Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 2658 879660 875234 2026-11-12T01:38:54Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879660 wikitext text/x-wiki '''Вупкăн''', — [[ахăр усалсем]] йышне кĕрекен, çын пурнăçне пĕтерекен усал. Вупкăн ерсен çын мĕн чухлĕ ĕçлеместь, яланах чухăнра пурăнать. Вупкăна юмăç-вĕрӳçĕсем яраççĕ, тет. Вĕсенчен мĕнле хăтăласси çинчен халапсем каласа памаççĕ. Чеепе çеç вĕсенчен хăталма пулать теççĕ. == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20060317224820/http://yumah.ru/e/d092d183d0bfd0bac483d0bd20c3a7d0b8d0bdd187d0b5d0bd Вупкăн çинчен каласа паракан халапсем] (чăвашла) [[Категори:Чăваш мифологиĕ]] [[Категори:Чăваш халаплăхĕ]] eht463ezci6ksefxrfzmj5wdmyoztck 0 10444 879644 91211 2026-11-11T19:16:59Z Xqbot 2635 Исправление двойного перенаправления с [[Элшел (хула)]] на [[Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] 879644 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] n6l0y7qepkrj3rjhpu8sqjjkdwum6ep 0 10445 879645 91210 2026-11-11T19:17:04Z Xqbot 2635 Исправление двойного перенаправления с [[Элшел (хула)]] на [[Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] 879645 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] n6l0y7qepkrj3rjhpu8sqjjkdwum6ep 0 11122 879646 91208 2026-11-11T19:17:09Z Xqbot 2635 Исправление двойного перенаправления с [[Элшел (хула)]] на [[Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] 879646 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] n6l0y7qepkrj3rjhpu8sqjjkdwum6ep 0 11717 879657 854262 2026-11-12T01:24:58Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879657 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Veps bukvar.jpg|thumb|Вепс букварĕ]] '''Вепс чĕлхи''' (вепсле: ''vepsän kel' ''), — [[вепссем]] калаçакан чĕлхи. [[Балтика-финн ушкăнĕ|Балтика-финн ушкăнне]] кĕрекен [[финн-укăр чĕлхисем|финн-укăр]] чĕлхи. [[2002]] çулхи [[2002 çулхи Раççей халăх çыравĕ|халăха çырнин]] хыпарĕпе, вепс чĕлхипе калаçма пĕлекенсен шучĕ 5800. Чĕлхере 3 диалект: çурçĕрти, вăтамми тата кăнтăрти. == Тĕпчени == Вепс чĕлхине тĕпчеме [[Эллиас Лённрот]] пуçланă. Вăл 1853 çулта пĕрремĕш вепс чĕлхи çинчен кăтартса паракан статьине çырнă. [[Август Альквист]] 1850 çулсенче вепс пурăнакан çĕрĕ тăрăх çӳренĕ, фольклор материалне пухса швед-вепс сăмахсарне хатĕрленĕ. 1913 çулта пĕрремĕш вепсле-вырăсла сăмахсар тухнă. 1930 çулсенче вепс çырулăхне аталантарма пуçласан, латиницăпа никĕсленĕ алфавитпе усă курнă. Лениннград облаçĕнчи Видла, Ошта, Капша, Шола тата Оята хулисенче 49 пуçламăш тата 5 вăтам вепс шкулĕ уçнă. [[1937]] çулччен 19 шкул кĕнеки, вепсле-вырăсла сăмахсар, вуламалли кĕнекесем пичетлесе кăларнă. Вăрçă хыççăн вепс шкулĕсене хупнă, тĕлĕнтермĕшле илемлĕ вепс чĕлхи пĕтме пуçланă. Вепс чĕлхи вара килте калаçмалли çеç пулса тăнă. 1990 çулсен пуçламăшĕнче лару-тăру кăштах лайăхланнă: Карелире вепс чĕлхине аталантаракан программа ĕçлет. Вепс чĕлхипе «Kodima» ("Тăван çĕршыв") хаçат тухать. == Алфавичĕ == 1930 çулсенче латиница усă курса çырнă: {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | A a | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ç ç | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ş ş | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ƶ ƶ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ı | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ’ |} 1937 кирилица çине куçтарма тăрăшнă пулин те, вăл сарăлман. Паянкуна диакритика паллисене усă курса латиницăпа çыраççĕ: {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | A a | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Č č | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Š š | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ž ž | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ü ü | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ’ |} Халиччен те вепс чĕлхипе 70 кĕнеке пичетленсе тухнă. Чылайрахăшĕ - вĕренӳ кĕнеки. Вепс чĕлхи хальхи чи паллă литература ĕçченĕ [[Абрамов Николай Викторович|Николай Абрамов]] сăвăçă. Вепс чĕлхине Петразаводскри Лённрот ячĕллĕ гимназире вĕрентеççĕ, çаплах факультатив майĕпе Ленинград облаçĕнчи хăш-пĕр шкулсенче вĕренме ирĕк панă. Çавăн пекех чĕлхене виçĕ институтра — Петразоводскри университетре, Карел педагогика институтĕнче, Санкт-Петербургри патшалăх университетĕнчи Çурçĕр халăхĕсен институтĕнче — вĕрентеççĕ. == Чĕлхери тĕслĕхсем == * Minä pagižen vepsän kelel. (Эпĕ вепс чĕлхипе калаçатăп) * Minä armastan sindai. (Эпĕ сана юрататăп) * Kuna sinä mäned? (Ăçта эсĕ каятăн?) * Тоšta völ kerdan, en el'genda. (Тата кала, ăнланмастăп) == Каçăсем == {{Interwiki|code=vep|Pälehtpol’|Вепсла|}} * [https://web.archive.org/web/20091026192217/http://geocities.com/meidenkodima/ Санкт-Петербургри Вепссен Пĕрлешĕвĕ] * [https://web.archive.org/web/20210425040927/http://meidenkodima.borda.ru/ Вепс канашлăвĕ] * [http://vepswik.atwiki.com/ Вепс вики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011141743/http://vepswik.atwiki.com/ |date=2007-10-11 }} * [http://www.onego.ru/win/pages/aberi/index.html Нина Зайцева. Вепс чĕлхи историйĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071002123312/http://www.onego.ru/win/pages/aberi/index.html |date=2007-10-02 }} (вырăсла, финнла) {{Финн-укăр чĕлхисем}} [[Категори:Вепс чĕлхи]] [[Категори:Финн-укăр чĕлхисем]] [[Категори:Раççей чĕлхисем]] a14xx4aj4lz3hdldvu6wqt6ue3hdoot 0 11940 879639 612770 2026-11-11T19:13:41Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Элшел (хула)]] страницӑн ятне [[Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] ҫине улӑштарчӗ 612770 wikitext text/x-wiki :''Ытти пĕлтерĕшсене '''[[Элшел (пĕлтерĕшсем)]]''' статьяра пăхăр''. '''Элшел''' (Ĕшел, Ишлĕ), — [[Атăлçи Пăлхар]] хули. Вăл [[Атăл]]ăн сылтăм çыранĕнче ӳссе ларнă пулнă. '''Элшеле''' [[пăлхарсем]] [[X ĕмĕр]]те никĕсленĕ пулас. Хула [[1220]] çулта вырăс шывçи хурахĕсем çунтарса янă хыççăн пĕтнĕ. Ĕшел (Ишлĕ), — Атăлçи Пăлхар хули. 1220 çулта ăна вырăс шывçи хурахĕсем аркатнă. == Истори == Çак авалхи пăлхар хулинчен инçе мар, [[Сĕве (юханшыв)|Сĕвен]] сулахай çыранĕнче, [[Элшел (ял)|Элшел]] текен авалхи чăваш ялĕ пур. Ку ял [[Тăхăръял таврашĕ]]нчи ялĕсем хушшинче хăйне евĕрлĕ шĕкĕрĕ. Халăхра упранса юлнă хайлавсенче çапла каланă: <blockquote>«Пирĕн асаттесем кунта пысăк хуларан куçса килнĕ. Хули [[Сĕве (юханшыв)|Сĕве]] хĕрринче пулнă. Ăна та Элшел тенĕ. Анчах та çав хулана ташмансем çунтарса янă…»</blockquote> Элшел тăватă кетеслĕ хула, унăн пĕтĕм лаптăкĕ 50 гектар яхăн пулнă. Хулана тунă чухне пăлхар-чăваш асаттесем çутçанталăк панă çырма-çатрапа та питĕ ăстан усă курнă. Хулан çурçĕр енче çĕртен хăпартса тунă икĕ çӳллĕ хӳме, икĕ тарăн шывлă канав. Вĕсем лайăхах упранса юлнă. Мал енче, ахăртнех виçĕ хӳме пулнă пулас, анчах та пĕр хӳми çеç упранса юлнă. Вăл халĕ те 4 метртан çӳллĕ. Кăнтăр енче те пĕр хӳме çеç юлнă. Унпа юнашарах — канав тата питĕ тарăн çырма. Ку вырăна [[1962]] тата [[1965]] çулсенче чавса пăхнă В.Ф. Каховский профессор авалхи хула питĕ вăйлă çирĕплетнĕ карман пулнине палăртать. Кунта 183 хуралтпа çурт-йĕр тупнă. Хулара тимĕрçсем, сĕтел-пукан, савăт-сапа ăстисем ĕçленĕ, таçтан та сутăссем килсе çӳренĕ. Хулана кĕмелли виçĕ хапха пулнă пулас. Вĕсене питĕ вăйлă çирĕплетнĕ турулсем сыхланă. Апат-çимĕçе упрама элшелсем, ытти пăлхар-чăвашсем пекех, тарăн шăтăк евĕрлĕ нӳхрепсем чавнă. Сивĕ тапхăрсенче кермене хутса ăшăтма пăрăхсем хунă пулнă. Элшел çыннисем хальхи Ишлей тăрăхне тарса килнĕ текен шухăш та пур. == Хушса çырни == '''Элшелрен''' инçех мар [[Кăнна Кушки]] ялĕ вырнаçнă. Вăл [[Яковлев Иван Яковлевич|И.Я.Яковлевăн]] тата [[Тихăн Петĕркки]] çыравçăн тăван ялĕ пулать. == Вуламалли == * [[Комиссаров Гурий Иванович|Кури Вантер]], "Чăваш халăхĕн историйĕ", [[Шупашкар]], "[[Ялав]]" библиотеки, [[1990]]; * Н.Спасский, «Очерки по родиноведению», [[Хусан]], [[1912]]; * [[Тимофеев Григорий Тимофеевич|Тимофеев Г.Т.]], «[[Тăхăръял]]», "Чăн чăвашсем" (хайлав); * [[Каховский Василий Филиппович|В.Ф. Каховский]], А.П.Смирнов, «Городище Хулаш и памятники средневековья Чувашского Поволжья», [[Шупашкар]], [[1972]]; * Смирнов А.П., «Волжские булгары»; * [[Юхма Мишши]], «Авалхи чăвашсем», [[Шупашкар]], [[1996]]. [[Категори:Атăлçи Пăлхар хулисем]] [[Категори:Авалхи чăваш хулисем]] 82n81wt8wzrmga4dctztlkbo88hwto9 879643 879639 2026-11-11T19:16:12Z Ellodanis5 17302 879643 wikitext text/x-wiki [[File:Сожжение Ошеля 1220.jpg|thumb|Ишлĕне çунтарса яни]] :''Ытти пĕлтерĕшсене '''[[Элшел (пĕлтерĕшсем)]]''' статьяра пăхăр''. '''Элшел''' (Ĕшел, Ишлĕ), — [[Атăлçи Пăлхар]] хули. Вăл [[Атăл]]ăн сылтăм çыранĕнче ӳссе ларнă пулнă. '''Элшеле''' [[пăлхарсем]] [[X ĕмĕр]]те никĕсленĕ пулас. Хула [[1220]] çулта вырăс шывçи хурахĕсем çунтарса янă хыççăн пĕтнĕ. Ĕшел (Ишлĕ), — Атăлçи Пăлхар хули. 1220 çулта ăна вырăс шывçи хурахĕсем аркатнă. == Истори == Çак авалхи пăлхар хулинчен инçе мар, [[Сĕве (юханшыв)|Сĕвен]] сулахай çыранĕнче, [[Элшел (ял)|Элшел]] текен авалхи чăваш ялĕ пур. Ку ял [[Тăхăръял таврашĕ]]нчи ялĕсем хушшинче хăйне евĕрлĕ шĕкĕрĕ. Халăхра упранса юлнă хайлавсенче çапла каланă: <blockquote>«Пирĕн асаттесем кунта пысăк хуларан куçса килнĕ. Хули [[Сĕве (юханшыв)|Сĕве]] хĕрринче пулнă. Ăна та Элшел тенĕ. Анчах та çав хулана ташмансем çунтарса янă…»</blockquote> Элшел тăватă кетеслĕ хула, унăн пĕтĕм лаптăкĕ 50 гектар яхăн пулнă. Хулана тунă чухне пăлхар-чăваш асаттесем çутçанталăк панă çырма-çатрапа та питĕ ăстан усă курнă. Хулан çурçĕр енче çĕртен хăпартса тунă икĕ çӳллĕ хӳме, икĕ тарăн шывлă канав. Вĕсем лайăхах упранса юлнă. Мал енче, ахăртнех виçĕ хӳме пулнă пулас, анчах та пĕр хӳми çеç упранса юлнă. Вăл халĕ те 4 метртан çӳллĕ. Кăнтăр енче те пĕр хӳме çеç юлнă. Унпа юнашарах — канав тата питĕ тарăн çырма. Ку вырăна [[1962]] тата [[1965]] çулсенче чавса пăхнă В.Ф. Каховский профессор авалхи хула питĕ вăйлă çирĕплетнĕ карман пулнине палăртать. Кунта 183 хуралтпа çурт-йĕр тупнă. Хулара тимĕрçсем, сĕтел-пукан, савăт-сапа ăстисем ĕçленĕ, таçтан та сутăссем килсе çӳренĕ. Хулана кĕмелли виçĕ хапха пулнă пулас. Вĕсене питĕ вăйлă çирĕплетнĕ турулсем сыхланă. Апат-çимĕçе упрама элшелсем, ытти пăлхар-чăвашсем пекех, тарăн шăтăк евĕрлĕ нӳхрепсем чавнă. Сивĕ тапхăрсенче кермене хутса ăшăтма пăрăхсем хунă пулнă. Элшел çыннисем хальхи Ишлей тăрăхне тарса килнĕ текен шухăш та пур. == Хушса çырни == '''Элшелрен''' инçех мар [[Кăнна Кушки]] ялĕ вырнаçнă. Вăл [[Яковлев Иван Яковлевич|И.Я.Яковлевăн]] тата [[Тихăн Петĕркки]] çыравçăн тăван ялĕ пулать. == Вуламалли == * [[Комиссаров Гурий Иванович|Кури Вантер]], "Чăваш халăхĕн историйĕ", [[Шупашкар]], "[[Ялав]]" библиотеки, [[1990]]; * Н.Спасский, «Очерки по родиноведению», [[Хусан]], [[1912]]; * [[Тимофеев Григорий Тимофеевич|Тимофеев Г.Т.]], «[[Тăхăръял]]», "Чăн чăвашсем" (хайлав); * [[Каховский Василий Филиппович|В.Ф. Каховский]], А.П.Смирнов, «Городище Хулаш и памятники средневековья Чувашского Поволжья», [[Шупашкар]], [[1972]]; * Смирнов А.П., «Волжские булгары»; * [[Юхма Мишши]], «Авалхи чăвашсем», [[Шупашкар]], [[1996]]. [[Категори:Атăлçи Пăлхар хулисем]] [[Категори:Авалхи чăваш хулисем]] fr9lwm7gnq1yu4zmro4b6ycpeud7kmr 0 13326 879658 875773 2026-11-12T01:31:32Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879658 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ|Ви́смут / Bismuthum (Bi)<!--Название-->|83<!--Атомный номер-->[[Ӳкерчĕк:DSC00192.JPG|150px|]]|Тимĕр тĕслĕ хытă катаăлакан металл <!-- Внешний вид-->|208,98037<!--Атомный вес-->|170<!--Радиус атома-->|702,9 (7,29)<!--Энергия ионизации-->|[Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s^{<nowiki>2</nowiki>} 6p^{<nowiki>3</nowiki>}<!--Электронная конфигурация-->|146<!--Ковалентный радиус-->|(+5e) 74 (+3e) 96<!--Радиус иона-->|2,02<!--Электроотрицательность-->|Bi←Bi³⁺ 0,23 В<!--Электродный потенциал-->|5, 3<!--Степени окисления-->|9,747<!--Плотность-->|26,0<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |часть = |заглавие = Химическая энциклопедия: в 5 т |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1988 |том = 1 |страницы = 379-380 |страниц = 623 |серия = |isbn = |тираж = 100 000 }} </ref>|7,9<!--Теплопроводность-->|544,5<!--Температура плавления-->|11,00<!--Теплота плавления-->|1883<!--Температура кипения-->|172,0<!--Теплота испарения-->|21,3<!--Молярный объём-->|ромбоэдăрла<!--Структура решётки-->|4,750<!--Период решётки-->|n/a<!--Отношение c/a-->|120,00<!--Температура Дебая-->}} {| style="text-align: left; background-color: grey; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Bi</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>83</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''208,98038''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Xe]4f¹⁴5d¹⁰6s^{<nowiki>2</nowiki>}6p^{<nowiki>3</nowiki>}''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Висмут'''</big> |} [[Ӳкерчĕк:DSC00192.JPG|thumb|250 px|Металлă висмутăн лаптакĕ.]] Висмут хытă патрак металл, хурçă евĕр, шупка хĕрлĕ тĕслĕ. == Тĕпчесе уçнин историйĕ == == Ятне хуни == Латин Bismuthum е ''bisemutum'' сăмахесенчен, тата нимĕç ''weisse Masse'', (шурă япала) сăмахĕсенчен тухать пулас. == Çутçанталăкра тупăнни == == Тупăшлани == Висмут сульфитне тимĕрпе хутăш шăратса тупаççĕ: Bi₂S₃ + 3Fe = 2Bi + 3FeS, е çак умлă-хыçлă ĕç-пулăмĕсене тытса пырса: Bi₂S₃ + 5O₂ = Bi₂O₄ + 3SO₂↑; Bi₂O₄ + 4C = 2Bi + 4CO↑. [[Ӳкерчĕк:Bismuth crystal macro.jpg|thumb|left|Синтĕсленĕ висмутăн [[кристалл]]ĕ. Асам тĕспе йӳçĕклĕхĕн çинçе сийне пула ялкăшать.]] == Физикăпа хими пахалăхĕсем == === Хакĕсем === Висмут (99 % тап-таси) 2006 çулта вăтамран 15 долл/кг. == Усă курни == === [[Металлурги]] === === [[Термоэлектрикăллă материалĕсем]] === [[Ӳкерчĕк:DSC00199.JPG|thumb|250 px|Висмут телуричĕн монокристалĕ]] === [[Пигменчĕсем]] === Пигмент шутне висмут ванадачĕ кĕрет. === [[Косметика]] === Чĕрнесене сăрламалли лак (йăлтăрка хытă сăрă), тута сăрри (помада), [[ĕмĕлке (косметика)|ĕмĕлкесене]] тата ыттисене те тумалли ĕçре, оксохлоричĕпе йăлтăрка тумалли чух усă кураççĕ. == Биологири вырăнĕ == == Изотопĕсем == {{main|Висмут изотопĕсем}} Çутçанталăкри висмучĕн пĕр [[изотоп]] ²⁰⁹Bi, вăл çутçанталăкри тăнăç изотопĕсенчен чи йывăрри шутланать. [[2003]] çулта эксперимент ирттерсе, вăл [[альфа-аркану|альфа-радиохастар]] пулнине (çурма аркану тапхăрĕ 1,9±0,2×10¹⁹ çул) курнă. ²⁰⁹Bi пуçсăр, тепĕр 19 изотоп пури паллă. Вĕсем пурте радиоактивлă тата кĕске пурăнуллă: çурма аркану тапхăрĕ темиçе талăкран иртмест. Висмутăн 13 изотопĕ: 197 — 208 йывăрăш хисеплисене тата чи йывăррине ²¹⁵Bi искусствăллă меслетпе туса çитернĕ, ыттисем&nbsp;— ²¹⁰Bi, ²¹¹Bi, ²¹²Bi, ²¹³Bi тата ²¹⁴Bi&nbsp;— çутçанталăкра [[уран (элемент)|уран]], [[тори]], [[актини]] тата [[нептуни]] элемент тĕшшисен [[радиоактивлă аркану|радиоактивлă арканăвĕн]] йĕрĕпе пулаççĕ. == Асăрхатарусем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20240714104043/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Bi/key.html Висмут Webelements çинче] * [http://n-t.ru/ri/ps/pb083.htm Висмут Хими элеменчĕсен халăх вали вулавăшĕнче] [[Категори:Çăмăл металсем]] [[Категори:Металсем]] [[Категори:Радиоактивлă элементсем]] r0nr9ngpaa4klzagk19wfgsjozgio5j 0 18329 879676 875163 2026-11-12T07:56:36Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879676 wikitext text/x-wiki '''Плотников Николай Алексеевич''' (Плотник Микулайĕ, Плотник Кули, Чулхула Микулайĕ) — [[Чăваш Википедийĕ|чăваш Википедин]] администраторĕ тата бюрокрачĕ пулнă. Тетелти ятсем: Dracola, P-Code, astahar, Аçтахар. Маларах вырăс википедине, кайарах чăвашлине те тӳрлетме тытăннă. [[Чулхула]]ра пурăннă чухне сайтне уçнă, чăваш чĕлхине словарьпа кăна вĕреннĕ. 1977 çулта пуш уйăхĕн 16-мĕшĕнче [[Чăваш Ен]]ĕн [[Шупашкар районĕ|Шупашкар районне]] кĕрекен [[Лапсар]] ялĕнче çуралнă теть. Чăваш википедине вунсаккăрмĕш, уçăлнăранпа пилĕк уйăхран килнĕ. Чăваш патшалăх университечĕн чăваш филологийĕпе культура факультетне вĕренсе пĕтернĕ<ref>[http://www.chgign.ru/persona/39_Плотников_Николай_Алексеевич.html Плотников Николай Алексеевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190106065807/http://www.chgign.ru/persona/39_%D0%9F%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87.html |date=2019-01-06 }}</ref>. [[Чулхула]]н Из рук в руки хаçатра ĕçленĕ<ref>[http://cheboksari.bezformata.ru/listnews/blinov-polzovanie-tehnologiej-viki/2143543/ Александр Блинов: "Пользование технологией вики становится нормой"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827064342/http://cheboksari.bezformata.ru/listnews/blinov-polzovanie-tehnologiej-viki/2143543/ |date=2017-08-27 }}</ref>. Халь Шупашкар районĕн Лапсар ялĕнче, Комсомольски урамĕнче, 37-мĕш çуртра<ref>[https://rkn.gov.ru/mass-communications/reestr/media/?id=613231 Чӑваш халӑх сайчӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210621190450/https://rkn.gov.ru/mass-communications/reestr/media/?id=613231 |date=2021-06-21 }}</ref> пурăнать тенĕ. Чăваш чĕлхине лайăхах пĕлмест. 2005-мĕш çулта 12-мĕш ака уйăхĕнче википедине килнĕ. 2005-мĕш çулта 2-мĕш çу уйăхĕнче администратор статусне ыйтнă, 5-мĕш çу уйăхĕнченпе администратор пулнă. 2007-мĕш çулта кăрлач уйăхĕн 10-мĕшĕнче бюрократ статусне ыйтнă, карлачăн 16-мĕшĕнче бюрократ пулса тăнă. 2010-мĕш çулта ака уйăхĕн 12-мĕшĕнче администратор статусне [[Хутшăнакан:Viktor|Viktor]]а панă. 2010-мĕш çулта раштав уйăхĕнче википедине пăрахса кайнă. [[ЧПУ]] вĕренсе тухнă, 2014 çултанпа лаборант пулса ĕçлет. == Сайтсем == Н. Плотников тунă сайчĕсем (доменĕ точкаччен сылтăм енче, сулахай енче поддоменĕн зони): {{Col-begin}} {{Col-3}} * «Золотая Шахта Гномов» [[сăнарлă вăйă]] * «Неизвестный РуНет» рассылка * «CDeXchange.Ru» CD тата DVD дисксемпе улăштарма май паракан проект * «[https://rpgtop.su/ РПГ Топ]» — роллĕ Топ * [http://news.rpgtop.su/ news.rpgtop.su] * [http://roleplay.ru/ roleplay.ru] * [http://forum.rpgtop.su/ forum.rpgtop.su] * [http://yumah.ru/ Юмах.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170729194024/http://www.yumah.ru/ |date=2017-07-29 }} — чăваш халăх сăмахлăхĕ * [[chuvash.org]] — Тетелти чăваш чĕлхеллĕ сайт. * [http://corpus.chv.su corpus.chv.su]па [http://ru.corpus.chv.su ru.corpus.chv.su] - Чӑваш чӗлхин икчӗлхеллӗ ҫӳпҫи {{Col-3}} * [http://kele.chuvash.org/ Пилсемпе кӗлӗсем] * [http://pecekse.chuvash.org/ Эпӗ пӗчӗкҫӗ чӑваш] * [http://ggm.roleplay.ru/ Ролевая игра PBeM AD D RPG "Золотая Шахта Гномов"] * [http://forum.chuvash.org/ forum.chuvash.org]па [http://oldforum.chuvash.org/ oldforum.chuvash.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170812002245/http://oldforum.chuvash.org/ |date=2017-08-12 }} * [https://top.roleplay.ru/ top.roleplay.ru] * [https://web.archive.org/web/20171115034140/http://chv.su/ Чӑваш чӗлхи] * [http://comissi.chv.su Чăваш чĕлхин комиссийĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210410224650/http://comissi.chv.su/ |date=2021-04-10 }} * [http://samah.chv.su Электронлă сăмахсар] * [http://ru.samah.chv.su Электронные словари] * [http://termin.chv.su Терминсем онлайн-канашлу] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171106112651/http://www.termin.chv.su/ |date=2017-11-06 }} * [http://ru.termin.chv.su Чувашские термины онлайн-форум] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170915190627/http://ru.termin.chv.su/ |date=2017-09-15 }} {{Col-3}} * [http://pedkanash.chuvash.org Педагогсен канашĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171003111346/http://pedkanash.chuvash.org/ |date=2017-10-03 }} * [https://chuvash.su chuvash.orgăн куçлăхĕ] * [http://history.chuvash.org Повествование о чувашах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120101212156/http://history.chuvash.org/ |date=2012-01-01 }} * [http://bt.chuvash.org Чăваш халăх сайчĕн баннерсен çыххи] * [http://ru.bt.chuvash.org Баннерная сеть Чувашского народного сайта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210305220034/http://ru.bt.chuvash.org/ |date=2021-03-05 }} * [http://top.chuvash.org Сайты Чувашии Чăваш Ен сайчĕсем] * [http://i-sum.su электронлă лавкка] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171023211017/http://i-sum.su/ |date=2017-10-23 }} * [http://shursana.chuvash.org/ Шурӑ сӑнӑ — чӑваш сайчӗсен конкурсӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230205020253/http://shursana.chuvash.org/ |date=2023-02-05 }} * [http://as.chv.su/ Ваттисен сӑмахӗсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180122043334/http://as.chv.su/ |date=2018-01-22 }} * [http://gallery.chuvash.org/ Сӑнсен пуххи] * [http://salikovo.chuvash.org/ Сетевой Город. Образование] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180530200158/http://www.salikovo.chuvash.org/ |date=2018-05-30 }} * [http://translate.chv.su/ translate.chv.su] - Чӑвашла-вырӑсла / Вырӑсла-чӑвашла куҫаруҫӑ. * [http://ru.translate.chv.su/ ru.translate.chv.su] - Чувашско-русский / Русско-чувашский переводчик, çырнине чăвашла куçаракан Django çинче тунă [https://www.sapatlav.club/translate/ www.sapatlav.club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191225145429/https://www.sapatlav.club/translate/ |date=2019-12-25 }} пек ĕçлекен сайт. {{Col-end}} == Унăн ĕçĕсем == * [http://suvar.chuvash.org/ Тутарстан Республикинчи чăвашсен пĕрлĕхпе политика хаçачĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180520100346/http://suvar.chuvash.org/ |date=2018-05-20 }} * [http://yandash.ru/ «Янташ» - А. Никитин композиторăн официаллă сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180709075846/http://yandash.ru/ |date=2018-07-09 }} * [http://avan-kino.com/ Чăваш Республикинчи кинематографистсен пĕрлешĕвĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191117062255/http://avan-kino.com/ |date=2019-11-17 }} * [http://ru.avan-kino.com/ Союз кинематографистов Чувашской Республики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191117062254/http://ru.avan-kino.com/ |date=2019-11-17 }} == Асăрхамалли == {{асăрхамалли}} == Çав. пекех == * [[Плотников Николай Васильевич]] == Каçăсем == {{Col-begin}} {{Col-2}} * [http://gov.cap.ru/Publication.aspx?gov_id=49&id=113101&page=299 Николай Плотников: “Родное лучше видится на расстоянии...”] * [https://www.idelreal.org/a/28522890.html Как делается "Чувашский народный сайт"] * [https://chuvash.org/cgi-bin/user.cgi?a=count Ялан Халӗ cайтра: 31 хӑна (усӑ куракан), 6 шыравҫӑ, 2 хутшӑнакан (Admin, Šyravşă)] * [http://zhurnal.lib.ru/d/drakola/ Н. Плотников çырнă фэнтези хайлавĕсем] * [http://ezhe.ru/fri/528/ «Физиономии русского Интернета» галереинчи персонал страници] * [[User:PCode|Чăваш Википединчи хутшăнакан страници]] * [[:ru:User:PCode|Вырăс Википединчи хутшăнакан страници]] * [http://pcode.pp.ru/ Килти страници] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090219163136/http://pcode.pp.ru/ |date=2009-02-19 }}. * [http://mosentesh2.ucoz.ru/publ/aleksandr_blinov_organizator_festivalej_jazykov/1-1-0-509 Хăйĕн çинчен]. * [http://i.чнкаспб.рф/u/98/e43e38c91a11e59bb69409160fef8e/-/2014Традиц.pdf Координатор дфн А.А. Плотникова ТРАДИЦИОННАЯ КУЛЬТУРА ЧУВАШЕЙ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230510105058/http://i.xn--80aczlml2b.xn--p1ai/u/98/e43e38c91a11e59bb69409160fef8e/-/2014%D0%A2%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86.pdf |date=2023-05-10 }}. * [https://twitter.com/astahar twitter] * [https://twitter.com/astahari twitter] {{Col-2}} * [https://www.instagram.com/astahar/ Instagramра] * [https://my.mail.ru/mail/p-code/ Мой мир@mail.ru] * [https://ok.ru/pcode Одноклассники] * [https://vk.com/id4084752 ВКонтакте] * [https://www.facebook.com/astaha.pulhar facebookра] * [[Хутшăнакан:PCode|Википедире]] * [[:translatewiki:User:PCode|translatewiki.net]] * [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kkni_0_0001062_3.pdf Плотников Николай Алексеевич (г. Нижний Новгород) ОПЫТ СОЗДАНИЯ ЭТНОКУЛЬТУРНОГО ПОРТАЛА КАК МЕТОД ПОПУЛЯРИЗАЦИИ НАЦИОНАЛЬНОГО ЯЗЫКА В СОВРЕМЕННЫХ УСЛОВИЯХ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180921003406/http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kkni_0_0001062_3.pdf |date=2018-09-21 }} * [https://www.youtube.com/user/astahaska/ Николай Плотников youtubeре] * [http://zis.ru/setevoy-filtr/ Линейка сетевых фильтров Pilot] {{Col-end}} [[Категори:Чăваш тетелçисем]] [[Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем]] hjlkd8xzhhguo8eq6zswt9m2to3b71c 0 21085 879652 833464 2026-11-11T23:49:58Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879652 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Alexander Blok.jpeg|thumb|right|Александр Блок]] '''Алекса́ндр Алекса́ндрович Блок''' ([[Санкт-Петербург]], [[Раççей Империйĕ]] — [[çурла, 7]] [[1921]], [[Санкт-Петербург|Петроград]], [[РСФСР]]) — вырăс [[сăвăç]]-[[Символизм|символисчĕ]]. == Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ == === Вуламалли === * [[Волков, Соломон Моисеевич|Волков С.]] История культуры Санкт-Петербурга. Москва, «Эксмо», 2004. * А. Белый «Символизм» М.: Мусагет, 1910 г * П. А. Громов. «А. Блок. Его предшественники и современники» М.:, Л.:1966 г. * Д. Е. Максимов. «Поэзия и проза А. Блока», Л.: Сов.писатель 1975 г * З. Г. Минц. «Блок и русский символизм» М.: Наука 1980 г * Н. К. Соколова. «Поэтический строй лирики Блока» Воронеж: Издательство ВГУ 1984 г ==== Хыпар материалĕсем ==== * ''Ашукин Н.'' Александр Блок, Синхронистич. таблицы жизни и творчества. 1880—1921. Библиография 1903—1923. [М.], 1923. * ''Колпакова Е., Куприяневский П., Максимов Д.'' Материалы к библиографии Александра Блока за 1928—1957 годы // Уч. зап. Вильнюсского педагогического института. 1959. Т. 6. ==== Мемуарсем ==== * Александр Блок в воспоминаниях современников, тт. 1-2. М., 1980 * ''Бекетова М.'' Александр Блок. Л., 1930. * ''Белый А.'' Воспоминания о Блоке. М., 1995 * ''Чуковск А. Блока, П., 1922. * ''Максимов Д. Е.'' Поэзия и проза Ал. Блока. Л., 1975 * ''Магомедова Д. М.'' Автобиографический миф в творчестве А.Блока. М., 1997 * ''Мочульский К. В.'' Александр Блок // ''Мочульский К. В.'' А. Блок. А. Белый. В. Брюсов. М. 1997 * ''Минц З. Г.'' Лирика Александра Блока. Вып. 1-4. Тарту, 1965—1975. * [[Орлов Владимир Николаевич|Орлов&nbsp;В.