Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Сомма (департамент) 0 7815 878662 870759 2026-11-03T13:42:16Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878662 wikitext text/x-wiki {{Франци департаменчĕ |Департамент = Сомма |номер = 80 |регион = [[Пикарди]] |Префектура = [[Амьен]] |Супрефектурăсем = [[Аббевиль]]<br>[[Мондидье]]<br>[[Перонн]] |халăх йышĕ = 555,55 пин |çул = 1999 |вырăн = 40 |плотность = 90 |лаптăкĕ = 6 170 |округсем = 4 |кантонсем = 46 |коммунăсем = 783 |президент = Даниель Дюбуа |pres_party = |герб = Blason département fr Somme.svg }} '''Сомма''' ([[франци чĕлхи|франц.]] ''Somme'') — [[Франци]]н çурçĕр енче вырнаçнă, [[Пикарди]] регионне кĕрекен [[Франци департаменчĕсем|департамент]]. Департамент номерĕ 80. Администрациĕ [[Амьен]] хулинче вырнаçнă. Халăх йышĕ 555,55 пин ([[1999]]) çын. == Географи == Департамент лаптăкĕ 6 170 км² танлашать. Департамент тăрăх [[Сомма (юханшыв)|Сомма]] юхать. Юханшыв ятĕнчен департамент ячĕ пулса кайнă. Департамент шутне 4 округ, 46 кантон тата 783 коммуна кĕреççĕ. == Истори == Сомма — [[1790]] çулхи [[пуш]] уйăхĕнче пулса иртнĕ [[Францин Аслă революциĕ]] вăхăтĕнче йĕркеленĕ чи пĕрремеш департаментсем шутне кĕрет. [[Пикарди]] провинци çĕрĕсем çинче йĕркеленнĕ. == Каçăсем == * [http://www.somme.pref.gouv.fr/ Префектура сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050523014637/http://www.somme.pref.gouv.fr/ |date=2005-05-23 }} (французла) * [https://web.archive.org/web/20210609155634/http://www.cg80.fr/ General council’s website] (французла) * [http://www.images-en-somme.net Сомма сăнӳкерчĕкĕсем] (французла) {{Франци департаменчĕсем}} [[Категори:Франци департаменчĕсем]] 2jktfu5tu3alk87j4w4l8juok9e8mg8 Чех Республики 0 9384 878684 833071 2026-11-04T01:21:07Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878684 wikitext text/x-wiki '''Чехи''' ({{lang-cs|Česko}}), официаллă ячĕ '''Чех Республики''' ({{lang-cs|Česká republika}}), кĕскен '''ЧР''' ({{lang-cs|ČR}}) — Тĕп Европăри патшалăх. Хальхи Чехословаки (Бархатлӑ уйрӑлу) 1993 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗнче йӗркеленсе кайнӑ. Ҫӗршывăн тахçанхи облаҫӗсем — Богеми, Морави тата Силезин пӗр пайӗ. Унитарлӑ патшалӑх шутланать. Аталаннӑ ҫӗршывсемпе ҫыхӑннӑ. Тĕп хула — Прага — туризм енĕпе паллӑ вырӑн тата ҫӗршывӑн чи пысӑк хули<ref>[https://repost.cz/economy/tret-otelej-v-prage-zakryty-ili-budut-prodany/ Чехири туризма кӗскетни] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210911194712/https://repost.cz/economy/tret-otelej-v-prage-zakryty-ili-budut-prodany/ |date=2021-09-11 }}</ref>. 1999 ҫулхи пуш уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Чехи — ÇАПУ пайташӗ, 2004 ҫулхи май уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен пуҫласа Европа Пĕрлешĕвĕн пайташӗ пулса тăнă.[[File:Pražský hrad3.JPG|thumb|[[Прага]]]] == Географи == Юнашар çĕршывсем: çурçĕрте - [[Польша]] (чикĕ вăрăммăшĕ - 658 çм), анăçра тата çурçĕр-анăçра - [[Германи]] (чикĕ вăрăммăшĕ - 646 км), кăнтăрта - [[Австри]] (чикĕ вăрăммăшĕ - 362 км) тата тухăçра - [[Словаки]] (чикĕ вăрăммăшĕ - 214 км). Мĕнпур чикĕ вăрăммăшĕ - 1 880 çм. Чехи çĕрĕ пĕрлешнĕ тахçанхи регионĕсенчен ([[Богеми]] (Čechy) тата [[Морави]] (Morava)) тата [[Силези]] пайĕнчен (české Slezsko) пуçтарăнать. Европа Пĕрлешĕвне [[2004]] çулхи [[çу, 1|çăвăн 1-мĕшĕнче]] йышăннă. == Пайланăвĕ == [[Ӳкерчĕк:Czechy Kraje.png|right|Чехи пайланăвне кăтартакан карттă.]] Чехи 13 '''ен'''рен (''kraj'') тытăнса тăрать. == Истори == 846 ҫулта I Муромор тытăмлавĕн пуҫлӑхӗ хӑйӗн влаҫне Чехи территорине те сарса янӑ. IX ӗмӗрĕн вӗҫӗнче чехсен ҫӗрӗсем Промысловичсемпе пӗрлешнӗ. "Чех хроникинче" Прагӑри Козьмӑсене çакна вулама пулать: "Христос 894-мӗш çуралнӑ çул. Вӑл"чӑн христиансен ӗненӗвӗн пӗрремӗш ҫулпуҫӗ" пулнӑ (евр. Ҫав факт тӗрӗс пулни пирки тавлашу хускатать. IV Люксембург Карлӗ ҫумӗнчи Чех коронин ҫӗрӗ. Чехи король (Богеми) пысӑк вӑй пулнӑ, анчах та тӗн хирӗҫӗвӗсем (XVI ӗмӗртих Гус вӑрҫисем тата XVII ӗмӗрти Вӑтӑрçул вӑрҫи) ӑна пушатса хӑварнӑ. Каярахпа ҫав ят Габсбургсем витӗм кӳнине пула австри-Венгрин пӗр пайӗ пулса тӑнӑ, вӑл Вара Богеми, Морави тата Силези, коронлӑ ҫӗрсем пулса тӑнӑ. Ҫак патшалӑх Пӗрремӗш тӗнче вӑрҫи хыҫҫӑн Чехи, Словаки тата Карпатçум Руҫӗ пӗрлешнӗ те 1918 ҫулта республикӑн никама пӑхӑнман Чехословаки республикине йӗркеленӗ. Ку ҫӗршывра чылай нимĕç этнос сахалрахăшӗ пурӑннӑ, çавӑнпа та Германи 1938 ҫулхи Мюнхенре килӗшнипе Карпат облаҫне аннексилесен, Чехословаки пайне туса хума сӑлтав пулнӑ. Чехсен юлнӑ патшалӑхне 1939 ҫулта Германи оккупациленӗ, вара ăна Богемипе Морави Протекторачӗ теме тытăннӑ. Совет ҫарӗсен палӑкӗ, Броно-хула ҫумӗнчи палӑк 1945 ҫулхи май уйӑхӗнче Прагӑра Прагӑра Прагӑри пӑлхав пулса иртнӗ. Майӑн 6-мӗшӗнче ирхине Раҫҫейри халӑхсене ирӗке кӑлармалли Комитетӑн 1-мӗш дивизийӗн малти пайӗсем (КОНР) буняченко генерал-майор ертсе пынипе забраспа Радотин патӗнче эсэсовецсемпе ҫапӑҫнӑ, унтан пӗтӗм дивизи те Хулана кӗнӗ, Кӑнтӑр-хӗвеланӑҫ тата хӗвеланӑҫ енчи прага[12] районӗсене йышӑннӑ. 1945 ҫулхи майӑн 9-мӗш сехетре Украински фронтӑн 3-мӗш гварди тата 4-мӗш гварди танковӑй ҫарӗсен малти пайӗсем прагӑна кӗнӗ. Иккӗмӗш тӗнче вӑрҫи хыҫҫӑн Чехословаки совет витӗмне лекнӗ те социализм ҫӗршывĕ (ЧСР) пулса тӑнӑ. Совет ҫунакан танкӗ ҫинче чех демонстранчӗсем 1968 ҫул 1968 ҫулта Варшава килĕшĕвĕн çарĕсем тапӑнса кӗрсен Александр Дубчек ертсе пынă парти çĕршыври пурнăçа либерализацилеме тата Прага вӑхӑтӗнче "этем пит-куҫӗллĕ социализм" тума хӑтланса пӑхнине пӗтерсе хунă. Чехословаки 1989 ҫулта социализма аталантарас ҫултан пӑрӑнса Бархат революцине ирттернĕ. 1993 ҫулхи январӗн 1-мӗшӗнче ҫӗршыв никама пӑхӑнман Чехипе Словакине ("бархат уйрӑлӑвӗ") пайланса кайнӑ. Чехи 1999 ҫулта ÇАПУ тата Европа пĕрлешĕвĕсене 2004 ҫулта кӗнӗ. Кӗнипе пӗрлех Шенген килӗшӗвне алӑ пуснӑ. Вара 2007 ҫулхи раштавăн 21-мӗшӗнче Чехи ҫӗр ҫинчи чиккисенче документсене тӗрӗслеме пӑрахӑҫланӑ. 2008 ҫулхи пуш уйӑхӗн 31-мӗшӗнче Шенген килӗшӗвӗнчен килнӗ авиарейссенче те тӗрӗслессине пӑрахӑҫланӑ. Чехи 2009 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗнче Европа Пĕрлешĕвĕн Канашӗн председателӗ вырăнне 6 уйӑх (2009 ҫулхи çĕртмеччен) йышăннӑ. == Экономика == Чехи — индустриллĕ ҫӗршыв. Тӗп отраçлĕсем — топливӑпа энергетика, металлурги, машинăтăвам, хими, ҫӑмӑл тата апат-ҫимӗҫ отраçлӗсем. Социализм патшалӑхӗсен хушшинче экономика енчен Чехи чи ҫирӗп тата ӑнӑҫлӑ тытӑмӗсенчен пӗри пулнă. Унӑн никӗсӗнче промăçлăх (машинăтăвам, электротехника тата электроника, хими, апат-ҫимӗҫ промăçлăхĕ, хура металл металлургийĕ) тата тивĕçтерӳ сферисем. Ял хуҫалӑхĕпе вӑрман хуҫалӑхӗн тӳпи, ҫавӑн пекех тимĕр шăратакан промăçлăх пысӑках мар, малалла та пӗчӗкленсе пырать. Европӑра автомобиль туса кӑларакансенчен пӗри (woda Auto). 2014 ҫулта рекорда çитнĕ — пурĕпе 1 037 226 автомобиль-сутнӑ. Социализм 1989 ҫулта арканнӑ хыҫҫӑн Чехи чсср экономикин тытӑмне куҫнӑ, вӑл ҫӗнӗ условисенче энергетика тухӑҫлӑхӗ, онкологи тата отрасль тӗлӗшӗнчен кивелсе кайнӑ условисем пулса тӑнӑ. Пасарти чӗр тавар ҫинче хура металлурги, йывӑр машиностроени тата ҫар промышленноҫӗ пысӑк тӳпене куҫнӑ. Производство таварӗсен ассортименчӗ ҫӗршывӑн объективлӑ майӗсенчен чылай пысӑкрах, ҫакӑ производство вак калӑпӑшлӑхне ӳстересси тата унӑн тухӑҫлӑхне чакарасси патне илсе пырать. Тулашри суту-илӳ СЭВ директивисене пӑхӑнса тӑнӑ, СССР нушисене шута илнӗ тата аталаннӑ ҫӗршывсемпе танлаштарсан пӗчӗк пулнӑ. ЧСР саланиччен (ЧСФР юлашки ҫулсенче) 1990-1992 ҫулсенче) хӑш — пӗр принциплӑ улшӑнусем кӗртнӗ-нумай оптӑпа вак — тӗвек хаксене централизациленӗ йӗркелессине, уйрӑм предпринимательлӗх ирӗклӗхне сирессине, тулашри суту-илӳ монополийӗсене пӗтерессине, XX ӗмӗрти монополисене харпӑрлӑх хутшӑнӑвӗсем пысӑк улшӑнусемпе палӑртнӑ-т.пирӗн пӗчӗк тата пысӑк приватизаци, ҫавӑн пекех коммунизм режимне вырнаҫтарнӑ хыҫҫӑн национализациленӗ харпӑрлӑха ҫӗнетессине. 1948 ҪУЛТА. Ҫавна пула ВВП патшалӑхӗн тӳпи 97 процентран сахалрах чакнӑ. Ҫӗршыв ют ҫӗршыв капиталӗн юхӑмне уҫни ют ҫӗршыв инвестицийӗсемпе тултарчӗ, вӗсен шайӗпе ҫӗршыв — Тӗп тата Хӗвелтухӑҫ Европӑра кӑна мар, пӗтӗм тӗнчери масштабра та тавлашусӑр лидер. Ҫакӑ промышленноҫа юсаса ҫӗнетес тата ҫӗнетес ӗҫе кӗске вӑхӑтрах пурнӑҫлама тата техника тата пулӑшу инфратытӑмне аталантарма пулӑшнӑ. Ҫавна пула ссср экономикине Хӗвеланӑҫ Европӑна куҫарма пуҫланӑ. Кӑмрӑк промышленноҫӗ, Соколов 1995 ҫулта чехие ӗлӗк коммунистсем пулнӑ мӗнпур ҫӗршывсенчен пӗрремӗшне экономика пӗр-пӗринпе килӗштерсе ӗҫлессине тата аталанӑва Йӗркелеме йышӑннӑ. Чехири укҫа единици-крон (1 крон-100 геллер), вӑл 1995 ҫултан пуҫласа пӗтӗмпех конвертурем. Ытти коммунистла ҫӗршывсемпе танлаштарсан, Чехи наци валюти гиперинфляципе ҫивӗч девальвацисенчен хӑтӑлма май килнӗ. Кӑшт вӑхӑт иртсен 1990 ҫулсен вӗҫӗнче унӑн тӗп тӗнчипе ҫыхӑннӑ курсӗ палӑрмаллах ӳснӗ. СЭВ арканнине, ҫӗршыв пайланса кайнине тата экономика тытӑмне улӑштарнине пула тата 1997-1998 ҫулсенче чехсен экономики пысӑкланса пынине пула пуҫламӑш йывӑрлӑхсем хыҫҫӑн вӑл 1999 ҫул варринчен кӑна тухма пуҫланӑ. Вӑл ют ҫӗршыв парӑмӗн ӳсӗмӗ тата ӗҫсӗрлӗх чакса пыни пулнӑ. Кризис пулӑмӗсем рынок экономикин ҫӗршывне экспорта ӳстерме, чи малтанах Еврооюза (Унӑн шайӗнче Вара — Германи), ют ҫӗршыв инвестицийӗсене явӑҫтарма тата шалти апат-ҫимӗҫ ӳсӗмне ӳстерме май килнӗ. 2004 ҫулхи май уйӑхӗнче чехи Европӑри экономика союзне куҫнӑ хыҫҫӑн чехи ӳсӗмӗ палӑрмаллах хӑвӑртланчӗ тата, популистла экономика политикине пӑхмасӑр, ҫулталӑкне 6-7% ҫитнӗ социал-демократсен темиҫе правительстви. 1990 ҫул тӗлне 62% ҫитнӗ ВВП промышленноҫӑн тӳпи малтан ҫурри чакнӑ, хальхи вӑхӑтра вара 38% ӳсет, ҫакӑ вара аталаннӑ ҫӗршывсем хушшинче сайра-хутра ҫеҫ пулать. Хура металлурги тата ҫар промышленноҫӗ автомобиль тата электротехника промышленноҫӗ шучӗпе хӑйӗн пӗлтерӗшне ҫухатнӑ, ҫавна пула 2004 ҫултан Пуҫласа Чехи импортри суту-илӳ балансӗ, импортрациллӗ энергоноситель (нефть тата газ) хакӗсем хӑвӑрт ӳссе пынине пӑхмасӑрах, лайӑх сальдо пур. Халӑх чунне тулаш суту — илӳ енӗпе ҫӗршыв-Японие, Великобритание, Францие е Италие перекетлекен лидерсенчен пӗри. Чехи экономикине аталантарма 2009 ҫулта тӗнчери финанс кризисӗ вӑйлӑ япӑх витӗм кӳнӗ. 2010 ҫулхи пӗрремӗш ҫур ҫулта ҫӗршыв экономики майӗпен кризисран тухма пуҫланӑ. 2020 ҫул тӗлне Чехия тӗнчи коммунистсен пӗтӗм ҫӗршывӗсем хушшинче чи пысӑк ӗҫ укҫин виҫҫӗмӗш виҫи (Эстони хыҫҫӑн — 1195,08,08 — мӗш Тата Сӑмах Ҫаврӑнӑшӗсем — 1181,35) тата чи пӗчӗк виҫи (Сӑмах Хыҫҫӑн — 700-мӗш тата Эстони-550,38-мӗш). 2020 ҫулхи тӑваттӑмӗш кварталта Чехири вӑтам ӗҫ укҫин вӑтам виҫи 38 525 (1469,38, брутто)тата 30 816 (1175,35, Ҫук) Шутланнӑ. 2021 ҫулхи январӗн 1-мӗшӗнчен Пуҫласа Чехири чи пӗчӗк Ӗҫ укҫин виҫи (580,99, брутто) тата 13 528 (517,08, Ҫук) Шутланнӑ. == Вӗренӳ == === Чехи вашӗсем === Патшалӑхӑн вӗренӳ аслӑ шкулĕсенче бюджет укçипе вĕрентеççĕ, чех чӗлхипе тӳлевсӗр вӗренме сӗнеҫҫӗ. Заявленисене тӗп специальноҫсене йышӑнни пултарулӑх ӗҫӗсӗр пуҫне кӑҫалхи октябрьтен пуҫласа мартӑн е пуш уйӑхӗн вӗҫӗнче иртет. Вӗренме кӗмелли экзаменсем çу — çĕртме уйӑхӗсенче иртеҫҫӗ. Заявленисене пултарулӑх специальноҫӗпе йышӑнни кӗркунне тата вӗренме кӗмелли экзаменсем ҫулталӑк пуҫламӑшӗнче (кăрлач — нарăс) иртеҫҫӗ. Пултарулӑх специальноҫӗсемпе экзаменсем шутне пултаруллӑ экзамен кӗреҫҫӗ. Ытти ҫӗршывсенчен килнӗ абитуриентсене Словакисемсӗр пуҫне вӗренӳ юлашки шайӗ ҫинчен калакан документа нострификацилемелле. Ҫак хушу патшалӑх вузне кӗрекенсене те, коммерцисене те пырса тивет. Чех техника университечӗ. Чехире 28 университет тата патшалӑх финансӗпе усӑ куракан институт ĕçлет. == Паллӑ вырăнсем == * Карл университечĕ, Прага * Масарик Университечӗ * Брно техника университечӗ * Прагӑри экономика университечӗ * Прагӑри Чехи техника университечӗ * Прагӑри Чехи агротехника университечӗ * Прагӑри мусăк ӳнерĕсен академийӗ Коммерци аслӑ вӗренӳ заведенийӗсене уйрӑм укҫа-тенкӗпе уйӑраҫҫӗ тата вӗренӳ тапхӑрӗнче (ҫулталӑк, ҫулталӑк) студентсене вӗрентеҫҫӗ; ӗҫ укҫи 15 000-20 000 чех кронӗнчен 90 000 крон таран чакать (тӗслӗхрен, Архитектура институчӗ Прагӑра ARCHIP) Коммерци вузӗсем-45-50-е яхӑн. Вӗсем, тӗпрен илсен, Прагӑра тата Броненосецра вырнаҫнӑ. == Каçăсем == * [http://www.czech.cz Czech.cz] — Чехи республикин официаллă порталĕ. * [http://sradio.ru/country/%D7%E5%F5%E8%FF Чехи радиовĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070309154432/http://sradio.ru/country/%D7%E5%F5%E8%FF |date=2007-03-09 }} - Чехирен кăларакан FM тата интернет радио хумĕсем. * [http://www.vlada.cz/ Чех Республикин ертӳлĕхĕн официаллă порталĕ]{{ref-cs}} * [http://www.hrad.cz/ Чех Республики президенчĕн официаллă сайчĕ]{{ref-cs}}{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20110223131721/http://www.psp.cz/ Чех Республикин депутатсен палатин официаллă сайчĕ]{{ref-cs}}{{ref-en}} * [http://www.senat.cz/ Официальный сайт сената ЧР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110224013846/http://www.senat.cz/ |date=2011-02-24 }}{{ref-cs}}{{ref-en}} * [http://jizdnirady.idnes.cz/vlakyautobusy/spojeni/ Расписания поездов и автобусов]{{ref-cs}}{{ref-en}}{{ref-de}} * [http://www.mzv.cz/moscow/ Чех Республикин Мускаври элчелĕхĕ]{{ref-ru}}{{ref-en}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} {{Чехи енĕсем}} {{Европа патшалăхĕсем}} {{Европĕрлĕх}} {{ÇАПУ}} {{Славян патшалăхĕсем}} {{Европа канашĕ}} {{Франкофони}} [[Категори:Чехи]] [[Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа]] tc957et302b1u5enfmbtw4ka0ifmhrh Словак чĕлхи 0 13407 878660 844896 2026-11-03T13:23:10Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878660 wikitext text/x-wiki {{Чĕлхе |тĕс = инди-европа |ят = Словак чĕлхи |тăван ят = slovenčina |патшалăхсем = [[Словаки]], [[Серби]] |регион = [[Вăта Европа]] |официаллă чĕлхе = {{Словаки ялавĕ}}[[Словаки]] <br /> '''{{Серби ялавĕ}}[[Серби]]:''' * [[File:Flag of Vojvodina.svg|border|22px]] [[Воеводина]] '''Йĕркелевсем:''' <br /> {{Flagicon|EU}} |калаçакан йышĕ = 6 млн ытла |рейтинг = 104 |категори = [[Еврази чĕлхисем]] |классификаци = [[Инди-европа чĕлхисем]] :[[Славян чĕлхисем]] ::[[Анăç славян чĕлхисем]] |çыру = [[Латиница]] ([[словак алфавичĕ]]) |ГОСТ 7.75–97 = сло 605 |ISO1 = sk |ISO2 = slo (B); slk (T) |ISO3 = slk }} '''Словак чĕлхи''' ({{lang-sk|slovenčina, slovenský jazyk}}) — анăç славян чĕлхисен ушкăнне кĕрекен чĕлхе. [[Словаки]]н [[патшалăх чĕлхи]], [[Европа Пĕрлешĕвĕ]]н официаллă чĕлхисенчен пĕри<ref>{{кĕнеке|автор=Селищев А. М.|ячĕ=Славянское языкознание. Западнославянские языки|кăларăм=Государственное учебно-педагогическое издательство Наркомпроса РСФСР|вырăн=М.|çул=1941|страница=22}}</ref><ref>{{статья|автор=Широкова А. Г.|пуçелĕк=Западнославянские языки|каçă=|кăларăм=[[Лингвистический энциклопедический словарь]]|тĕс=|çул=|том=|номер=|страница=164}}</ref><ref>{{кĕнеке|автор=Bauer J., Lamprecht A., Šlosar D.|пуçелĕк=Historická mluvnice češtiny|каçă=|вырăн=Praha|издательство=SPN|çул=1986|страница=25|isbn=}}</ref>. ISO кочĕсем: sk, slo. == Алфавит == [[Словак алфавичĕ]] латиница çинче никĕсленет, 46 саспаллирен тăрать. {| cellSpacing="0" cellPadding="0" border="1" style="text-align: center" |----- ! Саспалли !! Сăмах | width="1" rowspan="22" |   ! Саспалли !! Сăмах |----- | A a || А || M m || М |----- | Á á || АА || N n || Н |----- | Ä ä || ĔĂ || Ň ň || НЬ |----- | B b || Б || O o || О |----- | C c || Ц || Ó ó || ОО |----- | Č č || Ч || Ô ô || ВО |----- | D d || Д || P p || П |----- | Ď ď || ДЬ || Q q || КВ |----- | Dz dz || ДЗ || R r || Р |----- | Dž dž || ДЖ || Ŕ ŕ || Р.. |----- | E e || Э || S s || С |----- | É é || ЭЭ || Š š || Ш |----- | F f || Ф || T t || Т |----- | G g || Г || Ť ť || ТЬ |----- | H h || суХал || U u || У |----- | Ch ch || Х || Ú ú || УУ |----- | I i || И || V v || В |----- | Í í || ИИ || W w || ВВ |----- | J j || Й || X x || ИКС |----- | K k || К || Y y || Ы |----- | L l || Л || Ý ý || ЫЫ |----- | Ĺ ĺ || Л.. || || Z z || З |----- | Ľ ľ || ЛЬ || || Ž ž || Ж |----- |} == Вуламалли == * Мистрик Й., Тугушева Р. Учебник словацкого языка. — М.: Высшая школа, 1981. — 424 с. * Паулини Э. Краткая грамматика словацкого языка. — М.: Высшая школа, 1982. — 224 с. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.slovnik.org Учебник словацкого языка, словацко-русский словарь онлайн] * [https://web.archive.org/web/20180427170656/http://slovnik.juls.savba.sk/ Сайт "Словацкие словари" — Институт языкознания им. Л. Штура Словацкой академии наук] * [http://www.matica.sk Словак Матици] * [http://www.slavic-net.org Основной курс словацкого языка онлайн — Slavic Network] {{Interwiki|code=sk|Hlavná stránka|словакла|}} {{wiktionarycat|type= словак чĕлхин|category=Словак чĕлхи}} {{ЕП чĕлхисем}} {{Славян чĕлхисем}} [[Категори:Словак чĕлхи|*]] [[Категори:Словаки чĕлхисем]] [[Категори:Чехи чĕлхисем]] 73q593owwt8mflzvjd3sjsp92krb6uy Украина автомобиль çулĕсем 0 13655 878675 862297 2026-11-03T19:15:32Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878675 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Київ-Житомир.JPG|300px|right|thumb|Автострада М-06. [[Киев]] - [[Житомир]] çул татăкĕ]] [[Ӳкерчĕк:EUFA_Euro_2012_pluken.png|300px|right|thumb|Украина пысăк автострадисен схеми]] '''Украина автомобиль çулĕсем''' — Украина территоринчи [[пурăну вырăнĕ]]сене тата уйрăм объекчĕсене çыхăнтаракан, [[транспорт]]а куçма, [[пассажир]]сене тата [[япала]]сене тиесе куçармалли çулсен эрешĕ. == Истори == == Автомобиль çулĕсен шучĕсем == === Украина витĕр пыракан Европа шучĕллисем === ==== Анăç-Тухăç тĕлли ==== ===== Тĕп çулĕсем ===== <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E40|<span style="color:white">Е40</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E50|<span style="color:white">Е50</span>]] '''</big> ===== Хушшинчи çулĕсем ===== <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E38|<span style="color:white">Е38</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E58|<span style="color:white">Е58</span>]] '''</big> ==== Çурçĕр-Кăнтăр тĕлли ==== [[Ӳкерчĕк:Map of E-roads in Ukraine.png|мини|300x300пкс|Украинӑри Европӑри ҫулсен картти]] ===== Тĕп çулĕсем ===== <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E85|<span style="color:white">Е85</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E95|<span style="color:white">Е95</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E105|<span style="color:white">Е105</span>]] '''</big> ===== Хушшинчи çулĕсем ===== <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E81|<span style="color:white">Е81</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E87|<span style="color:white">Е87</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E97|<span style="color:white">Е97</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E101|<span style="color:white">Е101</span>]] '''</big> ==== Уйрăлса каякан, çыхăнтаракан çулĕсем ==== <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E372|<span style="color:white">Е372</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E373|<span style="color:white">Е373</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E381|<span style="color:white">Е381</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E391|<span style="color:white">Е391</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E471|<span style="color:white">Е471</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E573|<span style="color:white">Е573</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E577|<span style="color:white">Е577</span>]] '''</big> <big style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада E583|<span style="color:white">Е583</span>]] '''</big> === Украина патшалăх шучĕллисем === ==== Тĕнче шучĕллисем ==== {| border=0 style="margin:auto;" |-bgcolor="#B5E0FD" !Автомобиль çулĕсен ячĕсем !Çулсен индексĕпе №-ĕ !Тасăлăвĕ (патне пымаллисемпе) [[километр|км]] виçиллĕ |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Киев]] — [[Чернигов]] — п.п. [[Новые Яриловичи]] ([[Гомель]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 01 (Украина)|<span style="color:white">M 01</span>]]'''</big></div> |<div class="center">205,6 (224,4)</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |[[Копти]] — [[Глухов]] — п.п. [[Бачевск]] ([[Брянск]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 02 (Украина)|<span style="color:white">M 02</span>]]'''</big></div> |<div class="center">242,5</div> |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Кейӳ]] — [[Харьков]] — п.