессиональных премий «Ленфильма» (С.-Петербург—92) * {{çул кинора|1995}} — «[[Особенности национальной охоты]]», реж. [[Рогожкин, Александр Владимирович|Александр Рогожкин]] ** 1995 — Гран-при на кинофестивале «[[Золотой Остап]]» ** 1995 — премия «[[Ника (кинопремия)|Ника]]» за лучший игровой фильм и другие премии == Киностудире ӳнерленĕ паллă фильмсем<ref>{{Кĕнеке|автор=|пуçелĕк=Аннотированный каталог «Ленфильма», 1918-2003». Издан при поддержке Министерства культуры РФ|вырăн=СПб|издательство=ООО "Аникушин"|çул=2003|страницы=18-211|страниц=|isbn=}}</ref>== {{div col}} * {{çул кинора|1934}} — [[Чапаев (фильм)|Чапаев]] * {{çул кинора|1938}} — [[Юность Максима]] * {{çул кинора|1936}} — [[Семеро смелых]] * {{çул кинора|1937}} — [[Возвращение Максима]] * {{çул кинора|1938}} — [[Выборгская сторона (фильм)|Выборгская сторона]] * {{çул кинора|1938}} — [[Пётр Первый (фильм)|Пётр Первый]] * {{çул кинора|1941}} — [[Валерий Чкалов (фильм)|Валерий Чкалов]] * {{çул кинора|1941}} — [[Маскарад (фильм, 1941)|Маскарад]] * {{çул кинора|1945}} — [[Небесный тихоход]] * {{çул кинора|1947}} — [[Золушка (фильм, 1947)|Золушка]] * {{çул кинора|1953}} — [[Римский-Корсаков (фильм)|Римский-Корсаков]] * {{çул кинора|1954}} — [[Кортик (фильм, 1954)|Кортик]] * {{çул кинора|1954}} — [[Тигрсене алла илекен]] * {{çул кинора|1955}} — [[Два капитана (фильм, 1955)|Два капитана]] * {{çул кинора|1955}} — [[Двенадцатая ночь (фильм, 1955)|Двенадцатая ночь]] * {{çул кинора|1955}} — [[Румянцев ĕçĕ]] * {{çул кинора|1955}} — [[Максим Перепелица]] * {{çул кинора|1955}} — [[Ют тăван]] * {{çул кинора|1956}} — [[Медовый месяц (фильм, 1956)|Медовый месяц]] * {{çул кинора|1956}} — [[Старик Хоттабыч (фильм)|Старик Хоттабыч]] * {{çул кинора|1957}} — [[Дон Кихот (фильм, 1957)|Дон Кихот]] * {{çул кинора|1958}} — [[Мистер Икс]] * {{çул кинора|1959}} — [[Шинель (фильм, 1959)|Шинель]] * {{çул кинора|1960}} — [[Дама с собачкой (фильм)|Дама с собачкой]] * {{çул кинора|1960}} — [[Осторожно, бабушка!]] * {{çул кинора|1961}} — [[Человек-амфибия (фильм, 1961)|Человек-амфибия]] * {{çул кинора|1961}} — [[Полосатый рейс]] * {{çул кинора|1962}} — [[Дикая собака динго]] * {{çул кинора|1963}} — [[Каин XVIII]] * {{çул кинора|1963}} — [[Родная кровь (фильм, 1963)|Родная кровь]] * {{çул кинора|1964}} — [[Гамлет (фильм, 1964)|Гамлет]] * {{çул кинора|1964}} — [[Спящая красавица (фильм-балет)]] * {{çул кинора|1965}} — [[Государственный преступник (фильм)|Государственный преступник]] * {{çул кинора|1965}} — [[Перед судом истории]] * {{çул кинора|1966}} — [[Катерина Измайлова (фильм)|Катерина Измайлова]] * {{çул кинора|1966}} — [[Начальник Чукотки]] * {{çул кинора|1966}} — [[Кто придумал колесо?]] * {{çул кинора|1966}} — [[ШКИД республики (фильм)|ШКИД республики]] * {{çул кинора|1966}} — [[Снежная королева (фильм, 1966)|Снежная королева]] * {{çул кинора|1966}} — [[Три толстяка (фильм)|Три толстяка]] * {{çул кинора|1967}} — [[В огне брода нет]] * {{çул кинора|1967}} — [[Женя, Женечка и «катюша»]] * {{çул кинора|1967}} — [[Свадьба в Малиновке (фильм)|Свадьба в Малиновке]] * {{çул кинора|1967}} — [[Седьмой спутник (фильм)|Седьмой спутник]] * {{çул кинора|1968}} — [[Интервенци (фильм)|Интервенци]] (экрансем çине [[1987 çул кинора|1987 çулта]]) * {{çул кинора|1968}} — [[Пĕтнĕ сезон (фильм, 1968)|Пĕтнĕ сезон]] * {{çул кинора|1968}} — [[Снегурочка (фильм, 1968)|Снегурочка]] * {{çул кинора|1968}} — [[Старая, старая сказка]] * {{çул кинора|1969}} — [[Вăрçăра вăрçăри пек (фильм)|Вăрçăра вăрçăри пек]] * {{çул кинора|1969}} — [[Белое солнце пустыни]] * {{çул кинора|1970}} — [[Король Лир (фильм, 1970)|Король Лир]] * {{çул кинора|1970}} — [[Кабулри мисси]] * {{çул кинора|1970}} — [[Начало (фильм, 1970)|Начало]] * {{çул кинора|1971}} — [[Даурия (фильм)|Даурия]] * {{çул кинора|1971}} — [[Проверка на дорогах]] (выпущен на экраны в [[1985 çул кинора|1985 çулта]]) * {{çул кинора|1971}} — [[Прощание с Петербургом (фильм)|Прощание с Петербургом]] * {{çул кинора|1971}} — [[Тень (фильм, 1971)|Тень]] * {{çул кинора|1972}} — [[Монолог (фильм, 1972)|Монолог]] * {{çул кинора|1972}} — [[Гонщики (фильм, 1972)|Гонщики]] * {{çул кинора|1973}} — [[Всадник без головы (фильм)|Всадник без головы]] * {{çул кинора|1973}} — [[Крах инженера Гарина]] * {{çул кинора|1974}} — [[Соломенная шляпка (фильм, 1974)|Соломенная шляпка]] * {{çул кинора|1974}} — [[Царевич Проша (фильм)|Царевич Проша]] * {{çул кинора|1975}} — [[Звезда пленительного счастья]] * {{çул кинора|1975}} — [[Новогодние приключения Маши и Вити]] * {{çул кинора|1975}} — [[Старший сын (фильм)|Старший сын]] * {{çул кинора|1975}} — [[Чужие письма]] * {{çул кинора|1976}} — [[Весёлое сновидение, или Смех и слёзы]] * {{çул кинора|1976}} — [[Двадцать дней без войны]] * {{çул кинора|1976}} — [[Ключ без права передачи]] * {{çул кинора|1976}} — [[Небесные ласточки]] * {{çул кинора|1976}} — [[Труффальдино из Бергамо]] * {{çул кинора|1976}} — [[Синяя птица (фильм, 1976)|Синяя птица]] * {{çул кинора|1977}} — [[Блокада (фильм)|Блокада]] * {{çул кинора|1977}} — [[Женитьба (фильм, 1977)|Женитьба]] * {{çул кинора|1977}} — [[Как Иванушка-дурачок за чудом ходил (фильм)|Как Иванушка-дурачок за чудом ходил]] * {{çул кинора|1977}} — [[Собака на сене (фильм)|Собака на сене]] * {{çул кинора|1978}} — [[Ханума (спектакль)|Ханума]] * {{çул кинора|1979}} — [[Летучая мышь (фильм, 1979)|Летучая мышь]] * {{çул кинора|1979}} — [[Трое в лодке, не считая собаки (фильм, 1979)|Трое в лодке, не считая собаки]] * {{çул кинора|1979}} — [[Клуб самоубийц, или Приключения титулованной особы]] * {{çул кинора|1979}} — [[Шерлок Холмс и доктор Ватсон]] * {{çул кинора|1979}} — [[В моей смерти прошу винить Клаву К.]] * {{çул кинора|1979}} — [[Отпуск в сентябре]] (вышел на телевизионные экраны в июне [[1987]]а) * {{çул кинора|1980}} — [[Благочестивая Марта (фильм)|Благочестивая Марта]] * {{çул кинора|1980}} — [[Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона (фильм)|Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона]] * {{çул кинора|1981}} — [[Сильва (фильм, 1981)|Сильва]] * {{çул кинора|1981}} — [[Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона: Собака Баскервилей|Собака Баскервилей]] * {{çул кинора|1982}} — [[Влюблён по собственному желанию]] * {{çул кинора|1982}} — [[Ослиная шкура (фильм, 1982)|Ослиная шкура]] * {{çул кинора|1982}} — [[Пиковая дама (фильм, 1982)|Пиковая дама]] * {{çул кинора|1982}} — [[Остров сокровищ (фильм, 1982)|Остров сокровищ]] * {{çул кинора|1982}} — [[Никколо Паганини (фильм)|Никколо Паганини]] * {{çул кинора|1983}} — [[Вольный ветер (фильм, 1983)|Вольный ветер]] * {{çул кинора|1983}} — [[Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона: Сокровища Агры|Сокровища Агры]] * {{çул кинора|1983}} — [[Торпедоносцы (фильм)|Торпедоносцы]] * {{çул кинора|1984}} — [[Блондинка за углом]] * {{çул кинора|1984}} — [[Завещание профессора Доуэля]] * {{çул кинора|1984}} — [[Мой друг Иван Лапшин]] * {{çул кинора|1985}} — [[Зимняя вишня]] * {{çул кинора|1986}} — [[Как стать звездой]] * {{çул кинора|1986}} — [[Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона: Двадцатый век начинается|Двадцатый век начинается]] * {{çул кинора|1987}} — [[Остров погибших кораблей (фильм)|Остров погибших кораблей]] * {{çул кинора|1988}} — [[Собачье сердце (фильм, 1988)|Собачье сердце]] * {{çул кинора|1988}} — [[Господин оформитель]] * {{çул кинора|1988}} — [[Дни затмения]] * {{çул кинора|1989}} — [[Дон Сезар де Базан (фильм, 1989)|Дон Сезар де Базан]] * {{çул кинора|1991}} — [[Мой лучший друг — генерал Василий, сын Иосифа]] * {{çул кинора|1991}} — [[Гений (фильм, 1991)|Гений]] * {{çул кинора|1992}} — [[Окно в Париж]] * {{çул кинора|1992}} — [[Тартюф (фильм, 1992)|Тартюф]] * {{çул кинора|1993}} — [[Ты у меня одна]] * {{çул кинора|1995}} — [[Особенности национальной охоты]] * {{çул кинора|1998}} — [[Хрусталёв, машину!]] * {{çул кинора|1999}} — [[Молох (фильм)|Молох]] * {{çул кинора|2001}} — [[Телец (фильм)|Телец]] * {{çул кинора|2003}} — [[Бабуся (фильм)|Бабуся]] * {{çул кинора|2005}} — [[Солнце (фильм)|Солнце]] * {{çул кинора|2008}} — [[Бумажный солдат]] * {{çул кинора|2013}} — [[Трудно быть богом (фильм, 2013)|Трудно быть богом]] * {{çул кинора|2015}} — [[Развод по собственному желанию]] * {{çул кинора|2016}} — [[Контрибуция (фильм)|Контрибуция]] {{div col end}} == Киностуди директорĕсем<ref>{{Кĕнеке|автор=Поздняков Александр Николаевич|пуçелĕк=Листья аканта|вырăн=СПб|издательство=АНО «Киностудия „КиноМельница“»|çул=2014|страницы=278,279|страниц=|isbn=}}</ref> == * 15.10.2012-па [[Пичугин Эдуард Анатольевич|Пичугин Эдуард Анатольевич]], «Ленфильм» гендиректорĕ * 2011—2012 Шайдаков Владимир Анатольевич, «Ленфильм» гендиректорĕ * 2007—2011 Тельнов Вячеслав Николаевич, «Ленфильм» директорĕ<ref>{{Cite web|url=http://mkrf.ru/ministerstvo/departament/detail.php?ID=412276&SECTION_ID=43216|title=Официальный сайт Министерства культуры Российской Федерации - Тельнов Вячеслав Николаевич|publisher=mkrf.ru|accessdate=2016-08-12}}</ref> * 2004—2007 Зерцалов Андрей Борисович, «Ленфильм» директорĕ * 1997—2002 [[Сергеев Виктор Анатольевич|Сергеев Виктор Анатольевич,]] «Ленфильм» директорĕ * 1987—1996 Голутва Александр Алексеевич, Директор «Ленфильма»<ref>{{Cite web|url=http://ria.ru/spravka/20100720/256676450.html|title=Александр Алексеевич Голутва. Биографическая справка|accessdate=2016-07-26}}</ref> * 1985—1987 Хохлов Юрий Иванович, «Ленфильм» директорĕ * 1981—1985 [[Аксёнов Виталий Евгеньевич|Аксенов Виталий Евгеньевич]], «Ленфильм» директорĕ * 1978—1981 Провоторов Виталий Петрович, «Ленфильм» директорĕ * 1972—1978 Блинов Виктор Викторович, «Ленфильм» директорĕ * 1961—1972 Киселёв Илья Николаевич, «Ленфильм» директорĕ * 1957—1960 Николаев Георгий Николаевич, «Ленфильм» директорĕ * 1955—1957 [[Васильев Сергей Дмитриевич (режиссёр)|Васильев Сергей Дмитриевич]], «Ленфильм» директорĕ * 1939—1955 [[Глотов Иван Андреевич]], «Ленфильм» директорĕ * 1938—1940 Лотошев Николай Миронович, Директор * Сливкин Альберт Моисеевич, «Ленсовкино» директорĕ * 1928—1939 [[Быков Павел Михайлович|Быков Павел Михайлович]], «Совкино» кинофабрика директорĕ * [[Гринфельд Натан Яковлевич|Гринфельд Натан Яковлевич]], «Совкино» фабрика директорĕ (1927—1928), «Союзкино» кинофабрика директорĕ (1931—1933) * 1924—1925 Фролов-Бентыш Н. И., «Севзапкино» директорĕ * 1924 — Козлов Я. И., ИО директора «Севзапкино» * 1923—1924 Ефремов Михаил Ф., «Севзапкино» директорĕ * Глебов Н. Н., Директор Петроградкого окружного фотокиноотдела (ПОФКО) * 1918—1923 Лещенко Дмитрий Ильич, Председатель Петроградского кинокомитета, директор «Севзапкино» с 01.06.1922 * 1917—1918 Дементьев В., Подпоручик, управляющий делами кинематографического отдела Скобелевского комитета * 1914—1917 Левошко Яков Павлович, Штабс-капитан, начальник военно-кинематографического отдела Скобелевского комитета == Чыслани == * [[Ленин орденĕ]] (1935) * [[Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ]] (1976) == Асрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Литература == * {{кĕнеке | автор = Парфёнов Л. А. | пай = «Ленфильм» и его предшественники, 1918—1957 годы. (История киностудии в датах и фактах) | пуçелĕк = Кино и время: Бюллетень. Выпуск первый | вырăн = М. | издательство = Госфильмофонд | çул = 1960 | том = | страницы = 11—56 | страниц = 372 | тираж = 1000 | isbn = }} == Каçăсем == * [http://www.lenfilm.ru/ Официальный сайт Ленфильма] * {{imdb company|id=0114119|company=Ленфильм (СССР)}} * {{imdb company|id=0075541|company=Ленфильм (Россия)}} * {{YouTube user|LenfilmVideo}} * [http://www.opeterburge.ru/history_147_238.html Первый киносеанс в Петербурге. Начало производства кинофильмов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924061353/http://www.opeterburge.ru/history_147_238.html |date=2015-09-24 }} * [https://www.gazeta.ru/culture/2018/04/30/a_11734849.shtml# От «Чапаева» до «Довлатова»: 100 лет «Ленфильму»] // [[Газета.Ru]], 30.04.2018 {{Раççей тата совет кинокомпанисем}} [[Категори:Ленфильм| ]] [[Категори:Ленин орденĕпе чысланă организацисем]] [[Категори:Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕпе чысланă организацисем]] [[Категори:СССР кинокомпанисем]] [[Категори:Раççей кинокомпанисем]] [[Категори:Чуллă утрав проспекчĕ]] 45ftglm6pbiqel6cwnnmumz814guhuk Пуçиле хаса 0 78439 875384 875269 2026-07-11T11:04:42Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875384 wikitext text/x-wiki [[File:Pentonvilleiso19.jpg|thumb|Тĕрме]] '''Пуçиле хаса''' — суд [[криминаллă сăпат]] тесе палартнă [[çын]] тĕлĕшпе [[патшалăх]] туса ирттерекен ĕçпуç. == Вуламалли == * Dale, Elizabeth. ''Criminal Justice in the United States, 1789–1939'' (Cambridge University Press, 2011)184 pp * Fuller, John Randolph. ''Criminal Justice: Mainstream and Crosscurrents'' 2005. Prentice Hall. Upper Saddle River, NJ. * [[Serge Guinchard]] and Jacques Buisson. ''Criminal procedural law in France'' Lexinexis editor, 7th edition, September 2011, 1584 pages. * Hanes, Richard C. and Sharon M. Hanes. Crime and Punishment in America. Volume 1. 