Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Китай Халăх Республики 0 3483 878574 875143 2026-10-31T10:33:20Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878574 wikitext text/x-wiki {{Патшалăх |ChNm = Китай |NationName = Zhōnghuá rénmín gònghéguó |FlagTitle = [[Китай ялавĕ]] |PicFlag = [[Ӳкерчĕк:Flag of the People's Republic of China.svg|125px]] |LctCn = [[Ӳкерчĕк:China in its region (claimed hatched).svg|250px]] |CoA = [[Ӳкерчĕк:中華人民共和國國徽.svg|125px]] |CoATitle = [[Китай гербĕ]] |LNGs = [[китай чĕлхи]] |CapCn = [[Пекин]] |BigCity = [[Шанхай]] |TitleGl = [[Ирак председателĕсем|Председатель]] |PrezName = [[Ху Дзиньтао]] |MinList = [[Патшалăх Канашлăвĕн премьерĕ]] |MName = [[Вень Дзябао]] |SqNumb = 4 |SqAll = 9&nbsp;596&nbsp;960 |YearP = 2004 |NasPop = 1&nbsp;298&nbsp;847 624 |NasPlot = 135 |NasNum = 1 |Valuta = [[Юань (валюта)|Юань]] |GTOt = +08 |GTDo = +08 |GimnName = [[Китай патшалăхĕн гимнĕ]] |Domen = .cn |Tel = 86 }} '''Китай''' ({{lang-zh|中国}} / ''Джунго'', «вăтам çĕр çинчи патшалăх» пек вуланать) — Азин Хĕвелтухăç енче вырнаçнă патшалăх: Эсир сайта кӗмен. Ҫавна май, мӗн те пулин улӑштарсан сирӗн х. Çын шучĕпе чи нумайи шутланать. Пурĕ 1,4 млрд. яхăн çын пурăнать. [[Культура|Культури]] питĕ пуян та авалхискер. Официаллă '''Китай Халăх Республики''' ятлă. Кĕскен КХР. Çĕр лаптăкĕпе Китайран пысăккисем [[Раççей]], [[АПШ]], [[Канада]]. КХРпа юнашар пурĕ 14 патшалăх вырнаçнă: [[Афганистан]], [[Бутан]], [[Мьянма]], [[Инди]], [[Казахстан]], [[Кăркăсстан]], [[Лаос]], [[Монголи]], [[Непал]], [[КХДР]], [[Пакистан]], [[Раççей]], [[Таджикистан]] тата [[Вьетнам]]. == Халăхĕсем == [[Ӳкерчĕк:Population_density_of_China_by_first-level_administrative_regions_Russian.png|мини|250px|Китайри халăх йышлăхĕ, [[2005]].]] === Китай историийĕн тапхăрĕсем === '''Китай историллĕ ăслăлăхĕнче йышăннă хронологиллĕ таблица''' {|class="standard" ! Çулсем !! Патшалăх (ăру) |- ! Пирĕн эрăччен |- |[[пирĕн эрăччен 2357]] — [[пирĕн эрăччен 2255]] |Кăссайлă тăрăм [[Яо (император)|Яо]] |- |[[пирĕн эрăччен 2255]] — [[пирĕн эрăччен 2205]] | Кăссайлă тăрăм [[Шун]] |- |[[2205 до н. э.]] — [[1766 до н. э.]] | Кăссайлă ăру [[Ся (китай ăрăвĕ)|Ся]] |- |[[пирĕн эрăччен 1766]] — [[пирĕн эрăччен 1122]] |[[Шанг-Йин ăрăвĕ]]н йăла-йĕрки хыпарĕсем |- |[[пирĕн эрăччен 1122]] — [[пирĕн эрăччен 247]] |[[Джоу ăрăвĕ]]н йăла-йĕрки хыпарĕсем |- |[[пирĕн эрăччен 246]] — [[пирĕн эрăччен 207]] |[[Цин ăрăвĕ]]н йăла-йĕрки хыпарĕсем |- |[[пирĕн эрăччен 206]] — [[220]] н. э. |[[Шанг-Йин ăрăвĕ]]н йăла-йĕрки хыпарĕсем (çав шутра [[Анăç Хань]] — [[пирĕн эрăччен 206]] — [[25]], [[Тухăç Хань]] — [[25]] — [[220]]) |- ! Пирĕн эра |- |[[220]] — [[264]] |[[Вей (патшалăх)|Вэй ăрăвĕ]], [[Виçпатшалăх]] |- |[[265]] — [[420]] |[[Дзин ăрăвĕ]] ([[Анăç Дзин]]: [[265]]—[[316]], Тухăç Цзинь: [[317]]—[[420]]) |- |[[420]] — [[479]] |[[Сунг ăрăвĕ]] |- |[[479]] — [[501]] |[[Ци ăрăвĕ]] |- |[[502]] — [[556]] |[[Лянг ăрăвĕ]] |- |[[557]] — [[588]] |[[Чен ăрăвĕ]] |- |[[589]] — [[618]] |[[Суй ăрăвĕ]] |- |[[618]] — [[907]] |[[Танг ăрăвĕ]] |- |[[907]] — [[959]] |[[Пиллĕк ăру тапхăрĕ]] |- |[[960]] — [[1279]] |[[Сунг ăрăвĕ]] |- |[[1280]] — [[1368]] |[[Юань ăрăвĕ]] ([[монголсем|монгол]]) |- |[[1368]] — [[1644]] |[[Минг ăрăвĕ]] |- |[[1644]] — [[1911]] |[[Цинг ăрăвĕ]] ([[манджурсем|манджур]]) |- |[[1912]] — [[1949]] |[[Китай республики]] |- |[[юпа, 1]] [[1949]] |Китай Халăх Республики |} == Халăх çыравĕсем == Китайра халăх çыравне 1953, 1964 тата 1982 çулсенче ирттернĕ. 1987 çулта ертӳлĕх тепĕр çыравне 1990 çулта ирттернĕ, хыççăн кашнине — 10 çулра пĕрр. 008 180 738 çын кăтартнă 1982 çулхи халăх çыравĕ унченхи кĕ çыравĕнчен (1953—582 млн) тĕрĕсрех шутланать. 1982 çултанхинче тĕнче йĕркеленӳлĕхĕсем те пулăшнă, çав шутра 15,6 млн доллар панă [[ОПН пурăнакан халăх фондĕ]] (UNFPA). 2000 халăх çырăвĕпе Китайра 1,2 млрд çын пурăннă. * Паянкунхи халăх: 1 329 349 388 (2007, оценка) * Халăх ӳсĕмĕ: 0,606 % (2007) * [[Çурални]]: 13,45 ача 1000 çын çине (2007) ** 1,73 ача пĕр хĕрарăм çине (2006) * [[Вилĕмлĕх]]: 7 вилĕм 1000 çын çине (2007) * Пулас пурнăç тăсăлăвĕ: 72,58 çул (2007) ** арçынсен: 70,89 çул (2007) ** хĕрарăмсен: 74,46 çул (2006) Çуллăх: * 0-14 çулсем: 20,8 % (ар. 145 461 833; хĕр. 128 445 739) (2006) * 15-64 çулсем: 71,4 % (ар. 482 439 115; хĕр. 455 960 489) (2006) * 65 çултан аслăрах: 7,7 % (ар. 48 562 635; хĕр. 53 103 902) (2006) Арлăх: * Çуралнă чух: 1,12 ар./хĕр. (2006) * 15 çулччен: 1,13 ар./хĕр. (2006) * 15-64 çулсем: 1,06 ар./хĕр. (2006) == КХР (историпе хальхи кун-çуллăхĕ) == Пурăнакан халăх тата Китайăн ака-суха çĕр лаптăкĕ:<ref>http://hist1.narod.ru/Science/China/China1.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214124057/http://hist1.narod.ru/Science/China/China1.htm |date=2007-12-14 }}</ref> Китай çĕнче пулăн пулăн тĕплех кулĕчĕвлĕ вултарасен мирдĕсен япасăр. Патшалăх историясем, культурасем пан традициясем пулăн. Китайне тухан этник группалар, хань, уйгур, тибет, монгол пан ăвăлчĕла вăйхатнă. Хань патшалăх этник группа ĕнче пулăн пан китайне 92% сутă. Китайне кăнеклĕ урбанизация процессе пулăн тухан. Бишлĕ 60% китайне<ref>https://worldinfotravel.com/ru/country-china-time/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230422143544/https://worldinfotravel.com/ru/country-china-time/ |date=2023-04-22 }}</ref> явлă халăх манрачĕ вăрчалхан пулăн, пан ошшо 40% - çултанăл манрачĕ вăрчалхан. Китайне пулăн курăнлăх городах, Пекин, Шанхай, Гуанчжоу пан Шэньчжэнь явлă пулăн. Китайне патшалăх население кочала канчалĕ тӳп караш тухма. Инне патшалăх причина - туханăкай ҫитсен пулăн япалхан пулăн пурнашалхан пан хушшĕ ҫаврашланма. Инне китайне районсем пулăн население туплана пулăн, инне патшалăх районсем пулăн население улĕ некыйлех. Сутăл тухан, Китай пулăн дĕлшӳл тӳшӳмӗ пан япалхан япасăрне валалла мирдĕсен, яралаш валалла культурă пан этник характеристикăсем пулăн, пулăн яралаш пан путешествие канталăх маҫӑлӑхсен пурнав. {|border=1 !Çул !Ака çĕр лаптăкĕ, млн. цин !Халăх, млн. çын !Пĕр çын çинеллĕх ака çĕр лаптăкĕ, му |- |1661 |5.5 |105.3 |5.2 |- |1675 |6.1 |101.7 |6 |- |1724 |7.2 |130.6 |5.5 |- |1753 |7.8 |183.7 |4.3 |- |1766 |7.8 |208.1 |3.8 |- |1812 |7.9 |361.6 |2.2 |- |1833 |7.4 |398.9 |1.9 |- |1850 |7.7 |432.2 |1.8 |} == Тавралăхĕпе транспорчĕ == [[Ӳкерчĕк:ChinaRailwayNetwork.png|мини|500px|центр|Китайăн чукун çулĕсен эрешĕ ([[China Railways]])]] Автомобиль çулĕсен тăсăлăвĕ (ялсенчисене шута илсе) 3,5 млн çм. Хальхи нумай ярăмлă автострадăсен пĕтĕмлĕ тăсăлăвĕ 2006 çул вĕçне 45,3 пи çм (2006 çулта 4,3 пин çм автострада туса хунă) çитнĕ. Чукун çулĕсен пĕтĕмлĕ тăсăлăвĕ [[China Railways]] 2006 çул вĕçнелле 76,6 пин çм (2006 году 1,2 пин çм хутшăннă) çитнĕ.<ref>«О развитии транспортной инфраструктуры в Китае». БИКИ, 04.12.07 г.</ref> 2006 çулта чи çӳллĕ сăртлă (тинĕс шайĕнчен 5072 м çуллĕ) чукун çула [[Тибет]]ре тума $4,2 млрд ĕçе янă . == Хуçалăхĕ == === Юань === == Халăхĕ == [[Ӳкерчĕк:China-demography.png|мини|справа|250px|КХР халăх улшăнăвĕ.]] == Административлă тытăмлăхĕ == {{main|Китайăн администраци тытăмлăхĕ}} * 22 провинцисем ; * 5 автономлă районĕсем ; * 4 муниципаллă районĕсем. == Китай хулисем == {{Китай хулисем}} == Çавăн пекех == * [[Китай халăхĕсем]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://russian.china.org.cn/russian/32456.htm Китай вак халăхĕсем] {{Ази патшалăхĕсем}} {{Социализм патшалăхĕсем}} [[Категори:Азири патшалăхсем]] [[Категори:Китай халăхĕ]] [[Категори:Китай]] [[Категори:Китай историйĕ]] [[Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа]] oqy8zprh3t9p6w5mtiuyrpxcsrkbjho Архангельск 0 4036 878555 802805 2026-10-30T20:50:53Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878555 wikitext text/x-wiki {{Хула çинчен|Архангельск|[[Ӳкерчĕк:Coat of Arms of Arkhangelsk.svg|150px|Архангельск гербĕ]]|[[Раççей]]|[[Архангельск облаçĕ]]|[[1583]]|[[1583]]|355,5|2002||64°33′ ç. ш.|40°32′ х. т. д.}} [[Архангельск]], — [[Архангельск облаçĕ]]н тĕп хули. Çурçер Двина юханшыв юхса тухнă çĕрте вырнаçнă. Хулана 1584 çулта Иван Грозный хушнипе никĕсленĕ.<ref>[https://getdatetime.com/ru/country-russia-city-arkhangelsk-time/ Архангельск хули ҫинчен калакан информаци]</ref> == Архангельск сăнĕсем == [[Ӳкерчĕк:Gorod A.jpg|мини|800px|Ленин лапамĕ]] <gallery> Ӳкерчĕк:Arkhangelsk sea river station.jpg|Тинĕс юханшыв вокзалĕ Ӳкерчĕк:Pomor.State.University.JPG|[[Тинĕсçум патшалăх университече]] Ӳкерчĕк:Arkhangelsk technology university.jpg|[[Архангельск патшалăх техника университечĕ]] Ӳкерчĕк:North sea company.jpg|Çурçĕр тинĕс пăрахутлăхĕ Ӳкерчĕк:Monument-to-the-defenders-of-the-north-2006.jpg|[[Совет Çурçĕрĕн мухтавлă хӳтĕлевçисен палăкĕ]] Ӳкерчĕк:Arkhangelsk_Stela.jpg|Пур-Наволок сăмсахĕ çинчи обелиск — Архангельска никĕс хунă вырăн Ӳкерчĕк:Arkhangelsk_Tank.jpg|Танк Mark V, хальхи саманта реставрацинче </gallery> == Тăванлă хуласем == * {{АПШ ялавĕ}} [[Портленд (Мэн)|Портленд]] ([[АПШ]], [[Мэн (штат)|Мэн]] штачĕ) 1988 чӳк, 18 пуçласа<ref>[http://www.arhcity.ru/?page=232/2 Города-побратимы города Архангельска, информация на сайте мэрии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606100043/http://www.arhcity.ru/?page=232/2 |date=2011-06-06 }}</ref> * {{ялав|Норвеги}} [[Вардё]] ([[Норвеги]]) нарăс, 23 - 1989 * {{Польша ялавĕ}} [[Слупск]] ([[Польша]]) çĕртме, 26 - 1989 * {{ялав|Германи}} [[Эмден (Анат Саксони)|Эмден]] ([[Германи]]) чӳк, 22 - 1989 * {{ялав|Франци}} [[Мюлуз]] ([[Франци]]) пуш, 13 - 1992 * {{ялав|Финлянди}} [[Оулу]] ([[Финлянди]]) çĕртме, 3 - 1993 * {{Греци ялавĕ}} [[Пирей (хула)|Пирей]] ([[Греци]]) нарăс, 28 - 1995 * {{Швеци ялавĕ}} [[Кируна]] ([[Швеци]]) çурла, 9 - 1999 * {{Швеци ялавĕ}} [[Юсдаль]] ([[Швеци]]) юпа, 27 - 2004 == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == == Каçăсем == [http://www.arhcity.ru/ Архангельск хулин официаллă сайчĕ] {{commons|Category:Arkhangelsk|Архангельск}} {{Архангельск}} {{Архангельск облаçĕ}} {{Вăрçăри мухтавăн хулисем}} {{Раççейри тинĕс порчĕсем}} {{Russia-geo-stub}} [[Категори:Архангельск облаçĕн хулисем]] jxnu85h2ts93ik25ucy4oa5fxsrfn3n Коломна 0 9515 878575 869745 2026-10-31T10:48:53Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878575 wikitext text/x-wiki {{Хула çинчен|Коломна|[[Ӳкерчĕк:Coat_of_Arms_of_Kolomna_(Moscow_oblast).png|125px|Коломна гербĕ]]|[[Раççей]]|[[Мускав облаçĕ]]|[[1177]]||1480,000|2006|65.1|55°05' ç.ш.|38°47' х.т.д.}} '''Коломна''' — [[Мускав облаçĕ]]н [[Коломна районĕ]]н администраци вырнаçнă хула. == Вуламалли == == Каçăсем == * [http://www.kolomna.ru/ Коломна хула сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051025160252/http://www.kolomna.ru/ |date=2005-10-25 }} * [http://www.kolomnaonline.ru/ Тетелти Коломна] * [http://r-oc.1gb.ru/viewcat.php?cat=moscow_area#209/ Православи храмĕсемпе манастырĕсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071212111623/http://r-oc.1gb.ru/viewcat.php?cat=moscow_area#209/ |date=2007-12-12 }} * [http://town-kolomna.chat.ru/HIS/ Коломна историйĕн шкали] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090511141403/http://town-kolomna.chat.ru/HIS/ |date=2009-05-11 }} * [https://web.archive.org/web/20150910142338/http://kolomnatram.ruz.net/ Коломнари трамвайĕ çинчен каласа паракан сайт] * [http://kolomna-football.narod.ru/ «Коломна» футбол ушкăнĕн сайчĕ] * [http://www.colomna.ru/ Коломна хулин информаци порталĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070314033154/http://colomna.ru/ |date=2007-03-14 }} * [http://heraldicum.narod.ru/russia/subjects/towns/kolomna.htm Коломна хулин гербĕн историйĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050519113611/http://heraldicum.narod.ru/russia/subjects/towns/kolomna.htm |date=2005-05-19 }} * [http://www.egorov.narod.ru/kolomna.htm Исторический очерк: Коломна: Раççей историйĕнче 820 çул] * [http://www.pro.kolomnaonline.ru/ «Первое Региональное Обозрение» хаçат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927190109/http://www.pro.kolomnaonline.ru/ |date=2007-09-27 }} * [http://www.kolomna-spravka.ru/ Коломна организацийĕсен справочникĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070315003547/http://www.kolomna-spravka.ru/ |date=2007-03-15 }} * [http://www.gazetayat.ru/ «Коломенский вестник Ять» хула хаçачĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070403052021/http://www.gazetayat.ru/ |date=2007-04-03 }} * [http://www.temples.ru/tree.php?ID=1301 Коломна хулин храмĕсем] * [http://weather.yandex.ru/?city=27625 Яндекс порталĕнче Коломна çанталăк çинчен] {{Мускав облаçĕн райцентрĕсем}} {{Мускав юханшывĕ}} {{Хура Атăл}} {{Р115}} [[Категори:Раççей хулисем]] 2bvt4fss92a2bywhg90x0g97dyk1wh0 Динамо Мускав ФК 0 16051 878565 833992 2026-10-31T04:13:03Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878565 wikitext text/x-wiki '''«Динамо» Мускав ФК''' — [[Мускав]] хулин [[Раççей]] [[футбол]] клубĕ. [[СССР]] тапхăрĕнче [[Раççей шалти ĕçсен министерстви|МВД]] шутне кĕнĕ. Динамо — СССР тата Раççей çӳллĕ дивизионĕн пур чемпионатĕсенче парнешĕн кĕрешнĕ. == Çитĕнĕвĕсем == * 11-хутлă СССР чемпионĕ: 1936(ç), 1937, 1940, 1945, 1949, 1954, 1955, 1957, 1959, 1963, 1976(ç) * 2-мĕш парне СССР чемпионатĕнче: 1936(к), 1946, 1947, 1948, 1950, 1956, 1958, 1962, 1967, 1970, 1986 * 3-мĕш парнеСССР чемпионатĕсенче: 1952, 1960, 1973, 1975, 1990 * 6-хутлă СССР футбол Черкки çĕнтерӳçĕ: 1937, 1953, 1967, 1970, 1977, 1984 * 5-хутлă СССР футбол Черкки çĕнтерӳçĕ финалисчĕ: 1945, 1949, 1950, 1955, 1979 * 2-мĕш парне Раççей чемпионатĕнче: 1994 * 3-мĕш парне Раççей чемпионатĕнче: 1992, 1993, 1997 * Раççей футбол Черкки çĕнтерӳçĕ: 1995 * 2-хутлă Раççей Черкки финалисчĕ: 1997, 1999 * Футбол черккисен Черккин финалисчĕ: 1972 * Европăн чи лайăх футболист (журнал "Франс Футбол" ыйтса пĕлнипе): Лев Яшин (1963) * Сезонăн чи лайăх вылявçи ("Футбол" хаçат ыйтса пĕлнипе): Игорь Добровольский (1990), Игорь Колыванов (1991), Игорь Симутенков (1994) * Раççей футболĕнчи чи хаклă трансфер: Данни (Динамо-->Зенит 30 млн.€) == Клуб эмблеми == <center> <gallery caption=«Динамо» эмблемин кун-çулĕ> File:dinamo_moskva1924-25.gif|11 спорт тĕсĕн атрибучĕ, çав шутра футбол пӳски ӳкернĕ «Динамо» спорт пĕрлĕлĕхĕн пĕрремĕш эмблеми (1924-25 çулсем) File:dinamo_moskva1926-38.gif|1926-38 çулсенчи «Динамо» эмблеми File:dinamo_moskva1939-1991.gif|1939 çулта эмблема çинче хĕрлĕ çăлтăр лартнă (1939-1991) </gallery> <gallery caption=«Динамо» эмблемин кун-çулĕ> File:dinamo_moskva1939-91(2).gif|Эмблемăн çĕнĕрех версийĕ (1939-1991) File:dinamo_moskva1988.gif|«Динамо» эмблеми (1988 çул) File:dinamo_moskva1992-1996.gif|СССР аркансан эмблемăран хĕрлĕ çăлтăр çухалнă (1992-1996) </gallery> <gallery caption=«Динамо» эмблемин кун-çулĕ> File:dinamo_moskva2002.gif|«Динамо» эмблеми, 2002 çулта File:dinamo_moskva2003.gif|«Динамо» паянхи эмблеми (2003 çултанпа) </gallery> </center> == Паллă вылявçисем == {|width=100% |width=33% valign=top| * [[Аничкин Виктор Иванович]] [[1960]]—[[1972]] * [[Бесков Константин Иванович]] [[1941]]—[[1954]] * [[Бородюк Александр Генрихович]] [[1982]]—[[1989]] * [[Бубнов Александр Викторович]] [[1974]]—[[1983]] * [[Булыкин Дмитрий Олегович]] [[2001]]—[[2007]] * [[Газзаев Валерий Георгиевич]] [[1979]]—[[1985]] * [[Голодец Адамас Соломонович]] [[1955]]—[[1957]] * [[Гонтарь Николай Павлович]] [[1972]]—[[1983]] * [[Гришин Сергей Сергеевич]] [[1996]]—[[2000]] * [[Гусаров Геннадий Александрович]] [[1963]]—[[1968]] * [[Данни | Даниэл Мигел Алвиш Гомиш]] [[2005]]—[[2008]] * [[Деркач Сергей Петрович]] [[1989]]—[[1993]], [[1994]] * [[Дерлей]] (Вандерлей Фернандес Да Сильва) [[2005]]—[[2006]] * [[Добровольский Игорь Иванович]] * [[Долматов Олег Васильевич]] [[1972]]—[[1979]] * [[Дроздов Юрий Алексеевич]] [[1990]]—[[1992]] * [[Еврюжихин Геннадий Егорович]] [[1966]]—[[1976]] * [[Иванов Андрей Евгеньевич]] [[1994]] * [[Ильин Сергей Сергеевич]] [[1931]]—[[1945]] * [[Калитвинцев Юрий Николаевич]] [[1992]]—[[1993]] * [[Карцев Василий Михайлович]] [[1942]]—[[1951]] * [[Касумов Велли Айдынович]] [[1992]] * [[Кирьяков Сергей Вячеславович]] [[1986]]—[[1992]] * [[Кобелев Андрей Николаевич]] [[1985]]—[[1992]], [[1995]]—[[1998]], [[2001]]—[[2002]] * [[Кожемякин Анатолий Евгеньевич]] [[1970]]—[[1974]] * [[Козлов Владимир Владимирович (футболист)|Козлов Владимир Владимирович]] [[1967]]—[[1975]] * [[Колыванов Игорь Владимирович]] [[1986]]—[[1991]] * [[Коштинья]] (Франсишку Жозе Родригеш да Кошта) [[2005]]—[[2006]] * [[Крыжевский Константин Станиславович]] [[1953]]—[[1961]] * [[Леоненко Виктор Евгеньевич]] [[1991]]—[[1992]] |width=33% valign=top| * [[Лосев Виктор Васильевич]] [[1986]]—[[1992]] * [[Манише]] (Нуну Рикарду де Оливейра Рибейру) [[2005]]—[[2006]] * [[Маховиков Александр Федорович]] [[1971]]—[[1983]] * [[Мозер Иван Иванович]] [[1952]]—[[1953]], [[1963]]—[[1966]] * [[Никулин Сергей Николаевич]] [[1971]]—[[1984]] * [[Новиков Александр Васильевич]] [[1975]]—[[1987]] * [[Павлов Василий Сергеевич]] [[1927]]—[[1939]] * [[Пильгуй Владимир Михайлович]] [[1970]]—[[1981]] * [[Подпалый Сергей Иванович]] [[1995]]—[[1996]] * [[Радимов Владислав Николаевич]] [[1999]] * [[Савдунин Владимир Григорьевич]] [[1945]]—[[1953]] * [[Сейтаридис Георгиос]] [[2005]]—[[2006]] * [[Сёмин Юрий Павлович]] [[1968]]—[[1972]] * [[Силкин Сергей Николаевич]] [[1983]]—[[1989]] * [[Симутенков Игорь Витальевич]] [[1990]]—[[1994]] * [[Смертин Алексей Геннадьевич]] [[2006]] * [[Смертин Евгений Геннадьевич]] [[1989]]—[[1993]] * [[Соловьев Леонид Константинович]] [[1944]]—[[1953]] * [[Терёхин Олег Иванович]] [[1995]]—[[1999]] * [[Тетрадзе Омари Михайлович]] [[1991]]—[[1994]] * [[Тимофеев Сергей Анатольевич (футболист)|Тимофеев Сергей Анатольевич]] [[1992]]—[[1994]] * [[Тишков Юрий Иванович]] [[1993]]—[[1997]] * [[Уваров Александр Викторович]] [[1981]]—[[1991]] * [[Хомич Алексей Петрович]] [[1945]]—[[1952]] * [[Царёв Виктор Григорьевич]] [[1955]]—[[1966]] * [[Черышев Дмитрий Николаевич]] [[1993]]—[[1996]] * [[Численко Игорь Леонидович]] [[1957]]—[[1970]] * [[Якушин Михаил Иосифович]] [[1936]]—[[1944]] * [[Яшин Лев Иванович]] [[1949]]—[[1971]] |} == Клубăн рекордсменĕсем == '''СССР чемпионатĕнче чи нумай вылянисем:''' * [[Новиков Александр Васильевич (футболист)|Александр Новиков]] — 327 * [[Яшин Лев Иванович|Лев Яшин]] — 326 * [[Маслов Валерий Павлович|Валерий Маслов]] — 319 * [[Маховиков Александр Фёдорович|Александр Маховиков]] — 287 * [[Еврюжихин Геннадий Егорович|Геннадий Еврюжихин]] — 283 * [[Аничкин Виктор Иванович|Виктор Аничкин]] — 282 * [[Никулин Сергей Николаевич|Сергей Никулин]] — 280 * [[Царёв Виктор Григорьевич|Виктор Царёв]] — 278 * [[Петрушин Алексей Алексеевич|Алексей Петрушин]] — 244 * [[Пильгуй Владимир Михайлович|Владимир Пильгуй]] — 223 '''СССР чемпионатĕсенче хапхана чи нумай пӳске тапса кĕртнисем:''' * [[Соловьёв Сергей Александрович (футболист)|Сергей Соловьёв]] — 127 * [[Бесков Константин Иванович|Константин Бесков]] — 90 * [[Карцев Василий Михайлович|Василий Карцев]] — 71 * [[Газзаев Валерий Георгиевич|Валерий Газзаев]] — 70 * [[Численко Игорь Леонидович|Игорь Численко]] — 68 == Тренерĕсем == {| width=100% | * [[Квашнин Константин Павлович|Константин Квашнин]] (1936) * [[Дубинин Виктор Иванович|Виктор Дубинин]] (1937) * [[Товаровский Михаил Давидович|Михаил Товаровский]] (1938) * [[Дубинин Виктор Иванович|Виктор Дубинин]] (1939) * [[Тетерин Виктор Сергеевич|Виктор Тетерин]] (1939) * [[Корчебоков Лев Николаевич|Лев Корчебоков]] (1939) * [[Аркадьев Борис Андреевич|Борис Аркадьев]] (1940-1944) * [[Корчебоков Лев Николаевич|Лев Корчебоков]] (1944) * [[Якушин Михаил Иосифович|Михаил Якушин]] (1944-1950) * [[Дубинин Виктор Иванович|Виктор Дубинин]] (1950-1951) * [[Семичастный Михаил Васильевич|Михаил Семичастный]] (1952-1953) * [[Якушин Михаил Иосифович|Михаил Якушин]] (1953-1960) * [[Блинков Всеволод Константинович|Всеволод Блинков]] (1961) * [[Пономарёв Александр Семёнович|Александр Пономарёв]] (1962-1965) | * [[Соловьёв Вячеслав Дмитриевич|Вячеслав Соловьёв]] (1965-1966) * [[Бесков Константин Иванович|Константин Бесков]] (1967-1972) * [[Качалин Гавриил Дмитриевич|Гавриил Качалин]] (1973-1974) * [[Севидов Александр Александрович|Александр Севидов]] (1975-1979) * [[Царёв Виктор Григорьевич|Виктор Царёв]] (1979) * [[Горянский Евгений Иванович|Евгений Горянский]] (1980) * [[Соловьёв Вячеслав Дмитриевич|Вячеслав Соловьёв]] (1980-1983) * [[Иванов Вадим Геннадьевич|Вадим Иванов]] (1983) * [[Севидов Александр Александрович|Александр Севидов]] (1983-1985) * [[Малофеев Эдуард Васильевич|Эдуард Малофеев]] (1985-1987) * [[Бышовец Анатолий Фёдорович|Анатолий Бышовец]] (1987-1990) * [[Альтман Семён Иосифович|Семён Альтман]] (1990-1991) * [[Газзаев Валерий Георгиевич|Валерий Газзаев]] (1991-1993) * [[Голодец Адамас Соломонович|Адамас Голодец]] (1993, и.о.) | * [[Бесков Константин Иванович|Константин Бесков]] (1994-1995) * [[Голодец Адамас Соломонович|Адамас Голодец]] (1995-1998) * [[Ярцев Георгий Александрович|Георгий Ярцев]] (1998-1999) * [[Петрушин Алексей Алексеевич|Алексей Петрушин]] (1999) * [[Газзаев Валерий Георгиевич|Валерий Газзаев]] (2000-2001) * [[Новиков Александр Васильевич|Александр Новиков]] (2001-2002) * [[Прокопенко Виктор Евгеньевич|Виктор Прокопенко]] (2002-2003) * [[Гжебик Ярослав|Ярослав Гжебик]] {{Флаг Чехии|20px}} (2003-2004) * [[Бондаренко Виктор Иванович|Виктор Бондаренко]] (2004) * [[Романцев Олег Иванович|Олег Романцев]] (2004-2005) * [[Вортманн Иво|Иво Вортманн]] {{Флаг Бразилии|20px}} (2005) * [[Кобелев Андрей Николаевич|Андрей Кобелев]] (2005, и.о) * [[Сёмин Юрий Павлович|Юрий Сёмин]] (2006) * [[Кобелев Андрей Николаевич|Андрей Кобелев]] (2006- |} == Çавăн пекех пăхăр == * [[Московское Динамо (журнал)|Журнал «Московское Динамо»]] * [[1945 çулхи Аслă Британири «Динамо»-тур]] == Каçăсем == * [http://fcdinamo.ru/ Клубăн официаллă сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206102935/http://www.fcdinamo.ru/ |date=2012-02-06 }} * [http://fcdin.com/ Клубăн официаллă мар сайчĕ] * [http://www.bwd.ru/ Клуб фаначĕсен сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210121114833/http://www.bwd.ru/ |date=2021-01-21 }} * [https://web.archive.org/web/20210429184113/http://www.fc-dynamo.ru/ Клубăн официаллă мар сайчĕ] * [http://www.dynamomania.ru/ Çĕнĕ хыпарлă динамо ресурсĕ] * [http://www.fc-dinamo.ru/ Фаннатсен официаллă мар сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107024204/http://fc-dinamo.ru/ |date=2010-01-07 }} * {{lj comm|ru_musora}} ЖЖ-сообщество болельщиков * {{lj comm|fcdynamo}} community ФК пирки {{РПЛФ}} {{Раççей футбол Черкки çĕнтерӳçĕсем}} {{СССР футбол чемпионĕсем}} {{СССР футбол Черкки çĕнтерӳçисем}} {{СССР футбол Мăн Черкке çĕнтерӳçисем}} {{Раççей футболĕ}} [[Категори:Динамо спортивлă пĕрлĕх]] [[Категори:СССР футбол клубĕсем]] [[Категори:Раççейĕн футбол клубĕсем]] [[Категори:Мускавăн футбол клубĕсем]] [[Категори:«Динамо» Мускав ФК| ]] rmn3xobi809m63q3rst9gr1zjb8qvtv Çĕн Çĕпĕр метрополитенĕ 0 16301 878544 871266 2026-10-30T16:04:50Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878544 wikitext text/x-wiki '''Çĕнĕ Çĕпĕр метрополитенĕ''' — [[Çĕнĕ Çĕпĕр]] [[метрополитен]] чукун çул йĕрĕсен йĕркелĕхĕ, [[Раççей]]ре ĕçе кĕртнипе тăваттăмĕш вырăнта. 