Wicidestun cywikisource https://cy.wikisource.org/wiki/Hafan MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Media Arbennig Sgwrs Defnyddiwr Sgwrs Defnyddiwr Wicidestun Sgwrs Wicidestun Delwedd Sgwrs Delwedd MediaWici Sgwrs MediaWici Nodyn Sgwrs Nodyn Cymorth Sgwrs Cymorth Categori Sgwrs Categori Tudalen Sgwrs Tudalen Indecs Sgwrs Indecs TimedText TimedText talk Modiwl Sgwrs modiwl Event Event talk 0 1360 167122 166807 2026-07-13T16:54:59Z AlwynapHuw 1710 167122 wikitext text/x-wiki {{mawr|''Croeso i '''Wicidestun''', y llyfrgell rydd!''}} {| cellspacing="5px" | width="60%" align= style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#FFE4C4; padding:1em;" class="plainlinks"; valign="top"| <div style="float:right;margin-left:0.5em;margin-right:0.5em;margin-top:0.5em"> [[Delwedd:Carl Spitzweg 021.jpg|150px]] </div> Mae '''Wicidestun''' yn storfa o destunau gwreiddiol sy'n [[w:en:Public domain|eiddo cyhoeddus]] neu o dan dermau [[w:cy:Cynnwys rhydd|trwydded agored]] [[:w:cy:Wicipedia:Hawlfraint|CC-BY-SA]]. Mae'r prosiect hwn yn rhan o deulu ehangach [[:en:Sefydliad Wikimedia|Wicimedia]] gan gynnwys [[:en:Creative Commons|Comin Wicimedia]], [[:d:cy:Wiciadur|Wiciadur]] a [[:w:cy:Wicipedia|Wicipedia]]. Erbyn hyn mae gennym ni '''[[Special:Statistics|{{NIFEROERTHYGLAU}}]]''' o weithiau. Gweler [[w:Wicipedia:Cymorth|tudalen help]] a chwaraewch yn y pwll tywod i ddysgu sut allwch '''chi''' olygu ac uwchlwytho testun. <br/> '''Rhai o'n llenorion:''' {{Div col}} : [[:Categori:William Jones (Ehedydd Iâl)|Ehedydd Iâl]] : [[:Categori:Iolo Goch|Iolo Goch]] : [[:Categori:Dafydd Nanmor|Dafydd Nanmor]] : [[:Categori:Lewis Glyn Cothi|Lewis Glyn Cothi]] : [[:Categori:Ann Griffiths|Ann Griffiths]] : [[:Categori:Owen Morgan Edwards| O. M. Edwards]] : [[:Categori:I. D. Hooson| I. D. Hooson]] : [[:Categori:Elizabeth Mary Jones (Moelona)|Moelona]] : [[:Categori:William Williams, Pantycelyn|William Williams, Pantycelyn]] : [[:Categori:Richard Griffith (Carneddog)|Richard Griffith (Carneddog)]] : [[:Categori:Dafydd ap Gwilym|Dafydd ap Gwilym]] : [[:Categori:Thomas Gwynn Jones|T. Gwynn Jones]] : [[:Categori:T Rowland Hughes|T. Rowland Hughes]] {{Div col end}} '''Rhai o'n Categorïau:''' <br/> *[[:Categori:Llyfrau|Llyfrau]] *[[:Categori:Barddoniaeth|Barddoniaeth]] *[[:Categori:Rhyddiaith|Rhyddiaith]] *[[:Categori:Testunau crefyddol|Testunau crefyddol]] *[[:Categori:Adolygiadau|Adolygiadau]] *[[:Categori:Llyfrau Ab Owen|Cyfres y Fil a Llyfrau Ab Owen]] *[[:Categori:Testunau cyfansawdd|Testunau cyfansawdd]] (Y modd gorau i lawrlwytho testynau ar gyfer e-ddarllenwyr) '''<big>[[Testunau sydd angen eu gwirio]]</big>''' | rowspan="2" width="30%" style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#FFFFFF; padding:1em;" valign="top"| {|width="*" | '''Rhai o'n gweithiau diweddaraf:''' *[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] *[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] *[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] *[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] *[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] *[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] *[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] *[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] *[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] *[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] *[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] *[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] *[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] *[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] *[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] *[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] *[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] *[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] {{C|🙝&nbsp;🙟}} <gallery> Ll Du C Bawd.png|'''[[Llyfr Du Caerfyrddin]]''' Delwedd:Llyfr Aneirin.png|'''[[Llyfr Aneirin]]''' </gallery> {{c|🙝&nbsp;🙟}} ... a nifer o gerddi: *[[Yr Wylan]] gan Dafydd ap Gwilym *[[Y Drindod]] gan Dafydd ap Gwilym *[[Beibl]] *[[Y Nefoedd Uwch fy Mhen]] gan Ehedydd Iâl *[[Stafell Gynddylan]] *[[Syr Hywel y Fwyall]] *[[Cystal am ofal im yw]] *[[Y Llafurwr]] *[[Hen Benillion]] *[[Ar ôl i fy Nghariad Farw]] *[[Wrth y drws, un a'i grwth drwg]] *[[Marwnad Siôn y Glyn]] gan Lewis Glyn Cothi *[[Ymddiddan Rhwng Dau Fardd]] *[[Ymddiddan Rhwyng Cymro a Saesnes]] *[[Gorhoffedd (Hywel ab Owain Gwynedd)]] *[[Englynion y Beddau]] {{c|🙝&nbsp;🙟}} '''Cymuned'''<br /> [[Wicitestun:Y Sgriptoriwm|Y Sgriptoriwm]] <br /> |-- |} |- | style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#EEE9E9; padding:1em;" valign="top"| '''Ychwanegwch:''' [[Delwedd:Flag of Wales (1959–present).svg|200px|right]] Mae ar y safle hwn nifer o destunau o weithiau agored, di-hawlfraint neu weithiau lle mae eu hawlfraint wedi hen orffen. Os ydych am ychwanegu cerddi neu ryddiaeth gwnewch hynny - os ydych yn gwbwl sicr mai chi yw perchennog eu hawlfraint neu fod yr awdur wedi marw ers dros 70 o flynyddoedd. Am ragor am yr hyn y cewch ei gynnwys yma, darllenwch [[Wicidestun:Beth i'w roi ar Wicidestun?]] Os mai dod yma i bori ydych—mwynhewch y wledd! |} 66wwuky0r75xih4twm6f4hw7xhwtwbq 167252 167122 2026-07-14T02:05:59Z AlwynapHuw 1710 167252 wikitext text/x-wiki {{mawr|''Croeso i '''Wicidestun''', y llyfrgell rydd!''}} {| cellspacing="5px" | width="60%" align= style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#FFE4C4; padding:1em;" class="plainlinks"; valign="top"| <div style="float:right;margin-left:0.5em;margin-right:0.5em;margin-top:0.5em"> [[Delwedd:Carl Spitzweg 021.jpg|150px]] </div> Mae '''Wicidestun''' yn storfa o destunau gwreiddiol sy'n [[w:en:Public domain|eiddo cyhoeddus]] neu o dan dermau [[w:cy:Cynnwys rhydd|trwydded agored]] [[:w:cy:Wicipedia:Hawlfraint|CC-BY-SA]]. Mae'r prosiect hwn yn rhan o deulu ehangach [[:en:Sefydliad Wikimedia|Wicimedia]] gan gynnwys [[:en:Creative Commons|Comin Wicimedia]], [[:d:cy:Wiciadur|Wiciadur]] a [[:w:cy:Wicipedia|Wicipedia]]. Erbyn hyn mae gennym ni '''[[Special:Statistics|{{NIFEROERTHYGLAU}}]]''' o weithiau. Gweler [[w:Wicipedia:Cymorth|tudalen help]] a chwaraewch yn y pwll tywod i ddysgu sut allwch '''chi''' olygu ac uwchlwytho testun. <br/> '''Rhai o'n llenorion:''' {{Div col}} : [[:Categori:William Jones (Ehedydd Iâl)|Ehedydd Iâl]] : [[:Categori:Iolo Goch|Iolo Goch]] : [[:Categori:Dafydd Nanmor|Dafydd Nanmor]] : [[:Categori:Lewis Glyn Cothi|Lewis Glyn Cothi]] : [[:Categori:Ann Griffiths|Ann Griffiths]] : [[:Categori:Owen Morgan Edwards| O. M. Edwards]] : [[:Categori:I. D. Hooson| I. D. Hooson]] : [[:Categori:Elizabeth Mary Jones (Moelona)|Moelona]] : [[:Categori:William Williams, Pantycelyn|William Williams, Pantycelyn]] : [[:Categori:Richard Griffith (Carneddog)|Richard Griffith (Carneddog)]] : [[:Categori:Dafydd ap Gwilym|Dafydd ap Gwilym]] : [[:Categori:Thomas Gwynn Jones|T. Gwynn Jones]] : [[:Categori:T Rowland Hughes|T. Rowland Hughes]] {{Div col end}} '''Rhai o'n Categorïau:''' <br/> *[[:Categori:Llyfrau|Llyfrau]] *[[:Categori:Barddoniaeth|Barddoniaeth]] *[[:Categori:Rhyddiaith|Rhyddiaith]] *[[:Categori:Testunau crefyddol|Testunau crefyddol]] *[[:Categori:Adolygiadau|Adolygiadau]] *[[:Categori:Llyfrau Ab Owen|Cyfres y Fil a Llyfrau Ab Owen]] *[[:Categori:Testunau cyfansawdd|Testunau cyfansawdd]] (Y modd gorau i lawrlwytho testynau ar gyfer e-ddarllenwyr) '''<big>[[Testunau sydd angen eu gwirio]]</big>''' | rowspan="2" width="30%" style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#FFFFFF; padding:1em;" valign="top"| {|width="*" | '''Rhai o'n gweithiau diweddaraf:''' *[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] *[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] *[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] *[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] *[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] *[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] *[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] *[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] *[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] *[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] *[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] *[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] *[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] *[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] *[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] *[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] *[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] *[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] {{C|🙝&nbsp;🙟}} <gallery> Ll Du C Bawd.png|'''[[Llyfr Du