2005. Thomas Gale. Farmington Hills, MI * Friedman, Lawrence M. Crime and Punishment in American History. 1993. Basic Books. New York, NY. * Sunga, Lyal S. ''The Emerging System of International Criminal Law: Developments in Codification and Implementation,'' 1997. Kluwer Law International. The Hague, The Netherlands. * Walker, Samuel Popular Justice: A History of American Criminal Justice. 1980. Oxford University Press, Inc. New York * Наказание // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. * Стручков Н. А. Курс исправительно-трудового права: Проблемы Общей части. М., 1984. С. 22-23 * [[Нечаев, Сергей Юрьевич (писатель)|Нечаев, Сергей Юрьевич]]. Удивительные открытия. - Москва : ЭНАС, 2012. - 206 с. : ил.; 22 см. - (О чем умолчали учебники).; <nowiki>ISBN 978-5-4216-0021-3</nowiki><ref>[https://search.rsl.ru/ru/record/01005380888 РГБ каталогĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180919172007/https://search.rsl.ru/ru/record/01005380888 |date=2018-09-19 }}</ref> == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем }} == Каçăсем == * [http://pereverzev.su Музей истории телесных наказаний.] * [http://www.skinner.psy4.ru/behavior.htm Б. Ф. Скиннер и бихевиоризм. Респондентное и оперантное поведение.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190718122050/http://www.skinner.psy4.ru/behavior.htm |date=2019-07-18 }} * [http://voxlex.ru/criminal-discipline/ugolovnoe-pravo/102-ponyatie-i-tseli-nakazaniya.html Наказание в уголовном праве.] * [https://web.archive.org/web/20130503230509/http://russiasib.r/]]u/ssylka-v-sibir-v-xvii-pervoj-polovine-xx-v/ ССЫЛКА В СИБИРЬ В XVII — ПЕРВОЙ ПОЛОВИНЕ XX в.] * [http://rus-sky.com/history/library/vol.14/vol.14.5.htm «Устав о ссыльных» Российской империи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190312223721/http://www.rus-sky.com/history/library/vol.14/vol.14.5.htm |date=2019-03-12 }} * [http://rus-sky.com/history/library/vol.14/vol.14.3.htm «Свод уставов о предупреждении и пресечении преступлений» Российской империи, включающий положения об административной ссылке"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190311111505/http://www.rus-sky.com/history/library/vol.14/vol.14.3.htm |date=2019-03-11 }} * [http://www.penpolit.ru/authors/ История пенитенциарной политики Российского государства и Сибирь XVIII—XXI веков] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160316141330/http://penpolit.ru/authors/ |date=2016-03-16 }} * [http://www.pokayanie-komi.ru/content/119/tom_3_rogachev_taskaev_turma_bez_reshetok.pdf «Тюрьма без решеток» Страны Советов. Документы и материалы о политссылке 20-х — 30-х гг.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140512214739/http://www.pokayanie-komi.ru/content/119/tom_3_rogachev_taskaev_turma_bez_reshetok.pdf |date=2014-05-12 }}{{Недоступная ссылка|date=Апрель 2018 |bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.alexanderyakovlev.org/fond/issues-doc/72992 Положение о правах объединенного государственного политического управления в части административных высылок, ссылок и заключения в концентрационный лагерь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181102154638/http://www.alexanderyakovlev.org/fond/issues-doc/72992 |date=2018-11-02 }} * [http://xx-vek-istoria.narod.ru/libr/istochnik/zak/vysylka.html О ВЫСЫЛКЕ И ССЫЛКЕ, ПРИМЕНЯЕМЫХ ПО СУДЕБНЫМ ПРИГОВОРАМ.Постановление ВЦИК и CHK РСФСР.10 января 1930 г.] {{law-stub}} [[Категори:Тивĕç-ирĕк]] ff7vbxuvd0lr3s71cklo3zeqgxb5q7u Мереккеллĕ интеграл 0 79719 875348 801980 2026-07-10T21:51:22Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875348 wikitext text/x-wiki '''Мереккеллĕ интеграл''' тесе ({{lang-en|Improper integral}}, {{lang-ru|несобственный интеграл}}, {{lang-de|Uneigentliches Integral }}) [[паллăлăхлă интеграл|паллăлăхлă]] çавнашкал [[интеграл]]а калаççĕ, енчен те ак çак малсăлтавсенчен пĕри те пулин вăйра тăрать пулсан: #Интеграллассин талккăшĕн пĕр чикки те пулин вĕçсĕрлĕхпе танлашать. Сăмахран, <math>[a,+\infty)</math> хушăк. #Интегралланакан <math>f(x)</math> функци интеграллассин талккăшăн хăшпĕр пăнчисен таврашĕнче вĕçсĕрлĕхелле туртăнать. Енчен те <math>[a,b]</math> интервал чиккисенче вĕçсĕрлĕхсем мар пулсан тата функци [[Риман интегралĕ|Риманла интегралланать-тĕк]], мереккеллĕ интеграла тупасси [[паллăлăхлă интеграл|паллăлахлă]] "ахаль" интеграла тупасси пекех. == Пĕрремĕш ретри мерекеллĕ интеграл == [[File:Improperintegral2.png|right|thumb|200px|I ретри мереккеллĕ [[интеграл]]]] Пĕрремĕш ретри мереккеллĕ интеграл виçесĕр вăрăм [[кукăр енлĕ трапеци]]н [[лаптăк]]не палăртать. Тĕслĕх <math>\int\limits_{-\infty}^{-1} {1 \over x^2} dx = \lim_{a \to -\infty} \int\limits_{a}^{-1} {1 \over x^2}dx = \lim_{a \to -\infty} \Bigl. -\frac {1} {x} \Bigr|_a^{-1} = 1 + \lim_{a \to -\infty} \frac {1} {a} = 1 + 0 = 1</math> Тепĕр тĕслĕх [[ӳкерчĕк]] синче, анчах та унта интеграла шутласа кăтартман. == Иккĕмĕш ретри мереккеллĕ интеграл == [[File:Improperintegral1.png|right|thumb|200px|[[Риман интегралĕ|Риманла]] [[интеграл]]ланакан II ретри мереккеллĕ интеграл]] Иккĕмĕш ретри мереккеллĕ интеграл виçесĕр çуллĕ кукăр йĕрлĕ трапецин лаптăкне палăртать. Тĕслĕх <math>\int\limits_{0}^{1} {dx \over x} = \lim_{\delta \to 0+0} \Bigl. \ln |x| \Bigr|_{0+\delta }^1 = 0 - \lim_{\delta \to 0+0} \ln \delta = + \infty</math> Тепĕр тĕслĕх [[ӳкерчĕк]] синче, анчах та унта интеграла шутласа кăтартман. == Вуламалли == *Apostol, T (1974), Mathematical analysis, Addison-Wesley, ISBN 978-0-201-00288-1. *Apostol, T (1967), Calculus, Vol. 1 (2nd ed.), Jon Wiley & Sons. *Autar Kaw, Egwu Kalu (2008), Numerical Methods with Applications (1st ed.), autarkaw.com *Titchmarsh, E (1948), Introduction to the theory of Fourier integrals (2nd ed.), New York, N.Y.: Chelsea Pub. Co. (published 1986), ISBN 978-0-8284-0324-5. *Cooper, Jeffery (2005), Working analysis, Gulf Professional *Ghorpade, Sudhir; Limaye, Balmohan (2010), A course in multivariable calculus and analysis, Springer ==Каçăсем== * [http://numericalmethods.eng.usf.edu/topics/improper_integration.html Numerical Methods to Solve Improper Integrals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100406053824/http://numericalmethods.eng.usf.edu/topics/improper_integration.html |date=2010-04-06 }} at Holistic Numerical Methods Institute * [http://www.lightandmatter.com/html_books/calc/ch06/ch06.html Improper integrals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120618014253/http://www.lightandmatter.com/html_books/calc/ch06/ch06.html |date=2012-06-18 }} – chapter from an online textbook {{integral}} {{math-stub}} [[Категори:Математика]] [[Категори:Математикăлла анализ]] [[Категори:Интегралла шутлав]] 6pex6hci3viju7ohhor6zrsc8rw63r7 Паланга ФК 0 81212 875360 668983 2026-07-11T06:53:42Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875360 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубĕ |ячĕ = Паланга ФК |логотип = |тулли ячĕ = Паланга ФК |витлевсем = |йĕркеленĕ = [[2011]] |стадион = «?», Паланга |шăнăçулăх = ————— |президент = ————— |тренер = ————— |капитан = |рейтинг = |ăмăрту = ————— |сезон = 2019 |вырăн = 7., [[А лига]] |сайт = | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=|leftarm1=FFFF00|body1=FFFF00|rightarm1=FFFF00|shorts1=FFFF00|socks1=FFFF00 | pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=|leftarm2=3340AF|body2=3340AF|rightarm2=3340AF|shorts2=3340AF|socks2=3340AF }} '''Паланга ФК''' ({{lang-lt|Futbolo klubas Palanga}}) — [[Паланга]] хулара вырнаçнă [[литва]] [[футбол клубĕ]]. == Çитĕнĕвĕсем == <...> == Кун-çулĕ == <...> == 2011—2019 сезонсем == {|class="wikitable" ! Сезон ! ДИВ. ! Лига ! Вырăн ! Асăрхавсем |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''2011''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''II лига''' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://almis.sritis.lt/ltu11lyga2w.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180820035409/http://almis.sritis.lt/ltu11lyga2w.html |date=2018-08-20 }}</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2012''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2013''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''12.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2014''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''12.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2015''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2016''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I лига''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2017''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I лига''' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2018''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2019''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref> |- |} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [ Официаллă сайт] * RSSSF.com {{stub}} [[Категори:Литван футбол клубĕсем]] n5sw0fbkbcgi3brehvh7yos5at3gy1r Линилле функци 0 83752 875342 841591 2026-07-10T17:10:24Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875342 wikitext text/x-wiki [[File:Wiki linearna funkcija eks1.png|thumb|Линилле функцин графикĕ. Тĕслĕх]] '''Линилле функци''' тесе <math> y =kx+b</math> евĕрлĕ [[Функци (математика)|функцие]] калаççĕ (пĕр улшăнакан каплă функцисем тĕлĕшпе). Интернетра ку е унпа çывăх ăнлавсем тĕл пулни. «Экзотикăлла» <big>مكتبة</big>(мактаба) сайтран<ref>[https://ar.library.dctabudhabi.ae/eds/detail?db=edsbas&an=edsbas.2ACADC7 Мактаба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920212808/https://ar.library.dctabudhabi.ae/eds/detail?db=edsbas&an=edsbas.2ACADC7 |date=2021-09-20 }}</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Включение дополнительных тем в программу курса линейной алгебры для экономистов и менеджеров ; The inclusion of additional topics to the program of linear algebra course for economists and managers ; Экономитсемпе менеджерсен '''линиллĕ''' алгебра курсĕн программине хушăм темăсем кĕртесси. {{Цитата вĕçĕ}} [[Физика]]-[[математика]] ăславĕсен докторĕн [[Шашкин Сергей Юрьевич]]ăн ĕçĕнчен<ref>[https://phsreda.com/cv/author/651 Шашкин Сергей Юрьевич. Статьи автора(2)]</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Экономитсемпе менеджерсен '''линиллĕ''' алгебра курсĕн программине хушăм темăсем кĕртесси. ĕçре «'''линиллĕ''' алгебра уравненийĕсене тÿр килмен, уçăмсăр тата çирĕп мар системăсене анализлама пĕрещкел мел тупас тĕллевпе шутласси» ăнлава пĕтĕмлетнĕ. '''Линиллĕ''' алгебра уравненийĕсен число коэффициенчĕсене улăштарнинчен килекен çирĕп мар системисене пăхса тухнă. '''Линиллĕ''' системăсем çирĕп пулманнин сăлтавĕсене тата '''линиллĕ''' алгебра уравненийĕсен кирек епле системине те шутлама май паракан алгоритма тишкернĕ. Автор палăртнă тăрăх, çирĕп мар СЛАУсене шутлама меллĕ тесе Тихоновăн анлă саралнă тата практика енчен меллĕ йĕркелĕх алгоритмне пăхмалла. <Шупашкарти «Вĕренÿ аталанăвĕ» журнал, Чăваш Республикин вěренӳ институчě> {{Цитата вĕçĕ}} «Хыпар» хаçат сайтĕнчен<ref>Петрова, Лариса. [http://www.hypar.ru/ru/node/31073 Лицейра вĕренме аван-и?] — 18 Окт, 2018</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Анна АЛЕКСЕЕВА [Канаш хулинчи Патшалăх службипе управлени лицейĕ]:... бал ташшине, ирĕклĕ кĕрешĕве, '''линиллĕ''' алгебрăна, шахматла выляма çÿретĕп. Эпĕ лицейри медиа ушкăн ертÿçи те {{Цитата вĕçĕ}} == Вуламалли == * Справочник по математике для инженеров и учащихся втузов. Бронштейн И. Н., Семендяев К. А.- М.: Наука, 1981.