2010 çул тĕлне икĕ йĕрлĕ 13 станципе ĕçлет. == Йĕрĕсем == Таблицăри тĕс йĕр тĕсĕпе пĕр пек. {| border="1" cellpadding="3" style="margin: 0 auto; border-collapse: collapse; text-align: center;" |- !#!!Ячĕ!!Уçăлнă çулĕ!!Юлашки станцине уçнă çул!!Тасăлăвĕ, çм!!Станци йышĕ |- |style="background: red;"|1 |style="text-align: left;"|[[Ленинская йĕрĕ|Ленинская]] |[[1986 çул метрополитен историнче|1986]]||[[1992 çул метрополитен историнче|1992]]||10,5 ||8 |- |style="background: green;"|2 |style="text-align: left;"|[[Дзержинская йĕрĕ|Дзержинская]] |[[1987 çул метрополитен историнче|1987]]||[[2010 çул метрополитен историнче|2010]]||5,5 ||5 |- |colspan="2"|'''Пурĕпе:''' |colspan="2"| |'''16''' |'''13 ''' |} == Каçăсем == * [http://www.nsk-metro.ru/ Официаллă сайт] * [http://www.metronsk.narod.ru/ Андрей Поздняковăн официаллă мар сайчĕ] * [http://www.urbanrail.net/as/novo/novosibirsk.htm www.urbanrail.net сайтĕнчи страница] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060924231320/http://www.urbanrail.net/as/novo/novosibirsk.htm |date=2006-09-24 }} (акăл.) * [https://web.archive.org/web/20081228202446/http://metroworld.ruz.net/others/nsk_index.htm Дмитрий Аксёновăн metroworld.ruz.net сайчĕ] * [http://meta.metro.ru/novosibirsk/novosibirsk.html meta.metro.ru] * [http://www.nsk.su/%7Emetro/ Официаллă сайт (кивви)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080930194247/http://www.nsk.su/~metro/ |date=2008-09-30 }} * [https://web.archive.org/web/20061211211313/http://xussrsubways.by.ru/novsib.htm Çĕнĕ Çĕпĕр метрополитенĕ, Даниил Столяровăн сайтĕнче] * [http://www.metrosoyuza.net/r/novosibirsk/no-uebers-h-d.html Çĕнĕ Çĕпĕр метрополитенĕ Союзри метро сайчĕ, автăрĕ — Петĕр Донн] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090406052431/http://www.metrosoyuza.net/r/novosibirsk/no-uebers-h-d.html |date=2009-04-06 }} * [http://www.mrl.ucsb.edu/~yopopov/rrt/trackmaps/tm_novosibirsk.html Çул аталанăвĕн схеми] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130729081228/http://www.mrl.ucsb.edu/%7Eyopopov/rrt/trackmaps/tm_novosibirsk.html |date=2013-07-29 }} {{Раççей метрополитенĕсем}} {{stub}} [[Категори:Çĕнĕ Çĕпĕр метрополитенĕ|*]] 9jutdstp5g3525onmz1gp5pdczzsgql Владимер облаçĕ 0 16525 878563 834371 2026-10-31T01:50:34Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878563 wikitext text/x-wiki {{РФ субъекчĕ |RuNm = Владимир облаçĕ |OfNm1 = Владимир область |OfNm2 = &nbsp; |FSFlag = Flag_of_Vladimir_Oblast_(1999).svg |FSCoA = Coat_of_arms_of_Vladimiri_Oblast.svg |FlagLnk = Владимир облаҫӗн Ялавӗ |CoALnk = Владимир облаҫӗн гербӗ |FSMap = Map of Russia (2014–2022) - Vladimir Oblast.svg |FSCtrWhat = Тĕп хули |FSCtrNm = [[Владимир (хула)]] |AreaRnk = 66 |TotArea = 29 084 |WaterPrcnt = |PopRnk = 34 |PopQty = 1 348 456 çын |PopCtDate = 2023 |PopDens = 45,58 çын |FedDistrNm = [[Вăта федераци тăрăхĕ]] |EcRegNm = [[Вар экономика районĕ]] |CadNo = регионномерĕ |LangLangs = s |OfLangs = [[Вырăс чĕлхи|вырăс]] |HeadTtl = Губернатор |HeadNm = [[Авдеев Александр Александрович]] |ViceTtl = Саккун канашĕн председателĕ |ViceNm = [[Хохлова Ольга Николаевна]] |LegislTtl = |LegislNm = |FSAnthem = Владимир облаçĕн гимнĕ |FSUTC = +0300 }} '''Улти́мĕр о́блаçĕ''' ({{lang-ru|Владимирская область}}) — [[Раççей Федерацийĕ]]н субъекчĕ, [[Раççей Федерацин Вăта федераци тăрăхĕ|Вăта федераци тăрăхĕ]] тата [[Вар экономика районĕ]] йышне кĕрет. [[Мускав облаçĕ|Мускав]], [[Ярославль облаçĕ|Ярославль]], [[Иваново облаçĕ|Иваново]], [[Рязань облаçĕ|Кисан]] тата [[Чулхула облаçĕ|Чулхула]] облаçĕсемпе чикĕленет. ''Лаптăкĕ'' — 29 084 çм². ''Пурăнан халăх йышĕ''— 1348,456 пин çын ([[2023]]) ''Облаçĕн [[Администраци центрĕ|администрациллĕ центрĕ]]'' — [[Улатимĕр (хула)|Улатимĕр]] хули, [[Улатимĕр (хула)|Улатимĕртен]] [[Мускав]]а çитме — 178 çм. Облаçе [[1944]] çулхи [[çурла, 14|çурлан 14-мĕшĕнче]] йĕркеленĕ. == Тавралăхĕ == Улатимĕр облаçĕ Раççейĕн Европа пайĕн варринче, [[Атăл]] — [[Ока]] шывĕсем хушшинче, Мускавран 178 çм тухăçалла вырнаçнă. Улатимĕр облаçĕ çурçĕртен кăнтăралла 170 çм, анăçран тухăçалла 280 çм саралса выртать. == Истори == == Пурăнан халăх == * Йышĕ — 1449,5 пин çын ([[2007]]) (1472,6 — [[2006]]; 1487,2 — [[2005]]) * Йышлăхĕ: 50,0 çын/çм² (2007) * Хулара пурăнакансен пайĕ: 77,7 % (2007) (77,5 % — (2006) 78,5 % — (2005)) Облаçре çак тĕрлĕ халăх йăва çавăрнă. {| class="standard" !Халăх||Йышĕ, [[2002]] çулта, пин ([http://www.perepis2002.ru/index.html?id=17 *] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120126074108/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=17 |date=2012-01-26 }}) |- |[[Вырăссем]]|| 1443,9 |- |[[Украинсем]]|| 16,8 |- |[[Тутарсем]]|| 8,7 |- |[[Белоруссем]]|| 5,7 |- |[[Эрменсем]]|| 5,0 |- |[[Мордвасем]]|| 3,6 |- |[[Азербайджансем]]|| 3,1 |- |[[Чăвашсем]]|| 2,3 |- |[[Чикансем]]|| 2,3 |- |[[Молдавансем]]|| 2,1 |- |[[Нимĕçсем]]|| 1,4 |- |[[Грузинсем]]|| 1,0 |- |[[Марисем]]|| 1,0 |- |<small> 1000 ытла çын ушкăнлă халаха кăна кăтартнă </small> |} == Административлă пайлани == [[2006]] çултанпа Улатимĕр облаçĕн территорине 125 муниципаллă йĕркелкнӳ, çав шутра 5 хула тăрăхĕ, 16 муниципаллă район, 26 хула евĕр паççулкă, 80 ял кĕрет. [[Ӳкерчĕк:Vladimir oblast numbered.png|thumb|right|220px|I — [[Улатимĕр (хула)|Улатимĕр]], II — [[Гусь-Хрустальный]], III — [[Ковров]], IV — [[Муром]]]] <div align="left"> {| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em" |- | bgcolor="#C0C0C0" | '''10 пин ытла çын пурăнан вырăнсем'''<br /> [[2007]] кăрлач, 1 тĕлне |- | <table width="440" border="0" cellspacing="1" cellpadding="0"> <tr align="left"> <td width="35%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Улатимĕр (хула)|Улатимĕр]]</td> <td width="15%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">339,9</td> <td width="35%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Лакинск]]</td> <td width="15%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">16,1</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Ковров]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">150,9</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Покров (хула)|Покров]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">15,6</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Муром]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">120,8</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Меленки]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">15,5</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Александров (хула)|Александров]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">63,4</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Струнино]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">15,5</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Гусь-Хрустальный]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">62,7</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Карабаново]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">15,4</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Кольчугино]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">45,9</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Петушки (хула)|Петушки]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">15,0</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Вязники]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">42,2</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Камешково]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">13,7</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Киржач]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">31,0</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Гороховец]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">13,6</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Собинка]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">20,0</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Судогда]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">12,5</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Юрьев-Польский]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">19,5</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Суздаль]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">11,1</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Радужный (Улатимĕр облаçĕ)|Радужный]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">17,8</td> </tr> </table> |} </div> == Хуçалăхĕ == == Каçăсем == * [http://avo.ru/ Улатимĕр облаç администрацийĕн официаллă серверĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090211102608/http://vgv.avo.ru/14/01.HTM |date=2009-02-11 }} * [http://www.avo.ru/ Улатимĕр тата Улатимĕр облаçĕн официаллă серверĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090130071707/http://www.avo.ru/ |date=2009-01-30 }} * [https://web.archive.org/web/20120112125845/http://www.isles.ru/depository/region_33.html Улатимĕр облаçĕн архитектура палăкĕсем] * [http://terrus.ru/cgi-bin/allrussia/v3_index.pl?act=reg&id=33 Улатимĕр облаçĕ «Вся Россия» хыпарлă каталогра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516071855/http://terrus.ru/cgi-bin/allrussia/v3_index.pl?act=reg&id=33 |date=2008-05-16 }} * [http://www.zsvo.ru/ Улатимĕр облаçĕн Саккун тăваканПухăвĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128144103/http://www.zsvo.ru/ |date=2012-01-28 }} * [http://sbchf.narod.ru/uzk33.html Узкоколейные железные дороги Владимирской области]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на [http://sbchf.narod.ru/ «Cайте о железной дороге»] Сергея Болашенко {{Вăта федераци тăрăхĕ}} {{Раççей Федераци субъекчĕсем}} [[Категори:Улатимĕр облаçĕ]] jneja15284lgrgs5ybz2lzp7b24v4a7 Ерёменко Андрей Иванович 0 18152 878568 640078 2026-10-31T05:12:54Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878568 wikitext text/x-wiki {{Çар ĕçченĕ |ят = Андрей Иванович Ерёменко {{lang-uk|Андрій Іванович Єрьоменко}} |çуралнă вăхăт = {{ÇуралнăВăхăт|14|10|1892}} |вилнĕ вăхăт = {{ВилнĕВăхăт|19|11|1970}} |çуралнă вырăн = [[Раççей Империйĕ]], {{ÇуралнăВырăн|Екатеринослав кĕперни|Екатеринослав кĕпернинче}}, [[Марковка (Луганск облаçĕ)|Марковка]] <br> ( халь [[Луганск облаçĕ]] [[Украина]]) |вилнĕ вырăн = [[СССР]], {{ÇуралнăВырăн|Мускав|Мускавра}} |ӳкерчĕк = Андрей Иванович Ерёменко.jpg |анлăш = 280px |ӳкерчĕке ăнлантарни = |витлев = |пăхăнулăх = {{Flagicon|USSR}} [[СССР]] |хĕсмет çулĕсем = {{Ялавлани|Раççей}} [[1913]]—[[1917]], {{Flagicon|USSR}} [[1918]]—[[1970]] |хисеп = {{СССР, Совет Союзĕн Маршалĕ}} |çар ăрачĕ = [[кавалери]], {{ПехотаССП}} |командăланă = 14-мĕш кавалери дивизийĕ<br>6--мĕш кавалери корпусĕ<br>3-мĕш механизиăмланă корпус<br>1-мĕш Хĕрлĕ Ялавла çар<br>[[Анăç фрончĕ (Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи)|Анăç фрончĕ]]<br>[[Брянск фрончĕ]]<br>[[4-меш тапăнакан çар ]]<br>[[Кăнтăр-Тухăç фронт (Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи)|Кăнтăр-Тухăç фронт]]<br>[[Сталинград фрончĕ]]<br>[[Кăнтăр фронт (Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи)|Кăнтăр фронт]]<br>[[Калинин фрончĕ]]<br>[[1-мĕш Балтиçум фрончĕ]]<br>[[Тинĕсçум çар]]<br>[[2-мĕш ПБалтиçум фрончĕ]]<br>[[4-мĕш Украина фрончĕ]]<br>[[Карпатçум çар округĕ|Карпатçум ÇО]]<br>[[Çĕпĕр çар округĕг|Анăç-Çĕпĕр ÇО]]<br>[[Çурçĕр-Кавказ çар округĕ|Çурçĕр-Кавказ ÇО]] |чаç = |çапăçусем = [[Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи]], [[Раççейри граждан вăрçи]], РХХÇ Польша похочĕ, [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи|Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи]] |чыславсем = {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Ылтăн Çăлтăр медалĕ|1944}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Ленин орденĕ}} {{!!}} {{Ленин орденĕ}} {{!!}} {{Ленин орденĕ}} {{!!}} {{Ленин орденĕ}} {{!}}- {{!}}{{Ленин орденĕ|1967}}{{!!}}{{Октябрь Революци орденĕ|1968}}{{!!}}{{Хĕрлĕ Ялав орденĕ|1926}}{{!!}}{{Хĕрлĕ Ялав орденĕ|1941}} {{!}}- {{!}}{{Хĕрлĕ Ялав орденĕ|1944}}{{!!}}{{Хĕрлĕ Ялав орденĕ|1949}}{{!!}}{{1 степеньлĕ Суворов орденĕ|1943}}{{!!}}{{1 степеньлĕ Суворов орденĕ|1944}} {{!}}- {{!}}{{1 степеньлĕ Суворов орденĕ|1945}}{{!!}}{{1 степеньлĕ Кутузов орденĕ|1943}}{{!!}}{{Владимир Ильич Ленин 100 çул тултарнин асăну медалĕ }}{{!!}}{{Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи партизанĕн 1 степеньлĕ медалĕ}} {{!}}- {{!}}{{Мускава хӳтĕленĕшĕн медаль}}{{!!}}{{Сталинграда хӳтĕленĕшĕн медаль}}{{!}}{{!}}{{Тăван Çĕршывăн 1941-1945 çç. Аслă вăрçинче Германие çĕнтернĕшĕн медаль}}{{!!}}{{«Тăван Çĕршывăн 1941-1945 çç. Аслă вăрçинче çĕнтерни çирĕм çул» медаль}} {{!}}- {{!}}{{Çерем çĕрĕсене пусăланăшăн медаль}}{{!!}}{{РХХÇ XX çулта медаль}}{{!!}}{{Совет Çарĕпе Флочĕ 30 çулта медаль}}{{!!}} {{СССР Хĕçпăшаллă Вăйĕсем 40 çулта медаль}} {{!}}- {{!}}{{СССР Хĕçпăшаллă Вăйĕсем 50 çулта медаль}}{{!!}}{{Мускав 800 çул тултарнине асăнмалăх медаль}}{{!!}}{{Ленинград 250 çул тултарнине асăнмалăх медалĕ}} {{!}}} {{{!}} {{!}} {{ЧССР Паттăрĕ}} {{!}}} {{{!}} {{!}}{{Клемент Готвальд орденĕ}}{{!!}}{{Шурă араслан орденĕ}}{{!!}}{{1 степеньлĕ Çĕнтерӳшĕн араслан орденĕ}} {{!}}- {{!}}{{Дукель асăну медалĕ}}{{!!}}{{Чехословаки Çар хĕресе 1939 (дважды)}}{{!!}}{{Медаль Военных заслуг 2 степени (ЧССР)}} {{!}}- {{!}}{{Военная памятная медаль}}{{!!}}{{Медаль За храбрость перед врагом}}{{!!}}{{Медаль За укрепление дружбы по оружию 1 степени (ЧССР)}} {{!}}- {{!}}{{Орден Легион Почёта степени Главнокомандующего}}{{!!}}{{Орден Virtuti Militari 3 степени}}{{!!}}{{Орден Крест Грюнвальда 2 степени}} {{!}}- {{!}}{{Медаль За Одру, Нису и Балтику}}{{!!}}{{Медаль За Варшаву. 1939—1945}}{{!!}}{{Медаль За вашу и нашу Свободу}} {{!}}} {{{!}} {{!}} [[Ӳкерчĕк:Почётный гражданин города-героя Волгограда.png|27px|[[Волгоград]] хулин хисеплĕ гражданинĕ]] {{!}}} }} {{{!}} {{!}}} |çыхăнусем = |отставкăра = }} [[Ӳкерчĕк:AI Eremenko 01.jpg|200px]] '''Андре́й Ива́нович Ерёменко''' ([[юпа, 14]] [[1892]], [[Марковка (Луганск облаçĕ)|Марковка]], халĕ [[Луганск облаçĕ]] — [[чӳк, 19]] [[1970]], [[Мускав]]) — [[Совет Союзĕн Маршалĕ]] ([[1955]]), [[Совет Союзĕн Паттăрĕ]] <ref group="БС1">{{cite web|url=http://www.az-libr.ru/Persons/000/Src/0007/d20bf6b7.shtml|title=Ерёменко Андрей Иванович|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CKrOruIo|archivedate=2012-11-21}}</ref>, <ref group="ГС">{{cite web|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=1739|title=Ерёменко Андрей Иванович|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CKrPbEFz|archivedate=2012-11-21}}</ref>, <ref group="НЛ">Ерёменко Андрей Иванович. Указ ПВС СССР. В списке награждённых под номером {{cite web|url=http://podvignaroda.mil.ru/filter/filterimage?path=VS/085/033-0686043-0092%2B003-0090/00000349.jpg&id=19003831&id1=cca8bf165e2cd199492d902861dcbb21|title=2}}</ref> ([[1944]]), [[ССКП ТК пайташĕ]]. Совет Çарĕнче [[1918]] çултанпа. [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]]н, [[Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи]]н паллă çарпуçĕсенчен пĕри. == Кун-çулĕ == == Чысĕсемпе парнисем == * [[Совет Союзĕн Паттăрĕ|Совет Союзĕн Паттăрĕн «Ылтăн Çăлтăр»]] медалĕ * 5 [[Ленин орденĕ]] * [[Кутузов орденĕ]] 1-мĕш степеньлĕ * [[Октябрь Революци орденĕ]] * 4 [[Хĕрлĕ Ялав орденĕ]] * 3 [[Суворов орденĕ]] 1-мĕш степеньлĕ * СССР ылтăн гербĕллĕ пайăр шашки * урăх парнесем, çав шутра Польша тата Чехословаки патшалăхĕсен * [[Волгоград]] хулин хисеплĕ гражданинĕ ([[1970]]-мĕш çулхи [[çу, 4|çăвăн 4-мĕшĕ]]) * [[Даугавпилс]] хулин хисеплĕ гражданинĕ <ref>[http://www.gorod.lv/novosti/55248/marshal_andrey_eremenko_grazhdanin_daugavpilsa Маршал Андрей Еременко — почётный гражданин Даугавпилса.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170930105235/http://www.gorod.lv/novosti/55248/marshal_andrey_eremenko_grazhdanin_daugavpilsa |date=2017-09-30 }}</ref> == Ӗçĕсем == * Боевые эпизоды. Походы Первой Конной армии. Ростов н/Д, 1957; * На западном направлении. М., 1959; * Против фальсификации истории второй мировой войны. Изд. 2-е. М., 1960; * Сталинград. М., 19В1; В начале войны. М.. 1965; * Годы возмездия. 1943—1945. М., 1969; Помни войну. Донецк, 1971. {{stub}} == Вуламалли == * Абрамов А. У Кремлевской стены. М., 1974; * Дороги храбрых. Донецк, 1967. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} ; Биографи «{{Кĕнеке:Герои Советского Союза|1}}» кĕнекере az-libr.ru сайтра. {{асăрхавсем|2|group=БС1}} ; {{Кĕнеке:Герои Советского Союза|3}}» az-libr.ru сайтра. {{асăрхавсем|2|group=БС3}} ; [["Патшалăх паттăрĕсем" (сайт)|Патшалăх паттăрĕсем]] {{асăрхавсем|2|group=ГС}} ; Халăх хастарлăхĕ сайтри награда лисчĕсем {{асăрхавсем|2|group=НЛ}} ; Ытти асăрхавсем {{асăрхавсем|group=Пр}} == Каçăсем == {{Warheroes|id=1739}} {{Совет Союзĕн Паттăрĕсем}} {{Совет Союзĕн Маршалĕсем}} [[Категори:Çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Совет Союзĕн Маршалĕсем]] [[Категори:СССР çарпуçĕсем]] [[Категори:Пĕрремĕш юланутçăсем]] [[Категори:Совет Союзĕн Паттăрĕсем]] [[Категори:Юпан 14-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1892 çулта çуралнисем]] [[Категори:Чӳкĕн 17-мĕшĕнче вилнисем]] [[Категори:1970 çулта вилнисем]] [[Категори:Мускавра вилнисем]] [[Категори:Ленин орден кавалерĕсем]] [[Категори:Кутузов орден кавалерĕсем]] [[Категори:Октябрь Революци орден кавалерĕсем]] [[Категори:Хĕрлĕ Ялав орден кавалерĕсем]] [[Категори:Суворов орден кавалерĕсем]] [[Категори:Волгоградăн чыслă гражданĕсем]] [[Категори:Кремль некропольне пытарнисем]] 8a817m0lqb448bbd7rgbloiqw8yd6py Донецк 0 19768 878566 876028 2026-10-31T04:30:25Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878566 wikitext text/x-wiki '''Доне́цк''' ({{lang-uk|Донецьк}}) — ([[1917]] çултанпа) [[Украина]] хули, [[Донецк облаçĕ]]н административлă тĕпĕ. == Кун-çулĕ == {{main|Донецк кун-çулĕ}} == Вуламалли == ==Каçăсем == * [http://www.donsite.net/ Хула информаци порталĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090428230502/http://donsite.net/ |date=2009-04-28 }} * [http://www.town.dn.ua/ Донецк хулин порталĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090609123841/http://www.town.dn.ua/ |date=2009-06-09 }} * [http://www.don.ua/ Донецк. Твой город в интернете ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090605185646/http://www.don.ua/ |date=2009-06-05 }} * [http://www.dmoz.org/World/Russian/%d0%a1%d1%82%d1%80%d0%b0%d0%bd%d1%8b_%d0%b8_%d1%80%d0%b5%d0%b3%d0%b8%d0%be%d0%bd%d1%8b/%d0%95%d0%b2%d1%80%d0%be%d0%bf%d0%b0/%d0%a3%d0%ba%d1%80%d0%b0%d0%b8%d0%bd%d0%b0/%d0%9e%d0%b1%d0%bb%d0%b0%d1%81%d1%82%d0%b8/%d0%94%d0%be%d0%bd%d0%b5%d1%86%d0%ba%d0%b0%d1%8f/%d0%94%d0%be%d0%bd%d0%b5%d1%86%d0%ba/ Донецк в Dmoz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090706024255/http://www.dmoz.org/World/Russian/%D0%A1%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D1%8B/%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0/%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0/%D0%9E%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%B0%D1%8F/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA/ |date=2009-07-06 }} * [http://vdonetske.com/ вДонецке — сайт города Донецка ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090527193020/http://vdonetske.com/ |date=2009-05-27 }} * [http://novosti.dn.ua НОВОСТИ.dn.ua — оперативные новости из Донецка и области] * [http://www.ostro.org Сайт газеты «Остров»(Центр исследования социальных перспектив Донбасса)] * [http://www.donoda.gov.ua Донецкая областная государственная администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121201110508/http://www.donoda.gov.ua/ |date=2012-12-01 }} * [http://goroda.yandex.ru/donetsk.xml Яндекс-города — Донецк] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090121164643/http://goroda.yandex.ru/donetsk.xml |date=2009-01-21 }} * [http://www.tammby.narod.ru/ukraina/donetsk.htm Официальные органы власти Донецка. Каталог сайтов] * [https://web.archive.org/web/20090627072331/http://dkr.com.ua/ Донецкий Коммуникационный Ресурс] * [http://infodon.org.ua/ Донецк: история, события, факты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121021021734/http://infodon.org.ua/ |date=2012-10-21 }} * [http://www.donjetsk.com/ "Донецкий": авторский сайт Евгения Ясенова] === Вебкамерăсем === * [http://www.ukrtelecom.ua/offers/webcams/ukrtelecom?id=10 улица Артёма] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211205903/http://www.ukrtelecom.ua/offers/webcams/ukrtelecom?id=10 |date=2007-12-11 }} * [http://www.ukrtelecom.ua/offers/webcams/ukrtelecom?id=77 бульвар Пушкина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211213122/http://www.ukrtelecom.ua/offers/webcams/ukrtelecom?id=77 |date=2007-12-11 }} === Карттăсем === * [http://openstreetmap.org/?lat=48.06&lon=37.833&zoom=10&layers=B0FT Донецк] на [[OpenStreetMap]] * [http://www.wikimapia.org/#y=48000000&x=37820000&z=13&l=1&m=a Донецк] на [[WikiMapia]] * [http://maps.google.com/maps?ll=48.008415,37.809362&spn=0.296322,0.648399&t=k&hl=en Донецк] на [[Google Maps]] * [http://maps.yandex.ru/donezk Донецк] на [[Яндекс.