&nbsp;Н.]] [https://web.archive.org/web/20130521002826/http://www.belousenko.com/books/bio/orlov_gamayun.htm Гамаюн]. — М.: Известия, 1981. * ''Чуковский К.'' Александр Блок как человек и поэт. П., 1924. ==== Паллă ĕçсем === * [[Турков Андрей Михайлович|Турков А.]] [http://az.lib.ru/b/blok_a_a/text_0370.shtml Александр Блок]. — М.: Молодая гвардия, 1969. — (Жизнь замечательных людей. Вып. 15 (475)). == Каçăсем == * {{lib.ru|http://az.lib.ru/b/blok_a_a/}} Помимо сочинений, тексты современников о Блоке * [http://www.ablock.ru/ Александр Блок] Стихотворения, биография, поэмы, переводы, музеи, театр, неизданное. * [http://alexander-block.ru Александр Блок. Открытки, фотографии, стихи.] Автобиография. Малоизвестные факты о жизни поэта. Бесплатная помощь в поиске информации о Блоке * [http://www.blokalex.net.ru/ Блок Александр Александрович, выдающийся русский поэт и драматург] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150316030301/http://www.blokalex.net.ru/ |date=2015-03-16 }} * [http://www.rgali.ru/showObject.do?object=10881103 Материалы А. А. Блока в Российском государственном архиве литературы и искусства (РГАЛИ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190809001802/http://www.rgali.ru/showObject.do?object=10881103 |date=2019-08-09 }} * [http://shakchmatovo.amr-museum.ru/ Государственный историко-литературный и природный музей-заповедник А. А. Блока] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060830013633/http://shakchmatovo.amr-museum.ru/ |date=2006-08-30 }} Шахматово на сайте Ассоциации музеев России === Аудиоçырусем === * [http://boomp3.com/listen/bz65puasi_m/%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80-%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BA-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B5-%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%BC Александр Блок «На поле Куликовом» вулать] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080915133915/http://boomp3.com/listen/bz65puasi_m/%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80-%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BA-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B5-%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%BC |date=2008-09-15 }} * [http://imwerden.de/cat/modules.php?name=books&pa=showbook&pid=183 Блок виçĕ сăвă вулать] «О доблестях, о подвигах, о славе…», «На поле Куликовом» и «В ресторане». Бернштейн 1920 çулхи çĕртмен 21-мĕшĕнче Ӳнер керменĕнче çырса хаварнă. * [http://blok.velchel.ru/index.php?cnt=3 Андрей Турков Блок пирки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221134713/http://blok.velchel.ru/index.php?cnt=3 |date=2009-02-21 }} === Акăлчанла куçарнисем === * [http://vagalecs.narod.ru/blok-engl.htm Alexander Blok Collected Poems. Translated from the Russian by Alec Vagapov] * [http://zhurnal.lib.ru/a/alec_v/ Журнал «Самиздат». Vagapov Alec. Popular Poetry Page. Russian Poets in English.] [[Категори:Çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Сăвăçсем, алфавит тăрăх]] [[Категори:Раççей сăвăçĕсем]] [[Категори:СССР сăвăçĕсем]] [[Категори:Вырăс сăвăçĕсем]] [[Категори:Вырăс символизмĕ]] [[Категори:Кĕмĕл ĕмĕр]] hnpwwycpb4e64gquuv9t18gazn2de7p 0 21154 879661 876019 2026-11-12T01:43:49Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879661 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими_элеменчĕ|Гадолини / Gadolinium (Gd)<!--Название-->|64<!--Атомный номер-->|çемçе шурă-кĕмĕл тĕслĕ металл<br />[[Ӳкерчĕк:Gadolinium-crop.jpg|150px|left]] <!-- Внешний вид-->|157,25<!--Атомный вес-->|179<!--Радиус атома-->|594,2(6,16)<!--Энергия ионизации-->|[Xe] 4f⁷ 5d¹ 6s²<!--Электронная конфигурация-->|161<!--Ковалентный радиус-->|(+3e) 93,8<!--Радиус иона-->|1,20<!--Электроотрицательность-->|Gd←Gd³⁺ -2,28В<!--Электродный потенциал-->|3<!--Степени окисления-->|7,900<!--Плотность-->|37,1<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |часть = |заглавие = Химическая энциклопедия: в 5 т |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1988 |том = 1 |страницы = 450 |страниц = 623 |серия = |isbn = |тираж = 100 000 }} </ref>|(10,5)<!--Теплопроводность-->|1586<!--Температура плавления-->|10,0<!--Теплота плавления-->|3539<!--Температура кипения-->|398<!--Теплота испарения-->|19,9<!--Молярный объём-->|гексагоналлă<!--Структура решётки-->|3,640<!--Период решётки-->|1,588<!--Отношение c/a-->|n/a<!--Температура Дебая-->}} {| style="text-align: left; background-color: #ffbfff; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Gd</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>64</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''157,25''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Xe]4f⁷5d^{<nowiki>1</nowiki>}6s^{<nowiki>2</nowiki>}''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Гадолини'''</big> |} '''Гадолини''' (лат. Gadolinium) [[Элементсен периодикăллă системи]]н 64-мĕш элеменчĕ, лантаноидсен ушкăнне кĕрет. [[Ӳкерчĕк:Gadolinium-2.jpg|thumb|left|15-px|Гадолини тĕслĕхĕ]] == Истори == 1880-мĕш çулта Ж. де Мариньяк сайра çĕр элеменчĕсен окиçĕсен хутăшĕнче [[спектроскопи]] майĕпе çĕнĕ элемент пулнине çирĕплетнĕ. Ăна фин химикĕ Ю. Гадолин ятне панă. ==Изотопĕсем== {{main|Гадолини изотопĕсем}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} {{Лантаноидсем}} == Каçăсем == {{commons|Gadolinium}} * [https://web.archive.org/web/20080402035427/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Gd/key.html Гадолини Webelements сайт çинче] * [http://n-t.ru/ri/ps/pb064.htm Гадолини хими элеменчĕсен вулавăшĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161114033648/http://n-t.ru/ri/ps/pb064.htm |date=2016-11-14 }} {{stub}} [[Категори:Лантаноидсем]] [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Лантаноидсем]] 7dxad6qumz0fp018z7acxyl7fgm16m2 0 24495 879664 878569 2026-11-12T02:55:50Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879664 wikitext text/x-wiki {{Сайт карточки | websitename = Ирçе Википедийĕ | логотип = [[File:Wikipedia-logo-v2-myv.svg|140px]] | URL = <span class="plainlinks">[http://myv.wikipedia.org/ myv.wikipedia.org]</span> | скриншот = | коммерци = Çук | тĕс = [[Тетел-энциклопеди проекчĕ|Эреш энциклопедийĕ]] | регистраци = Кирлех мар | чĕлхе(сем) = [[ирçе чĕлхи|ирçе]] | вырнаçни = [[Майами]], [[Флорида]] | харпăрçă = [[Фонд Викимедиа]] | автор = | ĕçе пуçланă вăхăт = [[2008]] çулхи [[çу, 26|çăвăн 26-мĕшĕ]] | ĕçе вĕçленĕ вăхăт = | хальхи статус = Ӗçлет, аталанса пырать | çаврăнăш = | таса тупăш = }} '''Ирçе Википедийĕ''' ({{lang-myv|Эрзянь Википедия}}) — [[Википеди]]н [[ирçе чĕлхи]]ллĕ уйрăмĕ. [[2008]] çулхи [[çу, 26|çăвăн 26-мĕшĕнче]] уçăлнă<ref name="erzia.saransk.ru">[http://www.erzia.saransk.ru/arhiv.php?n=2328&nom11=284 Газета "Эрзянь мастор" : Архив номеров<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171201041643/http://www.erzia.saransk.ru/arhiv.php?n=2328&nom11=284 |date=2017-12-01 }}</ref>. 2010 çулхи чӳк уйăхĕнче 1418 ытла статья пулнă. Ирçе уйрăмне [[Вырăс Википедийĕ|Вырăс уйрăмĕнчен]] чылай статья, ĕлке (шаблон) куçараççĕ. == Кун-çулĕ == {{main|Википеди:Ирçе уйрăмĕн кун-çулĕ}} [[2007]] çулта вырăс Википедин хутшанаканĕ Мускавра пурăнакан Андрей Суриков Викимедиа Фондне ирçе уйрăмне уçас тесе ыйтса çыру ярать. Инициативлă ушкăна çаплах Финляндире ирççе чĕлхине вĕрентекен американ лингвисчĕ Джак Рютер, [[Санкт-Петербург]] журналисчĕ Петрянь Андю (Андрей Петров) тата чĕмпĕр инженер-программисчĕ Михаил Степченко кĕнĕ<ref>[http://www.erzan.ru/news/erzjane-poluchajut-vikipediju-na-rodnom-jazyke Ирçесем тăван чĕлхеллĕ Википедие тăваççĕ| Эрзянь ки. Культурно-образовательный портал<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304130529/http://www.erzan.ru/news/erzjane-poluchajut-vikipediju-na-rodnom-jazyke |date=2016-03-04 }}</ref><ref>[http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/38429/ Ирçе Википедийĕ ăнăçлă аталанса пырать<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100124104612/http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/38429/ |date=2010-01-24 }}</ref>. Нарăсăн 19-мĕшĕнче Википедин чĕлхе комитечĕ «Ирçе Википедине» ăнăçлă проект тесе йышăннă<ref>[http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/17011/ Языковой комитет Википедии признал эрзянскую Википедию успешным проектом<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080404213205/http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/17011/ |date=2008-04-04 }}</ref>. Çакăн хыççăн ăстаçăсем 4 уйăх хушшинче инкубаторти ăшлăха куçармалли вырăна хатĕрленĕ, статьясен чăнлăхне тĕрĕсленĕ<ref name="erzia.saransk.ru"/>. Ирçе уйрăмĕн администраторĕсем пулма 6 уйăхлăха Петрянь Андю, Андрей Суриков тата Джак Рютер хутшăнакансене суйланă<ref name="erzia.saransk.ru"/>. [[2010]] çулхи чӳк уйăхĕнче уйрăмра 1418 ытла статья. == Парнесем == == Сумлă çăлкуçсем == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20171201034102/http://erzianj.borda.ru/?1-18-0-00000026-000-10001-0 Мелькужо Эрзянь Мастор – Ирçе çĕршывăн канашлăвĕ] {{wiki-stub}} {{Финн-укăр Википедисем}} {{Википедисем 1000-10000}} {{Раççей Википедисем}} [[Категори:Ирçе чĕлхи]] cyvfiqfm0nps3onra120krq4nx6luy4 0 27595 879667 866650 2026-11-12T03:42:30Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879667 wikitext text/x-wiki '''Ковальчу́к''' — анлă саралнă украин тата беларус хушамачĕ. ''Коваль'' (танл. {{lang-uk|коваль}} тата {{lang-be|каваль}} — тимĕрçĕ) витлевсенчен ''-чук'' [[аффикс]]а хушсан пулнă. 2000-мĕш çулсен пуçламăшĕнче [[Украина|Украинăра]] кăна çак хушаматлă 100 пинрен ытла çын пурăннă.<ref>В базе данных «Вся Украина» (http://www.nomer.org/allukraina/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150912033043/http://www.nomer.org/allukraina/ |date=2015-09-12 }}) — 100598 записей лиц с данной фамилией (некоторые записи могут ошибочно относиться к одному и тому же лицу).</ref> == Паллă çынсем == * [[Ковальчук Анастасия Александровна]] (1991 çур.) — украин профессиллĕ бильярдист, спорт ăсти. * [[Ковальчук Андрей Николаевич]] (1959 çур.) — раççей скульпторĕ, Раççей Федерацин халăх сăнарçи, Раççей сăнарçисен пĕрлешĕвĕн правленин председателĕ. * [[Ковальчук Екатерина Леонидовна]] (1993 çур.) — раççей актриси. * [[Ковальчук Анна Леонидовна]] (1977 çур.) — раççей актриси. * Ковальчук, Борис: ** [[Ковальчук Борис Михайлович]] (1940 çур) — РĂА академикĕ. ** [[Ковальчук Борис Юрьевич]] (1977 çур.) — менеджер. [[Ковальчук Юрий Валентинович|Юрий Ковальчукăн]] ывăлĕ. [[Ковальчук Михаил Валентинович|Михаил Ковальчук]] унăн куккăшĕ пулать. * [[Ковальчук Виктория Владимировна]] (1954 çур.) — украин сăнарçă-иллюстратор, çыравçă, публицист. * [[Ковальчук Владимир |Владимир Ковальчук]] — украин спортсмен-волейболисчĕ. * [[Ковальчук Диана Сергеевна]] (род. 1982) — украин топ-моделĕ. * [[Дуся Ковальчук|Ковальчук, Дуся (Евдокия Борисовна)]] (1881—1919) — Новониколаевск хулинче большевиксен вăртăн ĕçтĕшĕ. * [[Ковальчук, Елена Александровна]] (1978 çур.) — раççей артисчĕ. * [[Ковальчук Елена Борисовна]] (1910—1944) — мед.хĕсмечĕн гварди старшини, 5 орденпа чысланă; çапăçура пуçне хунă. * [[Ковальчук Илья Валерьевич]] (1983 çур.) — раççей хоккеисчĕ. * [[Ковальчук Кирилл Сергеевич]] (1986 çур.) — украин тата молдаван футболисчĕ. * [[Luba|Ковальчук Люба]] (Luba, 1958 çур.) — канад юрăçи, украина тымарĕллĕ. * [[Ковальчук, Николай Кузьмич]] (1902 −1972) — совет ятарлă хĕсмечĕн ĕçтĕшĕ, генерал-лейтенант. * [[Ковальчук, Михаил Андреевич]] (1951 çур.) — раççей публицисчĕ, тăлмач тата фантастика тишкерӳçи, [[Владимир Гаков|Вл. Гаков]] суя ятпа çырать. * [[Ковальчук, Михаил Валентинович]] (1946 çур.) — РĂА корреспондент-пайташĕ. [[Ковальчук Юрий Валентинович|Юрий Ковальчукăн]] тăванĕ, [[Ковальчук Борис Юрьевич|Борис Ковальчукăн]] куккăшĕ. * [[Ковальчук Оксана Алексеевна]] (1979 çур.) — беларус тата раççей волейболисчĕ. * [[Ковальчук Пётр Ярославович]] (1984 çур.) — украин футболисчĕ. * [[Ковальчук Сергей Сергеевич]] (1982 çур.) — молдаван тата раççей футболисчĕ. * [[Ковальчук Юлия Олеговна]] (1982 çур.) — раççей юрăçи, «[[Блестящие]]» поп-ушкăнĕнче ĕçленĕ. * [[Ковальчук, Юрий Валентинович]] (1951 çур.) — раççей усламçи, «Россия» банкĕн директорсен канашĕн председателĕ. [[Ковальчук Борис Юрьевич|Борис Ковальчукăн]] ашшĕ, [[Ковальчук Михаил Валентинович|Михаил Ковальчукăн]] тăванĕ. == Çавăн пекех пăхăр == * [[Кавальчук]] * [[Коваль (хушамат)]] * [[Ковальчик]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} {{пĕр хушаматлисен ят-йышĕ|Украин|Беларус}} 40ihaqilhksgve7exp3tz73n369knhv 0 29596 879671 873551 2026-11-12T05:17:11Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879671 wikitext text/x-wiki {{Юханшыв |Ячĕ = Нугуш |Нацилле ячĕ = {{lang-ba|Нөгөш}} |Ӳкерчĕк = Nugush5.jpg |Ӳкерчĕк анлăшĕ = |Алпусни = Нугуш шывуправĕ |Карттă = Belaya_basin.png |Карттă анлăшĕ = |Карттă алпусни = Шур Атăл бассейнĕ |Тăршшĕ = 235 |Бассейн лаптăкĕ = 3820 |Бассейн = Шур Атăл/Чулман Атăл/Каспи тинĕсĕ |Шыв бассейнĕ = |Шыв тăкакĕ = 4 |Виçнĕ вырăн = вăрринчен 194 çх |Шыв пуçламăшĕ = [[Юрматау]] ту хырçи ([[Кăнтăр Урал]]) |Шыв пуçламăшĕн вырăнĕ = |Шыв пуçламăшĕн çӳллĕшĕ = |s_lat_dir = N|s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = E|s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |Шыв вăрри = [[Анат Чулман Атăл шывуправĕ]] |Шыв вăррин пуçламăшĕ = |Шыв вăррин çӳллĕшĕ = |m_lat_dir = N|m_lat_deg = 53|m_lat_min = 04|m_lat_sec = 32 |m_lon_dir = E|m_lon_deg = 55|m_lon_min = 59|m_lon_sec = 43 |Юханшыв тайлăкĕ = |Патшалăх = Раççей |Регион = [[Пушкăртстан]] |Commons = }} '''Нугуш''' ({{lang-ba|Нөгөш}} - таса шыв) — юханшыв, [[Шур Атăл]]ăн сылтăм юппи. Пушкăртстан территорипе юхать. Пушкăртстанри чи хăвăрт юхакан юханшыв шутланать. Çуркунне туристсем çак шывпа тусем хушшипе çӳреме юратаççĕ. Çул çинче Куперля [[шыв сикки]]пе Пятилистник каньон тĕл пулаççĕ. == Шыв управĕ == 1967-мĕш çулт юханшыв çинче шыв управĕ тунă, ăна тата Нугуш кӳлли тесе калаççĕ. * Лаптăкĕ — 25 км² * Шыв калăппăшĕ — 400 млн куб. метр * Плотина тăршшĕ — 2,5 км * Тарăнăшĕ — 30 м таран. Нугуш шыв управĕ "Пушкăртстан наци паркĕнче вырнаçнă. Юханшывăн çӳлти пайĕ [[Шульган-Таш (заповедник)]] тăрăх юхать. Нугуш шыв управĕн пĕвипе юнашар [[Нугуш (паççулка)|Нугуш паççулка]] вырнаçнă. == Фотопухăм == <gallery perrow=6 widths="140px" heights="140px"> File: Nugush1.jpg File: Nugush2.jpg File: Nugush3.jpg File: Nugush4.jpg File: Nugush6.jpg File: Nugush7.jpg </gallery> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{Из БСЭ|http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00053/68100.htm|title=Нугуш}} * [https://web.archive.org/web/20120509095700/http://www.nugush.ru/ Сайт НУГУШ.РУ — о реке Нугуш, водохранилище Нугуш, о турбазах и природе Нугуша] * [http://www.npbashkiria.ru Официальный сайт Национального парка Башкирия] [[Категори:Шур Атăл юпписем]] [[Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем]] g7akg9vwzi1ta2zg8h7dqy9ivdlosuf 0 30469 879674 851952 2026-11-12T07:22:29Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879674 wikitext text/x-wiki [[File:Ica stones18.JPG|thumb|220px|right|[[Çурçĕр Америка|Çурçĕр]] (çӳлте варринче) тата [[Кăнтăр Америка|Кăнтăр Америкăсен]] (аялта варринче), сулахайра пĕтнĕ '''Му континенчĕ''', сылтăмра [[Атлантида]], [[Географи картти|карттине]] ӳкернĕ [[Ики чулĕсем|Ики чулĕсенчен]] пĕрри<ref>[http://alterplan.far.ru/riddle_of_the_ica_stones_3.html ''к.и.н. В. Гуляев'' Погибшие континенты Атлантида и Му на карте неандертальца. На сайте Alterplan.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120111131331/http://alterplan.far.ru/riddle_of_the_ica_stones_3.html |date=2012-01-11 }}</ref>]] [[File:Yonaguni Ruins Scuba.jpg|thumb|[[Рюкю утравĕсем патĕнчи террасăсем|Шыв айĕнчи çурт-йĕрсем]] [[Йонагуни]] утравĕ ([[Япони]]) патĕнче]] '''Пацифи́да''' (е '''Пасифи́да''', çаплах — '''Му континенчĕ''') — [[гипотеза|гипотезăри]] [[Лăпкă океан]]а путнă [[континент]]. Чылай халăхсен авалхи [[халап]]ĕсенче тăтăшах Лăпкă океан вырăнĕнчи [[утрав]] е çĕр пирки асăннă, анчах та «''хыпарĕсем''» тĕрлĕ пулаççĕ. [[Оккультлăх|Оккульт]] тата пара-ăслăлăх литературăра Пацифида пирки тăтăшах пĕр-пĕрине хирĕçлекен, тĕрлĕ халăхсен халапĕсенче тата авторсен [[фантази]]йĕсенче нумай верси ([[Атлантика океанĕ]]нчи [[Атлантида]], [[Инди океанĕ]]нчи [[Лемурия]], [[Çурçĕр Пăрлă океанĕ]]нчи [[Арктида|Арктида-Гиперборея]] пекех) пур. == «Му» терминĕ == [[Брассёр де Бурбур, Шарль-Этьен|Брассер де Бурбур]] аббат [[Майя (çыру)|майя]] çырăвне тĕс мар куçарнипе кĕртнĕ. Унăн ăнлавĕпе Анăçри (Атлантика океанĕнче) çĕре палăртнă. [[Ле-Плонжон Огюст|Огюст Лё-Плонжонпа]] [[Чёрчвард Джеймс|Джеймс Чёрчвард]] оккульт çыравçисем ăна йышăннă, вĕсен ĕçĕсенче Му Лăпкă океанри питĕ пысăк материка — тĕнчери мĕнпур культурăна çуратнă амăшне — кăтартнă. ''«Му»''терминпа тăтăшах мистиксемпе пара-ăслăлăх теорисене тытса пыракансем усă курнă. == Пасха утравĕ == [[Пасха утравĕ]] — [[утрав]]сенчен пĕрри, ăна тăтăшах вăрттăн та асамлă шутлаççĕ. Аякра тăраканскер, [[моаи]] (чул скульптурисем), [[Полинези]]пе те, [[Кăнтăр Америка|Кăнтăр Америкăпа]] çыхăнса тăни халиччен те епле пулса тухни пирки халапсем çӳреççĕ. Халапсенче каланипе, утрав çинче тахçан нумай çын пурăннă, утравĕ те пысăкрах пулнă, кайран шыва анма тытăнать. Статуйсене тума пултарнине шантарса хыпарланă<ref name="Тур Хейердал. Аку-Аку.">[http://www.skeptik.net/history/akuaku.htm Тур Хейердал. Аку-Аку]</ref><ref>[http://www.trizland.ru/trizba.php?id=36 Возможные способы изготовления и перемещения статуй моаи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429013939/http://www.trizland.ru/trizba.php?id=36 |date=2009-04-29 }}, предложенные с помощью [[ТРИЗ]]</ref>, хăшпĕр теорисемпе çакна тума нумай çын кирлĕ, хальхи утрав территоринче çавăн чухлĕ халăх тăранса пурнаймасть. Геологи енчен çирĕплетнипе [[çыран хĕрри]] пурăнма пуçланăранпа улшăнман.<ref>[http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/History/Toynbee/_11.php Тойнби Арнольд. Постижение истории] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121221021813/http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/History/Toynbee/_11.php |date=2012-12-21 }}</ref> Этемлĕхĕн кун-çулĕн юлашки [[пинçуллăх]]ĕнче утрава çутçанталăк катастрофи тустарман. Кунсăр пуçне хăшпĕр ватă карттăсенче Пасха утравĕ таврашĕнче урăх территорисене те кăтартнă. Сăмахран, [[Дэвис çĕрĕ]], кăтартнă тĕлте çук. Çырса панипе, çак утрав [[Пасха утравĕ]] пекех, çапах та пысăкăшпе пысăкрах. Тепĕр енчен, виçнĕ чухне йăнăш тума пултарнă. == Полинези == [[Полинезисем]] Анăç енчен пурăнма килнĕ пулин те, халапсенче Тухăçран килнĕ ламтайсем пирки асăнаççĕ. Çакна [[Хейердал Тур|Тур Хейердал]] та кăтартнă. [[Индейсем|Индейсен]] полинезисемпе пĕрлехлĕх сахал, çавăнпа та вĕсем хушшинче çĕр пулма пултарнă .<ref>Тур Хейердал. ''Путешествие на «Кон-Тики»''</ref> [[Океани]] картти çинче [[вулкан (геологи)|вулкан]] утравĕ чылай. Вулкансем халĕ те питĕ хастар ĕçлеççĕ, çапла вара пысăках мар утравсем пысăк континентăн пайĕсем пулнине кăтартать. [[Лăпкă океанри çулăм унки]] питĕ хастар, пысăк пĕрхĕнӳсем çĕр çийĕнчи вулкансенче те ([[Кракатау]] <ref>[http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00038/35800.htm БСЭ. Кракатау] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090414002735/http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00038/35800.htm |date=2009-04-14 }}</ref>, [[Майон]], [[Семеру]], [[Пинатубо]]<ref>[http://inpath.ru/wonders/nature/view/pinatubo-volcano Вулкан Пинатубо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091022173636/http://inpath.ru/wonders/nature/view/pinatubo-volcano |date=2009-10-22 }}</ref>), шыв айĕнчисенче ([[Тонга]]<ref>[http://www.vesti.ru/doc.html?id=264573 У берегов архипелага Тонга проснулся «забытый» вулкан]</ref>). Извержение Кракатау сильнейшим образом изменило [[остров]]<ref>[http://slovari.yandex.ru/dict/geography/article/geo/geo2/geo-2382.htm ССГН. Кракатау]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> пулаççĕ, çаплах Туанаки утравĕ шыва аннă пирки паллă<ref>[http://www.bibliotekar.ru/goroda/18.htm Мировой океан и затопление городов]</ref> ([[Кук утравĕсем]], [[Туанаке]] атоллпа пăтраштармалла мар). == Ăслăхри версисем == Пацифидăна тинĕс тĕпĕнче шыраман. Континент е пысăк утрав пуррине тĕпчесе ĕнентерни çук. Пацифида ятпа тепĕр тахçанхи [[Гондвана|Гондванăран]] пĕрремĕш катăлса уйрăлнă материка каланă. Унăн вырăнĕнче [[Австрали]], [[Çĕнĕ Зеланди]] тата Океанири хăшпĕр утравсем çуралнă. Çакна унти чĕрчун тата ӳсентăран уйрăмлăхĕ палăртать.<ref>[http://www.4ygeca.com/pages-82.html Древние материки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090823054056/http://www.4ygeca.com/pages-82.html |date=2009-08-23 }}</ref><ref>[http://www.bibliotekar.ru/100tayn/6.htm Материки расколотые и затонувшие]</ref> == Вуламалли == * Черчвард Дж. Древний континент Му: Прародина человечества / Пер. с англ. — М.: Алгоритм, Эксмо, 2012. — 288 с. — (Тайная история человечества). — 3000 экз., ISBN 978-5-699-55060-9 == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Çав. пекех == {{commons-inline|Category:Mu}} * [[Атлантида]] * [[Лемурия]] * [[Му (Ктулху халапĕсем)|Му континенчĕ Ктулху халапĕсенче]] {{Халаплăхри континентсем}} [[Категори:Путнă çĕрсем пирки халапсем]] [[Категори:Халапри патшалăхсем]] [[Категори:Гипотезăри çĕрсем]] dur8a3dpl67ufm8z6qdiduvgcnjw4pt 0 30472 879678 879206 2026-11-12T08:10:44Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879678 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Попов}} {{Кинематографист |ят = Олег Попов |ӳкерчĕк = Oleg Popov 1979d.jpg |анлăшĕ = 270px |ӳкерчĕке ăнлантарни = [[1979]], [[утă, 31]] |çуралнă чухнехи ят = Олег Константинович Попов |çуралнă вырăн = [[Вырубово (Одинцово районĕ)|Вырубово]] ялĕ, [[Кунцево районĕ (Мускав облаçĕ)|Кунцево районĕ]], <br>{{ÇВ|Мускав облаçĕ|Мускав облаçĕнче}}, [[РСФСР]], [[СССР]] |çуралнă вăхăт = [[1930]], [[утă, 31]] |вилнĕ вырăн = [[Ростов-Дон-çинчи]], [[Раççей Федерацийĕ]] |вилнĕ вăхăт = [[2016]], [[чӳк, 2]] |професси = XX ĕмĕрти Раççей, Германи цирк артисчĕ, СССР, Раççей, Германи клоунĕ, актёрĕ, режиссёрĕ |хастар çулсем = 1950-2016 |тĕлĕ = |чыславсемпе парнесем = {{(!}} style="background:transparent" {{!}} {{Туслăх орденĕ|1994}} {{!}}- {{!}} {{Ленин орденĕ|1980}}{{!}}{{!}}{{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ}}{{!}}{{!}}{{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ}}{{!}}{{!}}{{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ}} {{!)}} {{(!}} style="background: transparent" {{!}} {{СССР халăх артисчĕ|1969}}{{!}}{{!}}{{РСФСР халăх артисчĕ|1958}}{{!}}{{!}}{{РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ|1956}}{{!}}{{!}}{{Раççей Федераци Президенчĕн хисеп грамоти|2010}} {{!)}} |киностуди = |[[IMDb]] = ID 0691347 |сайт = http//:www.oleg-popov.com |викиампар = commons:Category:Oleg Popov }} '''Олег Константинович Попо́в''' ([[утă, 31]], [[1930]], [[Вырубово (Одинцово районĕ)|Вырубово]] ялĕ, [[Кунцево районĕ (Мускав облаçĕ)|Кунцево районĕ]], {{ÇВ|Мускав облаçĕ|Мускав облаçĕнче}},[[РСФСР]], [[СССР]] — [[чӳк, 2]], [[2016]], [[Ростов-Дон-çинчи]], [[Раççей Федерацийĕ]]) — [[СССР|совет]] тата [[Германи|нимĕç]] цирк артисчĕ ([[клоун]]), [[актёр]]. [[СССР халăх артисчĕ]] ([[1969]]). [[2016]] ç. чӳк уйăхĕн пуçламăшĕнче Олег Попов [[Ростов-Дон-çинчи]] хулана гастроле кайнă та чӳкĕн 2-мĕшĕн каçĕңче чĕре таппи чарăннипе хăна çуртĕнче вилсе кайнă. == Биографи == === Çамрăклăх === Олег Константинович Попов 1930 çулхи [[утă, 31|утăн 31-мĕшĕнче]] Мускав облаçĕн е [[Кунцево районĕ (Мускав облаçĕ)|Кунцево районĕнчи]] [[Вырубово (Одинцово районĕ)|Вырубово]] ялĕнче çуралнă<ref>[http://rusclown.ru/semya-budushhego-klouna/ Семья будущего клоуна] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100615153602/http://rusclown.ru/semya-budushhego-klouna |date=2010-06-15 }}</ref> (халĕ ял [[Одинцово районĕ]]нчи [[Одинцово хула тăрăхĕ|Одинцово]] хула тăрăхне керет. Каярах çемье [[Железнодорожный (Балашиха)|Обираловкăна]], маçакăшĕпе мамакăшĕ патне, пурăнма куçнă<ref>Сотникова Н. А. Обираловка и вокруг неё — М. О.: Изд. ОАО «Подольская фабрика офсетной печати», 2012. — 296 с.</ref>, тепĕртакран Мускава, «Динамо» стадионĕ патне куçнă. Ашшĕ хытă ĕçнĕ те 1941 çулта тÿĕрмене лекнĕ. Амăшĕ иккĕмĕш хутчен качча тухнă та хушаматне улăштарнă. [[1943]] çулта Олег [[Правда (издательство)|«Правда» полиграфи комбинатне]] слесаре вĕренме ĕçе кĕнĕ. [[File:Popov 02.jpg|слева|мини|190пкс|О. К. Попов, Марион Баарс акварелĕ.]] Çитес çулта, «Крылья Советов» спорт керменĕнче акробатика кĕтесĕнче вăл цирк вĕрентĕшĕн студенчĕсемпе паллашать, вĕсен репетицисене çӳрет. Çав çултах Олег [[Цирк тата эстрада ӳнерĕн патшалăх вĕрентĕшĕ|Цирк тата эстрада ӳнерĕн патшалăх вĕрентĕшне]] вĕренме кĕнĕ, [[1950]] çулта «пăралук çинчи эксцентрик» профессие илнĕ. === Совет Союзĕнчи карьера === Хăйĕн карьерине [[Эквилибристика|эквилибрист]] пулса пуçланă, «[[Эксцентрика|Эксцентрик]] ирĕклĕ пăралук çинче» (режиссёр-педагог С. Морозов) номерне кăтартнă. [[1951]] çулта кавир клоунĕ евĕр [[Сарăту циркĕ]]нче дебюта тухнă<ref>[http://www.saratov-kultura.ru/theatres/cirk.html Саратовский цирк] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153126/http://www.saratov-kultura.ru/theatres/cirk.html |date=2009-09-23 }}</ref>. Çак [[амплуа]]ра [[Карандаш (клоун)|Карандаш клоун]] ертсе пынă Çамрăксен цирк коллективĕнче ([[1951]]—[[1953]]) хăйĕн пурнăç ĕçне тупнă. Олег Попов «Хĕвел клоунĕ» артист сăнарне калăпланă. Хăйĕн номерĕсенче [[эквилибристика]], [[акробатика]], [[жонглировани]], [[пароди]] цирк ăстайлăхĕсемпе усă курнă, çапах та унăн паллă меслечĕ — [[буффонада|буффонадăпа]] эксцентрика мелĕсемпе хатĕрленĕ антре. Чи лайăх репризисем — «Повар», «Шăхлич», «Пайăрка». === Германие кайни === 1991 çултанпа, раççей гражданлăхĕнчен тухмасăрах<ref>[http://www.aif.ru/culture/person/kloun_oleg_popov_kakoy_zhe_ya_predatel Клоун Олег Попов: «Какой же я предатель?!»]</ref>, [[Эглофштайн]]ре ([[Германи]]) пурăннă, ĕçленĕ<ref name="bbc_3_Nov_2016" />. Хăйĕн цирк программинче, «Телейлĕ Ганс» псевдонимпа ĕçленĕ. 