п. [[Должанский]] ([[Ростов-Тан-çинчи]]) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 03 (Украина)|<span style="color:white">M 03</span>]]'''</big></div> |<div class="center">844,2 (858,9)</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |[[Знаменка (хула)|Знаменка]] — [[Луганск]] — [[Изварино]] ([[Волгоград]] çине, [[Днепропетровск]], [[Донецк]] витĕр) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 04 (Украина)|<span style="color:white">M 04</span>]]'''</big></div> |<div class="center">566,9</div> |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Кейӳ]] — [[Одесса]] |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 05 (Украина)|<span style="color:white">M 05</span>]]'''</big></div> |<div class="center">453,3 (478)</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |[[Кейӳ]] — [[Чоп]] ([[Будапешт]] çине, [[Львов]], [[Мукачево]], [[Ужгород]] витĕр) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 06 (Украина)|<span style="color:white">M 06</span>]]'''</big></div> |<div class="center">821,5 (846,2)</div> |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Кейӳ]] — [[Ковель]] — п.п. [[Ягодин (хула)|Ягодин]] ([[Люблин]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 07 (Украина)|<span style="color:white">M 07</span>]]'''</big></div> |<div class="center">486,5 (488,4)</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |Обход г. [[Ужгород]] — п.п. Ужгород |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 08 (Украина)|<span style="color:white">M 08</span>]]'''</big></div> |<div class="center">13,8</div> |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Львов]] — [[Рава-Русская]] ([[Люблин]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 09 (Украина)|<span style="color:white">M 09</span>]]'''</big></div> |<div class="center">62,5</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |[[Львов]] — [[Краковец]] ([[Краков]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 10 (Украина)|<span style="color:white">M 10</span>]]'''</big></div> |<div class="center">65,1 (77,3)</div> |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Львов]] — п.п. [[Шегины]] ([[Краков]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 11 (Украина)|<span style="color:white">M 11</span>]]'''</big></div> |<div class="center">72,1</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |[[Стрый]] — [[Тернополь]] — [[Кировоград]] — [[Знаменка (хула)|Знаменка]] ( [[Винница]] витĕр) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 12 (Украина)|<span style="color:white">M 12</span>]]'''</big></div> |<div class="center">746,7 (756,1)</div> |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Кировоград]] — п.п. [[Платоново]] ([[Кишинёв]] çине, [[Любашевка]] витĕр) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 13 (Украина)|<span style="color:white">M 13</span>]]'''</big></div> |<div class="center">254,4</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |[[Одесса]] — [[Мелитополь]] — [[Новоазовск]] ([[Таганрог]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 14 (Украина)|<span style="color:white">M 14</span>]]'''</big></div> |<div class="center">624,3 (652,5)</div> |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Одесса]] — [[Рени]] ([[Бухарест]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 15 (Украина)|<span style="color:white">M 15</span>]]'''</big></div> |<div class="center">244,4 (282,4)</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |[[Одесса]] — п.п. [[Кучурган]] ([[Кишинёв]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 16 (Украина)|<span style="color:white">M 16</span>]]'''</big></div> |<div class="center">58,7</div> |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Херсон]] — [[Джанкой]] — [[Феодоси]] — [[Керчь]] |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 17 (Украина)|<span style="color:white">M 17</span>]]'''</big></div> |<div class="center">423,6</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |[[Харьков]] — [[Симферополь]] — [[Алушта]] — [[Ялта]] |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 18 (Украина)|<span style="color:white">M 18</span>]]'''</big></div> |<div class="center">682,6 (726,5)</div> |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Доманово]] ([[Брест]] çине) — [[Ковель]] — [[Черновцы]] — п.п. [[Тереблече]] ([[Бухарест]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 19 (Украина)|<span style="color:white">M 19</span>]]'''</big></div> |<div class="center">503,9 (509,1)</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |[[Харьков]] — п.п. [[Щербаковка]] ([[Белгород]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 20 (Украина)|<span style="color:white">M 20</span>]]'''</big></div> |<div class="center">28,5</div> |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Житомир]] — [[Могилёв-Подольски]] ([[Винница]] çине) |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 21 (Украина)|<span style="color:white">M 21</span>]]'''</big></div> |<div class="center">220,9 (221,4)</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |[[Полтава]] — [[Александри (Кировоград_облаçĕ)|Александри]] |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 22 (Украина)|<span style="color:white">M 22</span>]]'''</big></div> |<div class="center">186,5</div> |- bgcolor="#FFFFDD" |[[Берегово]] — [[Виноградов (хула)|Виноградов]] — п.п. [[Великая Копаня]] |<div class="center"><big style="color:black; background:#0000FF; padding-left:.3em; padding-right:.3em;">'''[[Автострада M 23 (Украина)|<span style="color:white">M 23</span>]]'''</big></div> |<div class="center">49,5</div> |-bgcolor="#DEF2FE" |Пурĕпе | |<div class="center">8080,1</div> |- |} == Çавăн пекех пăхăр == * [[Европа автомобиль маршручĕсен шучĕсем]] == Каçăсем == * [http://zakon1.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=2862-15 Закон Украины "Об автомобильных дорогах"] * [http://zakon1.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=865-2006-п Постановление "Об утверждении списка автомобильных дорог общего пользования государственного значения"] {{Ĕçлемен каçă|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://euro2012highway.blogspot.com Автодороги Украины] - тематический блог. [[Категори:Транспорт]] [[Категори:Украина çулĕсем]] [[Категори:Украина транспорчĕ]] gllhque2d37ye4s2979v5lx7w0mac29 Шукшин Василий Макарович 0 17736 878689 868607 2026-11-04T02:34:57Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878689 wikitext text/x-wiki {{пĕр хушаматлисем|Шукшин (хушамат)}} {{Кинематографист |Ят = Василий Шукшин |Тăван ят = |Укерчĕк = Шукшин Василий Макарович.jpg |Анлăшĕ = 270px |Ӳкерчĕке ăнлантарни = |Çуралнă чухнехи ят = Василий Макарович Шукшин |Çуралнă вăхăт = [[1929]], [[утă, 25]] |Çуралнă вырăн = [[Сростки]] ялĕ, {{ÇВ|Бийск районĕ|Бийск районĕнче}}, [[Бия тăрăхĕ]], [[Алтай Ен]], РСФСР, [[ССРП]] |Вилнĕ вăхăт = [[1974]], [[юпа, 2]] |Вилнĕ вырăн = Клетская станица, [[Волгоград облаçĕ]] |Професси = çыравçă, XX ĕмĕрти совет актёрĕ/кинорежиссёрĕ/сценарисчĕ |Хастар çулсем = 1956—1974 |Тĕлĕ = |Киностуди = |Чыславсемпе парнесем = {{{!}} style="background: transparent" {{!}} {{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}} {{Ленин парни|1976, вилнĕ хыççăн}} {{!!}} {{СССР патшалăх парни|1971}} {{!!}} {{Васильев пĕртăвансен ячĕллĕ РСФСР патшалăх парни|1967}} {{!!}} {{РСФСР тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ|1969}} {{!}}} }} '''Васи́лий Мака́рович Шукши́н''' ([[утă, 25]] [[1929]], [[Сростки]] сали, [[Алтай енĕн Бийск районĕ|Бийск районĕ]], [[Алтай ен]] — [[юпа, 2]] [[1974]], Волгоград облаçĕнчи Клетская станици) — совет [[çыравçă|çыравçи]], [[кинорежиссёр]], [[артист]]. == Кунçул == Василий Макарович Шукшин [[1929]] çулти [[утă, 25|утăн 25-мĕшĕнче]] çĕр ĕçтеш килйышĕнче çуралнă. Ашшĕне, Макар Леонтьевич Шукшина (1912—-1933) [[коллективизаци]] тапхăрĕнче [[1933]] çулта аресленĕ те персе пăрахнă. Килти пĕтĕм ĕçĕ амăшĕ — Мария Сергеевна (хĕр чухне Попова хушаматлă) (1909 - 1979, кăрлач, 17) çине ӳкет. Иккĕмĕш хут качча тухать, хушамачĕ - Куксина. Пурнăçра нушапа тертленнĕ пулин те, ватăлăха çитичченех пурăннă. Йăмăкĕ - Наталья Макаровна Шукшина (1931 çулхи чӳк, 16 - 2005 çулхи утă, 10). [[1943]] çулта Шукшин Сростки ялĕнчи 7 класла шкултан вĕренсе тухса Бий автомобиль [[техникум]]не пĕлӳ пухма кĕрет. Икĕ çул çурă вĕренет, çапах та вĕçлемест. [[1945]] çулта Сросткине [[колхоз]]ра ĕçлеме таврăнать. Колхозра та чылаях ĕçлемест: [[1946]] Шукшин тăван кĕтесрен ирĕке тухса каять. [[1947]]—[[1949]] çулсенче Шукшин Союзпроммеханизация трестĕнче: турбина савутĕнче ([[Калуга]]), [[Улатимĕр]]ти [[Улатимĕр трактор савучĕ|трактор савутĕнче]] слесарь пулса вăй хурать. [[1949]] çулта Шукшина Тинĕç Çар флотне хĕсмете илеççĕ. Малтан вăл [[Балти флочĕ|Балти флотĕнче]] матрос, хыççăн [[ССРП ТÇФ Хура тинĕс флочĕ|Хура тинĕс]] флотĕнче радист. [[1953]] çулта ăна хырăмлăх çĕрнине пула флотран демобилизацилеççĕ те вара вăл Сросткине таврăнать. Тăван ялĕнче Василий Макарович экстерн мелĕпе экзамен тытса аттестат илет. Сростки ял çамрăкĕсен шкулĕнче вырăс чĕлхи вĕрентӳçи пулса тăрăшать. Пĕр хушă шкул директорĕ пулать. [[1954]] çулта Шукшин режиссёр уйрăмне [[Пĕтĕм Раççейри патшалăх кинематографи институчĕ|ВГИКран]] [[1960]] çулта [[Ромм Михаил Ильич|Ромм]] ăста патĕнче вĕренсе тухать. [[1956]] çулта Шукшин пĕрремĕш хут кинора сăнарланать: С. Герасимовăн «Тихий Дон» (иккĕмĕш серийĕ) фильмра вăл пĕчĕк эпизодра – çатан хыçĕнче пăхса илекен матроса — вылять. Çакăнтанпа Шукшин-артистăн кинематографи шăпи аталанма тытăнать. ВГИК-че вĕреннĕ чух, [[1958]] çулта Шукшин [[Хуциев Марлен Мартынович|М. Хуциевăн]] «[[Два Фёдора (фильм)|Два Фёдора]]» фильмĕнче хăйĕн пĕрремĕш тĕп рольне вылять, «Смена» журналра хăйĕн пĕрремĕш «Двое на телеге» калавне пичетлет. Хăйĕн диплом ĕçĕнче «Из Лебяжьего сообщают», Шукшин сценарист, режиссёр пулса тĕп рольне вылять. Шукшинăн пĕрремĕш кĕнеки — «Сельские жители» [[1963]] çулта «Молодая гвардия» издательствăра çутта тухать. Çав çултах вăл [[Горький ячĕллĕ киностудийĕ|Горький ячĕллĕ киностудинче]] режиссёр ĕç вырăнне йышăнать. Хăйĕн сценарипе [[Пурнать ун пек каччă (фильм)|«Пурнать ун пек каччă»]] фильма ӳнерлет. Фильм экрана [[1964]] çулта тухать, тӳрех куракансене килĕшет, тиркевçĕсем асăрхаççĕ. 1965 çулта Шукшин [[Степан Разин]] ертсе пынă халăх пăлхавĕ пирки киносценари çырма пикенет, анчах та ССРП Патшалăхкино ăна сĕнĕве ырласа йышăнмасть. Каярах сценарие «Я пришёл дать вам волю» романра хайлать. [[1969]] çулта совет кинематографĕнче пысăк çитĕнӳсем тунăшăн Василий Шукшина РСФСР тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ ятне параççĕ. Нумай вăхăт Макар Ваççи фильмсенче ĕçленине çыравçă хевтелĕхĕпе пĕрлех туса пынă. Вăл каçсерен пысăк тетраде чернилпе çырнă. 1973-1974 çулсем Шукшиншăн тупăшпа тулаççĕ. Экран çине унăн [[Пĕтĕм Пĕрлешӳри кинофестиваль|ПКФ]] пĕрремĕш парнине тивĕçнĕ [[Хĕрлĕ палан (фильм)|Хĕрлĕ палан]] (Калина красная) фильмĕ тухать. «Характерсем» (Характеры) çĕнĕ калавĕсен пуххине пичетлеççĕ. [[Г. А. Товстоногов ячĕллĕ Пысăк драма театрĕ|Большой драма театăрĕнче]] «Энергичные люди» пьесăна ӳнерлесе лартма [[Товстоногов]] режиссёр тытăннă. 1974 çулта Шукшина [[Сергей Бондарчук]] çĕнĕ фильма сăнарлама чĕннĕ. Шукшин Ваççине çамрăкранах [[хырăмлăх çĕрни]] асаплантарнă, эрех сыпма пуçласан çав амак хĕрсех пынă.<ref name="">http://www.rusactors.ru/sh/shukshin/index.shtml</ref> [[1974]] çулхи [[юпа, 2]] Василий Макарович Шукшин [[Они сражались за Родину (фильм)|«Они сражались за Родину»]] фильма ӳкернĕ тапхăрта, «Дунай» теплоход çинче сарăмсăр çут тĕнчерен уйрăлса каять. Виллине унăн çывăх тусĕ [[Георгий Бурков]] тупать. Мускавра, [[Новодевичье çăви (Мускав)|Новодевичье çăвинче]] пытарнă. Шукшин ячĕпе [[Барнаул]]та урама тата [[Алтай Ен В. М. Шукшин ячĕллĕ драма театăрĕ|Драма театрне]] тивĕçтернĕ. [[1976]] çултанпа унăн тăван кĕтесĕнче, [[Сростки]] ялĕнче [[Шукшин вулавĕсем]] ирттереççĕ. === Василий Шукшинăн чăваш тымарĕсем пулни пирки сÿтсе явни === Василий Макарович Шукшин чăваш йăхĕнчен тухма пултарни пирки публика умĕнчи уçлăхра пĕрре мар каланă<ref>[http://чнкаспб.рф/page12/shukshin-vasiliy-makarovich Шукшин Василий Макарович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161001065247/http://www.xn--80aczlml2b.xn--p1ai/page12/shukshin-vasiliy-makarovich |date=2016-10-01 }} — Сайт: Региональная общественная организация ЧУВАШСКОЕ КУЛЬТУРНОЕ ОБЩЕСТВО САНКТ-ПЕТЕРБУРГА</ref><ref>[http://host2k.ru/library/potaennaya-lyubov-shukshina86.html «Для всех Шукшин — родня...»]</ref>. == Ӳнер тупсăмĕ == Шукшинăн фильмĕсемпе кĕнекисенчи çынĕсем — кашни хăй евĕр характерлĕ, çивĕч чĕлхеллĕ раççей ял ĕçченĕсем. Пĕри, Пашка Колокольников ([[Живёт такой парень (фильм)|Живёт такой парень]]) — ялти шофёр, ахаль пурнăçра та «паттăрлăх кăтартма пултарать». Хăшĕсене тĕлĕнтермĕш, «çак тĕнчерен мар» этем («Микроскоп», «Чудик» калавсем) теме пулать, теприсем — тĕрмере ларса тухнисем (Егор Прокудин, [[Хĕрлĕ палан (фильм)|Хĕрлĕ палан]]). Шукшин хайлавĕсенче раççей ялне тарăн та анлă кăтартнă, унăн пултарулăхĕнче халăх калаçăвне, кулленхи пурнăçне питĕ тимлĕ сăнани курăнать, пĕрремĕш вырăна тăтăшах кăмăл-туйăм тупсăмĕсене тата этем пĕрлĕхĕн хаклавĕсене тишкерсе тĕпчени тухать («Охота жить», «Космос, нервная система и шмат сала» калавсем). == Килйыш == * Пĕрремĕш арăмĕ — [[Шумская Мария Ивановна]]; * Иккĕмĕш арăмĕ — [[Федосеева-Шукшина Лидия Николаевна]], актриса; * Хĕрĕсем ** [[Шукшина Мария Васильевна]], артист; ** [[Шукшина Ольга Васильевна]], артист. == Фильмографи == === Актёр ĕçĕсем === {{col-begin}} {{col-3}} # [[1956]] — [[Убийцы (фильм, 1958)|Убийцы]] # [[1958]] — [[Два Фёдора (фильм)|Два Фёдора]] # [[1959]] — [[Золотой эшелон (фильм)|Золотой эшелон]] # [[1960]] — [[Простая история (фильм, 1960)|Простая история]] # [[1961]] — [[Алёнка (фильм)|Алёнка]] # [[1961]] — [[Когда деревья были большими (фильм)|Когда деревья были большими]] # [[1961]] — [[Командировка (фильм)|Командировка]] # [[1961]] — [[Мишка, Серёга и я (фильм)|Мишка, Серёга и я]] # [[1962]] — [[Мы, двое мужчин (фильм)|Мы, двое мужчин]] {{col-3}} # [[1964]] — [[Какое оно, море? (фильм)|Какое оно, море?]] # [[1965]] — [[Ваш сын и брат (фильм)|Ваш сын и брат]] # [[1967]] — [[Журналист (фильм)|Журналист]] # [[1967]] — [[Комиссар (фильм)|Комиссар]] # [[1967]] — [[Три дня Виктора Чернышёва (фильм)|Три дня Виктора Чернышёва]] # [[1968]] — [[Мужской разговор (фильм)|Мужской разговор]] # [[1968]]—[[1971 год в кино|1971]] — [[Освобождение (киноэпопея)|Освобождение]] — ''[[маршал]] [[Конев Иван Степанович|Конев]]'' # [[1969]] — [[У озера (фильм)|У озера]] {{col-3}} # [[1969]] — [[Эхо далёких снегов (фильм)|Эхо далёких снегов]] # [[1970]] — [[Любовь Яровая (фильм, 1970)|Любовь Яровая]] # [[1971]] — [[Даурия (фильм)|Даурия]] # [[1972]] — [[Печки-лавочки (фильм)|Печки-лавочки]] — ''Иван Расторгуев'' # [[1973]] — [[Хĕрлĕ палан (фильм)|Хĕрлĕ палан]] — ''Егор Прокудин'' # [[1974]] — [[Если хочешь быть счастливым (фильм)|Если хочешь быть счастливым]] # [[1975]] — [[Они сражались за Родину (фильм)|Они сражались за Родину]] — ''Лопахин'' # [[1975]] — [[Прошу слова (фильм)|Прошу слова]] {{col-end}} === Режиссура === {{col-begin}} {{col-3}} # [[1964]] — [[Живёт такой парень (фильм)|Живёт такой парень]] # [[1965]] — [[Ваш сын и брат (фильм)|Ваш сын и брат]] {{col-3}} # [[1969]] — [[Странные люди (фильм)|Странные люди]] # [[1972]] — [[Печки-лавочки (фильм)|Печки-лавочки]] {{col-3}} # [[1973]] — [[Калина красная (фильм)|Калина красная]] {{col-end}} === Сценарисем === {{col-begin}} {{col-3}} # [[1964]] — [[Живёт такой парень (фильм)|Живёт такой парень]] # [[1965]] — [[Ваш сын и брат (фильм)|Ваш сын и брат]] # [[1969]] — [[Странные люди (фильм)|Странные люди]] {{col-3}} # [[1971]] — [[Пришёл солдат с фронта (фильм)|Пришёл солдат с фронта]] # [[1972]] — [[Печки-лавочки (фильм)|Печки-лавочки]] # [[1973]] — [[Калина красная (фильм)|Калина красная]] {{col-3}} # [[1974]] — [[Земляки (фильм, 1974)|Земляки]] # [[1977]] — [[Позови меня в даль светлую (фильм)|Позови меня в даль светлую]] {{col-end}} == Библиографи == === Романсем === * «[[Любавины]]» * «Я пришёл дать вам волю» === Пьесăсем === * «До третьих петухов» * «Точка зрения» * «Энергичные люди» * «А поутру они проснулись» === Калавсем === {{col-begin}} {{col-3}} * Алёша Бесконвойный (1973) * Артист Федор Грай (1962) * Беседы при ясной луне (1972) * Беспалый (1972) * Бессовестные (1970) * Билетик на второй сеанс (1971) * Боря (1973) * В воскресенье мать-старушка (1967) * В профиль и анфас (1967) * Ванька Тепляшин (1973) * Ваня, ты как здесь?! (1966) * Версия (1973) * Верую! (1971) * Вечно недовольный Яковлев (1974) * Владимир Семёныч из мягкой секции (1973) * Внутреннее содержание (1967) * Волки (1967) * Воскресная тоска (1962) * Выбираю деревню на жительство (1973) * Вянет, пропадает (1967) * Гена Пройдисвет (1973) * Генерал Малафейкин (1972) * Горе (1967) * Гринька Малюгин (1963) * Даешь сердце! (1967) * Далёкие зимние вечера (1963) * Два письма (1967) * Двое на телеге (1958) * Дебил (1971) * Демагоги (1962) * Дождь на заре (1966) * Други игрищ и забав (1974) * Думы (1967) * Дядя Ермолай (1971) * Жена мужа в Париж провожала (1971) * Жил человек (1974) * Забуксовал (1973) * Залётный (1970) * Земляки (1968) * Змеиный яд (1964) * И разыгрались же кони в поле (1964) * И детских лет Ивана Попова (1968) {{col-3}} * Игнаха приехал (1963) * Как Андрей Иванович Куринков, ювелир, получил 15 суток (1974) * Как зайка летал на воздушных шариках (1972) * Как мужик переправлял через реку волка, козу и капусту (1973) * Как помирал старик (1967) * Капроновая ёлочка (1966) * Классный водитель (1962) * Кляуза (1974) * Коленчатые валы (1962) * Космос, нервная система и шмат сала (1966) * Крепкий мужик (1970) * Критики (1964) * Крыша над головой (1970) * Кукушкины слёзки (1966) * Лёля Селезнёва с факультета журналистики (1962) * Лёнька (1962) * Лёся (1971) * Лида приехала (начало 1960-х) * Мастер (1971) * Материнское сердце (1969) * Медик Володя (1972) * Мечты (1973) * Микроскоп (1969) * Миль пардон, мадам! (1968) * Мнение (1972) * Мой зять украл машину дров! (1971) * Мужик Дерябин (1974) * На кладбище (1973) * Наказ (1972) * Начальник (1967) * Непротивленец Макар Жеребцов (1969) * Нечаянный выстрел (1966) * Ноль-ноль целых (1971) * Ночью в бойлерной (1974) * Обида (1971) * Одни (1963) * Операция Ефима Пьяных (1970) * Ораторский приём (1971) {{col-3}} * Осенью (1973) * Охота жить (1967) * Петька Краснов рассказывает… (1973) * Петя (1970) * Письмо (1971) * Племянник главбуха (1961) * Привет Сивому! (1974) * Приезжий (1974) * Пост скриптум (1972) * Правда (1961) * Психопат (1973) * Пьедестал (1973) * «Раскас» (1967) * Рыжий (1974) * Сапожки (1970) * Светлые души (1961) * Свояк Сергей Сергеевич (1969) * Сельские жители (1962) * Сильные идут дальше (1970) * Случай в ресторане (1967) * Сны матери (1973) * Солнце, старик и девушка (1963) * Стенька Разин (1962) * Стёпка (1964) * Стёпкина любовь (1961) * Страдания молодого Ваганова (1972) * [[Срезал]] (1970) * Суд (1969) * Сураз (1970) * Танцующий Шива (1972) * Три грации (1973) * Упорный (1973) * Хахаль (1969) * Хмырь (1971) * Хозяин бани и огорода (1971) * Чередниченко и цирк (1970) * [[Чудик (рассказ)|Чудик (1967)]] * Чужие (1974) * Шире шаг, маэстро! (1970) * Штрихи к портрету (1973) * Экзамен (1962) {{col-end}} == Чыслани == * [[РСФСР ӳнер тава тивĕçлĕ ĕçченĕ]] * [[1964]] — [[Живёт такой парень (фильм)]]; пĕрремĕш вырăн [[Пĕтĕмсоюзри кинофестиваль]]те ([[Ленинград]]) тата XVI [[Венеци кинофестивалĕ|Венецири тĕнче кинофестивалĕ]]нче — «Таса Маркăн ылтăн ăрасланĕ». * [[1969]] — [[Васильевсем ячĕллĕ РСФСР патшалăх парни]] — «Ваш сын и брат» фильм * [[1967]] — СССР Аслă Канаш Президиумĕн Хушăвĕпе Василий Шукшина [[Ӗçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ]]пе чысланă. * [[1971]] — [[СССР патшалăх парни]] — [[Герасимов Сергей Аполлинариевич|С. А. Герасимовăн]] «У Озера» илемлĕ фильмĕнче вылянăшăн * [[1974]] — [[Калина красная (фильм)]] — пĕрремĕш парне [[Пĕтĕм Союзри кинофестиваль]]те * [[1976]] — [[Ленин парни]]— пур пултарулăхшăн (вилнĕ хыççăн) === Шукшин ĕçĕсем тăрăх кинофильмсем === # [[1981]] — [[Беседы при ясной луне (фильм)|Беседы при ясной луне]] ''телеспектакль'' # [[1988]] — [[Ёлки-палки! (фильм)|Ёлки-палки!]] # [[2003]] — [[А поутру они проснулись (фильм)|А поутру они проснулись]] # [[2004]] — [[Шукшинские рассказы (фильм)|Шукшинские рассказы]] (калавсем тăрăх6 теленовелла) == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.host2k.ru/ В. Шукшин — литературоведческий сайт] * [http://www.shukshin.museum.ru/ Всероссийский мемориальный музей-заповедник В. М. Шукшина в селе Сростки Алтайского края] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171027131403/http://www.shukshin.museum.ru/ |date=2017-10-27 }} * {{YouTube|4t7QDOfVA8Q|Песня Владимира Высоцкого «Памяти Василия Шукшина»|logo=1}} * [http://novodevichye.com/shukshin/ Могила Василия Шукшина] * [http://www.krestianin.ru/articles/10060.php Сказал о сокровенном] * [http://www.riverfleet.ru/fleet/d_29196/ История теплохода «Дунай», на котором умер Шукшин] * [https://web.archive.org/web/20150924012723/http://www.filgrad.ru/texts/poplav.htm Счастливые мученики. [[Поплавская, Ирина Ивановна|Ирина Поплавская]] о Василии Шукшине] * [http://nekrassov-viktor.com/Books/Nekrasov-Vasia%20Shukshin.aspx Виктор Некрасов «Вася Шукшин»] * [http://nekrassov-viktor.com/Books/Nekrasov-Dayte-voly,-voly-vol'nuyu.aspx Виктор Некрасов «Дайте волю, волю вольную! (В. Шукшин)»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210816095522/http://nekrassov-viktor.com/Books/Nekrasov-Dayte-voly%2C-voly-vol%27nuyu.aspx |date=2021-08-16 }} * [http://nekrassov-viktor.com/Books/Nekrasov-Vasiliy-Shukshin.aspx Виктор Некрасов «Василий Шукшин (Десятилетие со дня смерти)»] * [https://web.archive.org/web/20210815121059/http://www.litsovet.ru/index.php/material.read?material_id=261956 О чувашских корнях выдающегося писателя] * {{cite web |author=Анатолий Ковтун |url=https://tass.ru/encyclopedia/person/shukshin-vasiliy-makarovich |title=Шукшин Василий Макарович |lang=ru |website=tass.ru |publisher=[[ТАСС]] |date= |access-date=2021-11-20}} {{Тулаш каçăсем}} {{Василий Шукшинăн фильмĕсем}} [[Категори:Василий Шукшин| ]] [[Категори:ССРП актёрĕсем]] [[Категори:ССРП сценарисчĕсем]] [[Категори:РСФСР ӳнерлĕх тава тивĕçлĕ ĕçченĕ]] [[Категори:ССКП пайташĕсем]] [[Категори:Пайăр çынсем:Алтай Ен]] [[Категори:Алтай Енри çыравçăсем]] [[Категори:РПКИ-ре вĕренсе тухнисем]] [[Категори:ССРП кинематографисчĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕсем]] [[Категори:Утăн 25-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:Юпан 2-мĕшĕнче вилнисем]] [[Категори:Миокард инфаркчĕпе вилнисем]] [[Категори:Новодевичье çăвинче пытарнисем]] [[Категори:ССРП çыравçисем]] [[Категори:ССРП кинорежиссёрĕсем]] [[Категори:1929 çулта çуралнисем]] [[Категори:XX ĕмĕрти вырăс çыравçисем]] [[Категори:Вырăс совет çыравçисем]] [[Категори:1974 çулта вилнисем]] 0ji3ba2x2cmzal49dlmj7co0hsp8by6 Уэйлс Джимми Донал 0 17755 878677 847512 2026-11-03T20:01:57Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878677 wikitext text/x-wiki {{Персона}} [[File:2014-03-14 CeBIT Global Conferences, Jimmy Wales, Founder Wikipedia, (26) On stage showing the world for Wikipedia Zero (500 millions), while Brent Goff is still listening.jpg|thumb|Jimmy Wales 2014 on ''[[CeBIT]] Global Conferences'', [[Wikipedia Zero]]]] '''Джи́мми До́нал Уэ́йлс''', çаплах '''Джи́мбо''' ятпа паллă, ({{lang-en|Jimmy Donal «Jimbo» Wales}}; [[çурла, 7]] [[1966]], [[Хантсвилл]], [[Алабама (штат)|Алабама]]) — [[Пĕрлешнĕ Штатсем|американ]] [[тетел]]-усламçи, [[вики]] концепцийĕн идеологĕ, [[Википеди]]е никĕслекенĕ. == Кун-çулĕ == * Оберн Университетĕнче тата Алабама Университетĕнче вĕренĕ ; * 1994-2000 Chicago Options Associates компанире хаклă хутсемпе суту-илӳ тунă ; * 1996 Bomis.com - Тетел суту-илӳ компани никĕсленĕ ; * 2000 Nupedia проекчĕ никĕсленĕ ; * 15 [[кăрлач]] [[2001]] Ларри Сэнгерпа [[Википеди|Wikipedia]] проекчĕ никĕсленĕ. == Викимедиа-фонд == {{main|Фонд Викимедиа}} == Урăх проекчĕсем == == Çăлкуçсем == * Даниэл Х. Пинк, [https://web.archive.org/web/20090624191327/http://www.wired.com/wired/archive/13.03/wiki.html?pg=3&topic=wiki&topic_set= ''«The Book Stops Here»''] ([[пуш, 3]] [[2005]], журнал «Wired») == Каçăсем == {{Commons|Jimbo Wales|Jimmy Wales}} * [http://jimmywales.com/ Джимми Уэйлсăн пайăр страници] * [[:en:User:Jimbo Wales|Акăлчан Википединчи Джимми Уэйлс хутшăнакан страници]] * [http://msnbc.msn.com/id/6298340/site/newsweek/ Статья, «Newsweek» журналра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050714021725/http://www.msnbc.msn.com/id/6298340/site/newsweek/ |date=2005-07-14 }} * [http://www.prodigem.com/torrents/details.php?id=296 Джимми Уэйлс Википедие сӳтсе явать — 40 минутлă видео] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060219014752/http://www.prodigem.com/torrents/details.php?id=296 |date=2006-02-19 }} (Стэнфорд, [[нарăс, 9]], [[2005]] çул, [[AVI]] форматлă (Torrent), [[Creative Commons]] лицензийĕ) * [http://www.usatoday.com/tech/news/techinnovations/2003-06-30-wiki_x.htm Интервью «USA Today»] * [http://www.itconversations.com/shows/detail443.html Интервью «IT Conversations»], [[пуш, 9]], [[2005]] * [https://web.archive.org/web/20070210053850/http://www.habrahabr.ru/translation/2467/ Джимми Уэйлс: «Знание — людям» (интервью)] * [http://webcast.oii.ox.ac.uk/?view=Webcast&ID=20050711_76 «Разумность Википедии» — видеоинтервью с Джимми Уэйлсом] ([[Оксфорд]]ский Институт Интернета, [[утă, 11]], [[2005]] çул) * [http://www.dotsub.com/films/wikimedia2007/index.php?autostart=false&language_setting=ru_1735 Wikimedia 2007 Fundraiser] — видеообращение Джимми Уэйлса к общественности (вырăсла субтитр.) * [http://www.computerra.ru/magazine/352547/ Джимми Три Несчастья] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080401233309/http://www.computerra.ru/magazine/352547/ |date=2008-04-01 }} * [http://www.svobodanews.ru/Transcript/2008/04/02/20080402212846077.html Время Свободы. Итоговый выпуск: Человек дня — американский интернет-предприниматель Джимми Уэйлс, идеолог и основатель интернет-проекта «Википедия»]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Внешние ссылки}} {{Википеди}} [[Категори:Викимедиа|*]] [[Категори:Çурлан 7-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1966 çулта çуралнисем]] [[Категори:Алабамăра çуралнисем]] [[Категори:Халĕ пурăнакансем]] [[Категори:Википеди кун-çулĕ]] 41e4nb91x4rtw5eyrcq6eyjr07t9a0s Спам 0 17944 878663 876878 2026-11-03T13:55:46Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878663 wikitext text/x-wiki '''Спам''' ---- [[электронлă почта|электронлă почтăна]] кирлĕ мар килекен пĕлтерӳсем. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.ofisp.org/documents/ofisp-008.html Нормы пользования сетью] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100627071147/http://www.ofisp.org/documents/ofisp-008.html |date=2010-06-27 }}, ofisp.org * [http://www.eserv.ru/AntiSpamNews Антиспам-новости], eserv.ru * [http://www.viruslist.com/ru/spam/info О спаме.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509095114/http://www.viruslist.com/ru/spam/info |date=2008-05-09 }}, viruslist.com * [http://www.spamorez.ru www.spamorez.ru] — специализированный online-сервис фильтрации почты от спам и вирусов * [http://apachedev.ru/2007/02/09/zaschita-ot-spama-v-kommentariyah-s-pomoschyu-apache/ Защита от спама в комментариях с помощью Apache] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091125105648/http://apachedev.ru/2007/02/09/zaschita-ot-spama-v-kommentariyah-s-pomoschyu-apache/ |date=2009-11-25 }}, apachedev.ru * [http://spamtrackers.eu/ SpamTrackers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111070619/http://spamtrackers.eu/ |date=2010-01-11 }} {{ref-en}} — Сообщество борцов со спамом. * [http://fraud-mail.land.ru/article/spam/report_abuse/ Report abuse] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100425034050/http://fraud-mail.land.ru/article/spam/report_abuse/ |date=2010-04-25 }} {{ref-ru}} — Как пожаловаться на спам. * [http://www.youtube.com/v/v0cXVK-P5uA&hl=ru&fs=1 Минутный монолог про спамеров] [[Игорь Ашманов|Игоря Ашманова]] — видео с конференции РИФ+КИБ, 2009 год ; Спама хирĕç тăрасси: * [https://web.archive.org/web/20091124044107/http://www.myiptest.com/staticpages/index.php/check-Blacklisted-IP-DNSBL Проверка IP по 100+ DNSBL-списков и URL по 15 URIBL-списков] * [http://captcha.ru Captcha.ru] — визуальное подтверждение при регистрации аккаунтов * [http://antispam.ru Antispam.ru] * [http://www.greylisting.org www.greylisting.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091114055708/http://www.greylisting.org/ |date=2009-11-14 }} — информация о методе «серых списков» и программы для его реализации * [http://spamlinks.net/filter-dnsbl-lists.htm Список DNSBL-списков] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130321062303/http://spamlinks.net/filter-dnsbl-lists.htm |date=2013-03-21 }} * [http://chxo.com/labelgen/ Email Address to Image Converter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091206085943/http://chxo.com/labelgen/ |date=2009-12-06 }} - представление почтового адреса как картинки ; Тӳлевсĕр ПО * [http://spamassassin.apache.org Spamassassin]&nbsp;— программа фильтрации, использующая несколько разных методов, в том числе, основанный на теореме Байеса * [http://getpopfile.org POPFile]&nbsp;— мультиплатформенный открытый спам-фильтр, реализованный в виде POP3/SMTP/NNTP-proxy. Для классификации текстов используется [[Теорема Байеса]]. Для подключения к почтовому серверу служит его [[XMLRPC]]-интерфейс (используется в частности в [[Eserv]]). [http://www.eserv.ru/PopFile Русское описание POPFile]. ; Почтăна фильтрламалли тӳлевсĕр сервиссем * [http://so.yandex.ru/ Спамооборона] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130528172434/http://so.yandex.ru/ |date=2013-05-28 }}&nbsp;— Сервис фильтрации почты от [[Яндекс]]а * [http://spamtest.ru Электронный журнал «Спамтест», сервис фильтрации почты] — разработка компании «[http://www.ashmanov.com Ашманов и Партнеры]» [[Категория:Спам|*]] [[Категори:Эрешри этикет]] [[Категори:Тетел]] a2u96sjum3oyv9jmh2cs2ijspuqggfa Сан-Франциско 0 19091 878655 870755 2026-11-03T12:06:06Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878655 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:San Francisco California Montage.jpg|мини|справа|Сан-Франциско]] '''Сан-Франциско''' — [[АПШ]]-н хули. == Кун-çулĕ == == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20140129232311/http://www.wired.com/magazine/2010/03/st_obsessed_toothpicks/ Скульптура из зубочисток] <u>wired.com</u> Художник Скотт Вивер создал огромную скульптуру из зубочисток, которая изображает достопримечательности Сан-Франциско. * [http://www.guardian.co.uk/books/2010/nov/18/nick-hornby-ministry-stories Писательский клуб для детей]<u>guardian.co.uk</u> Первый писательский клуб для детей открыт в 2002 году в Сан-Франциско. * [http://www.monkeylectric.com/m464q_gallery.htm LED-лампочки на велосипедах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120321233612/http://www.monkeylectric.com/m464q_gallery.htm |date=2012-03-21 }}<u>monkeylectric.com</u> Группа американских дизайнеров MonkeyLectric в Сан-Франциско показала как можно преобразить велосипед с помощью разноцветных LED-лампочек. * [http://vimeo.com/988896 Шоу огненных скульптур] ]<u>vimeo.com</u> Регулярно проходит в Сан-Франциско * [http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2004/07/14/DDG0N7KJJ522.DTL Царь искусств Сан-Франциско Стенли Гатти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110525051412/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2004/07/14/DDG0N7KJJ522.DTL |date=2011-05-25 }}<u>sfgate.com</u> Стенли Гатти — основатель Фонда уличного искусства [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Хула]] [[Категори:АПШ порчĕсем]] de09ddcr4t1ixv7o37su4ffxhpos62x Санкт-Петербург метрополитенĕ 0 19984 878656 870756 2026-11-03T12:06:35Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878656 wikitext text/x-wiki '''Санкт-Петербург метрополитенĕ''' — [[Санкт-Петербург]]ăн [[метрополитен]]ĕ. == Истори == === Хронологи === == Йĕрĕсем == Таблицăри тĕс йĕр тĕсĕпе пĕр пек. == Каçăсем == * [http://metro.spb.ru/ Официальный сайт Петербургского метрополитена] * [http://www.metrostroy-spb.ru/ Официальный сайт Петербургского Метростроя] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120529061046/http://www.metrostroy-spb.ru/ |date=2012-05-29 }} * [http://www.kommet.spb.ru/station/ Интерактивная схема линий] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061128205155/http://www.kommet.spb.ru/station/ |date=2006-11-28 }} * [http://www.mr-spb.ru/info/metro/ Метро Санкт-Петербурга. Карта-схема. График работы станций.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070915014934/http://www.mr-spb.ru/info/metro/ |date=2007-09-15 }} * [https://web.archive.org/web/20090430205336/http://metro.nwd.ru/ Форум фанатов Петербургского метрополитена] * [http://piter.metro.ru/ Интересные факты о питерском метро] * [http://metro.vpeterburge.ru/ Размышления о Питерском метро] * [http://podzemka.spb.ru/ Собрание схем и карт] * [http://meta.metro.ru/peterburg/peterburg.html Станция Петербург на сайте «Метаметро»] * [http://www.metrowalks.com/ru/petersburg Петербург на сайте «Прогулки по метро»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227144124/http://www.metrowalks.com/ru/petersburg |date=2021-02-27 }} * [http://seenandheard.narod.ru/ «Увиденное и услышанное»] * [http://ometro.net/ Сайт о Петербургском метрополитене (проект Алексея Неволина)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060402213230/http://ometro.net/ |date=2006-04-02 }} * [http://spb.metro.ru/ Петербургский метрополитен (неоф.сайт, архивная копия)] — история и сегодняшний день метрополитена, типы станций, подвижной состав, схемы линий, путеводитель, планы развития. * [https://web.archive.org/web/20090705041839/http://metroworld.ruz.net/others/spb.htm Петербургский метрополитен на сайте «Мир метро»] * [https://web.archive.org/web/20070526195217/http://xussrsubways.by.ru/piter.htm Петербургский метрополитен на сайте Даниила Столярова] * [http://www.metrosoyuza.net/r/piter/spb-uebers-h-d.html Петербургский метрополитен на сайте Метро Союза (автор — Петер Донн)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160826062432/http://www.metrosoyuza.net/r/piter/spb-uebers-h-d.html |date=2016-08-26 }} * [http://metropics.nwd.ru Галерея рисунков метро] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100806161719/http://www.metropics.nwd.ru/ |date=2010-08-06 }} — авторские рисунки метро Петербурга и других городов. * [http://www.bestseller.ru/audiogid/text/spbmetro.htm Экскурсия «Метро и вокзалы Санкт-Петербурга»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081227100924/http://www.bestseller.ru/audiogid/text/spbmetro.htm |date=2008-12-27 }} * [http://urbanrail.net/eu/pet/petersbg.htm Петербургский метрополитен на UrbanRail.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080906115234/http://urbanrail.net/eu/pet/petersbg.htm |date=2008-09-06 }}{{ref-en}} * [http://forum.mymetro.ru/phpbb/viewforum.php?f=35 Форум метро Петербурга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080122145916/http://forum.mymetro.ru/phpbb/viewforum.php?f=35 |date=2008-01-22 }} * [http://www.metroschemes.narod.ru/sankt-peterburg.html История Петербургского метрополитена в схемах на metroschemes.narod.ru] {{Раççей метрополитенĕсем}} [[Категори:Санкт-Петербург метрополитенĕ]] 4nsjdeoz8g6ojvjsa1ae5qckkq4ujpq Трактор савучĕсем (концерн) 0 27580 878667 820439 2026-11-03T17:34:26Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878667 wikitext text/x-wiki {{Компани карточки | ячĕ = «Трактор савучĕсем» | логотип = [[File:Trakt_zav_logo.gif]] | тĕс = | йыхрав = | никĕсленĕ = [[2003]] | вырнаçăвĕ = {{Раççей ялавĕ}}[[Раççей Федерацийĕ|РФ]]: [[Шупашкар]] | паллă çынсем = Михаил Болотин (президент) | отраçлĕ = [[Машина тăваслăх]] | продукци = [[Трактор]]сем, çул тăвакан техника | çаврăнăш = $1,3 млрд ([[2007]]) | операци тупăшĕ = | таса тупăш = 1 млрд тенкĕ ([[2005]]) | ĕçтĕшсен йышĕ = 35 пине яхăн çын (çурла, [[2009]]) | сайт = [http://www.tplants.com www.tplants.com] }} '''«Тра́ктор савучĕсем»''' — раççей машина тăвакан [[концерн]]ĕ. Тытăмлăх компанийĕ — ''«Трактор савучĕсем» концернăн корпораци тытăмлăх компанийĕ''. [[Штаб-хваттер]]ĕ — [[Шупашкар]] хулинче. [[2003]] çулта йĕркеленĕ. [[Кăк компанийĕ]] — [[Concern Tractor Plants N.V.]] (CTP, Голландире тĕпленнĕ)<ref>[http://www.tplants.com/ru/presscentre/releases/2008/12/29/ Пресс-релизы : Концерн «Тракторные заводы»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090601195726/http://tplants.com/ru/presscentre/releases/2008/12/29 |date=2009-06-01 }} // tplants.com {{тĕрĕсленĕ|11|6|2009}}</ref>. == Харпăрçăсем, ертӳçĕсем == Концерн президенчĕ — Михаил Болотин. Тĕп харпăрçи — Михаил Болотин (80 % яхăн), миноритар юлташĕ — Альберт Баков (20 % яхăн)<ref>[http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1122281 Ъ — Михаил Болотин показался на экранах] // kommersant.ru {{тĕрĕсленĕ|11|6|2009}}</ref><ref name="вед_08_09">''Денис Вараксин''. «Мы не нуждаемся в новых деньгах», — Михаил Болотин, президент и совладелец концерна «Тракторные заводы» // Ведомости, 27.08.2009, № 160 (2430)</ref>. == Ĕçĕ-хĕлĕ == Концерн çак йĕркелевсене тĕрĕслесе тытса тăрать: '''Япала тăвакан йĕркелевсем''' * УАО «[[Промтрактор]]» * ООО «[[Онегăри трактор савучĕ]]» * УАО «[[Краслесмаш]]» * Silvatec A.S. (Дани) * УАО «[[Курганмашсавут]]» * ООО «[[Липецкри çăпаталлă тягачсен савучĕ]]» * УАО «[[Липецк тракторĕ]]» * ООО «[[Волгоградри машина тăвакан компани «Волгоградри трактор савучĕ]]» * УАО «[[Волгоградри трактор савучĕ|«ВгТС» трактор компанийĕ]]» * УАО «[[Красноярскри комбайн савучĕ|ĔЙ «Красноярскри комбайн савучĕ]]» * ООО «[[Улатимĕрти мотор-трактор савучĕ]]» * УАО «[[Алтайри мотор савучĕ|ĔЙ «Алтайри мотор савучĕ]]» * УАО «[[Шупашкарти агрегат савучĕ]]» * Luitpoldhuette AG (Германи) * ООО «[[Урал лешьен тимĕрç-шăрату савучĕ]]» * ООО «[[Промтрактор-Промлит]]» * ХАО «[[Канашри вакун юсав савучĕ|Промтрактор-Вакун]]» '''Конструктор бюровĕсем''' * УАО «Специальное конструкторское бюро машиностроения» * ООО «Головное специализированное конструкторское бюро по гусеничным и колесным машинам» * ООО «Головное специализированное конструкторское бюро по ходовым системам» * УАО «Красноярский проектно-конструкторский технологический институт комбайностроения» * Головное специализированное конструкторское бюро при «ВМТЗ» * Специализированное конструкторское бюро при «АМЗ» * Специализированное конструкторское бюро при «ВМК „ВгТЗ“ * Отдел главного конструктора при „Промтрактор-Вагон“ '''Сутăç компанисем''' * УАО «[[Агромашхолдинг]]» * ООО «Агромашхолдинг» (Украина) * УАО «Четра» — Промăçлă машинăсем“ * ООО «Четра» — Комплектующие тата запас пайĕсем“ '''Пĕрлехи сервис хĕсмечĕ''' * ООО «Промăçлă машинăсен сервисĕ» Кунсăр пуçне, концерн шутне Малайзири сивĕ тытакан машинăсен савучĕ Dunham-Bush кĕрет. === Ĕçлев кăтартăвĕсем === Ĕçлеври çын йышĕ [[2009]] çулхи çурла уйăхĕ тĕлне — 35 пин çына яхăн<ref name="вед_08_09"/>. Пуçтарăннă тупăш [[2005]] çулта — 23,8 млрд тенкĕ, таса тупăш — 1 млрд тенкĕ. [[2007]] çулта $1,3 млрд пуçтарнă. Çаплах компание [[Трактор тата комбайн двигателĕсен ăслăлăх-тĕпчев конструктор-технологи институчĕ]] ([[Улатимĕр (хула)|Улатимĕр]]) тата [[Ăслăлăх-тĕпчев трактор институчĕ ĂТТИ]] ([[Мускав]]) ăслăлăх центрĕсем кĕреççĕ. [[2005]] çулăн вĕçĕнче концерна раççей трактор савучĕсене тытса тăракан «[[Агромашхолдинг]]» компанипе пĕрлештерес шухăша хыпарланă. [[2007]] çулхи [[авăн, 24|авăнăн 24-мĕшĕнче]] «[[Финанс_(журнал)|Финанс]]» журнал çулсерен ирттерекен Раççейри чи пысăк 500 компанисен рейтингĕнче концерн 115 вырăнта (+74 пункт) пулать<ref>[http://www.agroru.com/cgi-bin/news_show.pl?article=6718 Концерн «Тракторные заводы» поднялся на 74 пункта в рейтинге]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на сайте [http://www.agroru.com/ AgroRu.com. Сельское хозяйство России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110924075952/http://www.agroru.com/ |date=2011-09-24 }} со ссылкой на рейтинг журнала «[[Финанс_(журнал)|Финанс.]]»</ref>. == Аталану пуласлăхĕсем == [[2009]] çул умĕн Concern Tractor Plants N.V. [[Франкфурт тĕплĕх биржи]]н [[листинг]]не кĕрсе инвесторсем хушшинче [[глобальлĕ депозитар расписки]]сене ([[GDR]]) вырнаçтарать. Вырнаçтарнă чухне ацисен пакетне [[инвестор]]сем €2,5 млрд хакланă. «Трактор савучĕсен» тĕп харпăрçисем, Михаил Болотин тата Альберт Баков, хăйсен хаклă хучĕсене сутман — инвесторсене концернăн хушма эмиссине сĕннĕ. Вырнаçтарнă акцисен укçипе «Трактор савучĕсем» çĕнĕ активсене туянма илнĕ кивçенсене тавăрма тата çĕнĕ сутăç ĕçĕсем тума усă курнă (пиллĕк йĕркелевĕн [[шорт-лист]]не сĕннĕ).<ref>{{cite web|author=Дмитрий Беликов.