Caerfyrddin]]''' Delwedd:Llyfr Aneirin.png|'''[[Llyfr Aneirin]]''' </gallery> {{c|🙝&nbsp;🙟}} ... a nifer o gerddi: *[[Yr Wylan]] gan Dafydd ap Gwilym *[[Y Drindod]] gan Dafydd ap Gwilym *[[Beibl]] *[[Y Nefoedd Uwch fy Mhen]] gan Ehedydd Iâl *[[Stafell Gynddylan]] *[[Syr Hywel y Fwyall]] *[[Cystal am ofal im yw]] *[[Y Llafurwr]] *[[Hen Benillion]] *[[Ar ôl i fy Nghariad Farw]] *[[Wrth y drws, un a'i grwth drwg]] *[[Marwnad Siôn y Glyn]] gan Lewis Glyn Cothi *[[Ymddiddan Rhwng Dau Fardd]] *[[Ymddiddan Rhwyng Cymro a Saesnes]] *[[Gorhoffedd (Hywel ab Owain Gwynedd)]] *[[Englynion y Beddau]] {{c|🙝&nbsp;🙟}} '''Cymuned'''<br /> [[Wicitestun:Y Sgriptoriwm|Y Sgriptoriwm]] <br /> |-- |} |- | style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#EEE9E9; padding:1em;" valign="top"| '''Ychwanegwch:''' [[Delwedd:Flag of Wales (1959–present).svg|200px|right]] Mae ar y safle hwn nifer o destunau o weithiau agored, di-hawlfraint neu weithiau lle mae eu hawlfraint wedi hen orffen. Os ydych am ychwanegu cerddi neu ryddiaeth gwnewch hynny - os ydych yn gwbwl sicr mai chi yw perchennog eu hawlfraint neu fod yr awdur wedi marw ers dros 70 o flynyddoedd. Am ragor am yr hyn y cewch ei gynnwys yma, darllenwch [[Wicidestun:Beth i'w roi ar Wicidestun?]] Os mai dod yma i bori ydych—mwynhewch y wledd! |} rrz3osywryh3h4q87vegcp7hmtclukf 2 10285 167124 166810 2026-07-13T16:57:42Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi eu Cyhoeddi */ 167124 wikitext text/x-wiki ==Wedi eu Cyhoeddi== {{Div col}} #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] #[[Elfennau Beirniadaeth Lenorol|Elfennau Beirniadaeth Lenorol gan Joseph Harry]] #[[Yr Ysgol Gymraeg|Yr Ysgol Gymraeg gan Owen Jones Owen]] #[[Mêt y Mona|Mêt y Mona gan Robert Lloyd Jones]] #[[Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands|Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands gan John Owen, Thrussington]] #[[Diwygwyr Cymru|Diwygwyr Cymru gan Beriah Gwynfe Evans]] #[[Manion|Manion gan T. Gwynn Jones]] #[[Hen Ffrindiau|Hen Ffrindiau gan Edward Tegla Davies]] #[[Gwaith William Ambrose (Emrys)|Gwaith William Ambrose (Emrys) gol O. M. Edwards]] #[[Siaced Fraith|Siaced Fraith gan Elizabeth Williams]] #[[Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad|Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Llwyn Hudol|Llwyn Hudol gan Hugh Emyr Davies (Emyr)]] #[[Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18|Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18 gan William John Owen (Afallon)]] #[[Cofiant y Parch David Adams (Hawen)|Cofiant y Parch David Adams (Hawen) gan Evan Keri Evans a William Pari Huws]] #[[Erthyglau, Pregethau a Chaniadau|Erthyglau, Pregethau a Chaniadau gan John John Roberts (Iolo Caernarfon)]] #[[Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill|Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill gan R Silyn Roberts]] #[[Blagur Awen Ben Bowen|Blagur Awen Ben Bowen gan David Bowen (Myfyr Hefin)]] #[[Tir y Dyneddon|Tir y Dyneddon gan Edward Tegla Davies]] #[[Dirwyn Edafedd|Dirwyn Edafedd gan Elizabeth Williams]] #[[Drain a Blodau|Drain a Blodau gan Arthur Morgan]] #[[Cymru'r Oesau Canol|Cymru'r Oesau Canol gan Robert Richards]] #[[Addoli (Y Ddarlith Davies 1935)|Addoli (Y Ddarlith Davies 1935) gan Moelwyn]] #[[Yr Hen Gyrnol|Yr Hen Gyrnol gan Evan Isaac]] #[[Ceiriog (Darlith y BBC 1939)|Ceiriog (Darlith y BBC 1939) gan W. J Gruffydd]] #[[Yr Haf a Cherddi Eraill|Yr Haf a Cherddi Eraill gan R. Williams Parry]] #[[Cerddi'r Bugail|Cerddi'r Bugail gan Hedd Wyn]] #[[Ynys y Trysor|Ynys y Trysor gan Robert Lloyd Jones]] #[[Cerddi Edern a Cherddi Eraill|Cerddi Edern a Cherddi Eraill gan J Glyn Davies]] #[[Hanes Mynachdai Gogledd Cymru hyd eu diddymiad|Hanes Mynachdai Gogledd Cymru gan David David Williams]] #[[Drysau Eraill|Drysau Eraill gan Robert Hughes Jones]] #[[Ystoriau Siluria|Ystoriau Siluria gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Addysg yng Nghymru 1847-1947|Addysg yng Nghymru 1847-1947 gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru|Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[O Gors y Bryniau|O Gors y Bryniau gan Kate Roberts]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Luc|Yr Efengyl yn ôl Sant Luc cyf William Morgan]] #[[Gemau Doethineb|Gemau Doethineb gan John Jones (Ioan Eifion)]] #[[Y Drws Agored|Y Drws Agored gan Robert Hughes Jones]] #[[Ffrwythau Dethol|Ffrwythau Dethol gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Straeon Gwerin Affrica|Straeon Gwerin Affrica gan Robert Griffith, Madagascar]] #[[Caneuon Mynyddog|Caneuon Mynyddog gan Richard Davies (Mynyddog)]] #[[Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill|Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill gan William J Richards]] #[[Pentre'r Plant|Pentre'r Plant gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Y Ddau Adda|Y Ddau Adda gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Gweithiau Eben Fardd|Gweithiau Eben Fardd gol O. M. Edwards]] #[[Ystên Sioned|Ystên Sioned gan Daniel Silvan Evans a John Jones (Ivon)]] #[[Gwilym a Benni Bach|Gwilym a Benni Bach gan William Llewelyn Williams]] #[[Bugail y Bryn|Bugail y Bryn gan Moelona]] #[[Bil y Gymraeg ac Addysg|Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025 gan Senedd Cymru]] #[[Y Fainc Sglodion|Y Fainc Sglodion gan John William Jones]] #[[Beirdd y Berwyn 1700-1750|Beirdd y Berwyn 1700-1750 gol O. M. Edwards]] #[[Y Geilwad Bach|Y Geilwad Bach gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Murmuron Awen|Murmuron Awen gan Robert Roberts (Gwaenfab)]] #[[Clawdd Terfyn|Clawdd Terfyn gan Robert Dewi Williams]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Cofiant, neu Hanes bywyd a marwolaeth y Parch. Thomas Jones, Dinbych|Cofiant y Parch. Thomas Jones, Dinbych gan Thomas Jones, Dinbych]] #[[Chydig ar Gof a Chadw|Chydig ar Gof a Chadw gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd|Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd gan Zachary Mather]] #[[Siôn Gymro (llyfr)|Siôn Gymro (llyfr) gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Cofiant Watcyn Wyn|Cofiant Watcyn Wyn gan Penar Griffiths]] #[[Yr Awen Barod|Yr Awen Barod gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos|Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos gan Goronwy Jones, Prestatyn]] #[[Hunangofiant Tomi|Hunangofiant Tomi gan Edward Tegla Davies]] #[[Caniadau (T. Gwynn Jones)|Caniadau gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1|Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1 (Mynwy, Meirion, Maldwyn) gan gan Thomas Rees a John Thomas]] #[[Hanes Gwareiddiad|Hanes Gwareiddiad gan Gwilym Arthur Edwards]] #[[Dail y Dderwen|Dail y Dderwen gan William J Richards]] #[[Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant)|Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant) gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Am dro i Fadagascar|Am dro i Fadagascar gan Daniel Owen Jones]] #[[Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun)|Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun) gan Idris Lewis]] #[[Caniadau Gwili|Caniadau Gwili gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Yng Ngwres y Dydd|Yng Ngwres y Dydd gan Joseph Jones (J. J. Drefnewydd)]] #[[Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill|Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill|Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes y Lleuad|Hanes y Lleuad ffug awdur Syr John Herschel]] #[[Llinell neu Ddwy|Llinell neu Ddwy gan John Jones (Ioan Brothen)]] #[[Yn Llefaru Eto|Yn Llefaru Eto gan Anhysbys]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III gan Emrys ap Iwan]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Methodistiaeth Cymru Cyfrol I|Methodistiaeth Cymru Cyfrol I gan John Hughes, Lerpwl]] #[[Y Trefedigaethau|Y Trefedigaethau gan Ifor Leslie Evans]] #[[Telyn Bywyd|Telyn Bywyd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Cathlau Bore a Nawn|Cathlau Bore a Nawn gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel)|Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel) gan Robert David Morris]] #[[Ifor Owen (nofel)|Ifor Owen (nofel) gan Henry Emlyn Thomas (Emlyn)]] #[[Ysgrifau (John Breese Davies)|Ysgrifau gan John Breese Davies]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig|Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig gan Thomas Jones-Humphreys]] #[[Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant)|Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant) gan Isaac Foulkes]] #[[Y Ddau Frawd|Y Ddau Frawd gan Nel Wyn (sef Llew Tegid)]] #[[Anturiaethau Robinson Crusoe|Anturiaethau Robinson Crusoe cyf gan William Rowlands, Porthmadog]] #[[Cofiant D Emlyn Evans|Cofiant D Emlyn