2015 çулхи çĕртме уйăхĕнче, 24 çул Германире пурăннă хыççăн, Раççее килсе курнă; çĕртмен 30-мĕшĕнче [[Сочи циркĕ|сочи циркĕн]] аренинче, иккĕ репризăпа Тĕнчери профессиллĕ «Мастер» цирк парни программинче хутшăннă<ref>{{cite news|url=http://www.kp.ru/daily/26401.4/3276952/|title=«Солнечный» клоун Олег Попов в Сочи: «Комсомолка» дала мне путёвку в жизнь|author=Ольга Сухова, Сергей Кулаков|date=1 июля 2015 г.|publisher=Комсомольская правда|lang=ru|accessdate=2015-07-31}}</ref>. 2015 çулхи раштав уйăхĕнче Санкт-Петербурга, [[Санкт-Петербургри патшалăх пысăк циркĕ|Чинизелли циркне]] реставрациленĕ хыççăн уçнă чухне, çитнĕ <ref>[http://newtimes.ru/articles/detail/105780/ Олег Попов: «Зрители меня уговорили»] // New Times, № 42, 14.12.2015</ref>. Нумай телеярăма, сăмахран, ачасен [[Вăраткăч (телепрограмма)|«Будильник»]] телеярăмне, хутшăннă. Татăшах кинора çапăннă, ытларах [[камео]], цирк спектаклĕсене [[режиссёр]] май хатĕрленĕ. Артист Анăç Европăра совет циркĕн пĕрремĕш гастролĕсене хутшăннă. Çак çӳревсене пула вăл тĕнчери мухтава тивĕçнĕ. [[File:Oleg popov.jpg|мини|280px|Вормсре (Германи) выляни, 2009 çул.]] === Вилĕм === [[2016]] çулхи чӳкĕн пуçламăшĕнче 86-çулхи Олег Попов гастрольпе [[Ростов-Дон-çинчи]] хулана кайнă, унтах чӳкĕн 2-мĕшĕнче каçпа, куçне ĕмĕрлĕхех хупнă. Ростовра унăн «Яланах Хĕвел пултăр!» шоу премьери иртнĕ<ref>{{Cite news|title=СК проверяет обстоятельства гибели Олега Попова в Ростове-на-Дону|author=|url=https://www.rndonline.ru/news/society/item/sledovateli_vyyasnyayut_prichiny_smerti_olega_popova_na_gastrolyakh_v_rostove/|work=RNDonline.ru|date=03.11.2016}}</ref>. По словам директора ростовского цирка, смерть наступила в гостинице; у Попова остановилось сердце<ref>{{cite web|url=http://tass.ru/proisshestviya/3755695|title=СК начал проверку по факту смерти Олега Попова в Ростове-на-Дону|author=|date=03.11.2016|work=|publisher=«Информационное телеграфное агентство России (ИТАР-ТАСС)»|lang=ru}}</ref><ref>[https://news.mail.ru/society/27663138/?frommail=1 «Следователи начали проверку смерти клоуна Олега Попова»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161104005312/https://news.mail.ru/society/27663138/?frommail=1 |date=2016-11-04 }}</ref>. По факту смерти начата следственная проверка<ref name="bbc_3_Nov_2016">[http://www.bbc.com/russian/news-37856648 «Следователи начали проверку по факту смерти клоуна Олега Попова»], Би-Би-Си, 3.10.2016</ref>. Арăмĕпе хĕрĕн кăмăлĕпе Попова Германире пытарма йышăннă<ref>https://ria.ru/culture/20161103/1480580710.html</ref>. == Чыславсемпе парнесем == * [[РСФСР халăх артисчĕ]] ([[1958]])<ref>[http://www.ruscircus.ru/sc1958/orden511 О награждении орденами и медалями СССР артистов цирка — В МИРЕ ЦИРКА И ЭСТРАДЫ<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121014011137/http://ruscircus.ru/sc1958/orden511 |date=2012-10-14 }}</ref> * [[СССР халăх артисчĕ]] ([[1969]]) * Варшавăри тĕнчери цирк фестивалĕн лауреачĕ, Оскар парни ([[Брюссель]], [[1958]]). * [[1981]] çулта Монте-Карлăри тĕнчери цирк фестивалĕн «[[Ылтăн клоун]]» хисеплĕ хаклавне тивĕçнĕ. * [[Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ]]. * [[утă, 30]], [[2010]]: [[Раççей Федераци Президенчĕн хисеп грамоти]]пе чысланă<ref>[http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;1293448 Распоряжение Президента Российской Федерации от 30 июля 2010 года № 506-рп «О награждении Почётной грамотой Президеента Российской Федерации Попова О. К.»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307034002/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;1293448 |date=2014-03-07 }}</ref> * [[Туслăх орденĕ (Раççей)|Туслăх орденĕ]] ([[1994]])''<ref>[http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;1185101 УКАЗ Президента РФ от 17.12.1994 N 2197"О НАГРАЖДЕНИИ ГОСУДАРСТВЕННЫМИ НАГРАДАМИ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150418024339/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;1185101 |date=2015-04-18 }}</ref> == Актёр ĕçĕсем == [[File:Oleg Popow.jpg|thumb]] * [[1953]] — [[Арена смелых (фильм)|Арена смелых]] * [[1959]] — [[Косолапый друг (фильм)|Косолапый друг]] * [[1966]] — [[Последний жулик (фильм)|Последний жулик]] — ''клоун Олег Попов'' * [[1967]] — [[Самая высокая (фильм)|Самая высокая]] — ''клоун Олег Попов'' * [[1969]] — [[Похищение (фильм, 1969)|Похищение]] — ''клоун Олег Попов'' * [[1970]] — [[Две улыбки (фильм)|Две улыбки]] * [[1970]] — [[Полчаса на чудеса (фильм)|Полчаса на чудеса]] — ''дядя Маляр'' * [[1970]] — [[Приключения жёлтого чемоданчика (фильм)|Приключения жёлтого чемоданчика]] — ''клоун Олег Попов'' * [[1972]] — [[Карнавал (фильм-ревю)|Карнавал]] — ''Клоун'' * [[1976]] — [[Весёлое сновидение, или Смех и слёзы (фильм)|Весёлое сновидение, или Смех и слёзы]] — ''Маг Универ'' * [[1976]] — [[Мама (фильм, 1976)|Мама]] — ''Упа'' * [[1976]] — [[Синяя птица (фильм, 1976)|Синяя птица]] * [[1979]] — [[Солнце в авоське (фильм)|Солнце в авоське]] — ''клоун Олег Попов'' * [[1986]] — [[Посторонним вход разрешён (фильм)|Посторонним вход разрешён]] * [[2004]] — [[Бункер (фильм, 2004)|Бункер]] — ''адъютант генерала Вейдлинга''<ref>[http://his.1september.ru/view_article.php?ID=200900808 … «Хĕвеллĕ клоун» Олег Попов Вейдлинг генералăн адъютанчĕ рольне вылять]{{Ĕçлемен каçă|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Документалистика == * 1966 — «В городе клоун. Олег Попов в Ленинграде.», «Великие клоуны» документлă цикл, реж. Лия Дербышева. [[Российская центральная киновидеостудия хроникально-документальных и учебных фильмов|Студия ЦСДФ (РЦСДФ)]]. При участии Совэкспортфильм. * 2003 — документлă фильм «Клоуны — Короли смеха. Олег Попов» — Кинофабрика Д. Харитонова, реж. Виктор Голювинов. * {{cite episode |title=Свидание с Олегом Поповым |url=http://tvkultura.ru/video/show/brand_id/27799/episode_id/580570/ |credits=Документальный фильм. ООО «Студия Телеостров». Режиссёр: Виктор Голювинов. Сценарий: Дмитрий Любиков |network=ГТРК «Культура», 2004 |airdate=31.07.2015}} * 2013 — документлă фильм «„Смешная жизнь“ Олега Попова» — Кинокомпания «Студия „Пассажир“», реж. [[Анненский, Андрей Александрович|Андрей Анненский]]. * 2015 — документлă фильм «Я жив!» — Телекомпания «Останкино», реж. Екатерина Наседкина == Вуламалли == * Энциклопедия «Мир цирка», том первый «Клоуны», с.388-397 == Ăсăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://imdb.com/name/nm0691347/ Фильмография IMDb] * [http://www.peoples.ru/art/circus/clown/popov/ Люди] * [http://ya-kloun.ru/oleg-popov/ Олег Попов на сайте ya-kloun.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110610055625/http://ya-kloun.ru/oleg-popov/ |date=2011-06-10 }} * [http://www.oleg-popov.com/ Персональная страничка артиста] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101126153329/http://www.oleg-popov.com/ |date=2010-11-26 }} * [http://www.1tv.ru/videoarchive/41573&p=375 Олег Попов. Клоун в изгнании (очень хорошее интервью с Андреем Малаховым)] == Интервьюсем тата статьясем == * [http://kudryats.journalisti.ru/?p=89 Олег Попов: «Где цирк, там и моя родина!» ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140224170927/http://kudryats.journalisti.ru/?p=89 |date=2014-02-24 }}(Интервью газете «[[Русская Германия]]», автор — [https://web.archive.org/web/20130921145100/http://kudryats.journalisti.ru/?page_id=145 Евгений Кудряц]) * {{cite web|url=http://www.znat.ru/page,3,117-legend.html|title=Олег Попов — легенда Советского цирка|last=Томас|first=А.|date=19.12.2008|publisher=Журнал «Знать»|accessdate=2009-10-25|archiveurl=http://www.webcitation.org/67lGS7tAd|archivedate=2012-05-19}} * [http://gazeta.aif.ru/online/superstar/86/06_01 За что Олег Попов сидел на скамье подсудимых] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080126193023/http://gazeta.aif.ru/online/superstar/86/06_01 |date=2008-01-26 }} * {{cite web|url=http://www.novayagazeta.ru/data/2010/082/18.html|title=Специально для читателей «Новой» выступают: Олег Попов, его жена и Чудик (маленький бык)|last=Беленькая|first=М.|date=30.07.2010|publisher=[[Новая газета]]|accessdate=2010-07-31|archiveurl=http://www.webcitation.org/65EHr6j2e|archivedate=2012-02-05}} * [http://kudryats.journalisti.ru/?p=17065 Евгений Кудряц. «Как я катал Олега Попова на трамвае»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131205143324/http://kudryats.journalisti.ru/?p=17065 |date=2013-12-05 }} * [http://www.1tv.ru/sprojects_edition/si5685/fi12841 Олег Попов. Клоун в изгнании (Спецвыпуск программы [[Андрей Малахов|Андрея Малахова]][[Пусть говорят (ток-шоу)|«Пусть говорят»]] от 27 декабря 2011 года)] [[Категори:Халĕ пурăнакансем]] [[Категори:Клоунсем]] [[Категори:Германи цирк артисчĕсем]] [[Категори:СССР цирк артисчĕсем]] [[Категори:Цирк артисчĕсем]] [[Категори:ГУЦЭИ-рен вĕренсе тухнăскерсем]] [[Категори:Германие Раççейрен иммиграиленнĕскерсем]] [[Категори:Германи клоунĕсем]] [[Категори:1930 çулта çуралнисем]] [[Категори:Утăн 31-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:2016 çулта вилнисем]] [[Категори:Чӳкĕн 2-мĕшĕнче вилнисем]] f6766fm4kfpn8abz75yx8162hkhaow2 0 38841 879666 875069 2026-11-12T03:42:16Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879666 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg|250px|справа|Клеопатра]] '''Клеопа́тра VII Филопа́тор''' ({{lang-grc|Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ}}, [[П. эрч. 69|п. эрч. 69]]-[[П. эрч. 30|п. эрч.30 гг. п. э]]) ҫҫ. — Птоломейсен йăхĕнчи юлашки майра патши . Рим çарпуçне - Марк Антоние юратнипе паллă. Вăл патша пулнă вăхăтра Египета [[Авалхи Рим]] пăхăнтарнă. Пĕрремĕш Рим императорне [[Октавиан Август|Октавиан Август]] парăнас пулманнипе хăйне хăй вĕлернĕ. [[Ӳкерчĕк:Cleopatra VII from Hermitage Peterburg.jpg|thumb|left|160px|Базальтран тунă Клеопатра VII кулепи]] VII-мĕш Клеопатра VII пĕртăван XIII-мĕш Птолемей тата XIV-мĕш Птолемейсемпе пĕрле Египета 21 çул хушши ертсе пынă. Каярах Авалхи Рим çарпуçĕн Марк Антонийĕн арăмĕ пулнă. [[Гай Юлий Цезарь|Юлий Цезарпе]] [[Марк Антоний|Марк Антонийпе]] юрату çыхăнăвĕнче пулнипе паллĕ пулса юлнă. Цезартен ывăл, Антонирен икĕ ывăлпа хĕр пулнă. [[Ӳкерчĕк:Benczur-kleopatra.jpg|thumb|left|200px|''Клеопатра вилĕмĕ'', венгри ӳнерçи Дюла Бенцурăн ӳкерчĕкĕ, [[1911]]]] == Клеопатра искусствора == * Сăвăсем «[[s:Клеопатра|Клеопатра]]» ([[Пушкин Александр Сергеевич|Пушкин]], Брюсов, [[Александр Блок|Блок]], [[Ахматова Анна Андреевна|Ахматова]]) * [[Шекспир|Уильям Шекспир]] «[[Антоний и Клеопатра (пьеса)|Антоний и Клеопатра]]» * [[Бернард Шоу]] «Цезарь и Клеопатра» * [[Эберс Георг|Георг Эберс]] «Клеопатра» * [[Хаггард Генри Райдер|Генри Райдер Хаггард]] «Клеопатра» * Давтян Лариса. «Клеопатра» (поэтический цикл). М., Река времен, 2010 * А. Владимиров «[[Правило Клеопатры]]» (музыкальная драма) === Клеопатра кинора === {{main|Клеопатра (фильм)}} Клеопатра çинчен нумай фильм ӳкернĕ. Чи паллисем: * [[Клеопатра (фильм, 1899)]] — сассăр хура-шурă фильм, режиссёр [[Мельес, Жорж|Жорж Мельес]], тĕп рольте [[Д'Альси Жанна|Жанна Д’альси]] * [[Клеопатра (фильм, 1912)]] — сассăр хура-шурă фильм, рольте [[Хелен Гарднер]] * [[Клеопатра (фильм, 1917)]] — сассăр хура-шурă фильм, рольте [[Теда Бара]] * [[Клеопатра (фильм, 1934)]] — Оскар номинанчĕ, рольте [[Клодетт Колбер]] * [[Цезарь и Клеопатра (фильм, 1945)]] — рольте [[Вивьен Ли]] * [[Антоний и Клеопатра (фильм, 1951)]] — рольте [[Паулин Летс]] * [[Две ночи с Клеопатрой (фильм)]] (1953) — рольте [[Софи Лорен]] * [[Клеопатра (фильм, 1963)]] — Оскар номинанчĕ, Клеопатра рольĕнче [[Тейлор Элизабет|Элизабет Тейлор]] * [[Я, Клеопатра и Антоний (фильм)]] (1966) — рольте [[Ставрас Паравас]] * [[Легионы Клеопатры]] (1959) — рольте [[Линда Кристал]] * [[Астерикс и Клеопатра (мультфильм, 1968)]] — Клеопатра [[Мишлин Дэкс]] сассипе калаçать * [[Антоний и Клеопатра (фильм, 1973)]] —рольтеи [[Джанет Сазман]] * [[Цезарь и Клеопатра (телеспектакль)|Цезарь и Клеопатра]] (1979) — рольте [[Елена Коренева]] * [[Безумные ночи Клеопатры (фильм)]] (1996) — рольте [[Марчелла Петрелли]] * [[Клеопатра (фильм, 1999)]] — рольте [[Варела Леонор|Леонор Варела]] * [[Астерикс и Обеликс: Миссия Клеопатра (фильм)|Астерикс и Обеликс: Миссия Клеопатра (фильм, 2002)]] — Клеопатра рольĕнче [[Беллуччи Моника|Моника Беллуччи]] * [[Римская империя. Август (фильм)]] (2003) — рольте [[Анна Валле]] * [[Рим (телесериал)|Рим]] (2005—2007) — теледрама [[HBO]]/[[BBC]], Клеопатра рольĕнче Линдсей Маршал. == Клеопатра астрономинче == * [[астероид]] [[(216) Клеопатра]]. [[Вена обсерваторийĕ|Вена обсерваторийĕнче]] австри астрономĕ [[Пализа Иоганн]] [[1880 çул]]хи [[ака, 10]] уçнă. * [[Венера|Венера]] çинче [[Ударный кратер|кратер]] [[Клеопатра (кратер)|Клеопатра]]. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Вуламалли == * {{ВТ-ЭСБЕ|Клеопатра}} * [http://ec-dejavu.ru/c/Cleopatra.html А. Петров. '''Несколько страниц в защиту Клеопатры'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140702010639/http://ec-dejavu.ru/c/Cleopatra.html |date=2014-07-02 }} // Восток-Запад-Россия. Сб. статей. — М.: «Прогресс-Традиция», 2002, с. 383—390. * [http://www.sno.pro1.ru/lib/kravchuk/ А Кравчук. '''Закат Птолемеев'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141016221806/http://www.sno.pro1.ru/lib/kravchuk/ |date=2014-10-16 }} — М.: «Наука», Гл. ред. вост. литературы, 1973, 217 с. == Каçăсем == При написании статьи использован материал из французской Википедии. Также использовались: * [[Плутарх]], [http://ancientrome.ru/antlitr/plutarch/sgo/caesar-f.htm «Цезарь»]; [http://ancientrome.ru/antlitr/plutarch/sgo/antonius-f.htm «Антоний»] * [[Аппиан]], [http://ancientrome.ru/antlitr/appian/index.htm «Гражданские войны», кн. II, V] * [[Гай Светоний Транквилл|Светоний]], «Божественный Юлий», «Август» * [http://wars175x.narod.ru/f2/Html/Pervoistochnik3_1.htm «Записки об Александрийской войне»] неизвестного автора * [[Бенгтсон Герман|Бенгтсон Г.]], Правители эпохи эллинизма, М., 1982 * Александр Кравчук, [https://web.archive.org/web/20141102172839/http://annales.info/egipet/small/kleop.htm#7994 Закат Птолемеев] * [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/51*.html#11.5 Roman History], by Cassius Dio, Book 51 {{Авалхи икĕпатсем}} [[Категори:Авалхи Египет]] [[Категори:Птолемейсем]] [[Категори:Авалхи Египет майра патшисем]] [[Категори:Авалхи Икĕпатри майра патшасем]] ru8i1jps8k7m7en9xmon2am2yzg0q20 0 53367 879663 715718 2026-11-12T02:30:47Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879663 wikitext text/x-wiki [[File:2014-12-27. Александр Захарченко.jpg|thumb|Александр Захарченко]] {{Пĕлтерĕшсем|Захарченко}} '''Алекса́ндр Влади́мирович Заха́рченко''' ([[1976]], [[çĕртме, 26]] — [[çурла, 31]], [[2018]], [[Донецк]]<ref>[http://www.nomer.org/allukraina/ Вся Украина — жители] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150912033043/http://www.nomer.org/allukraina/ |date=2015-09-12 }}</ref>, [[Донецк]]<ref name="dnr.today">[http://dnr.today/news/sovmin-progolosoval-za-novogo-premera-dnr-aleksandra-zaxarchenko/ Совмин проголосовал за нового премьера ДНР — Александра Захарченко] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141129201315/http://dnr.today/news/sovmin-progolosoval-za-novogo-premera-dnr-aleksandra-zaxarchenko/ |date=2014-11-29 }} // Официальный сайт пресс-центра Правительства и Верховного Совета ДНР, 07.08.2014</ref>, [[УССР]], [[СССР]]) — [[Йышăнман патшалăх|йышăнман]] [[Донецк Халăх Республики]]н патшалăх тата вăрçă ĕçченĕ, [[Донецк Халăх Республикин Пуçлăхĕ]] (2014 çулхи [[чӳк, 4|чӳкĕн 4-мĕшĕнченпе]]), ДХР Министрсен канашĕн председателĕ (2014 çулхи [[çурла, 7|çурлан 7-мĕшĕнченпе]])<ref>''Владимир Дергачёв'' [http://www.gazeta.ru/politics/2014/08/07_a_6166445.shtml Бородай ушёл, чтобы остаться] // [[Газета.ру]], 07.08.2014</ref> тата ДХР хĕçпăшаллă вăйĕсен аслă тĕп çарпуçĕ. == Биографи == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Каçăсем == * {{cite web|url=http://expert.ru/russian_reporter/2014/39/nachalnik-donbassa/|title=Начальник Донбасса|author=Марина Ахмедова|date=9 октября 2014|publisher=[[Русский репортёр]]|accessdate=2014-10-29}} * {{cite web|url=http://www.buzzfeed.com/maxseddon/ukrainian-rebel-leaders-inauguration-leaves-ceasefire-deal-f|title=Ukrainian Rebel Leader’s Inauguration Leaves Cease-Fire Deal For Dead|author=Max Seddon|date=4 ноября 2014|publisher=[[BuzzFeed]]|accessdate=}} {{^}} [[Категори:Халĕ пурăнакансем]] [[Категори:Донецк Халăх Республикин Министрсен канашĕн председателĕсем]] [[Категори:Кăнтăр-Тухăç Украинăри хирĕçлевсене (2014) хутшăннисем]] [[Категори:Майорсем]] [[Категори:АПШ нон грата персонисем]] [[Категори:Канада нон грата персонисем]] [[Категори:Тухăç Украинăри хĕçпăшаллă хирĕçĕве хутшăннисем]] [[Категори:Донецк Халăх Республикин Аслă канашĕн депутачĕсем]] stftn7jfb630csm1u89a38rjj1qw4ei 0 58068 879677 799613 2026-11-12T07:59:45Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879677 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Повалий}} {{Мусăкçă |Ят = Таисия Повалий |Фото = Tais Povaliy 2016.jpg |Çуралнă_чухнехи_ят = Таисия Николаевна Гирявец |Çуралнă_вăхăт = [[1964]], [[раштав, 10]] |Çуралнă_вырăн = [[Шамраевка (Киев облаçĕ)|Шамраевка]],<br /> {{ÇВ|Сквир районĕ|Сквир районĕнче}},<br /> [[Киев облаçĕ]],<br /> [[Украина ССР]], [[ССРП]] |Патшалăх = {{ялавлани|Украина}} |Профессисем = XX, XXI ĕм. Украина юрăçи, актриси |Юрăç_сасси = [[меццо-сопрано]] |Инструментсем = |Жанрсем = [[поп-мусăқ]], [[вырăс шансонĕ]] |Пĕрĕçлĕх = [[Басков Николай Викторович|Николай Басков]] <br /> [[Михайлов Стаc|Стас Михайлов]] <br /> [[Кобзон Иосиф Давыдович|Иосиф Кобзон]] <br /> [[Ярёменко Александр Иванович|Александр Ярёменко]] |Чыславсем = {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Туслăх орденĕ|2011}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Украина халăх артисчĕ}} {{!!}} {{Украина тава тивĕçлĕ артисчĕ}} {{!}}} |Сайт = www.povaliy.com.ua }} '''Таи́сия Никола́евна Повали́й''' ({{lang-uk|Таїсія Миколаївна Повалій}}, хĕр чухнехи хушамачĕ — '''Гирявец'''; 1964, раштав, 10, [[Шамраевка (Киев облаçĕ)|Шамраевка]], [[Киев облаçĕ]]) — украин юрăçи. Украинла, вырăсла юрлать. [[Украина халăх артисчĕ]] (1997)<ref name="Літаратура і мастацтва">{{Cite journal|last=Куварына|first=Таццяна|first2=Андрэй|last2=Спрынчан|coauthors=Спрынчан, Андрэй|date=2010-07-30|title=Зачараваная песняй|url=http://www.lim.by/limbyfiles/lim/lim30-2010.pdf|dead-url=no|journal=[[Літаратура і мастацтва]]|language=be|volume=|issue=30 (4974)|pages=4|issn=0024-4686|archiveurl=http://web.archive.org/web/20200314083102/http://www.lim.by/limbyfiles/lim/lim30-2010.pdf|archivedate=2020-03-14|accessdate=2020-03-14|via=}}</ref><ref> [http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=1186%2F97 Нагороджена Указом Президента України від 27 жовтня 1997 року №&nbsp;1186] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230603232333/https://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=1186/97 |date=2023-06-03 }}</ref>, Ингушети халăх артисчĕ (2012), Украина халăх депутачĕ (2012—2014). == Биографи == == Дискографи == * [[1995]] — Панно кохання * [[1997]] — Я вас люблю * [[1999]] — Сладкий грех * [[2000]] — Буде Так * [[2001]] — Чарівна скрипка * [[2002]] — Одна — Єдина (с [[Кобзон, Иосиф Давыдович|Иосифом Кобзоном]]) * [[2002]] — Птица вольная * [[2003]] — Возвращаю * [[2003]] — Сладкий грех * [[2003]] — Українські пісенні перлини * [[2004]] — Серденько * [[2005]] — Отпусти меня (с [[Басков, Николай Викторович|Николаем Басковым]]) * [[2007]] — За тобой * [[2008]] — Наказаны любовью * [[2010]] — Верю тебе == Фильмографи == * 2001 — [[Вечера на хуторе близ Диканьки (фильм, 2001)|Вечера на хуторе близ Диканьки]] — ''княгиня'' * 2002 — [[Золушка (телемюзикл, 2002)|Золушка]] — ''сваха'' * 2002 — [[Снежная королева (мюзикл)|Снежная королева]] — ''астроном Ингрид, сестра шаманки Ксении'' * 2007 — [[Очень новогоднее кино, или Ночь в музее]] * 2009 — [[Золотая Рыбка]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{Официаллă сайт|povaliy.com.ua|Таисия Повалин}} * [http://7days.ru/article/privatelife/vladimir-povaliy-taisiya-nas-s-synom-predala «Таисия нас с сыном предала» — Интервью бывшего мужа, Владимира Повалия на сайте 7 Дней] * [http://www.musictxt.ru/ru/t/taisiy_powalii/spisok.htm Тексты песен Таисии Повалий] * [http://chanson.ru/about/interview/taisiya_povaliy____zhivu_togda__kogda_poyu___.html Таисия Повалий: «Живу тогда, когда пою!» — Эксклюзивное интервью сайту «Радио Шансон»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150612223817/http://chanson.ru/about/interview/taisiya_povaliy____zhivu_togda__kogda_poyu___.html |date=2015-06-12 }} {{Славянсен Витебскри пасарĕ}} [[Категори:Халĕ пурăнакансем]] [[Категори:Украина Аслă Радин VII чĕнĕвĕн халăх депутачĕсем]] [[Категори:Украина регионĕсен партин пайташĕсем]] [[Категори:Украина халăх артисчĕсем]] [[Категори:Ингушети халăх артисчĕсем]] dzd3q5i1dlxrxjgzt6do5o35kss4szz 1 58119 879641 649250 2026-11-11T19:13:42Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Сӳтсе явасси:Элшел (хула)]] страницӑн ятне [[Сӳтсе явасси:Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] ҫине улӑштарчӗ 605920 wikitext text/x-wiki Çăлкуçсенче — Ошель. --[[Хутшăнакан:Ellodanis5|Ellodanis5]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Ellodanis5|сӳтсе явни]]) 03:22, 19 Нарăс уйăхĕн 2016 (UTC) : [[Юхма Мишши]]н Элшел. [[Хутшăнакан:Viktor|Viktor]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Viktor|сӳтсе явни]]) 06:08, 19 Нарăс уйăхĕн 2016 (UTC) *:Геннадий Юмартăн — Ишлĕ. Анчах та Элшел тени те, Ишлĕ тени те — '''транскрипцисем мар.''' Вĕсем — çав авторсем сĕнекен этимологисем. Вăт çырса кăтартмалла "Элшел" тата "Ишлĕ" пирки хула ячĕн этимологине ăнлантарнă чухне. --[[Хутшăнакан:Ellodanis5|Ellodanis5]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Ellodanis5|сӳтсе явни]]) 11:58, 22 Çу уйăхĕн 2017 (UTC) == Хула ятне вырăс авалхи çыррисенчен пĕлетпĕр == Стаьяна вырăсла "Ошель" тенипе çыхăнтарма тиврĕ (унчченхи çыхăнтару йăнăш пулнă).--[[Хутшăнакан:Ellodanis5|Ellodanis5]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Ellodanis5|сӳтсе явни]]) 12:07, 22 Çу уйăхĕн 2017 (UTC) 8ec0d5t0gmzg21r1xcfuiua90lk2x61 0 59028 879647 870794 2026-11-11T21:23:20Z ~2026-59929-18 41399 /* */ 879647 wikitext text/x-wiki {{Литература хайлавĕ |Ячĕ= Ĕмĕр сакки сарлака |Тăван ячĕ = Ĕмĕр сакки сарлака |Ӳкерчĕк = |Алпусни = |Жанр = [[роман]] |Автор = [[Мораньков Никифор Фёдорович|Никифор Мранькка]] |Тăван чĕлхи = чăваш |Хайланă = XX ĕмĕр |Пичетленĕ = кĕнеке халлĕн: пĕрремĕшĕ — [[1959]], [[1965]], [[1989]]; иккĕмĕшĕ — [[1960]], [[1967]], [[1989]]; виççĕмĕшĕ — [[1961]], [[1970]], [[1989]]; тăваттăмĕшĕ — [[1971]], [[1989]]; пиллĕкмĕшĕ — [[1980]], [[1990]] çулсенче |Уйрăм кăларăм = мĕнпурĕ пурте пĕр хуплашка айĕнче тухман |Куçару = Ытти чĕлхесене куçарни-куçарманни паллă мар |Викивулавăш-текст= }} '''Ĕмĕр сакки сарлака''' — [[Мораньков Никифор Фёдорович|Никифор Мранькка]] ([[1901]]-[[1973]]) [[Чăваш чĕлхи|чăвашла]] çырнă ултă [[кĕнеке|кĕнекеллĕ]] (юлашкине, 6-мĕшне, çырса пĕтермен) [[роман]]. [[Супăньлĕ опера]] меслечĕпе ăсталанăскер<ref>Паллă ĕнтĕ, йăлана кĕнĕ тăрăх, супăньлĕ опера тесе вĕçĕ-хĕррисĕр тăсăлакан телесериалсене калаççĕ (чăн малтан радиосериалсем те пулнă). Анчах та романсене те çав меслетпех ăсталама пулать.</ref>{{çăлкуç çук}}. == Романăн пĕтĕмĕшле тытăмĕ, сăнарсем == Роман пилĕк вĕçленнĕ тата вĕçленмен улттăмĕш кĕнкерен тăрать. Çтаппан прототипĕ — Измайлов Иван Иванович (1870-1958)<ref>Г.Н. Ксенофонтов. [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/inpch_0_0000008.pdf Знатные люди выходцы из Козловского района.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210917154208/http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/inpch_0_0000008.pdf |date=2021-09-17 }} г.Козловка, 2004.</ref>. Куславкка районĕнчи Елчĕк çынни. == Пĕрремĕш кĕнекен ăшлăхĕ == {{çырмалла}} == Иккĕмĕш кĕнекен ăшлăхĕ == == Виççĕмĕш кĕнекен ăшлăхĕ == == Тваттăмĕш кĕнекен ăшлăхĕ == == Пиллĕкмĕш кĕнекен ăшлăхĕ == Пиллĕкмĕш кĕнеке Зина савнă упăшкине Ванюка шырама тухса кайнипе вĕçленет. == Улттăмĕш кĕнекен ăшлăхĕ == == Романа тĕрлĕ çынсем тĕрлĕ енчен хаклани == Халичченхи хаклавсем икĕ пысăк ушкăна уйрăлаççĕ. * Романа [[чăвашсем|чăваш халахĕн]] пурнăçĕн [[энциклопеди|энциклопедийĕ]] пек хакланисем. * Пурнăçа [[юмах|юмахлатса]] та [[халап|халаплатса]] кăтaртнă [[хайлав]] пек хакланисем. == Тĕрлĕрен == Чӑваш академи драма театрӗн порталĕнче çапла çырнă<ref>[https://chuvdram.ru/repertoire/zhizn-prozhit-ne-pole-pereiti/?yclid=12581731144743780351 Чӑваш академи драма театрӗ ...]</ref>: {{Цитата|Чӑваш академи драма театрӗ Никифор Мранькка пултарулӑхӗпе иртнӗ ӗмӗртех кӑсӑкланма пуçланӑ. Игнатий Молодов хатӗрленӗ инсценировка тӑрӑх Леонид Родионов режиссер 1973 çулта «Ӗмӗр сакки сарлака» спектакль лартнӑ. Халӗ акӑ, шӑп та лӑп çур ӗмӗр иртсен, каллех сцена çине тухать вӑл. Класс кӗрешӗвне, çамрӑксен юратӑвне, чӑваш ялӗн пурнӑçне театрӑн паллӑ тата çамрӑк артисчӗсем çӗнӗлле сӑнарлӗç. Спектакль режиссерӗ, Чӑваш Республикин халӑх артистки Наталия Сергеева çапла каласа кӑтартать: «Чӑваш классики патне таврӑнма темиçе сӑлтав хистерӗ. Чи малтанах – çакӑн пирки куракансем ыйтрӗç. Мана вара, режиссер пек, сӑнарсем тӗплӗ пулни тата аталанса пыни килӗшрӗ. Ӗç-пуç тӗлӗнмелле хӑвӑрт улшӑнса тӑрать. Темӗн те пур кунта – юрату виç кӗтеслӗхӗ, кӗрешӳ, ӑмсану, кӗвӗçӳ, ӑнлану… Мранькка романӗнче паян кулленхи калаçура усӑ курма пӑрахнӑ сӑмахсемпе вӗсен çаврӑнӑшӗ нумай. Питӗ хитре вӗсем. Çакна итлес, куракана итлеттерес килет. Шел те, паян çак шайра çыракан сахал…» Спектакле пӗрремӗш хут 2023 çулхи раштав уйӑхӗн 5-мӗшӗнче кӑтартнӑ.}} == Вуламалли == * Григорьев, Николай. [http://chuvash.org/lib/haylav/5559.2.html «Ĕмĕр сакки сарлака» романпа унан авторĕ.] * Григорьев, Николай. "Ӗмӗр сакки сарлаках пулчӗ" // "книга остается с нами", Ш., [[2010]], == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://chuvash.org/lib/haylav/5564.html Ĕмĕр сакки сарлака. 1-мĕш кĕнеке] * [http://chuvash.org/lib/haylav/5894.html Ĕмĕр сакки сарлака. 2-мĕш кĕнеке] * [http://chuvash.org/lib/haylav/6584.html Ĕмĕр сакки сарлака. 3-мĕш кĕнеке] * [http://chuvash.org/lib/haylav/7032.html Ĕмĕр сакки сарлака. 