|date=12 января 2009|url=http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=eeeed2d5-ee19-4530-9b7d-52f719fb240d&docsid=1101548|title=Российские тракторы объехали кризис|publisher=Коммерсантъ № 2 (4057)|accessdate=2010-08-14}}</ref> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.tplants.com/ Концернăн официаллă сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926114654/http://www.tplants.com/ |date=2011-09-26 }} * [https://web.archive.org/web/20110924164240/http://www.agromh.com/ ООО «Агромашхолдинг» сайчĕ] * [http://www.chetra-im.com/ УАО «Четра» сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110912080139/http://www.chetra-im.com/ |date=2011-09-12 }} [[Категори:Раççей трактор тăвакан компанисем]] itsnnppcdbnnc3pkle304e9kcgfz064 Турăна Çуратнă Сăваплă Амăшне Асăну чиркĕвĕ (Элĕк) 0 27843 878670 861904 2026-11-03T18:08:13Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878670 wikitext text/x-wiki {{Урăх пĕлтерĕшсем|Турăна Çуратнă Сăваплă Амăшне Асăну чиркĕвĕ}} {{Храм |Храм тĕсĕ = Православи храмĕ |Чăвашла ят = Элĕкри Турăна Çуратнă Сăваплă Амăшне Асăну чиркĕвĕ |Тăван ят = |Ӳкерчĕк = Assumption Church in Alikovo Russia.jpg |Ӳкерчĕке алпусни = Элĕк чиркĕвĕ |Ӳкерчĕк анлăшĕ = 250 |Хальхи статус = |Патшалăх = Раççей Федерацийĕ |Вырнаçăвăн ячĕ = Чиркӳ ялĕ |Вырнаçăвĕ = [[Элĕк]], [[Элĕк районĕ]], [[Чăваш Ен]], |lat_dir = N|lat_deg =55 |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg =46 |lon_min = |lon_sec = |region = RU |CoordScale = |Конфесси = [[Православи]] |Епархи = [[Шупашкар тата Чăваш епархийĕ]] |Орден пăхăнлăхĕ = |Çурт тĕсĕ = |Архитектура стилĕ = |Проект авторĕ = |Тăвакан = <!-- Организация, занимавшаяся строительством --> |Никĕслевçĕ = |Пĕрремĕш асăну = |Никĕслени = |Паллă вăхăтсем = |Пăрхăçланă = |Çурт-йĕр тума пуçланă = |Çурт-йĕр туса пĕтернĕ = XVIII ĕмĕр |Приделсем = |Реликвисем = |Тăрăм = Ĕçлекен |Сайт = |Commons = }} '''Турăна Çуратнă Сăваплă Амăшĕн асăну чиркĕвĕ''' ({{lang-ru|Успенская церковь (Аликово)}}) — [[Чăваш Республики|Чăваш Енĕнчи]] ([[Раççей Федерацийĕ]]) [[Элĕк районĕ]]н [[Элĕк]] ялĕнче вырнаçнă [[Шупашкарпа Чăваш епархийĕ|Шупашкарпа Чăваш епархине]] ([[Мускав патриархийĕ]]) кĕрекен [[православи]] чиркĕвĕ. Чиркӳре кĕлĕсене Виктор атте иртерет. == Кун-çулĕ == [[Етĕрне уесĕ]]нчи [[Элĕк вулăсĕ]]нче 34 ял шутланнă. Кунта 7900 çын пурăннă: 3917 арçын, 3983 хĕрарăм. 1782 çулта халăх укçипе Турăна Çуратнă Таса Амăшĕн асăнăвĕн йывăç пура чиркĕвне уçнă. Прихут шутне 18 пурăнан вырăн кĕнĕ: [[Синер]], [[Тукач]], [[Асамат (Элĕк районĕ)|Асамат]], [[Янкурас]], [[Витеçуч]], [[Урмай]], [[Изванка]], [[Йăлкăш]], [[Уйкасси]], [[Кораккаси]], [[Тавăт]], [[Хитекушкăнь]], [[Хирлеппуç Мĕлĕш]], [[Торăпкасси]], [[Павлушкăнь]], [[Ярхуньушкăнь]], [[Чартак]], [[Хуравар]]. Пĕтĕмĕшпе прихутра 1047 кил карти пулнă, вĕсенче 3007 арçын тата 2968 хĕрарăм пурăннă. Элĕкре Турăна Çуратнă Сăваплă Амăшĕн асăну чиркĕве [[1744]] çулта никĕсленĕ. Ун чухне чиркӳ çуртне йывăçран тунă, вăл Элĕкĕн варринчех вырнаçнă пулнă. Чиркĕве уçсанах Пĕтĕм Раççейĕн арăм патши [[Елизавета Петровна]] çĕнĕ храма ырлă кĕнекене хăйĕнчен çапла çырса парса парнелет<ref>[http://www.cheb-eparhia.ru/orgs.aspx?type=Hram&id=148&unit=history Храм Успения Пресвятой Богородицы с. Аликово]</ref>{{Цитата пуçламăшĕ}}«Сия книга изготовлена типографией и по приказу преосвященного Дмитрия Епископа Нижегородского палатою отдана безденежно декабря 3 дня [[1747]] года, в [[Курмышский уезд|Курмышском уезде]] новокрещенного села Успенское, Аликово тож новостроенного у новокрещенных церкви »{{Цитата вĕçĕ}} [[Image:Аликовская церковь.JPG|Right|thumb|280px|Элĕк чиркĕвĕ.]] Шел пулин те, парнеленĕ кĕнекене упраса хăварайман, çапах та Елизавета Петровна çырăвĕнчи текстне И. Н. Вишневскин « Нижегородский губернский учетный архив» (Сборник т 3 Н Новгород [[1898]] г с 32) кĕнекинче çырса хăварнă. Çак пухăм халĕ [[Чăваш наци архивĕ]]нче упранать. [[1755]] çулта Элĕк чиркĕвĕ валли [[Етĕрне]]рен 10 пăт йывăрăшлă 2 чан илсе килнĕ. Истори докуменчĕсене вуласан çак паллă пулать: [[1774]] çулта ĕçленĕ чиркӳ ĕçченĕсене [[Пăкач вăрçи]] вăхăтĕнче çакса вĕлернĕ. [[1782]] çулта Элĕк прихутĕнчи тĕне тыткансем валли çĕнĕ йывăç чиркӳ çуртне туса лартаççĕ. [[1901]] çулта вара халăх укçипе çĕнĕрен йывăç çуртлă чиркĕве хăпартаççĕ. Чиркӳ иккĕ астуллă: урăна Çуратнă Таса Амăшĕн асăнăвĕн, Тс. Иоанна Богословăн. [[1930]] çулăн пуçламăшĕнче Раççейре пĕрртте хĕрхенмесĕр тĕн çурчĕсене хупма тытăнаççĕ. 1936 çулта уракан çил тухсан чиркĕвĕн тăрри, чанĕпе пĕрле, çĕре ӳкеççĕ. Чиркӳ çуртне юсасан кунта [[Элĕк районĕн культура керменĕ|районти культура çурчĕ]] уçăлать. [[1991]] çулта Элĕк таврашĕнчи тĕне тытакансем йăлăннипе çак çулăн çурла уйăхĕнче чиркӳре кĕлĕ çуртĕнче турра пуççапма пуçланă. Халĕ çĕнĕ чиркĕве туса пыраççĕ. Православи чиркĕвĕн çуртне йывăçран туса хăпартнă чухне пĕтĕм халăх пулăшнă. Ял тăрăхĕсем, шкулсем, тĕрлĕ йĕркелевсем тата ахаль çынсем, Элĕк районĕнчен çеç мар, май килнĕ таран укçа-тенкĕ панă<ref>[http://myimperia.com/archive/mi-2010/84-6-40-2010/501-cerkov-vsem-mirom.html Церковь всем миром]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2015 çулхи çурлан 26-мĕшĕнче чиркĕве мăнаçлăн хута янă. Ирхи кĕлĕне çав кун Варнава митрополит Шупашкартан килнĕ. == Чиркӳ прихучĕн шкулĕ == Элĕкре [[Чиркӳ прихучĕн шкулĕ|чиркӳ прихучĕн шкулне]] [[1845]] çулта уçнă<ref>«Краткий отчёт о состоянии церковно-приходских школ и школ грамоты Казанской губернии», документы ЦГА ЧР, фонд 230, оп 1. д 7, л 5»</ref>. Çак шкул унчен Нурăс чиркӳ ялĕнче (халĕ Чăваш Республикин [[Вăрнар районĕ]]нчи Калинино сали) ĕçленĕ. [[1854]] çулта çак шкула Элĕке куçараççĕ те «[[Хусан кĕперни]]нчи [[Етĕрне уесĕ]]нчи Элĕк салин чирку прихучĕн шкулĕ» ят параççĕ. == Çавăн пекех == * [[Турăна Çуратнă Сăваплă Амăшĕ Çуралнин чиркĕвĕ (Ураскилт)|Турăна Çуратнă Таса Амăшĕ Çуралнин Ураскилт чиркĕвĕ]] * [[Элĕк районĕнчи православи чиркĕвĕсем]] * [[Шупашкарпа Чăваш епархин православи чиркĕвĕсем]] == Вуламалли == * Леонтьева М.М., "Халăх тăрăшнипе çĕкленчĕ çак чиркӳ", "Пурнăç çулĕпе" (№63), 2015, çурла, 18, Элĕк. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.cheb-eparhia.ru/orgs.aspx?type=Hram&id=148&unit=history Официаллă сайт] * [http://www.newvers.ru/society/8669-Православные%20отмечают%20Успение%20Пресвятой Православи тĕнне тытакансем урăна Çуратнă Таса Амăшне асăнаççĕ]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20190916222456/http://funtizuma.ru/news/11.html Православи чăвашĕсем Турăна Çуратнă Таса Амăшне асăнаççĕ] * [http://belarus.regnum.ru/news/1200415.html Православи чăвашĕсем Турăна Çуратнă Таса Амăшне асăнаççĕ] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130113171105/http://belarus.regnum.ru/news/1200415.html |date=2013-01-13 }} * [http://www.alikovo-cerkov.ru/ Турăна Çуратнă Таса Амăшĕн асăнăвĕн Элĕк чиркĕвĕ] * [http://www.alikovo-cerkov.narod.ru/history.html Турăна Çуратнă Таса Амăшĕн асăну чиркĕвĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080331221708/http://alikovo-cerkov.narod.ru/history.html |date=2008-03-31 }} {{Чăваш Енри православи храмĕсем}} [[Категори:Элĕк районĕ]] [[Категори:Чăваш Енĕн православи чиркĕвĕсем]] [[Категори:Раççей православи чиркĕвĕсем]] [[Категори:Турăна Çуратнă Сăваплă Амăшĕн асăну чиркĕвĕсем]] 9bm0nf9flxwac575ptimnvmrqq9nbw6 Туçи Мари Википедийĕ 0 28960 878668 713232 2026-11-03T17:50:56Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878668 wikitext text/x-wiki {{Википеди уйрăмĕ | код = mrj | ячĕ = Туçи Мари Википедийĕ | тăван ячĕ = кырык марла Википедиш | чĕлхе = [[Мари чĕлхи|Туçи Мари]] | ĕçе пуçланă вăхăт = [[юпа, 17]] - [[2010]] ç. }} '''Туçи Мари Википе́дийĕ''' — [[мари чĕлхи]]н туçи виçиллĕ [[Википеди]]. Википедире администраторсене суйламан. Пысăках мар халăхсен чĕлхисен вики-проекчĕсенчи пекех, Туçи Мари Википединче лингвистика, тăван çĕр-шыв тата наци енлĕ урăх темăсемпе чылайрах статья çырнă. Туçи Мари Википедине [[Мари патшалăх университечĕ|МарПУ]] студенчĕсем хастаррăн аталантараççĕ<ref>[http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/43920/ Студенты Института финно-угроведения МарГУ пополнят марийскую Википедию (19.10.2011)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111118025633/http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/43920/ |date=2011-11-18 }}</ref>. == Статистика == [[2012]] çулхи [[Нарăс, 12|нарăсăн 12-мĕшĕ]] - 5054 статья == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://mrj.wikipedia.org Туçи Мари Википедийĕ] * [http://mariuver.wordpress.com/tag/горномарийский-язык/ Утверждена Горномарийская версия Википедии. MariUver] * [http://www.finnougr.ru/blogs/index.php?page=post&blog=lingvistika&post_id=1914 Туçи Мари Википедине çирĕплетнĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610202352/http://www.finnougr.ru/blogs/index.php?page=post&blog=lingvistika&post_id=1914 |date=2015-06-10 }} * [http://uralistica.com/group/mariulam/forum/topics/otkrylas-gornomarijskaya Туçи Мари Википедийĕ уçăлнă] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130804032626/http://uralistica.com/group/mariulam/forum/topics/otkrylas-gornomarijskaya |date=2013-08-04 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=MXhc6bFF3ow Туçи маричĕлхиллĕ википеди] * [http://lifeway.livejournal.com/23481.html Туçи Мари Википедийĕ] {{Финн-укăр Википедисем}} {{Википедисем 1000-10000}} {{Раççей Википедисем}} [[Категори:Википеди уйрăмĕсем]] [[Категори:Марисем|Википеди]] 48xctw3r60fa96s3q5567mrg474bo8k Улăх Мари Википедийĕ 0 28965 878676 874965 2026-11-03T19:16:51Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878676 wikitext text/x-wiki {{Википеди уйрăмĕ | код = mhr | ячĕ = Улăх Мари Википедийĕ | тăван ячĕ = Олык Марий Википедий | чĕлхе = [[Мари чĕлхи|Улăх Мари]] | ĕçе пуçланă вăхăт = [[утă, 9]] - [[2009]] ç. }} '''Улăх Мари Википе́дийĕ''' — улăх мари виçиллĕ [[мари чĕлхи]]ллĕ [[Википеди]]н уйрăмĕ. Улăх Мари Википедин ĕç-хĕлне [[Мари патшалăх университечĕ|МарПУ]] суденчĕсем хастар хутшăнаççĕ<ref>[http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/43920/ Студенты Института финно-угроведения МарГУ пополнят марийскую Википедию (19.10.2011)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111118025633/http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/43920/ |date=2011-11-18 }}</ref>. == Статистика == * Нарăс, 7 - 2011 — 1500 статья * Пуш, 8 - 2011 — 1600 статья * Ака, 13 - 2011 — 2000 статья == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://mhr.wikipedia.org Улăх Мари Википедийĕ] * [http://mariuver.wordpress.com/2009/07/25/mari-wikipedia/ Утверждена Марийская версия Википедии. MariUver] * [http://www.mari-el.name/2009/09/07/marijj-vikipedijj-marijjskaja-vikipedija.html Марий Википедий. Мари Википедийĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110610013147/http://www.mari-el.name/2009/09/07/marijj-vikipedijj-marijjskaja-vikipedija.html |date=2011-06-10 }} {{Финн-укăр Википедисем}} {{Википедисем 1000-10000}} {{Раççей Википедисем}} [[Категори:Википеди уйрăмĕсем]] [[Категори:Марисем|Википеди]] 4on4esjg7hl9kbwb003joabmsfumgoh Тосиро Мифунэ 0 29488 878666 713191 2026-11-03T17:29:56Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878666 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист | Ят = Тосиро Мифунэ | Тăван ят = {{lang-jp|三船 敏郎}}<br />{{lang-en|Toshirō Mifune}} | Фото = Toshiro Mifune in Rashomon 2.jpg | Анлăшĕ = 220px | Алпусни = Тосиро Мифунэ «Расёмон» фильмра | Çуралнă чухнехи ят = | Çуралнă вăхăт = 1.4.1920 | Çуралнă вырăн = [[Циндао]], [[Китай]] | Вилнĕ вăхăт = 24.12.1997 | Вилне вырăн = [[Митака Токио|Митака]], [[Токио]], [[Япони]] | Професси = [[актёр]] | Гражданлăх = {{Япони ялавĕ}}[[Япони]] | Хастар çулсем = 1948—1995 | Тĕлĕ = | Чыславсем = | imdb_id = 0001536 | Сайт = }} {{нихонго-но-намаэ|'''Тосиро Мифунэ'''|三船 敏郎|Мифунэ Тосиро:|акан 1-мĕшĕ, 1920 ç., [[Циндао]]&nbsp;— раштавăн 24-мĕшĕ, 1997, [[Митака]]}} — [[Япони|япун]] [[актёр]]ĕ. [[Акира Куросава]] режиссёрăн фильмĕсенчи рольсемпе паллăха тухнă. == Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ == == Суйланă фильмографи == * 1947 — [[Кĕмĕл ту хысакĕн леш енче]] / 銀嶺の果て * 1947 — [[Çĕнĕ ухмахсен самани]] / 新馬鹿時代 前編・後編 * 1948 — [[Ӳсĕр пирĕшти]] / 酔いどれ天使 * 1949 — [[Лапкă тытăçу]] / 静かなる決闘 * 1949 — [[Килсĕр йытă (фильм)|Килсĕр йытă]] / 野良犬 * 1950 — [[Харкашу (фильм, 1950)|Харкашу]] / 醜聞 * 1950 — [[Расёмон (фильм)|Расёмон]] / 羅生門 * 1951 — [[Тăмсай (фильм, 1951)|Тăмсай]] / 白痴 * 1952 — [[Жизнь куртизанки Охару]] / 西鶴一代女 * 1954 — [[Çиччĕ самурай]] / 七人の侍 * 1954 — [[Самурай: Путь воина]] / 宮本武蔵 * 1954 — [[Шум прибоя (фильм)|Шум прибоя]] / 潮騒 * 1955 — [[Самурай 2: Храм патĕнчи ырал]] / 続・武蔵・一乗寺の決闘 * 1955 — [[Эпĕ хăраса пурăнатăп]] / 生きものの記録 * 1956 — [[Самурай 3: Утрав çинчи тытăçу]] / 宮本武蔵・決闘巌流島 * 1957 — [[Астул юн айĕнче]] / 蜘蛛巣城 * 1957 — [[На дне (фильм, 1957)|На дне]] / どん底 * 1958 — [[Виççĕ путсĕр вăрттăн карманра]] / 隠し砦の三悪人 * 1958 — [[Мухомацу пурнăçĕ]] / 無法松の一生 * 1959 — [[Япони çурални]] / 日本誕生 * 1960 — [[Япăххисем тӳлĕк çывăраççĕ]] / 悪い奴ほどよく眠る * 1961 — [[Телохранитель (фильм, 1961)|Телохранитель]] / 用心棒 * 1962 — [[Отважный самурай]] / 椿三十郎 * 1962 — [[47 ронин (фильм, 1962)|47 ронин]] / 忠臣蔵 花の巻 雪の巻 * 1963 — [[Çăтмах тата тамăк]] / 天国と地獄 * 1963 — [[Пират-самурай (фильм)|Пират-самурай]] / 大盗賊 * 1965 — [[Самурай-вĕлерӳçĕ (фильм)|Самурай-вĕлерӳçĕ]] / 侍 * 1965 — [[Хĕрлĕ сухал]] / 赤ひげ * 1966 — [[Шăпа хĕçĕ]] / 大菩薩峠 * 1966 — [[Пысăк парне (фильм)|Пысăк парне]] / {{lang-en|Grand Prix}} * 1967 — [[Самурайсен пăлхавĕ]] / 上意討ち -拝領妻始末- * 1968 — [[Лăпкă океанри тамăк]] / {{lang-en|Hell in the Pacific}} * 1969 — [[Самурайсен элемĕсем (фильм)|Самурайсен элемĕсем]] / 風林火山 * 1969 — [[Хĕрлĕ арăслан (фильм)|Хĕрлĕ арăслан]] / 赤毛 * 1970 — [[Самурайсен çапăçăвĕ]] / 座頭市と用心棒 * 1970 — [[Вилĕмсен ту хушăкĕнчи экемет]] / 待ち伏せ * 1971 — [[Хĕрлĕ Хĕвел]] / {{lang-en|Red Sun}}, {{lang-fr|Soleil rouge}} * 1975 — [[Хут тигрĕ]] / {{lang-en|Paper Tiger}} * 1976 — [[Мидуэй (фильм)|Мидуэй]] {{lang-en|Midway}} * 1979 — [[Хĕллехи вĕлерӳ (фильм)|Хĕллехи вĕлерӳ]] {{lang-en|Winter Kills}} * 1979 — [[1941 (фильм)|1941]] / {{lang-en|1941}} * 1980 — [[Сёгун (мини-сериал)|Сёгун]] / {{lang-en|Shogun}} * 1980 — [[Инчхон (фильм)|Инчхон]] {{lang-en|Inchon}} * 1981 — [Самурай кодексĕ (фильм)|Самурай кодексĕ]] / {{lang-en|The Bushido Blade}} * 1982 — [[Чĕнӳ (фильм, 1982)|Чĕнӳ]] / {{lang-en|The Challenge}} * 1987 — [[Тора-сан çурçĕре каять]] / 男はつらいよ 知床慕情 * 1989 — [[Чей церемони ăсти вилĕмĕ]] / 本覺坊遺文 千利休 * 1992 — [[Кашкăр ĕмĕлки]] / {{lang-en|Shadow Of The Wolf}} * 1994 — [[Çураçнă хĕр сăн ӳкерчĕкпе]] / {{lang-en|Picture Bride}} == Чыславсем == * 1958 — «[[Майнити (парне)|Майнити]]» чи паха актёра («Трон в крови») * 1961 — чи паха актёра [[Венецири кинофестиваль|Венецири кинофестивальте]] («Телохранитель») * 1962 — ''Blue Ribbon Awards'' парне, чи паха актёра («Телохранитель») * 1965 — чи паха актёра Венецири кинофестивальте («Хĕрлĕ сухал») * 1966 — ''Blue Ribbon Awards'' парне чи паха актёра («Хĕрлĕ сухал») * 1988 — «Майнити» парне иккĕмĕш планри чи паха актёра («Тора-сан çурçĕре каять») * 1988 — ''Blue Ribbon Awards'' парне иккĕмĕш планри чи паха актёра («Тора-сан çурçĕре каять») * 1998 — Япун академин ятарлă парни == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == * {{кĕнеке|автор=Генс И. Ю.|пуçелĕк=Тосиро Мифунэ|вырăн=М.|издательство=Искусство|çул=1974|страниц=128 с., 23 л. ил.|сери=Мастера зарубежного киноискусства}} == Каçăсем == {{commonscat|Toshirō Mifune}} * [http://www.mifuneproductions.co.jp/mifune.html Официаллă сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830024522/http://www.mifuneproductions.co.jp/mifune.html |date=2011-08-30 }} {{ref-ja}} {{ref-en}} * [http://www.shinema.ru/people/?lang=rus&letter=t&id=25595 Тосиро Мифунэ shinema.ru сайтĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080916191019/http://www.shinema.ru/people/?lang=rus&letter=t&id=25595 |date=2008-09-16 }} * [https://web.archive.org/web/20130326053415/http://www.world-art.ru/people.php?id=2108 Тосиро Мифунэ World Art сайтĕнче] * {{imdb name|id=0001536|name=Тосиро Мифунэ}} [[Категори:Япони актёрĕсем]] [[Категори:Циндаора çуралнисем]] [[Категори:Токиора вилнисем]] [[Категори:XX ĕмĕрĕн актёрĕсем]] [[Категори:«Вольпи кубокĕ» парни лауреачĕсем]] 0vvn7ikpp1diqturxc4gk60704u51j8 Уаве (чĕлхе) 0 55216 878672 713338 2026-11-03T18:48:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878672 wikitext text/x-wiki {{Чĕлхе |тĕс = çурçĕр американ |ят = Уаве (вабе) |тăван ят = ombeayiiüts |патшалăхсем =[[Мексика]] |регионсем = [[Оахака (штат)|Оахака]] |официаллă чĕлхе = |йĕркелевçĕ = |калаçакан йышĕ = 18000 сахал мар (1990 ç.) |рейтинг = |статус = |çухалнă = |категори = [[Месрамерика индей чĕлхисем]] |классификаци = Уйăрăлнă чĕлхе |çыру = çырусăр |ГОСТ 7.75-97 = |ISO2 = nai |ISO3 = hue - сан-франсиско-дель-мар<br /> huv - сан-матео-дель-мар<br /> hve - сан-дионисио-дель-мар<br /> hvv - санта-мария-дель-мар<br /> }} '''Уаве''' ('''хуаве''' е '''вабе''') — уйăрăлнă чĕлхе, [[Мексика|Мексикăн]] [[Оахака (штат)|Оахака]] штачĕн Лăпкă океанăн çыранĕ хĕрринче вырнаçнă хуаве ([[Уаве (халăх)|уаве]], вабе) халăхĕн тăван чĕлхи. Çак чĕлхепе Техуантепеке штачĕн кăнтăрĕнчи 4 ялта 18000 çын пурăнать. Сан-Матео-дель-Мар ялĕнче пурăнаканнисем хăйсене ''Ikoots'' («эпир»), хăйсен чĕлхине — ''ombeayiiüts'' («пирĕн чĕлхе») теççĕ. «Хуаве» («вабе») ячĕ [[сапотек чĕлхисем|сапотек чĕлхисенчен]] тухнă, «тинĕс çыннисем» куçарăнать. == Вуламалли == * Campbell, Lyle, 1997, «American Indian Languages — The historical linguistics of Native America», Oxford studies in Anthropological Linguistics, Oxford University Press * Suaréz, Jorge A, 1975, «Estudios Huaves», Collección Lingüistica 22 INAH, Mexico. * Radin, P, 1929, «Huave Texts», International Journal of American Linguistics 5, 1-56 * Rensch, Calvin R,1976 «Oto-Manguean isoglosses» In ''Diachronic, areal and typological linguistics'', ed. Thomas Sebeok 295—316 Mouton, the Hague == Каçăсем == * [http://www.laligabiblica.org.mx/ILV%20DATA/HUV.htm soundsample from the New testament read aloud in Huave at the Bible League website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070309213451/http://www.laligabiblica.org.mx/ILV%20DATA/HUV.htm |date=2007-03-09 }} * [https://web.archive.org/web/20100629205823/http://www.ling.upenn.edu/%7Empak/huave2.html Information from the University of Pennsylvania about Huave] * [http://socrates.berkeley.edu/~yuni/ling/lsa2005-huaveposter.pdf A .pdf file with sociolinguistic information about Huave from UC Berkeley] * [http://www.colmex.mx/alim/coleccion.html A practical description of Huave of San Mateo del Mar can be read online at the Archivo de Lenguas indigenás] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061013034930/http://www.colmex.mx/alim/coleccion.html |date=2006-10-13 }} * [http://cdi.gob.mx/ini/monografias/huaves.html Ethnographical description of the Huave people at the INI homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061106053531/http://cdi.gob.mx/ini/monografias/huaves.html |date=2006-11-06 }} (Spanish) {{Çурçĕр Америкăри чĕлхе çемьисем}} {{lang-stub}} [[Категори:Мексика чĕлхисем]] [[Категори:Çурçĕр Америка чĕлхисем]] hpdim7qr1v3nlnuh4t78ceqchgro3s1 Шафаревич Игорь Ростиславович 0 61839 878687 874996 2026-11-04T02:10:01Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878687 wikitext text/x-wiki {{Ăсчах |Ят = Шафаревич Игорь Ростиславович |Тăван ят = |Ӳкерчĕк = Igor Shafarevich.jpeg |Анлăшĕ = 260px |Ӳкерчĕке ăнлантарни = |Алпусни = |Çуралнă вăхăт = {{ÇуралнăВăхăт|03|06|1923}} |Çуралнă вырăн ={{ÇуралнăВырăн|Житомир|Житомирте}} |Вилнĕ вăхăт = |Вилнĕ вырăн = |Гражданлăх = СССР |Ăслăх сфери = [[математика]] |Ĕçлев вырăнĕ = [[МИАН]], [[Мускав патшалăх М. В. Ломоносов ячĕллĕ университечĕ|МПУ]] |Ăсчах степенĕ=физико-математика ăслăхĕсен тухтăрĕ |Ăсчах хисепĕ = РĂА пайташĕ |Альма-матер = [[Мускав патшалăх М. В. Ломоносов ячĕллĕ университечĕ|МПУ]] |Ăслăх ертӳçи = [[Делоне Борис Николаевич|Б. Н. Делоне]] |Паллă вĕренекенсем = [[Голод Евгений Соломонович|Е. С. Голод]], [[Кострикин Алексей Иванович|А. И. Кострикин]], [[Манин Юрий Иванович|Ю. И. Манин]], [[Паршин Алексей Николаевич|А. Н. Паршин]], [[Тюрин Андрей Николаевич|А. Н. Тюрин]] |Паллă = математик, диссидент |Чыславсемпе парнесем = {{{!}} {{!}}{{Ленин парни|1959}} {{!}}} |Сайт =http://www.mi.ras.ru/~shafarev/ }} ''' Игорь Ростиславович Шафаревич ''' – (03.06.1923, Житомир) - совет тата раççей [[математика|математикĕ]], физико-математика ăслăхĕсен тухтăрĕ, профессор, РĂА пайташĕ<ref>[http://shafarevich.voskres.ru/index.htm Игорю Ростиславовичу Шафаревичу — 80 лет!