Карты|Яндекс. Картах]] * [http://www.don.ua/maps/ Карта Донецка] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090805062729/http://www.don.ua/maps/ |date=2009-08-05 }} * [http://gorod.dn.ua/donmap/city/ Карта Донецка] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091227174035/http://gorod.dn.ua/donmap/city/ |date=2009-12-27 }} с названиями улиц и номерами домов * [http://maps.visicom.ua/#lng=37.7831;lat=47.9814;z=5;map=ukraine_ru; Карта Донецка] на [[Visicom Maps]] ==Кану=== * [http://restoran.dn.ua/ Рестораны и бары г. Донецка] * [http://www.shevchenkino.com/ Кинотеатр им. Т. Г. Шевченко] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220181930/http://shevchenkino.com/ |date=2009-02-20 }} * [http://kino.dn.ua Кинотеатр Звездочка] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151018042400/http://kino.dn.ua/ |date=2015-10-18 }} === Донецк фотографисем === * [http://www.town.dn.ua/photo/ Ватă Донецк фотографисем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090601151038/http://town.dn.ua/photo/ |date=2009-06-01 }} * [http://www.don.ua/fotogal/foto.php?id_razdel=1 Донецк фотографисем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090406204437/http://www.don.ua/fotogal/foto.php?id_razdel=1 |date=2009-04-06 }} * [http://www.ukrstor.com/ukrstor/donezkfoto.html Донецк (Юзовка) кивĕ фотографисем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121001123918/http://www.ukrstor.com/ukrstor/donezkfoto.html |date=2012-10-01 }} * [http://mns-donetsk.org.ua/ Украинăн Донецк облаçĕнчи ЯЛМ официаллă сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090830085245/http://mns-donetsk.org.ua/ |date=2009-08-30 }} * {{Flickr-community|donetsk}} * {{Flickr-tag|donetsk}} * [http://annet.dn.ua/donetsk/ annet.dn.ua сайтĕнчи Донецк фотографисем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203072410/http://annet.dn.ua/donetsk/ |date=2009-02-03 }} * [http://infodon.org.ua/photo Донецк фотографисем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090624234540/http://infodon.org.ua/photo |date=2009-06-24 }} * [http://donbass.name/fotoalbum/john/doneckie-graffiti/ Донецкри граффити] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100305071122/http://donbass.name/fotoalbum/john/doneckie-graffiti |date=2010-03-05 }} {{Донецк облаçĕ}} {{2012 çулхи Европа футбол чемпионачĕ}} [[Категори:Донецк|*]] [[Категори:Украина хулисем]] [[Категори:Донецк облаçĕн хулисем]] [[Категори:Мегаполиссем]] [[Категори:Ят улăштарнă хуласем]] [[Категори:Украина облаç тĕпĕсем]] [[Категори:XIX ĕмĕрте никĕсленĕ хуласем]] [[Категори:Ленин орденĕпе чысланă хуласем]] t8wgszpu2ei8v53x7hp5r2dlyg6j8zu Вĕрентӳçĕ кунĕ 0 20813 878561 719637 2026-10-31T00:48:58Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878561 wikitext text/x-wiki '''Вĕрентекен''', е '''вĕрентӳçĕ кунĕ''' — пĕтĕм тĕнчери уяв. [[Юпа, 5|Юпан 5]]-мĕшĕнче пĕтĕм тĕнче вĕрентекен кунне уявлать. Çак уява палăртма [[1994]] çулта {{ăнлантару|Пĕрлешнĕ Нацисен вĕренӳ, ăслăлăх тата культура енĕпе ĕçлекен организацийĕ|ЮНЕСКО}} сĕннĕ. Пирĕн çĕр-шывра вĕрентекен кунне [[1965]] çулта палăртаççĕ. Уявламалли кун ун чухне юпа уйăхĕнчи пĕрремĕш вырсарни кун пулнă, çавăнпа та унăн кунĕ тĕрлĕрен пулма пултарнă. 1994 çултанпа вара эпир те ку уява [[чӳк, 5|чӳкĕн 5]]-мĕшĕнче палăртатпăр. Вĕрентекен кунĕ — çулталăкри чи çутă та таса кунсенчен пĕри. Ку куна вĕрентекесенсем кана мар, вĕренексем те ырă та таса камăлпа хавасланса кĕтсе илеççĕ. Кашни çын хăй вăхăтĕнче шкулта вĕреннĕ. == Урăх патшалăхсенче == [[File:Bundesarchiv B 145 Bild-F079064-0006, Bonn, Gymnasium.jpg|thumb|250px|]] * {{AUS}}: Вĕентӳçĕ кунне юпан юлашки эрнекунĕнче уявлаççĕ.<ref>[http://www.qct.edu.au/WorldTeachersDay/WTD.htm Australia Recognizes World Teachers' Day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071210084040/http://www.qct.edu.au/WorldTeachersDay/WTD.htm |date=2007-12-10 }}</ref> * {{ALB}}: Вĕрентӳçĕ кунне [[пуш, 8|пушăн 8-мĕшĕнче]] уявлаççĕ. * {{ARG}}: [[Доминго Фаустино Сармьенто]] ятне асăнса [[авăн, 11|авăнăн 11-мĕшĕнче]] уявлаççĕ. * {{BRA}}: Вĕрентӳçĕ кунне (Dia do Professor) юпан 15-мĕшĕнче уявлаççĕ<ref>[http://www.calend.ru/holidays/0/0/1877/ вĕрентӳçĕ кунĕ Бразилире — юпан 15-мĕшĕ. Уяв кун-çулĕ Уявсен календарĕ 2010 проектĕнче]</ref>. * {{VNM}}: Вĕрентӳçĕ кунне чӳкĕн 20-мĕшĕнче уявлаççĕ. * Ĕнчĕ: Вĕрентӳçĕ кунне авăнăн 5-мĕшĕнче ([[Радхакришнан Сарвепалли|Сарвепалли Радхакришнана]] çуралнă кунĕ) уявлаççĕ. * {{KOR}}: Вĕрентӳçĕ кунне çăвăн 15-мĕшĕнче уявлаççĕ. * {{CHN}}: Вĕрентӳçĕ кунне авăнăн 10-мĕшĕнче уявлаççĕ. * {{TWN}} ([[Тайвань]]): Вĕрентӳçĕ кунне авăнăн 28-мĕшĕнче - [[Конфуций]] çуралнă кунĕнче - уявлаççĕ. * {{TUR}}: Вĕрентӳçĕ кунне чӳкĕн 24-мĕшĕнче уявлаççĕ. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == == Каçăсем == * [http://www.bestpravo.ru/fed1994/data01/tex11536.htm Указ № 1961]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20091008000036/http://kprazdnikam.ru/kat/pozdravlenija/219 Поздравления с Днем учителя] [[Категори:Професси уявĕсем|Вĕрентӳçĕ]] [[Категори:Раççей уявĕсем]] [[Категори:СССР уявĕсем]] [[Категори:Çутĕç]] [[Категори:Юпан 5-мĕшĕн уявĕсем]] 5hmrqq0cycb296lfv25jyay8u63dopy Ирçе Википедийĕ 0 24495 878569 878389 2026-10-31T06:50:08Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878569 wikitext text/x-wiki {{Сайт карточки | websitename = Ирçе Википедийĕ | логотип = [[File:Wikipedia-logo-v2-myv.svg|140px]] | URL = <span class="plainlinks">[http://myv.wikipedia.org/ myv.wikipedia.org]</span> | скриншот = | коммерци = Çук | тĕс = [[Тетел-энциклопеди проекчĕ|Эреш энциклопедийĕ]] | регистраци = Кирлех мар | чĕлхе(сем) = [[ирçе чĕлхи|ирçе]] | вырнаçни = [[Майами]], [[Флорида]] | харпăрçă = [[Фонд Викимедиа]] | автор = | ĕçе пуçланă вăхăт = [[2008]] çулхи [[çу, 26|çăвăн 26-мĕшĕ]] | ĕçе вĕçленĕ вăхăт = | хальхи статус = Ӗçлет, аталанса пырать | çаврăнăш = | таса тупăш = }} '''Ирçе Википедийĕ''' ({{lang-myv|Эрзянь Википедия}}) — [[Википеди]]н [[ирçе чĕлхи]]ллĕ уйрăмĕ. [[2008]] çулхи [[çу, 26|çăвăн 26-мĕшĕнче]] уçăлнă<ref name="erzia.saransk.ru">[http://www.erzia.saransk.ru/arhiv.php?n=2328&nom11=284 Газета "Эрзянь мастор" : Архив номеров<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171201041643/http://www.erzia.saransk.ru/arhiv.php?n=2328&nom11=284 |date=2017-12-01 }}</ref>. 2010 çулхи чӳк уйăхĕнче 1418 ытла статья пулнă. Ирçе уйрăмне [[Вырăс Википедийĕ|Вырăс уйрăмĕнчен]] чылай статья, ĕлке (шаблон) куçараççĕ. == Кун-çулĕ == {{main|Википеди:Ирçе уйрăмĕн кун-çулĕ}} [[2007]] çулта вырăс Википедин хутшанаканĕ Мускавра пурăнакан Андрей Суриков Викимедиа Фондне ирçе уйрăмне уçас тесе ыйтса çыру ярать. Инициативлă ушкăна çаплах Финляндире ирççе чĕлхине вĕрентекен американ лингвисчĕ Джак Рютер, [[Санкт-Петербург]] журналисчĕ Петрянь Андю (Андрей Петров) тата чĕмпĕр инженер-программисчĕ Михаил Степченко кĕнĕ<ref>[http://www.erzan.ru/news/erzjane-poluchajut-vikipediju-na-rodnom-jazyke Ирçесем тăван чĕлхеллĕ Википедие тăваççĕ| Эрзянь ки. Культурно-образовательный портал<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304130529/http://www.erzan.ru/news/erzjane-poluchajut-vikipediju-na-rodnom-jazyke |date=2016-03-04 }}</ref><ref>[http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/38429/ Ирçе Википедийĕ ăнăçлă аталанса пырать<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100124104612/http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/38429/ |date=2010-01-24 }}</ref>. Нарăсăн 19-мĕшĕнче Википедин чĕлхе комитечĕ «Ирçе Википедине» ăнăçлă проект тесе йышăннă<ref>[http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/17011/ Языковой комитет Википедии признал эрзянскую Википедию успешным проектом<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080404213205/http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/17011/ |date=2008-04-04 }}</ref>. Çакăн хыççăн ăстаçăсем 4 уйăх хушшинче инкубаторти ăшлăха куçармалли вырăна хатĕрленĕ, статьясен чăнлăхне тĕрĕсленĕ<ref name="erzia.saransk.ru"/>. Ирçе уйрăмĕн администраторĕсем пулма 6 уйăхлăха Петрянь Андю, Андрей Суриков тата Джак Рютер хутшăнакансене суйланă<ref name="erzia.saransk.ru"/>. [[2010]] çулхи чӳк уйăхĕнче уйрăмра 1418 ытла статья. == Парнесем == == Сумлă çăлкуçсем == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://erzianj.borda.ru/?1-18-0-00000026-000-10001-0 Мелькужо Эрзянь Мастор – Ирçе çĕршывăн канашлăвĕ] {{wiki-stub}} {{Финн-укăр Википедисем}} {{Википедисем 1000-10000}} {{Раççей Википедисем}} [[Категори:Ирçе чĕлхи]] f5bbb54760p0x9qrcite4u49nu65bym Консепçион 0 26262 878576 766676 2026-10-31T11:15:42Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878576 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк: Concepcion-Chile(001).jpg |310px|right|thumb| Concepción, Chile: [http://tools.wikimedia.de/~magnus/geo/geohack.php?language=en&params=36_46_22_S_73_03_47_W 36° 46' 22" S 73° 03' 47" O]]] '''Консепçион''' ({{lang-es|Concepción}} - ''Concepción'') — [[Чили]]н кăнтăр енче вырнаçнă [[хула]]. == Кун-çулĕ == [[1550]] çулăн юпа уйăхĕнче Чилин пĕрремĕш кĕпернетĕрĕ [[Педро де Вальдивия]] хушăвĕпе [[Био-Био (юханшыв)|Био-Био]] шыв вăрринче никĕсленĕ. [[2010]] çулта хула çĕр чĕтренĕвĕ вăхăтĕнче питĕ арканнă. == Паллă вырăнсем == Консепсьонра тăваттă [[университет]]. == Паллă ентешсем == * [[Юнге Клаус|Клаус Юнге]] (1924—1945) — нимĕç шахматисчĕ. == Фото пухăмĕ == <gallery perrow=4> File:Centronocheconce.jpg| File:Arco de Medicina UdeC.jpg| File:Moderno Edificio en Concepción.jpg| File:Desembocadura del Biobío.jpg| File:Ex Catedral de Concepción.jpg| File:Biobus01.jpg| File:Hotel El Araucano.JPG| File:Plaza de Armas Concepción.jpg| </gallery> == Каçăсем == {{commonscat|Concepcion, Chile| Консепçион}} * [https://web.archive.org/web/20100211124604/http://www.concepcion.cl/ Коммунăн официаллă сайчĕ] * [http://www.8va.cl/ Био-Био (облаç)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220122030023/http://www.8va.cl/ |date=2022-01-22 }} {{Панорама||1000px|Консепсьон панорами}} {{Биобио облаçĕн коммунисем}} {{chile-geo-stub}} [[Категори:Чили хулисем]] [[Категори:Чили]] [[Категори:Чилин администраци пайĕсем]] [[Категори:Чили коммунисем]] ghelmesz5l6z4zal6pdc7u58dmlm8yf Евдокимов Ярослав Александрович 0 58598 878567 876353 2026-10-31T04:39:20Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878567 wikitext text/x-wiki {{Мусăкçă |Патшалăх = {{USSR}}<br />{{BLR}} {{RUS}} |Ят = Ярослав Евдокимов |Тăван_ят = Ярослав Олександрович Євдокимов (uk.) |Фото = Ярослав_Евдокимов_в_ЦКиОМ_Северодвинска.jpg |Ӳкерчĕке_ăнлантарни = Ярослав Евдокимов [[МАУ «Центр культуры и общественных мероприятий» Северодвинска|ЦКиОМ Северодвинска]] (2014 год) |Çуралнă_чухнехи_ят = Ярослав Олександрович Євдокимов |Тулли_ят = Ярослав Александрович Евдокимов |Çуралнă_вăхăт = [[1946]], [[чӳк, 22]] |Çуралнă_вырăн = Ровно, {{ялавлани|СССР}} |Вилнĕ_вăхăт = |Вилнĕ_вырăн = |Хастар_çулсем = 1975-па - |Профессисем = юрăç |Юрăç_сасси = лирика-драмăлла баритон, çутă тембрлă тĕслĕ;сасăн сайра тĕсĕ — баритон-мартин (тенор баритонĕ) |Жанр = эстрада |Лейблсем = Мелодия АЗГ [C60-27587-88 003]<br /> MTM Ltd.<br /> United Music<br /> CD Land<br /> Астра |Чыславсем = {{Беларуç ССР тава тивĕçлĕ артисчĕ}} {{Беларуç халăх артисчĕ}} {{РФ тава тивĕçлĕ артисчĕ}} |Сайт = http://www.yaevdokimov.com }} {{пĕр хушаматлисем|Евдокимов}} '''Ярослав Александрович Евдоки́мов''' ([[1946]], [[чӳк, 22]] çур.)<ref name=autogenerated31>[http://issuu.com/movazbor/docs/bielaruskaja_encyklapedyja.06-______4df61a3b872099/97] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151127040810/http://issuu.com/movazbor/docs/bielaruskaja_encyklapedyja.06-______4df61a3b872099/97 |date=2015-11-27 }} Беларуская энцыклапедыя. Т. 6.&nbsp;— Мн., 1998.с.397.</ref><ref name=autogenerated30>[Золотой фонд Энциклопедии. Музыка. Репринтное издание "Музыкального энциклопедического словаря 1990 года". — М.:Большая Российская энциклопедия, 2003. 674 с. ил. — С.189. ISBN5-82270-254-4. УДК-78(03), ББК 85.3я2 М89.]</ref> — юрăç (баритон). [[Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ артисчĕ]]. [[Беларуç халăх артисчĕ]]. == Биографи == === Ачалăхĕпе яшлăхĕ === Ярослав Александрович Евдокимов 1946 çулхи [[чӳк, 22|чӳкĕн 22-мĕшĕнче]]<ref name=autogenerated31 /><ref name=autogenerated30 />  в [[Ровно]], [[Украина]],<ref name=autogenerated1>[http://www.oblgazeta.ru/culture/13950/ Артист Ярослав Евдокимов рассказал «ОГ» о своих корнях] [[Областная газета]], 12 ноября 2013</ref> тĕрмере çуралнă — амăшне, Анастасия Харитоновна Очеретовича репрессиленĕ.<ref>[http://www.0362.ua/article/318405 У Рівному там, де катували людей, зараз грають в більярд. Сайт м.Рівне] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222104208/http://www.0362.ua/article/318405 |date=2015-12-22 }}</ref> Вăрçă хыççăнхи çулсене Норильск хулинче иртернĕ. Игоррь Шадханăн «Снег — судьба моя» документлă фильмĕнче Ярослав амăшĕ ывăлне тĕрмере çуратнине каласа парать. Ашшĕ - Александр Игнатьевич Евдокимов [[Перĕм облаçĕ]]н Красновишер районĕнче çуралнăскерне, репрессиленĕ.<ref name=autogenerated1 /> Ярославăн ачалăхĕ [[Ровно облаçĕ]]н ([[Украина Совет Социаллă Республики|Украина ССР]]) [[Корецки районĕ]]нчи [[Корысть (Ровно облаçĕ)|Корысть]] ялĕнче иртнĕ<ref name=autogenerated1 />. == Пресса артист пултарулăхĕ пирки == === Раççей Федерацин периодики === * Агафонов А. Фантазер Евдокимов дал концерт в одной из зон Красноярска / Агафонов Андрей // Красноярский комсомолец. — 1992. — 15 августа. (Kaleda.ru.)[http://kaleda.ru/articles/2073] * Кушанашвили О. Ярослав Евдокимов — жертва травли / Отар Кушанашвили // Новый взгляд. — 1993. — 14 августа.[http://www.newlookmedia.ru/?p=11849] * Снежинская А. Евдокимов уже обгоняет поезд / Алена Снежинская // Музыкальная правда. — 1995. — 29 сентября.[http://www.newlookmedia.ru/?p=13735] * Снежинская А. Ярослав Евдокимов: «Хочется остаться одному, но долго не протянешь» / Алена Снежинская // Моя газета. — 1995. — 4 октября.[http://www.newlookmedia.ru/?p=15573] * Гусейнова Ю. Ярослав Евдокимов: «Можете меня пощупать» / Юлия Гусейнова // Ежедневные новости. — 2000. — 16 марта.[http://daily.novostivl.ru/archive/index.php?f=ct&t=000316ct01] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150615225112/http://daily.novostivl.ru/archive/index.php?f=ct&t=000316ct01 |date=2015-06-15 }}, [http://ya.084vrn.ru/index2.php?mod=3], [http://daily.novostivl.ru/archive/?f=td&t=000316] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150615220027/http://daily.novostivl.ru/archive/?f=td&t=000316 |date=2015-06-15 }} * Вдовина Т. Горячий Хлопец! / Татьяна Вдовина // Столица Саранск.[http://ya.084vrn.ru/index2.php?mod=4] * Каледа Г. Ярослав Евдокимов: "Я удивился, когда узнал, что Киркоров вдруг запел мою песню «Роза красная»! / Геннадий Каледа // Kaleda.ru. — 2000. — 27 марта.[http://kaleda.ru/articles/2074] * Сегал Л. Ярослав Евдокимов / Лариса Сегал // Relga. — 2000. — 23 сентября.[http://www.relga.ru/Environ/WebObjects/tgu-www.woa/wa/Main?textid=1417&level1=main&level2=articles] * Катанян Д. Ярослав Евдокимов: «Я не светский человек» / Дмитрий Катанян // ТРР-Телевидение и радио. — 2000. — № 13.[http://ya.084vrn.ru/index2.php?mod=9] * Муранова М. Батька расшугал певчих птах / Марина Муранова // Независимая газета. — 2002. — 25 января.[http://www.ng.ru/capacity/2002-01-25/10_bird.html] * Архипова Е., Белобрагин В. Ярослав Евдокимов: «Мне в детстве дарили в основном деревянные самодельные игрушечки» / Екатерина Архипова, Виталий Белобрагин // Люди и игрушки. — 2002. — 14 октября.[http://www.aprilclub.pro/content/toys/42-yaroslav-evdokimov-mne-v-detstve-darili-v-osnovnom-derevyannye-samodelnye-igrushechki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150702110758/http://www.aprilclub.pro/content/toys/42-yaroslav-evdokimov-mne-v-detstve-darili-v-osnovnom-derevyannye-samodelnye-igrushechki |date=2015-07-02 }} * Американская улыбка Ярослава Евдокимова // CITYOUT Санкт-Петербург. — 2002. — 25 ноября.[http://peterout.ru/articles/yarevdok] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090954/http://peterout.ru/articles/yarevdok |date=2015-06-10 }} * Беляев А., Камтаринов М., Муранова М. Женюсь на одной, а остальные? / Александр Беляев, Марк Камтаринов, Марина Муранова // Российская газета. — 2004. — 4 марта.[http://www.rg.ru/2004/03/04/prazdnik.html] * Логвинов И. Душа раскрывается в песне / Игорь Логвинов // Гудок. — 2004. — 13 октября.[http://www.gudok.ru/newspaper/?ID=764256] * Безрук С. Ярослав Евдокимов: «Очарование доброты» / Сергей Безрук // Неделя в Подлипках. — 2005. — 6 октября. * Зацепина О. В Тюмени Ярослав Евдокимов бьет рекорды продаж / Ольга Зацепина // NewsProm.Ru. — 2006. — 14 февраля.[https://web.archive.org/web/20150610091043/http://newsprom.ru/news/1282.html] * Давлетшина Р. Красивый «Фантазер» / Рита Давлетшина // Магнитогорский металл. — 2006. — 27 февраля.[http://magmetall.ru/contribution/2483.htm] * Курпатина Ж. Ярослав Евдокимов: «Уважающим себя певцам — не место на телевидении!» / Жанна Курпатина // АиФ-Смоленск. — 2006. — 2 марта.[http://www.smolnews.ru/news/299] * Воеводин И. Ярослав Евдокимов: «Мое творчество от печки» / Игорь Воеводин // Московская правда. — 2006. — 11 марта.[http://www.pressmon.com/cgi-bin/press_view.cgi?id=110..] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090610/http://www.pressmon.com/cgi-bin/press_view.cgi?id=110.. |date=2015-06-10 }} * Королев А. Поет, как дед / Арсений Корольев // Симбирский курьер. — 2006. — 6 апреля.[http://www.sm-k.narod.ru/archives/2006/apr/36/23.htm] * Ярослав Евдокимов: «Мой тур приурочен к моему 60-летию» // АС Байкал ТВ. Медиахолдинг. — 2006.[http://as.baikal.tv/gallery/gallery.php?gid=56] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610091336/http://as.baikal.tv/gallery/gallery.php?gid=56 |date=2015-06-10 }} * Гарипова Н. Ярослав Евдокимов: «Поверьте, скучно не будет» / Наталия Гарипова // Вечерние Челны. — 2006. — 26 апреля.[http://v-chelny.ru/release/20060427/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610105749/http://v-chelny.ru/release/20060427/ |date=2015-06-10 }} * Боровлева И. Секрет молодости Ярослава Евдокимова / Ирина Боровлева // Вечерний Ставрополь. — 2006. — 28 апреля.[http://www.vechorka.ru/gazeta/?b=view&articleID=4..]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * В Ставрополе Ярослав Евдокимов искал Полину // Комсомольская правда. — 2006. — 28 апреля.[http://www.stav.kp.ru/daily/23698.4/197586/] * Ярослав Евдокимов: «С Минском меня связывает только дочка» // Комсольская правда. — 2006. — 27 июля.[http://www.kp.by/daily/23746/142266/]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Заруцкая Н. Ярослав Евдокимов: говорил на русском, пел на белорусском / Наталья Заруцкая // Российская газета. Союз. — 2006. — 5 октября.[http://www.pressmon.com/cgi-bin/press_view.cgi?id=204..] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090925/http://www.pressmon.com/cgi-bin/press_view.cgi?id=204.. |date=2015-06-10 }} * Покоева И. К нам едет Евдокимов / Ирина Покоева // Пятница. — 2006. — 3 ноября.[http://baikalpress.ru/friday/2006/43/003002.html] * Новинская К. Музыка под снегом / Ксения Новинская // Премьер. Вологодская областная газета. — 2006. — 16 ноября.[http://premier.region35.ru/archive/2006/11/np478/s4.h..]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Покоева И. Ярослав Евдокимов выступил в Иркутске / Ирина Покоева // Пятница. — 2006. — 17 ноября.[http://baikalpress.ru/friday/2006/45/017001.html] * До концерта Ярослава Евдокимова в Южно-Сахалинске считали дни // Компания «Корпорация Событий». — 2006. — 26 ноября.[http://www.eventscorp.ru/press.php?entry=dokontsertay..]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Кокина-Славина Т. Ярослав Евдокимов: «Певцы самые плохие мужья» / Татьяна Кокина-Славина // Нижегородский рабочий. — 2006.[http://www.kokina.ru/art2006-11.htm] * Авдюшкина Н. Ярослав Евдокимов: «В Москве реализоваться гораздо легче» / Наталия Авдюшкина // Газета 35. — 2006. — 28 нояб. — С. 17. * Возвращение рядового Евдокимова // Вечерний Северодвинск. — 2006. — 7 декабря.[http://old.vdvsn.ru/papers/vs/2006/12/07/52582/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305022109/http://old.vdvsn.ru/papers/vs/2006/12/07/52582/ |date=2016-03-05 }} * Звездова В. Ярослав Евдокимов / Вера Звездова // Нижегородские новости. — 2006. — 18 декабря.[http://www.nnews.nnov.ru/news/2006/12/18/culture/evdokimov/] * Ивашечкина М. В Брянске Ярослав Евдокимов ходил по воде / Мария Ивашечкина // Комсомольская правда-Брянск. — 2007. — 1 марта.[http://mediacratia.ru/owa/mc/mc_publications.html?a_i..] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610130647/http://mediacratia.ru/owa/mc/mc_publications.html?a_i.. |date=2015-06-10 }} * Зиновьева С. Ярослав Евдокимов: «Пою душой и сердцем» / Светлана Зиновьева // Родник (Раменское). — 2007. — 7 марта. * Грошева И. Ярослав Евдокимов спел для тюменки Лидии и для Туры / Инна Грошева // Вслух.ru. — 2007. — 26 марта.[http://www.vsluh.ru/news/society/109588.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304213446/http://www.vsluh.ru/news/society/109588.html |date=2016-03-04 }} * Рыкусов В. После концерта / Вадим Рыкусов // Правда Севера. — 2007. — 27 октября.[http://www.arhpress.ru/ps/2007/10/27/11.shtml] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610131234/http://www.arhpress.ru/ps/2007/10/27/11.shtml |date=2015-06-10 }} * Ярослав Евдокимов: «На современной эстраде мне места нет!» // Новые рубежи. — 2007. * Воинский Т. Голос Ярослава / Тодор Воинский // Тюменская правда. — 2008. — 12 января. [http://tyum-pravda.ru] * Романов С. «Рай — в душе человека!» — интервью с Ярославом Евдокимовым / Сергей Романов // Вечный Зов. — 2008.[http://www.vzov.ru/arhiv_n.shtml] * Смирнова О. Ярослав Евдокимов спел вместе с туляками / Ольга Смирнова // MysloНовости. — 2008. — 3 марта.[http://myslo.ru/news/arhiv/news-15224] * Ермолина Л. Кумир остался прежним / Людмила Ермолина // Алтайская правда. — 2008. — 10 апреля.[http://www.ap.altairegion.ru/100-08/8.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090801/http://www.ap.altairegion.ru/100-08/8.html |date=2015-06-10 }} * Щиголева Е. «Пою душой и сердцем» / Елена Щиголева // Вечерний Барнаул. — 2008. — 11 апреля.[http://www.marktreview.net/2008/poyu-dushoi-i-serdtsem] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610091911/http://www.marktreview.net/2008/poyu-dushoi-i-serdtsem |date=2015-06-10 }} * Евдокимов устроил в цирке дискотеку // PenzaInform.ru. Культура. — 2008. — 29 апреля.[http://www.penzainform.ru/news/culture/2008/04/29/evd..]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Ярослав Евдокимов: «Я приехал в Саратов голодный и злой» // Комсомольская правда. — 2008. — 4 мая.