- 720с., ил. * James Stewart (2012), Calculus: Early Transcendentals, edition 7E, Brooks/Cole. ISBN 978-0-538-49790-9 * Swokowski, Earl W. (1983), Calculus with analytic geometry (Alternate ed.), Boston: Prindle, Weber & Schmidt, ISBN 0871503417 * Функція лінійна // Універсальний словник-енциклопедія. — 4-те вид. — К. : Тека, 2006. * Основні елементарні функції // Вища математика в прикладах і задачах: Навчальний посібник. 2-ге видання. – К.: Центр учбової літератури / Клепко В.Ю., Голець В.Л.. — 2009. — С. 177. — 594 с. == Каçăсем == * https://web.archive.org/web/20130524101825/http://www.math.okstate.edu/~noell/ebsm/linear.html * http://www.corestandards.org/assets/CCSSI_Math%20Standards.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019052731/http://www.corestandards.org/assets/CCSSI_Math%20Standards.pdf |date=2013-10-19 }} [[Категори:Элементарлă функцисем]] [[Категори:Буль алгебри]] [[Категори:Линейлĕ алгебра]] [[Категори:Элементарлă математика]] [[Категори:Элементарлă алгебра]] 85xtlgczeczjol3w8zhweazzzh70y3v Ньютон паллăтăвăмĕсем 0 85533 875356 875266 2026-07-11T03:26:20Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875356 wikitext text/x-wiki '''Ньютон паллатăвăмĕсем''', вĕсем ытларах алгебрăна тата математикăлла анализа пырса тивеççĕ. Функцин вăхăт тĕлĕшĕнчи [[функцин тăхăмĕ|тăхăмне]] [[Исаак Ньютон|Ньютон]] функци символĕн çийĕнчи пăнчăпа паллă тунă. Тĕслĕхсем: : <math>\dot{x} = \frac{dx}{dt} = x'(t)</math> : <math>\ddot{x} = \frac{d^2x}{dt^2} = x''(t)</math> малалла та çавăн пек. Кунашкал нотаципе хăш чухне хальхи вăхăтра та усă кураççĕ. == Çавăн пекех == * [[Лейбниц нотацийĕ]] == Вуламалли == * Richard P. Feynman, Michael A. Gottlieb, Ralph Leighton: ''Feynman’s Tips on Physics: A Problem-Solving Supplement to the Feynman Lectures on Physics.'' Addison-Wesley, San Francisco, 2006, ISBN 0-8053-9063-4, Kapitel 1–4. == Каçăсем == * http://mathworld.wolfram.com/NumericalDifferentiation.html *[http://numericalmethods.eng.usf.edu/topics/continuous_02dif.html Numerical Differentiation Resources: Textbook notes, PPT, Worksheets, Audiovisual YouTube Lectures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060906070428/http://numericalmethods.eng.usf.edu/ |date=2006-09-06 }} at [http://numericalmethods.eng.usf.edu/ Numerical Methods for STEM Undergraduate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060906070428/http://numericalmethods.eng.usf.edu/ |date=2006-09-06 }} *ftp://math.nist.gov/pub/repository/diff/src/DIFF{{Ĕçлемен каçă|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Fortran code for the numerical differentiation of a function using Neville's process to extrapolate from a sequence of simple polynomial approximations. * [http://www.nag.co.uk/numeric/fl/nagdoc_fl24/html/D04/d04conts.html NAG Library numerical differentiation routines] * http://graphulator.com [http://graphulator.com Online numerical graphing calculator with calculus function.] * [http://www.boost.org/doc/libs/release/libs/math/doc/html/math_toolkit/diff.html Boost. Math numerical differentiation, including finite differencing and the complex step derivative] *[https://blogs.mathworks.com/cleve/2013/10/14/complex-step-differentiation/ Complex Step Differentiation] *[https://sinews.siam.org/Details-Page/differentiation-without-a-difference Differentiation With(out) a Difference] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200829190143/https://sinews.siam.org/Details-Page/differentiation-without-a-difference |date=2020-08-29 }} by [[Nicholas Higham]], [[SIAM]] News. *[https://github.com/maroba/findiff findiff Python project] {{Дифференциала шутлани}} [[Категори:Дифференциаллă шутлав]] [[Категори:Хисеп]] [[Категори:Интерполяци]] [[Категори:Хисеп меслечĕсем]] [[Категори:Исаак Ньютон]] [[Категори:Математика историйĕ]] [[Категори:Механика]] [[Категори:Математика паллисем]] [[Категори:Математика паллăтăвăмĕсем]] qphze8fwciibhj5fxdbagc7u74zfebj Линилле танмарлăх 0 91877 875341 785438 2026-07-10T17:10:00Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875341 wikitext text/x-wiki [[File:Linearineq1.svg|thumb|Linearineq1]] '''Линейлĕ танмарлăх''' — линилле функцисене явăçтаракан [[танмарлăх]]. Линилле танмарлăхра ятарлă символсенчен пĕри пур{{sfn|Miller, Heeren|1986|с= 355}} * < — пĕчĕкрех * > — пысăкрах * <math>\leqslant</math> — пĕчĕкрех е тан * <math>\geqslant</math> — пысăкрах е тан * <math>\ne</math> — тан мар çавăн пекех (формаллĕх енчен) * = — тан Линейлĕ танмарлăх [[линилле танлăх]] пекех курăнать темелле, анчах та унта танлăх палли вырăнне танмарлăх палли. Интернетра ку е унпа çывăх ăнлавсем тĕл пулни. «Экзотикăлла» <big>مكتبة</big>(мактаба) сайтран<ref>[https://ar.library.dctabudhabi.ae/eds/detail?db=edsbas&an=edsbas.2ACADC7 Мактаба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920212808/https://ar.library.dctabudhabi.ae/eds/detail?db=edsbas&an=edsbas.2ACADC7 |date=2021-09-20 }}</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Включение дополнительных тем в программу курса линейной алгебры для экономистов и менеджеров ; The inclusion of additional topics to the program of linear algebra course for economists and managers ; Экономитсемпе менеджерсен '''линиллĕ''' алгебра курсĕн программине хушăм темăсем кĕртесси. {{Цитата вĕçĕ}} [[Физика]]-[[математика]] ăславĕсен докторĕн [[Шашкин Сергей Юрьевич]]ăн ĕçĕнчен<ref>[https://phsreda.com/cv/author/651 Шашкин Сергей Юрьевич. Статьи автора(2)]</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Экономитсемпе менеджерсен '''линиллĕ''' алгебра курсĕн программине хушăм темăсем кĕртесси. ĕçре «'''линиллĕ''' алгебра уравненийĕсене тÿр килмен, уçăмсăр тата çирĕп мар системăсене анализлама пĕрещкел мел тупас тĕллевпе шутласси» ăнлава пĕтĕмлетнĕ. '''Линиллĕ''' алгебра уравненийĕсен число коэффициенчĕсене улăштарнинчен килекен çирĕп мар системисене пăхса тухнă. '''Линиллĕ''' системăсем çирĕп пулманнин сăлтавĕсене тата '''линиллĕ''' алгебра уравненийĕсен кирек епле системине те шутлама май паракан алгоритма тишкернĕ. Автор палăртнă тăрăх, çирĕп мар СЛАУсене шутлама меллĕ тесе Тихоновăн анлă саралнă тата практика енчен меллĕ йĕркелĕх алгоритмне пăхмалла. <Шупашкарти «Вĕренÿ аталанăвĕ» журнал, Чăваш Республикин вěренӳ институчě> {{Цитата вĕçĕ}} «Хыпар» хаçат сайтĕнчен<ref>Петрова, Лариса. [http://www.hypar.ru/ru/node/31073 Лицейра вĕренме аван-и?] — 18 Окт, 2018</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Анна АЛЕКСЕЕВА [Канаш хулинчи Патшалăх службипе управлени лицейĕ]:... бал ташшине, ирĕклĕ кĕрешĕве, '''линиллĕ''' алгебрăна, шахматла выляма çÿретĕп. Эпĕ лицейри медиа ушкăн ертÿçи те {{Цитата вĕçĕ}} ==Вуламалли== * {{citation|first1=Allen R.|last1=Angel|first2=Stuart R.|last2=Porter|edition=3rd|year=1989|title=A Survey of Mathematics with Applications|publisher=Addison-Wesley|isbn=0-201-13696-1}} * {{citation|first1=Charles D.|last1=Miller|first2=Vern E.|last2=Heeren|year=1986|edition=5th|title=Mathematical Ideas|publisher=Scott, Foresman|isbn=0-673-18276-2|url-access=registration|url=https://archive.org/details/mathematicalidea0000mill}} ==Каçăсем== * [https://web.archive.org/web/20121225122022/http://www.khanacademy.org/math/algebra/linear_inequalities Khan Academy: Linear inequalities, free online micro lectures] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} [[Категори:Линейлĕ алгебра]] [[Категори:Линейлĕ программăлани]] [[Категори:Нумайхысаклăхсем]] 709lu3ypyp12uwwpnvhtkdq4urcevll Нухӑт 0 91954 875355 707409 2026-07-11T03:23:39Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875355 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Нухӑт | image file = 14065.Leguminosae - Laburnum vulgare.jpg | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Labúrnum | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Нухӑт''' е '''Лабурнум''' (лат. Labúrnum) — [[Пăрçа|пăрçа]] йышшисен ҫулҫӑллӑ йывӑҫсен е тӗмсен йӑхӗ. == Вуламалли == *Кречетович В. И. Бобовник — Laburnum Medik. // Флора СССР : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1945. — Т. 11 / ред. тома Б. К. Шишкин. — С. 69—70. — 432 с. — 4000 экз. *Соколов С. Я., Шипчинский Н. В. Род 24. Бобовник — Laburnum Medik. // Деревья и кустарники СССР. Дикорастущие, культивируемые и перспективные для интродукции. / Ред. тома С. Я. Соколов. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1958. — Т. IV. Покрытосеменные. Семейства Бобовые — Гранатовые. — С. 106—110. — 976 с. — 2500 экз. == Каҫӑсем== * [http://flower.onego.ru/kustar/laburnum.html Бобовник (''Laburnum'')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140518022827/http://flower.onego.ru/kustar/laburnum.html |date=2014-05-18 }} в Энциклопедии декоративных садовых растений [[Категори:Наркӑмӑшлӑ ӳсентӑрансем]] [[Категори:Пăрçа йышшисем]] [[Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа]] gang1srs7o7eleb5vu7xne2xvjwnklv Линилле программăласси 0 92106 875340 858432 2026-07-10T17:09:28Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875340 wikitext text/x-wiki '''Линилле программăласси''', '''Линилле программăлав''' — <math>n</math> хапаллă (виçеллĕ) [[векторла уй]]сенчи [[йыш]]сенче линейлĕ танлăхсемпе тата танмарлăхсемпе панă [[экстремум]]ла тĕллевчĕксене шутламалли теорие тата меслетсене калăплакан (майлаштаракан) математикăлла ăслав. Интернетра ку е унпа çывăх ăнлавсем тĕл пулни. «Экзотикăлла» <big>مكتبة</big>(мактаба) сайтран<ref>[https://ar.library.dctabudhabi.ae/eds/detail?db=edsbas&an=edsbas.2ACADC7 Мактаба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920212808/https://ar.library.dctabudhabi.ae/eds/detail?db=edsbas&an=edsbas.2ACADC7 |date=2021-09-20 }}</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Включение дополнительных тем в программу курса линейной алгебры для экономистов и менеджеров ; The inclusion of additional topics to the program of linear algebra course for economists and managers ; Экономитсемпе менеджерсен '''линиллĕ''' алгебра курсĕн программине хушăм темăсем кĕртесси. {{Цитата вĕçĕ}} [[Физика]]-[[математика]] ăславĕсен докторĕн [[Шашкин Сергей Юрьевич]]ăн ĕçĕнчен<ref>[https://phsreda.com/cv/author/651 Шашкин Сергей Юрьевич. Статьи автора(2)]</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Экономитсемпе менеджерсен '''линиллĕ''' алгебра курсĕн программине хушăм темăсем кĕртесси. ĕçре «'''линиллĕ''' алгебра уравненийĕсене тÿр килмен, уçăмсăр тата çирĕп мар системăсене анализлама пĕрещкел мел тупас тĕллевпе шутласси» ăнлава пĕтĕмлетнĕ. '''Линиллĕ''' алгебра уравненийĕсен число коэффициенчĕсене улăштарнинчен килекен çирĕп мар системисене пăхса тухнă. '''Линиллĕ''' системăсем çирĕп пулманнин сăлтавĕсене тата '''линиллĕ''' алгебра уравненийĕсен кирек епле системине те шутлама май паракан алгоритма тишкернĕ. Автор палăртнă тăрăх, çирĕп мар СЛАУсене шутлама меллĕ тесе Тихоновăн анлă саралнă тата практика енчен меллĕ йĕркелĕх алгоритмне пăхмалла. <Шупашкарти «Вĕренÿ аталанăвĕ» журнал, Чăваш Республикин вěренӳ институчě> {{Цитата вĕçĕ}} «Хыпар» хаçат сайтĕнчен<ref>Петрова, Лариса. [http://www.hypar.ru/ru/node/31073 Лицейра вĕренме аван-и?] — 18 Окт, 2018</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Анна АЛЕКСЕЕВА [Канаш хулинчи Патшалăх службипе управлени лицейĕ]:... бал ташшине, ирĕклĕ кĕрешĕве, '''линиллĕ''' алгебрăна, шахматла выляма çÿретĕп. Эпĕ лицейри медиа ушкăн ертÿçи те {{Цитата вĕçĕ}} <!--Линейное программирование (ЛП) является частным случаем [[выпуклое программирование|выпуклого программирования]], которое в свою очередь является частным случаем [[математическое программирование|математического программирования]]. Одновременно оно — основа нескольких методов решения задач [[целочисленное программирование|целочисленного]] и [[нелинейное программирование|нелинейного программирования]]. Одним из обобщений линейного программирования является [[дробно-линейное программирование]]. Многие свойства задач линейного программирования можно интерпретировать также как свойства [[многогранник]]ов и таким образом геометрически формулировать, и доказывать их.--> == Çав. пекех == * [[Васильев Фёдор Павлович]] * [[Иваницкий Александр Юрьевич]] == Ф. П. Васильев тата А. Ю. Иваницкий ĕçĕсем == * Ф.П.Васильев, А.Ю.