4-мĕш кĕнеке] * [http://chuvash.org/lib/haylav/7226.html Ĕмĕр сакки сарлака. 5-мĕш кĕнеке] * [http://chuvash.org/lib/haylav/7242.html Ĕмĕр сакки сарлака. 6-мĕш кĕнеке] {{book-stub}} [[Категори:Чăваш литератури]] [[Категори:Паллă чăваш романĕсем]] r32tbx72d1n1c2w5bmafx2e6jbfjxjh 879648 879647 2026-11-11T21:25:12Z ~2026-59929-18 41399 /* */ 879648 wikitext text/x-wiki {{Литература хайлавĕ |Ячĕ= Ĕмĕр сакки сарлака |Тăван ячĕ = Ĕмĕр сакки сарлака |Ӳкерчĕк = |Алпусни = |Жанр = [[роман]] |Автор = [[Мораньков Никифор Фёдорович|Никифор Мранькка]] |Тăван чĕлхи = чăваш |Хайланă = XX ĕмĕр |Пичетленĕ = кĕнеке халлĕн: пĕрремĕшĕ — [[1959]], [[1965]], [[1989]]; иккĕмĕшĕ — [[1960]], [[1967]], [[1989]]; виççĕмĕшĕ — [[1961]], [[1970]], [[1989]]; тăваттăмĕшĕ — [[1971]], [[1989]]; пиллĕкмĕшĕ — [[1980]], [[1990]] çулсенче |Уйрăм кăларăм = мĕнпурĕ пурте пĕр хуплашка айĕнче тухман |Куçару = Ытти чĕлхесене куçарни-куçарманни паллă мар |Викивулавăш-текст= }} '''Ĕмĕр сакки сарлака''' — [[Мораньков Никифор Фёдорович|Никифор Мранькка]] ([[1901]]-[[1973]]) [[Чăваш чĕлхи|чăвашла]] çырнă ултă [[кĕнеке|кĕнекеллĕ]] (юлашкине, 6-мĕшне, çырса пĕтермен) [[роман]]. [[Супăньлĕ опера]] меслечĕпе ăсталанăскер<ref>Паллă ĕнтĕ, йăлана кĕнĕ тăрăх, супăньлĕ опера тесе вĕçĕ-хĕррисĕр тăсăлакан телесериалсене калаççĕ (чăн малтан радиосериалсем те пулнă). Анчах та романсене те çав меслетпех ăсталама пулать.</ref>{{çăлкуç çук}}. Халăхра чи лайăх вуланакан чăвашла [[Хайлав|хайлавсенчен]] пĕри. == Романăн пĕтĕмĕшле тытăмĕ, сăнарсем == Роман пилĕк вĕçленнĕ тата вĕçленмен улттăмĕш кĕнкерен тăрать. Çтаппан прототипĕ — Измайлов Иван Иванович (1870-1958)<ref>Г.Н. Ксенофонтов. [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/inpch_0_0000008.pdf Знатные люди выходцы из Козловского района.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210917154208/http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/inpch_0_0000008.pdf |date=2021-09-17 }} г.Козловка, 2004.</ref>. Куславкка районĕнчи Елчĕк çынни. == Пĕрремĕш кĕнекен ăшлăхĕ == {{çырмалла}} == Иккĕмĕш кĕнекен ăшлăхĕ == == Виççĕмĕш кĕнекен ăшлăхĕ == == Тваттăмĕш кĕнекен ăшлăхĕ == == Пиллĕкмĕш кĕнекен ăшлăхĕ == Пиллĕкмĕш кĕнеке Зина савнă упăшкине Ванюка шырама тухса кайнипе вĕçленет. == Улттăмĕш кĕнекен ăшлăхĕ == == Романа тĕрлĕ çынсем тĕрлĕ енчен хаклани == Халичченхи хаклавсем икĕ пысăк ушкăна уйрăлаççĕ. * Романа [[чăвашсем|чăваш халахĕн]] пурнăçĕн [[энциклопеди|энциклопедийĕ]] пек хакланисем. * Пурнăçа [[юмах|юмахлатса]] та [[халап|халаплатса]] кăтaртнă [[хайлав]] пек хакланисем. == Тĕрлĕрен == Чӑваш академи драма театрӗн порталĕнче çапла çырнă<ref>[https://chuvdram.ru/repertoire/zhizn-prozhit-ne-pole-pereiti/?yclid=12581731144743780351 Чӑваш академи драма театрӗ ...]</ref>: {{Цитата|Чӑваш академи драма театрӗ Никифор Мранькка пултарулӑхӗпе иртнӗ ӗмӗртех кӑсӑкланма пуçланӑ. Игнатий Молодов хатӗрленӗ инсценировка тӑрӑх Леонид Родионов режиссер 1973 çулта «Ӗмӗр сакки сарлака» спектакль лартнӑ. Халӗ акӑ, шӑп та лӑп çур ӗмӗр иртсен, каллех сцена çине тухать вӑл. Класс кӗрешӗвне, çамрӑксен юратӑвне, чӑваш ялӗн пурнӑçне театрӑн паллӑ тата çамрӑк артисчӗсем çӗнӗлле сӑнарлӗç. Спектакль режиссерӗ, Чӑваш Республикин халӑх артистки Наталия Сергеева çапла каласа кӑтартать: «Чӑваш классики патне таврӑнма темиçе сӑлтав хистерӗ. Чи малтанах – çакӑн пирки куракансем ыйтрӗç. Мана вара, режиссер пек, сӑнарсем тӗплӗ пулни тата аталанса пыни килӗшрӗ. Ӗç-пуç тӗлӗнмелле хӑвӑрт улшӑнса тӑрать. Темӗн те пур кунта – юрату виç кӗтеслӗхӗ, кӗрешӳ, ӑмсану, кӗвӗçӳ, ӑнлану… Мранькка романӗнче паян кулленхи калаçура усӑ курма пӑрахнӑ сӑмахсемпе вӗсен çаврӑнӑшӗ нумай. Питӗ хитре вӗсем. Çакна итлес, куракана итлеттерес килет. Шел те, паян çак шайра çыракан сахал…» Спектакле пӗрремӗш хут 2023 çулхи раштав уйӑхӗн 5-мӗшӗнче кӑтартнӑ.}} == Вуламалли == * Григорьев, Николай. [http://chuvash.org/lib/haylav/5559.2.html «Ĕмĕр сакки сарлака» романпа унан авторĕ.] * Григорьев, Николай. "Ӗмӗр сакки сарлаках пулчӗ" // "книга остается с нами", Ш., [[2010]], == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://chuvash.org/lib/haylav/5564.html Ĕмĕр сакки сарлака. 1-мĕш кĕнеке] * [http://chuvash.org/lib/haylav/5894.html Ĕмĕр сакки сарлака. 2-мĕш кĕнеке] * [http://chuvash.org/lib/haylav/6584.html Ĕмĕр сакки сарлака. 3-мĕш кĕнеке] * [http://chuvash.org/lib/haylav/7032.html Ĕмĕр сакки сарлака. 4-мĕш кĕнеке] * [http://chuvash.org/lib/haylav/7226.html Ĕмĕр сакки сарлака. 5-мĕш кĕнеке] * [http://chuvash.org/lib/haylav/7242.html Ĕмĕр сакки сарлака. 6-мĕш кĕнеке] {{book-stub}} [[Категори:Чăваш литератури]] [[Категори:Паллă чăваш романĕсем]] 037oq2eougqr7te232mfdko98un79fj 0 63174 879605 583058 2026-11-11T15:44:57Z Ellodanis5 17302 879605 wikitext text/x-wiki [[File:Milk-bottle.jpg|right|thumb|160px|Кĕленчеленĕ тутлă хăйма]] '''Тутлă хăйма''', е '''Кĕçĕн хăйма''' — йӳçмен [[сĕт]]рен çу фракцине [[сепараци]]лесе тунă çимĕç. == Çавăн пекех == * [[Каймак]] == Литература == {{статья|пуçелĕк=Сливки|кăларăм=Краткая энциклопедия домашнего хозяйства|вырăн=М.|издательство=Государственное Научное издательство «Большая Советская энциклопедия»|çул=1959}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{ВТ-ЭСБЕ|Сливки}} {{food-stub}} [[Категори:Сĕт çимĕçĕсем]] dx2ukeqfi2zvgm1eu8wn6hqc4c1j0jn 879606 879605 2026-11-11T15:46:35Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Тутлă хăйма]] страницӑн ятне [[Кĕçĕн хăйма]] ҫине улӑштарчӗ 879605 wikitext text/x-wiki [[File:Milk-bottle.jpg|right|thumb|160px|Кĕленчеленĕ тутлă хăйма]] '''Тутлă хăйма''', е '''Кĕçĕн хăйма''' — йӳçмен [[сĕт]]рен çу фракцине [[сепараци]]лесе тунă çимĕç. == Çавăн пекех == * [[Каймак]] == Литература == {{статья|пуçелĕк=Сливки|кăларăм=Краткая энциклопедия домашнего хозяйства|вырăн=М.|издательство=Государственное Научное издательство «Большая Советская энциклопедия»|çул=1959}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{ВТ-ЭСБЕ|Сливки}} {{food-stub}} [[Категори:Сĕт çимĕçĕсем]] dx2ukeqfi2zvgm1eu8wn6hqc4c1j0jn 0 71380 879615 878269 2026-11-11T18:22:56Z Max Tenche 25572 /* Каçăсем */ 879615 wikitext text/x-wiki {{ПВ-Раççей |статус = Ял |чăвашла çĕлĕк = Калманттай |тăван çĕлĕк = Калманттай |герб = Coat of Arms of Saratov oblast.svg |ялав = Flag of Saratov Oblast.svg |lat_deg = 52|lat_min =33 |lat_sec = 48.7764 |lon_deg = 47|lon_min =7 |lon_sec = 23.448 |CoordAddon = type:city(100)_region:RU |CoordScale = |ЯндексКартти = |регион карттин пысăкăшĕ = |район карттин пысăкăшĕ = |регион = Сарăту облаçĕ |регион тапăлра = Сарăту облаçĕ |район тĕсĕ = Муниципаллă район |район = Мăлккав районĕ |район тапăлра = Мăлккав районĕ{{!}}Мăлккав |пурăнан тăрăх тĕсĕ = Ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх = Черкасски ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх тапăлра = Черкасски ял тăрăхĕ{{!}}Черкасски |шалти пайлану = урамсем |пуçлăх = |никĕсленĕ вăхăт = |пĕрремĕш асăну = |малтанхи ятсем = |лаптăк = |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = |пурăнан халăх = |халăх çыравĕн çулĕ = 2010 |йышлăх = |агломераци = |наци йышĕ = [[чăвашсем]], [[ирçесем]] |конфесси йышĕ = православсем |этнохороним = калманттайсем |вăхăт тăрăхĕ = |почтă индексĕ = 412945 |почтă индексĕсем = |телефон кочĕ = 84593 |автомобиль кочĕ = 64 |цифрăллă идентификатор = 63211825000 |категория Commons-ра = |сайт = }} '''Калманттай''' ({{lang-ru|Калмантай}}) — [[Сарăту облаçĕ]]н [[Мăлккав районĕ]]нчи ял. Ку [[пурăнакан вырăн]] — районти пĕртен-пĕр чăваш ялĕ темелле . Чи çывăхри чăваш ялĕ ([[Кремуччи]]) 17 (вунçичĕ) [[çухрăм]]ра вырнаçнă, — вăл [[Чĕмпĕр облаçĕ]]нчи [[Павловка районĕ]]нче. Район центрĕ (Вольски хули) патне çитме 60 (утмăл) километр. Мăлккав тени Н. И. Ашмарин сăмахсарĕнче пур<ref>Тезаврус Лингве Чувашорум</ref>. == Ял йышĕ тата тытăмĕ == [[2002]]-мĕш çулта 600, [[2010]]-мĕш çулта 531 [[çын]] пурăннă<ref>[http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D# 2002 тата 2010 çулсен çырсатуху кăтартăвĕсем.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180615111631/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D |date=2018-06-15 }}</ref>. Ялта 5 урам. Вĕсен вырăсла ячĕсем çакăн пек: улица Коммунистическая, улица Комсомольская, улица Ленина, улица Советская, улица Центральная<ref>[https://egrp365.ru/reestr?id=g0r0tk Россия → Саратовская область → район Вольский → село Калмантай.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241211204129/https://egrp365.ru/reestr?id=g0r0tk |date=2024-12-11 }}</ref>. [[Чăваш чĕлхи|Чăвашла]] ячĕсем паллă мар. ==Истори== {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|}} {{Цитата вĕçĕ}} {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|}}<Куçару: > {{Цитата вĕçĕ}} {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|}}<Куçару: > {{Цитата вĕçĕ}} == Паллă çынсем тата ытти харкамлăхсем == * Андюков Василий Иванович ([[1947]]-[[2019]]) — унччен ялти Культура çурчĕн пуçлăхĕ пулнă<ref>Андреев, Георгий. [http://nversia.ru/rubric/view/id/7863 Çăпатаçă Ваççа тете.] — ИА Версия (Саратов), 26.03.2015 | 16:05.</ref>. * [[Конюшев Николай Степанович]] (23.02.[[1939]] çур.) — актёр, кинорежиссёр. * Дохтуркина Ольга Павловна, — "Пилеш" пултарулах ушкăнне ертсе пырать. == Кăсăклă фактсем == == Çавăн пекех пăхăр == * [[Саратов облаçĕнчи чăваш ялĕсем]]. ==Вуламалли== * Научный отчет по проекту "Чуваши Приволжского округа", [[Шупашкар]], 2002. 192 с. * Матвеев Г.Б. [http://enc.cap.ru/?t=publ&lnk=3203 Чуваши саратовские.] — Электронла чăваш энциклопедийĕнчи статья. * Акимова Т.М. Эволюция женского костюма у саратовских чуваш // Труды Нижневолжского областного научного общества краеведения. Саратов, 1928. Вып. 35. Ч. 5. * [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kich_0_0000138.pdf СИМБИРСКО-САРАТОВСКИЕ ЧУВАШИ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210523172545/http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kich_0_0000138.pdf |date=2021-05-23 }} / Монографическое исследование / Под общей редакцией проф. М.Г.Кондратьева. — Чебоксары: Чу­вашский государственный институт гуманитарных наук, 2004. — 274 с., илл. — (Чуваши в современном мире. История и культура). * Иванов В. П., «Этническая география чувашского народа», Чебоксары, 2003, ISBN 5-7670-1404-3. * Юрату, А. Килти яшка тутлă-ши е аякри тăванăн-ши? : [чăваш делегацийĕ Саратов облаçĕнче пурăнакан чăвашсем патĕнче хăнара пулнă хыççăн çуралнă шухăшсем] / А. Юрату // Чăваш хĕрарăмĕ, 2005. — 30 çĕртме-9 утă (№ 25-26). — С. 2. * Филиппова, Л. Саратовсем чăваш лавкки уçасшăн : [Чăваш Республикипе Саратов хушшинчи культурăпа экономика çыхăнăвĕсем çинчен] / Л. Филиппова // Хыпар. — 1999.- 23 ака. ==Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://chuvash.org/content/5810-Туслӑ%20калманттайсем%20мӑн%20асаттесен%20йӑли-йӗркине%20упраҫҫӗ%2C%20пурне%20те%20хӑнана%20чӗнеҫҫӗ.html Аçтахар Плотников: Туслӑ калманттайсем мӑн асаттесен йӑли-йӗркине упраҫҫӗ, пурне те хӑнана чӗнеҫҫӗ] («Вольская жизнь», чÿк, 5, 2021) * [https://ok.ru/group/51677413834991 Калманттай Пĕркласрисем социаллă тетелте.] * [http://www.komandirovka.ru/cities/kalmantajj_sar._obl./ Калманттай пирки кĕске информаци.] * [http://www.komandirovka.ru/cities/abdulovka/ Ăвăс ялĕ пирки кĕске информаци.] * [http://www.komandirovka.ru/cities/shnyaevo_sar._obl./ Саратов облаçĕнчи Ĕшнеуй.] * [http://www.komandirovka.ru/cities/yermkinoyog/ Çеньял пирки кĕске информаци.] * [http://mapdata.ru/saratovskaya-oblast/hvalinskiy-rayon/selo-eremkino/ Россия, Саратовская область, Хвалынский район, село Еремкино.] *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Мӑлккав районӗ}} [[Категори:Мӑлккав районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Сарăту облаçĕ]] [[Категори:Чăвашсем]] ajokprhwb73843jh3en581uyhtrz7ot 14 76658 879627 876574 2026-11-11T18:31:39Z Max Tenche 25572 879627 wikitext text/x-wiki {{catmore}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Пасарлӑ Карабулак]] b8pr6cmgv0owq6abe3noopkqpdvol69 14 76659 879618 876639 2026-11-11T18:28:18Z Max Tenche 25572 Max Tenche [[Категори:Сарăту облаçĕн районĕсем]] страницӑн ятне [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем]] ҫине улӑштарчӗ 876639 wikitext text/x-wiki [[Категори:Раççей Федерацинчи субъектсен районĕсем|Сарăту облаçĕ]] [[Категори:Сарӑту облаҫӗнчи муниципаллӑ йӗркеленӳсем|*Районсем]] fud9aj51edq3kdbx6o3h4gcecylgiqh 0 80774 879654 873460 2026-11-12T00:53:22Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879654 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Бейрут |settlement_type = |image_skyline = Beirut Central District Collage.jpg |image_blank_emblem = |subdivision_name = |coordinates_region = |website = http://www.beirut.gov.lb/ }} '''Пайрут''' ({{lang-ar|بيروت}} Bayrūt, {{lang-hy|Պէյրութ / Բեյրութ}} Beyrut, {{lang-el|Βηρυττός}} Bērytós, {{lang-la|Berytus}}, {{lang-he|ביירות}} Beirut, {{lang-arc|בירות}} Birot, {{lang-fr|Beyrouth}}) — [[Ливан]]ӑн чи пысӑк хули тата тӗп хули. Вӑл ҫурутрав ҫинче, [[Вăтаçĕр тинĕсĕ]] хӗррин варринче вырнаҫнӑ, ҫӗршывӑн тинӗс тӗп порчӗ. Бейрут таврашне тӗп хули тата унӑн [[хулаçум]]ӗ кӗрет. == Вуламалли == *Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4. == Каҫӑсем == * [https://web.archive.org/web/20191003071331/https://www.livan.info/ Русские в Бейруте] * [http://mirputeshestvii.ru/read/reports/puteshestvie_v_livan_bejrut-2275/ Прогулка по Бейруту] на mirputeshestvii.ru * [http://www.beirut.com/ Beirut City Guide] * [http://www.downtownbeirut.com/ Downtown Beirut] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Хула]] b8b9i6q8x6rcyduom8n6z32ydrotvzc 14 81881 879630 672118 2026-11-11T18:32:40Z Max Tenche 25572 879630 wikitext text/x-wiki {{catmore}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Сарӑту]] n8gra4dojx80spzgijjxigbyjvwjxys 14 81898 879629 672298 2026-11-11T18:32:23Z Max Tenche 25572 879629 wikitext text/x-wiki {{catmore}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Калининск]] 167cqz33lfhv9366pobkxoyymp61xse 0 83688 879662 877799 2026-11-12T02:13:11Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879662 wikitext text/x-wiki {{Ӳкерçĕ |фон = |ят = Николай Никанорович Дубовской |тăван ят = |çуралнă чухнехи ят = |ӳкерчĕк = Nikolay Dubovskoy02.jpg |анлăшĕ = |ӳкерчĕке ăнлантарни = |çуралнă вăхăт= |çуралнă вырăн = |вилнĕ вăхăт= |вилнĕ вырăн= |пулса тухни= |гражданлăх= |жанр = |вĕренӳ = |стиль = |ĕçсем = |сĕм = |сĕм янă = |викиампар= Category:Nikolay Dubovskoy }} '''Николай Никанорович Дубовской''' — (5 (17) раштав 1859, Новочеркасск — 28 нарӑс 1918, Петроград) — вырӑс сӑрӑ-ӳнер шкулӗн XIX тата XX ӗмӗрсен чиккин пултаруллӑ ҫутҫанталӑк сӑнарҫисенчен пӗри, паллӑ пӗрлӗх ӗҫченӗ. == Пурнӑҫӗ == == Пултарулӑхӗ == <gallery perrow=6 widths=200 heights=200> File:Nikolay Dubovskoy Zemlya 1894.jpg File:Dubovskoy Before a thunderstorm Nizhny Tagil.jpg File:Nikolay Dubovskoy Twilight 1909.jpg File:Nikolay Dubovskoy Morskoy vid c parusami.jpg File:Nikolay Dubovskoy Sumerki 1897.jpg File:Dubovskoy First Snow.jpg File:Nikolay Dubovskoy Peysazh s lodkoy 1890s.jpg File:Nikolay Dubovskoy Na Volge 1892.jpg File:Nikolay Dubovskoy The South.jpg </gallery> == Вуламалли == *Ткач, М. И. Энциклопедия пейзажа — М.: Олма-Пресс, 2002. сс. 135—136 (рус.) (Проверено 22 июня 2010) *Романовский, А. С. Пейзаж в русской живописи. 2008, Италия. 416 с. 633 илл. ISBN 978-5-7793-1478-7 (рус.) (Проверено 1 июля 2010) *С. Н. Кондаков. Юбилейный справочник Императорской Академии художеств. 1764-1914. — Спб.: Товарищество Р.Голике и А.Вильборг, 1915. — Т. 1. — С. 63. — 454 с. == Каҫӑсем == * [http://bse.sci-lib.com/article034191.html Дубовской Н. Н. в Большой советской энциклопедии]{{ref-ru}} * [http://www.krugosvet.ru/enc/kultura_i_obrazovanie/izobrazitelnoe_iskusstvo/DUBOVSKO_NIKOLA_NIKANOROVICH.html Дубовской Н. Н. в Энциклопедии «Кругосвет»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114110825/http://www.krugosvet.ru/enc/kultura_i_obrazovanie/izobrazitelnoe_iskusstvo/DUBOVSKO_NIKOLA_NIKANOROVICH.html |date=2012-11-14 }}{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20160304085603/http://memblog.ru/testovaya/dubovskoj-nikolaj-nikanorovich Художественная галерея В.Толстых]{{ref-ru}} * [http://www.rodon.org/art-071023130134 Дубовской Н. Н. на портале «Родон»]{{ref-ru}} * [http://funeral-spb.narod.ru/necropols/smolenskoep/tombs/dubovskoy/dubovskoy.html Надгробие и могила Н. Н. Дубовского)]{{ref-ru}} ovldcrl1ohtddd2cyih27jykstnongm 0 85095 879656 683441 2026-11-12T01:22:50Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879656 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Валансьен |settlement_type = хула |image_skyline = Valenciennes.JPG |image_blank_emblem = Blason valenciennes.svg |coordinates_region = |website = }} '''Валансьен''' ({{lang-fr|Valenciennes}}) — Францири хула, О-де-Франс регионӗ, Нор департаменчӗ, пӗр ятлӑ тавралӑхӗпе кантонӗн супрефектури. Халӑхӗ (2014) — 43 787 ҫын. == Кун-ҫулӗ == == Паллӑ ҫынӗсем == * [[Антуан Ватто]] — ӳнерҫӗ ҫуралнӑ. == Тӑванлӑ хуласем == * == Вуламалли == * Городецкая И. Л., Левашов Е. А. Валансьен // Русские названия жителей: Словарь-справочник. — М.: АСТ, 2003. — С. 62. — 363 с. — 5000 экз. — ISBN 5-17-016914-0. * Валансьенн // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого … [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915. == Каҫӑсем == * [https://web.archive.org/web/20070119051340/http://www.ville-valenciennes.fr/ Official web site of the city: in French] * [https://web.archive.org/web/20080914130631/http://www.chez.com/valenciennes/ Discover Valenciennes: in French] * [https://web.archive.org/web/20071010113349/http://www.nordmag.com/nord_pas_de_calais/valenciennes/valenciennes.htm/ Nordmag History of Valenciennes] * [https://web.archive.org/web/20160303183039/http://www.fortified-places.com/valenciennes.html Fortifications of Valenciennes] * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-59606 Национальный институт статистики] * [http://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/059/059606.html Результаты муниципальных выборов 2014 года] * [http://wars175x.narod.ru/mp_1793vlns1.html Топографическая карта Валансьена и его окрестностей, представляющая расположения, позиции, батареи и осадные работы вокруг этого места в 1793 г.] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Хула]] [[Категори:Франци хулисем]] i19tyut7w2d6yzowdvneqmzhu82l41n 0 87275 879682 856540 2026-11-12T11:02:58Z CommonsDelinker 188 Replacing Combat_deuxième_croisade.jpg with [[File:Bataille_de_Damas_(1148)_-_Français_22495.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · Nom de 879682 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Bataille de Damas (1148) - Français 22495.jpg|мини|Миниатюра, XIV ӗмӗр, Иккӗмӗш хӗрес харҫин ҫапӑҫӑвӗнчен пӗрне сӑнланӑ.]] '''Хĕрес харçисем''' — XI—XV ӗмӗрсен хӗвеланӑҫ Европаран тухнӑ тӗнпе ҫар харҫисен ярӑмӗ, ытларах мусульмансене, анчах вӗсене ҫех мар хирӗҫ пулнӑ вӑрҫӑсем. Пысӑккасен шутне 9 харҫӑна кӗртеҫҫӗ. Хӑш чух ӑна 8-мӗшӗн шутне илеҫҫӗ. == Кун-ҫулӗ == [[Ӳкерчĕк:Seventh crusade.jpg|мини|[[Людовик IX]] хӗрес харҫине ертсе пырать. Миниатюра.]] === Пӗрремӗш хĕрес харçи (1096—1099) === === Иккӗмӗш хĕрес харçи (1147—1149) === === 1187 ҫулта Иерусалима ҫухатни. Виҫҫӗмӗш хĕрес харçи (1189—1192) === {{Main|Салах ад-Дин}} === Тӑваттӑмӗш хĕрес харçи (1202—1204) === === Пиллӗкмӗш хĕрес харçи (1217—1221) === === Улттӑмӗш хĕрес харçи (1228—1229) === === Ҫиччӗмӗш хĕрес харçи (1248—1254) === Ҫиччӗмӗшпе саккӑрмӗш хĕрес харçисене [[Людовик IX]] Франци королӗ ертсе пынӑ. === Саккӑрмӗш хĕрес харçи (1270) === === Тӑххӑрмӗш хĕрес харçи (1271—1272) === == Вуламалли == *Раймунд Ажильский. История франков, которые взяли Иерусалим (лат. Raimundi de Aguiliers. Historia Francorum qui ceperunt Iherusalem). *Фульхерий Шартрский. Деяния франков, совершивших паломничество в Иерусалим. (лат. Fulcherii Carnotensis. Gesta francorum Hierusalem peregrinantium). *Гийом Тирский. История деяний в заморских землях. *Альберт Аахенский. Иерусалимская история. *Одон Дейльский. О странствовании Людовика VII, короля франков, на восток. *Роберт Реймский. Иерусалимская история. *Жоффруа де Виллардуэн. Завоевание Константинополя. == Каҫӑсем == * ''Лучицкая С. И.'' [http://ec-dejavu.ru/c/Crusade.html#dictionary Крестовые походы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161002105635/http://ec-dejavu.ru/c/Crusade.html#dictionary |date=2016-10-02 }} // Словарь средневековой культуры * [http://www.monsalvat.globalfolio.net/frmanifest/war.htm Крестовые походы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140414114148/http://www.monsalvat.globalfolio.net/frmanifest/war.htm |date=2014-04-14 }} * [http://www.templiers.info/web/crusades.php Крестовые походы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120730064553/http://www.templiers.info/web/crusades.php |date=2012-07-30 }} на сайте «История ордена Храма» * {{cite web |url = http://istoriya.info |title = Восток-Запад: Великое противостояние |accessdate = 2009-11-15 |description = Крестовые походы глазами арабов и европейцев |archiveurl = https://www.webcitation.org/618nBVRxJ?url=http://istoriya.info/ |archivedate = 2011-08-23 |deadlink = no }} * [http://www.echo.msk.ru/programs/netak/609211-echo/ Первый крестовый поход и его истоки] — доктор исторических наук [[Лучицкая Светлана Игоревна|Светлана Лучицкая]] в гостях у передачи «Не так» радиостанции «[[Эхо Москвы]]» {{Вăтам ĕмĕрсем}} [[Категори:Хĕрес харçисем]] bb2zw68nl182a75yioyqxrld6h9vxjx 0 88009 879680 779754 2026-11-12T10:45:43Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879680 wikitext text/x-wiki [[File:Closet full of tableware.jpg|thumb|Closet full of tableware]] '''Савăт сапа''' — апат хатĕрлеме, ăна çиме тата ĕçме, çавăн пекех упрама та усă куракан йăлари япаласен пĕрлештерÿллĕ ячĕ. Çапла вара савăт-сапана çакăн пек уйрăмсем çине пайлама пулать *Апат сĕтелен çийне тирпейлеме кирлисем *Апат хатĕрлеме кирлисем *Апата (апат-çимĕçе) упрама кирлисем Кунсăр пуçне тата '''чашăк-тирĕк''' сăмах пур. Вăл та савăт-сапанах пĕлтерет, анчах сахалтарах япаласене çавăрса илет теме пулать (тĕпрен илсен кунта асăннă пĕрремĕш уйрăмрисене). Хальхи вӑхӑтра хут чашӑк-тирӗк (турилккесем, стакансем) пластикӑран сайрарах усӑ кураҫҫӗ. Ку хут стакансене пластикӑран штамповкӑран технологи тӗлӗшӗнчен кӑткӑсрах тунипе ҫыхӑннӑ.<ref>[https://ubi-pack.com.ua/istoriya-odnorazovoy-bumazhnoy-posudyi/ Пӗр хут савӑт-сапа историйӗ] {{Ĕçлемен каçă|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Хут е ҫӳхе картон, яланхи пекех, шывра шыв кӑларман япаласемпе тулаҫҫӗ. Ҫакӑнпа час-часах тефлонпа усӑ кураҫҫӗ. Пӗр пластикӑллӑ савӑт-сапапа усӑ курас ӗҫ те ҫавӑн пекех. Пӗр евӗрлӗ хут стакансене шал енчен полиэтилен ҫӳхе сийпе витнӗ: стакан температурӑна чӑтмалла, йӗпенмелле ан пултӑр. Хутпа пластикӑна пула материала тирпейлеме май ҫукпа пӗрех. Ҫутҫанталӑк хутӗнче 1-2 ҫул хушшинче пӑсӑлнӑ пулӗччӗ, анчах пластик пуррипе составра вунӑ ҫул хушши ҫӳп-ҫап купи ҫинче выртма пӳрнӗ. Хутран тунӑ стакансем тума чи малтанхи целлюлозӑпа усӑ кураҫҫӗ, ӑна йывӑҫ чӗртаварӗнчен илеҫҫӗ. == Савӑт-сапа ҫӑвакан машина == Савӑт — сапа ҫӑвакан машина-савӑт-сапа ҫумалли электромеханика установки. Общество апатланӑвӗн заведенийӗсенче те, килти условисенче те усӑ кураҫҫӗ.Савӑт-сапа ҫӑвакан машинӑн заливпа слива шлангӗсем пур, ҫумалли машинӑн ҫавӑн пек шлангсем пур, ҫавӑнпа ӑна шыв пӑрӑхӗпе канализацилес ӗҫе аналогикӑпа ҫыхӑнтарни.<ref>[https://service-spb.com.ru/help/dishwashers-tips/dishwasher-condensation/ Савӑт-сапа ҫӑвакан машинӑри конденсат ыйтӑвӗсем]</ref> Электричество токӗ ҫӗмӗресрен сетка шнурне вилка ҫине лартнӑ чухне савӑт-сапа машинине ӗҫлеттерме пачах чараҫҫӗ! == Вуламалли == *Посуда гончарная (стб. 289—290). Посуда деревянная (стб. 291—292). Посуда майоликовая (стб. 292—294). Посуда металлическая (стб. 294—302). Посуда пластмассовая (стб. 302—304). Посуда стеклянная (стб. 304—315). Посуда стеклянная для домашнего консервирования (стб. 315—316). Посуда фарфоровая и фаянсовая (стб. 316—322) // Товарный словарь. Том 7 / Гл. ред. И.А. Пугачев. — М.: Госторгиздат, 1959. == Каçăсем == {{Портал|Савăт-сапа}} * [http://www.lingvo.ua/uk/Search/uk-uk/Посуд Посуд//[[Тлумачний словник української мови онлайн]]][[Тлумачний словник української мови онлайн]] * [http://www.lingvo.ua/uk/Search/uk-uk/Посудина Посудина//[[Тлумачний словник української мови онлайн]]][[Тлумачний словник української мови онлайн]] * [http://slovari.yandex.ru/СОсуд/Толковый%20словарь%20Даля/СОСУД/ Толковый словарь живого великорусского языка Владимира Даля]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20140202222350/http://slovari.yandex.ru/%7E%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%91%D0%A1%D0%AD/%D0%A1%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D1%8B%20%28%D1%85%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2.