[http://saratov.kp.ru/daily/24091/322146/] * Ярослав Евдокимов: «Благодаря «Майскому вальсу» я купил квартиру» // Теленеделя. — 2008. — 7 июня. * Звездова В. Звёздная быль / Вера Звездова // Online Газета. — 2008. — 25 сентября.[http://hhb.ru/gazeta/115.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610091735/http://hhb.ru/gazeta/115.html |date=2015-06-10 }} * Одним из самых удачных концертов назвал Ярослав Евдокимов гастроли в Вологде // Новости Вологды и Вологодской области. — 2008. — 27 октября.[http://newsvo.ru/rubrics/kultura/2008/10/27/14:03:10...]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Золотых О. Евдокимов споет о «Колодце» / Ольга Золотых // Вечерний Челябинск. — 2008. — 2 декабря.[http://vecherka.su/articles/society/43929/] * Евдокимов расцеловал волгоградок. Любимцы публики // Родной город. — 2008. — 17 декабря. * Киян М. Уфимцы помогли Ярославу Евдокимоу справиться с последствиями кризиса / Мила Киян // Комсомольская правда. — 2008. — 19 декабря.[http://www.ufa.kp.ru/daily/24217/420160/] * Кокина-Славина Т. Ярослав Евдокимов: На подлости реагирую мгновенно и с яростью / Татьяна Кокина-Славина // ЭКСПРЕСС газета. — 2009. — 5 ноября.[http://www.eg.ru/daily/stars/15385/] * Кокина-Славина Т. Пусть Киев с вас берет пример! / Татьяна Кокина-Славина // Нижегородские новости. — 2009. — 9 ноября.[http://www.nnews.nnov.ru/news/2009/11/09/culture/ewdokimof/] * Астафьев Н. Снова праздник на нашей улице / Николай Астафьев // Волго-Невский Проспект.— 2009.&nbsp;— 30 ноября.[http://vnpinfo.ru/arkhiv/item/2453-Snova_prazdnik_na_nashey_ulitce_2453.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304080913/http://vnpinfo.ru/arkhiv/item/2453-Snova_prazdnik_na_nashey_ulitce_2453.html |date=2016-03-04 }} * Кузьмина О. Евдокимов пел на заказ / Оксана Кузьмина // Открытая для Всех и Каждого. — 2010. — 2 февраля.[http://www.opengaz.ru/stat/evdokimov-pel-na-zakaz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090620/http://www.opengaz.ru/stat/evdokimov-pel-na-zakaz |date=2015-06-10 }} * Мирошниченко М. Ярослав Евдокимов пустил самарцев в пляс / Мария Мирошниченко // Комсомольская правда. — 2010. — 3 ноября.[http://hab.kp.ru/daily/24585/755010/] * Штименко С. Брянских женщин восхитил все тот же Ярослав Евдокимов / Светлана Штименко // ИА Город_24. — 2010. — 21 ноября.[http://grigoriyantipenko.ru/news/647.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304194722/http://grigoriyantipenko.ru/news/647. |date=2016-03-04 }} * Лапина Т. Ярослав Евдокимов: «Я благодарен пиратам!» / Татьяна Лапина // Телепульт. — 2010. — 23 ноября. * Баркова М., Мирошниченко М. Как встретят новый год звезды шоу-бизнеса / Марина Баркова, Мария Мирошниченко // Комсомольская правда. — 2010. — 27 декабря.[http://www.kp.ru/daily/24614.5/782833/] * Лычагин В. На сцене «Октября» / Владимир Лычагин // Общественно-политическая газета Климовского специализированного патронного завода имени Ю. В. Андропова. — 2011. — 15 апреля.[http://info-profile.ru/article.aspx?articleId=1528&issueId=236]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Седых Г. Ярослав Евдокимов / Галина Седых // Прогноз развития. — 2011. — 8 мая. * Чернова М. Неожиданное откровение / Марина Чернова // Премьер. Вологодская областная газета. — 2011. — 24 мая.[http://premier.region35.ru/gazeta/np712/s10.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090817/http://premier.region35.ru/gazeta/np712/s10.html |date=2015-06-10 }} * Максименко Л. Ярослав Евдокимов, узнав про открытие музея ГУЛАГа в Кузбассе. признался, что тоже родился в тюрьме / Лариса Максименко // Комсомольская правда. — 2011. — 4 ноября.[http://www.kp.ru/daily/25782/2765872/] * Попова Т. Евдокимов вылечил омичку песнями / Татьяна Попова // Omsk GAZETA. — 2011. — 8 ноября.[http://omskgazeta.ru/kultura/evdokimov_vyilechil_omic..] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610091833/http://omskgazeta.ru/kultura/evdokimov_vyilechil_omic.. |date=2015-06-10 }} * Баркова М. Ярослав Евдокимов думал, что в Самаре живут одни украинцы / Марина Баркова // Комомольская правда. — 2012. — 17 февраля.[http://samara.kp.ru/daily/25836/2810197/] * Подъяблонская Т. Ветеранов Воронежа поздравит певец Ярослав Евдокимов / Татьяна Подъяблонская. — Комсомольская правда. — 2012. — 3 мая.[http://vrn.kp.ru/online/news/1144284/] * Воеводин И. «Фантазер» Ярослав Евдокимов в гостях у «Московской правды» / Игорь Воеводин // Московская правда. — 2012. — 28 мая.[http://maxpark.com/user/42415/content/1359810] * Евдан Ю. Ярослав Евдокимов пропел «Многая лета» саммиту АТЭС во Владивостоке / Юрий Евдан // PrimaMedia. — 2012. — 28 июня.[http://primamedia.ru/news/apec/28.06.2012/213571/vyacheslav-evdokimov-propel-quot-mnoguyu-letu-quot-sammitu-ates-vo-vladivostoke.html] * Павлюченко О. Ярослав Евдокимов: «Врать не умею, живу как все» / Олеся Павлюченко // Свеча. — 2012. — 25 июня.[http://www.svecha-news.ru/gazeta/issue/1225/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610091125/http://www.svecha-news.ru/gazeta/issue/1225/ |date=2015-06-10 }} * Кузьмин В. Евдокимов за Дунаем / Валерий Кузьмин // Коммунар. — 2012. — 10 июля.[http://www.kommunar.info/index.php?option=com_content&view=article&id=2993:2012-07-09-03-57-00&catid=82:2011-02-17-00-54-48&Itemid=105] * Карпач М. О концерте Ярослава Евдокимова в городском дворце культуры / Михаил Карпач // Приамурские Ведомости. Он-лайн газета Хабаровска. — 2012. — 13 июля. [http://www.lred.ru/index.php/smiarticles/7493-о-%D0%B..]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Воеводин И. В попутчиках бродяга ветер / Игорь Воеводин // Гудок. — 2012. — 24 августа.[http://www.gudok.ru/newspaper/?ID=682511&archive=]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Желтов П. В наше время такого не было / Павел Желтов // Приазовские степи. — 2012. — 10 октября.[http://eysk.bezformata.ru/listnews/nashe-vremya-takogo-ne-bilo/7197310/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090720/http://eysk.bezformata.ru/listnews/nashe-vremya-takogo-ne-bilo/7197310/ |date=2015-06-10 }} * В Советском районе Воронежа провели праздничный концерт для ветеранов войны // Коммуна. Инфопортал Воронежа и Воронежской области. — 2013. — 25 января.[http://www.communa.ru/index.php?ELEMENT_ID=67846] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610095112/http://www.communa.ru/index.php?ELEMENT_ID=67846 |date=2015-06-10 }} * Бонд А. Концерт Ярослава Евдокимова в Зеленоградском ДК / Алекс Бонд // Мобильный репортёр. — 2013. — 24 февраля.[http://www.mreporter.ru/reports/24195] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150712233505/http://www.mreporter.ru/reports/24195 |date=2015-07-12 }} * Юдина Д. Ярослав Евдокимов: «Ульяновск — очень чистый город» / Дарья Юдина // Аргументы и факты. — 2013. — 30 апреля.[http://www.ul.aif.ru/persona/details/165058] * Абумова Е. Помнит сердце, не забудет никогда / Елена Абумова // Хакасия. — 2013. — 17 мая.[http://gazeta19.ru/news/14794] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090422/http://gazeta19.ru/news/14794 |date=2015-06-10 }} * Жителей Советского района Воронежа поздравили с 40-летием со дня его основания // Коммуна. — 2013. — 24 июня.[http://www.voronezh.ru/inform/news/2013/33483314.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610091601/http://www.voronezh.ru/inform/news/2013/33483314.html |date=2015-06-10 }} * Дурнова Т. С наступлением заката / Татьяна Дурнова // Наше время. — 2013. — 13 сентября.[http://нвремя.рф/news/culture/with_onset_of_sunset/] * С юбилеем, Россошь! Фото. Видео // Сайт города Россошь. — 2013. — 15 сентября.[http://rossoshru.ru/uspehi-goroda/s-yubileem-rossosh-..]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Салтыкова Е. Артист Ярослав Евдокимов рассказал «ОГ» о своих корнях / Елена Салтыкова // Областная газета (Свердловская обл.). — 2013. — 12 ноября.[http://www.oblgazeta.ru/culture/13950/] * Евдокимов нашёл украинцев в Уфе // Комсомольская правда. — 2013. — 4 декабря.[http://www.ufa.kp.ru/photo/gallery/10386/] * Зверева Н. Ярослав Евдокимов: «Когда я вспоминаю детство, мне хочется пойти перекусить / Наталья Зверева // Афиша. — 2013. — 16 декабря.[http://afisha.93.ru/text/afisha/737053.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090014/http://afisha.93.ru/text/afisha/737053.html |date=2015-06-10 }} * Васильева В. Музыка, с которой так хочется жить / Валентина Васильева // Вести Стрельны. — 2013. — 26 декабря. — С. 2.[http://www.mo-strelna.ru/upload/userfiles/files/vs_24_end(1).pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090944/http://www.mo-strelna.ru/upload/userfiles/files/vs_24_end(1).pdf |date=2015-06-10 }} * Зверева Н. Ярослав Евдокимов: „Мне нравятся женщины, которых есть за что жалеть“ / Наталья Зверева // Метро74. — 2014. — 14 января.[http://metro74.ru/content/14-01-2014/yaroslav-evdokim..]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Евполов Д. Известный певец Ярослав Евдокимов выступил в Барнауле / Дмитрий Евполов // Amic.ru. — 2014. — 15 апреля.[http://www.amic.ru/news/261119/] * Евполов Д. Известный певец Ярослав Евдокимов: „Теплее, чем в Барнауле, нигде не принимали“ / Дмитрий Евполов // Amic.ru. — 2014. — 16 апреля.[http://www.amic.ru/news/261322/] * В Пензенском драмтеатре выступил певец Ярослав Евдокимов // PenzaInform.ru. — 2014. — 3 июня.[http://www.penzainform.ru/news/culture/2014/06/03/v_penzenskom_dramteatre_vistupil_pevetc_yaroslav_evdokimov.html] * Ярослав Евдокимов в Волгограде пел по заявкам и говорил о смысле жизни // Родной город. — 2014. — 5 июня.[http://rodgor-vlg.ru/jaroslav-evdokimov-v-volgograde-pel-po-zajavkam-i-govoril-o-smysle-zhizni.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140610065744/http://rodgor-vlg.ru/jaroslav-evdokimov-v-volgograde-pel-po-zajavkam-i-govoril-o-smysle-zhizni.html |date=2014-06-10 }} * В Волгограде Ярослав Евдокимов раскрыл секрет счастья // Родной город. — 2014. — 11 июня.[http://rodgor-vlg.ru/v-volgograde-jaroslav-evdokimov-raskryl-sekret-schastja.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140613050241/http://rodgor-vlg.ru/v-volgograde-jaroslav-evdokimov-raskryl-sekret-schastja.html |date=2014-06-13 }} * Брюзгина В. На подтанцовках у Ярослав Евдокимова / Валентина Брюзгина // Куранты-Маяк. — 2014. — 20 июня.[http://www.kurant-mayak.ru/news-3-2655.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090133/http://www.kurant-mayak.ru/news-3-2655.html |date=2015-06-10 }} * Карандюк К. Вопрос дня: Что вам особенно памятно? / Кирилл Карандюк // Российская Газета. — 2014. — 18 сентября.[http://www.rg.ru/2014/09/18/vopros.html] * Марченко И. Кто созидал, создавал и верил... / Инна Марченко // Газета «Наш выбор». — 2014.&nbsp;— 25 сентября.[http://www.energomash-stroy.ru/press/nv/156/kto-sozidal-sozdaval-i-veril] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205093949/http://www.energomash-stroy.ru/press/nv/156/kto-sozidal-sozdaval-i-veril |date=2016-02-05 }} * Ручников П. С песней по жизни / Петр Ручников // Тверская жизнь. — 2014. — 21 октября.[http://www.tverlife.ru/news/82698.html]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Королькова И. „XXI век и война. Это страшно, не должно быть вражды!“: известный певец выступил на тагильской сцене» / Ирина Королькова // TagilCity.ru. — 2015. — 16 февраля.[http://tagilcity.ru/news/restnews/xxi-vek-i-voyna.-eto-strashno-ne-dolzhno-byt-vrazhdy-izvestnyy-pevec-vystupil-na-tagilskoy-scene-foto.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090449/http://tagilcity.ru/news/restnews/xxi-vek-i-voyna.-eto-strashno-ne-dolzhno-byt-vrazhdy-izvestnyy-pevec-vystupil-na-tagilskoy-scene-foto.html |date=2015-06-10 }} * В Курске на торжественном собрании к 23 февраля споет Ярослав Евдокимов // Новости Курска от 46ТВ. — 2015. — 20 февраля.[http://www.46tv.ru/line/kursk/037586/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610091504/http://www.46tv.ru/line/kursk/037586/ |date=2015-06-10 }} * «Бокситогорский десант» в плену у музыки // Новый путь. — 2015. — 7 апреля.[http://adm.boksitogorsk.ru/smi/np-news/3434/] * Волкова А. Проникновенную встречу нескольких поколений подготовила к празднику Победы Управа Советского района г. Воронежа / Алина Волкова // Экономика и жизнь. Черноземье. — 2015. — 6 мая.[http://www.eizh.ru/articles/sotsiosfera/proniknovennuyu-vstrechu-neskolkikh-pokoleniy-podgotovila-k-prazdniku-pobedy-uprava-sovetskogo-rayon/] * Егоров С. Денис Глушаков: «Фантазера» ставлю. Но диджеем быть не планирую / Сергей Егоров // Sovsport.ru. — 2015. — 19 сентября.[http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/842192] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150921003155/http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/842192 |date=2015-09-21 }}, [http://fanat1k.ru/news-136307-denis-glushakov-fantazera-stavlyu.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151002120414/http://fanat1k.ru/news-136307-denis-glushakov-fantazera-stavlyu.php |date=2015-10-02 }} * Ильинский Д. Ярослав Евдокимов: Мама думала, что я женюсь на Ротару / Дмитрий Ильинский // Собеседник RU. — 2015. — 5 ноября.[http://so-l.ru/news/show/yaroslav_evdokimov_mama_dumala_chto_ya_zhenyus_na_ro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117021221/http://so-l.ru/news/show/yaroslav_evdokimov_mama_dumala_chto_ya_zhenyus_na_ro |date=2015-11-17 }} * Гончаров М. Чествование тружеников и концерт / Михаил Гончаров // «Родина». Общественно-политическая газета Ивнянского района. — 2015. — 03 октября. Выпуск № 80-81 (9656-9657).[http://gazeta-rodina.ru/article/86709/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151125070013/http://gazeta-rodina.ru/article/86709/ |date=2015-11-25 }} * Вахитов А. Ярослав Евдокимов споет в Уфе свои лучшие песни / Азат Вахитов // МКRU Уфа. — 2015. — 26 ноября.[http://ufa.mk.ru/articles/2015/11/26/yaroslav-evdokimov-spoet-v-ufe-svoi-luchshie-pesni. Ярослав Евдокимов споет в Уфе свои лучшие песни]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Лучший голос Белоруссии выступит в Стерлитамаке // Cityopen.ru. — 2015. — 02 декабря. [http://cityopen.ru/?p=35187 Лучший голос Белоруссии выступит в Стерлитамаке] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208104628/http://cityopen.ru/?p=35187 |date=2015-12-08 }} * Хлапова Н. В Ярославле выступит Ярослав Евдокимов / Наталья Хлапова // Комсомольская правда. — 2015. — 10 декабря.[http://www.kp.ru/online/news/2241656/ В Ярославле выступит Ярослав Евдокимов] === Ютçĕр пресси === ==== Беларуç Республикин периодики ==== * Астапенка А. Песня – гэта хваляванне / А. Астапенка // Маладосць. – 1987. – № 9. – С. 165–170. * Загородний Г. В поисках своей песни / Г. Загородний // Неман. – 1990. – № 1. – С. 171–173. * Ерохин Р. «Может, крепко любят меня?..» / Р.Ерохин // Беларуская думка. – 1991. − №11. – С. 50-55. * Сафронова И. Скорпион с чарующим голосом подарил Галине Лукашенко «розу красную» / И. Сафронова // Вечер. Могилев. – 1998. – 11 нояб. – С. 3. * Марадудина Н. Ярослав Евдокимов: «Слышу о себе много чепухи» / Нина Марадудина // Вечерний Минск.&nbsp;— 1999.&nbsp;— 12 марта. [http://www.vminsk.by/news/30/11744/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610105708/http://www.vminsk.by/news/30/11744/ |date=2015-06-10 }} * Евдокимов Я. «Роза красная» Ярослава Евдокимова / А. Клыга // Гомел. праўда. – 1999. – 18 сак. * Ядревский Г. Евдокимов пролетел над городом «фанерой» / Г. Ядревский // Вечер. Брест. – 1999. – 3 нояб. – С. 1–2. * Еўдакімаў Я. Не хачу быць рабом свайго голасу! / Т. Якушава // Культура. – 1999. – № 18/19. – С. 16. * Шлык Ф. Ярослава Евдокимова в Бобруйске помнят / Ф. Шлык // Нар. газ. – 1999. – 3 крас. – С. 6. * Ярослав Евдокимов. Отречение // Хартия'97&nbsp;— Новости Беларуси.&nbsp;— 2001.&nbsp;— 11 июля.[http://www.charter97.org/rus/news/2001/08/24/07] * Эйсмант М. Бунтар Яраслаў Еўдакімаў: вядомы беларускі спявак Я. Еўдакімаў адмовіўся ад звання «Народны артыст Беларусі» / М. Эйсмант // Нар. воля. – 2001. – 25 кастр. * Улевич О. Композитор Лученок ищет киллера для певца Евдокимова? / Ольга Улевич // Комсомольская правда в Белоруссии. — 2000. − 4 октября.[http://www.voltaire.ru/press.php?article=kompozitor_luchenok_ishet_killera_dlja_pevca_evdokimova Комсомольская правда. — 2000. − 4 октября.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304142130/http://www.voltaire.ru/press.php?article=kompozitor_luchenok_ishet_killera_dlja_pevca_evdokimova |date=2016-03-04 }} * Калі Лукашэнка застанецца пры ўладзе, Яраслаў Еўдакімаў адмовіцца ад званьня народнага артыста // Хартия'97&nbsp;— Новости Беларуси.&nbsp;— 2001.&nbsp;— 23 жніўня.[https://charter97.org/bel/news/2001/08/23/17] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117035055/https://charter97.org/bel/news/2001/08/23/17 |date=2015-11-17 }}[http://charter97.org/bel/news/2001/08/24/07] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160314201436/https://charter97.org/bel/news/2001/08/24/07 |date=2016-03-14 }} * Рымашэўская В. ВЯДОМЫ БЕЛАРУСКІ СЬПЯВАК ЯРАСЛАЎ ЕЎДАКІМАЎ АДМОВІЎСЯ АД ЗВАНЬНЯ "НАРОДНЫ АРТЫСТ БЕЛАРУСІ" / Вольша Рымашэўская // Радыё Свабода. — Менск. — 2001.&nbsp;— 8 лістапада.[http://www.svaboda.mobi/a/24839261.html] * Падбярэскі З. “Кветка шчасьця” / Зьміцер Падбярэскі // Радыё Свабода. — Менск. — 2002.&nbsp;— 28 красавіка.[https://web.archive.org/web/20150924112334/http://www.svaboda.org/content/article/24870502.html] * Шавыркін М. Лiст з 45-га. Анталогія беларускай песні / Мiхась Шавыркін // Звязда. Беларуская Газета. — 2005. — 28 красавiка [http://old2.zviazda.by/second.html?r=5&p=33&archiv=28042005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518080617/http://old2.zviazda.by/second.html?r=5&p=33&archiv=28042005 |date=2015-05-18 }} * Андриевич В., Хлыстун В. Белорусский вокзал встречает Победителей // Владимир Андриевич, Виктор Хлыстун // Звязда. Беларуская Газета. — 2005. — 12 мая. № 84 (25416).[http://old2.zviazda.by/second.html?r=39&p=42&archiv=12052005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151224052704/http://old2.zviazda.by/second.html?r=39&p=42&archiv=12052005 |date=2015-12-24 }} * Варабей М. Яраслаў ЕЎДАКIМАЎ: «Я не шукаю для сябе тытулаваных кампазiтараў&nbsp;— мне патрэбны таленавiтыя» / Марына Варабей // news. 21. BY.&nbsp;— 2005.&nbsp;— 24 лістапада.[http://news.21.by/2005/11/24/8903.html] * Ярослав Евдокимов: «Мне не нравится то, что в Беларуси происходит. Выборы прошли какие-то странные» // Хартия'97&nbsp;— Новости Беларуси.&nbsp;— 2006.&nbsp;— 27 июля.[http://charter97.org/bel/news/2006/07/27/evdokimov] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610203447/http://charter97.org/bel/news/2006/07/27/evdokimov |date=2015-06-10 }} * Яраслаў Еўдакімаў: Мне не падабаецца атмасфэра у Беларусі // Наша Ніва.&nbsp;— 2006.&nbsp;— 27 ліпеня.[http://nn.by/?c=ar&i=2924] * Ярослав Евдокимов: в Беларуси я персона нон грата // Новости TUT.BY.&nbsp;— 2006.&nbsp;— 12 ноября.[http://news.tut.by/culture/77138.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610090408/http://news.tut.by/culture/77138.html |date=2015-06-10 }} * Шевчук И. Дело было в армии… / Игорь Шевчук // NAVINY.BY.&nbsp;— 2007.&nbsp;— 23 февраля.[http://naviny.by/rubrics/society/2007/2/23/ic_articles_116_149820/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150621123006/http://naviny.by/rubrics/society/2007/2/23/ic_articles_116_149820/ |date=2015-06-21 }} * Слуцкая А. Госконтроль обвиняет Ярослава Евдокимова в захвате земли / Александра Слуцкая // «КП» в Белоруссии. — 2007. — 31 июля.[http://www.belaruspartisan.org/life/114376/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308180501/http://www.belaruspartisan.org/life/114376/ |date=2016-03-08 }} * Миклошевский З. Передать незаконно возведенные дворцы детям / Зенон Миклошевский // Заўтра тваёй краіны. — 2007.&nbsp;— 28 сентября.[http://www.zautra.by/cont/print.php?sn_nid=994] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310192357/http://www.zautra.by/cont/print.php?sn_nid=994 |date=2016-03-10 }} * Андрэеў І. Ці адбяруць лецішча ў Яраслава Еўдакімава? / Ігар Андрэеў // Тут і цяпер. — 2009. — 15 студзеня.[http://news.tut.by/society/126566.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160127062454/http://news.tut.by/society/126566.html |date=2016-01-27 }} * Павловская Д. Ярослав Евдокимов ушел в религию / Даша Павловская // Народная воля.&nbsp;— 2009.&nbsp;— 12 ноября.[http://www.nv-online.info/by/22/300/3199/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610093806/http://www.nv-online.info/by/22/300/3199/ |date=2015-06-10 }} * Юрый Антонаў, Сафія Ратару і Яраслаў Еўдакімаў апошні тыдзень у Полацку. — Краязнаўчы музей, Полацк.— 2009.&nbsp;— 21 жніўня.[http://local.polotsk.museum.by/be/node/34193] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304091920/http://local.polotsk.museum.by/be/node/34193 |date=2016-03-04 }} * Гілевіч Н. У віры быцця і дум… Роздумы. Хто зацікаўлны? (10.11.2002) / Ніл Гілевіч // Верасень.&nbsp;— 2014.&nbsp;— №&nbsp;1.&nbsp;— С. 173–174.[http://tbm-mova.by/files/blocks/28579-1.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117024101/http://tbm-mova.by/files/blocks/28579-1.pdf |date=2015-11-17 }} * Бяласін Я. Казак выставіў партрэты вядомых літаратараў, артыстаў і спартоўцаў / Яўген Бяласін // Брестский курьер. — 2016. — 17 февраля.[http://www.bk-brest.by/2016/02/kazak-expozicia/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308180340/http://www.bk-brest.by/2016/02/kazak-expozicia/ |date=2016-03-08 }} ==== Украина периодики ==== * Кононенко А. В. В Славутиче поют романсы / Алексей Кононенко // Зеркало недели. Украина. — 1995. — 17 марта. — С. 6.[http://gazeta.zn.ua/CULTURE/v_slavutiche_poyut_romansy.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402182836/http://gazeta.zn.ua/CULTURE/v_slavutiche_poyut_romansy.html |date=2015-04-02 }} * Я. Евдокимов: «Хочу приехать ещё раз». Славутич К. В. — 1995. — № 3. — с. 7.[http://media.slavutich.org/view/divisions/romansislav.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610130709/http://media.slavutich.org/view/divisions/romansislav.html |date=2015-06-10 }} * Котлова Т. «Роза красная моя» / Татьяна Котлова // Академия. — 2002. — 6 декабря.