Иваницкий. Линейное программирование. М.: Факториал Пресс, 1998, 2003, [[2008]]. - 328 c. * F.P.Vasilyev, A.Yu.Ivanitskiy. In-Depth Analysis of Linear Programming. Published by Kluwer Academic Publishers, Dordrecht (Netherland), Boston (USA), London (UK), [[2001]]. - 312 c. == Каçăсем == *[https://www.chuvsu.ru/news/prisuzhdena-gosudarstvennaya-premiya-chuvashskoj-respubliki-2020-goda/ Присуждена Государственная премия Чувашской Республики 2020 года 23.06.2021] — ЧăваПУ порталĕ. * [http://sourceforge.net/projects/lipside/ Linear Program Solver (LiPS)] — Бесплатный оптимизационный пакет, предназначенный для решения задач линейного, целочисленного и целевого программирования. * ''Вершик А. М.'' [http://www.mmonline.ru/articles/1893/ O Л. В. Канторовиче и линейном программировании] * [https://web.archive.org/web/20070205063920/http://dims.karelia.ru/~alexmou/tpr/tpr_02_linear_programming.ppt Слайды по линейному программированию] * ''Большакова И. В., Кураленко М. В.'' [https://web.archive.org/web/20190913185609/http://economy.bsu.by/library/%D0%91%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D0%9B%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5.htm/ Линейное программирование. Учебно-методическое пособие к контрольной работе]. {{недоступная ссылка|число=13|месяц=05|год=2013}} * ''Барсов А. С.'' [https://web.archive.org/web/20080102112537/http://ilib.mirror1.mccme.ru/plm/ann/a33.htm Что такое линейное программирование] // [[Популярные лекции по математике]], Гостехиздат, 1959. {{Оптимизаци меслечĕсем}} [[Категори:Геометрилле алгоритмсем]] [[Категори:Операцисене тĕпчени]] [[Категори:Оптимизаци теорийĕ]] [[Категори:Линейлĕ программăлани]] dwsg9d6kc839auch0hahpmu14j7ktgq Майкл Сэндел 0 92131 875347 836511 2026-07-10T19:37:23Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875347 wikitext text/x-wiki {{Философ |тĕлĕ = |портрет = Michael Sandel Me Judice.png |алпусни = |ят = Майкл Сэндел |тăван ят = |гражданлăх = |çуралнă вăхăт = [[1953]] [[пуш, 6]] |çуралнă вырăн = [[АПШ]] |вилнĕ вăхăт = |вилнĕ вырăн = |шкул = |кăсăксем = [[Коммунитаризм]] |малтанхисем = |кайранхисем = |шухăшсем = }} '''Майкл Дж. Сэндел''' (Michael J. Sandel, ҫур. 5 пуш 1953, Миннеаполис, Миннесота) — америка политикӑллӑ философӗ, философи [[Коммунитаризм|коммунитарисчӗ]]. [[Харвăрт Университечĕ|Гарвард университечӗн]] профессорӗ, Америка ӳнер тата ӑслӑлӑх академийӗн пайташӗ (2002). 23 чӗлхе ҫине куҫарнӑ кӗнекесен авторӗ, пӗтӗмпе вара, унӑн кӗнекисене 27 чӗлхе ҫине куҫарнӑ. «The Washington Post» ӑна «тен чи паллӑ университет [[АПШ]] профессорӗ» тенӗ, 2010 ҫулта вара журнал «China Newsweek» ӑна Китари чи вӑйлӑ сӗм кӳрекен ют-ҫӗр ӗҫченӗ. Астури еликӗн парнин (2018) лауреачӗ. == Кун-ҫулӗ == == Ӗҫӗ-хӗлӗ == *Liberalism and the Limits of Justice (Cambridge University Press, 1982, 2nd edition, 1997; переведена на 8 языков) *Liberalism and Its Critics (ed., Blackwell, 1984) *Democracy’s Discontent: America in Search of a Public Philosophy (Harvard University Press, 1996) *Public Philosophy: Essays on Morality in Politics (Harvard University Press, 2005) *The Case against Perfection: Ethics in the Age of Genetic Engineering (Harvard University Press, 2007) *Justice: What’s the Right Thing to Do? (Farrar, Straus and Giroux, 2009) *What Money Can’t Buy: The Moral Limits of Markets (2012) *Encountering China: Michael Sandel and Chinese Philosophy (ed., Harvard University Press, 2018) ISBN 978-0-674-97614-6 == Вуламалли== * == Каҫӑсем== * https://scholar.harvard.edu/sandel/home * https://hsci.harvard.edu/people/michael-j-sandel-dphil {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230822095718/https://hsci.harvard.edu/people/michael-j-sandel-dphil |date=2023-08-22 }} * [http://www.fpa.es/en/princess-of-asturias-awards/laureates/2018-michael-j-sandel.html Премия принцессы Астурийской] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230822095705/https://www.fpa.es/en/princess-of-asturias-awards/laureates/2018-michael-j-sandel.html |date=2023-08-22 }} [[Категори:Философсем, алфавитпа]] cdia203q32xs1apb2v4l5czsxc0s6ac Пĕлтерĕш 0 92301 875359 841798 2026-07-11T05:37:24Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875359 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем}} [[File:Saussure Signifie-Signifiant.png|thumb|Паллă тăваканни (паллă) тата паллă тăвăнаканни (пĕлтерĕш) хушшинчи çыхăнусем]] '''Пĕлтерĕш''' — [[Семиотика|семиотикăра]]:  тепĕр [[Объект (философи)|объект]]па паллă тăвăнакан, улшăнакан, репрезентациленекен объект: малтанхи объектне паллă теççĕ, çапла вара. хайхи икĕ объект хушшинче, семиозис прцесĕ пулнă майăн, паллăтăваслăх-паллăтăвăнаслăх хутшăнăвĕсем йĕкеленеççĕ <ref> Гриненко Г. В. Значение // Новая философская энциклопедия / Ин-т философии РАН; Нац. обществ.-науч. фонд; Предс. научно-ред. совета В. С. Стёпин, заместители предс.: А. А. Гусейнов, Г. Ю. Семигин, уч. секр. А. П. Огурцов. — 2-е изд., испр. и допол. — М.: Мысль, 2010. — ISBN 978-5-244-01115-9.</ref> == Çавăн пекех == * [[Информаци]] * [[Тупсăм]] * [[Ăнлав]] * [[Абстракци]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * Куликов Л. В. Психология сознания * Бирюков Б. В. [https://web.archive.org/web/20110823104833/http://nounivers.narod.ru/bibl/bb_sf.htm Теория смысла Готлоба Фреге.] // Применение логики в науке и технике. — М.: Издательство Академии наук СССР, 1960. — С. 502-555. * ''Пирс, Ч. С.'' [http://sun.tsu.ru/mminfo/000063105/phil/07/07.html Что такое знак?] // Вестн. Томского гос. ун-та. Сер. Философия. Социология. Политология. – 2009. – № 3 (7). – С. 88–95 / пер. с англ. А. А. Аргамаковой; с предисл. к публ. С. 86–87. * [https://www.humanities.mcmaster.ca/%7Erussell/brworks.htm Collected Papers of Bertrand Russell] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425203456/https://www.humanities.mcmaster.ca/%7Erussell/brworks.htm |date=2021-04-25 }} — научное собрание сочинений Рассела. * ''Карнап, Р.'' Значение и необходимость. М., 1959. *''Щербовский Т.'' Контекст и значение в этнографической теории языка Бронислава Малиновского // Textus 10: Этика и социология текста. — 2004. — C. 398–401 (<nowiki>https://www.researchgate.net/publication/338372129_Kontekst_i_znacenie_v_etnograficeskoj_teorii_azyka_Bronislava_Malinovskogo</nowiki>) == Çăлкуç == <!-- проверить на права [http://www.psyarticles.ru/view_post.php?id=239 Теоретический анализ проблемы значения]--> * Ferdinand de Saussure (1959). Course in General Linguistics. New York: McGraw-Hill. {{Семиотика}} [[Категори:Семантика]] [[Категори:Пĕлтерĕш]] bum16cdys8w8n6o1lni6uz33i4yzdn4 Куккук çăкри 0 93690 875333 718612 2026-07-10T13:43:19Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875333 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Куккук çăкри | image file = Rotklee Trifolium pratense.jpg | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Куккук çакри''' | latin = {{btname|Trifolium pratense}} | section name = | section text = | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = }} '''Куккук çăкри''' ({{lang-la|Trifólium}}) — ÿсентăрансен [[рет (биологи)|речĕ]], вăл {{bt-ruslat|пăрçа йышшисенчен|Fabaceae}} Петĕр Хусанкай çырнинчен<ref>«Пÿлер кĕввисем» ярăмран.</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} <poem> Куккук çăкри чĕркуç таран, Чĕркуç таран куккук çăкри. Асран кайми ана-çаран Каллех ăшшăн-ăшшăн пăхр'и? </poem> {{Цитата вĕçĕ}} == Каçăсем == {{Викисловарь|куккук çăкри}} {{Викисловарь|конюшина}} * [http://flower.onego.ru/anpine/trifoliu.html ''Клевер'' в Энциклопедии декоративных садовых растений] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080504042759/http://flower.onego.ru/anpine/trifoliu.html |date=2008-05-04 }} <small>Тĕрĕçленĕ: 21, декабрь, 2008 ç.</small> == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} [[Категори:Выльăх апачĕлĕх ӳсентăрансем]] [[Категори:Куккук çăкри|*]] [[Категори:Улăхри ӳсентăрансем]] [[Категори:Сидератсем]] [[Категори:Курăксем]] hbvomdo69lq10v2ak1f5jxbadypnij4 Михеев Геннадий Михайлович 0 105763 875349 871354 2026-07-10T22:55:07Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875349 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Михеев}} {{Ăсчах |Ят = Михеев Геннадий Михайлович |Çуралнă чухнехи ят = Михеев Геннадий Михайлович |Ӳкерчĕк = |Анлăшĕ = 200px |Алпусни = |Çуралнă вăхăт = [[1957]] çул, [[юпа, 3]] |Çуралнă вырăн = [[Янташ (ял)|Янташ]] ялĕ, [[Çĕмĕрле районĕ]], [[Чăваш АССР]], [[РСФСР]], [[СССР]] |Вилнĕ вăхăт = |Вилнĕ вырăн = |Гражданлăх = {{USSR}} {{RUS}} |Ăслăх сфери = физика — оптика |Ĕç вырăнĕ = |Альма-матер = [[Мускав патшалăх университечĕ]] |Ăсчах степенĕ = физика-математика ăслăхĕсен докторĕ |Паллă вĕренекенсем = |Паллă = |Чыславсемпе парнесем= }} '''Михеев Геннадий Михайлович''' (3.10.1957 çур., Чăваш Енти Çĕмĕрле районĕнчи Янташ ялĕ) – физик, физика-математика ăслăхĕсен докторĕ, профессор ([[2008]]) Удмурт республикин тава тивĕçлĕ ăçлайçи ([[2005]]). == Биографи == [[1957]]-мĕш çулхи [[юпа, 3|юпан 3-мĕшĕнче]] [[Чăваш Ен]]ри [[Çĕмĕрле районĕ]]нчи [[Янташ (ял)|Янташ]] ялĕнче çуралса ÿснĕ. Мускаври Ломоносов ячĕллĕ патшалăх университетне ([[1981]]) тата унта аспирантура пĕтернĕ ([[1984]]). Ижкар хулинче ĕçлесе пурăнать. == Кĕске библиографи == * Нелинейное рассеяние света в суспензии углеродных нанотрубок (çумавторпа пĕрле) // Квантовая электроника. 2010. Т. 40. №1; * Giant optical rectification effect in nanocarbon films (çумавторпа пĕрле) // Appl. Phys. Lett. 2004. V. 84. №24; * Влияние поляризации излучения на энергетические характеристики и порог ВКР на вращательных переходах (çумавторпа пĕрле) // Квантовая электроника. 1985. Т. 12. №3. == Вуламалли == * Кольцов Н. Е. [http://www.enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=5042 МИХЕЕВ Геннадий Михайлович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127210550/http://www.enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=5042 |date=2022-11-27 }} — электронлă чăваш энциклопедийĕнчи статья. * Сергеев Т. С. [http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=4272 Телегин Геннадий Гаврилович] — электронлă чăваш энциклопедийĕ * [https://old.chuvsu.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=6553:2012-09-26-08-24-45&catid=190:2010-08-02-23-34-43&Itemid=537 Светлой памяти ТЕЛЕГИНА Геннадия Гавриловича] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127210550/https://old.chuvsu.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=6553:2012-09-26-08-24-45&catid=190:2010-08-02-23-34-43&Itemid=537 |date=2022-11-27 }}. Некролог. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.stihi.ru/2013/07/26/5285 В горниле века сăвă, Лев Коробов] * [https://search.rsl.ru/ru/record/01005746243 М-во культуры СССР. Казан. гос. ун-т им. В. И. Ульянова-Ленина. Кафедра молекулярных и тепловых явлений] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210728111146/https://search.rsl.ru/ru/record/01005746243 |date=2021-07-28 }} [[Категори:Физиксем, алфавитпа]] [[Категори:XX ĕмĕрти физиксем]] [[Категори:ССРП физикĕсем]] [[Категори:Раççей физикĕсем]] [[Категори:Раççей оптикĕсем]] [[Категори:1957 çулта çуралнисем]] [[Категори:Юпан 3-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:Чăвашран тухнă физиксем]] 1kv9sf7oi010xt7gbuujfyi7lr1j2xp Паранкăллă тăрна пăрçи 0 122181 875361 856771 2026-07-11T07:23:04Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875361 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Тăрна пăрçи (пĕлтерĕшсем)}} {{Пĕлтерĕшсем|Пăрçа (пĕлтерĕшсем)}} {{Taxobox | name = Паранкăллă тăрна пăрçи | image file = Lathyrus tuberosus 3.jpg | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Lathýrus tuberósus} | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Паранкăллă тăрна пăрçи'''{{sfn|Живан, Шкляр|1936|страницы=107}}{{sfn|Федченко|1948|с=490}}{{sfn|Агабабян|1951|с=863}}{{sfn|Медведев, Сметанникова|1981|с=305}} ({{lang-la|Lathýrus tuberósus}}) — {{bt-ruslat|Пăрçа йышшисем|Fabaceae}} ямахатри (йышри) [[Тăрна пăрçи]] кăкри (ретри) [[нумайçуллăх ӳсентăран|нумай çул ÿсекен]] [[курăк]]ла ӳсентăран. Тепĕр ят та пур пулмалла — '''сысна паранки'''. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == {{wikisource|Ботанический словарь (Анненков)/Lathyrus tuberosus/ДО|Lathyrus tuberosus}} * {{КормРастСССР|автор=[[Агабабян Ш. М.]]