%29/ Сосуды художественные//Большая советская энциклопедия] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}}{{kitchen-stub}} {{Савăт-сапа}} [[Категори:Савăт-сапа]] [[Категори:Апат-çимĕç]] qgh5zovwe3b6hugem8gkbd72t8e0xlz 0 88323 879679 869809 2026-11-12T10:13:48Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879679 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:HONDA ASIMO.jpg|мини|Робот-[[андроид]] ASIMO, Honda туса кӑларнӑ]] '''Робот''' — ([[Чех чĕлхи|чех]]. robot, robota сӑмахран — «ирӗксӗр ӗҫ») — тӗрлӗ тӗслӗ механиллӗ ӗҫсем тума туса кӑларнӑ автоматлӑ хатӗр. Вӑл малтан кӗртнӗ [[Юриллe интеллект|юриллe интеллект]] программипа ӗҫлет. == Вуламалли == *Макаров И. М., Топчеев Ю. И. . Робототехника: История и перспективы. — М.: Наука; Изд-во МАИ, 2003. — 349 с. — (Информатика: неограниченные возможности и возможные ограничения). — ISBN 5-02-013159-8. == Каҫӑсем == * [https://robot-review.ru Новости о роботах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304211851/https://robot-review.ru/ |date=2016-03-04 }} * [http://roboforum.ru/ Сайт крупного русскоязычного сообщества любителей практической робототехники]{{Ĕçлемен каçă|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://robonovosti.ru/ Сайт новостей робототехники: о андроидах, роботах и искусственном интеллекте] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151017101539/http://robonovosti.ru/ |date=2015-10-17 }} * [https://web.archive.org/web/20100831181827/http://www.inedelya.ru/reportings/article11694 Столичные школы, библиотеки и больницы заинтересовались киборгами] * [https://web.archive.org/web/20080513232704/http://asiaweb.ru/?p=48 Япония готовится принять на работу роботов] * [https://web.archive.org/web/20100825235151/http://modusponens.info/2010/05/sensual_robots/ Роботы-актёры в театре и кино] * [https://web.archive.org/web/20150324015249/http://lki.ru/text.php?id=4549 Роботы], журнал «Лучшие компьютерные игры», № 10 (83) октябрь 2008 года * [http://fototelegraf.ru/?p=2837 Фото роботов] — последние достижения в роботостроении на начало 2010 года * [https://web.archive.org/web/20110123153049/http://www.robotonline.net/en/list/robots/ Список роботов] // RobotOnline.net * [https://www.youtube.com/watch?v=W1czBcnX1Ww Четырёхногий адаптивный робот] фирмы [[Boston Dynamics]] (видео), март 2008 года * ''Лунев В. Д.'' [https://web.archive.org/web/20130728221047/http://blogger-1.ru/blog/kto_takie_roboty/2013-07-26-13 Кто такие роботы?] [[Категори:Роботсем]] [[Категори:Карел Чапек]] 893am2tdh5a6k7eup87c1pmrs7skcyk 0 91965 879665 785160 2026-11-12T03:24:07Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879665 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Кантӑр | image file = Die Giftpflanzen Deutschlands (1910) (20916599202).jpg | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Cánnabis | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Кантӑр''' (лат. Cánnabis) — Кантӑр йышшисен (Cannabaceae) пӗрҫуллӑ ӳсентӑран йӑхӗ. Сиплӗ ӳсентӑран, медицинӑра усӑ кураҫҫӗ. == Вуламалли == *Cannabis // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с. *Конопля // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Ярмлоленко, А. В. Род 375. Конопля — Cannabis // Флора СССР : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1936. — Т. 5 / ред. тома В. Л. Комаров. — С. 483—484. — 762, XXVI с. — 5175 экз. *Гельтман, Д. Д. Конопля — Cannabis L // Флора Восточной Европы / Отв. ред. и ред. тома Н. Н. Цвелёв. — М.; СПб.: Т-во науч. изд. КМК, 2004. — Т. XI. — С. 43—44. — 536 с. — 1000 экз. — ISBN 5-87317-160-2. *Посыпанов Г. С., Долгодворов В. Е, Жеруков Б. Х. и др. Растиниеводство / Под ред. Г. С. Посыпанова. — М: КолосС, 2007. — 612 с. — 20 000 экз. — ISBN 978-5-9352-0551-1. *Пыльнев В. В., Коновалов Т. И., Хупацария Т. И. и др. Частная селекция полевых культур / Под ред. В. В. Пыльнева. — М: КолосС, 2005. — 552 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-9532-0316-0. *Шипунов, А. Б. К вопросу о систематике конопли (Cannabis L.) // Теория и практика судебной экспертизы. — 2010. — № 19. — С. 128—130. *Hilling K. W. Genetic evidence for speciacion in Cfnnabis (Cannabaceae) // Genetic Resources and Crop Evolution. — 2005. — Т. 52. — С. 161—180. == Каҫӑсем== * [http://oldgazette.ru/lib/galenkov/index.html П. В. Галенков. «Коноплеводство Средневолжского края: на путь развития»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201228232748/http://www.oldgazette.ru/lib/galenkov/index.html |date=2020-12-28 }} Издание Крайконоплеводсоюза, [[Самара]], 1931 г. (Проект «Старые Газеты») * [https://web.archive.org/web/20120709133730/http://diderix.petergen.com/plz-knpl.htm Алексей Кондратенко «Золотой век конопли», Орёл, 1998] [[Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа]] [[Категори:Кантăр йышшисем]] [[Категори:Евразири флора]] [[Категори:Сиплев ӳсентăранĕсем]] [[Категори:Арла культурисем]] [[Категори:Кантăр| ]] [[Категори:Курăксем]] jibn37ugx42pyvvsguujaqtvslf78tj 0 94525 879649 873682 2026-11-11T22:45:02Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879649 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:SS2 and VMS Eve.jpg|мини|Космос самолечӗ Scaled Composites SpaceShipTwo (варринчи фюзеляж), хӑйӗн White Knight Two тӗп карапӗпе, Калифорния, [[АПШ]].]] '''Virgin Galactic''' — Virgin Group-а кӗрекен Америка компанийӗ, и планирующая организовывать туристические [[Суборбитӑлла космос вӗҫевӗ|суборбитӑлла космос вӗҫевӗсем]] йӗркелеме тата ҫын тунӑ пысӑках мар спутниксене хатӗрленет. Малашлӑхра компани хӑйӗн клиенчӗсене орбита вӗҫевӗсене те сӗнме хатӗрленет. Вӗҫев хӑй — ҫӳле 16-километра ҫити хӑпарни, кайран SpaceShipTwo космолёт хӑвӑртлӑха ӳстерекен WhiteKnightTwo самолётран уйӑрӑлса малалли ҫула хӑйех каять. Вӗҫев вӑхӑчӗ — 2 сехет ҫурӑ, вӗсенчен йывӑрӑш ҫуккинче — 5-6 минут. Космолёт борчӗ пӗр харӑс сакӑр ҫына: икӗ пилотпа ултӑ пассажира илме пултарать. == Кун-ҫулӗ == == Вуламалли == * == Каҫӑсем == * * [http://www.thespaceshipcompany.com The Spaceship Company] * [http://www.virgingalactic.com Virgin Galactic] * [http://www.spacereception.com Космическая приемная Virgin Galactic в России] * [http://www.space.com/php/video/player.php?video_id=Virgin_galactic01 Virgin Galactic:Let the Journey Begin] (канал на [[YouTube]]) * [http://www.spacedaily.com/news/spacetravel-05zzzg.html Branson And Rutan Launch New Spaceship Manufacturing Company]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // spacedaily.com, Jul 28, 2005 * [http://www.space.com/news/050815_virgingalactic_itar.html U.S. Okays Virgin Galactic Spaceship Plans] // space.com, August 15, 2005 * [https://web.archive.org/web/20170116191443/http://www.spacedaily.com/reports/Lloyds_Eyes_Covering_Virgin_Spaceflights.html Lloyds Eyes Covering Virgin Spaceflights] // spacedaily.com, Apr 5, 2006 * [http://www.shavemagazine.com/lifestyle/090302/3 The Future of Travel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211001103456/http://www.shavemagazine.com/lifestyle/090302/3 |date=2021-10-01 }} // Shave Magazine * [http://spacefellowship.com/News/?p=6155 Virgin Galactic Rolls Out Mothership «Eve»] * [https://web.archive.org/web/20081223221016/http://spacefellowship.com/News/?p=7772 Virgin Galactic’s SpaceShipTwo Mothership Makes Maiden Flight] /вебархив/ [[Категори:Компанисем, алфавитпа]] 61larv9i6keiub31whqds8paf2aanuy 0 101365 879681 767983 2026-11-12T10:58:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879681 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Салтак тÿми | image file = Chamomile Flowers - Flickr - Swallowtail Garden Seeds.jpg | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Matricária | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Салтак тÿми''', çавăн пекех '''шак курăкĕ''', '''шурă чечек''', '''анчăк курăкĕ''' тата ытти те ({{lang-la|Matricária}}) — [[нумайçуллăх ӳсентăран|нумай çул]] ÿсекен [[чечеклĕ ӳсентаран|чечеклĕ]] ÿсентăрансен {{bt-ruslat|Астра йышшисем{{!}}Астра йышшисем, е Кăткăс чечеклисем|Asteraceae}} текен йышри [[рет (биологи)|речĕ]], мĕнпурĕ 20 яхăн тĕс<ref name="PlantList">Рет: Matricaria: The Plant List. (акăлч.)</ref>, лутрарах кăна тата шăршăллă [[курăк]]сем{{sfn|Ботаника|2006}}, пĕрремĕш çултанпах чечеке лараççĕ. Чи паллă тĕс — [[Эмелле салтак тӳми]] (''Matricaria chamomilla'', [[Синоним (таксономи)|syn.]] ''Matricaria recutita''), ÿсентăрана эмел курăкĕ пек е косметика тĕллевĕсемпе усă кураççĕ. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * Matricaria // Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с англ. = Botanica / ред. Д. Григорьев и др. — М.: Könemann, 2006. — С. 565—566. — 1020 с. — ISBN 3-8331-1621-8. * Победимова Е. Г. Род 1525. Ромашка — Matricaria L. // Флора СССР : в 30 т. / начато при рук. и под гл. ред. В. Л. Комарова. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1961. — Т. 26 / ред. тома Б. К. Шишкин, Е. Г. Бобров. — С. 147—152. — 938 с. — 2400 экз. * Ромашка / Чернева О. В. // Пустырник — Румчерод. — М. : Большая российская энциклопедия, 2015. — С. 642—643. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 28). — ISBN 978-5-85270-365-1. == Каçăсем == {{wiktionary|салтак тÿми}} * [https://web.archive.org/web/20220526044214/https://shop.evalar.ru/encyclopedia/item/romashka/ Ромашка] * [http://herbs.fotocrimea.com/static.php?page=romashka Лекарственные ромашки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150404012114/http://herbs.fotocrimea.com/static.php?page=romashka |date=2015-04-04 }}{{V|24|07|2009}} [[Категори:Салтак тӳми]] [[Категори:Евразири флора]] [[Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа]] [[Категори:Ӳсентăрансем]] 01eqlq8asgjh5bgkpxop3oh9lu8ke4c 0 108959 879650 787846 2026-11-11T23:01:20Z Cmglee 30892 [[file:nucleosynthesis_periodic_table-ru.svg]] → [[file:nucleosynthesis_periodic_table_multi.svg]] 879650 wikitext text/x-wiki [[File:Nucleosynthesis periodic table multi.svg|thumb|Nucleosynthesis periodic table-ru]] '''Çăлтăрсенчи нуклонсарла реакци''' вĕсенче энергин тĕп çăлкуçĕ пулса тăрать. == Литература == * Засов А. В., Постнов К. А. Общая астрофизика. — 2-е изд., испр. и дополн. — Фрязино: Век 2, 2011. — 576 с. — ISBN 978-5-85099-188-3. * Karttunen H., Kroger P., Oja H., Poutanen M., Donner K. J. Fundamental Astronomy. — 5th Edition. — Berlin; Heidelberg; N. Y.: Springer, 2007. — 510 p. — ISBN 978-3-540-34143-7. * LeBlanc F. An Introduction to Stellar Astrophysics. — Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, 2011. — 352 p. — ISBN 978-0-470-69957-7. * Ryan S. G., Norton A. J. Stellar Evolution and Nucleosynthesis. — N. Y.: Cambridge University Press, 2010. — 236 p. — ISBN 978-0-521-13320-3. * Salaris M., Cassisi S. Evolution of Stars and Stellar Populations. — Chichester: John Wiley & Sons, 2005. — 388 p. — ISBN 978-0-470-09219-X. {{Çăлтăрсем}} [[Категори:Нуклеосинтез]] [[Категори:Çăлтăрсен физики]] [[Категори:Çăлтăрсем]] 12i8wd4dkd4br9wk1diksrrq8a5i88e 0 110780 879659 872219 2026-11-12T01:34:47Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879659 wikitext text/x-wiki '''Волы́нь синкерĕ''' ({{lang-pl|Rzeź wołyńska}}, украин историографийĕнче '''Волынь трагедийĕ''', {{lang-uk|Волинська трагедія}}, {{lang-pl|Tragedia Wołynia}}) — Иккĕмĕш тĕнче вăрçи вăхăтĕнче Хĕвеланăç Украинăра<ref>«Liczba osób, które zginęły w określonym, choćby w przybliżeniu, czasie i miejscu (np. na terenie powiatu), i gdzie liczba zamordowanych dla wykazanych w pracy zdarzeń jest podana, wynosi co najmniej 36 543 — 36 750 Polaków. Rzeczywista liczba zamordowanych jest wyższa i według naszego szacunku wynosi 50 000-60 000 osób. W rzeczywistej liczbie zamordowanych mieszczą się: I. liczba zamordowanych Polaków ustalona dla wykazanych w pracy zdarzeń (tj. 36 543 — 36 750 osób); II. liczba szacowana. W liczbie szacowanej (II) znajdują się: 1) ofiary z miejscowości, dla których tylko częściowo ustalono liczbę zamordowanych Polaków (… +?); 2) ofiary z miejscowości, w których zginęła niewiadoma liczba Polaków (?); 3) ofiary z miejscowości, z których los Polaków jest nieznany.», w: Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939—1945, Warszawa 2000, Wydawnictwo «von Borowiecky», ISBN 83-87689-34-3 — podsumowanie strat polskich. Ryszard Torzecki, op.cit., s. 267 szacował straty ludności polskiej na Wołyniu na 30-40 tys. osób, co pokrywa się z liczbą 36 543-36 750 ofiar udokumentowanych w źródłach z pracy Władysława i Ewy Siemaszków (patrz wyżej).</ref><ref name="Motyka2003">[http://www.ji.lviv.ua/n28texts/motyka1.htm Гжегож Мотыка, Антипольська акція ОУН-УПА] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170924181639/http://www.ji.lviv.ua/n28texts/motyka1.htm |date=2017-09-24 }}, Український Альманах 2003. — Варшава, 2003</ref> тата Волыньре<ref name="VT">[{{Cite web|url=http://www.history.org.ua/?termin=Volynska_trahediia|title=''&#91;&#91;Ильюшин, Игорь Иванович{{!}}И. И. Ильюшин&#93;&#93;'' Волинська трагедія 1943 // Енциклопедія історії України: Т. 1: А-В / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. &#91;&#91;Институт истории Украины НАН Украины{{!}}Інститут історії України&#93;&#93;.- {{comment|К.|Київ}}: в-во «&#91;&#91;Наукова думка&#93;&#93;», 2003. — 688 с.: ISBN 966-00-0734-5|archive-url=https://web.archive.org/web/20160601063623/http://www.history.org.ua/?termin=Volynska_trahediia|archive-date=2016-06-01|access-date=2012-07-30|deadlink=no}} ''[[Ильюшин, Игорь Иванович|И. И. Ильюшин]]'' Волинська трагедія 1943 // Енциклопедія історії України: Т. 1: А-В / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. [[Институт истории Украины НАН Украины|Інститут історії України]].- {{comment|К.|Київ}}: в-во «[[Наукова думка]]», 2003. — 688 с.: ISBN 966-00-0734-5]</ref> этнос енĕпе поляк пулнă гражданла çынсене, çавăн пекех, пĕчĕкрех масштабпа, ытти нацилĕхлĕ урăх çынсене, ОУН(б) вăйĕпе тата çав енчен массăллăн вĕлерсе пĕтерни<!-- [[Украинская повстанческая армия|Украинской повстанческой армией]]—[[Организация украинских националистов (бандеровское движение)|ОУН(б)]] этнического [[поляки|польского]] гражданского населения и, в меньших масштабах, гражданских лиц других национальностей, проживавших на [[Западная Украина|Западной Украине]] и на территории [[Волынь|Волыни]] (Ровенская, Волынская и северная часть Тернопольской области современной Украины). Началось в марте 1943 года и достигло пика в июле того же года. Ответные действия польской стороны, начатые с конца лета 1943 года, привели к значительным жертвам среди [[украинцы|украинского]] гражданского населения.--> == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * [http://www.cdvr.org.ua/sites/default/files/vydannya/zbirnyk-tom1-site.pdf Польсько-українські стосунки в 1942—1947 роках у документах ОУН та УПА: у 2 т. — Т. 1: Війна під час війни. 1942—1945. / Відп. ред. та упоряд. В. М. Вятрович. Львівський національний університет імені Івана Франка; Центр досліджень визвольного руху. — Львів: Центр досліджень визвольного руху, 2011. — 792 с.] * [http://www.cdvr.org.ua/sites/default/files/vydannya/zbirnyk-tom2-site.pdf Польсько-українські стосунки в 1942—1947 роках у документах ОУН та УПА: у 2 т. — Т. 2: Війна під час війни. 1945—1947 / Відп. ред. та упоряд. В. М. Вятрович. Львівський національний університет імені Івана Франка; Центр досліджень визвольного руху. — Львів: Центр досліджень визвольного руху, 2011. — 576 с.] * [http://history.org.ua/LiberUA/966-02-2872-4/966-02-2872-4.pdf Ільюшин І. І. Волинська трагедія 1943—1944 рр. / Відп. редактор С. В. Кульчицький. НАН України. Інститут історії України; Київський славістичний університет. — К.: Інститут історії України, 2003. — 313 с.] * [[Козлов, Андрей Валерьевич (историк)|Козлов А. В.]] Вся правда об Украинской повстанческой армии (УПА). М.: «Вече», 2014. * Козлов А. В. Волынская резня: украинско-польское вооружённое противостояние в 1943—1944 гг. // «Военно-исторический журнал». 2012. № 12. * [http://flibusta.site/b/486213/read Алексей Баканов. «Ни кацапа, ни жида, ни ляха». Национальный вопрос в идеологии Организации украинских националистов. Москва: Фонд «Историческая память», Алгоритм, 2014. — 424 с. — (Восточная Европа, XX век. Выпуск 5).] * [http://flibusta.site/b/356446/read Александр Дюков. Второстепенный враг: ОУН, УПА и решение «еврейского вопроса»]{{проверить авторитетность|26|07|2021}} * [http://flibusta.site/b/473926 Александр Гогун. Деятельность вооружённых националистических формирований на территории западных областей УССР (1943—1949) 1.44 Мб, 288с. Издано в 2005 г.] * [https://docer.pl/doc/815x1e Torzecki Ryszard. Polacy I Ukraincy. Sprawa ukrainska w czasie II wojny swiatowej na terenie II Rzeczypospolitej. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN, 1993. — 349 s.] * == Каçăсем == * [https://commons.com.ua/ru/iz-selyan-u-zlovmisniki-oun-upa-etnichna-chistka-volyn-1943-1944/ з селян у зловмисники: ОУН-УПА й етнічна чистка на Волині в 1943—1944 роках. Макбрайд Джаред] * [http://www.zbrodniawolynska.pl «Сайт памяти Волынской трагедии»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230711220256/https://zbrodniawolynska.pl/ |date=2023-07-11 }} {{pl icon}} {{ua icon}}{{en icon}} — [[Институт национальной памяти — Комиссия по расследованию преступлений против польского народа|Институт национальной памяти]] * [http://warhistory.ukrlife.org/3_4_03_2.htm «Воєнна історія» #3_4 за 2003 рік Документи з відзначення 60-ї річниці трагічних подій] * [http://www.ji.lviv.ua/n28texts/motyka2.htm Гжегож Мотика Польська реакція на дії УПА: масштаб і перебіг каральних акцій] * [https://web.archive.org/web/20160307100317/http://www.ji-magazine.lviv.ua/dyskusija/volyn/krytyka7-8-2003.htm#1 Гжегож Мотика Волинь 1943 року] * [https://maidan.org.ua//arch/hist/1059383447.html Гжегож Мотика Антипольська акція ОУН-УПА (Джерело: Український Альманах 2003. — Варшава, 2003)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126201114/https://maidan.org.ua//arch/hist/1059383447.html |date=2021-01-26 }} * [https://web.archive.org/web/20131210032027/http://esnuir.eenu.edu.ua/handle/123456789/1480 Матеріали Всеукраїнської наукової конференції «Волинська трагедія: через історію до порозуміння», м. Луцьк, 19-20 червня 2013 р.] * [https://web.archive.org/web/20150924030333/http://www.historians.in.ua/docs/monografiyi/38-pojednanie_przez_trudna_pamiec_wolyn_1943_calosc.pdf Pojednanie przez trudną pamięć. Wołyń 1943 / Поєднання через важку пам’ять. Волинь 1943 / Reconciliation through Difficult Remembrance. Volhynia 1943] * [http://warhistory.ukrlife.org/3_4_03_2.htm СПІЛЬНИЙ ВИСНОВОК УКРАЇНСЬКИХ ТА ПОЛЬСЬКИХ ІСТОРИКІВ ЗА ПІДСУМКАМИ IX—X МІЖНАРОДНИХ НАУКОВИХ СЕМІНАРІВ (Варшава, 5-11 листопада 2001 р.)] * {{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/ukrainian/ukraine_in_russian/2013/07/130703_ru_s_volhynia_volyn_wolyn_repa.shtml|title=«Волынская резня» омрачает отношения Украины и Польши|author=Репа Я.|date=2013-07-03|work=|publisher=[[Би-би-си Украина]]|accessdate=2013-07-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HufphiqW?url=http://www.bbc.co.uk/ukrainian/ukraine_in_russian/2013/07/130703_ru_s_volhynia_volyn_wolyn_repa.shtml|archivedate=2013-07-06}} * {{cite web |author=PAWEŁ SMOLEŃSKI. |datepublished=24.06.2013 |url=http://wyborcza.pl/politykaekstra/1,133136,14158389,Mialo_byc_cicho_i_spokojnie.html |title=Miało być cicho i spokojnie |publisher=Gazeta Wyborcza |accessdate=2015-6-20 |lang=pl |description= }} * {{статья |автор = [[Снайдер, Тимоти|Snyder T.]] |заглавие = The Causes of Ukrainian-Polish Ethnic Cleansing 1943 |ссылка = http://pscourses.ucsd.edu/ps200b/Snyder%20The%20Causes%20of%20Ukrainian-Polish%20Ethnic%20Cleansing%201943.pdf |язык = en |издание = Past & Present |издательство = Oxford University Press |год = 2003 |месяц = May |том = 179 |номер = 1 |страницы = 197—234 |doi = 10.1093/past/179.1.197 |ref = Snyder }} {{commons-inline|Category:Volhynia massacres}} [[Категори:Волынь синкерĕ|*]] [[Категори:Геноцид]] [[Категори:Иккĕмĕш тĕнче вăрçи]] ati8j4nc9jc3vd7fdqh2m0a2pbtfnjw 14 112001 879632 876410 2026-11-11T18:33:25Z Max Tenche 25572 879632 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Татищево]] tgjvjkhqtn8zw67n7ovr8ra4o4cjze8 2 114376 879635 879514 2026-11-11T18:36:33Z Max Tenche 25572 /* Лысые Горы районӗ */ 879635 wikitext text/x-wiki ; Тӗп страница [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] Кунта манӑн статьясен ят-йышӗ = Ӑслӑлӑх = == Вӑхӑтпа вырӑнлӑх == # [[2024]] # [[2026]] == Википеди уйрӑмӗсем == # [[Туркмен Википедийӗ]] == Космос == # [[Артемида-2]] == Физика пысӑкӑшӗсем == # [[Тӑваткал километр]] # [[Тӑваткал ҫухрӑм]] = Географи = == АПШ == === Гуам === # [[Орднанс Аннекс]] # [[Ороте ҫурутравӗ]] === Ялавсем === # [[Нью-Йорк ялавӗ]] == Израиль == === Чӗлхесем === # [[Еврей-таджик диалекчӗ]] == Корей (КР/КХДР) == === Чӗлхесем === # [[Корей чӗлхи]] == Патшалӑхсем == ;кунта ПНО пайташӗсем, ҫурма йышӑннӑ, йышӑнман патшалӑхсем # [[Корей Республики]] # [[Корей Халӑх Демократиллӗ Республики]] # [[Сомалиленд]] == РФ/ССРП == === Сехет тӑрӑхӗсем === # [[Владивосток вӑхӑчӗ]] # [[Екатеринбург вӑхӑчӗ]] # [[Иркутск вӑхӑчӗ]] # [[Калининград вӑхӑчӗ]] # [[Камчатка вӑхӑчӗ]] # [[Красноярск вӑхӑчӗ]] # [[Магадан вӑхӑчӗ]] # [[Мускав вӑхӑчӗ]] # [[Омск вӑхӑчӗ]] # [[Самар вӑхӑчӗ]] # [[Якутск вӑхӑчӗ]] === Раҫҫей географийӗ === # [[Алтай Республикин географийӗ]] === Районсем === ;аймаксем, кантонсем ==== Алтай Республики ==== # [[Кош-Агач аймакӗ]] # [[Онгудай аймакӗ]] ==== Сарӑту облаҫӗ ==== # [[Александров Гай районӗ]] # [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Екатериновка районӗ]] # [[Петровск районӗ]] # [[Татищево районӗ]] ==== Камчатка крайӗ ==== # [[Быстрая районĕ]] # [[Елизово районĕ]] # [[Карага районĕ]] # [[Мильково районĕ]] # [[Олютор районĕ]] # [[Пенжина районĕ]] # [[Соболево районĕ]] # [[Тигиль районĕ]] # [[Усть-Большерецк районĕ]] # [[Усть-Камчатск районĕ]] ==== Атӑлҫи Нимӗҫӗсен АССР ==== # [[Каменка кантонӗ]] === Субъектсем === # [[Алтай Республики]] # [[Брянск облаҫӗ]] # [[Камчатка Ен]] # [[Карачай-Черкеси]] # [[Хакаси]] # [[Хустӑрма облаҫӗ]] === Тӑрӑхсем === # [[Инçет-Тухăç федераци тăрăхĕ]] # [[Коряк тăрăхĕ]] # [[Çурçĕр-Кавказ федераци тăрăхĕ]] === Чӗлхесем === # [[Абазин чӗлхи]] === Юханшывсем === # [[Оссора (юханшыв)]] === Ял-хула тӑрӑхӗсем === # [[Берёзовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Екатериновка районӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Пасарлӑ Карабулак районӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Вязово ял канашӗ]] # [[Грачёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Новозахаркино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Пригородный муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Садовое муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Синенькие муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Сторожёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] === Ялавсем === # [[Раҫҫей Федерацийӗн патшалӑх геральдика регистрӗ]] # [[Сарӑту облаҫӗн ялавӗсем]] # [[Татищево районӗн ялавӗ]] == Ҫар == # [[Позициллӗ район]] == Ҫӗр == # [[Ҫурҫӗр Ази]] # [[Тухӑҫ Ази]] == Узбекистан == === Вилоятсем === # [[Андижан вилоячӗ]] # [[Джизак вилоячӗ]] # [[Навои вилоячӗ]] # [[Сырдарья вилоячӗ]] === Республика === # [[Каракалпакстан]] = Истори = # [[Алтай Республикин историйӗ]] = Мусӑк = # [[Глянец (ушкӑн)]] = Пайӑр ҫынсем = == Ӑсчахсем == === Биологсем === # [[Иваницкая Людмила Петровна]] # [[Тимирязев Климент Аркадьевич]] == Политикӑҫӑсем == === Аслӑ Британи политикӑҫисем === # [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] # [[Стармер Кир]] === Болгари политикӑҫисем === # [[Гюров Андрей]] # [[Йотова Илияна]] # [[Радев Румен]] === Венгри политикӑҫисем === # [[Мадьяр Петер]] # [[Орбан Виктор]] # [[Шуйок Тамаш]] === Польша политикӑҫисем === # [[Дуда Анджей]] # [[Навроцкий Кароль]] # [[Туск Дональд]] === Раҫҫей политикӑҫисем === ==== РФ политикӑҫисем ==== ; Чӑваш Республикин политикӑҫисем # [[Никандрова Надежда Валериановна]] # [[Шигильдеев Василий Викторович]] # [[Шпилевая Нина Ивановна]] ==== ССРП политикӑҫисем ==== ; Чӑваш АССР политикӑҫисем # [[Андреева Зоя Ананьевна]] === Словаки политикӑҫисем === # [[Фицо Роберт]] === Узбекистан политикӑҫисем === # [[Узбекистан президенчӗ]] # [[Мирзиёев Шавкат Миромонович]] === Финлянди политикӑҫисем === # [[Стубб Александр]] == Спортсменсем == # [[Биктимирова Алевтина Вениаминовна]] # [[Григорьева Лидия Николаевна (ҫӑмӑл атлет)]] # [[Иванова Алина Петровна]] # [[Захарова Светлана Владимировна]] # [[Майорова Альбина Геннадьевна]] # [[Моргунова Любовь Васильевна]] # [[Нагорная Дарья Сергеевна]] # [[Романова Ольга Владиславовна]] # [[Соколова Вера Александровна]] # [[Тимофеева Ирина Николаевна]] == Ҫыравҫӑсем == # [[Калитко Екатерина Александровна]] == Хула пуҫлӑхӗсем == # [[Барнаул пуçлăхĕсем]] == Юрӑҫӑсем == # [[Асламас Мария Васильевна]] # [[Денисова Зоя Фёдоровна]] # [[Уляндина Августа Васильевна]] = Паллӑ вырӑнсем = # [[Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ (Октябрьский Городок)]] # [[Вотлажма хулашӗ]] = Пӗлтерӗш хут енӗсем = {{Div col|cols=2}} # [[Агаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовое ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Горный Ключ]] # [[Губаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Елшанка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Зеленкино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Идолга (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ильиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Каменский (пӗлтерӗшсем)]] # [[Карякино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Колки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Константиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Корсаковка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Куликовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Македоновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Мӑн Каменка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Нееловка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новодубровка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новополье (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оркино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оссора]] # [[Первомайская (пӗлтерӗшсем)]] # [[Синенькие (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сокур (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сторожевка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Хлебновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Широкое (пӗлтерӗшсем)]] # [[Шлыковка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ягодная Поляна (пӗлтерӗшсем)]] {{Div col end}} = Политика = == Партисем == # [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] # [[Тиса (парти)]] # [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] # [[Фидес — ХДХП]] == Патшалӑх тытӑмлӑхӗ == === Патшалӑх органӗсем === ==== Европа Пӗрлешӗвӗ ==== # [[Европа парламенчӗ]] === Патшалӑх тӗсӗсем === # [[Нумай нациллӗ патшалӑх]] == Пӗрлешӳсем == # [[Хĕвеланăç Африка патшалăхĕсен экономика пĕрлешĕвĕ]] == Пулӑмсем == # [[Пушкӑртстанти протестсем (2024)]] # [[Чеченсен тата ингушсен депортацийӗ]] === Суйлавсем === # [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] # [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]] == Чыславсем == === Аслӑ Британи чыславӗсем === # [[Мунча орденӗ]] === Польша чыславӗсем === # [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] # [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] # [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] # [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] # [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] # [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] # [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] # [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] == Урӑх == # [[Шалти колонизаци]] = Пурӑнан вырӑнсем = == Инди == # [[Лакхнау]] == Казахстан == # [[Атырау]] == РФ == === Алтай крайӗ === # [[Барнаул]] === Алтай Республики === # [[Горно-Алтайск]] === Брянск облаҫӗ === # [[Брянск]] === Ингуш Республики === # [[Магас]] === Камчатка крайӗ === # [[Анавгай]] # [[Горный Ключ (Камчатка Ен)]] # [[Елизово]] # [[Мильково (Камчатка Ен)]] # [[Никольское (Камчатка Ен)]] # [[Оссора (паççулкă)]] # [[Палана]] # [[Эссо]] === Карел Республики === # [[Петрозаводск]] === Карачай-Черкес Республики === # [[Черкесск]] === Калмӑк Республики === # [[Элиста]] === Сарӑту облаҫӗ === ==== Балаково районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Хлебновка (Балаково районӗ)]] {{Div col end}} ==== Воскресенское районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Воскресенское районӗ)]] {{Div col end}} ==== Гагарин районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Докторовка]] # [[Зеленкино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ильиновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Каменский (Сарӑту хула округӗ)]] # [[Сторожёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Красноармейск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Красноармейск районӗ)]] # [[Каменский (Красноармейск районӗ)]] {{Div col end}} ==== Лысые Горы районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Мӑн Каменка (Лысые Горы районӗ)]] {{Div col end}} ==== Мӑлккав районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Куликовка (Мӑлккав районӗ)]] {{Div col end}} ==== Петровск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Петровск районӗ)]] # [[Колки (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новодубровка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Оркино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Синенькие (Петровск районӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Ӑвӑс]] # [[Ҫӗнӗ Вершаут]] # [[Тутар Пакаевки]] {{Div col end}} ==== Ҫӗнӗ Бурасы районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Ҫӗнӗ Бурасы районӗ)]] {{Div col end}} ==== Татищево районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Татищево районӗ)]] # [[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Бурловино]] # [[Вязовка (Татищево районӗ)]] # [[Гартовка]] # [[Глядковка]] # [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Елшанка (Татищево районӗ)]] # [[Идолга (сала)]] # [[Карамышка]] # [[Карякино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Козий Лоб]] # [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Коминтерн (Татищево районӗ)]] # [[Константиновка (Татищево районӗ)]] # [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Кривопавловка]] # [[Кувыка]] # [[Куликовка (Татищево районӗ)]] # [[Македоновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Мӑн Каменка (Татищево районӗ)]] # [[Мизино-Лапшиновка]] # [[Неёловка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новополье (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Октябрьский Городок]] # [[Первомайская (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Петров (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Слепцовка]] # [[Сокур (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Тёпловка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Татищево]] # [[Федуловка]] # [[Хлебновка (Татищево районӗ)]] # [[Ченыкаевка]] # [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Шлыковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Хӗрлӗ Кут районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Константиновка (Хӗрлӗ Кут районӗ)]] {{Div col end}} === Смулен облаҫӗ === # [[Беседка (Смулен облаҫӗ)]] === Ставрополь крайӗ === # [[Пятигорск]] === Чукотка автономиллӗ округӗ === # [[Анадырь]] == Украина == === Кейӳ облаҫӗ === # [[Беседка (Кейӳ облаҫӗ)]] = Халӑхсем = ===Албансем=== # [[Тава коси]] ===Бацбисем=== # [[Бацбисем]] === Еврейсем === # [[Бухара еврейӗсем]] ===Корейсем=== # [[Корейсем]] ===Чикансем=== # [[Чикан ялавĕ]] = Ӑмӑртусем = # [[Википеди:Вики-çуркунне 2024|Вики-ҫуркунне 2024]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2024|Ази уйӑхӗ 2024]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2025|Феминизмпа фольклор 2025]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2025|Вики-ҫуркунне 2025]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2025|Ази уйӑхӗ 2025]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026|Феминизмпа фольклор 2026]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2026|Вики-ҫуркунне 2026]] = Ҫӗнетсе ҫырнӑ/нумай тӳрлетнӗ статьясем = # [[Атӑлҫи сӑртлӑхӗ]] # [[Кейӳ облаҫӗ]] # [[Турккӑ Википедийӗ]] # [[Халӑх ҫырса тухӑвӗ]] # [[Шурӑ Чиркӳ]] = Ҫавӑн пек пӑхӑр = * [[Хутшăнакан:Ellodanis5 /СУЙЛАСА ИЛНĔ СТАТЬЯСЕМ]] iehy2ims2ou0w3norcleqdvmd3lnn9h 879636 879635 2026-11-11T18:38:50Z Max Tenche 25572 /* РФ */ 879636 wikitext text/x-wiki ; Тӗп страница [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] Кунта манӑн статьясен ят-йышӗ = Ӑслӑлӑх = == Вӑхӑтпа вырӑнлӑх == # [[2024]] # [[2026]] == Википеди уйрӑмӗсем == # [[Туркмен Википедийӗ]] == Космос == # [[Артемида-2]] == Физика пысӑкӑшӗсем == # [[Тӑваткал километр]] # [[Тӑваткал ҫухрӑм]] = Географи = == АПШ == === Гуам === # [[Орднанс Аннекс]] # [[Ороте ҫурутравӗ]] === Ялавсем === # [[Нью-Йорк ялавӗ]] == Израиль == === Чӗлхесем === # [[Еврей-таджик диалекчӗ]] == Корей (КР/КХДР) == === Чӗлхесем === # [[Корей чӗлхи]] == Патшалӑхсем == ;кунта ПНО пайташӗсем, ҫурма йышӑннӑ, йышӑнман патшалӑхсем # [[Корей Республики]] # [[Корей Халӑх Демократиллӗ Республики]] # [[Сомалиленд]] == РФ/ССРП == === Сехет тӑрӑхӗсем === # [[Владивосток вӑхӑчӗ]] # [[Екатеринбург вӑхӑчӗ]] # [[Иркутск вӑхӑчӗ]] # [[Калининград вӑхӑчӗ]] # [[Камчатка вӑхӑчӗ]] # [[Красноярск вӑхӑчӗ]] # [[Магадан вӑхӑчӗ]] # [[Мускав вӑхӑчӗ]] # [[Омск вӑхӑчӗ]] # [[Самар вӑхӑчӗ]] # [[Якутск вӑхӑчӗ]] === Раҫҫей географийӗ === # [[Алтай Республикин географийӗ]] === Районсем === ;аймаксем, кантонсем ==== Алтай Республики ==== # [[Кош-Агач аймакӗ]] # [[Онгудай аймакӗ]] ==== Сарӑту облаҫӗ ==== # [[Александров Гай районӗ]] # [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Екатериновка районӗ]] # [[Петровск районӗ]] # [[Татищево районӗ]] ==== Камчатка крайӗ ==== # [[Быстрая районĕ]] # [[Елизово районĕ]] # [[Карага районĕ]] # [[Мильково районĕ]] # [[Олютор районĕ]] # [[Пенжина районĕ]] # [[Соболево районĕ]] # [[Тигиль районĕ]] # [[Усть-Большерецк районĕ]] # [[Усть-Камчатск районĕ]] ==== Атӑлҫи Нимӗҫӗсен АССР ==== # [[Каменка кантонӗ]] === Субъектсем === # [[Алтай Республики]] # [[Брянск облаҫӗ]] # [[Камчатка Ен]] # [[Карачай-Черкеси]] # [[Хакаси]] # [[Хустӑрма облаҫӗ]] === Тӑрӑхсем === # [[Инçет-Тухăç федераци тăрăхĕ]] # [[Коряк тăрăхĕ]] # [[Çурçĕр-Кавказ федераци тăрăхĕ]] === Чӗлхесем === # [[Абазин чӗлхи]] === Юханшывсем === # [[Оссора (юханшыв)]] === Ял-хула тӑрӑхӗсем === # [[Берёзовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Екатериновка районӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Пасарлӑ Карабулак районӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Вязово ял канашӗ]] # [[Грачёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Новозахаркино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Пригородный муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Садовое муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Синенькие муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Сторожёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] === Ялавсем === # [[Раҫҫей Федерацийӗн патшалӑх геральдика регистрӗ]] # [[Сарӑту облаҫӗн ялавӗсем]] # [[Татищево районӗн ялавӗ]] == Ҫар == # [[Позициллӗ район]] == Ҫӗр == # [[Ҫурҫӗр Ази]] # [[Тухӑҫ Ази]] == Узбекистан == === Вилоятсем === # [[Андижан вилоячӗ]] # [[Джизак вилоячӗ]] # [[Навои вилоячӗ]] # [[Сырдарья вилоячӗ]] === Республика === # [[Каракалпакстан]] = Истори = # [[Алтай Республикин историйӗ]] = Мусӑк = # [[Глянец (ушкӑн)]] = Пайӑр ҫынсем = == Ӑсчахсем == === Биологсем === # [[Иваницкая Людмила Петровна]] # [[Тимирязев Климент Аркадьевич]] == Политикӑҫӑсем == === Аслӑ Британи политикӑҫисем === # [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] # [[Стармер Кир]] === Болгари политикӑҫисем === # [[Гюров Андрей]] # [[Йотова Илияна]] # [[Радев Румен]] === Венгри политикӑҫисем === # [[Мадьяр Петер]] # [[Орбан Виктор]] # [[Шуйок Тамаш]] === Польша политикӑҫисем === # [[Дуда Анджей]] # [[Навроцкий Кароль]] # [[Туск Дональд]] === Раҫҫей политикӑҫисем === ==== РФ политикӑҫисем ==== ; Чӑваш Республикин политикӑҫисем # [[Никандрова Надежда Валериановна]] # [[Шигильдеев Василий Викторович]] # [[Шпилевая Нина Ивановна]] ==== ССРП политикӑҫисем ==== ; Чӑваш АССР политикӑҫисем # [[Андреева Зоя Ананьевна]] === Словаки политикӑҫисем === # [[Фицо Роберт]] === Узбекистан политикӑҫисем === # [[Узбекистан президенчӗ]] # [[Мирзиёев Шавкат Миромонович]] === Финлянди политикӑҫисем === # [[Стубб Александр]] == Спортсменсем == # [[Биктимирова Алевтина Вениаминовна]] # [[Григорьева Лидия Николаевна (ҫӑмӑл атлет)]] # [[Иванова Алина Петровна]] # [[Захарова Светлана Владимировна]] # [[Майорова Альбина Геннадьевна]] # [[Моргунова Любовь Васильевна]] # [[Нагорная Дарья Сергеевна]] # [[Романова Ольга Владиславовна]] # [[Соколова Вера Александровна]] # [[Тимофеева Ирина Николаевна]] == Ҫыравҫӑсем == # [[Калитко Екатерина Александровна]] == Хула пуҫлӑхӗсем == # [[Барнаул пуçлăхĕсем]] == Юрӑҫӑсем == # [[Асламас Мария Васильевна]] # [[Денисова Зоя Фёдоровна]] # [[Уляндина Августа Васильевна]] = Паллӑ вырӑнсем = # [[Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ (Октябрьский Городок)]] # [[Вотлажма хулашӗ]] = Пӗлтерӗш хут енӗсем = {{Div col|cols=2}} # [[Агаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовое ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Горный Ключ]] # [[Губаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Елшанка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Зеленкино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Идолга (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ильиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Каменский (пӗлтерӗшсем)]] # [[Карякино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Колки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Константиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Корсаковка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Куликовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Македоновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Мӑн Каменка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Нееловка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новодубровка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новополье (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оркино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оссора]] # [[Первомайская (пӗлтерӗшсем)]] # [[Синенькие (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сокур (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сторожевка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Хлебновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Широкое (пӗлтерӗшсем)]] # [[Шлыковка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ягодная Поляна (пӗлтерӗшсем)]] {{Div col end}} = Политика = == Партисем == # [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] # [[Тиса (парти)]] # [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] # [[Фидес — ХДХП]] == Патшалӑх тытӑмлӑхӗ == === Патшалӑх органӗсем === ==== Европа Пӗрлешӗвӗ ==== # [[Европа парламенчӗ]] === Патшалӑх тӗсӗсем === # [[Нумай нациллӗ патшалӑх]] == Пӗрлешӳсем == # [[Хĕвеланăç Африка патшалăхĕсен экономика пĕрлешĕвĕ]] == Пулӑмсем == # [[Пушкӑртстанти протестсем (2024)]] # [[Чеченсен тата ингушсен депортацийӗ]] === Суйлавсем === # [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] # [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]] == Чыславсем == === Аслӑ Британи чыславӗсем === # [[Мунча орденӗ]] === Польша чыславӗсем === # [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] # [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] # [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] # [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] # [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] # [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] # [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] # [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] == Урӑх == # [[Шалти колонизаци]] = Пурӑнан вырӑнсем = == Инди == # [[Лакхнау]] == Казахстан == # [[Атырау]] == РФ == === Алтай крайӗ === # [[Барнаул]] === Алтай Республики === # [[Горно-Алтайск]] === Брянск облаҫӗ === # [[Брянск]] === Ингуш Республики === # [[Магас]] === Калмӑк Республики === # [[Элиста]] === Камчатка крайӗ === # [[Анавгай]] # [[Горный Ключ (Камчатка Ен)]] # [[Елизово]] # [[Мильково (Камчатка Ен)]] # [[Никольское (Камчатка Ен)]] # [[Оссора (паççулкă)]] # [[Палана]] # [[Эссо]] === Карачай-Черкес Республики === # [[Черкесск]] === Карел Республики === # [[Петрозаводск]] === Сарӑту облаҫӗ === ==== Балаково районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Хлебновка (Балаково районӗ)]] {{Div col end}} ==== Воскресенское районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Воскресенское районӗ)]] {{Div col end}} ==== Гагарин районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Докторовка]] # [[Зеленкино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ильиновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Каменский (Сарӑту хула округӗ)]] # [[Сторожёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Красноармейск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Красноармейск районӗ)]] # [[Каменский (Красноармейск районӗ)]] {{Div col end}} ==== Лысые Горы районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Мӑн Каменка (Лысые Горы районӗ)]] {{Div col end}} ==== Мӑлккав районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Куликовка (Мӑлккав районӗ)]] {{Div col end}} ==== Петровск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Петровск районӗ)]] # [[Колки (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новодубровка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Оркино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Синенькие (Петровск районӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Ӑвӑс]] # [[Ҫӗнӗ Вершаут]] # [[Тутар Пакаевки]] {{Div col end}} ==== Ҫӗнӗ Бурасы районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Ҫӗнӗ Бурасы районӗ)]] {{Div col end}} ==== Татищево районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Татищево районӗ)]] # [[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Бурловино]] # [[Вязовка (Татищево районӗ)]] # [[Гартовка]] # [[Глядковка]] # [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Елшанка (Татищево районӗ)]] # [[Идолга (сала)]] # [[Карамышка]] # [[Карякино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Козий Лоб]] # [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Коминтерн (Татищево районӗ)]] # [[Константиновка (Татищево районӗ)]] # [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Кривопавловка]] # [[Кувыка]] # [[Куликовка (Татищево районӗ)]] # [[Македоновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Мӑн Каменка (Татищево районӗ)]] # [[Мизино-Лапшиновка]] # [[Неёловка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новополье (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Октябрьский Городок]] # [[Первомайская (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Петров (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Слепцовка]] # [[Сокур (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Тёпловка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Татищево]] # [[Федуловка]] # [[Хлебновка (Татищево районӗ)]] # [[Ченыкаевка]] # [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Шлыковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Хӗрлӗ Кут районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Константиновка (Хӗрлӗ Кут районӗ)]] {{Div col end}} === Смулен облаҫӗ === # [[Беседка (Смулен облаҫӗ)]] === Ставрополь крайӗ === # [[Пятигорск]] === Чукотка автономиллӗ округӗ === # [[Анадырь]] == Украина == === Кейӳ облаҫӗ === # [[Беседка (Кейӳ облаҫӗ)]] = Халӑхсем = ===Албансем=== # [[Тава коси]] ===Бацбисем=== # [[Бацбисем]] === Еврейсем === # [[Бухара еврейӗсем]] ===Корейсем=== # [[Корейсем]] ===Чикансем=== # [[Чикан ялавĕ]] = Ӑмӑртусем = # [[Википеди:Вики-çуркунне 2024|Вики-ҫуркунне 2024]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2024|Ази уйӑхӗ 2024]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2025|Феминизмпа фольклор 2025]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2025|Вики-ҫуркунне 2025]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2025|Ази уйӑхӗ 2025]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026|Феминизмпа фольклор 2026]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2026|Вики-ҫуркунне 2026]] = Ҫӗнетсе ҫырнӑ/нумай тӳрлетнӗ статьясем = # [[Атӑлҫи сӑртлӑхӗ]] # [[Кейӳ облаҫӗ]] # [[Турккӑ Википедийӗ]] # [[Халӑх ҫырса тухӑвӗ]] # [[Шурӑ Чиркӳ]] = Ҫавӑн пек пӑхӑр = * [[Хутшăнакан:Ellodanis5 /СУЙЛАСА ИЛНĔ СТАТЬЯСЕМ]] h94uo1iph2b942rri4zk42wrfemd7l3 14 114682 879628 876411 2026-11-11T18:32:01Z Max Tenche 25572 879628 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Петровск]] 19km17aomh51eomhhy298fxfvylpa4a 0 115652 879675 871365 2026-11-12T07:52:10Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879675 wikitext text/x-wiki [[File:Red flag waving.svg|thumb|]] '''Планлă экономика''', çавăн пекех '''командăлавла экономика''' — централизацилесе хушусем урлă ертсе пыракан экономика. == Çавăн пекех == * [[Хутăш экономика]] * [[Хирĕçле план]] * [[Тăвăмлăхăн азилле меслечĕ]] * [[ОГАС]] * [[Стратегилле планлав]] * [[СССРти мĕлкелле экономика]] * [[Хозрасчёт]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем|2}} == Литература == ; вырăсла * * ''[[Ольсевич, Юлий Яковлевич|Ольсевич Ю. Я.]], Грегори П.'' Плановая система в ретроспективе. Анализ и интервью с руководителями планирования СССР. — М.: [[Экономический факультет МГУ]], ТЕИС, 2000. — 159 с. * * ''[[Фельдман, Григорий Александрович|Фельдман Г. А.]]'' К теории темпов народного дохода // [[Экономист (журнал, Россия)|Плановое хозяйство]]. 1928. № 11. С. 146—170. № 12. С. 151—178. * ''[[Шубин, Александр Владленович|Шубин А.]]'' [https://magazines.gorky.media/nz/2007/2/sssr-v-apogee-kak-my-zhili.html СССР в апогее: как мы жили] // [[Неприкосновенный запас (журнал)|Неприкосновенный запас]]. 2007. № 2. ; ытти чĕлхесемпе * ''[[Бергсон, Абрам|Bergson A.]]'' The Economics of Soviet Planning. — New Haven: [[Yale University Press]], 1964. * ''[[Эллман, Майкл|Ellman M.]]'' Socialist Planning. — Cambridge: [[Cambridge University Press]], 3rd ed. 2014. * Wang, B. and Li, X., 2017. «Big Data, Platform Economy and Market Competition: A Preliminary Construction of Plan-Oriented Market Economy System in the Information Era». // World Review of Political Economy, Vol. 8, No. 2 (Summer 2017), pp. 138—161. (перевод — ''Бинбин Ванг, Сяоан Ли''. [https://commons.com.ua/ru/bolshie-dannye-platformennaya-ekonomika-i-rynochnaya-konkurenciya/ Большие данные, платформенная экономика и рыночная конкуренция: Предварительная разработка планово-ориентированной рыночной экономики в информационную эру]) * ''Zaleski E.'' Stalinist Planning for Economic Growth, 1933—1952. — Chapel Hill: {{нп3|The University of North Carolina Press}}, 1980. == Каçăсем == * [http://www.strategplan.com/video.php Единство плана и рынка] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240129105800/http://www.strategplan.com/video.php |date=2024-01-29 }} * [[Вассерман, Анатолий Александрович|Анатолий Вассерман]] [https://web.archive.org/web/20131013235550/http://kalaetzky.mail333.su/awas_socialism.html «В первый раз социализм пришёл рановато»] * ''Владимир Попов''. [https://web.archive.org/web/20090119072435/http://www.expert.ru/printissues/expert/2009/01/zakat_planovoi_ekonomiki/ Закат плановой экономики. Почему советская модель потеряла динамизм в 1970—1980-е годы] * ''Владимир Якушев''. О застойных явлениях в советской экономике [https://web.archive.org/web/20240129105818/https://yakushef.livejournal.com/54168.html часть 1], [https://web.archive.org/web/20240129105804/https://yakushef.livejournal.com/54494.html часть 2] * ''Юрий Жиловец''. [http://left.ru/2006/4/zhilovets138.phtml Плановая экономика с точностью до бита] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240129105800/http://left.ru/2006/4/zhilovets138.phtml |date=2024-01-29 }} * ''В. Пол Кокшотт и Аллин Ф. Коттрелл.'' [http://left.ru/2006/4/cockshott138.phtml Информация и экономика: критика Хайека] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220618154907/http://left.ru/2006/4/cockshott138.phtml |date=2022-06-18 }} * ''В. Пол Кокшотт и Аллин Ф. Коттрелл.'' [http://left.ru/2006/7/tns.phtml К новому социализму] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221017192421/http://www.left.ru/2006/7/tns.phtml |date=2022-10-17 }} * ''Дмитрий Левыкин''. [http://left.ru/2006/8/levykin142.phtml Дискуссия с Полом Кокшоттом] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210921105618/http://left.ru/2006/8/levykin142.phtml |date=2021-09-21 }} * ''Дмитрий Левыкин''. [http://left.ru/2006/5/levykin139.phtml Прикидка плановой экономики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110164521/http://left.ru/2006/5/levykin139.phtml |date=2023-01-10 }} * [http://krkprf.narod.ru/rubriki/ussr/questions.htm СССР — Вопросы и ответы]: [http://krkprf.narod.ru/rubriki/ussr/questions/34.htm Вопрос 34], [http://krkprf.narod.ru/rubriki/ussr/questions/35.htm Вопрос 35], [http://krkprf.narod.ru/rubriki/ussr/questions/36.htm Вопрос 36] {{Марксизм}} [[Категори:Экономика системисем]] [[Категори:Экономикăри планлав]] [[Категори:Социализм]] 0c5sar5xegg86k1g3bpka7c311kzpbj 0 115738 879668 873123 2026-11-12T03:43:28Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879668 wikitext text/x-wiki '''Валерий Петрович Комиссаров''' (14.3.1956, {{ÇВ|Елчĕк районĕ|Елчĕк районĕнче}}, Чăваш АССР, РСФСР, ССРП çур.) — чăваш журналисчĕ, ССРП журналисчĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕ (1980), филологи ăслăхĕсен кандидачĕ, доцент (1996). Раççей Федерацин журналистсен пĕрлешĕвĕн федерациллĕ канашĕн пайташĕ, Раççей Федерацинчи кĕнеке кăларакансен ассоциацин пайташĕ<ref>[https://наследиечувашии.рф/russian/%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2-%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9-%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87-%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8/ Комиссаров, Валерий Петрович (журналист; 14.03.1956)]</ref><ref>[http://www.enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=2462 ЧУВАШСКАЯ ЭНЦИКЛОПЕДИЯ Персоналии: КОМИССАРОВ Валерий Петрович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240130205843/http://www.enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=2462 |date=2024-01-30 }}</ref> == Биографи == 1956 çулхи пушăн 14-мĕшĕнче Чăваш АССР йышĕнчи Елчĕк районĕнчи [[Яманчурел]] ялĕнче çуралнă. Мускаври М.В. Ломоносов ячĕллĕ патшалăх университечĕн журналистика факультетĕнче аслă пĕлӳ илнĕ. Республикăри [[Хыпар (хаçат)|«Коммунизм ялавӗ»]] (халĕ «Хыпар») хаçатра ĕçленĕ, Чăваш АССР журналисчĕсен пĕрлешĕвĕн правленинче вăй хунă. Валерий Петровича 1992 çулхи раштав уйăхĕнче – Чăваш АССР журналисчĕсен пĕрлешĕвĕн правлени председателĕ пулма суйланă, çав ĕçрех чухнех 1996 çултанпа Чăваш патшалăх И.Н. Ульянов ячĕллĕ патшалăх университечĕн журналистика факультечĕн доценчĕ пулса студeнтсене вĕрентнĕ. 2005 çулхи ака уйăхĕ — 2018 çулхи юпа уйăхе тапхăрĕнче – [[Чăваш кĕнеке кăларавăшĕ]]н директорĕ вырăнĕнче тăрăшнă. == Чыслани == * Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ культура ĕçлевçи (1997) * Чăваш АССР Çемен Элкер ячĕллĕ журналистсен премийĕ (1998) * Раççей журналисчĕсен пĕрлешĕвĕн премийĕ (1998, 2001, 2006) * Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ культура ĕçлевçи (2011) * Чăваш журналисчĕсен Н.В. Никольский ячĕллĕ премийĕ (2015). == Ĕçĕсем == * Общетеоретические проблемы образа руководителя в массовом сознании: конспект лекций. Чебоксары, 2005. 51 с. * Кӗнеке ырӑ туйӑм ҫуратать/ А. Геннадьева ҫырса илнӗ // Сувар. — 2014. — 3 юпа (№ 39). — С. 7. == Литература == * Комиссаров, В. П. Кӗнеке ялан пирӗнпе / В. П. Комиссаров ; В. Николаев калаҫнӑ // Урал сасси. — 2009. — 2 ака (№ 14). — С. 3. * Комиссаров, В. П. «Кӗнекен те чунӗ пур» / В. П. Комиссаров ; [А. Манякова ҫырса илнӗ] // Тӑван Ен (Шупашкар районӗ). — 2015. — 17-23 ака (№ 14). — С. 8 : сӑн ӳкерчӗк. * Комиссаров Валерий Петрович // Чувашская Республика. Яльчикский район. — Чебоксары, 2005. — С. 75. * Комиссаров Валерий Петрович // Энциклопедия чувашской журналистики и печати. — Чебоксары, 2014. — С. 215. * Комиссаров, В. П. С книгой по жизни / В. П. Комиссаров ; беседовала Е. Зайцева // Советская Чувашия. — 2010. — 13 нояб. — С. 3. * Малышкин, Н. Ф. Комиссаров Валерий Петрович / Н. Ф. Малышкин // Яльчикский район : краткая энцикл. — Чебоксары, 2007. — С. 167-168. * Михайлов, А. И. Комиссаров Валерий Петрович / А. И. Михайлов // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2008. — Т. 2 : Ж-Л. — С. 298-299. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20240130205654/https://chgtrk.ru/programmy/rossiya-1/vesti-intervyu-na-chuvashskom-yazyke/vesti-intervyu-na-chuvashskom-yazyke-valeriy-komissarov-vypusk-ot-26122022 Вести. Интервью на чувашском языке. Валерий Комиссаров. Выпуск от 26.12.2022] {{Чăваш кĕнеке кăларавăшĕ}} [[Категори:1956 çулта çуралнисем]] [[Категори:Пушăн 14-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:Пайăр çынсем:Елчĕк районĕ]] [[Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем]] bxnuywj8n5xtqccg6mmq7qtj1uo1zwe 0 116724 879673 873558 2026-11-12T07:09:25Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879673 wikitext text/x-wiki [[File:Pascal's triangle 5.svg|thumb|Pascal's triangle 5]] [[File:PascalTriangleAnimated2.gif|thumb|]] '''Паскаль виçкĕтеслĕхĕ''' (çавăн пекех ăна '''арифметикăлла виçкĕтеслĕх''' те теççĕ) — биномла коэффициентсен вĕçсĕр тăсăлакан тата виçкĕтеслĕх формăллă таблици. == Çавăн пекех == * [[Серпински виçкĕтеслĕхĕ]] * [[Сингмастер гипотези]] * [[Хосойя виçкĕтеслехĕ]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * Паскаля треугольник // Энциклопедический словарь юного математика / Сост. А. П. Савин. — М.: Педагогика, 1985. — С. 230-232. — 352 с. * Фукс Д., Фукс М. Арифметика биномиальных коэффициентов // Квант. — 1970. — № 6. — С. 17—25. * Успенский В. А. Треугольник Паскаля. — М.: Наука, 1979. — 48 с. — (Популярные лекции по математике). — 200 000 экз. == Каçăсем == * * [https://web.archive.org/web/20240816003502/https://bbf.ru/calculators/94/ Построение треугольника Паскаля] {{внешние ссылки}} [[Категори:Комбинаторика]] [[Категори:Блез Паскаль]] l2nebnqpidpfhpmzwi6nmtco6chzxuv 0 122523 879670 875354 2026-11-12T05:09:28Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879670 wikitext text/x-wiki == Истори == == Еткерлĕх == <gallery mode="packed" heights="170px"> File:N.A.Naidenov (1891). Views of Moscow. 26. Lefortovsky Palace.png|Лефортовăри тата [[Слобода дворецĕ|Слобода]] дворецĕсем. 1888 çулта фотографиленĕ. File:Municipal Album 1.207 Lefortovskaya Police.jpg|Лефортовăри полици çурчĕ<br>1913 год File:Fanagorian Barracks.jpg|[[Хăнакур казармисем]]<br>XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче фотографиленĕ File:Елизаветинский институт.jpg|[[Елизавет институчĕ (Москва)|Елизавет институчĕ]]<br>Фотография начала XX века File:Moscow Bakuninskaya 24 20150913 0048 ShiftN.jpg|Д. Н. Щербаков — Смирновсен çурчĕ<br>Хальхи сăн </gallery> == Çав. пекех == * [[Введени çăви]] * [[Раççей нимĕçĕсем]] == Литература == * Князьков С. «Очерки из истории Петра Великого и его времени». Пушкино: «Культура», 1990 (репринтное воспроизведение издания 1914 года). * Осетров Е. И. «Моё открытие Москвы». М.: «[[Московский рабочий]]», 1987. * {{кĕнеке|пуçелĕк=История московских районов : энциклопедия |явалă=под. ред. К. А. Аверьянова |вырăн=М. |издательство=Астрель, АСТ |çул=2008 |страниц=830 |isbn=978-5-271-11122-8 |ref=История московских районов}} *Томан И.Б. Немцы в Москве. Опыт национального путеводителя // Московский журнал. - 1991. - №10, 12 *Томан Инга. Жители Немецкой слободы // Томан Инга. Памятники истории и культуры московских немцев. - М., 2013. - С.6-26 https://web.archive.org/web/20241112195602/https://search.rsl.ru/ru/record/01006572542 * {{кĕнеке|автор=Школьник Ю. |пуçелĕк=Москва. Столица России. История и современность |вырăн=М. |издательство=Эксмо |çул=2010 |страницы=192 |ref=Школьник}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://nauka.relis.ru/12/9710/12710092.htm Немецкая слобода]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080306132002/http://nauka.relis.ru/12/9710/12710092.htm |date=2008-03-06 }} {{Мускаври историллĕ вырăнсем тата районсем}} {{Раççей нимĕçĕсем}} [[Категори:Пётр I]] [[Категори:Раççей нимĕçĕсем]] [[Категори:Раççейри лютеранлăх]] [[Категори:Мускаври историллĕ вырăнсем тата районсем]] [[Категори:Мускаври археологи объекчĕсем]] [[Категори:Басман районĕн историйĕ]] [[Категори:Мускав историйĕ]] [[Категори:Нимĕç слободи]] lfnix9up2z6ji1b97bhzbdq642uslbc 0 122661 879653 878852 2026-11-12T00:21:36Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879653 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Астахова}} {{Ăсчах |Ят = Анна Михайловна Астахова |Ӳкерчĕк = АстаховаАннаМихайловна.jpg |Анлăшĕ = 180px |Çуралнă вăхăт = [[1886]], [[çĕртме, 22]] |Çуралнă вырăн = Кронштад, {{ÇВ|Петергоф уесĕ|Петергоф уесĕнче}}, [[Санкт-Петербург кĕпĕрни]], Раççей империйĕ |Вилнĕ вăхăт = [[1971]], [[ака, 30]] |Вилнĕ вырăн = {{ВВ|Ленинград|Ленинградра}}, РСФСР, ССРП |Ăслăх сфери = [[фольклористика]] |Ĕç вырăнĕ = [[Ӳнерсен историн патшалăх институчĕ|ГИИИ]], <br>[[ССРП ĂА ИАЭ]], <br>[[Пушкин Килĕ|ССРП ĂА ИРЛИ]] |Ăсчах степенĕ = филологи ăслăхĕсен тухтăрĕ |Ăсчах хисепĕ = профессор |Альма-матер = |Ăслăх ертӳçи = |Палă вĕренекенсем = [[Егоров Борис Фёдорович|Б. Ф. Егоров]], [[Путилов Борис Николаевич|Б. Н. Путилов]] |Паллă = [[чăнлав|чăнлав эпосне]] пуçтараканĕ, [[Вырăс фольклорĕ|вырăс халăхĕн поэзири пултарулăхре]] тĕпчекенĕ |Чыславсемпе парнесем = {{{!}} style="background:transparent" {{!!}}{{Хисеп Палли орденĕ}}{{!!}}{{Ленинграда хӳтĕленĕшĕн медаль}}{{!!}}{{«Тăван Çĕршывăн 1941—1945 çç. Аслă вăрçинче хастар ĕçленĕшĕн» медаль}} {{!}}} }} '''А́нна Миха́йловна Аста́хова''' (22.6.1886, Кронштад, Петергоф уесĕ, Санкт-Петербург кĕпĕрни, Раççей империйĕ — 30.4.1971, Ленинград, ССРП, РСФСР, ССРП) — совет филологĕ/фольклорисчĕ, [[Вырăс Çурçĕрĕ]]н фольклорне тĕпчекенĕ<ref>''Мартынова А. Н.'' [https://ptzgovorit.ru/encyclopedia/aa/astakhova-anna Астахова Анна Михайловна] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190708023555/https://ptzgovorit.ru/encyclopedia/aa/astakhova-anna |date=2019-07-08 }} // [[Карелия (энциклопеди)|Карели: энциклопеди: 3 т.]] / гл. ред. [[Титов Александр Фёдорович (биолог)|А. Ф. Титов]]. Т. 1: А — Й. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2007. — 400 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0123-0 (т. 1) — С. 139</ref>. Филологи ăслăхĕсен тухтăрĕ, профессор. == Биографи == 1886 çулхи çĕртмен 22-мĕшĕнче (утăн 4-мĕшĕнче) Кронштадтра тинĕс офицерĕ килйышĕнче çуралнă. Ултă çул тултарсан амăшĕ çĕре кĕнĕ, 1903 çулта ашшĕ те вилнĕ. 17 çулхи тăлах хĕрача харпăр уроксене ирттернĕ. Петербургри сăв. Екатерина училищинче питĕ лайăх паллăсемпе вĕренсе тухнă та 1903—1908 çулсенче Санкт-Петербургри хĕрарăмсен педагогика институчĕн сăмахлăх-истори уйрăмĕнче пĕлӳ илнĕ. == Хăшпĕр ĕçĕсем == {{refbegin|2}} * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Былины Севера: Материалы рукописного хранилища Фольклорной комиссии |каçă= |яваплă=АН СССР. Фольклорная комиссия при институте этнографии; Ред. [[Азадовский Марк Константинович|М. К. Азадовский]] |вырăн=М.-Л. |издательство=Изд-во АН СССР |çул=1938 |том=1 : Мезень. Печора |страниц=656, [22] |тираж=5000 |ref= }} ** {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Былины Севера: Материалы рукописного хранилища Сектора фольклора |яваплă = АН СССР, Ин-т рус. лит. (Пушкинский Дом); подгот. текста и коммент. А. М. Астаховой; под. ред. [[Адрианова-Перетц Варвара Павловна|В. П. Андриановой-Перетц]]; сост. А. М. Астахова |вырăн=М., Л. |издательство=Изд-во АН СССР |çул=1951 |том=2 : Прионежье, Пинега, Поморье |страниц=848, [38] |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор=Астахова А. М., [[Колпакова Наталья Павловна|Колпакова Н. П.]] |пуçелĕк=Старая и новая Карелия в частушке |каçă=http://elibrary.karelia.ru/book.shtml?id=5270 |яваплă=Карел. науч.-исслед. ин-т культуры |вырăн=Петрозаводск |издательство=Кирья |çул=1937 |страниц=160 |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Народные песни Вологодской области: Сборник фонографических записей |каçă=https://search.rsl.ru/ru/record/01001961114 |яваплă=Под ред. [[Гиппиус Евгений Владимирович|Е. В. Гиппиуса]] и [[Эвальд Зинаида Викторовна|З. В. Эвальд]]; Записи текстов А. М. Астаховой и Н. П. Колпаковой; Муз. записи [[Великанов Василий Васильевич|В. В. Великанова]] и [[Рубцов Феодосий Антонович|Ф. А. Рубцова]] |вырăн= Л. |издательство=[[Музгиз]]. Ленингр. отд. |çул=1938 |страниц=136 |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Былины П. И. Рябинина-Андреева |яваплă=Подготовка текстов, статья и примеч. В. Г. Базанова; Предисл. и ред. А. М. Астаховой |вырăн=Петрозаводск |издательство=Каргосиздат |çул=1940 |страниц=144 |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Былины Пудожского края |каçă=https://search.rsl.ru/ru/record/01005236928 |яваплă=Подготовка текстов, статья и примеч. Г. Н. Париловой и А. Д. Соймонова; Предисл. и ред. А. М. Астаховой; Науч.-исслед. ин-т культуры Карело-Фин. ССР |вырăн=Петрозаводск |издательство=Гос. изд-во Карело-Фин. ССР |çул=1941 |страниц=512 |серия= |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор=Астахова А. М. |пуçелĕк=Русский былинный эпос на Севере |каçă=https://search.rsl.ru/ru/record/01005753008 |яваплă=Ин-т истории, языка и литературы Карело-Фин. базы АН СССР |вырăн=Петрозаводск |издательство=Гос. изд-во Карело-Фин. ССР |çул=1948 |страниц=396 |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Очерки русского народнопоэтического творчества советской эпохи |каçă=https://search.rsl.ru/ru/record/01005857443 |яваплă=Под. общ. ред. А. М. Астаховой ; АН СССР. Ин-т рус. литературы. (Пушкинский дом) |вырăн=М.; Л. |издательство=Изд-во АН СССР |çул=1952 |страницы= |страниц=544, [14] |тираж= |ref= }} [https://www.booksite.ru/fulltext/ocherki4/index.htm] * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Илья Муромец |каçă=https://search.rsl.ru/ru/record/01006209822 |яваплă=Подготовка текстов, статья и коммент. А. М. Астаховой; Отв. ред. чл.-кор. АН СССР Д. С. Лихачев; АН СССР. Отд-ние литературы и языка |вырăн=М.; Л. |издательство=Изд-во АН СССР. Ленингр. отд-ние |çул=1958 |страниц=557 |сери=[[Литературăри палăксем]] |тираж=10000 |ref= }} * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Былины в записях и пересказах XVII—XVIII веков |каçă= |яваплă=Изд. подгот.: А. М. Астахова, В. В. Митрофанова, М. О. Скрипиль; АН СССР, Ин-т русской литературы (Пушкин килĕ) |вырăн=М.; Л. |издательство=[[Наука (издательство)|Изд-во АН СССР]]. Ленингр. отделение |çул=1960 |страниц=320, [10] |сери=[[Вырăс фольклорĕн палакĕсем]] |тираж=3000 |ref= }} * {{кĕнеке |автор=Астахова А. М. |пуçелĕк=Народные сказки о богатырях русского эпоса |каçă=https://search.rsl.ru/ru/record/01008792494 |яваплă=АН СССР. Институт русской литературы (Пушкинский дом) |вырăн=М.; Л. |издательство=Изд-во АН СССР |çул=1962 |страниц=120 |серия= |тираж=5000 |ref= }} [https://www.booksite.ru/fulltext/astax/index.htm] * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Народные баллады |каçă=https://search.rsl.ru/ru/record/01006415840 |яваплă=Вступ. статья, подготовка текста и примеч. Д. М. Балашова; Под общ. ред. А. М. Астаховой |вырăн=М.; Л. |издательство=[[Советский писатель]]. Ленингр. отд-ние |çул=1963 |страницы= |страниц=448 |сери=Библиотека поэта. Большая серия. 2-е изд. |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор=Астахова А. М. |пуçелĕк=Художественный образ и мировоззренческий элемент в заговорах |каçă=https://search.rsl.ru/ru/record/01005951510 |вырăн=М. |издательство=[[Наука (издательство)|Наука]] |çул=1964 |страниц=10 |сери=Доклады/ VII Междунар. конгресс антропол. и этногр. наук. (Москва, авг. 1964 г.); 179 |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор=Астахова А. М. |заглавие=Былины: Итоги и проблемы изучения |ссылка=https://www.booksite.ru/fulltext/astahova1/index.htm |ответственный=АН СССР. Ин-т рус. лит. (Пушкин. Дом) |вырăн=М.; Л. |издательство=[[Наука (издательство)|Наука]]. Ленингр. отд-ние |çул=1966 |страниц=292 |сери= |тираж=3700 |ref= }} {{refend}} == Библиографи == * [https://www.booksite.ru/folk/st-1076.html Список работ А. М. Астаховой : (1926—1953)] // [http://lib.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=hO2s6wcvBaI%3d&tabid=10331 Русский фольклор : материалы и исследования. Т. 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241126160006/http://lib.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=hO2s6wcvBaI=&tabid=10331 |date=2024-11-26 }} / Редкол. : А. М. Астахова, [[Базанов, Василий Григорьевич|В. Г. Базанов]], [[Скрипиль, Михаил Осипович|М. О. Скрипиль]] (отв. ред.). — М.; Л.: Изд-во АН СССР, 1956. — С. 305—310. * [https://www.booksite.ru/folk/st-1077.html Основные труды А. М. Астаховой] // [[Советская этнография]]. — 1971. — № 5. — С. 188—189. == Литература == {{refbegin|2}} * {{Из КЛЭ|http://feb-web.ru/feb/kle/kle-abc/ke1/ke1-3472.htm}} * Астахова Анна Михайловна // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. * [https://www.booksite.ru/fulltext/mater2/text.pdf#page=298 А. М. Астахова : (К 70-летию со дня рождения)] // [http://lib.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=hO2s6wcvBaI%3d&tabid=10331 Русский фольклор : материалы и исследования. Т. 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241126160006/http://lib.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=hO2s6wcvBaI%3d&tabid=10331 |date=2024-11-26 }} / Редкол. : А. М. Астахова, [[Базанов Василий Григорьевич|В. Г. Базанов]], [[Скрипиль Михаил Осипович|М. О. Скрипиль]] (отв. ред.). — М.; Л.: Изд-во АН СССР, 1956. — С. 303—305. * ''[[Путилов Борис Николаевич|Путилов Б. Н.]]'' А. М. Астахова (к 80-летию со дня рождения) // [[Советская этнография]]. 1966. № 5. С. 156—157. * ''[[Чистов Кирилл Васильевич|Чистов К. В.]]'' Анна Михайловна Астахова (Некролог) // [[Советская этнография]]. 1971. № 5. С. 187—189. * ''[[Адрианова-Перетц Варвара Павловна|Адрианова-Перетц В. П.]]'' Памяти А. М. Астаховой (1886—1971) // [[Русская литература (журнал)|Русская литература]]. 1971. № 4. С. 237—239. * ''[[Мельц Микаэла Яковлевна|Мельц М. Я.]], [[Митрофанова, Вера Викторовна|Митрофанова В. В.]]'' Памяти А. М. Астаховой (1886—1971) // Народная проза. [[Русский фольклор (сборник)|Русский фольклор]]. Л., 1972. Т. 13. С. 260—265. * {{кĕнеке |автор=[[Лихачёв Дмитрий Сергеевич|Лихачёв Д. С.]] |пай=Слово об Анне Михайловне Астаховой |каçă пайĕ =https://www.booksite.ru/folk/st-1075.html |заглавие=Прошлое — будущему: Статьи и очерки |каçă=https://search.rsl.ru/ru/record/01001272671 |яваплă=Д. С. Лихачев; АН СССР |вырăн=Л. |издательство=[[Наука (издательство)|Наука]]. Ленингр. отд-ние |çул=1985 |страницы=466—469 |страниц=576 |серия=Наука. Мировоззрение. Жизнь |тираж= |ref= }} * ''[[Шаповалова Галина Григорьевна|Шаповалова Г. Г.]]'' Анна Михайловна Астахова (К 100-летию со дня рождения) // [http://lib.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=qOR3LEi73Zg%3d&tabid=10331 Этнографические истоки фольклорных явлений] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241207031914/http://lib.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=qOR3LEi73Zg%3D&tabid=10331 |date=2024-12-07 }}. Русский фольклор. Л., 1987. Т. 24. С. 203—206. * ''[[Азбелев Сергей Николаевич|Азбелев С. Н.]]'' О переиздании былин в записях А. М. Астаховой // [http://lib.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=3K7GDe5ZRs8%3d&tabid=10331 Проблемы текстологии фольклора] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241126152855/http://lib.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=3K7GDe5ZRs8%3d&tabid=10331 |date=2024-11-26 }}. Русский фольклор. 1991. Т. 26. С. 39-53. * ''[[Иванова Татьяна Григорьевна|Иванова Т. Г.]]'' [http://www.trad-culture.ru/article/folkloristy-pushkinskogo-doma-v-gody-velikoy-otechestvennoy-voyny Фольклористы Пушкинского Дома в годы Великой Отечественной войны] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240619074932/http://trad-culture.ru/article/folkloristy-pushkinskogo-doma-v-gody-velikoy-otechestvennoy-voyny |date=2024-06-19 }} // [[Традиционная культура (альманах)|Традиционная культура]]. — 2005. — Т. 6. № 2 (18). — С. 15-24.[https://www.elibrary.ru/item.asp?id=12292472] * ''[[Иванова Татьяна Григорьевна|Иванова Т. Г.]]'' [http://resources.krc.karelia.ru/transactions/doc/trudy2010/trudy_201004_115-122.pdf Роль ленинградских ученых в становлении фольклористики в Карельском научно-исследовательском институте] // Труды Карельского научного центра РАН. — 2010. — № 4. — С. 115—122.[https://www.elibrary.ru/item.asp?id=15507608][https://cyberleninka.ru/article/n/rol-leningradskih-uchenyh-v-stanovlenii-folkloristiki-v-karelskom-nauchno-issledovatelskom-institute] * {{кĕнеке |автор= |пай=Документы по защите докторской диссертации А. М. Астаховой. Публикация и комментарии Т. Г. Ивановой |пуçелĕк=Из истории русской фольклористики: Вып. 9 |яваплă=Институт русской литературы РАН; Редколлегия: [[Власов Андрей Николаевич|А. Н. Власов]] и др.; Отв. ред. М. Н. Власова |вырăн=СПб. |издательство=Наука |çул=2014 |страницы=150—194 |страниц=860, [1] |серия= |isbn=978-5-02-038225-1 |тираж=500 |ref= }} * ''[[Комелина Наталья Геннадьевна|Комелина Н. Г.]]'' [http://lib2.pushkinskijdom.ru/Media/Default/PDF/RusFolk/Rusfolk_34/05_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0.pdf Текстологические замечания к записям былин Зимнего берега Белого моря 1930-х гг.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240714070747/http://lib2.pushkinskijdom.ru/Media/Default/PDF/RusFolk/Rusfolk_34/05_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0.pdf |date=2024-07-14 }} // Русский фольклор : материалы и исследования. Т. 34 / редкол.: А. А. Горелов и др. — СПб., 2011. — С. 92-111.[https://www.booksite.ru/folk/st-996.html] * [https://www.academia.edu/9270451/%D0%9F%D0%B8%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0_%D0%90._%D0%9C._%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9_%D0%BA_%D0%9C._%D0%9A._%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D1%83_%D0%B8%D1%8E%D0%BD%D1%8C-%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D1%80%D1%8C_1942_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D0%B2%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%B3%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B0_%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0_%D0%B8_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B8_%D0%9D._%D0%93._%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0._2013._4._%D0%A1._104-133 Письма А. М. Астаховой к М. К. Азадовскому (июнь-декабрь 1942 года)] / вступ. статья, подготовка текста и коммент. Н. Г. Комелиной // [[Русская литература (журнал)|Русская литература]]. 2013. № 4. С. 104—133. * Письма А. М. Астаховой к М. К. Азадовскому : (1943—1954) / вступ. ст., подготовка текста и коммент. Н. Г. Комелиной // Русская литература. 2014. № 4. С. 36-88. — (Из истории отечественной науки). — Окончание. Начало: № 4, 2013. {{refend}} == Çав. пекех == * [[Азбелев Сергей Николаевич]] * [[Вырăс фольклорĕн палăкĕсем]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://ethnographica.kunstkamera.ru/w/index.php?title=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0 Астахова Анна Михайловна | Отечественные этнографы и антропологи. XX век] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230218193150/http://ethnographica.kunstkamera.ru/w/index.php?title=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0 |date=2023-02-18 }} * [https://www.booksite.ru/folk/7-2-2.html Астахова Анна Михайловна (1886—1971) | Этнография и фольклор Русского Севера] * [https://lavkapisateley.spb.ru/enciklopediya/a/astahova- Астахова Анна Михайловна | Книжная Лавка Писателей] * [http://lib.pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=1331 Астахова Анна Михайловна (1886—1971), фольклорист, литературовед (Ф. 724; 443 ед. хр.) | Электронные публикации Института русской литературы (Пушкинского Дома) РАН — Личные фонды Рукописного отдела] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230218154652/http://lib.pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=1331 |date=2023-02-18 }} * [https://nekropol-spb.ru/kladbischa/severnoe-kladbische/astakhova_anna-mikhailovna Астахова Анна Михайловна (1886—1971) — Северное кладбище | Некрополь Санкт-Петербурга и окрестностей] {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Раççейри педагогика университечĕн вĕрентӳçисем]] [[Категори:РĂА Антропологи тата этнографи музейĕн ĕçлевçисем]] [[Категори:Пушкин Килĕн ĕçлевçисем]] [[Категори:Хĕрарăм-ăсчахсем]] [[Категори:Чăнлавсене пуçтаракансем]] [[Категори:ССРП редакторĕсем]] [[Категори:ССРП географи пĕрлĕхĕн пайташĕсем]] [[Категори:Пайăр çынсем:Ленинград блокади]] [[Категори:Çурçĕр çăвинче (Санкт-Петербург) пытарнисем]] atlkzlxd17bcy4372mpx3cb26a4dvlx 0 122680 879651 841257 2026-11-11T23:49:01Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879651 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Акакан кантăр | image file = Cannabis sativa.jpg | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Cannabis sativa | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Акакан кантăр'''<ref name="БИН РАН">{{cite web|url = https://www.binran.ru/resursy/informatsionnyye-resursy/tekuschie-proekty/botatlas/index.php?ID=512|website = [[БИН РАН]]|accessdate = 2023-12-24|lang = ru|title = Cannabis sativa L. — Конопля посевная|archive-date = 2023-12-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20231224073751/https://www.binran.ru/resursy/informatsionnyye-resursy/tekuschie-proekty/botatlas/index.php?ID=512|url-status = live}}</ref> ({{lang-la|Cánnabis satíva}}) — {{bt-ruslat|Кантăр йышшисем|Cannabaceae}} ямахатри [[Кантăр]] ретри (кăкри) пĕртен-пĕр тĕс. == Вуламалли == *Cannabis // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с. *Конопля // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Ярмлоленко, А. В. Род 375. Конопля — Cannabis // Флора СССР : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1936. — Т. 5 / ред. тома В. Л. Комаров. — С. 483—484. — 762, XXVI с. — 5175 экз. *Гельтман, Д. Д. Конопля — Cannabis L // Флора Восточной Европы / Отв. ред. и ред. тома Н. Н. Цвелёв. — М.; СПб.: Т-во науч. изд. КМК, 2004. — Т. XI. — С. 43—44. — 536 с. — 1000 экз. — ISBN 5-87317-160-2. *Посыпанов Г. С., Долгодворов В. Е, Жеруков Б. Х. и др. Растиниеводство / Под ред. Г. С. Посыпанова. — М: КолосС, 2007. — 612 с. — 20 000 экз. — ISBN 978-5-9352-0551-1. *Пыльнев В. В., Коновалов Т. И., Хупацария Т. И. и др. Частная селекция полевых культур / Под ред. В. В. Пыльнева. — М: КолосС, 2005. — 552 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-9532-0316-0. *Шипунов, А. Б. К вопросу о систематике конопли (Cannabis L.) // Теория и практика судебной экспертизы. — 2010. — № 19. — С. 128—130. *Hilling K. W. Genetic evidence for speciacion in Cfnnabis (Cannabaceae) // Genetic Resources and Crop Evolution. — 2005. — Т. 52. — С. 161—180. == Каҫӑсем== * [http://oldgazette.ru/lib/galenkov/index.html П. В. Галенков. «Коноплеводство Средневолжского края: на путь развития»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201228232748/http://www.oldgazette.ru/lib/galenkov/index.html |date=2020-12-28 }} Издание Крайконоплеводсоюза, [[Самара]], 1931 г. (Проект «Старые Газеты») * [https://web.archive.org/web/20120709133730/http://diderix.petergen.com/plz-knpl.htm Алексей Кондратенко «Золотой век конопли», Орёл, 1998] * {{cite web|url=http://www.inchem.org/documents/pims/plant/cannabis.htm|title=Cannabis sativa L.|work=IPCS Poisons Information Monograph (PIM) 096|publisher=[[Международная программа химической безопасности|IPCS]]|lang=en|accessdate=2014-03-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6O9uCjrQX?url=http://www.inchem.org/documents/pims/plant/cannabis.htm|archivedate=2014-03-18}} <!-- * ALDRICH, Michael R. ''1977 ''«Tantric Cannabis Use in India», ''Journal of' Psychedelic Drugs 9(3): 227—233. 1988 ''(Hg.) «Marijuana — An Update», ''Journal of' Psychoactive Drugs 20(1): 1-138.'' * CHOPRA, I. ''C. Lund R. N. ''CHOPRA ''1957 «Use ''of Cannabis Drugs in India», ''Bulletin an Narcotics 9: 4-29.'' * SHARMA, G. K. 1972 «Cannabis Folklore in the Himalayas», ''Botanical Museum Leaflets ''25(7): 203—215. 1977 " Ethnobotany and Its Significance for Cannabis * PAVLINSKAYA, Larisa 1989 «The Scythians and Sakians, Eighth to Third Centuries B. C.», in: Vladimir BASILOV (Hg.), Nomads of Eurasia, S. 19-39, Los Angeles: Natural History Museum/Seattle: University of Washington Press. * BRUNNER, Theodore F. 1977 «Marijuana in Ancient Greece and Rome? The Literary Evidence», Journal o/Psychedelic Drugs 9(3): 221—225. * THELWELL, Michael 1986 Sag Babylon, es wird noch von mir hören, Reinbek: Rowohlt (Original: The Harder They Corne). * TOUW, Mia 1981 «The Religious and Medicinal Uses of Cannabis in China, India and Tibet», journal of Psychoactive Drugs 13(1): 23-34. * RÄTSCH,Christian 1998 «Enzyklopedie der psychoaktiven Pflanzen: Botanik, Ethnopharmakologie und Anwendung». AT, Stuttgart 10. Auflage: AT, Aarau 2012, ISBN 978-3-03800-352-6.--> {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Азири флора]] [[Категори:Прядильные культуры]] [[Категори:Кантăрсем]] [[Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа]] [[Категори:Кантăр йышшисем]] [[Категори:Евразири флора]] [[Категори:Сиплев ӳсентăранĕсем]] [[Категори:Арла культурисем]] [[Категори:Кантăр| ]] [[Категори:Курăксем]] cz8yzcnwwr0nmtx1zrm5avmf09zxqaw 14 123664 879634 876483 2026-11-11T18:34:21Z Max Tenche 25572 кириллетӳ вӗҫлерӗм 879634 wikitext text/x-wiki {{каттӗп}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Ҫӗнӗ Бурасы]] e0jzdp3o4g3ks07tw7usycszx57iamv 14 123690 879631 844995 2026-11-11T18:33:06Z Max Tenche 25572 879631 wikitext text/x-wiki {{каттӗп}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Воскресенское]] lff19pdefifyusq2qbj5kgo5su58ptu 14 123711 879624 845028 2026-11-11T18:30:48Z Max Tenche 25572 879624 wikitext text/x-wiki {{Каттӗп}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Красноармейск]] l1wregatsooo41hd0075bz6zm4f9hbe 14 125479 879623 876412 2026-11-11T18:30:12Z Max Tenche 25572 879623 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Екатериновка]] 0fbsv59qh4fg22vcbhgcn6kh9xitina 0 128789 879655 875569 2026-11-12T01:20:26Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879655 wikitext text/x-wiki '''Вĕренееслĕх''' ({{lang-en|docility, educational ability, learning ability}})<ref>{{Книга|автор=|заглавие=Большой психологический словарь|ответственный=|год=|издание=|место=|издательство=|страницы=|страниц=|isbn=}}</ref> — пĕлĕве тĕллевлĕн алла илме пултараслăх, çак процесс вăхăтĕнче унăн [[индивидлăх]]ĕ шута илĕнет, вăл шутра: [[темперамент]] тĕлĕшĕ, [[астăвăм]]ăн, [[тимлĕх]]ĕн тата [[сисĕм-илĕм]]ĕн аталанăвĕн капашĕ. Ку палăрăмлăхсен комбинацийĕ ачан вĕренĕвĕн ăнăçлăхне витерет. Вĕренееслĕх вăл харкамлăхăн самаях çирĕп, кăткăс, динамикăллă палăрăмĕ пулса тăрать, вĕренÿ тапхăрĕнче çĕнĕ [[ăстайлăх]], [[хăнăху]] еплерех хăвăртлăхпа тата çăмăллăхпа йышăннинче курăнать == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == # [http://robotlibrary.com/book/497-psixologiya-chelovecheskoj-zhizni-abramova-g-s/2-Page2.html Абрамова Г. С. Психология человеческой жизни : Исслед. геронтопсихологии : Учеб. пособие для студентов психол. фак. вузов / — М.: Academia, 2002.