[http://www.dgma.donetsk.ua/~np/2002/2002_22/evdok.htm], [http://subscribe.ru/archive/press.world.akademia/200301/20114852.text] * Стретта О. Ярослав Евдокимов: «Ныне россиянин» / Ольга Стретта // Донецкий кряж. — 2002. — 12 декабря.[http://media.ukr-info.net/smi/view_article.cgi?sid=3&nid=83&aid=877] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610091443/http://media.ukr-info.net/smi/view_article.cgi?sid=3&nid=83&aid=877 |date=2015-06-10 }} * Кручинин О. В Белоруссию я не вернусь / Олег Кручинин //[http://ya.084vrn.ru/index2.php?mod=1] * Марчук Л. Ярослав Євдокимов: «Я пишаюсь тим, що я українець»/ Людмила Марчук // Рівне Час. — 2007. — 11 жовтня. — С. 6. * Вальчук П. Ярослав Євдокимов — наш земляк. І син репресованої жінки / Поліна Вальчук // Сім днів. — 2007. — 12 жовтня. — С. 3. * Омелянчук І. Короткі миті материнського щастя: про незвичайну долю матері народного артиста Білорусі, заслуженого артиста Росії Я. Євдокимова Анастасії Очеретович / Інна Омелянчук // Урядовий кур'єр. — 2007. — 12 жовтня. — С. 7. * Новак С. Народний артист Білорусі Євдокимов мріє оселитися на Рівненщині / Сергій Новак // ВІСНИК+К. — 2007. — 21 листопада.[http://visnyk.lutsk.ua/2007/11/21/5061/]{{Ĕçлемен каçă|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Смик О. Ярослав Євдокимов / Олександр Смик // Своя музика. — 2007. — № 1. — 15 грудня. * Гранишевская Е. Ярослав Евдокимов: «У меня связи с Запорожьем прервались» / Елена Гранишевская // Суббота+. — 2008. — 10 января. * Жукова Т. «Вас так мало!» — писали Евдокимову восторженные поклонники / Татьяна Жукова // Акцент. — 2009. — 4 февраля.[http://south-sudan.ru/index2.php?mod=2]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Бородин С. Красивый «Фантазер» Ярослав Евдокимов / Сергей Бородин // Семейная газета. — 2009. — 21 мая.[http://www.liveinternet.ru/users/4843572/post285506358/] * Рівненське міжрайонне управління водного господарства // Сайт. — 2009. — 14 липня.[http://dimonedk.narod.ru/index6.htm] * Тубіна С. Мама зірки — співака Ярослава Євдокимова, уродженця Рівного — Анастасія Очеретович / Світлана Тубіна // Вісті Рівненщини. — 2009. — 23 липня. — С. 1,13. * Тубіна С. Мати зірки / Світлана Тубіна // Голос України. — 2009. — 5 серпня . — С. 6. [http://www.golos.com.ua/edition_archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512194144/http://www.golos.com.ua/edition_archive |date=2015-05-12 }} * Омелянчук І. Ярослав Євдокимов: «Мені не вистачає мами й України» / Інна Омелянчук // Дивосвіт. — 2010. -­ № 3. — С. 33-­35. * Панченко С. Зелене купало в літо упало… / Світлана Панченко // Замкова гора. — 2011. — 9 липня.[http://ostroh.rv.ua/zamkova_gora/2011/862/zelene_kupalo_v] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402103626/http://ostroh.rv.ua/zamkova_gora/2011/862/zelene_kupalo_v |date=2015-04-02 }} * Пшебільська Л. На Рівненщині посвідку на постійне проживання отримала мати Ярослава євдокимова, Народного артиста Білорусі / Людмила Пшебільська // Міграція. — 2013. — 25 березня.[http://migraciya.com.ua/News/destiny-immigrants/ua-there-were-a-permanent-residence-permit-have-received-yaroslav-evdokimov-peoples-artist-of-belarus/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140717195010/http://migraciya.com.ua/News/destiny-immigrants/ua-there-were-a-permanent-residence-permit-have-received-yaroslav-evdokimov-peoples-artist-of-belarus/ |date=2014-07-17 }} * Пшебільська Л. There were a permanent residence permit have received Yaroslav Evdokimov, People’s Artist of Belarus / Людмила Пшебільська // Migration. Міграція. — 2013. — 25 березня.[http://en.migraciya.com.ua/News/destiny-immigrants/en-there-were-a-permanent-residence-permit-have-received-yaroslav-evdokimov-peoples-artist-of-belarus/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117014212/http://en.migraciya.com.ua/News/destiny-immigrants/en-there-were-a-permanent-residence-permit-have-received-yaroslav-evdokimov-peoples-artist-of-belarus/ |date=2015-11-17 }} * Залуговская М. Ярослав Евдокимов: «Стараюсь быть лучше, чем на самом деле» / Маша Залуговская // Деснянка вільна + Деснянская неделя. — 2013. — 15 августа. — С.7.[https://web.archive.org/web/20160810124504/https://issuu.com/desnjnka/docs/457/7], [http://issuu.com/desnjnka/docs/457/6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610111532/http://issuu.com/desnjnka/docs/457/6 |date=2015-06-10 }} == Каçăсем == * [http://www.uaestrada.org/spivaki/evdokymov-yaroslav Ярослав Евдокимов на сайте «Золотий Фонд української естради»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208065608/http://www.uaestrada.org/spivaki/evdokymov-yaroslav |date=2015-12-08 }}{{ref-uk}} * [https://en.wikipedia.org/wiki/Evdokimov_Yaroslav_Alexandrovich Yaroslav Alexandrovich Evdokimov] {{ref-en}} * [https://www.youtube.com/watch?v=BPTUk86PJUs Ярослав Евдокимов - Несе Галя воду]{{ref-uk}} * [http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.dic_tst_first?tu=r&l_siz=20&qstr=&name_view=va_all&a_001=BY-NLB-ar87248 Сводный электронный каталог системы корпоративной каталогизации] * [https://www.youtube.com/channel/UCuYsnBRWlRDKAPZegdy78NQ Канал на YouTube] * [http://sovetpesni.ru/86/ Ярослав Евдокимов на сайте «Песни советских композиторов»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150927214629/http://sovetpesni.ru/86/ |date=2015-09-27 }} * [http://www.pisni.org.ua/persons/1225.html Ярослав Евдокимов на сайте «Украинские песни»]{{ref-uk}} * [http://donbass56.narod.ru/evdokimov.html Ярослав Евдокимов на сайте «Советская эстрада»] * [http://www.discogs.com/search/?q=Ярослав+евдокимов&type=all Ярослав Євдокимов на сайті «Discogs»] {{ref-ru}} * [https://itunes.apple.com/us/artist/yaroslav-evdokimov/id620565874 Ярослав Євдокимов на сайті «iTunes»] {{ref-en}} * [https://itunes.apple.com/kz/artist/yaroslav-evdokimov/id620565874 Ярослав Євдокимов на сайті «iTunes»] {{ref-kz}} * [https://itunes.apple.com/tr/artist/aroslav-evdokimov/id620565874?l=tr Ярослав Євдокимов на сайті «iTunes»] {{ref-tr}} * [http://new.1000plastinok.net/Yaroslav_Evdokimov/ Ярослав Евдокимов на сайте 1000 пластинок] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307172928/http://new.1000plastinok.net/Yaroslav_Evdokimov/ |date=2016-03-07 }} * [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=17301 Евдокимов Ярослав Александрович. Энциклопедия Современной Украины]{{ref-uk}} * [http://ukrbizness.org/rovnenskaya-oblast Ярослав Евдокимов. Имиджевый сайт № 1. Ровенская область] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150912025149/http://ukrbizness.org/rovnenskaya-oblast |date=2015-09-12 }} * [http://ru.ogo.ua/news/solovey-sovetskoy-estradyi-rodilsya-v-tyurme-na-rovenschine Ярослав Евдокимов. РУМ — интерессные новости. Новости Ровно Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304232327/http://ru.ogo.ua/news/solovey-sovetskoy-estradyi-rodilsya-v-tyurme-na-rovenschine |date=2016-03-04 }} * [http://bibl.korets.in.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=376:2015-05-28-09-02-28&catid=7:2010-09-11-17-54-40&Itemid=21 Ярослав Евдокимов. Корецкая центральная районна библиотека. Кореччина — Известные люди края] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117032202/http://bibl.korets.in.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=376:2015-05-28-09-02-28&catid=7:2010-09-11-17-54-40&Itemid=21 |date=2015-11-17 }}{{ref-uk}} * [http://fenixclub.com/index.php?showtopic=150845 Ярослав Евдокимов. Киноклуб «Феникс»] * [http://music70-80.narod.ru/solist-1-1.htm Ярослав Евдокимов на сайте Моя любимая музыка ретро] * [http://muzperekrestok.ru/index.php?topic=13468.0 Ярослав Евдокимов на сайте Музыкальный перекресток] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304090401/http://muzperekrestok.ru/index.php?topic=13468.0 |date=2016-03-04 }} * [http://laminortv.ru/persons/2007/ Ярослав Евдокимов на сайте Ля минор. Первый российський телеканал душевных песен] * [http://sovetpesni.ru/86/ Ярослав Евдокимов на сайте Песни советских композиторов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150927214629/http://sovetpesni.ru/86/ |date=2015-09-27 }} * [https://www.wizardfox.net/forum/index.php?search/3409053/&q=Ярослав+Евдокимов&o=relevance Ярослав Евдокимов на форуме общества WizardFox!]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.zvezdi.ru/artists/evdokimov_yaroslav Ярослав Евдокимов на сайте Звезды.ру] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151002071958/http://www.zvezdi.ru/artists/evdokimov_yaroslav |date=2015-10-02 }} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} [[Категори:XX ĕмĕрти юрăçсем]] [[Категори:XXI ĕмĕрти юрăçсем]] [[Категори:ССРП юрăçисем]] [[Категори:Юрăçсем, алфавитпа]] [[Категори:Баритонсем]] [[Категори:Беларуç юрăçĕсем]] [[Категори:Раççей юрăçĕсем]] [[Категори:Пайăр çынсем:Украина]] [[Категори:Украинăра çуралнисем]] [[Категори:Пайăр çынсем:Ровно]] [[Категори:Украина юрăçĕсем]] ttw7de5bndzk6lrbjky3993ul8t1cre Алкоголизм 0 68444 878554 814722 2026-10-30T19:38:56Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878554 wikitext text/x-wiki {{ан арпаштарăр|Эрехпе иртĕхни}} {{Чир-амак |Name = Алкоголизм |ICD10 = {{ICD10|F|10}} |ICD9 = {{ICD9|303}} |ICDO = |Image =Drunken banqueter Louvre G13.jpg |Caption = Ĕçкĕре ӳсĕр хĕрарăма тытса тăракан мусăкант. ''(авалхи ваза çине ӳкернĕ)'' |OMIM = 103780 |OMIM_mult = |MedlinePlus = alcoholism |eMedicineSubj = |eMedicineTopic = 285913 |DiseasesDB = |Cause = |MeshID = D000437 }} [[File:William Hogarth - Gin Lane.jpg|thumb|]] '''Алкоголи́зм''' (alcoholismus, {{lang-ar|الكحل}} (al-kuħl, ال al — артикль тата كحل kuħl — «сурьма»)<ref>[http://gallicismes.academic.ru/1751/%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C Алкоголь] — Исторический словарь галлицизмов русского языка. Епишкин Н. И.. 2010.</ref>, хроникăлла алкоголизм, хроникăлла алкоголь интоксикацийĕ, этилизм, алкоголь токсикоманийĕ тата ур.) — хроникăлла психика чир-амакĕ{{Sfn|Шабанов П.Д.|2002|p=13}}<ref>[http://www.medline.ru/public/art/tom2/art53.phtml — ] Биомедицинский журнал Medline.ru</ref><ref name=slovari>{{Из БСЭ|пуçелĕк=Алкоголизм}}</ref>, [[токсикомани]]н тĕрлĕхĕ<ref>https://web.archive.org/web/20131002220450/http://cortexmed.ru/publikacii/viyavlenie_k_pav_i_pad.ppt</ref><ref>[http://www.psychiatry.dsmu.edu.ua/1/1%283%291997.pdf#page=88 ЖУРНАЛ ПСИХИАТРИИ И МЕДИЦИНСКОЙ ПСИХОЛОГИИ № I (3), 1997 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002133107/http://www.psychiatry.dsmu.edu.ua/1/1%283%291997.pdf#page=88 |date=2013-10-02 }} ПРОГРАММА ПО ПСИХИАТРИИ, НАРКОЛОГИИ И МЕДИЦИНСКОЙ ПСИХОЛОГИИ ДЛЯ СТУДЕНТОВ МЕДИЦИНСКИХ ФАКУЛЬТЕТОВ МЕДВУЗОВ. [http://www.dsmu.edu.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=118:2010-01-25-18-05-35&catid=34:2010-01-11-14-22-57&Itemid=77 Автор: В. А. Абрамов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110518084643/http://www.dsmu.edu.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=118:2010-01-25-18-05-35&catid=34:2010-01-11-14-22-57&Itemid=77 |date=2011-05-18 }} (профессор, завкафедры психиатрии, наркологии и медицинской психологии)</ref>, [[этил спирчĕ|алкоголе]] (этил спирчĕ) патне туртăннипе, унран [[Психикăлла пăхăну синдромĕ|психикăлла]] тата [[физикăлла пăхăну|физикăлла]] пăхăннипе палăрать<ref>{{cite web|url=http://pubs.niaaa.nih.gov/publications/aa30.htm|title=Diagnostic Criteria for Alcohol Abuse and Dependence - Alcohol Alert No. 30-1995|archiveurl=http://www.webcitation.org/617jwWcV6|archivedate=2011-08-22}}</ref>. Алкоголизм пуснă çын алкоголе виçесĕр ĕçет, алкоголь еннелле кăмăлĕ çемçелсе пырать (тăраниччен эрех ĕçес доза ӳссех пырать), [[Алкоголĕн абстиненци синдромĕ|абстиненци синдромĕ]] сиксе тухать, çынăн органĕсене токсикоз çапать, çаплах ӳсĕр чухне хăшпĕр пулнисем ăсран тухса ӳкеççĕ<ref name="БРЭ">{{кĕнеке|автор =[[Мирошниченко Лев Дионисович|Мирошниченко Л. Д.]]|пай = Алкоголизм|пуçелĕк =[[Большая российская энциклопедия]] |оригинал = |яваплă =С. Л. Кравец |вырăн =М |издательство =Большая Российская энциклопедия |çул = 2005|том =1 |страницы = 500—502|страниц =768 |сери = |isbn =5-85270-329-X |тираж =65 000 }}</ref>. Алкоголизмпа аптракан çынна «алкоголик» теççĕ. XIX ĕмĕрте палăртнипе, пурлă пурнăç хăпарса пынă çем алкоголизм та ӳсет<ref>{{кĕнеке|автор=Бажанов П.Д.|пай=Социальные и медицинские источники пьянства и алкоголизма|пуçелĕк=Основы наркологии|издательство=Лань|çул=2002|страницы=14}}</ref>. [[Пĕтĕм тĕнчери сывлăха сыхлас организацийĕ]] шутланипе, 2000 çулсен пуçламăшĕнче 140 млн яхăн чирлĕ çын пулнă<ref>{{cite web |title=Office of the Director-General |url=http://www.who.int/director-general/speeches/2001/english/20010219_youngpeoplealcohol.en.html |publisher=who.int |accessdate=2013-07-01|archiveurl=http://www.webcitation.org/6HuPnABaO|archivedate=2013-07-06}}</ref><ref name="who.int">{{cite web|url=http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2003/pr6/en/index.html|title=WHO to meet beverage company representatives to discuss health-related alcohol issues|publisher=who.int|accessdate=2013-07-01|archiveurl=http://www.webcitation.org/6HuPnqHL2|archivedate=2013-07-06}}</ref>. == Медицина енчен палăртни == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Литература == * {{кĕнеке|автор=Шабанов П.Д.|пуçелĕк=Основы наркологии|вырăн=СПб.|издательство=Лань|çул = 2002|страницы=12—197|страниц=560|isbn=5-8114-0412-3|ref=Шабанов П.Д.}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Пьянство (алкоголизм) и борьба с ним}} * {{кĕнеке|автор= Тиганов А. С., Снежневский А. В., Орловская Д. Д. и др. |пуçелĕк= Руководство по психиатрии|издательство = Медицина |том=2 |страницы= 250—339 |вырăн =М.|çул = 1999|страниц=748|isbn=5-225-04394-1|ref=Тиганов}} * {{кĕнеке|автор= Портнов А. А., Пятницкая И. Н. |пуçелĕк= Клиника алкоголизма|издательство = Медицина|вырăн =Л.|çул = 1970|страниц=391|тираж=15 000|isbn=|ref=Портнов А. А., Пятницкая И. Н.}} * {{кĕнеке|автор= Пятницкая И.Н. |пуçелĕк= Злоупотребление алкоголем и начальная стадия алкоголизма|издательство = Медицина |том=2 |страницы= |вырăн =Л.|çул = 1988|страниц=288|isbn=|ref=Пятницкая И.Н.}} * {{Кĕнеке |автор = [[Канель, Вениамин Яковлевич|Канель В.Я.]] |пуçелĕк = [[:File:Канель В.Я. - Алкоголизм и борьба с ним - 1914.pdf|Алкоголизм и борьба с ним]] |вырăн = М. |издательство = Типография Т-ва [[Сытин Иван Дмитриевич|И.Д. Сытина]] |çул = 1914 |страниц = 532 }} * {{Кĕнеке |автор = Тяпугин Н.П. |пуçелĕк = Народные заблуждения и научная правда об алкоголе |вырăн = М. |издательство = Издательство [[Наркомздрав]]а РСФСР |çул = 1926 |страниц = 149 }} == Каçăсем == * [http://aarus.ru Анонимные Алкоголики России] * [http://tapemark.narod.ru/psycho/alkogolizm.html Справочник по психиатрии (1985) / Алкоголизм] * [http://03.crimea.com/view_articles.php?id=21 Алкоголь-индуцированный гепатит] * [http://his.1september.ru/view_article.php?id=200901706 С.Козлов. Страсть пьянства. Алкоголизм в хозяйственной и социальной жизни деревенской России] * {{Open-Site|International/Russian/Здоровье/Болезни/Алкоголизм,_наркомания,_курение|Алкоголизм}} {{Аддикци}} {{Алкоголь}} {{Социаллă синкерĕсем}} [[Категори:Алкоголизм|*]] [[Категори:Социаллă йывăрлăхсем]] 8oh763exngmlxfi6ros847bwnrds7tb Çĕнĕ Сиктĕрме 0 74129 878548 838468 2026-10-30T16:29:46Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878548 wikitext text/x-wiki {{ПВ-Раççей |статус = Ял |чăвашла çĕлĕк = Çĕнĕ Сиктĕрме |тăван çĕлĕк = Çĕнĕ Сиктĕрме |герб = Coat of arms of Tatarstan.svg |ялав = Flag of Tatarstan.svg |lat_deg = 54.8088595|lat_min = |lat_sec = |lon_deg =49.8556445 |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = type:city(100)_region:RU |CoordScale = |ЯндексКартти = |регион карттин пысăккăшĕ = |район карттин пысăккăшĕ = |регион = Тутарстан |регион тапăлра = Тутарстан |район тĕсĕ = Муниципаллă район |район = Элкел районĕ |район тапăлра = Элкел районĕ{{!}}Элкел |пурăнан тăрăх тĕсĕ = Ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх = Кивĕ Матак ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх тапăлра = Кивĕ Матак ял тăрăхĕ{{!}}Кивĕ Матак |шалти пайлану = урамсем (2) |пуçлăх = |никĕсленĕ вăхăт = |пĕрремĕш асăну = |малтанхи ятсем = |статус = |лаптăк = |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = |пурăнан халăх = |халăх çыравĕн çулĕ = |йышлăх = |агломераци = |наци йышĕ = [[чăвашсем]] |конфесси йышĕ = православсем |этнохороним = |вăхăт тăрăхĕ = |почтă индексĕ = 422898 |почтă индексĕсем = |телефон кочĕ = 84374 |автомобиль кочĕ = 16 |цифрăллă идентификатор = 92207000043 |категори Commons-ра = |сайт = }} '''Çĕнĕ Сиктĕрме''' ({{lang-tt|Яңа Сихтермә}}, {{lang-ru|Новая Сихтерма}}) — [[Тутарстан]]ăн [[Элкел районĕ]]нчи [[ял]]. [[Чăвашсем]] пурăнаççĕ. == Тавралăх == == Ял тытăмĕ, йышĕ == [[2002]]-мĕш çулта ялта 79 çын пурăннă, вĕсенчен 95% — чăвашсем<ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml База данных "Этно-языковой состав населённых пунктов России".]</ref>. Ялти урамсен вырăсла ячĕсем: улица Лесная, улица Майская. Чăвашла ятсем паллă мар. ==Истори== <small>Тутарстанти Элкел районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Анат Качаел (Нижнее Качеево), Анатри Ҫӗньял (Нижнее Колчурино), Аппак (Аппаково), Кивӗ Матак (Старые Матаки), Кивӗ Тахтал (Старая Тахтала), Кивӗ Тӑмпа (Старая Тумба), Пасарлӑ Матак (Базарные Матаки), Пурисел (Борискино), Сушка, Ҫӗнӗ Сиктерме (Новая Сихтерма), Ҫӗнӗ Тахтал (Новая Тахтала), Тури Ҫӗньял (Верхнее Колчурино), Тури Качаел (Верхнее Качеево), Тепелкей Матак (Верхние Матаки), Тутар Шапка (Татарское Шапкино), Тяжбердино, Хӑрата (Старая Худара), Хуракӳл (Каракули), Хусанкай (Хузангаево), Чӑваш Парнайӗ (Чувашское Бурнаево), Чӑваш Шапка (Чувашское Шапкино), Черная Речка, Чувашский Брод</small><ref>[https://chuvash.org/wiki/Тутарстанри%20чӑваш%20ялӗсем Тутарстанри чӑвашсем ҫак ялсенче пурӑнаҫҫӗ.]</ref>. == Паллă çынсем тата ытти харкамлăхсем == * КАРШ (ГАЗИЗОВА) ТАИСИЯ ДМИТРИЕВНА ([[1923]] çур.)<ref>[http://tatfrontu.ru/person/karsh-gazizova-taisiya-dmitrievna Главная › Страницы славы › Бессмертный полк РТ › Участники войны › КАРШ (ГАЗИЗОВА) ТАИСИЯ ДМИТРИЕВНА.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180311062342/http://tatfrontu.ru/person/karsh-gazizova-taisiya-dmitrievna |date=2018-03-11 }}</ref> — ВОВра телефонистка пулса çапăçнă. ==Вуламалли== * Научный отчет по проекту "Чуваши Приволжского округа". Чебоксары, 2002. 192 с. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://nailtimler.com/rayony_pages/verhneuslonsky_rayon/verhneuslon_big_memi.html Аслă Мами ялĕн историйĕ (вырăсла)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161112003638/http://nailtimler.com/rayony_pages/verhneuslonsky_rayon/verhneuslon_big_memi.html |date=2016-11-12 }}. * [http://nailtimler.com/rayony_pages/verhneuslonsky_rayon/verhneuslon_kanash.html Канаш ялĕн историйĕ (вырăсла)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201019235413/https://nailtimler.com/rayony_pages/verhneuslonsky_rayon/verhneuslon_kanash.html |date=2020-10-19 }}. * [http://nailtimler.com/rayony_pages/buinsky_rayon/buinsky_rayon_kozlovka_1.html Куславкка ялĕн историйĕ (вырăсла)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170115040006/http://nailtimler.com/rayony_pages/buinsky_rayon/buinsky_rayon_kozlovka_1.html |date=2017-01-15 }}. * [http://nailtimler.com/rayony_pages/buinsky_rayon/buinsky_rayon_old_burunduki.html Кивĕ Пăрăнтăк историйĕ (вырăсла)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201125161656/https://nailtimler.com/rayony_pages/buinsky_rayon/buinsky_rayon_old_burunduki.html |date=2020-11-25 }}. {{Элкел районĕ}} {{Tatar-geo-stub}} [[Категори:Тутарстан]] [[Категори:Элкел районĕ]] g7om2cccc21t9vkt3en4i0q7rhhen29 Бучкури Александр Алексеевич 0 74934 878560 878160 2026-10-31T00:22:53Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878560 wikitext text/x-wiki {{Ӳкерçĕ |ят = Александр Алексеевич Бучкури |ӳкерчĕк = |анлăшĕ = |ӳкерчĕке ăнлантарни = |çуралнă вахăт = [[1870]], [[чӳк, 18]] |çуралнă вырăн = [[Бутурлиновка]] сали, {{ÇВ|Воронеж кĕперни|Воронеж кĕпернинче}}, [[Бобровск уесĕ]], [[Раççей империйĕ]] |вилнĕ вăхăт = [[1942]], [[утă, 5]] |вилнĕ вырăн = {{ВВ|Воронеж|Воронежре}}, {{ВВ|Воронеж облаçĕ|Воронеж облаçĕнче}}, [[РСФСР]], [[СССР]] |пăханулăх = {{Раççей империйĕ}} |гражданлăх = {{USSR}} |жанр = живопись |вĕренӳ = |стиль = |пулăшакансем = |чыславсем = |хисепсем = |парнесем = |сайт = |викиампар = }} '''Бучку́ри Алекса́ндр Алексе́евич''' ([[1870]], [[чӳк, 18]], [[Бутурлиновка]] сали, [[Бобровск уесĕ]], [[Воронеж кĕперни]], [[Раççей империйĕ]] — [[1942]], [[утă, 5]], [[Воронеж]], [[Воронеж облаçĕ]], [[РСФСР]], [[СССР]]) — XX ĕмĕрти раççей, совет ӳкерӳçи. == Биографи == Александр Бучкури ашшĕ грек кăкĕнчен тухнă турккă пăхăнăвĕнчи таганрог купси пулнă. Ачаранах арçын ача А. И. Михельсон усрав ашшĕн килĕнче çитĕннĕ. Усрав ашшĕ интеллигент пулнă, пултаруллă ачан ӳнер хевтелĕхне стерме пулăшнă<ref name=autogenerated2>[http://www.buturlinovka.ru/econorg84.html город Бутурлиновка|Знаменитые люди г. Бутурлиновка|А. А. Бучкури] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090904213004/http://www.buturlinovka.ru/econorg84.html |date=2009-09-04 }}</ref>. Воронежри тӳлевсĕр ӳкерӳ шкулĕнче (1893-97, М. И. Пономарев, Л. Г. Соловьев патĕнче), Петербургра [[Тенишева Мария Клавдиевна|М. К. Тенишева]] шкулĕнче ([[1898]]-[[1899]]) вĕреннĕ, [[Петербургри Ӳнер Академийĕ|Петербургри Ӳнер Академинче]] ([[1904]]; диплом ĕçĕ — «[[Лжедмитрий I|Дмитрия Суя Дмитрий]] вилĕмĕ») пĕлӳ илнĕ. [[Репин Илья Ефимович|И. Е. Репин]] патĕнче вĕреннĕ<ref>[http://www.art-catalog.ru/artist.php?id_artist=603 Art-каталог: живопись и графика — художник — Бучкури Александр Алексеевич (1870—1942)]</ref>. [[1907]] çулта [[Воронеж]]е таврăннă. === Пайăр пурнăç === [[1906]] çулта Александр Алексеевич Воронежре Смулен Виçпĕрлев соборĕнче Васса Иосифовна Епифанцевăпа, воронеж купсин хĕрĕпе, венчете тăнă. == Парнесем == А. И. [[Куинджи]]ячĕллĕ парне (1905) == Хакланисем == [[File:Бучкури Свадебный-поезд.jpg|мини|Свадебный поезд]] Бучкури пирки И. Е. Репин çапла çырнă: «…вăл питĕ лайăх ӳкерӳçĕ, эпĕ ăна вĕрентнипе мухтанатăп»<ref name=autogenerated1 />. Воронеж хулинче урама Бучкури ятне панă<ref>[http://www.vrn-histpage.ru/index.php?Year=205 Воронеж. Страницы истории] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227180839/http://www.vrn-histpage.ru/index.php?Year=205 |date=2009-02-27 }}</ref>. == Пултарулăх ĕçĕсем == [[File:Бучкури Пряхи.jpg|мини|Арлакансем]] Паллă ĕçĕсем: «Крестьянки» (1902, ГРМ), «Похороны» ([[1905]], премия им. А. И. [[Куинджи]], [[Одесский художественный музей]]), «Прачки» ([[1908]]), «Свадебный поезд» ([[1913]], ВОХМ), «Автопортрет с семьей» (1915), серии портретов крестьянок ([[1910]]-[[1916 год|16]])."