Evans gan Evan Keri Evans]] #[[Telynegion (Silyn a Gruffydd)|Telynegion gan R Silyn Roberts a W. J. Gruffudd]] #[[Gwaith Hugh Jones, Maesglasau|Gwaith Hugh Jones, Maesglasau gol O. M. Edwards]] #[[Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill|Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill gan Dewi Emrys]] #[[Beddau'r Proffwydi (drama)|Beddau'r Proffwydi (drama) gan W. J. Gruffydd ]] #[[Storio a Chadw dogfennau Ewyllys Crynodeb Gweithredol o Ymateb y Llywodraeth]] #[[Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad|Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad gan Lywodraeth y DU]] #[[Nansi'r Dditectif|Nansi'r Dditectif gan Owain Llew Rowlands]] #[[Cyfrol Goffa Richard Bennett|Cyfrol Goffa Richard Bennett gol. D Teifgar Davies]] #[[Brut y Tywysogion (Ab Owen)|Brut y Tywysogion (Ab Owen) gol O. M. Edwards]] #[[Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig|Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig gan Lewis Jones, Plas Hedd]] #[[Gwaith Huw Morus|Gwaith Huw Morus gan Huw Morus (Eos Ceiriog)]] #[[Wat Emwnt|Wat Emwnt gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith|John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith gan Llyfrbyf]] #[[Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil)|Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil) gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd)]] #[[Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd|Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Caniadau Barlwydon Llyfr 1|Caniadau Barlwydon Llyfr 1 gan Robert John Davies (Barlwydon)]] #[[Barlwydon (Cymru 1896)]] #[[Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig|Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Llewelyn Parri (nofel)|Llewelyn Parri (nofel) gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Caniadau Owen Lewis (Glan Cymerig)|Caniadau gan Owen Lewis (Glan Cymerig)]] #[[Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd|Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd gan David Morgan, Llangeitho]] #[[Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam|Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam gan Edward Francis]] #[[Gwaith Dewi Wyn|Gwaith Dewi Wyn gol O. M. Edwards]] #[[Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar|Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar gan John Davies, Llandysul]] #[[Athrylith Ceiriog|Athrylith Ceiriog gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig|Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig gol. Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Iolo Goch|Gwaith Iolo Goch gol Thomas Matthews]] #[[Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn|Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn gan Griffith Williams, Talsarnau]] #[[Gwaith Sion Cent|Gwaith Sion Cent gol Thomas Matthews]] #[[Dyddanwch yr Aelwyd|Dyddanwch yr Aelwyd gan Hughes a'i Fab, Wrecsam]] #[[Gwaith Ieuan Brydydd Hir|Gwaith Ieuan Brydydd Hir gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith yr Hen Ficer|Gwaith yr Hen Ficer gol O. M. Edwards]] #[[Am Dro i Erstalwm|Am Dro i Erstalwm gan Index]] #[[Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill|Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill gan Humphrey Jones (Bryfdir)]] #[[Ceiriog a Mynyddog|Ceiriog a Mynyddog gan John Morgan Edwards]] #[[Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon|Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon gan William Williams (Cromwell)]] #[[Awdl Dinystr Jerusalem|Awdl Dinystr Jerusalem gan Eben Fardd]] #[[Nedw|Nedw gan Edward Tegla Davies]] #[[Dros y Gamfa|Dros y Gamfa gan Fanny Edwards]] #[[Diwrnod yn Nolgellau|Diwrnod yn Nolgellau gan Robert Thomas Williams (Trebor Môn)]] #[[Awdl ar yr Adgyfodiad (Ieuan Ionawr)|Awdl ar yr Adgyfodiad gan Evan Jones (Ieuan Ionawr)]] #[[Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern|Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Tri Wyr o Sodom a'r Aipht|Tri Wyr o Sodom a'r Aipht gan William Williams, Pantycelyn]] #[[F'Ewythr Tomos: cân ddyri|F'Ewythr Tomos: cân ddyri gan Eben Fardd]] #[[Hynafiaethau Nant Nantlle|Hynafiaethau Nant Nantlle gan William Robert Ambrose]] #[[Bywyd y Parch. Ebenezer Richard|Bywyd y Parch. Ebenezer Richard gan Henry ac Edward W Richard]] #[[Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion|Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion gan Edward Davies (Iolo Meirion)]] #[[Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion|Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion gan Edward Davies, Penmorfa]] #[[Wil Ellis, Porthmadog-Cymru Cyf 29 1905]] #[[Hanes Niwbwrch|Hanes Niwbwrch gan Owen Williamson]] #[[Teulu Bach Nantoer|Teulu Bach Nantoer gan Moelona]] #[[Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf)|Barddoniaeth Goronwy Owen gol Isaac Foulkes (Llyfrbryf)]] #[[Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I|Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I gan John Morgan Jones]] #[[Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw|Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw gan O. M. Edwards]] #[[Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn|Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn gan David Morris (Eiddil Gwent)]] #[[Hanes Sir Fôn|Hanes Sir Fôn gan Thomas Pritchard, ('Rhen Graswr Eleth)]] #[[Holl Waith Barddonol Goronwy Owen|Holl Waith Barddonol Goronwy Owen gol Isaac Foulkes]] #[[Adgofion am John Elias|Adgofion am John Elias gan Richard Parry (Gwalchmai)]] #[[Tro Trwy'r Wig|Tro Trwy'r Wig gan Richard Morgan (1854-1939)]] #[[Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog|Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog gan Richard Griffith (Carneddog)]] #[[Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785)|Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785) gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Dafydd Jones o Drefriw, Cymru 1903]] #[[John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897)|John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897) gan Walter Daniel]] #[[Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain|Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain gan y Gwyneddigion]] #[[Cerdd coffa Goleufryn|Cerdd coffa Goleufryn gan J. T. Job]] #[[Adgofion am Goleufryn|Adgofion am Goleufryn gan Evan Williams, Llanfrothen]] #[[Goronwy Owen a'r Morrisiaid|Goronwy Owen a'r Morrisiaid gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Marc|Yr Efengyl yn ôl Sant Marc gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Llythyrau Goronwy Owen|Llythyrau Goronwy Owen gol John Morris-Jones]] #[[Diliau Meirion Cyf I|Diliau Meirion Cyf I gan gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch|Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Joshua Thomas|Gwaith Joshua Thomas gol O M Edwards]] #[[Glan Cledwen (Cymru 15 Rhagfyr 1897)]] #[[Dringo'r Andes|Dringo'r Andes gan Eluned Morgan]] #[[Naw Mis yn Nghymru|Naw Mis yn Nghymru gan Owen Griffith (Giraldus)]] #[[Ysgrifau Puleston|Ysgrifau Puleston gan John Puleston Jones]] #[[Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau|Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau gan Robert Thomas (Ap Vychan)]] #[[Rhigymau'r Ffordd Fawr|Rhigymau'r Ffordd Fawr gan Dewi Emrys]] #[[Coffadwriaeth, neu Hanes Byr o fywyd a Marwolaeth y Parchedig John Williams|Coffadwriaeth y Parch John Williams, Pantycelyn gan Maurice Davies, Llanfair-ym-Muallt]] #[[Fy Mhererindod Ysbrydol|Fy Mhererindod Ysbrydol gan Evan Keri Evans]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew|Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Beirdd y Bala|Beirdd y Bala gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr)|Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr) gol O. M. Edwards]] #[[Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis|Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis gan Dic Dywyll]] #[[Gwyllllis yn Nayd|Gwyllllis yn Nayd gan Dr William Price]] #[[Gwroniaid y Ffydd|Gwroniaid y Ffydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Tanchwa yn Cilfynydd|Tanchwa yn Cilfynydd baled gan awdur Anhysbys]] #[[Damwain echrydus Glofa Carnant, Cwmaman, Sir Gaerfyrddin]] #[[Blodau Drain Duon|Blodau Drain Duon gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[Telyn Dyfi|Telyn Dyfi gan Daniel Silvan Evans]] #[[Cyfrinach y Dwyrain|Cyfrinach y Dwyrain gan David Cunllo Davies]] #[[Oriau yn y Wlad|Oriau yn y Wlad gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Branwen Ferch Llŷr (Tegla)|Branwen Ferch Llŷr (Tegla) gan Edward Tegla Davies]] #[[Prif Feirdd Eifionydd|Prif Feirdd Eifionydd gan Edward David Rowlands]] #[[Deddf Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol)(Cymru) 