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120620113238/http://shafarevich.voskres.ru/index.htm |date=2012-06-20 }} — «Русское Воскресение»</ref><ref>{{РĂА ĕçтешĕ|46863|И. Р. Шафаревича}}</ref>. Тĕп ĕçĕсем [[алгебра]], [[хисепсен теорийĕ]] тата [[алгебра геометрийĕ|алгебра геометрийĕпе]] çыхăннă. Тата [[диссидент]], [[публицист]], [[пĕрлĕх ĕçченĕ]] пек паллă. ==Ĕçĕсем== == Публицистика == Математик кăна мар, [[Публицистика|публицист]], пĕрлĕх ĕçченĕ тата истори-философи ĕçĕсен авторĕ: * «[[Социализм как явление мировой истории]]», 1974 год * «Русофобия», 1982 год * «Две дороги — к одному обрыву», 1989 год * «Русофобия: десять лет спустя», 1991 год * «Россия и мировая катастрофа» * «Духовные основы российского кризиса XX века», 2001 год * «Трёхтысячелетняя загадка (История еврейства из перспективы современной России)», 2002 год * «Будущее России», 2005 год * «Русский народ в битве цивилизаций», 2011 год ===Ĕçĕсен пуххисем === * Collected mathematical papers. (Ed. [[Артин, Майкл|M. Artin]], [[Тейт, Джон Торренс|J. Tate]].) — Berlin: Springer-Verlag, 1988. (784 p.) * Собрание сочинений: В 3 т.<ref>Первые два тома содержат нематематические работы, третий том (в двух книгах) — математические работы автора.</ref> — М.: «Феникс», 1994 + М.: АОЗТ «Прима В», 1996. * [http://www.rusinst.ru/articletext.asp?rzd=2&id=7726&tm=34 Полное собрание сочинений: В 6 т.] — М.: Институт русской цивилизации, 2014. (3983 стр.) Нихăшне те чăвашла куçарса пичетлесе е урăхла майпа кăларман. === Математика ĕçĕсем === {{Hider| title = Çавăн пекех публикацисем: [http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=8828 Math-Net.ru] и [http://www.mi.ras.ru/~shafarev/publ.html МИАН]| hidden = 1| title-style = text-align: left; | content-style = text-align: left; | content = * [http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=sm&paperid=5872&option_lang=rus Общий закон взаимности.] — Матем. сб., 1950, том 26(68), номер 1, страницы 113–146 * [http://math.ru/lib/plm/15 О решении уравнений высших степеней (метод Штурма)] (совместно с [[Голод, Евгений Соломонович|Е. С. Голодом]]). — М.: Гостехиздат, 1954, 24 с. Нем. пер.: VEB Deutscher Verlag der Wiss., Berlin, 1956. * О башне полей классов. — М.: 1964, 16 с. * Теория чисел (совместно с [[Боревич, Зенон Иванович|З. И. Боревичем]]). — М.: Наука, 1964. *: Нем. пер.: Basel; Stuttgart: Birkhäuser Verlag, 1966. *: Англ.: New York; London: Acad. Press, 1966. *: Фр.: Paris: Gauthier-Villars, 1967. *: Япон.: Tokyo: Joshioka Shoten, 1971. * Lectures on minimal models and birational transformations of two-dimensional schemes. — Bombay: Tata Inst. Fund. Res., 1966. * Алгебраическая геометрия. — М.: Изд-во МГУ, 1968. * [http://lib.mexmat.ru/books/46942 Дзета-функция.] — М.: Изд-во МГУ, 1969. * Основы алгебраической геометрии. — М.: Наука, 1971. *: Нем. пер.: Berlin: Dtsch. Verl. Wiss., 1972. *: Англ.: Grundlehren Math. Wiss. Bd. 213. Berlin; Heidelberg; New York, 1974. *: Румын.: Bucharesti: Stiint. encicl., 1976. * Теория чисел (совместно с [[Боревич, Зенон Иванович|З. И. Боревичем]]). — 2-е изд. — М.: Наука, 1972. * Геометрии и группы (совместно с В. В. Никулиным). — М.: Наука, 1983. *: Англ. пер.: Berlin, Heidelberg, New York: [[Springer Science+Business Media|Springer-Verlag]], 1987. *: Япон.: Tokyo: Springer-Verlag, 1993. * Теория чисел (совместно с [[Боревич, Зенон Иванович|З. И. Боревичем]]). — 3-е изд. — М.: Наука, 1985. * [http://www.mathnet.ru/php/getFT.phtml?jrnid=intf&paperid=69&what=fullt&option_lang=rus Основные понятия алгебры. — М.: ВИНИТИ, 1986. Соврем. пробл. мат. Фундаментальные направления. Т. 11. Алгебра-1.] *: Англ. пер.: Algebra I. Basic notions of algebra. Encyclopaedia of Mathematical Sciences, 11, 1990. * Основы алгебраической геометрии. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.: Наука, 1988. *: Англ. пер.: Basic algebraic geometry, Springer-Verlag, Berlin, 1994. * Основные понятия алгебры. — 2-е изд., испр. и доп. — М., Ижевск: РХД, 2001. ISBN 5-89806-022-7, ISBN 5-93972-097-8. * Discourses on algebra. — Universitext, Springer-Verlag, Berlin, 2003, ISBN 3-540-42253-6. * Избранные главы алгебры: Учеб. пособие для школьников. — М.: Журн. «Математическое образование», 2000. (377 с.) * Основы алгебраической геометрии. — 3-е изд., испр. и доп. — М.: Изд-во [[Московский центр непрерывного математического образования|МЦНМО]], 2007, 589 с. ISBN 978-5-94057-085-1. *: Англ. пер.: *: [http://link.springer.com/book/10.1007/978-3-642-37956-7 Basic Algebraic Geometry 1: Varieties in Projective Space (3rd edition)]. — Springer-Verlag, Berlin, 2013, ISBN 978-3-642-37955-0. *: [http://link.springer.com/book/10.1007/978-3-642-38010-5 Basic Algebraic Geometry 2: Schemes and Complex Manifolds (3rd edition)]. — Springer-Verlag, Berlin, 2013, ISBN 978-3-642-38009-9. * Линейная алгебра и геометрия (совместно с А. О. Ремизовым). — М.: [[Физматлит]], 2009, 511 с. ISBN 978-5-9221-1139-3. *: Англ. пер.: [http://link.springer.com/book/10.1007/978-3-642-30994-6 Linear Algebra and Geometry]. — Springer-Verlag, Berlin, 2013, ISBN 978-3-642-30993-9. * Линейная алгебра и геометрия (совместно с А. О. Ремизовым). — 2-е изд., испр. и доп. — М.: Изд-во «Институт компьютерных исследований», 2014, 553 с. ISBN 978-5-4344-0218-7. }} === Математикăпа çыханманнисем === {{Hider| title = Текстсене [http://shafarevich.voskres.ru «Русское Воскресение»] сайтĕнче тупма пулать| hidden = 1| title-style = text-align: left; | content-style = text-align: left; | content = * [[Социализм как явление мировой истории]]. — Париж: [[ИМКА-Пресс|YMCA-Press]], 1977. ISBN 5-699-04186-9 * Есть ли у России будущее? — М.: [[Советский писатель (издательство)|Советский писатель]], 1991. 558 с. ISBN 5-265-01844-1 * Русский народ на переломе тысячелетий. Бег наперегонки со смертью. — М.: Русская идея, 2000, 400 с. ISBN 5-89097-032-1. * Духовные основы российского кризиса XX века. — М.: Издание [[Сретенский монастырь (Москва)|Сретенского монастыря]], 2001. * Трёхтысячелетняя загадка. История еврейства и перспективы современной России. — СПб.: Библиополис. 2002. ISBN 5-94542-023-9 * Трёхтысячелетняя загадка: Тайная история еврейства. М.: [[Алгоритм (издательство)|Алгоритм]], 2011. 432 с. — (Тайная история человечества). 3000 экз., ISBN 978-5-4320-0056-9 * Две дороги — к одному обрыву. — М.: [[Айрис-Пресс]], 2003, 448 с. ISBN 5-8112-0273-3. * Записки русского экстремиста. — М.: Алгоритм, [[Эксмо]], 2004, 320 с. ISBN 5-699-06296-3. * Русофобия. — М.: Эксмо, 2005, 352 с. ISBN 5-699-12332-6; — М.: Алгоритм, 2011. 272 с. ISBN 978-5-4320-0048-4. * Зачем России Запад? — М.: Эксмо, 2005, 352 с. ISBN 5-699-12786-0. * Русский вопрос. — М.: Эксмо, 2009, 992 с. ISBN 978-5-699-31878-0. * Мы и они. — М.: Алгоритм, Эксмо, 2010, 480 с. ISBN 978-5-699-39479-1. * Русский народ в битве цивилизаций. — М.: [[Институт русской цивилизации]], 2011, 934 с. ISBN 978-5-902725-62-6. *: 2-е изд.: М.: Институт русской цивилизации, Родная страна, 2012. 936 с., ISBN 978-5-4261-0010-7 * Трёхтысячелетняя загадка: История еврейского вопроса. — М.: Алгоритм, 2013. — 432 с. — (Иго иудейское). 2000 экз., ISBN 978-5-4438-0464-4 }} ==Каçăсем== {{Commons|}} * {{РĂА ĕçтешĕ|46863|Игорь Ростиславович Шафаревич}} * [http://www.mi.ras.ru/~shafarev/ Страница на сайте МИАН (биография, ученики, математические труды)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130102142731/http://www.mi.ras.ru/~shafarev/ |date=2013-01-02 }} * [http://shafarevich.voskres.ru/ Собрание нематематических трудов И. Р. Шафаревича] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070305163523/http://shafarevich.voskres.ru/ |date=2007-03-05 }} * [http://www.mathnet.ru/php/getFT.phtml?jrnid=rm&paperid=2234&what=fullt&option_lang=rus Игорь Ростиславович Шафаревич (к шестидесятилетию со дня рождения)]{{Ĕçлемен каçă|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.springer.com/new+%26+forthcoming+titles+(default)/book/978-3-0348-0214-7 ''Berglund, Krista''. The Vexing Case of Igor Shafarevich, a Russian Political Thinker], изд. Springer Basel, 2012 {{ref-en}} * [http://owpdb.mfo.de/person_detail?id=3800 Подборка фотографий] из {{не переведено 5|Обервольфах (научный центр)|научного центра Обервольфах||Mathematical Research Institute of Oberwolfach}} === Статьясем тата интервью === * Сборник статей [http://www.vehi.net/samizdat/izpodglyb/index.html «Из-под глыб»], изд. YMCA-Press, Paris, 1974. * [http://vivovoco.astronet.ru/VV/PAPERS/NATURE/VV_SC1_W.HTM «Математическое мышление и природа» (1993)] * [http://www.pravoslavie.ru/sretmon/uchil/shafarevich1.htm «Духовные основы российского кризиса ХХ века» (лекция, 2001)] * [http://www.pravoslavie.ru/guest/shafar.htm «Один народ, одна страна, и один Бог, и одна церковь» (интервью)] * [http://rudn.monplezir.ru/shafarevich_budushee_rossii.htm «Будущее России» (2005)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121231190020/http://rudn.monplezir.ru/shafarevich_budushee_rossii.htm |date=2012-12-31 }} * [https://web.archive.org/web/20100601170844/http://www.math.ru/lib/files/pdf/mehmat/mm3.pdf Интервью в сборнике «Мехматяне вспоминают» (июнь 2008)] * [http://www.mi.ras.ru/~shafarev/09092013.pdf К общему собранию РАН (2013, авăн, 9.)] === Видео === * [http://www.mathnet.ru/php/presentation.phtml?option_lang=rus&presentid=323 Выступление И. Р. Шафаревича на заседании, посвященном 75-летию МИАН (2009, çĕртме, 5.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130615095505/http://www.mathnet.ru/php/presentation.phtml?option_lang=rus&presentid=323 |date=2013-06-15 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=W9jwRxn3N3E К 90-летию Игоря Ростиславовича Шафаревича // «Вести недели» от 3.06.2013] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} [[Категори:СССР публицисчесем]] [[Категори:СССР математикĕсем]] [[Категори:РĂА пайташĕсем]] kmrn0ubjouepw88grhy3o1d24h6luza Хундвиль 0 62390 878680 785097 2026-11-03T22:41:24Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878680 wikitext text/x-wiki {{ПВ |статус=Коммуна |чăвашла çĕлĕк=Хундвиль |тăван çĕлĕк=Herisau |патшалăх=Швейцари |регион тĕсĕ=кантон (Швейцари) |регион=Аппенцелль-Ауссерроден |регион тапăлра=Аппенцелль-Ауссерроден |район тĕсĕ=тăрăх |район= |район тапăлра= |община тĕсĕ= |община= |община тапăлра= |пăхăну= |герб= Herisau wappen.svg |ялав= |герб анлăшĕ= |ялав анлăшĕ= |lat_dir=N|lat_deg=47|lat_min=21|lat_sec=55 |lon_dir=E|lon_deg=9|lon_min=19|lon_sec=10 |CoordAddon= |CoordScale= |ЯндексКартти= |патшалăх картти= |регион картти= |район картти= |патшалăх карттин пысăкăшĕ= |регион карттин пысăкăшĕ= |район карттин пысăкăшĕ= |шалти пайлану= |пуçлăх тĕсĕ=Бургомистр |пуçлăх= |никĕсленĕ вăхăт= |пĕрремĕш асăну= |малтанхи ятсем= |статус= |лаптăк=23.94 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ=791 |çӳллĕш тĕсĕ= |климат= |официаллă чĕлхе=нимĕç чĕлхи |официалл чĕлхе-ref= |пурăнан халăх=987 |çырав çулĕ=2006 |йышлăх= |агломераци= |наци йышĕ= |конфесси йыйĕ= |этнохороним= |вăхăт тăрăхĕ=+1 |DST=пур |телефон кочĕ= |почтă индексĕ=9064 |почтă индексĕсем= |автомобиль кочĕ=LU |идентификатор тĕсĕ=Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ{{!}}Официаллă код |цифрăллă идентификатор=3002 |категори Commons-ра=Hundwil |сайт=http://www.hundwil.ch |сайт чĕлхи=de |сайт чĕлхи 2= |сайт чĕлхи 3= |сайт чĕлхи 4= |сайт чĕлхи 5= |add2n= |add2= |add3n= |add3= }} '''Хундвиль''' ({{lang-de|Hundwil}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] хула, [[Аппенцелль-Ауссерроден]] [[Кантон (Швейцари)|çуркантонĕн]] тĕп хули. 987 çын (2006, [[раштав, 31]]) пурнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''3002''. == Вуламалли == * Тĕнче атласĕ, Швейцари, Лихтенштейн, 2010. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20110515032129/http://www.hundwil.ch/ Официаллă страница] {{Швейцари:Аппенцелль-Ауссерроден кантонĕ:Хуласем}} {{Switzerland-geo-stub}} [[Категори:Аппенцелль-Ауссерроден хулисем]] k1yokub361rgl1l84uwcc4ilyq66zqw Солнце 0 65140 878661 768054 2026-11-03T13:37:29Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878661 wikitext text/x-wiki {{ПВ-Раççей |статус = Ял |чăвашла çĕлĕк = Солнце |тăван çĕлĕк = Солнце |герб = Coat of Arms of Ulyanovsk Oblast.png |ялав = Флаг Ульяновской области (2013).svg | lat_deg = 54|lat_min = 26|lat_sec = 55 | lon_deg = 47|lon_min = 59|lon_sec = 19 |CoordAddon = type:city(100)_region:RU |CoordScale = |ЯндексКартти = |регион карттин пысăккăшĕ = |район карттин пысăккăшĕ = |регион = Чĕмпĕр облаçĕ |регион тапăлра = Чĕмпĕр облаçĕ |район тĕсĕ = Муниципаллă район |район = Чăнлă районĕ |район тапăлра = Чăнлă районĕ{{!}}Чăнлă |пурăнан тăрăх тĕсĕ = Ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх = Аслă Накаткин ял хутлăхĕ |пурăнан тăрăх тапăлра = Аслă Накаткин ял хутлăхĕ{{!}}Аслă Накаткин |шалти пайлану = |пуçлăх = |никĕсленĕ вăхăт = |пĕрремĕш асăну = |малтанхи ятсем = |статус = |лаптăк = |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = |пурăнан халăх = 224 |халăх çыравĕн çулĕ = 2010 |йышлăх = |агломераци = |наци йышĕ = [[чăвашсем]] |конфесси йышĕ = [[православсем]] |этнохороним = солнцесем |вăхăт тăрăхĕ = |почтă индексĕ = 433610 |почтă индексĕсем = |телефон кочĕ = 84 245 |автомобиль кочĕ = |цифрăллă идентификатор = 73254815003 |категория Commons-ра = |сайт = bnagatkino.ru }} '''Солнце''' - Чĕмпĕр обласĕнчи [[Чĕмпĕр облаçĕн Чăнлă районĕ|Чăнлă районĕн]]чи [[ял]]. [[Чăвашсем|Чăваш]] ялĕ тесе шутламалла. Унăн оригиналла чăвашла ячĕ пурррипе çукки паллă мар. == Истори == Яла [[1923]]-мĕш çулта [[Анатри Тимĕрçен]] çыннисем никĕсленĕ<ref name="сц">[http://media73.ru/2014/59353-v-posyolok-solnce-cilninskogo-rajona-prishyol-prirodnyj-gaz В посёлок Солнце Цильнинского района пришёл природный газ.]</ref>. [[2014]]-мĕш çул тĕлне яла çутçанталăк газĕ çитнĕ. Çак пулăма чаплăн уявланă чухне Патшалăх Думин депутачĕ Владислав Третьяк тата Чĕмпĕр облаç Саккун палăртакан пухăвăн депутачĕ Владимир Камеко пулнă<ref name="сц" />. Çак вăхăтран пуçласа Чăнлă районне газификацилесси 88% çитнĕ. Мĕнпурĕ ку ялти 23 киле газ çитнĕ. Эппин кашни килех мар. Мĕншĕн тесен ялта пурĕ 40 кил, вĕсенчен 33-шĕнче килти хуçалăхпа аппаланакансем пур<ref name="сц" />. == Йыш == [[2014]]-мĕш çулхи декабрĕн 1-мĕшĕ тĕлне ялта 128 [[çын]] пурăннă<ref name="сц" />. == Хаçатсем == "[[Чăнлă хыпарĕсем]]" кашни эрнере тухать. == Паллă çынсем == * Гусарова Елена — Аслă Накаткин ял тăрахĕн гербĕн идейине сĕннĕ çын<ref>[http://www.heraldik.ru/gerbs/bolshenagatkinskoe.htm ГЕРБ МУНИЦИПАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ "БОЛЬШЕНАГАТКИНСКОЕ СЕЛЬСКОЕ ПОСЕЛЕНИЕ" ЦИЛЬНИНСКОГО РАЙОНА УЛЬЯНОВСКОЙ ОБЛАСТИ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180512103001/http://www.heraldik.ru/gerbs/bolshenagatkinskoe.htm |date=2018-05-12 }}</ref>. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.cilna.ru/?id=324 Чăнлă районĕ 50 çулта (выр.)] * [https://www.alta.ru/kladrs/7302000005700/ Ульяновская Область, Цильнинский Район, Солнце Поселение] {{Ĕçлемен каçă|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Чăнлă районĕ}} qjygl26minxwmm3ro7dwiag6qo6ikdc Тургау 0 71453 878671 858323 2026-11-03T18:11:26Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878671 wikitext text/x-wiki {{Администрациллĕ виçе |Тĕс1 = {{тĕс|Швейцари}} |Чăвашла ячĕ = Тургау |Тăван ячĕ = {{lang-de|Thurgau}}; {{lang-fr|Thurgovie}}; {{lang-it|Turgovia}}; {{lang-rm|Turgovia}} |Герб = Wappen Thurgau matt.svg |Флаг = Flag of Canton of Thurgau.svg |Патшалăх = {{Швейцари ялавĕ}} [[Швейцари]] |lat_dir = N |lat_deg = 47 |lat_min = 35 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 09 |lon_min = 04 |lon_sec = |region = CH |шай = 1 |Гимн = |Статус = Кантон |Кĕрет = |Ун шутĕнче = 5 тăрăх |Тĕп хула = [[Фрауэнфельд]] |Чи шĕкĕр хула = |Шĕкĕр хуласем = |Вăхăт = 1291 |Пуçлăх = |Пуçлăх ячĕ = |Пуçлăх2 = |Пуçлăх ячĕ2 = |ШВП = |Çулт ВВП = |ШВП вырăнĕ = |Пĕр çын ШВП = |Пĕр çын ШВП вырăнĕ = |Чĕлхе = |Чĕлхесем = нимĕç |Пурăнан халăх = 256 213 çын |Халăх çырав çулĕ = 2012 |Процент, пурăнан халăхран = |Вырăн, пурăнан халăхпа = 13 |Йышлăх = 258,57 |Йышлăх вырăнĕ = 9 |Наци йышĕ = |Конфесси йышĕ = |Лаптăк = 3212,1 |Процент, лаптăкран = |Вырăн, лаптăкпа = 12 |Максималлă çӳллĕш = 2802 |Вăтам çӳллĕш = |Минималлă çӳллĕш = |Анлăшĕ = |Долгота = |Карттă = Swiss Canton Map TG.png |Карттă пысăкăшĕ = |Администрациллĕ виçен картти = |Вăхăт тăрăхĕ = {{CET}} |Аббревиатура = |ISO = CH-TG |FIPS = |Телефон кочĕ = |Почтă индексĕсем = |Тетел-домен = |Автомобиль номерĕсен кочĕ = TG |Сайт = http://www.tg.ch }} '''Ту́ргау'''<ref>{{Кĕнеке:Географический энциклопедический словарь|с=491}}</ref> ({{lang-de|Thurgau}}; {{lang-fr|Thurgovie}}; {{lang-it|Turgovia}}; {{lang-rm|Turgovia}}) — [[Швейцари|Швейцарин]] çурçĕр-тухăçĕнче вырнаçнă нимĕç чĕлхиллĕ кантон. Администраци центрĕ — [[Фрауэнфельд]] хула. 256 213 çын пурăнать (кантонсем хушшинче 13-мĕш вырăнта; [[2012]] çулăн хыпарĕсем). == Истори == Чи малтанах Тургау ячĕпе питĕ пысăк облаçе палăртнă, унăн территорийĕ [[Фирвальдштет кӳлли]]нчен [[Боден кӳлли]]не çити, Рейсс юханшывĕнчен [[Рейн]]а çити сарăлса выртнă. IX ĕмĕрте Тургау ландграфлăх пулса тăнă, унăн йышĕнчен [[Цюрихгау]], каярах [[Ури]], [[Швиц (кантон)|Швиц]], [[Цуг (кантон)|Цуг]], [[Аппенцелль (кантон)|Аппенцелль]] тата [[Санкт-Галлен (кантон)|Санкт-Галлен]] уйрăлаççĕ. 1264 çулта Тургау [[Габсбургсем|Габсбургсене]] лекнĕ. 1460 çулта ăна Швейцари ярса илнĕ. Кантон [[1803]] çулта [[Швейцари|швейцар конфедерацин]] пайĕ пулса тăнă. [[1841]] çулта [[Романсхорн]]ра мăн гаване туса пĕтернĕ , çакна пула хула регионра япала куçарассин чи пысăк çыххи пулса тăнă — унчен [[Утвиль]] пĕчĕк хула çак статуса тытса тăнă. Утвиль ӳнерçĕсемпе поэтсемпе чаплă. [[Диссенхофен]] тăрăхĕ ытти Тургауран пĕтĕмпех татăклă вырнаçнă. [[1800]] çулчен хула [[Шафхаузен]] кантоне кĕнĕ. [[Альтенклинген керменĕ| Альтенклинген керменĕне]] виççĕ хутчен аркатнă, çапах та ăна каллех хăпартнă. == Администрацилле пайланни == [[File:Karte Kanton Thurgau Bezirke 2011.png|thumb|right|300px|Администрациллĕ пайланни.]] 2011 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ хыççăн 5 тăрăха пайланать: * [[Фрауэнфельд (тăрăх)|Фрауэнфельд]] * [[Кройцлинген (тăрăх)|Кройцлинген]] * [[Вайнфельден (тăрăх)|Вайнфельден]] * [[Мюнхвилен (тăрăх)|Мюнхвилен]] * [[Арбон (тăрăх)|Арбон]] == Экономика == * Промăçлăх: апат-çимĕç, хими, текстиль, механика, атă-пушмак. * Ӳнер ремеслисем. * Ял хуçалăх: улма çимĕçĕ, пахча çимĕçĕ, иçĕм çырли. ** Выльăх ĕрчетни: сысна ĕрчетни, шултра мăйракаллă выльăха ĕрчетни. * Тивĕçтерӳ сфери. Туризм. == Паллă вырăнсем == [[File:Wilen view.jpg|thumb|Вилен хула. Тургау.]] * Чаплă рецепт — пĕвертен пĕçернĕ клецки (Тургау); * Фрауэнфельд (Ватă хула, Сăв. Николай чиркĕвĕ, XVI ĕмĕрти ратуша, Бернерхаус, Истори музейĕ); * Иттинген; * Нуссбаумри чиркӳ; * Зонненберга керменĕ; * Вайнфельден; * [[Хагенвиль керменĕ]]; * [[Арененберг]]; * Боденское кӳлли. == Паллă çынсем == * [[Виборада]] (IX — 926) — католиксен [[сăввплă|сăвпли]]. * [[Керн Иоганн Конрад]] (1808—1888) — швейцар политика ĕçченĕ, юрист тата дипломат. * [[Юнг Карл Густав|Карл Гу́став Юнг]] (1875—1961) — психиатр, тарăнлă психологин пĕр тĕлĕшне никĕслекенĕ. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.tg.ch Official Site] * [https://web.archive.org/web/20080220084051/http://www.statistik.admin.ch/stat_ch/ber00/ekan_tg.htm Official Statistics] {{Switzerland-geo-stub}} {{Швейцари кантонĕсем}} {{Тургау тăрăхĕсем}} [[Категори:Тургау]] 9pu4mrc18kv75hdeejvhkmhqsjs2a79 Чăваш энциклопедийĕ 0 80167 878682 663648 2026-11-04T00:27:56Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878682 wikitext text/x-wiki {{Кăларăм | Ячĕ = Чăваш энциклопедийĕ | Тăван ячĕ = Чувашская энциклопедия | Ӳкерчĕк = | Анлăшĕ = 200 | Алпусни = | Автор = [[Исаев Юрий Николаевич]] (тĕп ред.) тата ыт. | Жанр = Энциклопеди хыпарĕсен кăларăмĕ | Чĕлхе = [[Вырăс чĕлхи|вырăс]] | Сери = | Издательство = Чăваш кĕнеке издательстви | Выпуск = 2006—2011 | Страницă = 2567 | Çитесси = | isbn = 576701471X / 9785767015498 / 9785767017195 / 9785767019311 | Lib = }} '''Чăваш энциклопедийĕ''' — универсаллă 4 томлă энциклопеди хыпар кăларăмĕ. Алфавит йĕркелĕхĕпе Чăваш Республикин администраци тытăмлăхĕ, историйĕ, ăслăхĕ тата культури, çаплах пĕрлĕх-политика пурнăçĕ, ӳнер, архитектура, экономика аталанăвĕ тата çутçанталăкпа климачĕ пирки хыпарсене кăтартнă. Энциклопедире Чаваш Енĕн аталанăвне чылай ӳсĕмлесе историе кĕрсе юлнă пайăр çынсен кĕске биографисене кĕртнĕ. == Истори == «Чăваш энциклопедине» кăлариччен 2001 çулта «Кĕске чăваш энциклопедийĕ» пичетрен тухнă. Тепĕртакран нумай томлă кăларăма хатĕрлеме пикеннĕ, 17 отраçлĕ редакцине йĕркеленĕ. Материала 300 автор — ăслăх ĕçтешĕсем, журналистсем, тăван ене тĕпчекенсем — пухнă. == Ăнлантарни == Энциклопедире 13 пине яхăн статья, вĕсенчен 8 пине яхăн — тематика хыпарлисем, 5 пин — Чăваш Енре çуралнă тахçанхи çынсемпе халĕ пурăнакансем, чăваш диаспори çыннисем пирки. 