Завтрак на сенокосе" ([[1933]]), «Чаепитие» ([[1933]]), «У цирка» ([[1936]]), «Вывод» ([[1936]]), «Амазонки» ([[1937]]), «Автопортрет» ([[1941]]). [[Файл:Бучкури От-святой-заутрени.jpg|мини|От святой заутрени. 1911]] == Библиографи == * А. А. Бучкури. Жизнь и творчество: Воспоминания о художнике. — Воронеж, 1958; * Лунева М. «Он отличный художник» // Берег. — 1996, 12 янв.; == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == Ӳкерӳçĕн ĕçĕсем: * [http://www.bogema-art.ru/popup.php?id=2456 «Цыганка»] * http://bvf.ru/forum/attachment.php?attachmentid=582994&d=1256931977 * https://web.archive.org/web/20120308230605/http://www.himstirka-magazine.ru/images/Images_prahki_kartini/Bochkuri.jpg [[Категори:Император Ӳнер Академинче вĕренсе тухнисем]] a7mmxls9js9odtg9z3gylgbvwpv5kac Аксаков Николай Павлович 0 75898 878553 877213 2026-10-30T19:13:42Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878553 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Аксаков}} '''Аксаков Николай Павлович''' — [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи|Аслă Атилĕх вăрçин]] паттăрĕ, снайпер. [[Тутарстан]]ри [[Теччĕ районĕ]]нчи [[Чăваш Чураппанĕ|Чăваш Чураппан]] [[ял]]ĕнче [[1915]]-мĕш çулта çуралса ÿснĕ. Çапăçнă тĕл: Волхов фронтĕнчи 54-мĕш армин НКВД çарĕсен чикĕçĕсен 105-мĕш полкĕ. Аслă сержант. Хĕрлĕ Ялав орденĕпе наградăланă<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie21023160/ ГЕРОИ ВОЙНЫ БОЕВЫЕ ОПЕРАЦИИ ВОИНСКИЕ ЗАХОРОНЕНИЯ ВОИНСКИЕ ЧАСТИ ДОКУМЕНТЫ.]{{Ĕçлемен каçă|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[1943]]-мĕш çул тĕлне 138 тăшмана тĕп тума ĕлкĕрнĕ. Унăн фронт командующийĕ К.А.Мерецков ятран панă винтовка пулнă<ref>[http://wio.ru/galgrnd/sniper/aksakov.htm Советский снайпер Аксаков Николай Павлович Soviet sniper Nikolay Pavlovich Aksakov]</ref>. 12 снайпер хатĕрленĕ. == Çавăн пекех пăхăр == * [[Ткалич Мария Алексеевна ]]. * [[Молдагулова Алия Нурмухамбетовна]]. * [[Поливанова Мария Семёновна]]. * [[Садовников Григорий Данилович]]. == Вуламалли == * Андреев Вадим Владимирович, Альших шкулĕнче вĕренекен (11 класс). [https://infourok.ru/issledovatelskaya-rabota-nikolay-pavlovich-aksakov-uchitel-frontovik-pisatel-2742975.html Исследовательская работа: «Николай Павлович Аксаков - учитель, фронтовик, писатель» (вырăсла)] — çамрăк тĕпчевçĕне ертсе пыраканĕ — Емельянов Владимир Геннадиевич, [[истори]] вĕрентевçи. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20180711150726/http://tatfrontu.ru/person/aksakov-nikolay-pavlovich Главная › Страницы славы › Бессмертный полк РТ › Фронтовики › АКСАКОВ НИКОЛАЙ ПАВЛОВИЧ.] [[Категори:Аслă Атилĕх вăрçинчи снайперсем]] [[Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи|Аслă Атилĕх вăрçи]] azj40qrwmvf859jy3rtn611jbyb7onk Атăлçи Пăлхар эпиграфика палăкĕсем 0 83317 878556 874391 2026-10-30T21:23:04Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878556 wikitext text/x-wiki [[File:Надгробный камень. Датированный 1349годом.jpg|thumb|1349-мĕш çулхи чул юпа. Тутарстанти Аксу районĕнчи [[Кивĕ Саврăш]]]] [[File:Bolgar gravestone.JPG|thumb|Çыруллă чул юпа катăкĕ. Пăлхар хулинчен.]] [[File:Селеще1.jpg|thumb|Аксу районĕнчи Кивĕ Саврăш патĕнчи тепĕр чул юпа (1347)]] '''Атăлçи Пăлхар эпиграфика палăкĕсем''' — вăтам ĕмĕрсенчи Атăлçи Пăлхар патшалăхĕн тата Ылттăн Уртари çав ятпах паллă тăрăхăн [[эпиграфика|эпиграфика палăкĕсем]]. Чăннипе илсен, монголсемчченхи Атăлçи Пăлхартан çак ятпа асăнмалли япаласем çукпа пĕрех темелле (е пачах та çук), çавăнпа та кунта ытларах 13-14 ĕмĕрсенчи чул палăксем çинчи эпитафисем пирки сăмах пырать. Вилтăприсем çине çыруллă чул юпасем лартас йăлана, Ылттăн Урта тапхăрĕнче, Вăтам Азирен (Хорезмран) тата Кавказран миграциленĕ çынсем илсе килнĕ. == Палăксен йышĕ == 13-14-мĕш ĕмĕрсенчи Атăлçи Пăлхар эпиграфика палăкĕсен тупса палăртнă йышне уйрăм регионсем тăрăх пăхса палăртма аван. #Пăлхар хулашĕн территорийĕнче тупса палăрнисем — 158 штук #Саккам территорийĕнче тупса палăрнисем (Пăлхар хулашĕсĕр пуçне) — 128 штук #Хусан хулин таврашĕнче тупса палăртнисем — 26 штук #Атăлăн сылтăм çыранĕнче тупса палăрнисем — 50 штук Çапла вара, пурне те пĕрле хушсан 362 штук. Ку цифрăсене пурне те Д. Г. Мухаметшин кĕнекинчен илнĕ<ref>Мухаметшин Д. Г. [http://archtat.ru/content/uploads/2017/12/aes_6-1.pdf Татарские эпиграфические памятники. Региональные особенности и этнокультурные варианты]. Серия «Археология евразийских степей». – Выпуск 6. – Казань: Институт истории АН РТ, 2008. – 132 с. илл. — С. 85-99.</ref>. Мĕнпур кунашкал палăксен йышĕ, чăнах та, 400 патнелле çывхарса пырать<ref>Кун пирки А. П. Хусанкайăн Электронла чăваш энциклопедийĕнчи статйинче те каланă.</ref>. Хальхи тĕпчевçĕсем шута илнĕ мĕнпур 362 палăка пăхса тухма тăрăшаççĕ. Гарун Юсупов пăхса тухнă палăксен шучĕ 200 таврашнелле теме пулать (палăксен 90% р,л-чĕлхепе тенĕ вăл). Марсель Ахметзянов 161 палăка пăхса тухнă, ятарлă таблица тунă. Р,Л-чĕлхеллĕ палăксен йышĕ 90 процентран чылай каярах тесе палăртнă. Анчах та Д. Г. Мухаметшин кĕнекинчен з,ш-чĕлхеллисем 4 штук çеç пулни курăнать. Ю. Юменальев тата С. Ювенальев та, каллех хайхии Г. Мухаметшин çине таянса, <big><big>анчах тĕп çăлкуçа кăтартмасăр</big></big>, тупса палăртнă палăксен шучĕн ыйтăвне хускатаççĕ<ref>Ювенальев Ю. Ю., Ювенальев С. Ю. [http://библиотека.сувары.рф/books/etnichyeskaya_ryeligiya_i_mifologichyeskiye_pryedstavlyeniya.pdf Культура суваро-булгар. Этническая религия и мифологические представления.] — Чебоксары, 2013. — 128 с., илл. ISBN-978-5-7361-0154-2</ref>{{rp|17}}. Çапла пулса тухать: мĕнпурĕ 274 палăк, вĕсенчен 43-шĕ арабла, 4-шĕ тĕрĕкле (стандартлă тĕрĕкле тесе ăнланмалла). Ытти 227 палăк «сăварпăлахарла» (пăлхарла тесе ăнланмалла) (78 палăка Пăлхар хулашĕнче, 84 штукне Саккамра, 22 штукне Хусан таврашĕнче, 43 штукне Атăлăн сылтăм енче тупнă). Ахăртнех, ку авторсем кивелнĕ информаципе усă курнă. Н. И. Ашмарин хăйĕн «Болгары и чуваши» кĕнекинче Атăлçи пăлхарсен 12 эпитафине илсе кăтартнă теççĕ, анчах та вăл чăннипе 93 палăка пăхса тухнă. Кĕнеки компактлă пултăр тесе, пурне те унта асăнман. == Икĕ чĕлхеллĕ мăссăльманла чул юпасем == Атăлçи Пăлхар чул юписенчен ытларах пайĕ мăссăльман тĕнĕпе çыхăннă. Чĕлхе тĕлĕшпе пăхсан вара — ытларахăшĕ икĕ чĕлхеллĕ: арабла тата тĕрĕкле ротацизмлă е арабла тата тĕрĕкле зетацизмлă. Çав вăхăтрах юлашкинчен асăннă икĕ ушкăн калăпăшĕсемпе тан маррине те ятарласах палăртас пулать. ===Трнскрипци тата транслитераци === Атăлçи Пăлхар эпиграфика палăкĕсене, эрменлисене шутламасан, пĕтĕмпех араб графикипе çырнă. Çапла вара, вĕсене вулас тесен, араб çырулăхне пĕлмелле. Кайран вара, мĕн вуласа пĕлнине, урăх çырулăх çине те куçарма пулать. Урăх чĕлхене тÿрех куçарма вара <big><big>васкамалла мар</big></big>. Саспаллишерĕн, сăмахшерĕн, мĕнле пур, çавăн пек, çырса тухмалла чăн малтан. Çак процеса транскрипци тата транслитераци теççĕ. Çак ĕçе тĕрĕс, пысăк ăсталăхпа тăвас тесен, араб çырулăхĕн вăтам ĕмĕрсенчи (13-14-мĕш çĕрçуллăхсем) уйрăмлăхĕсене те пĕлмелле, [[палеогафи]]лле тĕпчевсем тумалла. Çапла палăртса тухнине кирек хăçан та тытса куçарма май пур. Мĕн çырнинчен ытларах мĕнле чĕлхепе çырни пысăкрах пĕлтерĕшлĕ теме пулать. Акă пĕр тĕслĕх, [[1307]]-мĕш çулхи палăк çинчи çыру (шупка тĕспе араблине, тĕксĕм тĕспе тĕрĕклине кăтартнă): {{Цитата пуçламăшĕ}} Äl-хökmü li-l-lahi-l-gäliji-l-käbiri. '''Jljаs аuli Jsmаgil аuli Мöхämmäd bälüкü.''' Räxmätü-l-lähi gäläjhi räхmätän vаsigätän. '''Таriха žеti zür аltуšу žаl zu-1-qagidä аjху išnа äči. Čаrimsän sуvnа bаrsа v(i)lti.''' {{Цитата вĕçĕ}} Ку тĕслĕхе М. Закиев кĕнекинчен<ref>Закиев М. З., Кузьмин-Юманади Я. Ф. [https://сувары.рф/ru/content/volzhskie-bulgary-i-ih-potomki-0 Волжские булгары и их потомки.] — М.: ИНСАН, Российский фонд культуры, 1993. —160 с. ISBN 5-85840-265-8 (1-мĕш сыпăка пăхмалла)</ref> илнĕ, — транскрипцине е хăй тунă, е урăх çыннăн транскрипцийĕпе усă курнă. Çак япаланах А. П. Хусанкай еплерех транскрипциленине пăхар тата<ref>Революцичченхи чăваш литератури. 1-мĕш том. Шупашкар, 1984. (Пăхмалла: с. 55-57, 413-414).</ref>. [[File:Atner Huzangaj.jpg|thumb|Atner Huzangaj</br><big>Атнер Хусанкай тăрăшнипе Н. И. Ашмаринăн «Болгары и чуваши» кĕнекин репринтла кăларăмĕ тухнă</big>]] :1)Тÿре ĕçĕ çулти аслă аллах аллинче :2)'''Ильяс ывăлĕ Исмаил''' :3)'''ывăлĕн Мухаммадăн палăкĕ''' :4)Тивлечĕ аллахăн уншăн чикĕсĕр :5)пултăр! '''Тарăхĕ: çичĕ''' :6)'''çĕр олттăшĕ çол, зилькади''' :7)'''ойăхĕшĕнчеччĕ. Çарăмсан''' :8)'''шывне пырса вилчĕ''' Ку автор текстăн арабла пайне транскрипцилесе тăман, тÿрех чăвашла куçарнă. Тĕрĕкле пайĕ вара — чăнах та транскрипци (тен, хăшпĕр кăлтăксем пур пулсан та), куçару мар. Кунта та текстăн тĕрĕкле пайĕ '''тĕксĕм''', арабла пайăн чăвашла куçарăвĕ — шупка. Енчен те камăн та пулин çак транскрипцисен-транслитерцисен-куçарусен тĕрĕслĕхне тишкерес килет пулсан, унăн хăйĕн мĕнпур ĕçе çĕнĕрен, малçăлкуç çине таянса, тума тивет. Е ытти авторсен транскрипцийĕсемпе танлаштарса пăхмалла. Халлĕхе вара акă мĕн палăртма пулать. Текста транскрипциленĕ чухне А. П. Хусанкай арабçă ăслăлăх тĕрĕслĕхне çеç мар, хальхи чăваш вулавçин кăмăлĕ-туйăмĕсене те шута хума тăрăшнă. Çавна кура оригиналтан кăштах пăрăннă вырăнсем те пур темелле. Анчах та вĕсем нумаях мар, çапла вара, транскрипци унта транскрипциех пулса юлать.Калăпăр, «Çарăмсан шывне пырса вилчĕ» тенине илер. Оригиналта «пырса» мар, «п'''а'''рса». Ку вăл çак сăмах темиçе çĕр çул каялла чăваш чĕлхинче кăшт урăхларах янранине пĕлтерет, мĕншĕн тесен фонетикăлла куçăм пулса иртнĕ. === Çынсем мĕнле чĕлхепе калаçнă? === [[File:Ashmarin.jpg|thumb|left|Н. И. Ашмарин]] Вилтăприсем çинчи чул юпасенчи эпитафисене мĕнле чĕлхесемпе çырнине кура, тĕрĕкле р-чĕлхепе тата тĕрĕкле з-чĕлхепе теме пулать. Çав вăхăтрах «Хусан шкулĕн» ăславçисем урăхларах карччынсем те кăлаарса тăратнă<ref>Юсупов, асăннă çăлкуç.</ref>{{rp|92}}<ref>Хакимзянов, 1978</ref>, халĕ те тăратаççĕ<ref>Измайлов, Искандер. [https://realnoevremya.ru/articles/289000-bulgarskiy-yazyk-i-yazyki-naseleniya-srednevekovoy-bulgarii «Булгарский язык» и языки населения средневековой Булгарии: моделирование этнолингвистической ситуации] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203202255/https://realnoevremya.ru/articles/289000-bulgarskiy-yazyk-i-yazyki-naseleniya-srednevekovoy-bulgarii |date=2024-12-03 }} — Реальное время, 00:00, 31.08.2023</ref><ref>Бакиров, Марсель Хаернасович. [https://cyberleninka.ru/article/n/yazyk-naseleniya-volzhskoy-bulgarii-v-svete-novyh-issledovaniy ЯЗЫК НАСЕЛЕНИЯ ВОЛЖСКОЙ БУЛГАРИИ В СВЕТЕ НОВЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ] — ФИЛОЛОГИЯ И КУЛЬТУРА. PHILOLOGY AND CULTURE. 2022. №1(67)</ref>. Ылттăн Урта пуçлансан унчченхи Атăлçи Пăлхар территорине кăнтăртан (Хорезмран, Вăтам Азирен, Кавказран) урăх çынсем килсе вырнаçма пуçланă. Çакă эпитафисенче кăтартнă çынсен [[тахаллус]]ĕсенчен, титулĕсенчен, ячĕсенчен курăнать. Вĕсем, паллах, кунти пăлхар чĕлхине малтанласа пĕлмен темелле. Çапах та пурăна-киле ăна алла илме, вĕренме пуçланă. Кунашкал майпа вĕсем икĕ чĕлхеллĕ çынсем (билингвсем) пулса тăнă. Хăйсен малтанхи тĕрĕкле з-чĕлхине те, пăлхарсен тĕрĕкле р-чĕлхине те пĕлмешкĕн тытăннă. Çапла вара чул палăксем хушшинче икĕ чĕлхине те куратпăр. Анчах та пурпĕрех р-чĕлхеллисем чылай нумайрах. Мĕншĕн тесен вырăнти халăх çав чĕлхепе калаçнă, эппин, вăл чĕлхен управçи-усравçисем те ытларах. Ĕнтĕ килсе вырнаçакансен чĕлхи вырăнти çынсен чĕлхине ку вăхăтра хĕссе кăларса пынă тени ниепле те чăн пулма пултараймасть. Каярахпа, ахăртнех, урăхларах самана пуçланнă, лару-тару улшăнăннă. Вăл вара — пачах урăх ыйту. Илер-ха, акă, Иски-Рязвп ялĕн масарĕнче тупнă [[XIV]] ĕмĕрти икĕ палăка, ашшĕн тата ывăлĕн вилтăприйĕсем çинче лартнăскерсене. Ашшĕн палăкĕ çинче з-чĕлхеллĕ тĕрĕкле çыру, ывăлĕн палăкĕ çине р-чĕлхеллĕ терĕкле çыру. Ф. С. Хакимзянов çакна курать те, пире ашшĕпе ывăлĕ тĕрлĕ чĕлхепе калаçма пултарайман пек кăтартакан шухăш патнелле сĕтĕрме хăтланать<ref>Хакимзянов, 1987</ref>,. Анчах та ку тĕрĕс мар шухăш. Мĕншĕн тесен ашшĕпе ывăлĕн чĕлхисем тĕрлĕрен пуласси паянхи пурнăçра та питĕ анлăн сарăлнă. Калăпăр, çапла майпа, акă, паянхи тутарсем те, чăвашсем те вырăсланса пыраççĕ чылай чухне. Ара, сахал-им пирĕн хушăра ашшĕ-амăшĕн чĕлхине пачах та пĕлмен е начар пĕлекен ывăлĕ-хĕрĕсем? Пур кунашкал çынсем, пур. Эппин еплерех ăнлантарма пулать-ха палăксенче ÿкерĕннĕ çакнашкал ситуацие? З-чĕлхеллĕ ашшĕ кунта килсе вырнаçнă килйышĕпе, пурăна-киле вĕсем ытларах та ытларах р-чĕлхепе калаçма пуçланă. Çавна кура тĕрлĕ ăрури çынсен палакĕсенчи чĕлхесем те тĕрлĕрен. Вăхăт иртнĕçемĕн «çиеле тухакан» чĕлхе ку тĕслĕхре — р-чĕлхе. [[File:Bolghar Northern Mausoleum Interior 2024-07-12 1069.jpg|thumb|350px|Bolghar Northern Mausoleum Interior 2024-07-12 1069</br><big>Пăлхар хулашĕнчи Çурçĕр мавзолейĕнчи пăлхар эпиграфика палăкĕсем</big>]] Ашшĕпе ывăлĕ тĕрлĕ чĕлхеллĕ пулма пултарайман пек кăтартма хăтланни Ф. С. Хакимзянова мĕншĕн кирлĕ пулнă-ха? Пăхса тухакан икĕ чĕлхерен пĕри «вилĕ» пек кăтартма. Имĕш, р-чĕлхепе чăннипе никам та калаçман та, вăл ячĕшĕн çеç тахçан авалтан «функционаллă» майпа сыхланса юлнă иккен. Ĕненме е шута илме пулать-и-ха çакнашкал шухăша? Енчен те çакнашкаллăха чăна хурас пулсан та, р-чĕлхе факторне пурпĕрех айккинелле катертейместĕн. Ара, вăл мĕншĕн «фукционаллă» пулса тăнине ăнлантарма тивет вĕт-ха кун пек чухне. Çапла вара, ку çынсен несĕлĕсен чĕлхи р-чĕлхе пулни патне çитсе тухатăн. Р-чĕлхеллĕ пулнă та, анчах ăна темшĕн пăрахнă иккен. Ăнлантару çук. Апла-тăк, ку [[фантази]]пе тан япала<ref name= "ААЧ">''Чеченов А. А.'' [https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*=3P%2BdFKxkhjOBIIlWVz4yfl4qnxV7InVybCI6InlhLWRpc2stcHVibGljOi8vcFowT20wd2tDTlpOSk51ZklwZ2d4bXl3ckdOQWZqTDk4UnhYenlrRUZ6Zz0iLCJ0aXRsZSI6IkVYUEVSSUVOQ0UucGRmIiwidWlkIjoiMCIsInl1IjoiMjEzMjcxMTU3MTUwMTgzNzYzMyIsIm5vaWZyYW1lIjpmYWxzZSwidHMiOjE1MDk2NTY5ODE0NzF9 Опыт историко-генетической интерпретации феномена параллельного функционирования джокающих и йокающих идиомов в среднем Поволжье (по материалам языков эпиграфических памятников XIII—XIV веков с территории Булгарского улуса Золотой Орды)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231217113602/https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*=3P%2BdFKxkhjOBIIlWVz4yfl4qnxV7InVybCI6InlhLWRpc2stcHVibGljOi8vcFowT20wd2tDTlpOSk51ZklwZ2d4bXl3ckdOQWZqTDk4UnhYenlrRUZ6Zz0iLCJ0aXRsZSI6IkVYUEVSSUVOQ0UucGRmIiwidWlkIjoiMCIsInl1IjoiMjEzMjcxMTU3MTUwMTgzNzYzMyIsIm5vaWZyYW1lIjpmYWxzZSwidHMiOjE1MDk2NTY5ODE0NzF9 |date=2023-12-17 }} // Чувашская письменность: история и современность: Материалы международной научно-практической конференции, 17 июня 2011 г., Чебоксары / Отв. ред. Э. Е. Лебедев. Чебоксары: Чувашский государственный институт гуманитарных наук, 2012. (Каçăсенче страницăсене ал айĕнчи интернет-ресурса кура кăтартма тивет)</ref>. Енчен те 13-14-мĕш ĕмĕрсенчи çынсен чĕлхисене палăртрăмăр-тăк, маларахри саманасем пирки те калама пулать. Р-чĕлхе вăл вăхăтра тĕнчипе те урăх ниçта та пулман. Çавăнпа та вăл чĕлхепе калаçакансене таçтан урăх тĕлтен килсе ернĕ теейместĕн. Вĕсем çак тĕлте çеç, Атăлпа Шур Атăл тăршшĕнче, пурăннă. Эппин, маларахри ĕмĕрсенче те (монгол-тутарсем килсе тапăниччен) çаплах пулнă. З-чĕлхеллисем тĕлĕшпе вара апла калаймастăн. Мĕншĕн тесен з-чĕлхе вăл стандартлă тĕрĕк чĕлхи, ытти мĕпур тĕрĕксем, пăлхарсемсĕр пуçне, çав чĕлхепе калаçаççĕ. Вăл шутра Дешт-и-Кăпчакра та, Хорезмпа ытти Вăтам Азире те, Çĕперте те, Кавказра та. Монголсемчченхи Атăлçи Пăлхарта пулни тĕлĕшпе çеç çирĕплетсем калама çук. Çителĕлĕ таран пулман вĕсем унта ун чухне. [[Ашмарин, Николай Иванович|Н. И. Ашмарин]] 1902-мĕш çултах ак çапла каласа хăварнă<ref name="Ашмарин">Ашмарин Н. И. Болгары и чуваши. Казань, 1902</ref>{{rp|38}}: {{цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|Язык волжских болгар тождественен с современным чувашским}}<Куçару: Атăлçи пăлхарсен чĕлхи хальхи чăваш чĕлхипе [[çавахлăх]]ла.> {{цитата вĕçĕ}} == Эпитафисем — литература палăкĕсем == С. М. Червонная ÿнер тĕпчевçи XIII-XIV емĕрсенчи Атăлçи Пăлхар эпитафийĕсем пирки мĕн çырнине илсе кăтартатпăр (унта вăл вĕсен литературăлла пĕлтерĕшне уçса парать)<ref>Червонная С. М. Искусство Татарии. История изобразительного искусства и архитектуры с древнейших времён до 1917 года. М., «Искусство», 1987. — с.108.</ref>. {{цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|...в [[XIII]]-[[XIV]] веках, сквозь жёсткий панцирь теологической схоластики в словах, начертанных на камне, прорывалась живая творческая мысль и как бы слышалась порой то обстоятельная размеренная речь стремящегося к исторической истине и фактичесой точности летописца, хронографа общебулгарских или локальных — городских, сельских, семейных событий, то взволнованная лирическая поэзия, окрашенная личным чувством боли и нежности. Во всех случаях, говоря о синтезе архитектуры, пластики, графики и слова, мы можем вести речь о высоком уровне, стилевой зрелости комплекса пластических искусств и одновременно '''зачатков художественной литературы''', включающей в себя и научное (историческое, географическое, теологическое), и вдохновенно-поэтическое, и фантастическое начало. Мастеру-резчику было небезразлично, как и что он должен начертать и выразить на камне, оставить на века. Этот повышенный интерес к слову, эта активная роль литературного начала придавала как бы усиленную рациональность, интеллектуальность, особую окраску «мусульманской учёности» булгарскому мемориальному искусству. Скульптор-резчик должен был быть высокообразованным человеком, не просто грамотным, но эрудированным, даже учёным, не только художником, но и немного поэтом. Именно поэтические достоинства булгарских эпитафий прежде всего были выявлены учёными.}}<Куçару: ... [[XIII]]-[[XIV]] ĕмĕрсенче, чул çинчи сăмахсен теологилле схоластикин нăкă панцирĕ витĕр, чĕрĕ креативлă шухăш сăрхăннă, çапла вара, е историлле чăнлăх тата фактсен тĕллĕхĕ патне туртăнакан çырсапыравçăн, пĕтĕм Пăлхарăн е хула, ял, килйыш шайĕнчи локаллĕ пулăмсен хронографĕн, тÿлек те тĕплĕ пуплевĕ, е харкамлăхăн ырату тата ачашлăх туйăмĕпе сăрланнă хумахануллă лирикăлла поэзи илтĕннĕ кас-кас. Кашнийĕнчех, архитектура, пластика, графика тата сăмах синтезĕ пирки каланă май, эпир пластикăлла ÿнерсен комплексĕн тата, çав вăхăтрах, ăславла та (историлле, географилле, географилле), хавхаланулла-позилле те, фантастикăлла та енсене пĕрлештерекен <big><big>илемлĕхлĕ литературăн тĕввисен</big></big> çÿллĕ шайĕ, стиль тĕлĕшĕнчи ÿсĕмлĕхĕ пирки сăмахлама пултаратпăр. Чулçă маçтăршăн хытă ĕскер çинче мĕн касса ĕмĕрлĕхе мĕн кăтартасси пушали пулман. Сăмах патнелли çак «мăкăрăлчăк» кăсăк, литературăлăхăн активлă çак ролĕ Пăлхар мемориаллă ÿнерне вăйлăлатнă рационаллăхпа, интеллектуаллăхпа, «мăссăльманла ăславлăхăн» уйрăм тĕсĕпе пуянлатса тăнă. Пăлхар эпитафийĕсен шăпах позилле пахалăхĕсем ĕнтĕ ăславçăсене чăн малтан витернĕ.> {{цитата вĕçĕ}} Ку сăамахсене автор мĕнпур палăксем пирки калать, анчах та, каларăмăр ĕнтĕ, вĕсенчен ытларахашĕ тĕрĕкле р,л-чĕлхеллĕ е, А. Рона-Ташăн чăваш чĕлхин периодизацийепе килешÿллĕн, ĕлĕкхи, вăтам ĕмĕрсенчи чăвашла. [[File:Bolghar Northern Mausoleum Interior 2024-07-12 1074.jpg|thumb|350px|Bolghar Northern Mausoleum Interior 2024-07-12 1074</br><big>Пăлхар хулашĕнчи Çурçĕр мавзолейĕнчи пăлхар эпиграфика палăкĕсем</big>]] == Вуламалли == * Хузангай А. П. [http://enc.cap.ru/?t=publ&hry=162&lnk=1807 Булгарские эпиграфические памятники] — Электронла чăваш энциклопедийĕнчи статья. * Хузангай А. П. Диглоссия и типология языковой ситуации в Волжской Булгарии: функциональный и этнический аспекты. // Волжская Болгария (Булгария): этнокультурная ситуация и общественное развитие: материалы научного семинара (Чебоксары, 13 апреля 2011 г.) / сост. и науч. ред. Г. А. Николаев. — Чебоксары: ЧГИГН, 2012. — 132 с., ил. — (Тюркские племена и государства Евразии в древности и в Средние века; вып. 1). ISBN 978-5-87677-174-2 * Хакимзянов Ф.С. Язык эпитафий волжских булгар. М.: Наука. 1978 206 с. *Хакимзянов Ф.С. Эпиграфические памятники Волжской Булгарии и их язык. М., 1987; *Юсупов Г.В. Введение в булгаро-татарскую эпиграфику. М.–Л., 1960; *Pritsak O. Die bulgarische Fürstenliste und die Sprache der Protobulgaren. Wiesbaden, 1955; *Róna-Tas A., Fodor S. Epigraphica Bulgarica: A Volgai Bolgar – török feliratok. Szeged, 1973; *Ligeti L. A magyar nelv török kapcsolatai a honfoglalás etőtt és az Árpádkorban. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1986 602 I. *Tekin T. Volga Bulgar kitabeleri ve Volga Bulgarcasi. Ankara, 1988; *Erdal M. Die Sprache der Wolgabulgarische Inschriften. Wiesbaden, 1993. === Чăваш республикин территорийĕнчи палăксем пирки === * Браславский Л. Ю. Мемориально-надгробные сооружения. // Браславский Л. Ю. Ислам в Чувашии. Чебоксары, 1997, с.160. — см. с.58-61. * Волков И.В., Мадуров Д. Ф. Белокаменные надгробия с эпитафиями с территории Чувашии<ref>Вырăсла çапла хушса çырнă: "Этот раздел подготовлен при содействии кандидата исторических наук, эпиграфиста И.В. Волкова (Институт культурного и природного наследия)."</ref> // Мадуров Д.Ф. [http://библиотека.сувары.рф/books/madurov_d._f._traditsionnoye_dyekorativnoye_iskusstvo_i_prazdniki_chuvashyey.pdfТрадиционное декоративное искусство и праздники чувашей]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. — Чебоксары: Чуваш. кн. изд-во, 2004. — с. 287, ил. — С. 46-51. * Каховский В. Ф. Булгарские памятники на территории Чувашии // История исследования археологических памятников в Чувашском Поволжье и материалы по антропологии чувашей. Чебоксары, [[1995]]. * Киселев Михаил Юрьевич – кандидат исторических наук, руководитель Центра учета и обеспечения сохранности документов Архива РАН. [https://pifk.magtu.ru/doc/2020/4/230-237.pdf АРХЕОЛОГИЧЕСКИЕ ПАМЯТНИКИ ЧУВАШСКОЙ РЕСПУБЛИКИ ПО ДАННЫМ ДРЕВНЕ-ЧУВАШСКИХ КЛАДБИЩ] // Проблемы истории, филологии, культуры. 