2020]] #[[Rhys Llwyd y Lleuad|Rhys Llwyd y Lleuad gan E Tegla Davies]] #[[Oriau Gydag Enwogion|Oriau Gydag Enwogion gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi|Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi gan John Evans, Abermeurig]] #[[Hanes Alexander Fawr|Hanes Alexander Fawr gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Y Lleian Lwyd|Y Lleian Lwyd gan Moelona]] #[[Cenadon Hedd|Cenadon Hedd gan William Jones, Cwmaman]] #[[Dagrau Hiraeth|Dagrau Hiraeth gan William Jones, Pontsaeson]] #[[Saith o Farwnadau|Saith o Farwnadau gan William Williams, Pantycelyn]] #[[Storïau o Hanes Cymru cyf I|Storïau o Hanes Cymru cyf I gan Moelona]] #[[Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris|Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris gan Griffith Jones (Glan Menai)]] #[[Hanes Bywyd Pio Nono|Hanes Bywyd Pio Nono gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Caniadau Watcyn Wyn|Caniadau Watcyn Wyn gan Watkin Hezekiah Williams (Watcyn Wyn)]] #[[Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth|Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth gan John Evans, Abermeurig]] #[[Gwrid y Machlud|Gwrid y Machlud gan Richard Jones (Ap Alun Mabon)]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)|Yr Hwiangerddi gan O M Edwards]] #[[Noson o Farrug|Noson o Farrug gan Robert Griffith Berry]] #[[Meini Gwagedd|Meini Gwagedd gan James Kitchener Davies]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon|Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon gan William Hobley]] #[[Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903)|Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903) gan Evan Keri Evans]] #[[Rhobat Wyn|Rhobat Wyn gan Awena Rhun]] #[[Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry|Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry gan Thomas Lewis Jones, Machen]] #[[Tanchwa y Mardy - Mercher, Rhagfyr 23, 1885; 80 wedi eu lladd]] #[[Cerddi Hanes|Cerddi Hanes gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur|Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur gan John Eiddion Jones]] #[[Patrymau Gwlad|Patrymau Gwlad gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[David Williams y Piwritan|David Williams y Piwritan gan Richard Thomas, Bontnewydd]] #[[Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl|Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl gan Ellis Hughes, Penmaen]] #[[Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern|Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern gan David Samuel Jones]] #[[Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price|Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price gan Benjamin Evans (Telynfab)]] #[[Llyfr Haf|Llyfr Haf gan Owen Morgan Edwards]] #[[Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896)|Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896) gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr|Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr gan William Hobley]] #[[Beryl|Beryl gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog|Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog gan William Hobley]] #[[Breuddwydion Myfanwy|Breuddwydion Myfanwy gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Lloffion o'r Mynwentydd|Lloffion o'r Mynwentydd gan Thomas Rowland Roberts (Asaph)]] #[[Cofiant y diweddar Barch Robert Everett|Cofiant y diweddar Barch Robert Everett gan David Davies (Dewi Emlyn)]] #[[Y Wen Fro|Y Wen Fro gan Ellen Evans]] #[[Cerrig y Rhyd|Cerrig y Rhyd gan Winnie Parry]] #[[Gwaith Edward Richard|Gwaith Edward Richard gan Edward Richard, Ystrad Meurig]] #[[Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun]] #[[Humphrey Jones a Diwygiad 1859|Humphrey Jones a Diwygiad 1859 gan Evan Isaac]] #[[Adgofion Andronicus|Adgofion Andronicus gan John Williams Jones (Andronicus)]] #[[Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill|Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cofiant Richard Jones Llwyngwril|Cofiant Richard Jones Llwyngwril gan Evan Evans, Llangollen]] #[[Profiadau Pellach|Profiadau Pellach gan G M Ll Davies]] #[[Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol]] #[[Hanes y Bibl Cymraeg|Hanes y Bibl Cymraeg gan Thomas Levi]] #[[Pererindod Heddwch|Pererindod Heddwch, G M Ll Davies]] #[[Tan yr Enfys|Tan yr Enfys gan D J Lewis Jenkins]] #[[Yr Ogof|Yr Ogof gan T Rowland Hughes]] #[[Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau]] #[[Profedigaethau Enoc Huws (1939)]] #[[Dyddgwaith|Dyddgwaith gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Salm i Famon a Marwnad Grey|Salm i Famon a Marwnad Grey gan John Morris-Jones]] #[[Madam Wen|Madam Wen gan William David Owen]] #[[Dan Gwmwl|Dan Gwmwl gan Awena Rhun]] #[[Atgofion am Dalysarn]] #[[Cerddi'r Bwthyn|Cerddi'r Bwthyn gan Dewi Emrys]] #[[Capelulo]] #[[Y Pennaf Peth]] #[[Goronwy Owen - Detholiad o'i Farddoniaeth]] #[[Yr Hen Lwybrau|Yr Hen Lwybrau gan John Davies (Isfryn)]] #[[Gwaith Gwilym Marles]] #[[Gwaith ap Vychan]] #[[Gwaith Gwilym Hiraethog]] #[[Cadeiriau Enwog]] #[[Y Cychwyn]] #[[Cofiant Hwfa Môn]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[Aildrefniad Cymdeithas]] #[[Ar y Groesffordd]] #[[Astudiaethau T Gwynn Jones]] #[[Bil Cymru Atebolrwydd a Grymuso Ariannol 2014]] #[[Brethyn Cartref]] #[[Brithgofion]] #[[Bywyd a Chan Tomos Efans (Cyndelyn)]] #[[Bywyd a Gwaith Henry Richard AS]] #[[Bywyd a Llafur John Wesley]] #[[Bywyd a gweithiau Azariah Shadrach]] #[[Cân neu Ddwy]] #[[Caniadau'r Allt]] #[[Caniadau Buddug]] #[[Caniadau ac ati]] #[[Cartrefi Cymru, O. M. Edwards]] #[[Catherine Prichard (Buddug), Cymru, Cyfrol 39, 1910]] #[[Catiau Cwta]] #[[Cerddi'r Eryri]] #[[Cerddi a Baledi]] #[[Ceris y Pwll]] #[[Chwedlau'r Aelwyd]] #[[Clych Adgof - penodau yn hanes fy addysg]] #[[Coelion Cymru]] #[[Cofiant Dafydd Rolant, Pennal]] #[[Cofiant Daniel Owen: ynghyd a Sylwadau ar ei Ysgrifeniadau]] #[[Cwm Eithin]] #[[Cyflafan Ofnadwy Dolgellau]] #[[Cymeriadau (T. Gwynn Jones)]] #[[Cymru Fu]] #[[D Rhagfyr Jones (o Dywysydd y Plant 1901)]] #[[Daff Owen]] #[[Dau faled gan John Jones (Jac Glan-y-gors)]] #[[Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc|Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc gan Francis Jones, Abergele]] #[[Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd Swyddogol) 2012]] #[[Diarhebion Cymru]] #[[Drama Rhys Lewis]] #[[Drych yr Amseroedd]] #[[Er Mwyn Cymru]] #[[Griffith Ellis Bootle, Cymru Cyf 23, 1902]] #[[Gwaith Dewi Wnion]] #[[Gwaith Alun]] #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith Ceiriog]] #[[Gwaith Dafydd ap Gwilym]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith John Thomas]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 1]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 2]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Gweledigaethau Y Bardd Cwsg (Silvan Evans 1865)]] #[[Gwialen Fedw Fy Mam]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf I]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II]] #[[Hanes Pedr Fawr, Ymerawdwr Rwssia]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Bywyd ac Anturiaethau Dr Livingstone]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Hanes y Wladfa Gymreig yn Patagonia]] #[[Hen Gymeriadau Dolgellau]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[I'r Aifft ac yn Ol]] #[[Llenyddiaeth Fy Ngwlad]] #[[Lewsyn yr Heliwr (nofel)]] #[[Llio Plas y Nos]] #[[Llyfr Del]] #[[Llyfr Nest]] #[[Llyfr Owen]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 1]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 2]] #[[Mary Jones y Gymraes fechan heb yr un Beibl]] #[[Mesur Addysg (Cymru) 2011]] #[[Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011]] #[[Mesur Gwneud Iawn am Gamweddau'r GIG (Cymru) 2008]] #[[Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008]] #[[O Law i Law]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Plant Dic Sion Dafydd]] #[[Rhai o Gymry Lerpwl]] #[[Rhamant Bywyd Lloyd George]] #[[Rhan o waith mewn Cernyweg Canol (Add. Ch. 19491)]] #[[Rhodd Mam i'w Phlentyn]] #[[Rhyfeddodau'r Cread]] #[[Adolygiad o lyfr Sadie "Twilight Hours"]] #[[Seren Tan Gwmwl]] #[[Storïau Mawr y Byd]] #[[Straeon y Pentan]] #[[Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu]] #[[Tanchwa ddychrynllyd yn Nyffryn Rhondda, ger Pontypridd]] #[[Telynegion Maes a Môr]] #[[Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd]] #[[Traethawd ar Gaio a'i Hynafiaethau]] #[[Traethawd ar Hanes Plwyf Merthyr]] #[[Tro Trwy'r Gogledd]] #[[Tro i'r De]] #[[Tro yn Llydaw]] #[[Trwy India'r Gorllewin]] #[[Twm o'r Nant Cyf II (ab Owen)]] #[[William Jones (Nofel)]] #[[Y