3 пин ытла схемă, карттă, ӳкерчĕк, фотографи вырнаçтарнă<ref>[http://www.encyclopedia.ru/cat/books/book/45951/ Чувашская энциклопедия. В 4 томах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304100930/http://www.encyclopedia.ru/cat/books/book/45951/ |date=2016-03-04 }}.</ref>. Тĕп редактор — [[Исаев Юрий Николаевич]]. == Çав. пекех== * [[Чăваш Википедийĕ]] == Литература == * {{кĕнеке |автор=Бойко И. И. |пай=Общее и особенное в региональной универсальной энциклопедии (на примере многотомной «Чувашской энциклопедии») |пуçелĕк=Региональные энциклопедии в культурном пространстве России: материалы Всерос. науч.-практ. конф. (г. Чебоксары, 17–18 авг. 2007 г.) |яваплă=Чувашский государственный институт гуманитарных наук |вырăн=Шупашкар |издательство= |çул=2009 |страницы=49—60 |страниц=130 |isbn= |ref=Бойко }} * {{кĕнеке |автор=Бойко И. И. |пай=Особенности использования регионоведческих исследований в энциклопедических изданиях: на примере «Чувашской энциклопедии» |пуçелĕк=Развитие регионоведческих исследований в Российской Федерации: особенности и основные направления: сб. ст. Всерос. науч.-практ. конф. (г. Казань, 7 дек. 2018 г.) |яваплă=АН Республики Татарстан. Институт татарских энциклопедий и регионоведения |вырăн=Хусан |издательство= |çул=2018 |страницы=18—23 |страниц= |isbn= |ref=Бойко }} * {{кĕнеке |автор=Бойко И. И. |пай=Универсальные региональные энциклопедии: некоторые вопросы методики подготовки (на примере Чувашской энциклопедии) |пуçелĕк=Исторический опыт, актуальные проблемы развития российской региональной энциклопедистики: материалы Всерос. науч.-практ. конф. с междунар. участием (Ĕпхӳ, авăн, 27–28, 2012 ç.) |яваплă=АН Республики Башкортостан, Научно-издательский комплекс «Башкирская энциклопедия» |вырăн=Ĕпхӳ |издательство= |çул=2012 |страницы=50—52 |страниц= |isbn= |ref=Бойко }} * {{кĕнеке |автор=Воронов Л. Н. |пай=Методологические аспекты написания статей по биологии для Чувашской энциклопедии |пуçелĕк=Региональные энциклопедии в культурном пространстве России: материалы Всерос. науч.-практ. конф. (Шупашкар, çурла, 17–18, 2007 ç.) |яваплă=Чувашский государственный институт гуманитарных наук |вырăн=Шупашкар |издательство= |çул=2009 |страницы=87—90 |страниц=130 |isbn= |ref=Воронов }} * {{кĕнеке |автор=Головина Н. С. |пай=Особенности сбора информации и актуализации статей в электронной версии «Чувашской энциклопедии» |пуçелĕк=Вопросы энциклопедистики. Вып. 7 |яваплă=АН Республики Башкортостан, Гос. автоном. учреждение науки Респ. Башкортостан «Башкирская энциклопедия» |вырăн=Ĕпхӳ |издательство= |çул=2018 |том= |страницы=86—92 |страниц=158 |isbn= |ref=Головина }} * {{кĕнеке |автор=Головина Н. С., Малясова Н. Б. |пай=Электронная Чувашская энциклопедия: современное состояние и проблемы развития |пуçелĕк=Университетское образование в полиэтничных регионах Поволжья: к 50-летию Чуваш. гос. ун-та им. И. Н. Ульянова (VI Арсентьев. чтения) |вырăн=Шупашкар |издательство= |çул=2015 |страницы=41—45 |страниц= |isbn= |ref=Головина, Малясова }} * {{кĕнеке |автор=Головина Н. С., Смирнова Н. Б. |пай=К вопросу об иллюстрировании электронной Чувашской энциклопедии |пуçелĕк=Российская многонациональная энциклопедистика: история и современность: Всерос. науч. конф. с междунар. участием (Хусан, юпа, 12–13, 2017 ç.) |яваплă=АН Республики Татарстан. Институт татарских энциклопедий и регионоведения, Отделение гуманитарных наук |вырăн=Хусан |издательство= |çул=2017 |страницы=145—150 |страниц= |isbn= |ref=Головина, Смирнова }} * {{кĕнеке |автор=Головина Н. С., Смирнова Н. Б. |пай=Мониторинг, сбор материала и обновление информации в электронной Чувашской энциклопедии |пуçелĕк=Региональные энциклопедии в современной научной инфокоммуникационной системе России: материалы Всерос. науч.-практ. конф. с междунар. участием (Ĕпхӳ, авăн, 29–30, 2016 ç.) |яваплă=АН Республики Башкортостан, Научно-издательский комплекс «Башкирская энциклопедия» |вырăн=Ĕпхӳ |издательство= |çул=2016 |страницы=185—188 |страниц= |isbn= |ref=Головина, Смирнова}} * {{кĕнеке |автор=Григорьев В. С. |пай=Научно-организационные аспекты подготовки региональной энциклопедии: (по материалам «Чувашской энциклопедии») |пуçелĕк=Региональные энциклопедии: проблемы общего и особенного в истории и культуре народов Среднего Поволжья и Приуралья |ответственный=АН Республики Татарстан, Институт татарских энциклопедий |вырăн=Хусан |издательство= |çул=2007 |страницы=47—56 |страниц= |isbn= |ref=Григорьев }} * {{кĕнеке |автор=Григорьев В. С. |пай=Региональные энциклопедии — инновационный фактор развития научного и духовно-культурного потенциала страны: [на примере Чувашии] |пуçелĕк=Региональные энциклопедии в культурном пространстве России: материалы Всерос. науч.-практ. конф. (г. Чебоксары, 17–18 авг. 2007 г.) |яваплă=Чувашский государственный институт гуманитарных наук |вырăн=Шупашкар |издательство= |çул=2009 |страницы=15—22 |страниц=130 |isbn= |ref=Григорьев }} * {{статья |автор=Лохонова Г. М. |пуçелĕк=Учёные Чебоксарского кооперативного института в Чувашской энциклопедии |кăларăм=Вестник Российского университета кооперации |çул=2010 |номер=1 |страницы=224—225 |ref=Лохонова }} * {{кĕнеке |автор=Смирнова Н. Б. |пай=Электронная База данных по персоналиям для интернет-версии «Чувашской энциклопедии»: структура, источники пополнения |пуçелĕк=Вопросы энциклопедистики. Вып. 7 |яваплă=АН Республики Башкортостан, Гос. автоном. учреждение науки Респ. Башкортостан «Башкирская энциклопедия» |кăларăм= |вырăн=Ĕпхӳ |издательство= |çул=2018 |том= |страницы=93—100 |страниц=158 |isbn= |ref=Смирнова }} * {{статья |автор=Шуверов В. Б. |пуçелĕк=Исторический портрет носителей научно-технического прогресса в сельском хозяйстве (по материалам энциклопедических изданий Чувашии) |кăларăм=Вестник НИИ гуманитарных наук при Правительстве Республики Мордовия |çул=2012 |номер=3 |страницы=31—37 |ref=Шуверов }} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} [[Категори:Раççей энциклопедисем]] [[Категори:Вырăсла энциклопедисем]] [[Категори:Ăслăх Чăваш Енре]] [[Категори:Универсаллă энциклопедисем]] rmb7hpvwtxxfl3tynr1lu10x4qzm1wj Кауно Жальгирис ФК 0 81208 878657 870788 2026-11-03T12:08:29Z Makenzis 21750 878657 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубĕ |ячĕ = Кауно Жальгирис ФК |логотип = |тулли ячĕ = Кауно Жальгирис ФК |витлевсем = |йĕркеленĕ = [[2004]] «Спирис» ФК |стадион = «Та????», [[Каунас]] |шăнăçулăх = 15000 |президент = Mантас |тренер = ? |капитан = |рейтинг = |ăмăрту = '''[[ТОПЛИГА]]'''<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref> |сезон = 2026 |вырăн = 1. |сайт = [https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris Кауно Жальгирис ФК официаллă сайчĕ] |pattern_la1=_zalgiris1819h |pattern_b1=_zalgiris1819h |pattern_ra1=_zalgiris1819h |pattern_sh1 =_zalgiris1819h |pattern_so1 =_zalgiris1819h |leftarm1=008800 |body1=008800 |rightarm1=008800 |shorts1=008800 |socks1=008800 |pattern_la2=_garbarnia1819h |pattern_b2=_garbarnia1819h |pattern_ra2=_garbarnia1819h |pattern_sh2=_pristinha1718a |pattern_so2=_alaves1617a |leftarm2=F5F5F5 |body2=F5F5F5 |rightarm2=F5F5F5 |shorts2=F5F5F5 |socks2=008800 }} '''Кауно Жальгирис ФК''' ({{lang-lt|Futbolo klubas Kauno Žalgiris}}) — [[Каунас]] хулара вырнаçнă [[литва]] [[футбол клубĕ]]. == Çитĕнĕвĕсем == <...> == Истори == «Спирис» футбол клубне 2004 çулта йĕркеленĕ. Çак идея Каунассри «Таурас» спорт шкулĕн тренерĕсен пуçне кĕнĕ. Вĕсем шкулта футбол вăййине пĕлекен спортсменсене хатĕрлес тенĕ. 2005 - 2012 çулсенче шкулта вĕренекенсем II лигăри Кăнтăр зонин ăмăртăвнĕ хутшăннă. 2013 çулта — I лигăри ăмăртура тупăшнă. 2015 çулта клуб историнче çĕнĕ страница çырăнать. Çак çулта вăл [[Жальгирис (баскетбол клубĕ)|«Жальгирис» Каунас]] клубĕн пайĕ пулса тăнă та пĕрремĕш хутчен Литвари чи вăйлă — А-Лигăра — выляма тытăннă. Пĕрремĕш сезон ăнăçуллă тухнă — команда 5-мĕш вырăна тухнă. Кайран тепĕр икĕ команда 8-мĕш (юлашки) вырăна çеç çитнĕ те çитес сезона I лигăна куçнă. Çапах та тĕрлĕ сăлтава пула А-Лигăра вылянă. == Тренерсем == * Лаймис Бичкаускас (2013—2016) * Виталиюс Станкаускас (2017) * Лаймис Бичкаускас/[[Дедура Игнас|Игнас Дедура]]/ [[Величка Андрюс|Андрюс Величка]] (2017) * [[Маккинстри Джонни|Йонатан МакКинстри]] (2017) * Миндаугас Чяпас (2018) == 2013—2026 сезонсем == ;2004—2016 — «Спирис» {|class="wikitable" ! Сезон ! ДИВ. ! Лига ! Вырăн ! Асăрхавсем |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2013''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I ліга''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2014''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I ліга''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2015''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga</ref> |- |} ;ФК Каунo Жальгирис {|class="wikitable" ! Сезон ! ДИВ. ! Лига ! Вырăн ! Асăрхавсем |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2016''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2017''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2018''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2019''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2020''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2021''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2022''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2023''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2024''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2025''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#FFDD00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2026''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[ТОПЛИГА]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris Официальный сайт] * [https://footballfacts.ru/club/27816-kaunozhalgiriskaunas Профиль на сайте Footballfacts.ru]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201020063843/https://footballfacts.ru/club/27816-kaunozhalgiriskaunas |date=2020-10-20 }} {{Литва футболĕн чемпионачĕ}} {{Football-stub}} [[Категори:Литван футбол клубĕсем]] 610l7580vt9g1cno3550tblern0ezou 878658 878657 2026-11-03T12:08:42Z Makenzis 21750 /* 2013—2026 сезонсем */ 878658 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубĕ |ячĕ = Кауно Жальгирис ФК |логотип = |тулли ячĕ = Кауно Жальгирис ФК |витлевсем = |йĕркеленĕ = [[2004]] «Спирис» ФК |стадион = «Та????», [[Каунас]] |шăнăçулăх = 15000 |президент = Mантас |тренер = ? |капитан = |рейтинг = |ăмăрту = '''[[ТОПЛИГА]]'''<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref> |сезон = 2026 |вырăн = 1. |сайт = [https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris Кауно Жальгирис ФК официаллă сайчĕ] |pattern_la1=_zalgiris1819h |pattern_b1=_zalgiris1819h |pattern_ra1=_zalgiris1819h |pattern_sh1 =_zalgiris1819h |pattern_so1 =_zalgiris1819h |leftarm1=008800 |body1=008800 |rightarm1=008800 |shorts1=008800 |socks1=008800 |pattern_la2=_garbarnia1819h |pattern_b2=_garbarnia1819h |pattern_ra2=_garbarnia1819h |pattern_sh2=_pristinha1718a |pattern_so2=_alaves1617a |leftarm2=F5F5F5 |body2=F5F5F5 |rightarm2=F5F5F5 |shorts2=F5F5F5 |socks2=008800 }} '''Кауно Жальгирис ФК''' ({{lang-lt|Futbolo klubas Kauno Žalgiris}}) — [[Каунас]] хулара вырнаçнă [[литва]] [[футбол клубĕ]]. == Çитĕнĕвĕсем == <...> == Истори == «Спирис» футбол клубне 2004 çулта йĕркеленĕ. Çак идея Каунассри «Таурас» спорт шкулĕн тренерĕсен пуçне кĕнĕ. Вĕсем шкулта футбол вăййине пĕлекен спортсменсене хатĕрлес тенĕ. 2005 - 2012 çулсенче шкулта вĕренекенсем II лигăри Кăнтăр зонин ăмăртăвнĕ хутшăннă. 2013 çулта — I лигăри ăмăртура тупăшнă. 2015 çулта клуб историнче çĕнĕ страница çырăнать. Çак çулта вăл [[Жальгирис (баскетбол клубĕ)|«Жальгирис» Каунас]] клубĕн пайĕ пулса тăнă та пĕрремĕш хутчен Литвари чи вăйлă — А-Лигăра — выляма тытăннă. Пĕрремĕш сезон ăнăçуллă тухнă — команда 5-мĕш вырăна тухнă. Кайран тепĕр икĕ команда 8-мĕш (юлашки) вырăна çеç çитнĕ те çитес сезона I лигăна куçнă. Çапах та тĕрлĕ сăлтава пула А-Лигăра вылянă. == Тренерсем == * Лаймис Бичкаускас (2013—2016) * Виталиюс Станкаускас (2017) * Лаймис Бичкаускас/[[Дедура Игнас|Игнас Дедура]]/ [[Величка Андрюс|Андрюс Величка]] (2017) * [[Маккинстри Джонни|Йонатан МакКинстри]] (2017) * Миндаугас Чяпас (2018) == 2013—2026 сезонсем == ;2004—2016 — «Спирис» {|class="wikitable" ! Сезон ! ДИВ. ! Лига ! Вырăн ! Асăрхавсем |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2013''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I ліга''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2014''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I ліга''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2015''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga</ref> |- |} ;ФК Каунo Жальгирис {|class="wikitable" ! Сезон ! ДИВ. ! Лига ! Вырăн ! Асăрхавсем |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2016''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2017''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2018''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2019''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2020''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2021''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2022''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2023''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2024''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2025''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#FFDD00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2026''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[ТОПЛИГА]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris Официальный сайт] * [https://footballfacts.ru/club/27816-kaunozhalgiriskaunas Профиль на сайте Footballfacts.ru]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201020063843/https://footballfacts.ru/club/27816-kaunozhalgiriskaunas |date=2020-10-20 }} {{Литва футболĕн чемпионачĕ}} {{Football-stub}} [[Категори:Литван футбол клубĕсем]] nqg0advtvskutfiyrmqgknnv62scvln 878659 878658 2026-11-03T12:08:57Z Makenzis 21750 /* 2013—2026 сезонсем */ 878659 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубĕ |ячĕ = Кауно Жальгирис ФК |логотип = |тулли ячĕ = Кауно Жальгирис ФК |витлевсем = |йĕркеленĕ = [[2004]] «Спирис» ФК |стадион = «Та????», [[Каунас]] |шăнăçулăх = 15000 |президент = Mантас |тренер = ? |капитан = |рейтинг = |ăмăрту = '''[[ТОПЛИГА]]'''<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref> |сезон = 2026 |вырăн = 1. |сайт = [https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris Кауно Жальгирис ФК официаллă сайчĕ] |pattern_la1=_zalgiris1819h |pattern_b1=_zalgiris1819h |pattern_ra1=_zalgiris1819h |pattern_sh1 =_zalgiris1819h |pattern_so1 =_zalgiris1819h |leftarm1=008800 |body1=008800 |rightarm1=008800 |shorts1=008800 |socks1=008800 |pattern_la2=_garbarnia1819h |pattern_b2=_garbarnia1819h |pattern_ra2=_garbarnia1819h |pattern_sh2=_pristinha1718a |pattern_so2=_alaves1617a |leftarm2=F5F5F5 |body2=F5F5F5 |rightarm2=F5F5F5 |shorts2=F5F5F5 |socks2=008800 }} '''Кауно Жальгирис ФК''' ({{lang-lt|Futbolo klubas Kauno Žalgiris}}) — [[Каунас]] хулара вырнаçнă [[литва]] [[футбол клубĕ]]. == Çитĕнĕвĕсем == <...> == Истори == «Спирис» футбол клубне 2004 çулта йĕркеленĕ. Çак идея Каунассри «Таурас» спорт шкулĕн тренерĕсен пуçне кĕнĕ. Вĕсем шкулта футбол вăййине пĕлекен спортсменсене хатĕрлес тенĕ. 2005 - 2012 çулсенче шкулта вĕренекенсем II лигăри Кăнтăр зонин ăмăртăвнĕ хутшăннă. 2013 çулта — I лигăри ăмăртура тупăшнă. 2015 çулта клуб историнче çĕнĕ страница çырăнать. Çак çулта вăл [[Жальгирис (баскетбол клубĕ)|«Жальгирис» Каунас]] клубĕн пайĕ пулса тăнă та пĕрремĕш хутчен Литвари чи вăйлă — А-Лигăра — выляма тытăннă. Пĕрремĕш сезон ăнăçуллă тухнă — команда 5-мĕш вырăна тухнă. Кайран тепĕр икĕ команда 8-мĕш (юлашки) вырăна çеç çитнĕ те çитес сезона I лигăна куçнă. Çапах та тĕрлĕ сăлтава пула А-Лигăра вылянă. == Тренерсем == * Лаймис Бичкаускас (2013—2016) * Виталиюс Станкаускас (2017) * Лаймис Бичкаускас/[[Дедура Игнас|Игнас Дедура]]/ [[Величка Андрюс|Андрюс Величка]] (2017) * [[Маккинстри Джонни|Йонатан МакКинстри]] (2017) * Миндаугас Чяпас (2018) == 2013—2026 сезонсем == ;2004—2016 — «Спирис» {|class="wikitable" ! Сезон ! ДИВ. ! Лига ! Вырăн ! Асăрхавсем |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2013''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I ліга''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2014''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''I ліга''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2015''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga</ref> |- |} ;ФК Каунo Жальгирис {|class="wikitable" ! Сезон ! ДИВ. ! Лига ! Вырăн ! Асăрхавсем |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2016''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2017''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2018''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2019''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2020''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2021''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2022''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2023''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2024''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2025''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''А лига''' | bgcolor="#FFDD00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2026''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[ТОПЛИГА]]''' | bgcolor="#FFDD00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris Официальный сайт] * [https://footballfacts.ru/club/27816-kaunozhalgiriskaunas Профиль на сайте Footballfacts.ru]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201020063843/https://footballfacts.ru/club/27816-kaunozhalgiriskaunas |date=2020-10-20 }} {{Литва футболĕн чемпионачĕ}} {{Football-stub}} [[Категори:Литван футбол клубĕсем]] t7ulv3ic1oetln43i71b0nlnvympi4v Хорезм 0 86944 878679 768358 2026-11-03T22:29:13Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878679 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Mawara'nnahr, Khwarazm and Greater Khorasan.png|мини|Хорезм]] '''Хорезм''' (авест. Xvairizem; перс. خوارزم‎ Xvārazm; туркм. Horezm; узб. Xorazm, حارزم) — авалхи патшалӑх тата Тӗп Азири регион, Амударья юханшывӗн айлӑмлӑ тӑрӑхӗнче (ҫӗре шӑварса ҫимӗҫ, тыр-пул ӳстерес ӗҫ, ал-ӗҫ тата суту-илӳ аталанӑвӗн вырӑнӗ) вырнаҫнӑ пулнӑ. == Кун-ҫулӗ == Хальхи вӑхӑтра Хорезм ҫӗрӗсем Туркменистанпа Узбекистан патшалӑхӗсене кӗреҫҫӗ. == Вуламалли == *Веселовский Н. И. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве от древнейших времён до настоящего времени. — СПб., 1877. Виноградов А. В. Тысячелетия, погребенные пустыней. — М.: Просвещение, 1966. — 188 с. — 65 000 экз. Толстов С. П. Новогодний праздник «каландас» у хорезмийских христиан начала XI века // Материалы и исследования по этнографии и антропологии СССР. 1946, 2, с. 87-108. Толстов С. П. По следам древнехорезмийской цивилизации. — М.; Л., 1948. Грозный Б. Протоиндийские письмена и их расшифровка // Вестник древней истории. — Прага, 1940. — № 2 (11). — С. 15–34. Кдырниязов М. Ш. Ремесло Хорезма в XIII—XIV вв. // Археологические исследования в Каракалпакии / Академия наук Узбекской ССР, каракалпакский филиал; Отв. ред. к.и.н. И. К. Косымбетов, к.и.н. В. Н. Ягодин. — Ташкент: Фан, 1981. — С. 123-139. Кдырниязов М.-Ш. Материальная культура городов Хорезма в XIII—XIV веках. — Нукус: Каракалпакстан, 1989. — 176 с. — ISBN 5-8272-0392-0. == Каҫӑсем == * [http://kungrad.com/history/ Кунград] * [https://web.archive.org/web/20201128171603/http://www.xorezm.com/ Портал Хорезма] * [http://oltinmeros.zn.uz/kray Наш край — Хорезм] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201128035257/http://oltinmeros.zn.uz/kray |date=2020-11-28 }} * ''А. Паевский.'' [http://trv-science.ru/2010/08/17/sledy-zabytoj-imperii/ Следы забытой империи] * [http://www.centralasia-travel.com/ru/countries/uzbekistan/history/khorezm_kingdom Царство Хорезмийцев] {{Узбекистан историйĕ}} [[Категори:Узбекистанри тахçанхи облаçсем]] [[Категори:Хорезм|*]] [[Категори:Туркменистан историйĕ]] [[Категори:Узбекистан историйĕ]] [[Категори:Ази Варринчи тахçанхи патшалăхсем]] m72njg4b1os8cxssya2ex5lfmgukdgh Харкамлăхла сăпат 0 87499 878678 729035 2026-11-03T21:58:51Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878678 wikitext text/x-wiki '''Харкамлăхла сăпат''' е '''харкам сăпат''' — [[гражданла тивĕç-ирĕк]] субъекчĕ.