4 (2020), 230–237 ©Автор(ы) 2020 DOI: 10.18503/1992-0431-2020-4-70-230–237 * Милли (Прокопьев) А Н. Отчёт о поездке с целью фотографирования древнечувашских надгробных надписей в пределах Чебоксарского и Цивильского уездов ([[1925]] г.) // НА ЧГИГН. Отд. I. Ед. хр. 20. Инв. № 990. Л. 248-278. * Михайлов Е. П. Фотоснимки надгробных камней, сделанные входе экспедиции [[1984]] г. в Комсомольском, Яльчикском, Батыревском, Шемуршинском районах Чувашской АССР // НА ЧГИГН. Отд. И. Ед. хр. 803. Инв. № 7021. *Мухаметшин Д. Г., Михайлов Е. П., Иванов В. Н. (Алмантай). [https://сувары.рф/ru/content/epigraficheskie-pamyatniki-chuvashii Эпиграфические памятники Чувашии]. // Волжская Болгария (Булгария): этнокультурная ситуация и общественное развитие: материалы научного семинара (Чебоксары, 13 апреля 2011 г.) / сост. и науч. ред. Г. А. Николаев. — Чебоксары: ЧГИГН, 2012. — 132 с., ил. — (Тюркские племена и государства Евразии в древности и в Средние века; вып. 1). ISBN 978-5-87677-174-2 * Усманов, Венер Мударисович. [https://books.google.ru/books?id=wHKVEAAAQBAJ&pg=PA6&lpg=PA6&dq=В.+А.+Иванов+(Алмантай)&source=bl&ots=xgO2Ii_3V-&sig=ACfU3U0yhZXRp2d40qOPMgueVk49PUdxrg&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiU3vOhloyCAxUYKRAIHa66DbI4PBDoAXoECAIQAw#v=onepage&q=В.%20А.%20Иванов%20(Алмантай)&f=false Чувашстан Республикасы татар эпиграфик һәйкәлләре] Казан, 2022. == Каçăсем == * [https://www.business-gazeta.ru/article/485836 Фарид Хакимзянов: «Чуваши написали жалобу в Академию наук СССР, мол, татары их давят»] * [https://сувары.рф/ru/content/epigraficheskie-pamyatniki-goroda-bulgara Эпиграфические памятники города Булгара] — Сувар.рф сайтран == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} [[Категори:Эпиграфика]] [[Категори:Атăлçи Пăлхар]] [[Категори:Çырулăх]] [[Категори:Чăваш Енĕн историйĕ]] [[Категори:Тутарстан историйĕ]] k747hx5jq3wpjeyj2oaso5cdr7qpfik Камиль Писсарро 0 83693 878572 831836 2026-10-31T08:48:50Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878572 wikitext text/x-wiki {{Ӳкерçĕ |фон = |ят = Камиль Писсарро |тăван ят = |çуралнă чухнехи ят = |ӳкерчĕк = Pissarro, Camille - Autoportrait 1873 040.jpg |анлăшĕ = |ӳкерчĕке ăнлантарни = Хӑйне ӳкерни. 1873 |çуралнă вăхăт= |çуралнă вырăн = |вилнĕ вăхăт= |вилнĕ вырăн= |пулса тухни= |гражданлăх= |жанр = |вĕренӳ = |стиль = |ĕçсем = |сĕм = |сĕм янă = |викиампар= Category:Camille Pissarro }} '''Жакоб Камиль Писсарро''' — ({{lang-grc|Jacob Abraham Camille Pissarro}}, 10 утӑ 1830, Сент-Томас утрав — 13 чӳк 1903, Париж) — франци сӑрӑ-ӳнерҫи, [[импрессионизм]] юхӑмӗн пайташӗсенчен пӗри. == Пурнӑҫӗ == == Пултарулӑхӗ == <gallery perrow=6 widths=200 heights=200> File:Camille Pissarro 012.jpg File:Camille Pissarro Pontoise 1874.jpg File:Camille Pissarro - Boulevard Montmartre - Eremitage.jpg File:Camille Jacob Pissarro - Straße in Pontoise (Rue de Gisors) - 1281 - Österreichische Galerie Belvedere.jpg File:Camille Pissarro - The Goose Girl at Montfoucault (White Frost) - 98.295 - Museum of Fine Arts.jpg File:Camille Pissarro - The Bell Tower of Bazincourt - 178-1955 - Saint Louis Art Museum.jpg File:Camille Pissarro 036.jpg File:Camille pissarro apres la pluie automne eragny.jpg </gallery> == Вуламалли == *Richard R. Brettell. . — Pissarro's People. — The Clark/Fine Arts Museums of San Francisco, 2011. — ISBN 088401133X. *Fahy E., Rosenberg P. Jacob Camille Pissarro // The Wrightsman Pictures — Метрополитен-музей, 2005. — С. 426. — ISBN 978-1-58839-144-5 == Каҫӑсем == * [https://web.archive.org/web/20200807235232/http://xn--80aptbhaea.xn--p1ai/galr.html Камиль Писсарро. Виртуальная галерея работ] [[Категори:Франци ӳкерçисем]] 9ps14n97o878u6j2wdy5v2rx1mea1gn Демократи 0 83711 878564 812828 2026-10-31T03:54:06Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878564 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Pskov Veche Vasnetsov.jpg|мини|Псков хулинчи [[вече]]. А.М. Васнецов, 1909]] '''Демократи''' ({{lang-grc|δημοκρατία}} «халӑх тытӑмӗ» {{lang-grc|δῆμος}} «халӑх» + κράτος «тытӑм» сӑмахсенчен) — политикаллӑ система, ушкӑннӑн шутласа килӗшнин меслечӗ, тӗппипех йышӑнса илес ыйтӑвӗнче е унӑн пуласси ҫине сӗм хума кашни пайташӗн пӗр пек сасӑ пуласси тӗп вырӑн йышӑнать. Ҫакӑн пек меслетпе кашни социаллӑ институтра та усӑ курма пулин те, паянхи кун унӑн пӗлтерӗшлӗ хушни [[Патшалăх|патшалӑх]] пулса тӑрать, мӗншӗн тесен унӑн аллинче пысӑк тытӑм. Ҫапла вара демократи тенине ҫак паллӑсенчен пӗриччен чакараҫҫӗ: *Халӑх хӑйне ертсе пымалли ертӳҫӗне чӑн тата ӑмӑртуллӑ суйлав тӑрӑх лартать *Халӑх тытӑмӑн пӗртен пӗр ирӗк илнӗ ҫӑлкуҫӗ пулса тӑрать *Пӗрлӗх хӑйӗн пурин ырлӑхӗ те валли тата кашнин пурнаҫланас тӗллевӗшӗн хӑйӗнпе хӑй ертӳлӗх ҫирӗплетсе лартать == Демократин кун-ҫулӗ == == Татах пӑхӑр == * [[Вече]] == Вуламалли == *Даль Р. Демократия и её критики / Пер. с англ. под ред. М. В. Ильина — М.: РОССПЭН, 2003. — ISBN 5-8243-0383-5. *Демократия / Под ред. С. В. Сироткина. — М.: Звенья, 2001. — ISBN 5-7870-0050-1 *Демократия: государство и общество / Н. В. Давлетшина, Б. Б. Кимлика, Р. Дж. Кларк, Д. У. Рэй. Уч. пособие. — М.: Ин-т педагогических систем, 1995. *Дьюи Дж. Демократия и образование. — М.: Педагогика-пресс, 2000. *Общая и прикладная политология: Учебное пособие / Под ред. В. И. Жукова, Б. И. Краснова. — М.: МГСУ; Союз, 1997. Гл. 14. Политическое представительство. *Парето, В. Трансформация демократии / Пер. с итал. Юсима М. — М.: Территория будущего, 2011. — ISBN 978-5-91129-062-7 *Ролз Дж. Теория справедливости (недоступная ссылка с 15-05-2013 [2623 дня] — история). Новосибирск: Изд-во НГУ, 1995. *Хабермас Ю. Моральное сознание и коммуникативное действие / Пер. с нем. под ред. Д. В. Скляднева. — СПб.: Наука, 2000. — ISBN 5-02-026810-0 == Каҫӑсем == * [https://web.archive.org/web/20080109175054/http://www.infousa.ru/government/principles_files/principles.htm Принципы демократии] / Бюро международных информационных программ Государственного департамента США. 2004-06-02 * [https://web.archive.org/web/20200727171734/http://www.democracy.ru/quotes.php Цитаты о демократии на Democracy.ru] * [http://sd.and.ru/doc/demo_r.pdf Что такое демократия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120000920/http://sd.and.ru/doc/demo_r.pdf |date=2021-01-20 }} / Информационное агентство США [[Категори:Демократи]] [[Категори:Политологи]] buwbu40wfog75wu81ro60246xkt8aus Варфоломей каçĕ 0 84000 878562 776982 2026-10-31T01:11:50Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878562 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Debat-Ponsan-matin-Louvre.jpg|мини|280px|[[Екатерина Медичи]] (хура тумли), Варфоломей каçĕ хыҫҫӑн ирхине. Эдуар Деба-Понсан ӗҫӗ]] '''Варфоломей каçĕ''' — ({{lang-fr|massacre de la Saint-Barthélemy}} — сӑваплӑ Варфоломей касни) — Францире католи тӗнӗнчисем [[Гугенотсем|гугенотсене]] нумаййӑн вӗлерни, 1572 ҫулхи ҫурла уйӑхӗн 24-мӗш каҫӗнче, сӑваплӑ Варфоломей кунӗн умӗнче. Тӗрлӗ ҫӑлкуҫсем пӗлтернӗ тӑрӑх, Парижра ҫав кунра 3000 ҫын патне вӗлернӗ, пӗтӗм Франципе вӗлернисен шучӗ 30 пин ҫына ҫитет. == Вуламалли == *Кастело А. Королева Марго / Перевод с французского и примечания А. Д. Сабова; научная редакция и предисловие А. П. Левандовского. — 2-е, испр. и доп. — М.: Молодая гвардия, 2009. — 231 с. — (Жизнь замечательных людей). — 3000 экз. — ISBN 978-5-235-03178-4. *Д. Крузе. Король и насилие: из истории французского абсолютизма XVI в. // Французский ежегодник. — М., 2005. — С. 150—173. *Д. Крузе. Монархическая власть и таинство смысла: сообщение о Варфоломеевской резне // Варфоломеевская ночь: Событие и споры. Сб. статей. — М.: РГГУ, 2001. — С. 102—137. *Эрланже Ф. Генрих Третий / перевод с французского и примечания М.Ю.Некрасова. — 1-е. — СПб.: Евразия, 2002. — 410 с. — (Clio personalis). — 2000 экз. — ISBN 5-8071-0096-4. *Леони Фрида. Екатерина Медичи. Итальянская волчица на французском троне. — АСТ, Астрель, Харвест, 2012. — 580 с. — ISBN 978-5-17-074264-6. *Holt, Mack P. The French Wars of Religion, 1562-1629 (англ.). — Cambridge: Cambridge University Press, 1995. — ISBN 0521 35873 6. == Каҫӑсем == *[http://www.bbc.co.uk/programmes/p005493t St Bartholomew’s Day Massacre], BBC Radio 4 discussion with Diarmaid McCulloch, Mark Greengrass & Penny Roberts (''In Our Time'', Nov. 27, 2003){{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20210119021533/https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/massacres-during-wars-religion ''Massacres during the wars of religion: The Saint Bartholomew’s Day Massacre, a foundational event'']{{ref-fr}} [[Категори:Массăллă вĕлерӳсем]] [[Категори:Францири Реформаци]] [[Категори:Гугенот вăрçисем]] [[Категори:Çурлан 24-мĕшĕнче пулнисем|1572]] [[Категори:1572 çулти çурла|24]] [[Категори:1572 çул Францире]] [[Категори:Погромсем]] [[Категори:Пайăр ятлă каçсем]] [[Категори:Францири массăллă вĕлерӳсем]] [[Категори:Король туйĕсем]] 62u8e5ctwd1qe2c2pq5tgmzbzg2c4o4 Айсберг 0 84881 878552 717935 2026-10-30T19:04:58Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878552 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Iceberg Ilulissat.jpg|мини|Айсберг]] '''Айсберг''' ({{lang-de|Eisberg)}}, «пӑрлӑ ту») — океанра е тинӗсре ирӗклӗн ишсе ҫӳрекен пысӑк пӑр татӑкӗ. Яланхи пек, айсбергсем шельфлӑ пӑрлӑхсенчен катӑлса каяҫҫӗ. Пӑр тачӑлӑхӗ 920 кг/м³, тинӗс шывӗн тачӑлӑхӗ — 1025 кг/м³ яхӑн, айсбергӑн калӑпӑшӗн 90 % шыв айӗнче. Ҫапла вара, калӑпӑшӗн 10% ҫех шыв ҫийӗнче курӑнать. Нумай ҫул юр ҫуни, юр ҫийӗ таптӑннипе айсберг татах та пысӑкрах пулса пырать, миллиардшар пӗҫӗк пӑр тӗкӗрӗсем ҫутӑпа ялтӑртатса ҫиҫеҫҫӗ. == Вуламалли == * Бикмурзина, Элла. Достать айсберг (рус.) // Наука в фокусе : журнал. — 2012. — № 2 (005). — ISSN 2222-8268. == Каҫӑсем == * [https://web.archive.org/web/20201201053115/http://www.randewy.ru/gml/aisb.html Морской интернет-клуб «Кубрик»] * [http://www.ecoscope.com/iceberg/index.htm Галерея айсбергов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090302051003/http://www.ecoscope.com/iceberg/index.htm |date=2009-03-02 }}{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20041214131839/http://www.awi-bremerhaven.de/AWI/Presse/PM/ALTE-PM/160500.html Дрейф айсбергов]{{ref-en}} {{Юр тата пăр}} [[Категори:Океанологи]] [[Категори:Арктика]] [[Категори:Антарктика]] [[Категори:Айсбергсем]] 1vhof6kcjqz4lxjzq8tmvttb9nvq1sz Ĕçпаравçă 0 91106 878545 876162 2026-10-30T16:15:46Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Ĕçе илекен]] страницӑн ятне [[Ĕçпаравçă]] ҫине улӑштарчӗ 876162 wikitext text/x-wiki '''Ĕçе илекен''' — [[ĕçлев тивĕç-ирĕкĕ]]н субъекчĕсенчен пĕри<sup>[[Ыйтусем|[''çăлкуç кирлĕ'']]]</sup>. == Вуламалли == * {{cite book|last=Acocella, Nicola|author-link=Nicola Acocella|title=Social pacts, employment and growth: a reappraisal of Ezio Tarantelli's thought|url=https://archive.org/details/socialpactsemplo0000unse|publisher=Springer Verlag|location=Heidelberg|year=2007|isbn=978-3-7908-1915-1}} * {{cite book |last= Anderson | first=Elizabeth | date= 2017 |title= Private Government: How Employers Rule Our Lives (and Why We Don't Talk about It) |url= https://archive.org/details/privategovernmen0000ande | publisher= [[Princeton University Press]] | location = Princeton, NJ | isbn= 978-0-691-17651-2|author-link=Elizabeth S. Anderson }} * {{cite book|last=Dubin|first=Robert|title=The World of Work: Industrial Society and Human Relations|url=https://archive.org/details/worldofworkindus0000dubi|url-access=registration|year=1958|publisher=Prentice-Hall|location=Englewood Cliffs, N.J|oclc=964691|page=[https://archive.org/details/worldofworkindus0000dubi/page/213 213]}} * {{Cite book|last1=Freeman |first1= Richard B. |author-link1= Richard B. Freeman|last2=Goroff|first2=Daniel L.|title=Science and Engineering Careers in the United States: An Analysis of Markets and Employment|url=https://archive.org/details/scienceengineeri0000unse_j3k4 |publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|year=2009|isbn=978-0-226-26189-8}} * {{cite journal|last=Lee|first=Eddy|title=Globalization and Employment: Is Anxiety Justified?|journal=International Labour Review|date=January 1996|volume=135|issue=5|url=https://www.questia.com/read/1P3-11173991/globalization-and-employment-is-anxiety-justified|pages=485–98|via=[[Questia]]|access-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20130516223906/http://www.questia.com/read/1P3-11173991/globalization-and-employment-is-anxiety-justified|archive-date=2013-05-16|url-status=dead}} * {{cite journal |last1=Markey|first1= Raymond|last2=Hodgkinson|first2=Ann|last3=Kowalczyk |first3= Jo|year= 2002|title=Gender, part-time employment and employee participation in Australian workplaces|journal= Employee Relations|volume=24|issue=2|pages=129–50|doi=10.1108/01425450210420884}} * {{cite book|last=Stone|first=Raymond J.|title=Human Resource Management|url=https://archive.org/details/humanresourceman0000ston_j8e3|year=2005|publisher=John Wiley|location=Milton, Qld|isbn=978-0-470-80403-2|pages=[https://archive.org/details/humanresourceman0000ston_j8e3/page/412 412]–14|edition=5th}} * {{cite book|last=Wood|first=Jack M.|title=Organisational Behaviour: A Global Perspective|url=https://archive.org/details/organisationalbe0000jack_d0p3|year=2004|publisher=Wiley|location=Milton, Qld|isbn=978-0-470-80262-5|pages=[https://archive.org/details/organisationalbe0000jack_d0p3/page/355 355]–57|edition=3rd}} ==Каçăсем== {{Commons category}} {{Wiktionary|ĕçе илекен}} <!-- Please do not link to any employment services, free or otherwise. Link to informative sites *about* employment, instead. --> *{{cite web|title=Business Link |url=http://www.businesslink.gov.uk/bdotg/action/home |publisher=Businesslink.gov.uk |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929152904/http://www.businesslink.gov.uk/bdotg/action/home |archive-date=29 September 2012 }} *{{cite web |title=Labor and Employment |url=http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/us/labor.htm |work=Government Information Library |publisher=University of Colorado at Boulder |access-date=2009-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090612060749/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/us/labor.htm |archive-date=2009-06-12 |url-status=dead }} *{{cite web|title=Overview and topics of labour statistics|work=Statistics and databases |url=http://www.ilo.org/global/statistics-and-databases/statistics-overview-and-topics/lang--en/index.htm |publisher=International Labour Organization}} {{Ĕçлев тивĕç-ирĕкĕ}} [[Категори:Ĕçлев тивĕç-ирĕкĕ]] 0jzwp0hcwflgeioje4mwlro2hdzz442 Сӳтсе явасси:Минималлă шалу 1 91741 878547 706679 2026-10-30T16:17:24Z Ellodanis5 17302 878547 wikitext text/x-wiki «Минимумла шалу» мĕн иккенĕ тÿрех паллă вĕт. «Минималлă» тени вара мекĕçленсе çуратнă япала. --[[Хутшăнакан:Ellodanis5|Ellodanis5]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Ellodanis5|сӳтсе явни]]) 12:02, 6 Ҫӗртме уйӑхӗн 2021 (UTC) Минимал сăмах çук --[[Хутшăнакан:Ellodanis5|Ellodanis5]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Ellodanis5|сӳтсе явни]]) 16:17, 30 Юпа уйӑхӗн 2026 (UTC) r40tex0zh8cefrw6n7osam7lhc4u91c Хиврелĕхлĕх (пĕлтерĕшсем) 0 92765 878573 709897 2026-10-31T09:58:51Z Ellodanis5 17302 878573 wikitext text/x-wiki :{{ан арпаштарăр|Хиврелĕх|Хиврелĕхпе}} '''Хиврелĕхлĕх''': == Физика == Хиврелĕхлĕх, уйсене кăтартма усă куракан [[сăмах]], [[векто]]рла [[ăнлав]]сене палăртать. * [[Электро уйăн хиврелĕхлĕхĕ]] * [[Магнитла уйăн хиврелĕхлĕхĕ]] * [[Гравитацилле уйăн хиврелĕхлĕхĕ]] == Психологи == * [[Хиврелĕхлĕх (психологи)]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{disambig}} [[Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем]] [[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]] slj7iqbb1bsrsy00wgcslcdjn6qm9xi Çаклаткăч 0 97294 878549 851764 2026-10-30T17:03:39Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878549 wikitext text/x-wiki '''Çаклаткăч''' — [[тумтир]], [[атă-пушмак]], [[галантерея]] тата ытти [[япала]] пайĕсене пĕр-пĕринпе пĕлештермелли хатĕр. '''Çаклаткăч''' ([[стандарт]]изациленĕ [[термин]]) — тир-галантерея, атă-пушмак, çĕлесе тунă хатĕрлемсен уйрăлакан пайĕсене пĕрлештермелли хатĕр<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01008255481?page=3 ГОСТ 15470-70. Фурнитура тир-галантерея, текстиль-галантерея, атă-пушмак тата çĕлев индустрийĕ валли. Терминсем тата палăртавсем. СССР патшалăх стандарчĕ: официаллă кăларăм: кĕртнĕ: 01.01.71. — Тепер хут кăларнă: (март 1992 г.) с Изм. № 1, утв. в авг. 1979 г. (ИУС 10-79). — Москва : Изд-во стандартов, 1992. — 25 с.; 21 см.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210827213830/https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01008255481?page=3 |date=2021-08-27 }}</ref> == Тĕссем == {| class="wikitable" !Фото !Ят !Ăнлантарни |- |[[File:Velcro Hooks.jpg|70px]] |'''[[Çыпăçтаркăч-çаклаткăч|Çыпăçтаркăч]]''' |[[Куршанак]] принципĕпе ĕçлекен çаклаткăч |- |[[File:3M Dual Lock.jpg|70px]] |'''[[Кăмпа-кăмпа çаклаткăч]]''' |Çыпăстаркăч-çаклаткăча çывăх хатĕр |- |[[File:Zipper animated.gif|70px]] |'''[[Çиçĕм (çаклаткăч)|Çиçĕм]]''' |«Чупавçă» текен япалапа питĕрни. |- |[[File:Reissverschluss 2 (fcm).jpg|70px]] |'''[[Çĕлен (çаклаткăч)|Çĕлен]]''' |Кун умĕн асăннă çаклаткăча çывăх хатĕр |- |[[File:Soelja.png|70px]] |'''[[Тăха]]''' |[[Пиçихи]]е çирĕплетмелли хатĕр |- |[[File:Застежки для ленты.JPG|70px]] |'''[[Фастекс]]''' |Пиçихи валли çурма автоматла çаклаткăч |- |[[File:Clothes button.jpg|70px]] |'''[[Тӳме]]''' |[[Тӳме]]<ref>[https://www.kakprosto.ru/kak-78246-kak-zakrepit-pogony Статья «Как закрепить погоны»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171004140446/https://www.kakprosto.ru/kak-78246-kak-zakrepit-pogony |date=2017-10-04 }}</ref>) |- |[[File:Cuffs-button.jpg|70px]] |'''[[Витĕрлев]]''' |Пĕр енчен кĕрсе тепĕр енчен тухать |- |[[File:Brooches green.jpg|70px]] |'''[[Фибула]]''' |[[Капăрлăх]] та пулса тăракан çаклаткăч. |- |[[File:Safety Pin.jpg|70px]] |'''[[Майра йĕппи, акăлчанла]]''' |Ансатрах [[фибула]]. |- |[[File:Marking pin.jpg|70px]] |'''[[Майра йĕппи]]''' |Хăрах енне пуклаклатнă [[йĕп]]. |- |[[File:Hook and eye clasp.JPG|70px]] |'''[[Çекĕл|Çекĕл]]''' |[[Каптăрма]] |- |[[File:Druckknopf.jpg|70px]] |'''[[Кнопкă (çаклаткăч)|Кнопкă]]''' |Сиктеркĕчĕн е япалан хăйĕн пиçĕлĕхĕпе ĕçлет |- |[[File:HMS-(climbing).jpg|70px]] |'''[[Карабин (çаклаткăч)|Карабин]]''' |[[Сиктеркĕч]]ле питĕркĕч пур |- |[[File:Shoelaces 20050719 002.jpg|70px]] |'''[[Шнуркка]]''' |Кантрасем. Хире-хирĕçле вырнаçнă шăтăсене витĕреççĕ те вĕçĕсене çыхса хураççĕ |- <!--|[[File:|70px]] |'''[[]]''' | |- --> |} {{Commonscat-inline|Textile_closures}} == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} [[Категори:Çаклаткăчсем| ]] [[Категори:Тумтир]] [[Категори:Тум]] pfn1l92edisi9egpsetn93j9m00wyln Ашшĕлĕх 0 102499 878558 857133 2026-10-30T22:32:06Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878558 wikitext text/x-wiki :{{ан арпаштарăр|Атилĕх|Атилĕхпе}} :{{ан арпаштарăр|Аттелĕх|Аттелĕхпе}} '''Ашшĕлĕх''' (ятарлă литературăра çавăн пекех '''''патро́ним''''' теесси те пур) — [[ратнелĕх ят|ратнелĕх]] [[ят]]ăн пайĕ, вăл çуралнă ачана пурнăç тăршшĕпех ашшĕ енчи несĕлсемпе çыхăнтарать. Хăш чухне кунашкал элемент аяккарахри несĕлсемпе те (аслашшĕ, мăн аслашшĕ) çыхăнтарма пултарать. Чăвашсем хушшинче хальхи вăхăтра официаллă пурнăçра вырăссенчен йышăннă модельпе усă кураççĕ. Кулленхи пурнăçра, авалхи йăлари модель те (туртăм категорийĕпе палăртасси) пăрахаçа тухман-ха. == Çав. пекех == * [[Матроним]] * [[Текноним]] * [[Ят]] * [[Хушамат]] * [[Вăта ят]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * {{ВТ-ЭСБЕ|Отчества в древней Руси|[[Тупиков Николай Михайлович|Тупиков Н. М.]]}} * * * * ''[[Чичагов Василий Константинович|Чичагов В. К.]]'' Из истории русских имён, отчеств и фамилий: (Вопросы русской исторической ономастики XV—XVII вв.). — {{М.}}: [[Учпедгиз]], 1959. — 128 с. * * ''Формановская Н. И.'' [http://literary.ru/literary.ru/readme.php?subaction=showfull&id=1206020198&archive=1206184486&start_from=&ucat=& Имя-отчество как национальный обычай и современные СМИ] / Н. И. Формановская // Русская словесность. — 2004. — № 4. == Каçăсем == * ''[[Успенский Лев Васильевич|Лев Успенский]]''. [http://www.lib.ru/PROZA/USPENSKIJ_L/you_name.txt Ты и твоё имя] * [https://web.archive.org/web/20101021044738/http://cheshuyka.ru/rub_Istoriya-Rusi_091228174146.html Происхождение отчеств на Руси] {{Ят}} [[Категори:Ашшĕлĕхсем| ]] [[Категори:Ят]] [[Категори:Çын]] fohk6attpu3e6ql7tdny3i4y1391cz6 Брянск 0 103601 878559 871463 2026-10-31T00:13:29Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878559 wikitext text/x-wiki {{ПВ-Раççей |статус = Тĕп хула |чăвашла çĕлĕк = Брянск |тăван çĕлĕк = [[File:Драмтеатр1.jpg|300px]] |герб = Bransk_CoA_2016.gif |ялав = Flag_of_Bryansk.png |lat_deg=53 |lat_min=15 |lat_sec=00 |lon_deg=34 |lon_min=22 |lon_sec=00 |CoordAddon = type:city(100)_region:RU |CoordScale = |ЯндексКартти = |регион карттин пысăкăшĕ = |район карттин пысăкăшĕ = |регион = Брянск облаçĕ |регион тапăлра = Брянск облаçĕ |район тĕсĕ = Хула округĕ |район = Брянск (хула округĕ) |район тапăлра = Брянск (хула округĕ){{!}}Брянск |пурăнан тăрăх тĕсĕ = Хула округĕ |пурăнан тăрăх = |пурăнан тăрăх тапăлра = |шалти пайлану = 4 район |пуçлăх = [[Дбар Марина Валентиновна]] |никĕсленĕ вăхăт = 985 |пĕрремĕш асăну = 1146 |малтанхи ятсем = Дебрянск |лаптăк = 186,73<ref name ='laptok'>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst15/DBInet.cgi База данных показателей муниципальных образований]</ref> |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = 190 |пурăнан халăх = 375 669<ref name = 'haloh2023'>[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Bul_MO_2023.xlsx Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2023 года (с учётом итогов Всероссийской переписи населения 2020 г.)]</ref> |халăх çыравĕн çулĕ = [[2023]] |йышлăх = 1979,39 |агломераци = [[Брянск (хула округĕ)|Брянск хула округĕ]] 395 574<ref name = 'halohaglomeratsi2021'>[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более]</ref> км (2021) |наци йышĕ = [[вырăссем]], [[украинсем]], те ыттисем |конфесси йышĕ = |этнохороним = брянсксем |вăхăт тăрăхĕ = [[Мускав вăхăчĕ]], [[UTC+3]] |почтă индексĕ = |почтă индексĕсем = 241000 |телефон кочĕ = 4832 |автомобиль кочĕ = 32 |цифрăллă идентификатор = 15401 |категори Commons-ра = |сайт = https://bga32.ru/ }} '''Брянск''' — [[Раççей Федерацийĕ|Раççей]] [[Хула|хули]] [[Облаç (администрациллĕ виçе)|облаç]] пĕлтерĕвпе, [[Брянск районĕ|Брянск районĕн]] те [[Брянск облаçĕ|Брянск облаçĕн]] [[Администраци центрĕ|администрациллĕ центрĕ]]. [[Брянск (хула округĕ)|Брянск хули]] муниципаллă йĕркеленĕвне хула округĕ статуспе йĕркеленеть<ref name="БРЭ">{{cite web|url=https://old.bigenc.ru/geography/text/3924340|title=Брянск|author=Евдокимов М.