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250128015334/http://robotlibrary.com/book/497-psixologiya-chelovecheskoj-zhizni-abramova-g-s/2-Page2.html |date=2025-01-28 }} # [http://elib.gnpbu.ru/textpage/download/html/?bookhl=&book=ananyev_chelovek-kak-predmet_1968 Ананьев Б. Г. Человек как предмет познания. — М., 1968.] # [https://bookree.org/reader?file=1402432 Выготский Л. С. Педагогическая психология//Психология: классические труды. М., 1996.] # [http://psychlib.ru/mgppu/zim/ZIM-001-.HTM#$p1 Зимняя И. А. Педагогическая психология: учебник для вузов / -Изд. второе, доп., испр. И перераб. — М.: Университетская книга; Логос, 2009] # [https://search.rsl.ru/ru/record/01006958274 Иванова А. Я. Обучаемость как принцип оценки умственного развития детей. — М.: Изд-во МГУ, 1976. — 98 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250128025506/https://search.rsl.ru/ru/record/01006958274 |date=2025-01-28 }} # [https://web.archive.org/web/20240616123755/https://www.studmed.ru/view/ilyasov-ii-struktura-processa-ucheniya_eef51e8f32c.html Ильясов И. И. Структура процесса учения. М., 1986.] # [http://www.detskiysad.ru/ped/hrestomatia.html Ильясова И. И., Ляудис В. Я. Хрестоматия по возрастной и педагогической психологии. -М., Изд-во Моск. ун-та. 1980 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250908031313/http://www.detskiysad.ru/ped/hrestomatia.html |date=2025-09-08 }} # [https://megaobuchalka.ru/2/11152.html Калмыкова З. И. Обучаемость и принципы построения методов ее диагностики//Проблемы диагностики умственного развития учащихся. М., 1975.] # [https://search.rsl.ru/ru/record/01001056173 Калмыкова З. И. Продуктивное мышление как основа обучаемости. — М.: Педагогика, 1981. — 200 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250128015008/https://search.rsl.ru/ru/record/01001056173 |date=2025-01-28 }} # Мещеряков Б. Г., Зинченко В. П. Большой психологический словарь. — М., 2003. [[Категори:Психологи]] [[Категори:Вĕрентӳ]] [[Категори:Вĕренӳ]] [[Категори:Педагогика]] [[Категори:Пĕлӳ]] [[Категори:Тĕллевчĕксене шутласси]] ag4k8a6gra3wf2b73uj225tnasjwyob 14 129304 879622 871634 2026-11-11T18:29:37Z Max Tenche 25572 879622 wikitext text/x-wiki {{Каттӗп}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Гагарин]] ft4atlf0kl6bvk42z1nc57z1jehv5yg 0 129804 879669 875353 2026-11-12T04:47:14Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879669 wikitext text/x-wiki [[File:Graph price of oil 1861 to 2020 WID data.png|thumb|400px|Nominal price of oil from 1861 to 2020 from Our World in Data]] '''Нехтă хакĕ''' тени, ытларах чухне, харпăр сортлă [[нехтă]]н баррелĕн спотла хакне пĕлтерет. == Каçăсем == {{Навигаци |Портал = Экономика }} * ''Яков Миркин''. [http://www.forbes.ru/ekonomika-column/rynki/74807-tsena-nefti-tolko-na-tret-zavisit-ot-sprosa-i-predlozheniya-chto-eshche Анатомия цены на нефть: она только на треть зависит от спроса и предложения] // [[forbes.ru]], 12.10.2011 * [https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy/oil/oil-prices.html Oil prices] на BP.com (ретроспектива цен на нефть за всё время, среднее по США до 1944, Arabian Light до 1983, затем Brent) * [https://web.archive.org/web/20211027132414/https://finstat.info/tsena-na-neft-brent-segodnya-i-v-dinamike Мониторинг цен на нефть Brent] (с 1987 г. по настоящее время) * [http://ria.ru/trend/oil_cost_january_01012015/ Цены на нефть. Январь 2015] в ленте новостей «[[РИА Новости]]» * [http://quotes.ino.com/exchanges/?r=NYMEX_CL Текущие цены на фьючерсные контракты на нефть] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107180905/http://quotes.ino.com/exchanges/?r=NYMEX_CL |date=2010-01-07 }}{{ref|en}} * [http://www.eia.gov/dnav/pet/pet_pri_fut_s1_d.htm Исторические цены на нефть] (фьючерсные контракты на Light Sweet Crude на бирже NYMEX, на каждый день, c 4.04.1983) // US [[Energy Information Administration]]{{ref|en}} * [http://www.eia.doe.gov/emeu/international/crude2.html Исторические цены на нефть] (фьючерсные контракты на Light Sweet Crude в формате Excel-таблицы, на каждый день, 1.01.1997-28.09.2011) // US Energy Information Administration{{ref|en}} * [https://www.bloomberg.com/energy/ Energy & Oil Prices] // [[Bloomberg]] — Фьючерсные цены на нефть WTI, Brent, TOCOM и на газ * [https://www.gazeta.ru/business/2018/12/20/12102049.shtml Сколько будет стоить нефть в 2019 году и от кого это зависит] // [[Газета.Ru]], 2 янв 2019 * [https://ria.ru/20200121/1563647839.html Хафтар закрутил вентили: что будет с ценами на нефть] // [[РИА Новости]], 21.01.2020 * [https://vz.ru/economy/2021/6/18/1104780.html Стремительно дорожающая нефть опасна для России] <small>(нефть уже достигла двухлетнего максимума, но будет расти и дальше, сомнений в том, что она может вернуться к 100, а то и 200 долларам за баррель, уже практически ни у кого нет)</small> // [[Взгляд (интернет-газета)|Взгляд]], 18 июня 2021 * [https://iz.ru/1626584/pavel-vikhrov/neft-iasnosti-rynok-chernogo-zolota-v-2024-godu-zhdet-silnaia-volatilnost Рынок чёрного золота в 2024 году ждет сильная волатильность] // [[Известия]], 29 декабря 2023 * [https://vz.ru/economy/2024/3/3/1256075.html От нефти ждут исторический скачок] // Взгляд, 3 марта 2024 * {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Энергетика]] [[Категори:Экономикăлла кăтартусем]] [[Категори:Макроэкономикăлла кăтартусем]] sdpfvy7q3xu85czwihppv8l4a0dns71 14 130076 879620 876413 2026-11-11T18:28:51Z Max Tenche 25572 879620 wikitext text/x-wiki {{Каттӗп}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Александров Гай]] dd9fhtx84nmrod118hh37zzrm6iny0f 14 130674 879621 877054 2026-11-11T18:29:15Z Max Tenche 25572 879621 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Балаково]] fuliaxqinujaorl13ewkka1xc9q1geg 14 130755 879625 877372 2026-11-11T18:31:07Z Max Tenche 25572 879625 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Лысые Горы]] 2t9o3qxzob265cnvh7gglxlwfagq2k0 14 130894 879633 877781 2026-11-11T18:33:47Z Max Tenche 25572 879633 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Хӗрлӗ Кут районӗ]] 07tzp7lrww2ft3666gh0b7cfj7a7k15 0 131105 879672 878628 2026-11-12T06:23:03Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 879672 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Kreis5Teilung.svg|thumb|Пĕррен пиллĕкмĕш капашри тымарĕсем (пилĕккĕтеслĕх тăррисем)]] '''Пĕррен ''n''-мĕш капашри тымарĕсем''' вĕсем <math>x^n-1</math> полиномăн комплекслă тымарĕсем пулаççĕ, кунта <math>n \geqslant 1</math>. Урăхла каласан, ку <var>n</var>-мĕш капашĕ {{nbsp}}1-пе тан [[комплекслă хисеп]]сене пĕлтерет. Комплекслă пĕррене тригонометрилле сăпатпа курăпăр: : <math>1 = \cos 0 + i \sin 0.</math> Вара, [[Муавр формули]]пе килĕшÿллĕн, пĕррен ''n''-мĕш капашлă <math>k</math>-мĕш тымарĕн <math>u_k</math> каланăлăхне (формулине){{sfn |Математическая энциклопедия|1982}} çырăпăр: : <math>u_k = \cos\frac{2\pi k}{n} + i \sin\frac{2\pi k}{n}, \quad k = 0, 1, \dots, n - 1.</math> Пĕррен тымарĕсене çаплах кăтартăшла формăпа курăмлатма пулать: : <math>u_k = e^{\frac{2\pi k}{n} i}, \quad k = 0, 1, \dots, n - 1.</math> Ĕнтĕ ку формулăсенчен ''n''-мĕш капашри тымарсем яланах шăп та шай <math>n</math> чухлĕ пулни курăнать, тата вĕсем пурте расна{{sfn |Математическая энциклопедия|1982}}. == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20251213153757/https://intuit.ru/studies/courses/1009/197/lecture/5122?page=1 Комплексные корни n-й степени из единицы и решение уравнений.] == Вуламалли == * Бурбаки Н. Алгебра. Многочлены и поля. Упорядоченные группы. — М.: Наука, 1965. — С. 188 и далее. — 299 с. * Ван дер Варден Б. Л. Алгебра. Определения, теоремы, формулы. — СПб.: Лань, 2004. — 624 с. — ISBN 5-8114-0552-9. — [Архивировано 4 марта 2016 года.] * Корень // Математическая энциклопедия (в 5 томах). — М.: Советская Энциклопедия, 1982. — Т. 3. — Стб. 15. * Milne, James S. Algebraic Number Theory. Course Notes (1998). == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{Алгебрăлла хисепсем}} [[Категори:Алгебрăлла хисепсем]] [[Категори:Полиномсем]] [[Категори:Комплекслă хисепсем]] qnlhm1qsq15pfev9e457ua3brmz3rx4 0 131130 879609 879370 2026-11-11T17:18:50Z Max Tenche 25572 /* Каҫӑсем */ 879609 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Куликовка}} {{ПВ64 |ят = Куликовка |ӳкерчӗк = Куликовка_(Татищевский_район).jpg |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = [[1853]] |Халӑх йышӗ = {{Пурӑнан халӑх| Куликовка (Татищевский район) | тс }} ({{Пурӑнан халӑх| Куликовка (Татищевский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412173 |ОКАТО кочӗ = 63 246 830 001 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Куликовка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗнче]] вырнаҫнӑ [[сала]]. == Географи == [[Татищево|Татищевӑран]] 23 [[километр]] [[Грязнуха (Идолга юппи)|Грязнухӑпа]] юханшывӗн хӗрринче вырнаҫнӑ<ref name = "Kozinets">{{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}}</ref>. Култковкӑп юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Ҫӗнӗ Тёпловка (Сарӑту облаҫӗ)|Ҫӗнӗ Тёпловка]], [[Озёрки (Лысые Горы районӗ)|Озёрки]], [[Гвардеевка]], [[Константиновка (Татищево районӗ)|Константиновка]], [[Ракитовка (Сарӑту облаҫӗ)|Ракитовка]]. == Истори == 1853 ҫулта хӗрарӑм граф Борх Софья Ивановна кунта [[Тамбов кӗпӗрни]]н [[Моршанск уесӗ]]н [[Кӗҫӗн Кулики]] салинчен хресченсене куҫса кайтарса ку сала туса хунӑ. Чи малтан сала ячӗ Куликиччӗ. 1858 ҫулта кунта 208 ҫын пурӑннӑ. 1872 ҫулта карттӑсем ҫинчи ку пурӑнан вырӑна хальхи ят палӑртма пуҫланнӑ — Куликовка. [[Пӗрремӗш тӗнче вӑрҫи]]нче хутшӑнакан Куликовка ҫынни Макаров Пётр Фёдорович IV степеньлӗ [[Георгий хӗресӗ]]пе чысланӑ. 1928 ҫулта [[Татищево районӗ|Татищево районне]] йӗркелесе Куликовка ун йышне кӗртнӗ, ҫав ҫулхи пӗлӗмпе кунти 212 хуҫалӑхра 508 арҫын тата 546 хӗрарӑм. [[ССРП|Совет тапхӑрӗ]]нче Куликовкӑра «Красная заря», «им. Молотова», «им. Чапаева» колхозсем ӗҫленӗ<ref>{{Cite web|lang=|url=http://tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=category&id=101:2010-06-11-13-00-25&Itemid=80&layout=default|title=Октябрьское муниципальное образование Татищевского муниципального района Саратовской области|author=|website=Официальный сайт Татищевского муниципального района Саратовской области|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040803/http://www.tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=category&id=101:2010-06-11-13-00-25&Itemid=80&layout=default|url-status=live}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=|url=http://saratovregion.ucoz.ru/region/tatischevskiy/kulikovka.htm|title=Куликовка – село в Татищевском районе|author=И. Козловский|website=Большая Саратовская Энциклопедия|date=2017|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2018-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813184328/http://saratovregion.ucoz.ru/region/tatischevskiy/kulikovka.htm|url-status=live}}</ref>. [[Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи]]нче 62 Куликовка ҫынни пӗтнӗ. 1980 ҫулта салара ҫӗнӗ клуб, вулавӑш, лавкка, медвырӑнӗ, асфальт ҫулӗ тунӑ<ref>{{Cite web|lang=ru|url=http://tatiskray.ru/kulikovka/|title=Куликовка Татищевского района Саратовской области|author=|website=Татищевский край|date=2021-07-28|access-date=2023-06-07|archive-date=2023-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230607045826/http://tatiskray.ru/kulikovka/|url-status=live}}</ref>. 2004 ҫултан ача-пӑча сачӗ ӗҫлет == Халӑх == {{Пурӑнан халӑх| Куликовка (Татищевский район) }} === Халӑх йышӗ === [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗн]] паспорчӗ тӑрӑх {{тулли дата|2026|01|1}} пурӑнан вырӑнта 358 ҫын чӑн та пурӑннӑ<ref name="ОМЙпас">[https://oktyabrskoetatishhevskij-r64.gosweb.gosuslugi.ru/netcat_files/10/2183/Pasport_ONP.pdf Паспорт ОМО]</ref>. == Ӳкерчӗк галерейӗ == <center> <gallery mode="packed" heights="155" caption="Сала курӑмӗсем"> Ӳкерчĕк:ДК 2 (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Ял культура ҫурчӗ Ӳкерчĕк:Домовой храм (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Пӳрт чиркӗвӗ Ӳкерчĕк:Школа (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Шкул Ӳкерчĕк:Детский сад (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Ача-пӑча сачӗ Ӳкерчĕк:Памятник ВОВ 3 (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Салтак-ирӗклекенсене палӑк Ӳкерчĕк:Списки погибших в ВОВ (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Вилнӗ ветерансен ят-йышӗ Ӳкерчĕк:Детская площадка (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Ача-пӑча лаптӑкӗ Ӳкерчĕк:ООО Куликовское-1 здание правления (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|«ООО Куликовское-1» предприяти </gallery> </center> == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * {{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}} == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Татищево районӗ}} [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:1853 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] pa3jst10ik8qtzt0rvhh0c9hhma3t29 879613 879609 2026-11-11T18:02:43Z Max Tenche 25572 /* Географи */ 879613 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Куликовка}} {{ПВ64 |ят = Куликовка |ӳкерчӗк = Куликовка_(Татищевский_район).jpg |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = [[1853]] |Халӑх йышӗ = {{Пурӑнан халӑх| Куликовка (Татищевский район) | тс }} ({{Пурӑнан халӑх| Куликовка (Татищевский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412173 |ОКАТО кочӗ = 63 246 830 001 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Куликовка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗнче]] вырнаҫнӑ [[сала]]. == Географи == [[Татищево|Татищевӑран]] 23 [[километр]] [[Грязнуха (Идолга юппи)|Грязнухӑпа]] юханшывӗн хӗрринче вырнаҫнӑ<ref name = "Kozinets">{{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}}</ref>. Куликовкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Ҫӗнӗ Тёпловка (Сарӑту облаҫӗ)|Ҫӗнӗ Тёпловка]], [[Озёрки (Лысые Горы районӗ)|Озёрки]], [[Гвардеевка]], [[Константиновка (Татищево районӗ)|Константиновка]], [[Ракитовка (Сарӑту облаҫӗ)|Ракитовка]]. == Истори == 1853 ҫулта хӗрарӑм граф Борх Софья Ивановна кунта [[Тамбов кӗпӗрни]]н [[Моршанск уесӗ]]н [[Кӗҫӗн Кулики]] салинчен хресченсене куҫса кайтарса ку сала туса хунӑ. Чи малтан сала ячӗ Куликиччӗ. 1858 ҫулта кунта 208 ҫын пурӑннӑ. 1872 ҫулта карттӑсем ҫинчи ку пурӑнан вырӑна хальхи ят палӑртма пуҫланнӑ — Куликовка. [[Пӗрремӗш тӗнче вӑрҫи]]нче хутшӑнакан Куликовка ҫынни Макаров Пётр Фёдорович IV степеньлӗ [[Георгий хӗресӗ]]пе чысланӑ. 1928 ҫулта [[Татищево районӗ|Татищево районне]] йӗркелесе Куликовка ун йышне кӗртнӗ, ҫав ҫулхи пӗлӗмпе кунти 212 хуҫалӑхра 508 арҫын тата 546 хӗрарӑм. [[ССРП|Совет тапхӑрӗ]]нче Куликовкӑра «Красная заря», «им. Молотова», «им. Чапаева» колхозсем ӗҫленӗ<ref>{{Cite web|lang=|url=http://tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=category&id=101:2010-06-11-13-00-25&Itemid=80&layout=default|title=Октябрьское муниципальное образование Татищевского муниципального района Саратовской области|author=|website=Официальный сайт Татищевского муниципального района Саратовской области|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040803/http://www.tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=category&id=101:2010-06-11-13-00-25&Itemid=80&layout=default|url-status=live}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=|url=http://saratovregion.ucoz.ru/region/tatischevskiy/kulikovka.htm|title=Куликовка – село в Татищевском районе|author=И. Козловский|website=Большая Саратовская Энциклопедия|date=2017|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2018-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813184328/http://saratovregion.ucoz.ru/region/tatischevskiy/kulikovka.htm|url-status=live}}</ref>. [[Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи]]нче 62 Куликовка ҫынни пӗтнӗ. 1980 ҫулта салара ҫӗнӗ клуб, вулавӑш, лавкка, медвырӑнӗ, асфальт ҫулӗ тунӑ<ref>{{Cite web|lang=ru|url=http://tatiskray.ru/kulikovka/|title=Куликовка Татищевского района Саратовской области|author=|website=Татищевский край|date=2021-07-28|access-date=2023-06-07|archive-date=2023-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230607045826/http://tatiskray.ru/kulikovka/|url-status=live}}</ref>. 2004 ҫултан ача-пӑча сачӗ ӗҫлет == Халӑх == {{Пурӑнан халӑх| Куликовка (Татищевский район) }} === Халӑх йышӗ === [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗн]] паспорчӗ тӑрӑх {{тулли дата|2026|01|1}} пурӑнан вырӑнта 358 ҫын чӑн та пурӑннӑ<ref name="ОМЙпас">[https://oktyabrskoetatishhevskij-r64.gosweb.gosuslugi.ru/netcat_files/10/2183/Pasport_ONP.pdf Паспорт ОМО]</ref>. == Ӳкерчӗк галерейӗ == <center> <gallery mode="packed" heights="155" caption="Сала курӑмӗсем"> Ӳкерчĕк:ДК 2 (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Ял культура ҫурчӗ Ӳкерчĕк:Домовой храм (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Пӳрт чиркӗвӗ Ӳкерчĕк:Школа (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Шкул Ӳкерчĕк:Детский сад (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Ача-пӑча сачӗ Ӳкерчĕк:Памятник ВОВ 3 (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Салтак-ирӗклекенсене палӑк Ӳкерчĕк:Списки погибших в ВОВ (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Вилнӗ ветерансен ят-йышӗ Ӳкерчĕк:Детская площадка (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|Ача-пӑча лаптӑкӗ Ӳкерчĕк:ООО Куликовское-1 здание правления (Куликовка, Татищевский).jpg|мини|«ООО Куликовское-1» предприяти </gallery> </center> == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * {{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}} == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Татищево районӗ}} [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:1853 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] 76o9yg4v64a1yq4fxmsnlj913nmxsf9 0 131152 879607 2026-11-11T15:46:35Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Тутлă хăйма]] страницӑн ятне [[Кĕçĕн хăйма]] ҫине улӑштарчӗ 879607 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Кĕçĕн хăйма]] otl7rtbqaslr6nkkdz3o4zayrivx5dv 0 131153 879608 2026-11-11T15:55:14Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[Ӳкерчĕк:Borsch-ukr.jpg|thumb|Яшкана юрма яраççĕ]] {{Пĕлтерĕшсем}} '''Юрма''' — яшкана ямалли. == Литература == * {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Яшкасем]] [[Категори:Юрма|*]]» 879608 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Borsch-ukr.jpg|thumb|Яшкана юрма яраççĕ]] {{Пĕлтерĕшсем}} '''Юрма''' — яшкана ямалли. == Литература == * {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Яшкасем]] [[Категори:Юрма|*]] 0d35sphrmjlz2pfn72rnm6u6pt1focu 14 131154 879610 2026-11-11T17:19:38Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «[[Категори:1853 ҫулта килнисем]] [[Категори:XIX ӗмӗрте никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Никӗсленӳ ҫулӗсене кура пурӑнан вырӑнсем]]» 879610 wikitext text/x-wiki [[Категори:1853 ҫулта килнисем]] [[Категори:XIX ӗмӗрте никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Никӗсленӳ ҫулӗсене кура пурӑнан вырӑнсем]] 2h07plut6cza2iqdg9uos8w81j4cxu2 14 131155 879611 2026-11-11T17:20:54Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «[[Категори:1850-мӗш ҫулсенче килнисем]] [[Категори:1853 ҫул]] [[Категори:Килни ҫулӗсене кура объектсем]]» 879611 wikitext text/x-wiki [[Категори:1850-мӗш ҫулсенче килнисем]] [[Категори:1853 ҫул]] [[Категори:Килни ҫулӗсене кура объектсем]] 4dikrbagbgmsm3hz5qw62bh90psknp2 14 131156 879612 2026-11-11T17:21:51Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «[[Категори:1850-мӗш ҫулсем]] [[Категори:XIX ӗмӗрӗн ҫулӗсем]]» 879612 wikitext text/x-wiki [[Категори:1850-мӗш ҫулсем]] [[Категори:XIX ӗмӗрӗн ҫулӗсем]] tavg1s124dllphsfeujr0gk6owlkl4f 0 131157 879614 2026-11-11T18:19:22Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Пӗлтерӗшсем|Куликовка}} {{ПВ64 |ят = Куликовка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Мӑлккав районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Талалихино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = [[1767]] |Халӑх йышӗ = {{Пурӑнан халӑх| Куликовка (Вольский район) | тс }} ({{П...» 879614 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Куликовка}} {{ПВ64 |ят = Куликовка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Мӑлккав районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Талалихино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = [[1767]] |Халӑх йышӗ = {{Пурӑнан халӑх| Куликовка (Вольский район) | тс }} ({{Пурӑнан халӑх| Куликовка (Вольский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412938 |ОКАТО кочӗ = 63 211 840 001 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Куликовка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Мӑлккав районӗ]]нчи [[Талалихино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]нче вырнаҫнӑ [[сала]]. == Географи == Мӑлккавран тӳрӗ ҫулпа 18 км ҫурҫӗр-ҫурҫӗр-тухӑҫалла вырнаҫнӑ<ref name = "Kozinets">{{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}}</ref>. Куликовкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Рощино (Сарӑту облаҫӗ)|Рощино]], [[Богатое (Сарӑту облаҫӗ)|Богатое]], [[Заветное (Сарӑту облаҫӗ)|Заветное]], [[Тепловка (Мӑлккав районӗ)|Тепловка]], [[Дубровное (Сарӑту облаҫӗ)|Дубровное]], [[Апалиха (Сарӑту облаҫӗ)|Апалиха]], [[Юловая Маза]], [[Белогорное]]. == Истори == Сала 1767 ҫулта никӗсленӗ. Пурӑнан вырӑнӑн ҫавӑн пек ят мӗншӗн тесе улпутсем [[Куликовскийсем]] хӑйсен хресченӗсен пайне [[Сарӑту кӗпӗрни]]не пурӑнса куҫса кайтарнӑ. Раҫҫейри [[крепоҫ тивӗҫӗ|крепоҫ тивӗҫне]] пӑрахнӑ чух Куликовкӑра 1670 ҫын пурӑннӑ. 1841 ҫулта кунта чул чиркӗвӗ тунӑ, анчах нумайрахӑш пурӑнакансем пачӑшкӑсӑр [[православи]]ри кивӗ йӑла урлӑ иртнӗ. 1910 ҫулта кунта 525 хуҫалӑхпа 2866 ҫын пулнӑ. 1930 ҫулта «Большевик» ятлӑ совхоз тунӑ. == Халӑх == {{Пурӑнан халӑх| Куликовка (Вольский район) }} == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * {{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}} == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Мӑлккав районӗ}} [[Категори:Мӑлккав районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:1767 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] n28zlt2cyfw9kpj7n9a1qx0yhn6omha 14 131158 879616 2026-11-11T18:24:07Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «[[Категори:Сарӑту облаҫӗнчи пурӑнан вырӑнсем|Мӑлккав районӗ]] [[Категори:Мӑлккав районӗ]]» 879616 wikitext text/x-wiki [[Категори:Сарӑту облаҫӗнчи пурӑнан вырӑнсем|Мӑлккав районӗ]] [[Категори:Мӑлккав районӗ]] bn2pyu2vpsvirxky9rolm223go0jb0z 14 131159 879617 2026-11-11T18:25:29Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{catmain}} [[Категори:Сарăту облаçĕн районĕсем|Мӑлккав]]» 879617 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Категори:Сарăту облаçĕн районĕсем|Мӑлккав]] bld1z0yoko1s2tcgoymqj9nqdz7947c 879626 879617 2026-11-11T18:31:22Z Max Tenche 25572 879626 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем|Мӑлккав]] 6fyyql3pauhm3p4v2n0tasnh33pgksi 14 131160 879619 2026-11-11T18:28:18Z Max Tenche 25572 Max Tenche [[Категори:Сарăту облаçĕн районĕсем]] страницӑн ятне [[Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем]] ҫине улӑштарчӗ 879619 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[:Категори:Сарӑту облаҫӗн районӗсем]] q3moekvp6ehcd1r7ymp591pxkoipmu0 10 131161 879637 2026-11-11T18:56:27Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Арт-фотография "Трилогия танца ведьм" на основе фотографии буёв на пляже острова Нордернай, Нижняя Саксония, Германия» 879637 wikitext text/x-wiki Арт-фотография "Трилогия танца ведьм" на основе фотографии буёв на пляже острова Нордернай, Нижняя Саксония, Германия 0ja0wd7k6xosjpga3bvshs3j36mh6zx 10 131162 879638 2026-11-11T18:56:41Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Trilogie "Hexentanz" -- 2025.jpg» 879638 wikitext text/x-wiki Trilogie "Hexentanz" -- 2025.jpg 2lx33pt0lbuksbtr3mktfz6yw2e6wg5 0 131163 879640 2026-11-11T19:13:42Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Элшел (хула)]] страницӑн ятне [[Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] ҫине улӑштарчӗ 879640 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] n6l0y7qepkrj3rjhpu8sqjjkdwum6ep 1 131164 879642 2026-11-11T19:13:42Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Сӳтсе явасси:Элшел (хула)]] страницӑн ятне [[Сӳтсе явасси:Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] ҫине улӑштарчӗ 879642 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Сӳтсе явасси:Ишлĕ (ĕлĕкхи хула)]] 9fz5jvx8zjac1sfrswsd1qrcaajhf9j 0 131165 879683 2026-11-12T11:38:16Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Озеро "Рабиги".jpg|thumb|]] '''Рабига кӳлли''' ({{lang-tt|Рәбига күле}} == Каçăсем == * https://tatarica.org/ru/razdely/priroda/gidrograficheskaya-set/ozera/rabiga-kule [[Категори:Кӳлĕсем]] [[Категори:Кӳлĕсем, алфавитпа]]» 879683 wikitext text/x-wiki [[File:Озеро "Рабиги".jpg|thumb|]] '''Рабига кӳлли''' ({{lang-tt|Рәбига күле}} == Каçăсем == * https://tatarica.org/ru/razdely/priroda/gidrograficheskaya-set/ozera/rabiga-kule [[Категори:Кӳлĕсем]] [[Категори:Кӳлĕсем, алфавитпа]] kswpd4pdht0yg9s7pl5pfu8karom90t