Cywyddwyr Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Y Gelfyddyd Gwta]] #[[Y Siswrn]] #[[Yn y Wlad]] #[[Yny lhyvyr hwnn]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)]] #[[Yr Hynod William Ellis, Maentwrog]] #[[Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala]] #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]] #[[Yr Eneth Ga'dd ei Gwrthod]] #[[Myfyrdod mewn mynwent|Myfyrdod mewn mynwent gan John Parry, Llaneilian]] #[[Dyrif etholiadol Ceredigion 1892]] #[[Canmlwyddiant Marwolaeth y Parch. John Wesley, M.A., Mawrth 3ydd, 1891]] #[[Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno|Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno D. S. Thomas (Glan Pair)]] #[[Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau|Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau gan Ellis Isfryn Williams]] #[[Hanes Brwydr Waterloo|Hanes Brwydr Waterloo gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Galar gan, er coffadwriaeth am y ddamwain yn ngwaith glo Landshipping Chwefror 14eg, 1844]] #[[Galargan ar ol y Mochyn Du]] #[[Baledi-Cwynfan y Morwr a Deio Bach]] #[[Marwnad er coffadwriaeth am y diweddar Barch John Elias]] #[[William Morgan, Pant, Dowlais (Trysorfa y Plant)]] #[[Hen Fibl Fawr fy Mam]] #[[Tanchwa ofnadwy yn Abersychan]] #[[Y Ffeiriau Hynotaf yn Ddeuddeg Sir Cymru]] #[[Henry Kirke White (Trysorfa y Plant Ebrill 1891)]] #[[Mynwy yng Nghymru (Cymru Cyf X Rhif 57)]] #[[Rhanau o'r Corff (Fanny Edwards)]] #[[Thomas Matthews, Cymru, Chwefror 1917]] #[[Huw Morus—Dadorchuddiad Ei Golofn Goffadwriaethol, Pont Y Meibion, Awst 26 1909]] #[[Owain Aran (erthyglau Cymru 1909)]] # [[Lewys Aran (Cymru Tachwedd 1918)]] #[[Owen R Lewis (Glan Cymerig) Perl y Plant 1910]] #[[John Puleston Jones (Trysorfa y Plant 1906)]] #[[Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898)|Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898) gan David Cunllo Davies]] #[[Fel y gwelais Arglwyddes Llanofer]] #[[Ioan Madog (Cymru 1896)]] #[[Llofruddiaeth Thomas Watkins gan Benjamin Jones, Aberdâr 1866]] # [[Ròseen-Dhu|Ròseen-Dhu gan William Sharp (Fiona Macleod) wedi'i gyfieithu gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Son-days (Henry Vaughan)|Son-days gan Henry Vaughan wedi'i gyfieithu gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Can Coffadwriaethol Tanymarian|Can Coffadwriaethol Tanymarian gan John Henry Hughes (Ieuan o Leyn)]] #[[Morwynion Glan Meirionydd|Morwynion Glan Meirionydd gan Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn)]] #[[A Poison Tree gan William Blake|A Poison Tree gan William Blake wedi'i gyfieithu gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Dewi Idris (Cymru 1899)|Dewi Idris (Cymru 1899) gan Carneddog]] #[[John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896]] #[[Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau|Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau gan John Jones (Pyll)]] #[[Llofruddiaeth Caerfyrddin, Thomas yn cael ei grogi]] #[[Baled am drychineb gwaith glo Dinas y Cymer, Pontypridd, 1844]] #[[Baled am bechod William Evan, Trefddyn (1737)]] {{Div col end}} ==Wedi eu cyhoeddi heb sgan== #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Pascon Agan Arluth]] #[[Cyfieithiadau o gerddi i'r Gymraeg]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] ==Wedi eu prawfddarllen heb eu cyhoeddi== # [[Enwogion Ceredigion]] ==Rhannau wedi eu cyhoeddi== #[[Enwogion Sir Aberteifi]] 13/187 #[[Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru 1867-Cyf I]] 31/683 ==Angen eu prawfddarllen== {{Div col}} #[[Indecs:Daniel Owen y Nofelydd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Darllen ac Ysgrifennu.djvu]] #[[Indecs:Cymraeg y Mabinogion.djvu]] #[[Indecs:Y Llyfrgell yng Nghymru ac Efrydiau Cymreig.djvu]] #[[Indecs:Addysg Wledig yng Nghymru (1948).djvu]] #[[Indecs:Y Cwrs Addysg a'r Gymdeithaqs yng Nghymru.djvu]] #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Dwyll.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Brawf.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Dyn Pren.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Pawb.djvu]] #[[Indecs:Album Aberhonddu.djvu]] #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896.djvu]] #[[Indecs:Dafydd ab Gwilym o Fuallt.djvu]] #[[Indecs:John Wesley, ei fywyd a'i llafur.djvu]] (angen ei ail lwytho) #[[Indecs:Caniadydd 1841.djvu]] #[[Indecs:Archaeologia Lleynensis.djvu]] #[[Indecs:Y Gestiana.djvu]] #[[Indecs:Camrau mewn grammadeg Cymreig (IA camraumewngramma00apiw).pdf]] #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Caniadau John Morris-Jones.djvu]] #[[Indecs:Casgliad o ganeuon Cymru.pdf]] #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Farddol.djvu]] #[[Indecs:Ystorya de Carolo Magno o Lyfr Coch Hergest.djvu]] #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Cofiant a Gweithiau Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a gweithiau Risiart Ddu o Wynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a Phregethau Robert Roberts, Clynnog.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Ann Griffiths gynt o Dolwar Fechan.pdf]] #[[Indecs:Cofiant James Davies Radnor O.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Thomas Gee.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig John Jones Talsarn.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig William Evans, Tonyrefail.djvu]] #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Cyfystyron y gymraeg - sef y casgliad buddugol yn Eisteddfod Genhedlaethol Gwrecsam, 1888 (IA cyfystyronygymra00jone).pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1884.djvu]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1902.djvu]] #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Er mwyn Iesu - pregethau, &c t (IA ermwyniesupreget00jone).pdf]] #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur bywgraffyddol o enwogion cymru 1867-Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion cymru Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur Cymraeg a Saesneg Byr, Cyfres y Fil.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur ysgrythyrol- yn cynnwys hanesiaeth, duwinyddiaeth, athroniaeth ... (IA geiriadurysgryt03chargoog).pdf]] #[[Indecs:Geirlyfr bywgraffiadol o enwogion Cymru 1870.pdf]] #[[Indecs:Gwaith barddonol Islwyn - 1832-1878 (IA gwaithbarddonoli00islw).pdf]] #[[Indecs:Gwaith Caledfryn.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Lewis Glyn Cothi.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau Barddonol a Rhyddieithol Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 1 (IA pantycelyn gweithiau1).pdf]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 2 (IA pantycelyn gweithiau2).pdf]] #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 01.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 02.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 03.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 04.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 05.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 06.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 07.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 08.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 09.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 10.pdf]] #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]] #[[Indecs:Hanes Cymru America.djvu]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 3.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 4.pdf]] #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Hanes Llenyddiaeth Gymreig o 1320 hyd 1650.pdf]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Hanes Morganwg (Dafydd Morganwg).djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Llandyssul.djvu]] #[[Indecs:Helyntion Bywyd Hen Deiliwr.djvu]] #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Hynafiaethau Llandegai a Llanllechid.pdf]] #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Llenyddiaeth y Cymry - llawlyfr i efrydwyr.djvu]] #[[Indecs:Llyfr emynau (IA llyfrem00jone).pdf]] #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Gloywi Cymraeg.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Pawb ar Bob-peth.pdf]] #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn.pdf]] #[[Indecs:Llynnoedd Llonydd.djvu]] #[[Indecs:Megys Trwy Dan.djvu]] #[[Indecs:Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol II.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol III.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Môn.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:O'r Bala i Geneva.