Ю|date=2018|website=[[Мăн Раççей Энциклопедийĕ]]|location=Мускав|publisher=Научное издательство «Мăн Раççей Энциклопедийĕ»|lang=ru|accessdate=7 июня 2019|archive-date=2019-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512175803/https://bigenc.ru/geography/text/3924340|deadlink=no}}</ref>. [[Вар вырăс сăртлăхĕ|Вăта вырăс сăртлăхĕнче]], [[Десна (Тăнăвар юппи)|Деснан]] (унăн [[Болва]]ра та [[Снежеть (юханшыв)|Снежетьре]] юхни вырăнĕнче) çырăнĕсенче вырнаçнă. [[Халăх]]: 375 669 çын<ref name = 'haloh2023'/>. {{Full Date|2010|03|25}} [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Медведев]] РФ президенчĕн указĕпе Брянска "Хула çар чыславĕпе" ятне панă.<ref>{{cite web |url = http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=57952 |title = Указ № 339 Президента Российской Федерации |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110622012557/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=57952 |archivedate = 2011-06-22 }}</ref>. Хула пуçлăхĕ — Дбар Марина Валентиновна ([[Авăн, 26|26-мĕш авăн уйăхĕн]] [[2019|2019 çултан]]). == Этимологи == [[1146]] çулхи Брянска (Дебрянск пекех) пĕрремĕш хут Ипатьев çулçырвĕнче асăнаççĕ<ref>Тихомиров М. Н. - Древнерусские города[http://historic.ru/books/item/f00/s00/z0000082/st042.shtml]1956 ç. М.</ref>. Хула ячĕ авалхи [[Вырăс чĕлхи|вырăсла]] ''Дьбряньскъ'' сăмахран пулчĕ, ''Дьбряньскъ'' ''дьбрь'' сăмахран пулчĕ. Авалхи вырăс сăмахĕ ''дьбрь''/''дебрь'' ту тайлăмĕ, ту хушăкĕ, канав, айлăм пĕлтерет<ref>[http://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=%2Fusr%2Flocal%2Fshare%2Fstarling%2Fmorpho&basename=morpho\vasmer\vasmer&first=1&text_word=%D0%91%D1%80%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA&method_word=beginning&ww_word=on&ic_word=on&sort=word&encoding=utf-rus Брянск // Этимологический словарь русского языка = Russisches etymologisches Wörterbuch : в 4 т. / авт.-сост. М. Фасмер ; пер. с нем. и доп. чл.‑кор. АН СССР О. Н. Трубачёва, под ред. и с предисл. проф. Б. А. Ларина [т. I]. — Изд. 2-е, стер. — М. : Прогресс, 1986—1987.]</ref><ref>[http://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=%2Fusr%2Flocal%2Fshare%2Fstarling%2Fmorpho&basename=morpho\vasmer\vasmer&first=1&text_word=%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%80%D1%8C&method_word=beginning&ww_word=on&ic_word=on&sort=word&encoding=utf-rus дебрь // Этимологический словарь русского языка = Russisches etymologisches Wörterbuch : в 4 т. / авт.-сост. М. Фасмер ; пер. с нем. и доп. чл.‑кор. АН СССР О. Н. Трубачёва, под ред. и с предисл. проф. Б. А. Ларина [т. I]. — Изд. 2-е, стер. — М. : Прогресс, 1986—1987.]</ref><ref>Словарь русского языка XI—XVII вв. / АН СССР, ИРЯ. — М.: Наука, 1977. — С. 197.</ref><ref>Срезневский И. И. Материалы для словаря древнерусского языка по письменным памятникам. — СПб., 1893. — Т. 1. А—К. — С. 788—787.</ref><ref>[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%80%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA#CITEREF%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B21966 Никонов, 1966, с. 66]</ref>. == Кунçул == [[File:Брянск_-_вид_через_Верхний_судок.jpg|left|thumb|200px|Петров тăвĕ çине курав]] Брянскăн тĕрĕс никĕсленĕ вăхăт пĕлмен, анчах археологи даннăйĕсемпе вăл [[985]] çулта никĕсленĕ. [[1709]] çулта [[Киев кĕпĕрни]]н тытăмĕнче кĕнĕ, [[1727]] çулта [[Белгород кĕпĕрни]]нче панă. [[1920]]—[[1929]] [[Брянск кĕпĕрни|Брянск кĕпĕрнин]] центрĕ пулнă<ref name = 'PRE'>[https://old.bigenc.ru/text/1886157 Брянская губерния / В. В. Крашенинников // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] {{Ĕçлемен каçă|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[1930]] çултан [[Анăç облаçĕ]]н тытăмĕнче. {{Full Date|1941|10|6}} нимĕç çарĕсем хулана оккупациленĕ. {{Full Date|1943|09|17}} совет çарĕсемпе ирĕкленĕ. Халĕ те çак кун Хула кунĕ пекех уявлать. {{Full Date|1944|07|5}} [[Брянск облаçĕ]] йĕркеленĕ. Брянск унăн администрациллĕ центр йышăннă. [[File:RR5714-0031R.jpg|thumb|200px|Ăстуни Брянск монети]] == Халăх == * 2002 — 431 526 çын<ref name = 'haloh2002'>[http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220131023056/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls |date=2022-01-31 }}</ref> * 2010 — 415 721 çын<ref name = 'haloh2010'>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/Documents/Vol1/pub-01-11.xlsx Перепись населения 2010. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений]</ref> * 2023 — 375 669 çын<ref name = 'haloh2023'/> == Администрациллĕ пайлану == Брянск 4 хула районĕ çине пайланать<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/974001757 |title=Саккун «Об административно-территориальном устройстве Брянской области» |access-date=2017-07-14 |archive-date=2019-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715080005/http://docs.cntd.ru/document/974001757 |deadlink=no }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/974024831 |title=Брянск облаçĕн уставĕ |access-date=2017-07-14 |archive-date=2019-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715080003/http://docs.cntd.ru/document/974024831 |deadlink=no }}</ref>: * [[Бежица|Бежица районĕ]] ([[Радица-Крыловка]] [[Хула евĕр паçулкă|хеп]]) * [[Володар районĕ (Брянск)|Володар районĕ]] ([[Мăн Полпино]] хеп) * [[Совет районĕ (Брянск)|Совет районĕ]] * [[Фокин районĕ (Брянск)|Фокин районĕ]] ([[Белые Берега|Шурă Çырăнсем]] хеп) == Физика географийĕ == Брянск мускаври [[Пĕр сехетри зона|сехет зонинче]] (мускав вăхăчĕ). UTC çинчен калакан вăхăта танлаштарни +3:00 танлашать<ref>Федераллă саккун сехет зонисем çинчен [https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_114656/b2707989c276b5a188e63bc41e7bcbcc18723de8/]</ref>. Континент климачĕ. Хĕл вăйлă сивĕсенчен пуçласа вăрăм ăшăччен пулать, çу нӳрлĕ те ăшă, анчах вăйлă шăрăх сайра пулать. == Транспорт == Брянск-пысăк [[Чукун çул|чугун çул]] тĕвви: [[Мускав]], [[Киев]], [[Харьков]], [[Гомель]], [[Смоленск]], [[Орёл (хула)|Орел]] тата [[Вязьма]] хулисенче çулсем каяççĕ. Хулара чугун çул вокзалĕсем вырнаçнă: Брянск-Орел тата Брянск-Льгов (Брянск-I тата Брянск-II), Орджоникидзеград станцийĕ. [[2013]] çулхи [[Пуш, 26]] Мускав-Брянск пуйăсĕ пуçласа кайнă. Хуларан 14 çухрăмра Брянск хулин пĕтĕм тĕнчери аэропорчĕ вырнаçнă. Брянск урлă "Дружба" нефть пăрăхĕ, Дашава-Мускав, Шебелинка-Мускав газ пăрăхĕсем выртаççĕ. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем|2}} == Вуламалли== * Тихомиров М. Н. "Древнерусские города" [http://historic.ru/books/item/f00/s00/z0000082/st042.shtml]1956 ç. М. * Малеванов, Николай Александрович – "Первые описания городов Брянщины (Брянск, Трубчевск, Севск)" * Кудряшов Н. – "Брянские правила" * Никонов, Владимир Андреевич – "Краткий топонимический словарь" * Пясецкий Г. – "Исторические очерки г. Брянска" == Каçăсем == *{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/974001757 |title=Саккун «Об административно-территориальном устройстве Брянской области» |access-date=2017-07-14 |archive-date=2019-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715080005/http://docs.cntd.ru/document/974001757 |deadlink=no }} *{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/974024831 |title=Брянск облаçĕн уставĕ |access-date=2017-07-14 |archive-date=2019-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715080003/http://docs.cntd.ru/document/974024831 |deadlink=no }} {{Брянск паркĕсем}} {{Вăрçăри мухтавăн хулисем}} {{Брянск облаçĕ}} {{Десна çинчи пурăнан вырăнсем}} [[Категори:Раççей хулисем]] [[Категори:Брянск]] [[Категори:Брянск облаçĕ]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] 6rqcqn8xrcfelv87i76k20c0gfok5b4 Атăлçи нимĕçĕсем 0 122506 878557 853340 2026-10-30T21:26:09Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878557 wikitext text/x-wiki {{Халăх | ячĕ = Атăлçи нимĕçĕсем | тăван ячĕ = {{lang-de|Wolgadeutsche}} | йышĕ = | вырнаçăвĕ = * {{RUS}} 500 пин çын<ref>{{Cite web |url=https://inosmi.ru/russia/20100204/157988918.html |title=Зачем России вдруг понадобились «русские немцы из Германии»? ("Русская Германия", Германия) |access-date=2020-04-30 |archive-date=2020-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201022122325/https://inosmi.ru/russia/20100204/157988918.html |deadlink=no }}</ref> * {{KAZ}} 178,2 пин çын * {{GER}} * {{USA}} * {{AUT}} * {{CAN}} * {{ARG}} | çухалнă = | архкультура = | чĕлхе = [[вырăс чĕлхи|вырăс]] тата [[нимĕç чĕлхи]], ытларах [[Гессен диалекчĕ|гессен]], [[Пфальц диалекчĕ|пфальц]], тата кăштах [[нимĕç-плат диалекчĕ|плат]], саксон тата [[шваб диалекчĕ|шваб]] диалекчĕсем | тĕн = чылайрахăшĕ — [[христианлăх|христиансем]]: * [[лютерансем]] * [[католиксем]] * [[баптистсем]] * [[меннонитсем]] | тăван = | кĕрет = [[раççей нимĕçĕсем]] | ун шутĕнче = | пулса тухни = [[нимĕçсем]] }} [[File:Газета Большевик.jpg|мини|Атăлçи нимĕçĕсене куçармалли хутай, Большевик хаçат, çурла, 28, 1941]] '''Атăлçи (Атăл) нимĕçĕсем''' ({{Lang-de|Wolgadeutsche}}) — [[Раççей империйĕ|Раççейре]] XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕ тĕлне ытларах [[Сăваплă Рим империйĕ|герман çĕршывĕсенчен]] 1760-мĕш çулсенче Анатри Атăлçине [[Екатерина II]] манифесчĕсем йыхравланипе куçса килнĕ, 1941-мĕш çулчен çавăнтах пурăннă çынсен еткерĕсенчен йĕркеленнĕ халăхсенчен пĕри. 1941 çулта, [[«Барбаросса» операци|Германи Совет Пĕрлешĕвне тапăнсан]], [[Коми АССР|Коми]]не, [[Çĕпĕр]]е тата [[Казах ССР|Казахстана]] [[Совет Пĕрлешĕвĕнче нимĕçсене депортацилени|депортациленĕ]]. Нимĕçсене депортациленĕ хыççăн наци чĕлхи тата культури ӳкĕнме пуçланă, [[Совет Социализм Республикисен Пĕрлешĕвĕ|ССРП]] ытти халăхĕсемпе ассимиляциленме тытăннă. Депортацие пула [[Германи|Германире]] [[Куçнă нимĕçсем|куçăннисен]] юхăмĕ йĕркеленнĕ, 1990-мĕш çулсенче вăйланса кайнă. Хальхи вăхăтра энос енĕпе атăлçи нимĕçĕсен кăкĕнчен тухнă çынсем, ытларах, [[РФ|Раççейре]], [[Германи|Германире]], [[Казахстан]]ра, [[Америкăри Пĕрлешĕннĕ Штатсем|АПШ-че]], [[Канада|Канадăра]], [[Австри|Австрире]] тата [[Аргентина|Аргентинăра]] пурăнаççĕ. == Куçса килни == === Екатерина II манифесчĕсем === === Вербовка тата колонистсене Раççее илсе килни === === Атăлçине çитерни, пĕрремĕш колонисене йĕркелени === {{seealso|Атăлçири нимĕç колонисем}} == XVIII—XIX ĕмĕрсем == === Атăлçи нимĕçĕсем хуçалăхне аталантарни === == XIX ĕмĕр == == XX ĕмĕр == 1920-21 çулсенчи хресчен пăлхавĕсене большевиксем пусарсан, христиансен сăваплăхçисем çине официаллă влаçсем хаяр репрессисем янă<ref name="religion-XX">{{кĕнеке |автор = Герман А. А., Иларионова Т. С., Плеве И. Р. |пай = 5.6. Область немцев Поволжья в 1918 - 1922 гг. |каçă пайĕ = http://www.rusdeutsch.ru/?hist=1&hmenu01=37&hmenu0=5 |пуçелĕк = История немцев России: Учебное пособие|оригинал = Geschichte Der Deutschen In Russland. Ein Lehrbuch |каçă = http://www.rusdeutsch.ru/?hist=1&lng= |яваплă = Иларионова Т. С |вырăн = М. |издательство = МНСК-Пресс |çул = 2007 |страницы = 286 |страниц = 544 |сери = BIZ-Bibliothek |isbn = 5-98355-016-0 |тираж = 3000 |archive-date = 2014-08-14 |archive-url = https://web.archive.org/web/20140814105439/http://www.rusdeutsch.ru/?hist=1&lng=}}</ref>, çаплах çакăн хыççăн 1921—1922 çулсенче чиркӳри хаклăхсене массăлла реквизициленĕ, чиркӳқ вара коммунистсен режимĕпе нейтраллă позицире тăнă, облаç политикине хутшăнман. ППТ вăрттăн çырса яни пĕр текстĕнче çакнашкалли пур {{цитата|жизнь лютеранского и католического духовенства по области за пределы служения своему религиозному культу и стремлений к улучшению материального своего положения не выходят<ref name="religion-XX"/>.}} Атăлçи нимĕçĕсем хушшинче парти тата комсомол организацисем хастар атеизм пропаганди ăнăçлах пулман<ref name="religion-XX"/>. Наоборот, результатом всех перенесённых населением страданий стало усиление религиозности сообщества<ref name="religion-XX"/>. == Атăлçи нимĕçĕсен АССР == {{main|Атăлçи нимĕçĕсен АССР }} === Йĕркелени === [[File:ASSR Nemtsev Povolzya 1922.jpg|320px|мини|слева|Атăлçи нимĕçĕсен АССР картти, 1922 çул.]] === Пурнăçа тытса пыни === [[File:Volga German03.png|thumb|left]] ==== 1931—1933 çулсенчи выçлăх ==== [[File:Bundesarchiv Bild 146-1977-086-29A, Rußlanddeutsche Flüchtlinge.jpg|left|250px|thumb|Атăлçи нимĕçĕсем Хĕрлĕ Хĕрес ĕçлевçисен хӳттипе Германие тухса каяççĕ. 1929 çул, раштавăн 2-мĕшĕ, [[Свиноуйсьце|Свинемюнде]].]] 1931—1932 çулсен хĕлĕнче Покровское, Фёдоровское, Марксштадтское, Краснокутское саласене тата урăх кантонсене, мĕнпур вырса илнĕ пурлăха патшалăха панă хыççăн, выçлăх ярса илнĕ<ref name="collectivisation" />. АН АССР ППТ органĕсем обкома евитленипе, çак саласенче выçăна пула çынсем шыççа кайнă, юрăхсăр апат-çимĕçе, чирлĕ выльăх виллисене çинĕ пирки пĕлтернĕ<ref name="collectivisation" />. == Атăлçи нимĕçĕсен кухни == Атăлçи нимĕçĕсен кухнине уйрăмах лапшаллă [[Чăх|чăх]] [[яшка|яшки]], [[салма]], [[шницель]], [[çĕрулми]] тӳни, [[кăлпасси]] палăртать. Десертсем шутĕнче [[штрудель]] е [[пылак гренки]] популярлă шутланать<ref>{{Cite web |url=http://velia.su/category/povolzhe |title=Кухня российских немцев |access-date=2013-10-19 |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020005126/http://velia.su/category/povolzhe |deadlink=no }}</ref> ăна çинĕ чухнех [[кофе]] (е унăн имитацине) ĕçеççĕ<ref>[https://proza.ru/2011/11/25/680 Кухня российских немцев сто лет назад] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190220124604/https://proza.ru/2011/11/25/680 |date=2019-02-20 }}</ref>. Уявсенче тăтăшах хур ашне [[Купăста|купăстапа]] духовкăра пĕçереççĕ<ref>{{Cite web |url=http://www.vkoem.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=186:2010-06-01-10-08-27&catid=102:2010-05-24-05-21-22&Itemid=103&lang=kz&107bd9f3adf30a656732e5f946a8dcab=2cfac4b2b7e54ddc00fe846c384b9667 |title=Немцы |access-date=2013-10-19 |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020015727/http://www.vkoem.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=186:2010-06-01-10-08-27&catid=102:2010-05-24-05-21-22&Itemid=103&lang=kz&107bd9f3adf30a656732e5f946a8dcab=2cfac4b2b7e54ddc00fe846c384b9667 |deadlink=no }}</ref>. == Атăлçи нимĕçĕсен тумтирĕ == Атăлçи нимĕç хĕрарăмĕсем яланхилле шурă [[кĕпе]], синкер [[юбка]], саппан-[[фартук]], шнурланă лиф-корсаж тата чепец тăхăннă. Арçын тумтирĕ шутне таварнă çухаллă шурă кĕпе, [[жилет]], чĕркуççи таран ансăр брюки, курткă (синкер çуркафтан) тата тăхаллă [[пушмак]] (е атă) кĕрет. Пуçа хура сарлака [[шлепке]]<ref>{{Cite web |url=https://shkolazhizni.ru/archive/0/n-41788/ |title=Эволюция костюма. Как менялся костюм первых немецких переселенцев на Руси? |access-date=2020-04-30 |archive-date=2019-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328000317/https://shkolazhizni.ru/archive/0/n-41788/ |deadlink=no }}</ref> е [[картуз]]<ref>{{Cite web |url=http://www.schuk.ru/index.php/kultura-nemcev/10-natsionalnye-kostyumy-i-odezhda-nemtsev |title=Национальные костюмы и одежда немцев |access-date=2013-10-19 |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020014603/http://www.schuk.ru/index.php/kultura-nemcev/10-natsionalnye-kostyumy-i-odezhda-nemtsev |deadlink=no }}</ref> тăхăннă. == Фильмографи == * [[Беженцы (фильм, 1933)|Беженцы]] ({{lang-de|Flüchtlinge}}) — нимĕçсен пропагандăлакан фильмĕ, [[1933]] çул. == Литература == * {{кĕнеке |автор = [[Герман Аркадий Адольфович|Герман А. А.]] |пуçелĕк = Немецкая автономия на Волге. 1918-1941 |вырăн = М. |издательство = BiZ Bibliothek (ЗАО «МСНК-Пресс») |кăларăм = 2-е изд., исправл. и доп. |çул = 2007 |страниц = 576 |isbn = 978-5-98355-030-8 |тираж = 3000}} * Традиционная культура и конфессиональность поволжских немцев // «Старая Сарепта» и народы Поволжья в истории России (Материалы конференции II Сарептских встреч). Сборник тезисов. — Волгоград: ВолГУ, 1997. * {{кĕнеке |автор = Клаус А. А. |пуçелĕк = Наши колонии. Опыты и материалы по истории и статистике иностранной колонизации в России |вырăн = СПб. |издательство = Типография В.В. Нусвальта |каçă = https://wolgadeutsche.net/bibliothek/DjVu/Klaus.djvu |кăларăм = Выпуск I |çул = 1869 |страниц = 516}} * {{кĕнеке |автор = Зиннер П. И. |пуçелĕк = Немцы Нижнего Поволжья. Выдающиеся деятели из колоний Поволжья |каçă = |вырăн = Саратов |издательство = |çул = 1925 |страниц = }} * ''Томан И. Б.'' [https://www.culturalnet.ru/main/person/2778 «Фауст» поволжских немцев, или Ещё одно имя дьявола]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411160822/https://www.culturalnet.ru/main/person/2778 |date=2021-04-11 }} // XIX Кирилло-Мефодиевские чтения. — М.: Гос. ИРЯ им. А. С. Пушкина, 2018. — С. 424—428. * ''Томан И. Б.'' [https://web.archive.org/web/20250119154256/https://bibliothek.rusdeutsch.ru/catalog/4775 Из истории общеобразовательной школы АССР Немцев Поволжья] // Школа и мир культуры этносов. Вып. 2. М., 1995. * ''Томан И. Б.'' Праздничные встречи. Христианские праздники в немецких традициях, литературе и искусстве. — М.: МСНК-Пресс, 2006. — С. 26—29, 113—115, 142—147. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * «[https://wolgadeutsche.net/ Geschichte Der Wolgadeutschen]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200521223553/https://wolgadeutsche.net/ |date=2020-05-21 }}» — научно-популярный исторический сайт{{ref-ru}} * [https://cvgs.cu-portland.edu/ The Center for Volga German Studies at Concordia University]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128052826/https://cvgs.cu-portland.edu/ |date=2020-01-28 }}{{ref-en}} * [http://www.grhs.org/ Germans from Russia Heritage Society]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190520124423/http://www.grhs.org/ |date=2019-05-20 }}{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20040607174107/http://www.webbitt.com/volga/ Volga Germans]{{ref-en}} * [http://www.ahsgr.org/ American Historical Society of Germans from Russia]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200511075251/http://www.ahsgr.org/ |date=2020-05-11 }}{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20040406032540/http://www.lib.ndsu.nodak.edu/grhc/ Germans from Russia Heritage Collection North Dakota State University]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20080321211753/http://www.lib.ndsu.nodak.edu/grhc/history_culture/history/volga-germans.htm German Memories — Volga Germans Migration Towards Americas]{{ref-en}} * {{статья|автор=Герман А.А.|пуçелĕк=Трудовая коммуна|каçă=https://wolgadeutsche.net/bibliothek/wolga/wolga_10_1989.htm|чĕлхе=ru|кăларăм=Волга|тĕс=литературный журнал|вырăн=Саратов|çул=1989|номер=10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130616233949/https://wolgadeutsche.net/bibliothek/wolga/wolga_10_1989.htm|archivedate=2013-06-16}} * ''Штрандт Л. Г.'' [[iarchive:kak vedut svoyo khozyaystvo nemtsy povolzhya|Как ведут свое хозяйство немцы Поволжья]]. Под ред. зам. пред. Немреспублики при Президиуме ВЦИК Д. Шмидт. — Москва; Ленинград: Государственное издательство, 1926. — 43 с. {{Раççей нимĕçĕсем}} [[Категори:Атăлçи нимĕçĕсем]] [[Категори:Раççей нимĕçĕсем]] [[Категори:Раççей халăхĕсем]] 4sir24a88enh2fcj3mzn0pggz0nyqc7 Айматрица 0 131040 878571 878369 2026-10-31T08:22:48Z Ellodanis5 17302 878571 wikitext text/x-wiki [[File:Submatrix qtl1.svg|thumb|Submatrix]] '''Айматрица''', е '''Субматрица''', пĕр-пĕр матрицăн пĕр-пĕр юпине тата пĕр-пĕр йĕркине кăларса пăрахсан пулакан матрица. Асăннă юпасен тата йĕркесен шучĕсем, çавăн пекех, темиçешер те пулма пултараççĕ. == Литература == * Siegfried Bosch: Lineare Algebra. Springer, 2006, ISBN 3-540-29884-3. * Christoph W. Überhuber: Computer-Numerik 2. Springer, 1995, ISBN 3-642-57794-6. == Каçăсем == * Christian Karpfinger: Höhere Mathematik in Rezepten. Springer Verlag, Berlin 2014, ISBN 978-3-642-37865-2, S. 95. [[Категори:Матрица]] [[Категори:Матрицăсем]] 3ub5r9alsh41ttbd4pkyt363bfcxoel Ĕçе илекен 0 131083 878546 2026-10-30T16:15:46Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Ĕçе илекен]] страницӑн ятне [[Ĕçпаравçă]] ҫине улӑштарчӗ 878546 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Ĕçпаравçă]] b05my44z8z381ud3r8i4n5e43sf8kuu Шаблон:Potd/2026-11-5 (cv) 10 131084 878550 2026-10-30T18:37:17Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Пейзаж в дюнах, национальный парк Нижнесаксонское ваттовое море, Нижняя Саксония, Германия» 878550 wikitext text/x-wiki Пейзаж в дюнах, национальный парк Нижнесаксонское ваттовое море, Нижняя Саксония, Германия 2ckv47y6qpovz2051tpc0sofh4z4txk Шаблон:Potd/2026-11-5 10 131085 878551 2026-10-30T18:37:41Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Norderney, Dünenlandschaft, Wegweiser -- 2025 -- 9437.jpg» 878551 wikitext text/x-wiki Norderney, Dünenlandschaft, Wegweiser -- 2025 -- 9437.jpg 2ijr8b2nv012qbpxp1ck6dmxppfdjzd Тензорла анализ 0 131086 878570 2026-10-31T08:00:45Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[Ӳкерчĕк:Components stress tensor cartesian.svg|мини|Механикăлла хиврелĕхĕн Декартла координатсенчи тулли тензорĕ σ]] '''Тензорла анализ''' — [[векторла анализ|векторла анализ]]ăн анлăлатăвĕ, [[тензорла шутлав]]ăн уйрăмĕ, дифференциленекен <math>M</math> нумайсăнарлăхсен тенз...» 878570 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Components stress tensor cartesian.svg|мини|Механикăлла хиврелĕхĕн Декартла координатсенчи тулли тензорĕ σ]] '''Тензорла анализ''' — [[векторла анализ|векторла анализ]]ăн анлăлатăвĕ, [[тензорла шутлав]]ăн уйрăмĕ, дифференциленекен <math>M</math> нумайсăнарлăхсен тензорла <math>D(M)</math> [[тензорла уй|уй]]ĕсен алгебринче ĕçлекен [[дифференциаллă оператор]]сене тишкерет. == Çăлкуçсем == * Сокольников И. С. Тензорный анализ. — М.: Наука, 1971. — 374 с. * Схоутен Я. А. Тензорный анализ для физиков. — М.: Главная редакция физико-математической литературы изд-ва "Наука", 1965. — 456 с. * Широков П. А. Тензорное исчисление. — М.—Л.: Гостехиздат, 1934. — 464 с. [[Категори:Тензорла шутлав|*]] 17nshktctsfgh360f9hmggbxb8xjvob