|том=2|стр=863—864|ref=Агабабян}} * {{ИОРСР|часть=803. ''Thalictrum simplex'' L. — Чина клубненосная|том=2|стр=446}} * Живан В. П., Шкляр Н. М. Новое кормовое растение — чина клубненосная (lathyrus tuberosus) // Природа : журнал. — 1936. — № 10. — С. 107—112. * Медведев П. Ф., Сметанникова А. И. Кормовые растения европейской части СССР. — Л.: Колос, 1981. — С. 305—306. — 336 с. — 25 000 экз. * Никифоров Ю. В. Алтайские травы-целители. — Горно-Алтайск: Юч-Сумер – Белуха, 1992. (Дата обращения: 10 ноября 2009) * Руднянская Е. И. Пыльценосы семейства бобовых // Пчеловодство : журнал. — 1982. — № 9. — С. 16—17. * Руднянская Е. И. Пыльцевая продуктивность некоторых растений // Пчеловодство : журнал. — 1985. — № 2. — С. 16. * Федченко Б. А. Род 826. Чина — LATHYRUS L. // Флора СССР = Flora URSS : в 30 т. / начато при рук. и под гл. ред. В. Л. Комарова. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1948. — Т. 13 / ред. тома Б. К. Шишкин, Е. Г. Бобров. — С. 490–491. — 588 с. — 4000 экз. == Каçăсем == * [http://www-sbras.nsc.ru/win/elbib/atlas/flora/450.html Электронный каталог сосудистых растений Азиатской России: чина клубненосная] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305222000/http://www-sbras.nsc.ru/win/elbib/atlas/flora/450.html |date=2016-03-05 }} {{V|10|11|2009}} * [http://flower.onego.ru/liana/lathyrus.html Энциклопедия декоративных садовых растений: чина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091218105511/http://flower.onego.ru/liana/lathyrus.html |date=2009-12-18 }} {{V|10|11|2009}} {{Внешние ссылки|Растения}} [[Категори:Тăрна пăрçи|клубненосная]] [[Категори:Евразири флора]] [[Категори:Сиплĕ ӳсентăрансем]] [[Категори:Садри декоративлă ӳсентăрансем]] [[Категори:Species Plantarum кĕнекере çырса кăтартнисем]] [[Категори:Çум ӳсентăрансем]] [[Категори:Пăрçалла тĕш культурăсем]] [[Категори:Пăрçа йышшисем]] cas4jdlyr6ewfbzhcz7gimd5498q4aj Нимĕç слободи 0 122523 875354 840675 2026-07-11T02:26:17Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875354 wikitext text/x-wiki == Истори == == Еткерлĕх == <gallery mode="packed" heights="170px"> File:N.A.Naidenov (1891). Views of Moscow. 26. Lefortovsky Palace.png|Лефортовăри тата [[Слобода дворецĕ|Слобода]] дворецĕсем. 1888 çулта фотографиленĕ. File:Municipal Album 1.207 Lefortovskaya Police.jpg|Лефортовăри полици çурчĕ<br>1913 год File:Fanagorian Barracks.jpg|[[Хăнакур казармисем]]<br>XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче фотографиленĕ File:Елизаветинский институт.jpg|[[Елизавет институчĕ (Москва)|Елизавет институчĕ]]<br>Фотография начала XX века File:Moscow Bakuninskaya 24 20150913 0048 ShiftN.jpg|Д. Н. Щербаков — Смирновсен çурчĕ<br>Хальхи сăн </gallery> == Çав. пекех == * [[Введени çăви]] * [[Раççей нимĕçĕсем]] == Литература == * Князьков С. «Очерки из истории Петра Великого и его времени». Пушкино: «Культура», 1990 (репринтное воспроизведение издания 1914 года). * Осетров Е. И. «Моё открытие Москвы». М.: «[[Московский рабочий]]», 1987. * {{кĕнеке|пуçелĕк=История московских районов : энциклопедия |явалă=под. ред. К. А. Аверьянова |вырăн=М. |издательство=Астрель, АСТ |çул=2008 |страниц=830 |isbn=978-5-271-11122-8 |ref=История московских районов}} *Томан И.Б. Немцы в Москве. Опыт национального путеводителя // Московский журнал. - 1991. - №10, 12 *Томан Инга. Жители Немецкой слободы // Томан Инга. Памятники истории и культуры московских немцев. - М., 2013. - С.6-26 https://search.rsl.ru/ru/record/01006572542{{Ĕçлемен каçă|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{кĕнеке|автор=Школьник Ю. |пуçелĕк=Москва. Столица России. История и современность |вырăн=М. |издательство=Эксмо |çул=2010 |страницы=192 |ref=Школьник}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://nauka.relis.ru/12/9710/12710092.htm Немецкая слобода]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080306132002/http://nauka.relis.ru/12/9710/12710092.htm |date=2008-03-06 }} {{Мускаври историллĕ вырăнсем тата районсем}} {{Раççей нимĕçĕсем}} [[Категори:Пётр I]] [[Категори:Раççей нимĕçĕсем]] [[Категори:Раççейри лютеранлăх]] [[Категори:Мускаври историллĕ вырăнсем тата районсем]] [[Категори:Мускаври археологи объекчĕсем]] [[Категори:Басман районĕн историйĕ]] [[Категори:Мускав историйĕ]] [[Категори:Нимĕç слободи]] 2a9z1qf2w4tu1na0xwld3ost1ral0cq Пилеш 0 122607 875370 875162 2026-07-11T09:07:38Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875370 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем}} {{Taxobox | name = Пилеш | image file = Ryabina.jpg | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Sórbus | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Пилеш''' ({{lang-la|Sórbus}}) — {{bt-ruslat|Кĕлчечек йышшисем|Rosaceae}} ямахатри ÿсентăрнасен (пысăках мар йывăссен е тĕмсен) кăкĕ (речĕ).. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * {{Анненков|Sorbus}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Рябина|том=XXVIIa}} * {{ФлораСССР|автор=Васильев, В. Н.|часть=Род 1144. Ясень — Fraxinus|том=18|стр=485—502}} == Каçăсем == {{Навигаци|Викисловарь=пилеш}} {{wiktionary|рябина}} [[File:Rowan in the garden of Eastern Siberia.jpg|thumb|Rowan in the garden of Eastern Siberia]] [[File:The Soviet Union 1964 CPA 3134 stamp (Wild Berries. Rowan-berry or mountain-ash (Sorbus aucuparia)).jpg|thumb|Postage stamp]] * [http://flower.onego.ru/kustar/sorbus.html Рябина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240718001302/http://flower.onego.ru/kustar/sorbus.html |date=2024-07-18 }} в [http://flower.onego.ru Энциклопедии декоративных садовых растений] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121121070828/http://flower.onego.ru/ |date=2012-11-21 }} * * {{GRIN|genus|4752|{{v|27|1|2011}}}} {{Тулаш каçăсем|Ӳсентăрансем}} [[Категори:Кĕлчечек йышшисем]] [[Категори:Пилеш]] [[Категори:Улмуççи йышшисем]] [[Категори:Евразири флора]] [[Категори:Çурçĕр Америкăри флора]] obbma2rmtj7vglguoo6cg3169qe3845 Кош-Агач аймакӗ 0 122763 875332 874588 2026-07-10T12:33:42Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875332 wikitext text/x-wiki {{Администрациллĕ виçе |Тĕс1 = {{Тĕс|Раççей}} |Тĕс2 = |Чăвашла ячĕ = Кош-Агач аймакӗ |Тăван ячĕ = ({{lang-alt|Кош-Агаш аймак}}) <br> [[File:Camels_in_Kosh-Agachsky_District.jpg|300px]] |Герб = Coat_of_Arms_of_Kosh-Agachsky_District_(2020).png |Ялав = Flag_of_Kosh-Agachsky_District.png |Ялава ăнлантарни = Кош-Агач аймакӗн ялавӗ |Герба ăнлантарни = Кош-Агач аймакӗн гербӗ |Патшалăх = {{RUS}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |Гимн = |Статус = [[муниципаллă район]] |Кĕрет = [[Алтай Республики]] |Тытăмĕ = |Тĕп хула = [[Кош-Агач]] |Вăхăт = |Пуçлăх = [[Кыдырбаев Серикжан Муратканович]] |Пуçлăх тĕсĕ = Район Пуҫлӑхӗ |Пуçлăх2 = |Пуçлăх тĕсĕ2 = |ШВП = |ШВП çулĕ = |ШВП вырăнĕ = |ШВП пурăнан кашни çынна = |ШВП пурăнан кашни çынна вырăнĕ = |Чĕлхе = [[Алтай чĕлхи|кӑнтӑр алтай]], [[Вырăс чĕлхи|вырӑс]], [[Казах чĕлхи|казах]] |Чĕлхесем = |Пурăнан халăх = 18 328 |Çырав çулĕ = 2021 |Пурăнан халăх проценчĕ = 8,7 % |Пурăнан халăх вырăнĕ = 2 |Йышлăх = 0,92 |Йышлăх вырăнĕ = |Наци йышĕ = |Конфесси йышĕ = |Лаптăк = 19845<ref name="laptok">[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst84/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Алтай. Общая площадь земель муниципального образовани]</ref> |Лаптăк проценчĕ = |Лаптăк вырăнĕ = 1 |Максималлă çӳллĕш = |Вăтам çӳллĕшĕ = |Минималлă çӳллĕш = |Карттă = Location Kosh-Agachsky District Altai Republic.svg |Администрациллĕ виçен картти = |АВ карттин пысăкăшĕ = 500px |ВăхăтТăрăхĕ = [[Красноярск вӑхӑчӗ|MSK+4]] (UTS+7) |Аббревиатура = |ISO = |FIPS = |Телефон кочĕ = +7 38842 |Почтă индексĕсем = 6497ХХ |Тетел-домен = |Автомобиль номерĕсен кочĕсем = |Сайт = http://www.mokoshagach.ru/ |Commons-ри категори = |Асăрхавсем = }} '''Кош-Агач аймакӗ''' (''Кош-Агач районӗ'', {{lang-alt|Кош-Агаш аймак}}, {{lang-kk|Қосағаш ауданы}}, {{lang-ru|Кош-Агачский район}}) — [[Алтай Республики]]н ([[РФ]]) администрациллӗ-территориллӗ виҫи, [[Муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] (муниципаллӑ районӗ). [[Администраци центрĕ|Администраци центрӗ]] [[Кош-Агач]] [[Сала|салинче]] вырнаҫнӑ. == Географи == Аймак Алтай Республикин кӑнтӑр пайӗнче вырнаҫнӑ. Вӑл Алтай Республикин [[Онгудай аймакӗ|Онгудай]], [[Улаган аймакӗ|Улаган]], [[Усть-Кокса аймакӗ]]семпе, тата [[РФ]]-н [[Тыва]]па, тата пӑхӑнман патшалӑхсемпе — Монголипе, Китайпа, Казахстанпа чикӗленет. Аймак [[Аякри Ҫурҫӗр|аякри ҫурҫӗр]] районӗсемпе пӗр тан. == Истори == [[1913|1913 ҫулхи]] [[Çĕртме, 14|ҫӗртмен 14]] [[Иккӗмӗш Чуй вулӑсӗ]] Кош-Агач тата Киргиз вуласӗсенче пайланӑ. [[1922|1922 ҫулта]] [[Ойрот автономиллӗ облаҫӗ]] йӗркеленӗ, пуҫламӑшра [[Облаç (администрациллĕ виçе)|облаҫра]] 24 [[Вулăс|вулӑс]] пулнӑ, унтан темиҫесене пӑрахӑҫланӑ, тата [[1924|1924 ҫулта]] вулӑссене аймаксем ятне панӑ. Вӗсенчен пӗри ''Кош-Агач'' ятлӑ. Пуҫламӑшра аймакра 4 [[Ял канашĕ|ял канашӗ]] пулнӑ: Курай, Киргиз, Кокоря, Ялангаш. [[1926|1926 ҫулта]] Киргиз ял канашне Казах ял канашӗ ятне улӑштарнӑ. [[1930|1930 ҫулта]] ял канашӗсен йышӗ ӳснӗ: Чаган-Узун тата Чибит ял канашӗсене йӗркеленӗ. [[1932|1932 ҫулта]] Кош-Агач тата Джазатор ял канашӗсене туса хунӑ, Ялангаш я/к пӑрахӑҫ кӑларнӑ. [[1954|1954 ҫулта]] Кокоря я/к пӑрахӑҫ кӑларнӑ, анчах кайран тепӗр хут ҫӗнетсе йӗркеленӗ. [[1957|1957 ҫулта]] Чибит ял канашӗн йышӗнчен Акташ паҫҫулкӑ канашне уйрӑлса кӑларнӑ. [[1963|1963 ҫулхи]] [[Нарăс, 1|нарӑсӑн 1]] Кош-Агач аймакӗ Кош-Агач [[Ял районӗ|ял районне]] улӑштарнӑ (1965 ҫултан вӑл [[Район|район]] пек). [[1968|1968 ҫулта]] Чибит я/к тата Акташ я/к Улаган районӗн йышне панӑ. [[1976|1976 ҫулта]] Мухор-Тархата я/к, [[1979|1979 ҫулта]] — Бельтир я/к, [[1984|1984 ҫулта]] — Тобелер я/к туса хунӑ. [[1985|1985 ҫулта]] районта 9 ял канашӗ пулнӑ (Бельтир, Джазатор, Казах, Кокоря, Кош-Агач, Курай, Мухор-Тархата, Тобелер, Чаган-Узун). 1989 ҫулта — Ортолык я/к, 1991 ҫулта — Теленгит-Сортогой я/к туса хунӑ. [[1995|1995 ҫулта]] ял канашӗсем вырӑнне ял администрацийӗсем йӗркеленӗ. [[2001|2001 ҫулта]] Ташанта я/а туса хунӑ. [[2005|2005 ҫулта]] ял администрацийӗсем вырӑнне ял тӑрӑхӗсем туса хунӑ<ref>[http://gosarhiv-ra.ru/wp-content/uploads/2018/04/Administrativno-territorialnoe-delenie-Gornogo-Altaya.pdf Административно-территориальное деление Горного Алтая: сборник архивных документов 1917—2016 гг.]</ref>. == Халӑх == {{Пурăнан халăх|Кош-Агачский район}} [[РФ Экономика Аталанӑвӗн Министрлӗхӗ]]н мӗнле халӑх ӳкессине малтанах ҫырса панипе<ref>{{Cite web |url=https://www.spsss.ru/assets/files/2018/v-nts_strategiya-prostranstvennogo-razvitiya.pdf |title=Стратегия пространственного развития Российской Федерации на период до 2025 года (проект) |access-date=2018-12-18 |archive-date=2018-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181218010357/https://www.spsss.ru/assets/files/2018/v-nts_strategiya-prostranstvennogo-razvitiya.pdf |deadlink=no }}</ref>: * [[2024]] — 19,45 пин ҫын. * [[2035]] — 19,77 пин ҫын. === Наци йышӗ === Аймакӑн тӑван пурӑнӑн халӑхӗ — [[алтайсем]]-[[теленгитсем]] шутланать ([[2010 ҫулхи Пӗтӗм Раҫҫей халӑх ҫырӑвӗ|2010 ҫулхи халӑх ҫырӑвӗпе]] — 41,3%). Районта [[Алтай казахӗсем|алтай казахӗсем]] пурӑнаҫҫӗ. Вӗсем кунта XIX ӗмӗрӗн вӗҫӗнче — XX ӗмӗрӗн пуҫламӑшӗнче пурӑнса килчӗҫ (2010 ҫулхи халӑх ҫырӑвӗпе — 54,4%). Ҫакӑн пек аймакра [[Вырăссем|вырӑссем]] (3,3%) тата ытти халӑхсем пурӑнаҫҫӗ<ref>{{cite web |url = https://statra.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/statra/resources/1b128e0040fb9697a5d8e7367ccd0f13/4+том+Национальный+состав+и+владение+языками%2C+гражданство.pdf |deadlink = yes |title = Всероссийская перепись населения 2010. Итоги. 4 том Национальный состав и владение языками, гражданство |access-date = 2022-04-19 |archive-date = 2019-07-12 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190712195904/http://statra.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/statra/resources/1b128e0040fb9697a5d8e7367ccd0f13/4+%D1%82%D0%BE%D0%BC+%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9+%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2+%D0%B8+%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5+%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%B8,+%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE.pdf }}</ref>. [[1939 ҫулхи Пӗтӗм Пӗрлешӳ халӑх ҫырӑвӗ]]пе Кош-Агач аймакӗн халӑх йышӗ:<ref>{{Cite web|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=61|title=Демоскоп Weekly - Приложение. Всесоюзная перепись населения 1939 года|website=www.demoscope.ru|access-date=2021-06-16|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195204/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=61|deadlink=no}}</ref> {| class="wikitable" | rowspan="2" |Нацилӗх / район (пурӑнан вырӑн) | colspan="3" |Йыш |- |пур район |Кош-Агач ялӗ (райцентр) |урӑх ялсем |- |Пӗтӗмпе |9768 |1362 |8406 |- | [[Ойротсем]] |3419 |178 |3241 |- |[[Вырăссем|Вырӑссем]] |3204 |1052 |2152 |- | [[Казахсем]] |2987 |90 |2897 |- |[[Украинсем]] |79 |27 |52 |- |[[Мордвасем|Мордовсем]] |11 |2 |9 |- |Ыттисем |68 |13 |55 |} [[2021 ҫулхи Пӗтӗм Раҫҫей халӑх ҫырӑвӗ]]пе<ref name="Алтай2021">[https://22.rosstat.gov.ru/storage/mediabank/2.