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Oriau'r Hwyr.pdf]] #[[Indecs:Penillion ystyriol rhagorol yn dangos nad oes ag na fy ag na fydd dim waeth na phechod, pob meddwl, gair a gweithred croes i ewyllys Duw a elwir yn bechod (IA wg35-1-172).pdf]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 1.djvu]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 2.djvu]] #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Prydnawngwaith y Cymry.djvu]] #[[Indecs:Red Book of Hergest - Jesus College MS 111.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Taith y pererin darluniadol.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry, cyhoeddwyd yn 1854.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry.pdf]] #[[Indecs:Teithiau yng Nghymru Pennant.pdf]] #[[Indecs:Testament Newydd (1894).djvu]] #[[Indecs:Testament Newydd ein Harglwydd a'n Hiachawdwr Iesu Grist.djvu]] #[[Indecs:Traethodau ac Areithiau R J Derfel.pdf]] #[[Indecs:Twm o'r Nant Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Wil Brydydd y Coed.pdf]] #[[Indecs:Y Beibl (Argraffiad Caergrawnt 1891).djvu]] #[[Indecs:Y Bibl Cyssegr-Lan (BFBS 1861).pdf]] #[[Indecs:Y Bywgraffydd Wesleyaidd.djvu]] #[[Indecs:Y Digrifwr Cymraeg.djvu]] #[[Indecs:Y Mabinogion Cymreig-sef, Chwedlau rhamantus yr hen Gymry.pdf]] #[[Indecs:Y Monwyson.djvu]] #[[Indecs:Y Pigion.djvu]] #[[Indecs:Y tadau methodistaidd Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Y trydydd cynyg Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr ail Gynnyg, Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr athrawes o ddifrif.pdf]] #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Yr Iaith Gymraeg 1785 1885 1985.djvu]] #[[Indecs:A pocket dictionary, Welsh-English.djvu]] #[[Indecs:Aleluia - neu, lyfr o hymnau (IA aleluianh00will).pdf]] #[[Indecs:Argraphiad newydd o eiriadur beiblaidd (IA argraphiadnewydd00browuoft).pdf]] {{Div col end}} ==Angen testun cyfansawdd== {{Div col}} #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] {{Div col end}} <br> ==Wedi sganio efo peiriant Wiki UK== ■ Wedi cyhoeddi ▲ Rhannau wedi eu cyhoeddi ●Problemau cyhoeddi {{Div col}} #[[Indecs:Brenin yr Ellyllon.djvu]]■ #[[Indecs:Ystorïau Bohemia.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Argyfwng.djvu]]■ #[[Indecs:Toriad y Wawr.djvu]]■ #[[Indecs:O Gylch Carn Fadrig.djvu]]■ #[[Indecs:Gŵr y Dolau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Ddeddf Uno 1536.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I.djvu]]■ #[[Indecs:Rhwng Rhyfeloedd.djvu]]■ #[[Indecs:Ceulan y Llyn Du.djvu]]■ #[[Indecs:Blacmel.djvu]]■ #[[Indecs:David Lloyd George (E M Humphreys).djvu]]■ #[[Indecs:Dychweledigion (Ibsen).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwlad y Gwyddel.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wers Olaf.djvu]]■ #[[Indecs:Dal y Lleidr (drama).djvu]]■ #[[Indecs:Tudur Aled (JMJ).djvu]]■ #[[Indecs:Dan Lenni'r Nos.djvu]]■ #[[Indecs:Llofrudd yn y Chwarel.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddlyfr 1941.djvu]]■ #[[Indecs:Mêt y Mona.djvu]]■ #[[Indecs:Siaced Fraith.djvu]]■ #[[Indecs:Cofeb y Dewrion (Heroes'Memorial) Bangor 1914-18.djvu]]■ #[[Indecs:Dirwyn Edafedd.djvu]]■ #[[Indecs:Llen gwerin Sir Gaernarfon.djvu]]■ #[[Indecs:Beibl Plant Ysgol.djvu]] #[[Indecs:Drain a Blodau.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hen Gyrnol.djvu]]■ #[[Indecs:Ceiriog (Darlith y BBC 1939).pdf]]■ #[[Indecs:Addoli (Y Ddarlith Davies 1935).djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi'r Bugail.djvu]]■ #[[Indecs:Ynys y Trysor.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi Edern a Cherddi Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Cymru'r Oesau Canol.djvu]]■ #[[Indecs:Hen Ffrindiau.djvu]]■ #[[Indecs:Drysau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Tir y Dyneddon.djvu]]■ #[[Indecs:O Gors y Bryniau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Drws Agored.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Gymraeg.djvu]]■ #[[Indecs:Pentre'r plant.djvu]]■ #[[Indecs:Straeon Gwerin Affrica.djvu]]■ #[[Indecs:Gwilym a Benni Bach.djvu]]■ #[[Indecs:Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill.djvu]]■ #[[Indecs:Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos.djvu]]■ #[[Indecs:Hunangofiant Tomi.djvu]]■ #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:Hanes Gwareiddiad.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Bywyd Dic Aberdaron Twm o'r Nant.djvu]]■ #[[Indecs:Am dro i Fadagascar.djvu]]■ #[[Indecs:Elfennau Beirniadaeth Lenorol.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Gwili.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau (T. Gwynn Jones).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwres y Dydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Fainc Sglodion.djvu]]■ #[[Indecs:Cathlau Bore a Nawn.djvu]]■ #[[Indecs:Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Llyfr 2.djvu]] #[[Indecs:Anturiaethau Robinson Crusoe.djvu]]■ #[[Indecs:Nansi'r Dditectif.djvu]]■ #[[Indecs:Nedw (llyfr).djvu]]■ #[[Indecs:Ystoriau Siluria.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i henwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Teulu Bach Nantoer.djvu]]■ #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Ceiriog a Mynyddog.djvu]]■ #[[Indecs:Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Branwen Ferch Llyr (Tegla).djvu]]■ #[[Indecs:Rhys Llwyd y Lleuad.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau Gydag Enwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Prif Feirdd Eifionydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Lleian Lwyd.pdf]]■ #[[Indecs:Storïau o Hanes Cymru cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Meini Gwagedd.djvu]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau Drain Duon.djvu]]■ #[[Indecs:Bugail y Bryn.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wen Fro.djvu]]■ #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]]● #[[Indecs:Breuddwydion Myfanwy.djvu]]■ #[[Indecs:Beryl.djvu]]■ #[[Indecs:Fy Mhererindod Ysbrydol.djvu]]■ #[[Indecs:Patrymau Gwlad.djvu]]■ #[[Indecs:Pererindod Heddwch.djvu]]■ #[[Indecs:Profiadau Pellach 01.djvu]]■ #[[Indecs:Tan yr Enfys.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau Puleston.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant y Parch David Adams (Hawen).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Watcyn Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant D Emlyn Evans.djvu]]■ #[[Indecs:Humphrey Jones a Diwygiad 1859.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903).djvu]]■ #[[Indecs:Gwreichion y Diwygiadau.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau, Pregethau a Chaniadau.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau (John Breese Davies).djvu]]■ #[[Indecs:Gwrid y Machlyd.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrol Goffa Richard Bennett.djvu]]■ #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig.pdf]]■ #[[Indecs:Yn y Wlad.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Plwyf Llanegryn (1948).djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Mynachdai.pdf]]■ #[[Indecs:Cerddi Hanes.pdf]]■ #[[Indecs:Beirdd y Bala.pdf]]■ #[[Indecs:Noson o Farug.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Joshua Thomas.pdf]]■ #[[Indecs:Plant y Goedwig.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Del (OME).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Dewi Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Brethyn Cartref.pdf]]■ #[[Indecs:Eben Fardd (Ab Owen).pdf]]■ #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Gwilym Marles.pdf]]■ #[[Indecs:Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil).pdf]]■ #[[Indecs:O Law i Law.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Eithin.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Huw Morus.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Iolo Goch.djvu]]■ #[[Indecs:Ceris y Pwll.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Ogof.pdf]]■ #[[Indecs:Penillion Telyn.pdf]]■ #[[Indecs:Llyfr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Seren Tan Gwmwl.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Haf.pdf]]■ #[[Indecs:Tro Trwy'r Wig.pdf]]■ #[[Indecs:Tro i'r De.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Hwiangerddi (O M Edwards).pdf]]■ #[[Indecs:Y Gelfyddyd Gwta.pdf]]■ #[[Indecs:Rhyfeddodau'r Cread.pdf]]■ #[[Indecs:Ar y Groesffordd.pdf]]■ #[[Indecs:Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd.pdf]]■ #[[Indecs:Wat Emwnt.pdf]]‎■ #[[Indecs:Daffr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Y Geilwad Bach.pdf]]■ #[[Indecs:Lewsyn yr Heliwr 01.pdf]]‎■ #[[Indecs:Cofiant David Davies, Bermo.pdf]]‎■ #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Sion Cent.pdf]]■ #[[Indecs:Rhobat Wyn.pdf]]■ #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785).pdf]]■ #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Diwrnod yn Nolgellau.