<ref>[https://nomer-inn.ru/uznat-adres-fizicheskogo-licza.html ИНН номерне мӗнле информаци парать сӑн-пит] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220101183501/https://nomer-inn.ru/uznat-adres-fizicheskogo-licza.html |date=2022-01-01 }}</ref> Малалла:{{стиль}} Раҫҫей Федерацийӗн Гражданла кодексӗнче-1994 ҫулхи Раҫҫей (Раҫҫей ГК) ҫынсене граждансен правин субъекчӗсем вырӑнне "граждансем" формулировкӑпа тата "физика пит-куҫӗсен скобкисенче палӑртма усӑ курнӑ. "Граждансем" текен ӑнлавпа усӑ Курса Раҫҫей гражданӗсем шутланман ҫынсем пирки, "физика сӑн-сӑпачӗ" хушнипе, Раҫҫей чиккисенче граждансемсӗр пуҫне Тата Унӑн гражданӗсем шутланман ҫынсем те пуррине шута илеҫҫӗ. Пӗтӗм тӗнчери килӗшӳре, ҫавӑн пекех нумай ҫӗршыв саккунӗсенче "граждансем" текен ӑнлавпа усӑ курмаҫҫӗ, анчах та "граждансем" текен ӑнлавпа кӑна усӑ кураҫҫӗ, мӗншӗн тесен ҫав ӑнлава ытларах тытса тӑраҫҫӗ, мӗншӗн тесен ҫав ҫӗршыв территорийӗнче гражданла тата ытти хутшӑнусенче хутшӑнакан ҫынсем пек ярса илеҫҫӗ (е даннӑйсем). Унӑн ӳт-пӗвӗ тата условийӗсем аталанса пыраҫҫӗ (вӗсем пула граждансен прависемпе тивӗҫӗсене тытса тӑма пултараҫҫӗ), деликторлӑх (ӗҫ-хӗлне хирӗҫ пыракан сиеншӗн гражданла право яваплӑхне илме пултарасси) тата ӗҫ-хӗлпе гражданла тивӗҫлӗхсем туянма, вӗсене пурнӑҫлама, ҫавӑн пекех яваплӑх илме пултарасси), наци саккунӗсемпе палӑртаҫҫӗ. Пӗтӗмӗшле илсен, сӑн-питӗнче тӗрлӗ право статусӗсем пур, хӑш чухне тӳрех, гражданлӑхсӑр, гражданин, ют ҫӗршыв ҫынни, беженец пек, темиҫе ҫын пур. == Вуламалли == *Стефанчук Р.О. Особисті немайнові права фізичних осіб: Моногр. /Ред. Я. М. Шевченко. — К: КНТ, 2007. — 626 с. * Москвичова А. В. Міжнароднаправосуб'єктністьфізичної особи у доктрині міжнародного права / А. В. Москвичова, Д. І. Романченко //Актуальні проблеми сучасного міжнародного права :зб. наук. ст. за матеріалами І Харк. міжнар.-прав. читань, присвяч. пам’яті проф. М. В. Яновського і В. С. Семенова, Харків, 27 листоп. 2015 р. : у 2 ч. –Харків, 2015. – Ч. 2. – С. 278–282. * Баулін Ю. Особа - під охороною кримінального закону / Ю. Баулін // Вісник Академії правових наук України. - Х. : Право, 1997. - № 2(9). -С. 185-189. * Уркевич В. Ю. Фізичні особи як суб'єкти права сільськогосподарського землевикористання / В. Ю. Уркевич // Державне будівництво та місцеве самоврядування. Вип. 8. - Х. : Право, 2004. - С. 109-117. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == *[http://leksika.com.ua/15540812/legal/osoba_fizichna ОСОБА ФІЗИЧНА] //{{Юридична енциклопедія}}эээ́э0 *[https://www.kmu.gov.ua/ua/service/vnesennya-zmin-fop Внесення змін про ФОП у єдиний реєстр підприємств] {{Викисловарь|Гражданла право}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Физическое лицо|[[Нечаев, Василий Михайлович|Нечаев В. М.]]}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Юридическое и физическое лицо|[[Нечаев, Василий Михайлович|Нечаев В. М.]]}} [[Категори:Гражданла тивĕç-ирĕк]] [[Категори:Тивĕç-ирĕк]] 07lfrycva68qiuhemlmur7tcv080d71 Шевле 0 106168 878688 777240 2026-11-04T02:12:20Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878688 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Шевле (пĕлтерĕшсем)}} [[File:Alger Orage.jpg|thumb|right|{{center|Шевле}}]] '''Шевле''' (çавăн пекех '''типĕ çиçĕм''') — таçта аякра, [[горизонт]] патĕнчех, унти [[аслатиллĕ çумăр]]а пула, пĕлĕт çутăла-çутăла кайни. <!--При зарницах раскатов [[гром]]а не слышно из-за дальности, но можно увидеть вспышки [[Молния|молний]], свет которых отражается от [[Кучево-дождевые облака|кучево-дождевых облаков]] (преимущественно их вершин).--> [[File:Wetterleuchten.jpg|thumb|right|{{center|Шевле}}]] {{wiktionary|шевле}} == Çавăн пекех == * [[Çиçĕм]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{Commons|Lightning|Blitz}} {{Wikisource}} {{Wikiquote}} * [http://apod.nasa.gov/apod/ap120723.html Hochgeschwindigkeitsaufnahme 7207 Bilder/sec] * [https://www.leifiphysik.de/elektrizitaetslehre/ladungen-felder-mittelstufe/ausblick/blitze-gewittern Blitze in Gewittern] ([[LEIFI]]) * [http://www.lightning.ece.ufl.edu/PDF/AGU/2004GL021782.pdf Röntgenstrahlen-Ausbrüche in Verbindung mit gestuften Leitblitzen bei Wolke-Boden-Blitzen] (PDF; 140&nbsp;kB, englisch) * [http://www.wetter-foto.de/fotos-2-1-1-Blitze.html Fotogalerie mit teils beeindruckenden Aufnahmen von Blitzen] * [https://web.archive.org/web/20151114041743/http://www.blitzortung.org/Webpages/index.php?lang=de&subpage_0=16 Blitzortung.org – Blitze weltweit in Echtzeit] * [http://www.sueddeutsche.de/wissen/meteorologie-hochspannung-1.3577556 Marlene Weiss: Hochspannung. Süddeutsche Zeitung vom 7. Juli 2017] (gedruckte Ausgabe: 8./9. Juli 2017, S. 34–35) * [https://www.vde.com/de/blitzschutz Blitzschutz + Blitzforschung], [https://www.vde.com/de/blitzschutz/arbeitsgebiete/vor-blitzen-schuetzen Blitze: So können Sie sich schützen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201123195102/https://www.vde.com/de/blitzschutz/arbeitsgebiete/vor-blitzen-schuetzen |date=2020-11-23 }}, [https://www.vde.com/de/blitzschutz/arbeitsgebiete/vor-blitzen-schuetzen/verhaltenbeigewitter Verhalten bei Gewitter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181230212238/https://www.vde.com/de/blitzschutz/arbeitsgebiete/vor-blitzen-schuetzen/verhaltenbeigewitter |date=2018-12-30 }}: [https://www.vde.com/de/blitzschutz/arbeitsgebiete/vor-blitzen-schuetzen/imfreien Im Freien] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181230103321/https://www.vde.com/de/blitzschutz/arbeitsgebiete/vor-blitzen-schuetzen/imfreien |date=2018-12-30 }}, [https://www.vde.com/de/blitzschutz/arbeitsgebiete/vor-blitzen-schuetzen/ingebaeuden In Gebäuden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170708140557/https://www.vde.com/de/blitzschutz/arbeitsgebiete/vor-blitzen-schuetzen/ingebaeuden |date=2017-07-08 }}, [https://www.vde.com/de/blitzschutz/arbeitsgebiete/vor-blitzen-schuetzen/imstrassenverkehr Im Straßenverkehr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180114021037/https://www.vde.com/de/blitzschutz/arbeitsgebiete/vor-blitzen-schuetzen/imstrassenverkehr |date=2018-01-14 }} bei [https://www.vde.com/ www.vde.com] des [[Verband der Elektrotechnik, Elektronik und Informationstechnik|VDE]] * [[Spektrum.de]]: ''[https://www.spektrum.de/news/superblitze-entladen-sich-merkwuerdig-anders/1672188 Superblitze entladen sich merkwürdig anders]'' 10. September 2019 {{Çанталăк}} [[Категори:Çиçĕм]] [[Категори:Атмосферăри оптикăлла пулăмсем]] [[Категори:Шевле]] bkuuqij81vgrulmmjn8koky3b4qmb1y Шăхчалла 0 110253 878685 796972 2026-11-04T01:55:04Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878685 wikitext text/x-wiki [[File:Алексеев Игра-в-горелки 03.jpg|thumb|Алексеев Г. Шăхчалла выляни]] '''Шăхчалла''' — ачасем те, çитĕннисем те вылякан вăйă. Кун пирки Ашмарин сăмахсарĕнче çапла ăнлантарнă<ref>Тезаурус Лингве Чувашорум.</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Шăхчалла. назв. игры, в горелки. Якейк. Шăхчалла вылянă чухне шăхча пилĕк хутчен тытимасан, ăна пилĕк хут строй кăлараççĕ. {{Цитата вĕçĕ}} == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * [https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%94%D0%B5%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B8%D0%B3%D1%80%D1%8B,_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B8%D0%BC%D1%83%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE_%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_(%D0%9F%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9)#%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%B8. Горелки] // ''[[Покровский, Егор Арсеньевич|Покровский Е. А.]]'' Детские игры преимущественно русские (в связи с историей, этнографией, педагогией и гигиеной). (С 105 рисунками). — М.: Типография А. А. Карцева, 1887. * Беловинский Л. В. Горелки // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 132. — 784 с. — ISBN 978-5-699-24458-4. * Сахаров И. П. Горелки // Сказания русского народа. Русское народное чернокнижье. — СПб.: Издание А. С. Суворина, 1885. — С. 180—182. — 298 с. * Афанасьев А. Н. Ярило // Древо жизни. — М.: Современник, 1982. — 1982 с. * Якуб С. К. Горелки // Вспомним забытые игры. — М.: Детская литература, 1988. — С. 17—23. — 159 с. — ISBN 5-08-001116-5. * [https://www.endic.ru/academic/Gorelki-78463.html Горелки]{{Ĕçлемен каçă|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Малый академический словарь * {{статья |автор=Жуйкова М. В. |пуçелĕк=Вербальний код української гри «Горюдуб» на тлі її білоруських та російських відповідників |каçă=http://dspace.nbuv.gov.ua/bitstream/handle/123456789/43444/03-Zhuikova.pdf |кăларăм=[http://dspace.nbuv.gov.ua/handle/123456789/43439 Слов’янський світ: Зб. наук. пр.] |страницы=50—64 |страниц= |вырăн=К. |выпуск=8 |издательство=ІМФЕ ім. М.Т. Рильського НАН України |çул=2010 |ref=Жуйкова}} {{ref-uk}} * [http://encyclopedia.kiev.ua/vydaniya/files/use/first_book/part2.pdf Горюдуба] // {{iw|Украинская малая энциклопедия|Українська мала енциклопедія|uk|Українська мала енциклопедія}} : у 8 т (16 кн.) :. В-Ґ — 1958. — С. 123-298 / проф. Є. Онацький. — Т. 1. — С. 274. {{ref-uk}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20090810005609/http://pedagog.us/?p=9 Русские народные подвижные игры] * [https://web.archive.org/web/20230528133605/https://bosichkom.com/%D0%B8%D0%B3%D1%80%D1%8B-%D0%B4%D0%BB%D1%8F-%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%B9/%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%B8 «Гори-гори-ясно!»] [[Категори:Ача-пăча вăййисем]] [[Категори:Тулти вăйăсем]] [[Категори:Хускануллă вăйăсем]] [[Категори:Вăйăсем]] l57j92jcmpyfe2ery07omhhu543m7iy Шалти колонизаци 0 115509 878686 816050 2026-11-04T01:59:54Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878686 wikitext text/x-wiki '''Шалти колонизаци''' — континентсен ҫӗрĕсене пурăнма вырнаçтарни тата ялхуҫалӑх тӗлӗшӗнчен хӑнӑхса ҫитни. == Вӑтам ĕмӗрти Европа == Хӗвеланӑҫ Европӑра [[XI ĕмĕр|XI]]—<nowiki/>[[XIII ĕмĕр|XIII ӗмӗр]] шалти массӑллӑ колонизаци халӑх ӳстерни ӳссе пынине пула пуян ҫӗр айӗнчи ҫӗрсене, вӑрмансене, шурлӑхсене ҫӗр ӗҫӗпе хӑнӑхса ҫитни палӑрчӗ. Унӑн ҫитӗнӗвӗ пӗтӗмӗшле туса кăларни ĕçӗсен ӳсӗмне кӑтартса парать.<ref>[http://annales.info/evrope/samarkin/istgeogr.htm#61 Ял хуçалăх аталанăвĕ малтанхи те аналаннă вăтам ĕмĕрте. Шалти колонизаци] {{Wayback}} // ''Самаркин В. В.'' Историческая география Западной Европы в средние века. {{М.}}: Высшая школа, 1976.</ref> == Раҫҫей историйӗнче == Паллӑ вырӑс историкӗ [[Ключевский Василий Осипович|В. О. Ключевский]] Раççейĕн шалти колонизацине ҫӗршыв историйӗнчи тӗп фактор тесе шутланӑ: "Раҫҫей историйӗ — колонизациленекен ҫӗршыв историйӗ".<ref>''Ключевский В. О.'' [http://statehistory.ru/books/Vasiliy-Klyuchevskiy_Kurs-russkoy-istorii/2 Вырăс историйĕн курсĕ. Лекция II.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130122141950/http://statehistory.ru/books/Vasiliy-Klyuchevskiy_Kurs-russkoy-istorii/2 |date=2013-01-22 }}</ref>. Санкт-Петербургăн Европа университечĕн профессорĕ Сергей Абашин [[ССРП]]-н колониализмĕ çинчен тĕпĕ-йĕрĕпе каласа панă: "ССРП колониализм империйĕ пулнă шухăшĕ валли тата хирĕç, вăйлă аргументсем пур". Тĕрĕссипе, нумай çыхăнусен формисем колониаллă пулнă, анчах совет вăхăчĕнче колониализм çыхăнăвĕсем çеç мар, урăхлă элеменсемпе усă курнă" — вăл терĕ<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://meduza.io/feature/2022/12/30/pochemu-v-sssr-ne-udalos-postroit-kommunizm-kak-tam-obstoyali-dela-s-pravami-zhenschin-rossiysko-ukrainskaya-voyna-prodolzhenie-raspada-sssr|title=Почему в СССР не удалось построить коммунизм? Как там обстояли дела с правами женщин? Российско-украинская война — продолжение распада СССР? Советскому Союзу — 100 лет. Отвечаем на вопросы тех, кто в нём не жил}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://eusp.org/news/moskva-byl-li-sssr-kolonialnoj-imperiej|title=БЫЛ ЛИ СССР КОЛОНИАЛЬНОЙ ИМПЕРИЕЙ?}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://polit.ru/article/2017/06/14/ps_abashin/|title=Максим Руссо: Советская Средняя Азия: колонии или нечто иное}}</ref>. Хăшпĕр хальхи тĕпчевçĕсем (А. Эткинд, Д. Уффельман тата ыттисем) экономикаллă мар, анчах шухăш-менталлă Раççейри шалти колонизаци енне çинчен каласа параççĕ. Импери центрĕпе перифери хушшинчи антоганизм çыхăнăвĕсем çинчен, халăхпа влаç хушшинчи пĕр-пĕрне çыхăнусем йытусене  пăхса тухаççĕ. Шалти империллĕ колонизаципе центр периферие "çутçанталăклă" та тискер вырăнне шутланать, ăна культуризацилемелле те цивилизацилесе улăштармалла. Революцие кунта, шалти колонизацие хирĕçӳ пекех тытăнса пăхма пулать, çапах та часах унăн çĕнĕ этапĕ пуçланă — совет колонизацийĕ. А. Эткинд ҫырать:<blockquote>Колонизация всегда имеет две стороны: активную и пассивную; сторону, которая завоевывает, эксплуатирует и извлекает выгоды, и сторону, которая страдает, терпит и восстает. Но культурная дистанция между [[Метрополи|метрополией]] и [[Колони|колонией]] не всегда совпадает с [[Этнос|этнической]] дистанцией между ними. Интересующая нас ситуация находится как раз в точке [[Модернизаци|перехода]] от [[Аграрлă_общество|аграрного общества]] к [[Индустриаллă общество|индустриальному]]. Для аграрных обществ, каковым Россия была до Петра и в огромной степени оставалась после него, главные различия строятся между культурами правителей и народа — лингвистические, этнические, религиозные, даже сексуальные. [[Индустриализаци|Индустриализация]] рождает [[Национализм|национализм]] как «бракосочетание между государством и культурой», результат их взаимотяготения и приведения в соответствие. Национализация аграрной культуры, многократно разделенной на классы, провинции, общины, диалекты, сословия, секты, всегда есть '''самоколонизация''': народ превращается в нацию, крестьяне во французов. Процесс идет из столиц к границам, останавливаясь лишь там, где он сталкивается со встречным процессом равной силы. Особенностью России была лишь её географическая протяжённость и недонаселённость, затруднявшая передвижение людей и символов, а также особая конфигурация культурных признаков, подлежащих перемешиванию. Первостепенным фактором оставалась культурная дистанция между высшими и низшими классами, унаследованная от аграрного общества. Два мира (государство и [[Ялти_общество|сельскую общину]]) разделяла пропасть, но все ресурсы государства, финансовые и людские, поступали из общин. Коммуникация между ними если была возможна, то оказывалась искаженной, рискованной и ограниченной.<ref>''Александр Эткинд.'' [http://magazines.russ.ru/nlo/2001/49/etkind.html Фуко и тезис внутренней колонизации: постколониальный взгляд на советское прошлое] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116100336/http://magazines.russ.ru/nlo/2001/49/etkind.html |date=2013-01-16 }}</ref></blockquote> == Çавăн пек пăхăр == * [[Деколонизаци]] == Асӑрхаттарусем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * ''Etkind, Alexander.'' Internal Colonization: Russia’s Imperial Experience. Cambridge, UK: Polity Press, 2011. 282 p. ** ''Эткинд А.'' Шалти колонизаци. Раҫҫей империйӗн опычӗ / Авториз. англирен. В.Макарова. М.: Ҫӗнӗ литература пăхса кăларни, 2013. 448 c. * Унта, шалта: Раҫҫей культура историйӗнче шалти колонизаци практики / Состав. И. Кукулин Д.Уффельман, А. Эткинд. — {{М.}}: Ҫӗнӗ литература пăхса кăларни, 2012. == Каçăсем == * [http://www.polit.ru/article/2012/12/22/colonization/ Внутренняя колонизация России] * [https://web.archive.org/web/20231202014128/https://gefter.ru/archive/6347 Внутренняя колонизация: модель для развертки (беседа с А. Эткиндом)] * ''Генрих Киршбаум.'' [http://magazines.russ.ru/nlo/2010/105/ge46.html Конференция «Внутренняя колонизация России» (Пассау, Германия, 23-25 марта 2010 г.)] * ''Кевин Платт.'' [https://web.archive.org/web/20130110023342/http://www.nlobooks.ru/node/2081 Внутренняя колонизация: границы империй / границы теорий (о книге А. Эткинда)] [[Категори:Колониализм]] al0tfnwt1k32ibv4ffyh28xbs4mx8rj Чăваш Ен пуç хулине суйлани 0 116771 878681 858218 2026-11-03T23:34:06Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878681 wikitext text/x-wiki [[File:Дом купца Ефремова (3).jpg|thumb|Чăваш Ен тĕп хули пулса тăнă Шупашкар. XX ĕмĕр пуçламăшĕ. Н. П. Ефремов купса çурчĕ. Унта 1920-мĕш çулта тин çеç йĕркеленнĕ Чăваш автономийĕн ревкомĕ ĕçлеме пуçланă]] '''Чăваш Ен пуç хулине суйлани'''. XX ĕмĕр пуçламăшĕнче, Раççейри революцисем хыççăн, Чăваш халăхĕн наццилле-территорилле тытăмне туса хурассин ыйтăвĕсем çуралма пуçласан, тĕп хула пирки те, паллах, шухăшлама пуçланă. Апла-капла шутланă хыççăн [[Шупашкар]] çинче чарăнса тăнă. Паянхи кунчченех çакăн пек пырать. Анчах та ку ыйтăвăн хăйĕн историйĕ те пур. Брокгаузпа Эфронăн патша саманинчех тухнă сăмахсарĕнче çапла çырнă<ref>Ф.А.Брокгауз, И.А.Ефрон. [http://www.infoliolib.info/sprav/brokgaus/5/5120.html Энциклопедический словарь]</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Ч<ебоксары> (по-чувашски - "Чуксар-город") и называются нередко в шутку "столицей чуваш". <Куçару: Шупашкара (чăвашла "Чуксар-город"<ref>"Чуксар-город" тени, паллах, чăваш сăмахĕ мар.</ref>) ĕнтĕ хăш чухне шÿтле майпа «чăвашсен тĕпхули» те теççĕ (выр.)> {{Цитата вĕçĕ}} РСФСРти Нацилĕхсем тĕлĕшĕнчи Халăх комиссариачĕ патне çав наркоматăн пĕр сыпăкĕ пулса тăракан Чăваш Уйрăмĕ [[1920]]-мĕш çулхи январĕн 3-мĕшĕнче тăратнă «Кĕске пĕлтеревре» [[Чăваш Ĕç Коммуни]]не туса хурассин проектне тăратнă. Проектлакан тытăмăн тĕп хули Шăхран (халĕ Канаш) пулмалла тенĕ<ref>Клементьев В. Н. [http://enc.cap.ru/?t=publ&hry=115&lnk=3536 ЧУВАШСКАЯ ТРУДОВАЯ КОМ­МУНА (ЧТК)] — Электронла чăваш энциклопедийĕнчи статья.</ref>. Проект пурнăçа кĕреймен, çапла вара Канаш та Чăваш Енĕн тĕп хули пулса тăрайман. Тата тепĕр кăсăклă сюжет — Чĕмпĕр хулине Чăваш Ен тĕп хули тума хăтланса пăхни. Совет патшалăхне никĕсленĕ В. И. Ленин та çавнашкал сĕнÿ панă теççĕ. Ăçтан пĕлетпĕр-ха эпир çакна? Чи паллă çăлкуçсенчен пĕри — [[1924]]-мĕш çулхи документ<ref>[https://www.prlib.ru/item/335513 К вопросу о расширении территории Чувашской Автономной области и преобразовании ее в Автономную Чувашскую Социалистическую Советскую Республику]. - Чебоксары : издание Облисполкома АЧО, 1924. - 132, 2, [1] с. ; 26 см. - На правах рукописи. - 300 экз. .</ref>. [[File:Здание учительской семинарии г.Канаш.jpg|thumb|left|Канаш (1920-мĕш çул тĕлне Шăхран тенĕ). Малти планри çурт XX ĕмĕр пусламăшĕнче те пулнă]] {{Цитата пуçламăшĕ}} Вопрос об образовании Автономной Чувашской Социалистической Советской Республики с центром в г. Симбирске впервые был поднят на заседании Совета Народных Комиссаров, когда обсуждался вопрос об организации Чувашской области <Куçару: Чĕмпĕр тĕп хулаллă Автономилле Чăваш Социализмла Совет республикине туса хурас ыйтăва чăн малтан В.И. Ленин, Чăваш облаçне тăвас ыйтăва тапратнă чухне, Халăх комиссариачĕсен канашĕн ларăвĕнче çĕкленĕ> {{Цитата вĕçĕ}} Мĕтри Юман 1934-мĕш çулта çырнă çыруран<ref>Юман, Мĕтри. Çырнисен пуххи. Шупашкар, 1997.</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} Чӑваш автономилле облаҫне туса хурсан работниксенчен нумайӑшӗ Пысӑк Чӑваш ҫӗршывне (центрӗ — Чӗмпӗр хулинче) туса хурас ӗмӗт-тӗллевпе ӑшталанса ҫӳрерӗҫ. Владимр Ильич ырланӑ тесе ӗнентерсех калатчӗҫ. {{Цитата вĕçĕ}} == «Хушма вариант» == Çапла вара, чăваш тĕп хули пулма Канаш (Шăхран), Шупашкар, Чĕмпĕр «хатĕрленнĕ» теме пулать. Анчах тепĕр вариант пирки те манса каймалла мар. Вăл — тĕп хулана пачах çĕнĕ вырăнта, нульрен тытăнса, туса лартасси. Кунакшкал вариант пирки И. С. Максимов-Кошкинский хăйĕн асаилĕвĕсенче çырса кăтартнă<ref>«Ялав», 1960, №4, с. 20</ref><ref>Щербаков, Сергей, истори ăславĕсен кандидачĕ. [https://realnoevremya.ru/articles/94237-chuvashi-i-tataro-bashkirskaya-respublika-v-1918-godu-chast-1 Как Сталин обещал построить чувашам свой Вашингтон] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240318163909/https://realnoevremya.ru/articles/94237-chuvashi-i-tataro-bashkirskaya-respublika-v-1918-godu-chast-1 |date=2024-03-18 }} — Реальное время.</ref> Мĕн пирки сăмах пырать-ха унта? 1918-мĕш çулта Д. С. Элмен хайпе пĕрле Мускава И. С. Максимов-Кошкинские ертсе кайнă. И. В. Сталин кабинетне кĕрсем тухмалла пулса тухать. Даниил Семёнович кĕрет, Иоаким Степанович «алкумĕнче», секретарь патĕнче юлать. Алăк уçă пулнипе, лере мĕн каланине пĕтĕмпех илтет. "Тĕп хула тумаллăх пирĕн, чăвашсен, хула пекки те çук вĕт-ха," — тет Элмен. "Çук пулсан, Америкăри Вашингтон пек, çĕнĕрен хамăр туса лартатпăр," — тет Сталин, хуравласа. == Вуламалли == * Козлов, Фёдор. [http://sovch.chuvashia.com/?p=177525 Главный город Чувашии мог быть совсем другим] — Советская Чувашия. 