%D0%A2%D0%9E%D0%9C_5_%D0%A2%D0%B0%D0%B1_1(1).xlsx 2021 ҫулхи Пӗтӗм Раҫҫей халӑх ҫырӑвӗ]</ref>: {|class="standard sortable" |- ! Халӑх !! Йыш,<br>ҫын !! Пур халӑх <br>йышӗнчен пай, % |- | [[казахсем]] || align="right" | 9 193 || align="right" | 50,16 % |- | [[алтайсем]] || align="right" | 8 153 || align="right" | 44,48 % |- | [[вырӑссем]] || align="right" | 571 || align="right" | 3,12 % |- | [[тувасем]] || align="right" | 21 || align="right" | 0,11 % |- | ыттисем || align="right" | 390 || align="right" | 2,13 % |- | пӗтӗмпе || align="right" | 18 328 || align="right" | 100,00 % |} === Чӗлхе политики === Аймакӑн тӗрлӗ шкулӗсенче "тӑван чӗлхе" пек [[Казах чĕлхи|казахла]], [[Алтай чĕлхи|алтайла]], [[Вырăс чĕлхи|вырӑсла]] вӗрентеҫҫӗ. Сӑмахран, [[2018]]-[[2019]] ҫулсенче "Кош-Агач варӑ пӗтӗм вӗренӗвӗн В. И. Чаптынов ячӗллӗ шкулӗ"-нче 5-11 классенче "тӑван чӗлхе" пек казахла — 482 вӗренекен, алтайла — 93 вӗренекен, казахла мар, алтайла мар — 93 вӗренекен вӗреннӗ<ref>{{Cite web |url=https://koshsosh.obr04.ru/sveden/education/ |title=«Кош-Агачская средняя общеобразовательная школа им. В. И. Чаптынова» Деление классов по родному языку в 2018—2019 учебном году |access-date=2020-04-02 |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030125829/https://koshsosh.obr04.ru/sveden/education/ |deadlink=no }}</ref>. Ытти шкулсенче урӑхлӑран: "Бельтир варӑ пӗтӗм вӗренӗвӗн Кыдат Тебекова ячӗллӗ шкулӗ"-нче алтай чӗлхипе алтай литературине вӗрентеҫҫӗ<ref>{{Cite web |url=https://beltirschool.obr04.ru/upload/medialibrary/2aa/0ca3d420-8eb7-4849-90c4-e188c2cc2d85.pdf |title=Положение об устанавливающем языке (языках) образования в МКОУ Бельтирская СОШ |access-date=2020-04-02 |archive-date=2022-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220303182614/https://beltirschool.obr04.ru/upload/medialibrary/2aa/0ca3d420-8eb7-4849-90c4-e188c2cc2d85.pdf |deadlink=no }}</ref>, "Джазатор варӑ пӗтӗм вӗренӗвӗн М. И. Берсимбаев ячӗллӗ шкулӗ"-нче "тӑван чӗлхе" пек казахла<ref>{{Cite web |url=https://djazatorshkola.obr04.ru/sveden/employees/ |title=«Джазаторская средняя общеобразовательная школа имени М. И. Берсимбаева» Руководство. Педагогический (научно-педагогический) состав |access-date=2020-04-02 |archive-date=2021-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125222241/https://djazatorshkola.obr04.ru/sveden/employees/ |deadlink=no }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://djazatorshkola.obr04.ru/sveden/education/ |title=Сведения об образовательной организации «Джазаторская средняя общеобразовательная школа имени М. И. Берсимбаева». Образование |access-date=2020-04-02 |archive-date=2021-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125235543/https://djazatorshkola.obr04.ru/sveden/education/ |deadlink=no }}</ref>, Жана-Аул<ref>{{Cite web |url=https://zhanaaulsosh.obr04.ru/sveden/objects/ |title=«Жана-Аульская средняя общеобразовательная школа». Сведения об образовательной организации. Материально-техническое обеспечение и оснащённость образовательного процесса |access-date=2020-04-02 |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128162721/https://zhanaaulsosh.obr04.ru/sveden/objects/ |deadlink=no }}</ref>, Тобелер<ref>[https://tobelersosh.obr04.ru/upload/uf/949/Основная%20образовательная%20программа%20основного%20общего%20%20образования.docx «Тобелерская средняя общеобразовательная школа им. А.Кожабаева». Основная образовательная программа основного общего образования]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, Теленгит-Сортогой<ref>{{Cite web |url=https://tsortogoi.obr04.ru/upload/iblock/18e/4e3a6cee-5f26-49cb-abdc-58fd04fea77b%20(1).doc |title=Основная образовательная программа начального общего образования Муниципального казённого общеобразовательного учреждения «Теленгит-Сортогойская СОШ» |access-date=2020-04-02 |archive-date=2021-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127194415/https://tsortogoi.obr04.ru/upload/iblock/18e/4e3a6cee-5f26-49cb-abdc-58fd04fea77b%20(1).doc |deadlink=no }}</ref> шкулӗсенче "тӑван чӗлхепе литература" — казахла, Кокоря<ref>{{Cite web |url=https://kokoriaschoolobr04ru.obr04.ru/sveden/employees/ |title=«Кокоринская средняя общеобразовательная школа». Руководство. Педагогический (научно-педагогический) состав |access-date=2020-04-02 |archive-date=2020-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028075004/https://kokoriaschoolobr04ru.obr04.ru/sveden/employees/ |deadlink=no }}</ref><ref>[https://kokoriaschoolobr04ru.obr04.ru/upload/uf/427/Уч.план.docx УЧЕБНЫЙ ПЛАН муниципального казённого общеобразовательного учреждения «Кокоринская средняя общеобразовательная школа» на 2016—2017 учебный год]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, Курай<ref>[https://kyraisosh.obr04.ru/sveden/employees/?PAGEN_1=2 «Курайская средняя общеобразовательная школа». Руководство. Педагогический (научно-педагогический) состав]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, Мухор-Тархата<ref>{{Cite web |url=https://mtarxata.obr04.ru/sveden/education/ |title=«Мухор-Тархатинская средняя общеобразовательная школа». Основная образовательная программа основного общего образования(ФГОС) |access-date=2020-04-02 |archive-date=2020-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031220010/https://mtarxata.obr04.ru/sveden/education/ |deadlink=no }}</ref>, Ортолык<ref>{{Cite web |url=https://ortolik.obr04.ru/sveden/education/ |title=«Ортолыкская средняя общеобразовательная школа имени М. И. Лапшина». Учебный план на 2019—2020 учебный год. |access-date=2020-04-02 |archive-date=2020-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025085501/https://ortolik.obr04.ru/sveden/education/ |deadlink=no }}</ref> шкулӗсенче "тӑван чӗлхипе литература" — алтайла вӗрентеҫҫӗ. Чаган-Узун<ref>{{Cite web |url=https://chagan.obr04.ru/sveden/employees/ |title=«Чаган-Узунская средняя общеобразовательная школа им. П. И. Оськиной». Руководство. Педагогический (научно-педагогический) состав |access-date=2020-04-02 |archive-date=2020-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203201452/https://chagan.obr04.ru/sveden/employees/ |deadlink=no }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://chagan.obr04.ru/upload/medialibrary/47e/%D0%A3%D1%87%D0%B5%D0%B1%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%9E%D0%9E%D0%9F_%D0%9E%D0%9E%D0%9E.docx |title=«Чаган-Узунская средняя общеобразовательная школа им. П. И. Оськиной». Учебный план 2019—2020 г. |access-date=2022-04-19 |archive-date=2022-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401203251/https://chagan.obr04.ru/upload/medialibrary/47e/%D0%A3%D1%87%D0%B5%D0%B1%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%9E%D0%9E%D0%9F_%D0%9E%D0%9E%D0%9E.docx |deadlink=no }}</ref>, Кош-Агач (Тюкова Лидия Ильинична ячӗллӗ)<ref>{{Cite web |url=https://koshagachsosh.obr04.ru/sveden/employees/?PAGEN_1=4 |title=«Кош-Агачская средняя общеобразовательная школа имени Лидии Ильиничны Тюковой». Руководство. Педагогический (научно-педагогический) состав |access-date=2020-04-02 |archive-date=2023-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111150400/https://koshagachsosh.obr04.ru/sveden/employees/?PAGEN_1=4 |url-status=live }}</ref>, Ташанта<ref>{{Cite web |url=https://tashantaoosh.obr04.ru/sveden/employees/ |title=«Ташантинская основная общеобразовательная школа». Руководство. Педагогический (научно-педагогический) состав |access-date=2020-04-02 |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030043336/https://tashantaoosh.obr04.ru/sveden/employees/ |deadlink=no }}</ref> шкулӗсенче "тӑван чӗлхи тата литература" — алтайла та, казахла та вӗрентеҫҫӗ. == Муниципаллӑ-территориллӗ тытӑм == Аймакра 12 ял тӑрӑхӗнче кӗрекен 16 пурӑнан вырӑн пур. {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Кош-Агач аймакĕн ял тӑрӑхӗсем''' |--- class='bright' | colspan=1 | № || colspan=1 | Ял тӑрӑхӗ || colspan=1 | Администрациллĕ центр || colspan=1 | Пурăнан <br>вырăнсен <br>йышӗ || colspan=1 | Халăх йышĕ<ref name=population>[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года (по состоянию на 1 октября 2021 года)]</ref> || colspan=1 | Лаптăк, ҫм<sup>2</sup><ref name="laptok"/> |--- | 1 || [[Бельтир ял тӑрӑхӗ]] || [[Ҫӗнӗ Бельтир]] || 2 || {{ӳсни}}1643 || 3266 |--- | 2 || [[Джазатор ял тӑрӑхӗ]] || [[Беляши (ял)|Беляши]] (''Джазатор''<ref>[https://web.archive.org/web/20111020080054/http://gosspravka.ru/04/002/000000.html ОКАТО]</ref>) || 2 || {{ӳсни}}1386 || 6664 |--- | 3 || [[Казах ял тӑрӑхӗ]] || [[Жана-Аул]] || 2 || {{ӳсни}}765 || 802 |--- | 4 || [[Кокоря ял тӑрӑхӗ]] || [[Кокоря]] || 1 || {{ӳсни}}937 || 2228 |--- | 5 || [[Кош-Агач ял тӑрӑхӗ]] || [[Кош-Агач]] || 1 || {{ӳкни}}8334 || 34 |--- | 6 || [[Курай ял тӑрӑхӗ]] || [[Курай (Алтай Республики)|Курай]] || 2 || {{ӳсни}}1381 || 1936 |--- | 7 || [[Мухор-Тархата ял тӑрӑхӗ]] || [[Мухор-Тархата]] || 1 || {{ӳсни}}833 || 1584 |--- | 8 || [[Ортолык ял тӑрӑхӗ]] || [[Ортолык (ял)|Ортолык]] || 1 || {{ӳсни}}757 || 628 |--- | 9 || [[Ташанта ял тӑрӑхӗ]] || [[Ташанта]] || 2 || {{ӳкни}}474 || 354 |--- | 10 || [[Теленгит-Сортогой ял тӑрӑхӗ]] || [[Теленгит-Сортогой]] || 2 || {{ӳкни}}614 || 454 |--- | 11 || [[Тобелер ял тӑрӑхӗ]] || [[Тобелер]] || 1 || {{ӳкни}}801 || 1264 |--- | 12 || [[Чаган-Узун ял тӑрӑхӗ]] || [[Чаган-Узун (ял)|Чаган-Узун]] || 1 || {{ӳкни}}403 || 631 |} == Экономика == Ӑшлӑ выльӑх ӗрчетни, пант (мӑйрака) марал ӗрчетни, качака ӗрчетни, сурӑх ӗрчетни, ут ӗрчетни, [[вольфрам]]-[[молибден]] кӑларни. == Хаҫат == Ко-Агач аймакӗн хаҫачӗ (атлай, казах тата вырӑс чӗлхиллӗ) - "Чуй ҫути" ятлӑ, вӑл [[1979 |1979 ҫулхи]] [[Кăрлач, 1|кӑрлачӑн 1]] йӗркеленӗ<ref>[http://www.koshagach.ru/index.php?option=com_content&task=category&sectionid=4&id=15&Itemid=56 хаҫат сайчӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251227001749/https://koshagach.ru/index.php?option=com_content&task=category&sectionid=4&id=15&Itemid=56 |date=2025-12-27 }}</ref>. == Чикӗ ҫумӗнчи ҫӗр == [[2006|2006 ҫулхи]] [[Çĕртме, 16|ҫӗртмен 16]] РФ ФХС № 282 «О пределах пограничной зоны на территории Республики Алтай» йышӑнӑвӗпе Кош-Агач аймакӗн пайӗнче чикӗ ҫум зона тӑратнӑ. Зонӑна Джазатор, Мухор-Тархата, Тобелер, Казах, Ташанта, Кокоря ял канашӗсем кӗреҫҫӗ<ref name="antiviza">{{cite web |url = http://wiki.antiviza.info/index.php?title=%D0%9F%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%BE%D0%BD%D0%B0_%D0%B2_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 |deadlink = yes |title = Погранзона в Республике Алтай — Antiviza |accessdate = 2011-10-22 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20190331083500/http://wiki.antiviza.info/index.php%3Ftitle%3D%25D0%259F%25D0%25BE%25D0%25B3%25D1%2580%25D0%25B0%25D0%25BD%25D0%25B7%25D0%25BE%25D0%25BD%25D0%25B0_%25D0%25B2_%25D0%25A0%25D0%25B5%25D1%2581%25D0%25BF%25D1%2583%25D0%25B1%25D0%25BB%25D0%25B8%25D0%25BA%25D0%25B5_%25D0%2590%25D0%25BB%25D1%2582%25D0%25B0%25D0%25B9 |archivedate = 2019-03-31 }}</ref>. == Паллӑ вырӑн == == Паллӑ ҫынсем == * [[Берсимбаев Рахметкажи Искендирович]] (1947-хальхиччен) — генетик ӑсчах, Казахстан политики. * [[Джаткамбаев Ауельхан Жазитович]] (1954 акан 15 — 2020 раштавӑн 3) — ӗлӗкхи Кош-Агач аймакӗн пуҫлӑхӗ. == Ҫакӑн пек пӑхӑр == * [[Алтай Республикин администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Каҫӑсем == * {{cite web |title = Сайт Кош-Агачского района--(сайт юридической службы) |url = http://www.koshagach.ru/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090122195454/http://www.koshagach.ru/ |archivedate = 2009-01-22 |deadlink = yes }} * {{cite web|author=|url=http://www.altai-republic.ru/modules.php?op=modload|deadlink=yes|title=На сайте Республики Алтай|lang=|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BVqpyYFV?url=http://www.altai-republic.ru/modules.php?op=modload|archivedate=2012-10-18|accessdate=2008-11-21}} * [https://web.archive.org/web/20110808204632/http://ice.tsu.ru/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=67&Itemid=118 Комплексная научная экспедиция Национального научно-исследовательского Томского государственного университета на Юго-Восточный Алтай, лето 1996 года.] * [https://web.archive.org/web/20110720125410/http://ice.tsu.ru/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=26&Itemid=95 ''Рудой А. Н.'' «Обратная сторона Луны?» // Алтайский вестник, 2002. — № 2.- С. 52 — 64.] {{Кош-Агач аймакӗ}} {{Кош-Агач аймакӗн муниципаллӑ йӗркеленӗвӗсем}} {{Алтай Республики}} [[Категори:Алфавите кура администрациллӗ виҫесем]] [[Категори:Кош-Агач аймакӗ]] l7cjff59y8ourrg7paw9qqwgpmsr7hj Молодцов Владимир Александрович 0 124373 875351 873857 2026-07-10T23:13:05Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875351 wikitext text/x-wiki '''Влади́мир Алекса́ндрович Молодцо́в''' (псевдоним — '''Па́вел Влади́мирович Бада́ев'''; [[çĕртме, 5]] [[1911]], [[Сасово]], [[Тамбов кĕпĕрни]], [[Раççей империйĕ]]) — [[утă, 12]], [[1942]], [[Одесса]], [[Украина ССР]]) — [[ССРП|совет]] [[разведчик]]ĕ, [[патшалăх хăрушсăрлăхĕн капитанĕ]]. [[Партизан]], [[Совет Союзĕн Паттăрĕ]] ([[чӳк, 5]] [[1944]], вилнĕ хыççăн)<ref name="SVE">{{Кĕнеке:Советская военная энциклопедия|5|364}}</ref>. [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]]нче оккупацири Одессăра развед-диверси уртине ертсе пынă. [[Румыни Иккĕмĕш Тĕнче вăрçинче|румын]] оккупанчĕсем айăпласа вĕлернĕ. Вилтăпри ăçти паллă мар. == Биографи == [[1911]] çулхи [[çĕртме, 5|çĕртмен 5-мĕшĕнче]] [[Тамбов кĕпĕрни]]нчи [[Сасово|Сасовăра]], чукун çул çинче ĕçлекенсен килйышĕнче çуралнă. Ашшĕ — Александр Георгиевич (1889—1976), амăшĕ — Мария Леонтьевна (1889—1934). 1918 çулта Сасовăри пуçламăш чукун çул шкулне вĕренме кĕнĕ. 1922 çулта вĕсем Мускав кĕпĕрнинчи Прозоровкăна (кайран [[Кратово (Мускав облаçĕ)|Кратовăна]]) куçса кайнă, унтах çичĕ шкулĕнче пĕлӳ илнĕ. [[1926]] çулта [[комсомол]]а кĕнĕ те кĕçех Кратовăри ячейка секретарĕ пулса тăнă. == Асăнмалăх == [[File:Кенотаф Молодцова-Бадаева на аллее Славы в Одессе.jpg|thumb|Мухтав Аллейинчи кенотаф. [[Шевченко паркĕ (Одесса)|Шевченко паркĕ]], Одесса.]] == Чыслани == * [[Совет Союзĕн Паттăрĕ]] (5.11.1944) * [[Ленин орденĕ]]. * [[Хĕрлĕ Ялав орденĕ]] (17.02.1942). * [[«Одессăна хӳтĕленĕшĕн» медаль]] * 1-мĕш степеньлĕ «[[Тăван Çĕршыв вăрçин партизанĕ медаль]]». == Çав. пекех == * [[Молодцов урамĕ]]. * [http://katakomby.odessa.ua/publ/odesskie_katakomby_i_velikaja_otechestvennaja_vojna/8-1-0-69 Одессăри катакомбăсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304103758/http://katakomby.odessa.ua/publ/odesskie_katakomby_i_velikaja_otechestvennaja_vojna/8-1-0-69 |date=2016-03-04 }}. * [http://www.rkka.ru/iuniform.htm Форма и знаки различий РККА, ВВС, ВМФ, НКВД (1926-45)]. == Фильмсем == * «[[Совет влаçĕшĕн (фильм)|Солет влаçĕшĕн]]» Горький яч. к/ст., 1956 ç. * «[[Арçын ачана Капитан тенĕ]]» Одесса к/ст., 1973 ç. == Литература == * Большая советская энциклопедия (БСЭ). − М.: [[Большая Российская энциклопедия (издательство)|Советская энциклопедия]], 1970-77. * {{Кĕнеке:Советская военная энциклопедия|5}} * {{Кĕнеке:Герои Советского Союза|2}} * Книга памяти 1941-45. Ряз.обл. в 2-х т. − Рязань : Стиль, 1997. * [[Катаев Валентин Петрович|Катаев В. П.]]. За власть Советов. − М.: [[Художественная литература (издательство)|Художественная литература]] , 1956. * Фадеев А. В. Подвиг Одессы. − М.: Политиздат, 1958. * {{кĕнеке |автор = [[Канюка Михаил Сергеевич|Канюка М. С.]] |пуçелĕк = Мужество: (О Герое Советского Союза В. А. Молодцове) |вырăн = М. |издательство = [[Политиздат]] |çул = 1979 |страниц = 80, [4] |сери = [[Герои Советской Родины]] |isbn = |тираж = 200000}} * ''Антонов В. С., [[Карпов Владимир Николаевич|Карпов В. Н.]]'' Разведчики … − М.: [[Молодая гвардия (издательство)|Молодая гвардия]], 2004. ISBN 5-235-02711-6. * ''[[Судоплатов Павел Анатольевич|Судоплатов П. А.]]'' Спецоперации. Лубянка и Кремль… − М.: ОЛМА-ПРЕСС, 1997. ISBN 5-87322-726-8. * ''Попов А. Ю''. НКВД и партизанское движение. − М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2003. ISBN 5-224-04328-X. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{Warheroes|id=2322|author=Осовик Кирилл}} * [https://web.archive.org/web/20100810205131/http://svr.gov.ru/history/molodtsov.htm Биография на сайте Службы внешней разведки России]. * [http://www.palariev.sitecity.ru/ltext_0703163441.phtml?p_ident=ltext_0703163441.p_1106012751 Владимир Александрович Молодцов (Бадаев) — разведчик, организатор разведывательно-диверсионного подполья в оккупированной Одессе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230925153159/http://palariev.sitecity.ru/ltext_0703163441.phtml?p_ident=ltext_0703163441.p_1106012751 |date=2023-09-25 }}. * [http://www.lyceum52.ru/page65.htm Музей В. А. Молодцова в лицее № 52 г. Рязани] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211020072654/http://www.lyceum52.ru/page65.htm |date=2021-10-20 }}. * [http://rusrand.ru/spring/odessa-geroi-spasshie-chest-goroda Одесса. Герои, спасшие честь города]. * [http://www.tudoy-sudoy.od.ua/pro-istoriiy-i-odessu/vov/partizanskoe-dvijenie-v-odesse А. Бабич «Отряд»]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. * [http://molodtsova.3dn.ru/index/geroj_sovetskogo_sojuza_vladimir_molodcov/0-17 Дом культуры им. Молодцова г. Донской Тульской области]. * [http://medvedkovo-juzhnoe.mos.ru/presscenter/news/detail/1901543.html В Южном Медведково открылась памятная доска в честь Героя Советского Союза В. Молодцова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210925100517/https://medvedkovo-juzhnoe.mos.ru/presscenter/news/detail/1901543.html |date=2021-09-25 }}. * ''[[Хренов Аркадий Фёдорович|Хренов А. Ф.]]'' [https://web.archive.org/web/20110626031528/http://www.victory.mil.ru/lib/books/memo/ Мосты к победе]. − М.: Воениздат, 1982. — 349 с. [[Категори:ССРП разведчикĕсем]] [[Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинчи партизансем]] [[Категори:ССРП ШĔХК ПХТТ ĕçтешĕсем]] [[Категори:1942 çулта айăпласа вĕлернисем]] 3vbotbqge8go42ymcgzqyree8x27jnu Куккук куççулĕ 0 124838 875334 850832 2026-07-10T13:44:38Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875334 wikitext text/x-wiki '''Куккук куççулĕ''' ({{lang-la|Órchis}}) — {{bt-ruslat|Орхида йышшисем{{!}}Орхида йышшисен|Orchidaceae}} ӳсентăранĕсен [[йăх (биологи)|йăхĕ]]. == Ячĕ == Латинла ята {{lang-grc|ὄρχις}} (''пĕчĕк çăмарта'') [[пĕчĕк çăмарта]] пекех мăшăр улма пулнипе панă. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Литература == * Вахрамеева М. Г., Денисова Л. В., Никитина С. В., Самсонов С. К. Орхидеи нашей страны. — М.: Наука, 1991. — 224 с. — ISBN 5-02-004073-8. * Надсон Г. А. Орхис // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. * {{кĕнеке|автор=Вахрамеева М. Г., Денисова Л. В., Никитина С. В., Самсонов С. К.|пуçелĕк = Орхидеи нашей страны |каçă= http://flower.onego.ru/orchid/book_00.html|вырăн=М.|издательство=Наука|çул=1991|страниц=224|isbn= 5-02-004073-8}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20120207090155/http://www.orchidsrepbiol.de/cgi-bin/img_db/img_displayTaxon.pl?db=Orchis ''Фотографии ятрышников''] на сайте The International Workshop on orchid populations, conservation and cultivation{{ref-en}} <small>{{v|17|6|2009}}</small> * [http://flower.onego.ru/orchid/orchis.html Ятрышник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250502101829/http://flower.onego.ru/orchid/orchis.html |date=2025-05-02 }} в Энциклопедии декоративных садовых растений <small>{{v|17|6|2009}}</small> * {{кĕнеке|пуçелĕк=Биологический энциклопедический словарь|пай=Ятрышник|çул=|чĕлхе=ru}} в Биологическом энциклопедическом словаре <small>{{v|17|6|2009}}</small> {{Тулаш каçăсем|Ӳсентăрансем}} [[Категори:Сиплĕ ӳсентăрансем]] [[Категори:Орхида йышшисем]] [[Категори:Пахчари декоративлă ӳсентăрансем]] [[Категори:Евразири флора]] [[Категори:Африкăри флора]] i7zzim528bgqpd42ly4k5lvyznamd1q Рожанская Юлия Васильевна 0 125041 875365 857319 2026-07-11T08:47:20Z Ellodanis5 17302 875365 wikitext text/x-wiki [[File:Matīsa iela 32.jpg|thumb|Matīsa iela 32</br>Рига хулинчи Матис урамĕнчи 32-мĕш çурт. Çак çуртри виçĕ пÿлĕмлĕ хваттерте Ю. В. Смоленкова хăйĕн юлашки çулĕсене пурăннă]] '''Юлия Васильевна Смоленкова''' (çуралнă чухнехи хушамат '''Рожанская''', 1881, [[Самар]] —1943, [[Рига]]), А. Н. Толстой вырăс çыравçин пĕрремĕш арăмĕ, лешĕн «Жизнь» повеçĕнчи Галя персонажăн прототипĕ. Пĕрремĕш чăвашла кĕнекен (1800) авторĕн Ермей Иванович Рожанскийĕн (1741-1813) тăхăмĕ (прамăнукĕ)<ref>БАСМАНЦЕВ Д.В. НОВЫЕ МАТЕРИАЛЫ К БИОГРАФИИ МИССИОНЕРА-ПЕРЕВОДЧИКА ЕРМЕЯ РОЖАНСКОГО И ЕГО ПОТОМКОВ. // Н. И. Ильминский и этнокультурное развитие народов Поволжья. - Чебоксары : Чувашский государственный институт гуманитарных наук, 2022.; ISBN 978-5-87677-274-9 — с. 85-92.</ref><ref>Родионов В. Г. Новое о деятельности Ермея Рожанского / В. Г. Родионов // Актуальные проблемы чувашской литературы. — Чебоксары, 1983.</ref>. == Çавăн пекех == * [[Рожанский Ермей Иванович]] == Рожанскийсен несĕл йывăççи == ::* Герасим Андреев :* Иван Герасимов * Рожанский Андрей Иванович * Рожанский Иван Иванович * [[Рожанский Ермей Иванович]] ([[1741]]-[[1813]]), чăваш миссионерĕ тата тăнлантаравçи, пĕрремĕш чăвашла кĕнекен (1800) авторĕ ** Григорий Ермеевич Рожанский ** Тимофей Ермеевич Рожанский (? — 1837) *** Яков Тимофеевич Рожанский *** Степан Тимофеевич Рожанский ****Александра Степановна Рожанская (Надежина) ** Александр Ермеевич Рожанский == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://www.chgign.ru/a/news/6577.html Сотрудники ЧГИГН приняли участие в работе круглого стола, посвященного наследию просветителя Ермея Рожанского] — Чăваш патшалăх гуманитари ăслăлăхĕсен институчĕн порталĕ. [[Категори:Рожанскийсем]] [[Категори:Санкт-Петербургри хĕрарăмсен медицина институтне пĕтернисем]] h6h7repmehmtmhrk7c31nn3cza0djc9 Косырев Дмитрий Евгеньевич 0 126424 875331 859392 2026-07-10T12:26:30Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875331 wikitext text/x-wiki {{пĕр хушаматлисем|Косырев}} {{Çыравçă | Ят = Дмитрий Евгеньевич Косырев | Ӳкерчĕк = Dmitry Kosyrev.jpg | Анлăшĕ = 250px | Ӳкерчĕке ăнлантарни = 2012 | Çуралнă чухнехи ят = Дмитрий Евгеньевич Косырев | Суя ятсем = Мастер Чэнь | Çуралнă вырăн = {{ÇВ|Мускав|Мускавра}}, РСФСР, ССРП | Çуралнă вăхăт = [[1955]], [[ака, 28]] | Ĕçлев тĕсĕ = XX ĕмĕрти раççей журналисчĕ/ беллетрисчĕ | Хастар çулсем = | Тĕлĕ = | Жанр = [[детектив]] | Ĕçсен чĕлхи = }} '''Дмитрий Евгеньевич Косырев''' (28.4.1955, Мускав, РСФСР, ССРП çур.) — раççей журналисчĕ, публицисчĕ, тухăç пĕлевçи, çыравçи. Хăйĕн илемлĕ литературăри хайлавĕсене '''Мастер Чэнь''' псевдонимпе пичетлет. [[Шепилов Дмитрий Трофимович|Дмитрий Шепилов]] патшалăх тата парти ĕçченĕн мăнукĕ<ref>{{Cite web |url=https://www.kommersant.ru/doc/3236064 |title=Зеркало — Огонек № 12 (5458) от 27.03.2017<!-- Заголовок добавлен ботом --> |access-date=2020-08-18 |archive-date=2018-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180906045232/https://www.kommersant.ru/doc/3236064 |url-status=live }}</ref>. == Пĕлӳ илни == МПУ йышĕнчи [[Ази тата Африка патшалăхĕсен институчĕ|ААПИ]] тата [[Сингапур]]ти [[Наньян университечĕ|Наньян университетĕнче]] аслă пĕлӳ илнĕ. == Журналист/редактор ĕçĕ-хĕлĕ == 1979 — 1991 çулсенче «[[Правда (хаçат)|Правда]]» хаçатăн корреспонденчĕ пулса ĕçленĕ, 1988 — 1991 çулсенче Малайзире, Сингапурта тата [[Филиппин]]ра пурăннă. == Хайлавĕсем == === Мастер Чэнь псевдонимпе === # [[2006]] — ''Любимая мартышка дома Тан'' # [[2007]] — ''Любимый ястреб дома Аббаса'' # [[2009]] — ''Шпион из Калькутты. Амалия и Белое видение'' # [[2009]] — ''Шпион из Калькутты. Амалия и генералиссимус'' # [[2010]] — ''Любимый жеребёнок дома Маниахов'', ''Пальто с запахом земли'' (в сборнике «Москва Нуар. Город исковерканных утопий») # [[2011]] — ''Магазин воспоминаний о море'', ''Быть высоким''<ref>{{Cite web |url=https://magazines.gorky.media/druzhba/2011/8/byt-vysokim.html |title=Быть высоким — Журнальный зал |access-date=2020-08-18 |archive-date=2020-09-10 |archive- url=https://web.archive.org/web/20200910133206/https://magazines.gorky.media/druzhba/2011/8/byt-vysokim.html |url-status=live }}</ref> # [[2012]] — ''Дегустатор''<ref>''[[Юзефович, Галина Леонидовна|Галина Юзефович]].'' Удивительные приключения рыбы-лоцмана: 150 000 слов о литературе. — М.: АСТ, 2016. — Стр. 102—104. — ISBN 978-5-17-099672-8 — ''«Автор порядочный, поэтому любовная линия худо-бедно приковыляет у него к закономерной развязке, а убийца (по крайней мере, формальный исполнитель) будет установлен. Длинные паузы и немотивированные лакуны в развитии обоих сюжетов не покажутся читателю особенно тягостными, ведь они будут заполнены интереснейшими подробностями винодельческой практики, сделанными с натуры портретами великих виноделов, рекомендациями по подбору вин и прочей информацией, которую потом можно с толком применить в светской беседе и реальной жизни.»''