6:40 25 Январь 2017 ç. * Изоркин, A.B. От зарождения идеи до образования автономии / A.B. Изоркин // Проблемы национального в развитии чувашского народа. — Чебоксары: ЧГИГН, 1999. С. 20 - 37. [[File:Мост Волго-Бугульминской ж. д. в Симбирске.jpg|thumb|Чĕмпĕр 1916-1920-мĕш çулсенче]] * История Чувашии новейшего времени. Кн. 1. 1917 1945. - Чебоксары: ЧГИГН, 2001.-262 с. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://pravdapfo.ru/blogs/realnoevremyaru/88774-stalin-obeshchal/ Сталин обещал Вашингтон для чувашей] — Правда ПФО. * [https://ul.aif.ru/persona/details/164824 Почему Ульяновск не стал столицей Чувашии?] — Татьяна ЗАХАРЫЧЕВА Виктор Аванмартран илнĕ интервью. * [https://chuvash.org/blogs/comments/2883.html Сергей Щербаков: Мог ли Симбирск в начале ХХ века стать сто— Правда ПФОлицей Чувашской Республики?] — 18.09.2016 10:28 Чăваш халăх канашлăвĕ. * [https://chuvash.org/blogs/comments/3234.html Agabazar: Чӗмпӗр — чӑвашсен тӗп хули?] — 12.02.2018 00:49 Чăваш халăх канашлăвĕ. * [https://ru.chuvash.org/blogs/comments/2886.html Agabazar: Стратегический шок] — 20.09.2016 14:24 Чăваш халăх канашлăвĕ. * [http://www.gia.archives21.ru/novelty.aspx?id=24&s_page=5 У истоков Чувашской Автономии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924022100/http://www.gia.archives21.ru/novelty.aspx?id=24&s_page=5 |date=2015-09-24 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=ujJ59WMTm-w&feature=youtube_gdata Даниил Эльмень - герой или аутсайдер чувашской истории?] {{USSR-stub}} {{Чăваш Енĕн историйĕ}} {{РСФСР}} {{Чăваш Ен}} [[Категори:Чăваш Ен]] [[Категори:Шупашкар]] [[Категори:РСФСР]] [[Категори:Чĕмпĕр]] [[Категори:Канаш]] mnrg2xewnht4hqaj4sn0c8t9fgn8r9g Толерантлăх тивĕмĕ 0 128815 878665 869581 2026-11-03T17:16:15Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878665 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Толерантлăх (пĕлтерĕшсем)}} '''Толерантлăх тивĕмĕ''' (е, ансаттăн çеç, '''толерантлăх'''), — <math>X</math> [[йыш]] çинчи толерантлăх тивĕмĕ тесе [[бинарлă тивĕм]]е калаççĕ, енчен те вăл [[Рефлексивлăх тивĕмĕ|рефлексивлăха]] тата [[Симметрилĕх тивĕмĕ|симметрилĕхе]] пăхăнать пулсан, çав вăхăтрах [[транзитивлăх]]а пăхăнмасса та пултарать. Ĕнтĕ [[эквивалентлăх тивĕмĕ]] толерантлăхăн пĕр сыпăкĕ пулать. == Çавăн пекех == * [[Эквивалентлăх тивĕмĕ]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * Орлов А. И. [http://www.aup.ru/books/m163/1_1_6.htm ''Прикладная статистика''] — Часть 1. Фундамент прикладной статистики. — М.: Издательство «Экзамен», 2004. * Шрейдер Ю. А. [https://web.archive.org/web/20240425115700/https://math.ru/lib/book/djvu/shodstvo.djvu ''Равенство, сходство, порядок''] — Глава III. Сходство и толерантность. — М.: Наука, 1971. 256 с. == Каçăсем == {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Математикăлла тивĕмсем]] bkgwj4bfzwyb77c7w4w2yw7a92bnfin Чатăр 0 129147 878683 871053 2026-11-04T01:13:19Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878683 wikitext text/x-wiki [[File:Tent at High Shelf Camp cropped.jpg|thumb|Tent at High Shelf Camp cropped]] [[File:Советская армейская палатка УСТ-56.JPG|thumb|УСТ-56]] {{Пĕлтерĕшсем|Чатăр (пĕлтерĕшсем)}} '''Чатăр''', пусмаран тунă çăмăл çурт-йĕр. Пĕчĕкреххисемпе, сăмахран , туристсем усă кураççĕ. == Çавăн пекех == * [[Юрттă]] * [[Пысăк чатăр]] == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} {{Викисловарь|чатăр}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20241225152749/https://proslova.ru/word/%D1%88%D0%B0%D1%82%D1%91%D1%80/ Сайт Прослова.ру.] * [http://interpretive.ru/dictionary/558/word/%D8%E0%F2%E5%F0 Э. Нюстрем. Библейский энциклопедический словарь (историко-религиозный), 1868 год.]{{ĕçлемен каçă|date=Июль 2019 |bot=InternetArchiveBot }} [[Категори:Çурт-йĕр]] [[Категори:Чатăрсем]] atqe8paxuww2767gqnlfxlmr7hcfymb Шутарав матрици 0 131046 878690 878399 2026-11-04T03:07:30Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 878690 wikitext text/x-wiki '''Шутарав матрици''' (çавăн пекх '''Шутаравла матрици''') — тĕп [[матрица çийдиагоналĕ|çийдиагональри]] е тĕп [[матрица айдиагоналĕ|айдиагональри]] пĕрресемлĕ тата ытти вырăнсенче нульсемлĕ [[бинарлă матрица]]. Шутаравла {{math|''U''}} матрица, çийдиагональре пĕрресемлĕскер, '''çулти шутаравла матрица''' пулать. Шутаравла {{math|''L''}} матрица, айдиагональре пĕрресемлĕскер, '''аялти шутаравла матрица''' пулать. Ĕнтĕ {{math|(''i'', ''j'')}} индекссемлĕ ''U'' тата ''L'' матрицăсен компоненчĕсем ак çапла : <math> U_{ij} = \delta_{i+1,j}, \quad L_{ij} = \delta_{i,j+1}, </math> кунта <math>\delta_{ij}</math> — [[Кронекер символĕ|Кронекер дельта-символĕ]]. Сăмахран, шутаравла ''5×5''-матрицăсем: :: <math> U_5=\begin{pmatrix} 0 & 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} \quad L_5=\begin{pmatrix} 0 & 0 & 0 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 & 0 \end{pmatrix}. </math> == Çавăн пекех == * [[Нильпотентла матрица]] == Каçăсем == [https://web.archive.org/web/20250815103423/http://www.ee.imperial.ac.uk/hp/staff/dmb/matrix/special.html#Shift_Matrix Shift Matrix — entry in the Matrix Reference Manual] [[Категори:Матрицăсен тĕлĕшĕсем]] [[Категори:Матрицăсем]] 5dp78905jqgdjkv8lzodjvwvu2mksyf Вăтăравçăсен тивĕç-ирĕкĕсене хӳтĕлесси 0 131099 878692 878609 2026-11-04T09:48:17Z Ellodanis5 17302 878692 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Уголок покупателя в магазине.JPG|thumb|]] '''Вăтăравçăсен тивĕç-ирĕкĕсене хӳтĕлесси''' == Çавăн пекех == * [[Вăтăравçăсен тивĕç-ирĕкĕсене хӳтĕлессинн тĕнчери кунĕ]] * [[Çăхавсемпе сĕнӳсен кĕнеки]] * [[Вăтăравçăлла экстремизм]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://ec.europa.eu/consumers/index_en.htm Защита прав потребителей — генеральный директорат здравоохранения и дел потребителей Евросоюза]{{ref|en}} * [http://pravdop.com/publications/kommentarii_zakonodatelstva/249/ Бузинный А. Защита прав потребителей: как обосновать свою позицию?] {{Внешние ссылки}} [[Категори:Вăтăравçăсем]] [[Категори:Элтешле пĕрлĕх]] cwc3txp4vv7h6c6gty3g87unpioqckz Тăваткалсенчен ирĕклĕ хисеп 0 131104 878669 878619 2026-11-03T18:02:37Z InternetArchiveBot 28304 Add 1 book for [[Википеди:Тĕрĕслемеллĕх]] (20261103) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 878669 wikitext text/x-wiki [[File:Composite number Cuisenaire rods 10.svg|thumb|10 is square-free, as its divisors greater than 1 are 2, 5, and 10, none of which is square (the first few squares being 1, 4, 9, and 16)<br><big>10 хисеп тăваткалсенчен ирĕклĕ иккенне визуализацилесе кăтартса пани</big>]] '''Тăваткалсенчен ирĕклĕ хисеп''', е '''Тăваткалсемсĕр хисеп''' == Çавăн пекех == * [[Мёбиус функцийĕ]] == Литература == * ''Бухштаб А. А.'' Теория чисел. — М.: Просвещение, 1966. — 385 с. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} [[Категори:Хисепсен теорийĕ]] [[Категори:Ункăсен теорийĕ]] [[Категори:Тулли хисеплĕ умлăн-хыçлăнлăхсем]] == Çăлкуçсем == *{{cite book | last1=Shapiro | first1=Harold N. |title=Introduction to the theory of numbers | publisher=Oxford University Press Dover Publications | isbn=978-0-486-46669-9 | year=1983}} *{{cite journal | first1=Andrew | last1=Granville | first2=Olivier | last2=Ramaré | title=Explicit bounds on exponential sums and the scarcity of squarefree binomial coefficients | mr=1401709 | zbl=0868.11009 | year=1996 | journal=Mathematika | volume=43 | pages=73–107 | doi=10.1112/S0025579300011608 }} * {{cite book |last=Guy | first=Richard K. | author-link=Richard K. Guy | title=Unsolved problems in number theory |url=https://archive.org/details/unsolvedproblems0003guyr | publisher=[[Springer-Verlag]] |edition=3rd | year=2004 |isbn=978-0-387-20860-2 | zbl=1058.11001 }} * {{cite web |url= http://oeis.org/wiki/Squarefree_numbers |title= OEIS Wiki |access-date= 24 September 2021 }} mqdsvxlyjqzs8rgdnglq5rjowt9jzwf Nachricht von dreyen im Gebiete der Stadt Casan wohnhaften heidni- schen Völkern, den Tscheremissen, Tschuwaschen, und Wotiacken 0 131108 878664 878652 2026-11-03T16:44:18Z Ellodanis5 17302 878664 wikitext text/x-wiki [[File:Gerhard Friedrich Müller.jpg|thumb|Ге́рард Фри́дрих Ми́ллер (Gerhard Friedrich Müller; Фёдор Ива́нович Ми́ллер; 1705—1783)]] '''Nachricht von dreyen im Gebiete der Stadt Casan wohnhaften heidni- schen Völkern, den Tscheremissen, Tschuwaschen, und Wotiacken''' (<big>Хусан хулин территорийĕнче пурнакан ыр-хаяр тĕнĕллĕ виçĕ халăх тĕлĕшĕнчи хыпарсем: çармăссем, чăвашсем тата вотяксем</big>), Ге́рард Фри́дрих Ми́ллер (Gerhard Friedrich Müller; Фёдор Ива́нович Ми́ллер; 1705—1783) нимĕçле çырса çав чĕлхепех кун çути кăтартнă ĕç<ref>Müller G.F. Nachricht von dreyen im Gebiete der Stadt Casan wohnhaften heidnischen Völkern, den Tscheremissen, Tschuwaschen und Wotjaken // Sammlung Russischer Geschichte. – Band III, Stück IV. – St. Petersburg, 1759. – 412 s. – URL: gdz.sub.unigoettingen.de/id/PPN331674602; https://play.google.com/books/reader?id=egRkAAAAcAAJ&pg=GBS.PA386&hl=ru. Хăçан пăхни: 16.04.2024. </ref>. Каярахпа ăна вырăсла куçарса пичетлесе кăларнă<ref>Г. Ф. М и л л е р . Описание живущих в Казанской губернии языческих народов, яко-то черемис, чуваш и вотяков. СПб., 1791</ref>. Ку ĕç чăваш сăмахĕсене илсе кăтартнипе паллă. Унта мĕнпурĕ 300 ытла чăваш сăмахĕ == Хаклав == А.В. Савельев каланинчен<ref>Савельев. Асăннă çăлкуç. С.45.</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|В целом можно заключить, что чувашский языковой материал задокументирован в «Nachricht…» на очень высоком уровне.}}<Куçару:Тĕпрен илсен, «Nachricht…» чăваш чĕлхе йăмлăхне питĕ çÿллĕ шайра документланă темелле.> {{Цитата вĕçĕ}} == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Вуламалли == * Егоров В.Г. Чувашские словари XVIII века // Записки НИИЯЛИ при Совете министров Чувашской АССР. – Чебоксары, 1949. – Вып. 2. – С. 111−142. * Комиссаров Г.И. Письменность на чувашском языке в XVIII веке // Комиссаров Г.И. О чувашах: исследования, воспоминания, дневники, письма / Сост. В.Г. Родионов. – Чебоксары: Изд-во Чуваш. ун-та, 2003. – С. 312–337. * Димитриев В.Д. [https://www.academia.edu/39225320/Димитриев_В_Д_Два_описания_чувашей_и_чувашские_словари_второй_четверти Два описания чувашей и чувашские словари второй четверти XVIII века] // Чебоксары:1960, Ученые записки Чувашского НИИЯЛИиЭ * Димитриев В.Д. МИЛЛЕР Герард Фридрих // Чувашская энциклопедия. Том 3: М–Се. – Чебоксары: ЧГИГН, 2009. * Савельев А.В. [https://www.academia.edu/122270864/Комментарии_к_чувашским_материалам_Г_Ф_Миллера_Commentaries_on_G_F_Müller_s_Chuvash_language_materials_ Комментарии к чувашским материалам Г.Ф. Миллера] // Российская тюркология. 2023. № 3–4 (40-41). С. 23–51. DOI 10.37892/2079-9160-2023-3-4-23-51. [[Категори:Чăваш чĕлхин историйĕ]] 3322t9sd0whkpklgeqfxls5mw9o6vem 878691 878664 2026-11-04T07:36:06Z Ellodanis5 17302 878691 wikitext text/x-wiki [[File:Gerhard Friedrich Müller.jpg|thumb|Ге́рард Фри́дрих Ми́ллер (Gerhard Friedrich Müller; Фёдор Ива́нович Ми́ллер; 1705—1783)]] '''Nachricht von dreyen im Gebiete der Stadt Casan wohnhaften heidni- schen Völkern, den Tscheremissen, Tschuwaschen, und Wotiacken''' (<big>Хусан хулин территорийĕнче пурнакан ыр-хаяр тĕнĕллĕ виçĕ халăх тĕлĕшĕнчи хыпарсем: çармăссем, чăвашсем тата вотяксем</big>), Ге́рард Фри́дрих Ми́ллер (Gerhard Friedrich Müller; Фёдор Ива́нович Ми́ллер; 1705—1783) нимĕçле çырса çав чĕлхепех кун çути кăтартнă ĕç<ref>Müller G.F. Nachricht von dreyen im Gebiete der Stadt Casan wohnhaften heidnischen Völkern, den Tscheremissen, Tschuwaschen und Wotjaken // Sammlung Russischer Geschichte. – Band III, Stück IV. – St. Petersburg, 1759. – 412 s. – URL: gdz.sub.unigoettingen.de/id/PPN331674602; https://play.google.com/books/reader?id=egRkAAAAcAAJ&pg=GBS.PA386&hl=ru. Хăçан пăхни: 16.04.2024. </ref>. Вырăсла малтан те 1756-мĕш çулта<ref>МИЛЛЕР Г. Ф. [https://www.vostlit.info/Texts/rus16/Miller_11/text1.htm ОПИСАНИЕ ТРЕХ ЯЗЫЧЕСКИХ НАРОДОВ В КАЗАНСКОЙ ГУБЕРНИИ, А ИМЯННО: ЧЕРЕМИСОВ, ЧУВАШЕЙ И ВОТЯКОВ.] \\ ЕЖЕМЕСЯЧНЫЕ СОЧИНЕНИЯ К ПОЛЬЗЕ И УВЕСЕЛЕНИЮ СЛУЖАЩИЕ Июль, 1756 года. В САНКТПЕТЕРБУРГЕ при Императорской Академии Наук.</ref>, те 1763-мĕш çулта<ref>[https://www.vostlit.info/Texts/rus16/Miller/miller.phtml?id=10407 ОПИСАНИЕ ТРЕХ ЯЗЫЧЕСКИХ НАРОДОВ (1733? 1743?) в Казанской губернии Публикация 1763 г. Часть 1 Часть 2]</ref> куçарса пичетлесе кăларнă, каярахпа тепĕр хут — 1791-мĕш çулта<ref>[https://www.vostlit.info/Texts/rus16/Miller_13/opis_kazan_gub_1743_1.htm Выписка из описания живущих в казанской губернии языческих народов, яко черемис, чуваш и вотяков, с показанием их жительства, политического учреждения и телесных и душевных дарований, какое платье носят, от чего и чем питаются, о их торгах и промыслах, каким языком говорят, о художествах и науках, о естественном и вымышленном их языческом законе, також и о всех употребительных у них обрядах, нравах и обычаях, сочиненного действительным статским советником и академии наук членом Г. Ф. Миллером по возвращении его в 1743 году из камчатской экспедиции] // Новые ежемесячные сочинения, Часть LVI, февраль 1791 года. СПб. Императорская академия наук. 1791</ref>. Ку ĕç чăваш сăмахĕсене илсе кăтартнипе паллă. Унта мĕнпурĕ 300 ытла чăваш сăмахĕ == Хаклав == А.В. Савельев каланинчен<ref>Савельев. Асăннă çăлкуç. С.45.</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|В целом можно заключить, что чувашский языковой материал задокументирован в «Nachricht…» на очень высоком уровне.}}<Куçару:Тĕпрен илсен, «Nachricht…» чăваш чĕлхе йăмлăхне питĕ çÿллĕ шайра документланă темелле.> {{Цитата вĕçĕ}} == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Вуламалли == * Егоров В.Г. Чувашские словари XVIII века // Записки НИИЯЛИ при Совете министров Чувашской АССР. – Чебоксары, 1949. – Вып. 2. – С. 111−142. * Комиссаров Г.И. Письменность на чувашском языке в XVIII веке // Комиссаров Г.И. О чувашах: исследования, воспоминания, дневники, письма / Сост. В.Г. Родионов. – Чебоксары: Изд-во Чуваш. ун-та, 2003. – С. 312–337. * Димитриев В.Д. [https://www.academia.edu/39225320/Димитриев_В_Д_Два_описания_чувашей_и_чувашские_словари_второй_четверти Два описания чувашей и чувашские словари второй четверти XVIII века] // Чебоксары:1960, Ученые записки Чувашского НИИЯЛИиЭ * Димитриев В.Д. МИЛЛЕР Герард Фридрих // Чувашская энциклопедия. Том 3: М–Се. – Чебоксары: ЧГИГН, 2009. * Савельев А.В. [https://www.academia.edu/122270864/Комментарии_к_чувашским_материалам_Г_Ф_Миллера_Commentaries_on_G_F_Müller_s_Chuvash_language_materials_ Комментарии к чувашским материалам Г.Ф. Миллера] // Российская тюркология. 2023. № 3–4 (40-41). С. 23–51. DOI 10.37892/2079-9160-2023-3-4-23-51. [[Категори:Чăваш чĕлхин историйĕ]] dhidwgjlc1r73m4n38dbooyqhje3tnb 878694 878691 2026-11-04T10:47:18Z Ellodanis5 17302 878694 wikitext text/x-wiki [[File:Gerhard Friedrich Müller.jpg|thumb|Ге́рард Фри́дрих Ми́ллер (Gerhard Friedrich Müller; Фёдор Ива́нович Ми́ллер; 1705—1783)]] '''Nachricht von dreyen im Gebiete der Stadt Casan wohnhaften heidni- schen Völkern, den Tscheremissen, Tschuwaschen, und Wotiacken''' (Гугл-куçаруçă пулăшнипе нимĕçлерен чăвашла куçарсан: <big>Хусан хулин территорийĕнче<ref>Ахăртнех, Хусан кĕпĕрнинче тесе ăнланас пулать.</ref> пурнакан ыр-хаяр тĕнĕллĕ виçĕ халăх тĕлĕшĕнчи хыпарсем: çармăссем, чăвашсем тата вотяксем</big>), Ге́рард Фри́дрих Ми́ллер (Gerhard Friedrich Müller; Фёдор Ива́нович Ми́ллер; 1705—1783) нимĕçле çырса çав чĕлхепех 1759-мĕш çулта кун çути кăтартнă ĕç<ref>Müller G.F. Nachricht von dreyen im Gebiete der Stadt Casan wohnhaften heidnischen Völkern, den Tscheremissen, Tschuwaschen und Wotjaken // Sammlung Russischer Geschichte. – Band III, Stück IV. – St. Petersburg, 1759. – 412 s. – URL: gdz.sub.unigoettingen.de/id/PPN331674602; https://play.google.com/books/reader?id=egRkAAAAcAAJ&pg=GBS.PA386&hl=ru. Хăçан пăхни: 16.04.2024. </ref>. Вырăсла малтан те 1756-мĕш çулта<ref>МИЛЛЕР Г. Ф. [https://www.vostlit.info/Texts/rus16/Miller_11/text1.htm ОПИСАНИЕ ТРЕХ ЯЗЫЧЕСКИХ НАРОДОВ В КАЗАНСКОЙ ГУБЕРНИИ, А ИМЯННО: ЧЕРЕМИСОВ, ЧУВАШЕЙ И ВОТЯКОВ.] \\ ЕЖЕМЕСЯЧНЫЕ СОЧИНЕНИЯ К ПОЛЬЗЕ И УВЕСЕЛЕНИЮ СЛУЖАЩИЕ Июль, 1756 года. В САНКТПЕТЕРБУРГЕ при Императорской Академии Наук.</ref>, те 1763-мĕш çулта<ref>[https://www.vostlit.info/Texts/rus16/Miller/miller.phtml?id=10407 ОПИСАНИЕ ТРЕХ ЯЗЫЧЕСКИХ НАРОДОВ (1733? 1743?) в Казанской губернии Публикация 1763 г. Часть 1 Часть 2]</ref> куçарса пичетлесе кăларнă, каярахпа тепĕр хут — 1791-мĕш çулта<ref>[https://www.vostlit.info/Texts/rus16/Miller_13/opis_kazan_gub_1743_1.htm Выписка из описания живущих в казанской губернии языческих народов, яко черемис, чуваш и вотяков, с показанием их жительства, политического учреждения и телесных и душевных дарований, какое платье носят, от чего и чем питаются, о их торгах и промыслах, каким языком говорят, о художествах и науках, о естественном и вымышленном их языческом законе, також и о всех употребительных у них обрядах, нравах и обычаях, сочиненного действительным статским советником и академии наук членом Г. Ф. Миллером по возвращении его в 1743 году из камчатской экспедиции] // Новые ежемесячные сочинения, Часть LVI, февраль 1791 года. СПб. Императорская академия наук. 1791</ref>. Ку ĕç тĕп текстра тата хушăмра (Vocabularium Harmonicum) чăваш сăмахĕсене илсе кăтартнипе паллă. Унта мĕнпурĕ 300 ытла чăваш сăмахĕ. Ку ăслав ĕçĕпе çыхăннă йăмлăхсене, вăл шутра чăваш сăмахĕсене те, 1733-мĕш çулта пухнă тесе шутламалла. == Хаклав == А.В. Савельев каланинчен<ref>Савельев. Асăннă çăлкуç. С.45.</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|В целом можно заключить, что чувашский языковой материал задокументирован в «Nachricht…» на очень высоком уровне.}}<Куçару:Тĕпрен илсен, «Nachricht…» чăваш чĕлхе йăмлăхне питĕ çÿллĕ шайра документланă темелле.> {{Цитата вĕçĕ}} == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Вуламалли == * Егоров В.Г. Чувашские словари XVIII века // Записки НИИЯЛИ при Совете министров Чувашской АССР. – Чебоксары, 1949. – Вып. 2. – С. 111−142. * Комиссаров Г.И. Письменность на чувашском языке в XVIII веке // Комиссаров Г.И. О чувашах: исследования, воспоминания, дневники, письма / Сост. В.Г. Родионов. – Чебоксары: Изд-во Чуваш. ун-та, 2003. – С. 312–337. * Димитриев В.Д. [https://www.academia.edu/39225320/Димитриев_В_Д_Два_описания_чувашей_и_чувашские_словари_второй_четверти Два описания чувашей и чувашские словари второй четверти XVIII века] // Чебоксары:1960, Ученые записки Чувашского НИИЯЛИиЭ * Димитриев В.Д. МИЛЛЕР Герард Фридрих // Чувашская энциклопедия. Том 3: М–Се. – Чебоксары: ЧГИГН, 2009. * Савельев А.В. [https://www.academia.edu/122270864/Комментарии_к_чувашским_материалам_Г_Ф_Миллера_Commentaries_on_G_F_Müller_s_Chuvash_language_materials_ Комментарии к чувашским материалам Г.Ф. Миллера] // Российская тюркология. 2023. № 3–4 (40-41). С. 23–51. DOI 10.37892/2079-9160-2023-3-4-23-51. [[Категори:Чăваш чĕлхин историйĕ]] j4xu6evbd4ta9mtr74hj1p1913nqbza Шаблон:Potd/2026-11-9 (cv) 10 131109 878673 2026-11-03T19:04:58Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Панорама Кумаонских Гималаев из Раникхета, Уттаракханд, Индия» 878673 wikitext text/x-wiki Панорама Кумаонских Гималаев из Раникхета, Уттаракханд, Индия 94z61b42kn3j9af5qeeurb78r7f0ivi Шаблон:Potd/2026-11-9 10 131110 878674 2026-11-03T19:05:13Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Panorama of Himalayas from Ranikhet, Uttarakhand, India.jpg» 878674 wikitext text/x-wiki Panorama of Himalayas from Ranikhet, Uttarakhand, India.jpg mrl61585nut8ao4oaprlf099ypqehi8 Вăтăравçăсен тивĕç-ирĕкĕсене хӳтĕлессин тĕнчери кунĕ 0 131111 878693 2026-11-04T10:05:26Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:2005-08-10 Butcher Shop Kiev 100.JPG|thumb|]] '''Вăтăравçăсен тивĕç-ирĕкĕсене хӳтĕлессинн тĕнчери кунĕ''', мартăн 15-мĕшĕ, 1983-мĕш çултанпа паллă тăваççĕ. == Çавăн пекех == * [[Вăтăравçăсен тивĕç-ирĕкĕсене хӳтĕлесси]] * [[Вăтăравçăсен тивĕç-ирĕкĕсене хӳтĕлессин саккунĕ]] * Çăха...» 878693 wikitext text/x-wiki [[File:2005-08-10 Butcher Shop Kiev 100.JPG|thumb|]] '''Вăтăравçăсен тивĕç-ирĕкĕсене хӳтĕлессинн тĕнчери кунĕ''', мартăн 15-мĕшĕ, 1983-мĕш çултанпа паллă тăваççĕ. == Çавăн пекех == * [[Вăтăравçăсен тивĕç-ирĕкĕсене хӳтĕлесси]] * [[Вăтăравçăсен тивĕç-ирĕкĕсене хӳтĕлессин саккунĕ]] * [[Çăхавсемпе сĕнӳсен кĕнеки]] * [[Тĕрĕслĕхлĕ суту-илӳ]] * [[Штифтунг Варентест]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [www.calend.ru/holidays/0/0/20/ Календарь праздников] * [https://web.archive.org/web/20090220072036/http://przd.ru/inter/potrebday.php 15 марта — Всемирный день защиты прав потребителей] [[Категори:Мартăн 15-мĕшĕ]] [[Категори:Тĕнчери кунсем]] [[Категори:Вăтăравçăсен тивĕç-ирĕкĕсем]] 1k0cd8qxdmwmnigyxjhxg4eucld28ch