</ref><ref>[[Мильчин, Константин Аркадьевич|Константин Мильчин]]. [https://www.gazeta.ru/culture/2012/04/20/a_4557421.shtml Супермены без головы. Роман «Дегустатор» Мастера Ченя] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304054400/https://www.gazeta.ru/culture/2012/04/20/a_4557421.shtml |date=2022-03-04 }} — ''У него превосходный вкус, он блестяще эрудирован, он потрясающе готовит, на нем идеально сидит одежда, его машина неизменно и идеально вымыта. Чем именно он занимался в годы армейской службы, не очень понятно, а сам он человек скромный — ровно настолько, чтобы читатель угадал в нем мужчину, который служил Родине незаметно для окружающих. … Разница между уходящими профессионалами и грядущей серостью бросится в глаза даже самому нечуткому читателю.''</ref>, ''Капитан Мьюзик'' # [[2013]] — ''Шпион из Калькутты. Амалия и золотой век'', ''Багровый рубин из Могока'' # [[2014]] — ''Этна'' (Дегустатор-2) # [[2019]] — ''Магазин путешествий Мастера Чэня'' # [[2020]] — ''Девушка пела в церковном хоре'' === Чăн ячĕпе === * {{статья|автор={{comment|Дмитрий Косарев|Так в оригинале}}|пуçелĕк=Продавец радости (рассказ)|кăларăм=[[Юность (журнал)|Юность]]|çул=1988|номер=1|кĕçĕн пуçелĕк=иллюстрация В. Лосева|страницы=72—78}} * Д. Косырев. Он мог бы возглавить страну // И примкнувший к ним [[Шепилов Дмитрий Трофимович|Шепилов]]. Правда о человеке, ученом, воине, политике. — М.: Звонница-МГ, 1998, 288 с. ISBN 5-88093-040-8 * Косырев Д. Е. Курить — нельзя — запретить (Библиотека Российского сигарного союза). М.: Жигульский, 2016 г. 138 с. ISBN 978-5-91401-028-4<ref>[https://search.rsl.ru/ru/record/01008138021 Косырев, Дмитрий Евгеньевич — Курить — нельзя — запретить [Текст&#93; — Search RSL<!-- Заголовок добавлен ботом -->]{{Ĕçлемен каçă|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Косырев Д. Е. Советский Кеннеди. Загадка по имени [[Шепилов Дмитрий Трофимович|Дмитрий Шепилов]]. М.: Бослен 2017 г. 478 с. ISBN 978-5-91187-286-1<ref>[https://search.rsl.ru/ru/record/01008885174] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171026101552/https://search.rsl.ru/ru/record/01008885174 |date=2017-10-26 }}<span> Косырев, Дмитрий Евгеньевич — Советский Кеннеди. Загадка по имени Дмитрий Шепилов [Текст</span>&#x5D;<span> — Search RSL<!-- Заголовок добавлен ботом --></span></ref> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Псевдонимпе паллă литераторсем]] [[Категори:Детектив проза авторĕсем]] [[Категори:XXI ĕмĕрти Раççей çыравçисем]] [[Категори:Мускаври çыравçăсем]] [[Категори:Дмитрий Шепилов]] [[Категори:1955 çулта çуралнисем]] [[Категори:Акан 28-мĕшĕнче çуралнисем]] 6kp0z8vrw84jbfqqtgiz263wfy51n0g Куру 0 127229 875335 870906 2026-07-10T14:31:08Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875335 wikitext text/x-wiki [[File:Menschliches Auge.jpg|thumb|Этем куçĕ]] {{ан арпаштарăр|Курав|Куравпа}} '''Куру''', '''куру тытăмĕ''', '''куç-пуç'''. == Çавăн пекех == * [[Этем курăвĕ]] * [[Рецептивлă уй]] * [[Сенсорла тытăм]] * [[Ăс-тăнлă этем]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * {{ВТ-ЭСБЕ|Зрение}} * А. Нагель «Аномалии, рефракции и аккомодации глаза» ([https://search.rsl.ru/ru/record/01003582493 перевод с немецкого доктора В. Добровольского, 1881] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225072334/https://search.rsl.ru/ru/record/01003582493 |date=2024-12-25 }}); * Т. Лонгмор, «Руководство к исследованию зрения для военных врачей» ([https://search.rsl.ru/ru/record/01003635906 переработано доктором медицины Лаврентьевым, 1894] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225072541/https://search.rsl.ru/ru/record/01003635906 |date=2024-12-25 }}); * А. Imbert, «Les anomalies de la vision» ([https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5710149j 1889]); * Дж. Грегг, «Опыты со зрением» ([https://search.rsl.ru/ru/record/01007256972 1970] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225070426/https://search.rsl.ru/ru/record/01007256972 |date=2024-12-25 }}). * == Каçăсем == {{Навигаци |Тема = Зрение |Портал = Зрение |Викисловарь = |Викиучебник = |Викицитатник = |Викитека = |Викивиды = |Викиновости = |Метавики = |Проект = }} * [http://obi.img.ras.ru/humbio/ssb/00070126.htm Зрительный аппарат человека] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210040034/http://obi.img.ras.ru/humbio/ssb/00070126.htm |date=2007-02-10 }} * [http://obi.img.ras.ru/humbio/allerg/000d5215.htm Болезни глаз] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211113647/http://obi.img.ras.ru/humbio/allerg/000d5215.htm |date=2007-02-11 }} {{внешние ссылки}} [[Категори:Куру анализаторĕн физиологийĕ]] [[Категори:Куру|!]] [[Категори:Куру тытăмĕ| ]] [[Категори:Куç-пуç]] 5rs436ws86mff5w57kb9roi65ymrpc3 Легитимлăх 0 128654 875337 868841 2026-07-10T16:17:30Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875337 wikitext text/x-wiki [[File:Max Weber 1894.jpg|thumb|Max Weber 1894]] '''Легити́млăх''' ({{lang-lat|[[wikt:legitimus|legitimus]]}} «[[саккун]]семпе килĕшÿллĕ, саккунлă, [[тивĕç-ирĕк]]пе виçеллĕ») — [[Влаç (патшалăх)|патшалăхри влаç]]па [[халăх]] килĕшÿре пулни тата çав халăх влаç ĕçĕ-хĕлне тата ун йышăнăвĕсене, хушăвĕсене ирĕклĕн ăша хывни, йышăнни. Малтанхи тапхăрта легитимлăх тени [[саккунлăх]]а е [[легаллĕх]]е пĕлтернĕ темелле. Хальхи вăхăтра вара аплах мар. == Çавăн пекех == * [[Легитимизм]] * [[Легитимаци]] * [[Легитимлăх кризисĕ]] * [[Легитимлăха тĕрĕслесси]] * [[Саккунлă влаç]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{Викисловарь|легитимлăх}} == Литература == * {{ВТ-ЭСБЕ|Легитимизм}} * ''D. Beetham.'' The Legitimation of Power. London: Macmillan, 1991. * ''Ачкасов В. А., Елисеев С. М., Ланцов С. А.'' Легитимация власти в постсоциалистическом российском обществе. — {{М}}: Аспект Пресс, 1996. — 125 * ''Скиперских А. В.'' Легитимация и делегитимация постсоветских политических режимов. Елец, 2006 * Шпакова Р. П. Легитимность и демократия (уроки Вебера) . – Полис. Политические исследования. 1994. № 2. С. 169 * Вебер М. Избранное. Образ общества: пер. с нем. – М.: Юрист, 1994. – 702 с. * Вебер М. Избранные произведения: пер. с нем. – М.: Прогресс, 1990. – 808 с. * Дибиров, А. Устарела ли концепция легитимности М. Вебера?// Социально-гуманитарные знания. - 2002. - №3. - С. 258 – 268. * Доган М. Легитимность режимов и кризис доверия//Социс. – 1994. - №6. - С. 147 – 155. * * Ожиганов, Э.Н. Политическая теория Макса Вебера: Критический анализ. – Рига: Зинате, 1986. – 158 с. == Каçăсем == * Козлов, С.В. (2022) [https://eprints.tversu.ru/id/eprint/11659/ К вопросу о концептуализации понятия «легитимность» в «понимающей социологии» М. Вебера.] Вестник ТвГУ. Серия: Философия (3). С. 146-156. ISSN 1997-9908 * ''[[Медушевский, Андрей Николаевич|Медушевский А. Н.]]'' [https://bigenc.ru/c/legitimnost-vlasti-de01c4 Легитимность власти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251211003717/https://bigenc.ru/c/legitimnost-vlasti-de01c4 |date=2025-12-11 }} [[Большая российская энциклопедия (портал)]] {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Политика]] [[Категори:Конституцилле тивĕç-ирĕк]] [[Категори:Социологи]] [[Категори:Социаллă психологи]] [[Категори:Влаç]] fmoqydmw2kcueohvlc9z46nzju6egq5 Нехтă хакĕ 0 129804 875353 873773 2026-07-11T01:41:43Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875353 wikitext text/x-wiki [[File:Graph price of oil 1861 to 2020 WID data.png|thumb|400px|Nominal price of oil from 1861 to 2020 from Our World in Data]] '''Нехтă хакĕ''' тени, ытларах чухне, харпăр сортлă [[нехтă]]н баррелĕн спотла хакне пĕлтерет. == Каçăсем == {{Навигаци |Портал = Экономика }} * ''Яков Миркин''. [http://www.forbes.ru/ekonomika-column/rynki/74807-tsena-nefti-tolko-na-tret-zavisit-ot-sprosa-i-predlozheniya-chto-eshche Анатомия цены на нефть: она только на треть зависит от спроса и предложения] // [[forbes.ru]], 12.10.2011 * [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy/oil/oil-prices.html Oil prices] на BP.com (ретроспектива цен на нефть за всё время, среднее по США до 1944, Arabian Light до 1983, затем Brent) * [http://finstat.info/tsena-na-neft-brent-segodnya-i-v-dinamike Мониторинг цен на нефть Brent]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (с 1987 г. по настоящее время) * [http://ria.ru/trend/oil_cost_january_01012015/ Цены на нефть. Январь 2015] в ленте новостей «[[РИА Новости]]» * [http://quotes.ino.com/exchanges/?r=NYMEX_CL Текущие цены на фьючерсные контракты на нефть] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107180905/http://quotes.ino.com/exchanges/?r=NYMEX_CL |date=2010-01-07 }}{{ref|en}} * [http://www.eia.gov/dnav/pet/pet_pri_fut_s1_d.htm Исторические цены на нефть] (фьючерсные контракты на Light Sweet Crude на бирже NYMEX, на каждый день, c 4.04.1983) // US [[Energy Information Administration]]{{ref|en}} * [http://www.eia.doe.gov/emeu/international/crude2.html Исторические цены на нефть] (фьючерсные контракты на Light Sweet Crude в формате Excel-таблицы, на каждый день, 1.01.1997-28.09.2011) // US Energy Information Administration{{ref|en}} * [https://www.bloomberg.com/energy/ Energy & Oil Prices] // [[Bloomberg]] — Фьючерсные цены на нефть WTI, Brent, TOCOM и на газ * [https://www.gazeta.ru/business/2018/12/20/12102049.shtml Сколько будет стоить нефть в 2019 году и от кого это зависит] // [[Газета.Ru]], 2 янв 2019 * [https://ria.ru/20200121/1563647839.html Хафтар закрутил вентили: что будет с ценами на нефть] // [[РИА Новости]], 21.01.2020 * [https://vz.ru/economy/2021/6/18/1104780.html Стремительно дорожающая нефть опасна для России] <small>(нефть уже достигла двухлетнего максимума, но будет расти и дальше, сомнений в том, что она может вернуться к 100, а то и 200 долларам за баррель, уже практически ни у кого нет)</small> // [[Взгляд (интернет-газета)|Взгляд]], 18 июня 2021 * [https://iz.ru/1626584/pavel-vikhrov/neft-iasnosti-rynok-chernogo-zolota-v-2024-godu-zhdet-silnaia-volatilnost Рынок чёрного золота в 2024 году ждет сильная волатильность] // [[Известия]], 29 декабря 2023 * [https://vz.ru/economy/2024/3/3/1256075.html От нефти ждут исторический скачок] // Взгляд, 3 марта 2024 * {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Энергетика]] [[Категори:Экономикăлла кăтартусем]] [[Категори:Макроэкономикăлла кăтартусем]] paifub9rri5sst5wd9pm9woh6wse1nw Шаблон:Potd/2026-07-17 (cv) 10 130293 875343 2026-07-10T18:43:05Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Природоохранная зона Веструпская пустошь в сезон цветения вереска, Хальтерн-ам-Зе, Северный Рейн-Вестфалия, Германия» 875343 wikitext text/x-wiki Природоохранная зона Веструпская пустошь в сезон цветения вереска, Хальтерн-ам-Зе, Северный Рейн-Вестфалия, Германия 56cq1o2qs6mktinx9v6u51bq6lwhdct Шаблон:Potd/2026-07-17 10 130294 875344 2026-07-10T18:43:40Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Haltern am See, Westruper Heide -- 2025 -- 8721.jpg» 875344 wikitext text/x-wiki Haltern am See, Westruper Heide -- 2025 -- 8721.jpg ntq1bfhhaoovs0jlrnjorgnbwv4zuuv Шаблон:Potd/2026-07-18 (cv) 10 130295 875345 2026-07-10T18:43:58Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Положительный-отрицательный, скульптура Петера Гредига, Зент, Граубюнден, Швейцария» 875345 wikitext text/x-wiki Положительный-отрицательный, скульптура Петера Гредига, Зент, Граубюнден, Швейцария 9kvkkxx3o4jltpyqng5qjo21rdgpjmt Шаблон:Potd/2026-07-18 10 130296 875346 2026-07-10T18:44:11Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Sur En-Sent. Sculpture Negativ - Positive. Artwork by Peter Gredig. 17-10-2024. (actm.) 01.jpg» 875346 wikitext text/x-wiki Sur En-Sent. Sculpture Negativ - Positive. Artwork by Peter Gredig. 17-10-2024. (actm.) 01.jpg 7262ygxf40l6imkpg3r9lvzkrbtfnv6