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]]●(angen ei ail sganio) #[[Indecs:Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc.pdf]]■ #[[Indecs:Cerrig y Rhyd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith yr Hen Ficer.pdf]]■ #[[Indecs:Capelulo (Elfyn).pdf]]■ #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Hugh Jones, Maesglasau.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Edward Richard.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Ieuan Brydydd Hir.pdf]]■ #[[Indecs:Y Cychwyn.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]]● #[[Indecs:Tro Trwy'r Gogledd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Beirdd y Berwyn 1700-1750.djvu]]■ #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Edward Morus.djvu]] #[[Indecs:Brut y Tywysogion Cyfres y Fil.djvu]]■ #[[Indecs:Ap-Vychan-CyK.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrinach y Dwyrain.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd Ab Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaid Arfon-Waenfawr.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog.djvu]]■ #[[Indecs:Trwy India'r Gorllewin.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Brithgofion.djvu]]■ #[[Indecs:Profedigaethau Enoc Huws (Addasiad 1939).djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hynod William Ellis Maentwrog.djvu]]■ #[[Indecs:Ifor Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau.djvu]]■ #[[Indecs:Storïau Mawr y Byd.djvu]]■ #[[Indecs:Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Llwyn Hudol.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Chwalfa.djvu]]■ #[[Indecs:Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf).djvu]]■ #[[Indecs:I'r Aifft ac yn Ol.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun).djvu]]■ #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Manion.djvu]]■ #[[Indecs:Astudiaethau T Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddgwaith.djvu]]■ #[[Indecs:Cymeriadau T. Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Y Trefedigaethau.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Cerddi'r Bwthyn.djvu]]■ #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Bugail Geirf Lorraine.djvu]]■ #[[Indecs:David Williams y Piwritan.djvu]]■ #[[Indecs:Telynegion (Silyn).djvu]]■ #[[Indecs:Ffrwythau Dethol.djvu]]■ #[[Indecs:Trystan ac Esyllt.djvu]]■ #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]]● (tudalenau ar goll) #[[Indecs:Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Siôn Gymro.djvu]]■ #[[Indecs:Rhamant Bywyd Lloyd George.djvu]]■ #[[Llio Plas y Nos|Llio Plas y Nos gan R Silyn Roberts]]■ #[[Indecs:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau'r Allt.djvu]]■ #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Diwygwyr Cymru.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu]]■ #[[Indecs:Blagur Awen Ben Bowen.djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]]● (angen ail sganio) #[[Indecs:Cadeiriau Enwog.djvu]]■ #[[Indecs:Catia Cwta.djvu|Catiau Cwta]]■ #[[Indecs:Yr Awen Barod.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun.djvu]]■ #[[Indecs:Chydig ar Gof a Chadw.djvu]]■ #[[Indecs:Roosevelt.djvu]] #[[Indecs:Llinell neu Ddwy.djvu]]■ #[[Indecs:Telyn Bywyd.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau yn y Wlad.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Hwfa Môn.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 1.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Yr Hen Lwybrau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Pennaf Peth.djvu]]■ #[[Indecs:Atgofion am Dalysarn.djvu]]■ #[[Indecs:Dan Gwmwl (Awena Rhun).djvu]]■ #[[Indecs:Salm i Famon a Marwnad Grey.djvu]]■ {{Div col end}} ===Saesneg=== #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_The_Great_European_War_Vol_1.pdf The History of The Great European War Vol 1] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_II.pdf The History of The Great European War Vol II] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_III.pdf The History of The Great European War Vol III] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_IV.djvu/Index:The History of the Great European War Vol IV.djvu] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Kalendars_of_Gwynedd.pdf Kalendars of Gwynedd] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Speeches_and_addresses_by_the_late_Thomas_E_Ellis_M_P.pdf Speeches and addresses by the late Thomas E. Ellis M.P. ] 8l6t71dm14376uu8gnwldmiwf420bqr 167254 167124 2026-07-14T02:07:32Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi eu Cyhoeddi */ 167254 wikitext text/x-wiki ==Wedi eu Cyhoeddi== {{Div col}} #[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] #[[Elfennau Beirniadaeth Lenorol|Elfennau Beirniadaeth Lenorol gan Joseph Harry]] #[[Yr Ysgol Gymraeg|Yr Ysgol Gymraeg gan Owen Jones Owen]] #[[Mêt y Mona|Mêt y Mona gan Robert Lloyd Jones]] #[[Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands|Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands gan John Owen, Thrussington]] #[[Diwygwyr Cymru|Diwygwyr Cymru gan Beriah Gwynfe Evans]] #[[Manion|Manion gan T. Gwynn Jones]] #[[Hen Ffrindiau|Hen Ffrindiau gan Edward Tegla Davies]] #[[Gwaith William Ambrose (Emrys)|Gwaith William Ambrose (Emrys) gol O. M. Edwards]] #[[Siaced Fraith|Siaced Fraith gan Elizabeth Williams]] #[[Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad|Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Llwyn Hudol|Llwyn Hudol gan Hugh Emyr Davies (Emyr)]] #[[Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18|Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18 gan William John Owen (Afallon)]] #[[Cofiant y Parch David Adams (Hawen)|Cofiant y Parch David Adams (Hawen) gan Evan Keri Evans a William Pari Huws]] #[[Erthyglau, Pregethau a Chaniadau|Erthyglau, Pregethau a Chaniadau gan John John Roberts (Iolo Caernarfon)]] #[[Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill|Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill gan R Silyn Roberts]] #[[Blagur Awen Ben Bowen|Blagur Awen Ben Bowen gan David Bowen (Myfyr Hefin)]] #[[Tir y Dyneddon|Tir y Dyneddon gan Edward Tegla Davies]] #[[Dirwyn Edafedd|Dirwyn Edafedd gan Elizabeth Williams]] #[[Drain a Blodau|Drain a Blodau gan Arthur Morgan]] #[[Cymru'r Oesau Canol|Cymru'r Oesau Canol gan Robert Richards]] #[[Addoli (Y Ddarlith Davies 1935)|Addoli (Y Ddarlith Davies 1935) gan Moelwyn]] #[[Yr Hen Gyrnol|Yr Hen Gyrnol gan Evan Isaac]] #[[Ceiriog (Darlith y BBC 1939)|Ceiriog (Darlith y BBC 1939) gan W. J Gruffydd]] #[[Yr Haf a Cherddi Eraill|Yr Haf a Cherddi Eraill gan R. Williams Parry]] #[[Cerddi'r Bugail|Cerddi'r Bugail gan Hedd Wyn]] #[[Ynys y Trysor|Ynys y Trysor gan Robert Lloyd Jones]] #[[Cerddi Edern a Cherddi Eraill|Cerddi Edern a Cherddi Eraill gan J Glyn Davies]] #[[Hanes Mynachdai Gogledd Cymru hyd eu diddymiad|Hanes Mynachdai Gogledd Cymru gan David David Williams]] #[[Drysau Eraill|Drysau Eraill gan Robert Hughes Jones]] #[[Ystoriau Siluria|Ystoriau Siluria gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Addysg yng Nghymru 1847-1947|Addysg yng Nghymru 1847-1947 gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru|Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[O Gors y Bryniau|O Gors y Bryniau gan Kate Roberts]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Luc|Yr Efengyl yn ôl Sant Luc cyf William Morgan]] #[[Gemau Doethineb|Gemau Doethineb gan John Jones (Ioan Eifion)]] #[[Y Drws Agored|Y Drws Agored gan Robert Hughes Jones]] #[[Ffrwythau Dethol|Ffrwythau Dethol gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Straeon Gwerin Affrica|Straeon Gwerin Affrica gan Robert Griffith, Madagascar]] #[[Caneuon Mynyddog|Caneuon Mynyddog gan Richard Davies (Mynyddog)]] #[[Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill|Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill gan William J Richards]] #[[Pentre'r Plant|Pentre'r Plant gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Y Ddau Adda|Y Ddau Adda gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Gweithiau Eben Fardd|Gweithiau Eben Fardd gol O. M. Edwards]] #[[Ystên Sioned|Ystên Sioned gan Daniel Silvan Evans a John Jones (Ivon)]] #[[Gwilym a Benni Bach|Gwilym a Benni Bach gan William Llewelyn Williams]] #[[Bugail y Bryn|Bugail y Bryn gan Moelona]] #[[Bil y Gymraeg ac Addysg|Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025 gan Senedd Cymru]] #[[Y Fainc Sglodion|Y Fainc Sglodion gan John William Jones]] #[[Beirdd y Berwyn 1700-1750|Beirdd y Berwyn 1700-1750 gol O. M. Edwards]] #[[Y Geilwad Bach|Y Geilwad Bach gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Murmuron Awen|Murmuron Awen gan Robert Roberts (Gwaenfab)]] #[[Clawdd Terfyn|Clawdd Terfyn gan Robert Dewi Williams]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Cofiant, neu Hanes bywyd a marwolaeth y Parch. Thomas Jones, Dinbych|Cofiant y Parch. Thomas Jones, Dinbych gan Thomas Jones, Dinbych]] #[[Chydig ar Gof a Chadw|Chydig ar Gof a Chadw gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd|Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd gan Zachary Mather]] #[[Siôn Gymro (llyfr)|Siôn Gymro (llyfr) gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Cofiant Watcyn Wyn|Cofiant Watcyn Wyn gan Penar Griffiths]] #[[Yr Awen Barod|Yr Awen Barod gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos|Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos gan Goronwy Jones, Prestatyn]] #[[Hunangofiant Tomi|Hunangofiant Tomi gan Edward Tegla Davies]] #[[Caniadau (T. Gwynn Jones)|Caniadau gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1|Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1 (Mynwy, Meirion, Maldwyn) gan gan Thomas Rees a John Thomas]] #[[Hanes Gwareiddiad|Hanes Gwareiddiad gan Gwilym Arthur Edwards]] #[[Dail y Dderwen|Dail y Dderwen gan William J Richards]] #[[Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant)|Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant) gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Am dro i Fadagascar|Am dro i Fadagascar gan Daniel Owen Jones]] #[[Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun)|Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun) gan Idris Lewis]] #[[Caniadau Gwili|Caniadau Gwili gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Yng Ngwres y Dydd|Yng Ngwres y Dydd gan Joseph Jones (J. J. Drefnewydd)]] #[[Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill|Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill|Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes y Lleuad|Hanes y Lleuad ffug awdur Syr John Herschel]] #[[Llinell neu Ddwy|Llinell neu Ddwy gan John Jones (Ioan Brothen)]] #[[Yn Llefaru Eto|Yn Llefaru Eto gan Anhysbys]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III gan Emrys ap Iwan]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Methodistiaeth Cymru Cyfrol I|Methodistiaeth Cymru Cyfrol I gan John Hughes, Lerpwl]] #[[Y Trefedigaethau|Y Trefedigaethau gan Ifor Leslie Evans]] #[[Telyn Bywyd|Telyn Bywyd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Cathlau Bore a Nawn|Cathlau Bore a Nawn gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel)|Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel) gan Robert David Morris]] #[[Ifor Owen (nofel)|Ifor Owen (nofel) gan Henry Emlyn Thomas (Emlyn)]] #[[Ysgrifau (John Breese Davies)|Ysgrifau gan John Breese Davies]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig|Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig gan Thomas Jones-Humphreys]] #[[Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant)|Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant) gan Isaac Foulkes]] #[[Y Ddau Frawd|Y Ddau Frawd gan Nel Wyn (sef Llew Tegid)]] #[[Anturiaethau Robinson Crusoe|Anturiaethau Robinson Crusoe cyf gan William Rowlands, Porthmadog]] #[[Cofiant D Emlyn Evans|Cofiant D Emlyn Evans gan Evan Keri Evans]] #[[Telynegion (Silyn a Gruffydd)|Telynegion gan R Silyn Roberts a W. J. Gruffudd]] #[[Gwaith Hugh Jones, Maesglasau|Gwaith Hugh Jones, Maesglasau gol O. M. Edwards]] #[[Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill|Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill gan Dewi Emrys]] #[[Beddau'r Proffwydi (drama)|Beddau'r Proffwydi (drama) gan W. J. Gruffydd ]] #[[Storio a Chadw dogfennau Ewyllys Crynodeb Gweithredol o Ymateb y Llywodraeth]] #[[Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad|Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad gan Lywodraeth y DU]] #[[Nansi'r Dditectif|Nansi'r Dditectif gan Owain Llew Rowlands]] #[[Cyfrol Goffa Richard Bennett|Cyfrol Goffa Richard Bennett gol. D Teifgar Davies]] #[[Brut y Tywysogion (Ab Owen)|Brut y Tywysogion (Ab Owen) gol O. M. Edwards]] #[[Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig|Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig gan Lewis Jones, Plas Hedd]] #[[Gwaith Huw Morus|Gwaith Huw Morus gan Huw Morus (Eos Ceiriog)]] #[[Wat Emwnt|Wat Emwnt gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith|John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith gan Llyfrbyf]] #[[Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil)|Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil) gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd)]] #[[Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd|Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Caniadau Barlwydon Llyfr 1|Caniadau Barlwydon Llyfr 1 gan Robert John Davies (Barlwydon)]] #[[Barlwydon (Cymru 1896)]] #[[Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig|Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Llewelyn Parri (nofel)|Llewelyn Parri (nofel) gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Caniadau Owen Lewis (Glan Cymerig)|Caniadau gan Owen Lewis (Glan Cymerig)]] #[[Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd|Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd gan David Morgan, Llangeitho]] #[[Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam|Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam gan Edward Francis]] #[[Gwaith Dewi Wyn|Gwaith Dewi Wyn gol O. M. Edwards]] #[[Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar|Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar gan John Davies, Llandysul]] #[[Athrylith Ceiriog|Athrylith Ceiriog gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig|Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig gol. Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Iolo Goch|Gwaith Iolo Goch gol Thomas Matthews]] #[[Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn|Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn gan Griffith Williams, Talsarnau]] #[[Gwaith Sion Cent|Gwaith Sion Cent gol Thomas Matthews]] #[[Dyddanwch yr Aelwyd|Dyddanwch yr Aelwyd gan Hughes a'i Fab, Wrecsam]] #[[Gwaith Ieuan Brydydd Hir|Gwaith Ieuan Brydydd Hir gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith yr Hen Ficer|Gwaith yr Hen Ficer gol O. M. Edwards]] #[[Am Dro i Erstalwm|Am Dro i Erstalwm gan Index]] #[[Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill|Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill gan Humphrey Jones (Bryfdir)]] #[[Ceiriog a Mynyddog|Ceiriog a Mynyddog gan John Morgan Edwards]] #[[Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon|Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon gan William Williams (Cromwell)]] #[[Awdl Dinystr Jerusalem|Awdl Dinystr Jerusalem gan Eben Fardd]] #[[Nedw|Nedw gan Edward Tegla Davies]] #[[Dros y Gamfa|Dros y Gamfa gan Fanny Edwards]] #[[Diwrnod yn Nolgellau|Diwrnod yn Nolgellau gan Robert Thomas Williams (Trebor Môn)]] #[[Awdl ar yr Adgyfodiad (Ieuan Ionawr)|Awdl ar yr Adgyfodiad gan Evan Jones (Ieuan Ionawr)]] #[[Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern|Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Tri Wyr o Sodom a'r Aipht|Tri Wyr o Sodom a'r Aipht gan William Williams, Pantycelyn]] #[[F'Ewythr Tomos: cân ddyri|F'Ewythr Tomos: cân ddyri gan Eben Fardd]] #[[Hynafiaethau Nant Nantlle|Hynafiaethau Nant Nantlle gan William Robert Ambrose]] #[[Bywyd y Parch. Ebenezer Richard|Bywyd y Parch. Ebenezer Richard gan Henry ac Edward W Richard]] #[[Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion|Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion gan Edward Davies (Iolo Meirion)]] #[[Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion|Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion gan Edward Davies, Penmorfa]] #[[Wil Ellis, Porthmadog-Cymru Cyf 29 1905]] #[[Hanes Niwbwrch|Hanes Niwbwrch gan Owen Williamson]] #[[Teulu Bach Nantoer|Teulu Bach Nantoer gan Moelona]] #[[Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf)|Barddoniaeth Goronwy Owen gol Isaac Foulkes (Llyfrbryf)]] #[[Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I|Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I gan John Morgan Jones]] #[[Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw|Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw gan O. M. Edwards]] #[[Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn|Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn gan David Morris (Eiddil Gwent)]] #[[Hanes Sir Fôn|Hanes Sir Fôn gan Thomas Pritchard, ('Rhen Graswr Eleth)]] #[[Holl Waith Barddonol Goronwy Owen|Holl Waith Barddonol Goronwy Owen gol Isaac Foulkes]] #[[Adgofion am John Elias|Adgofion am John Elias gan Richard Parry (Gwalchmai)]] #[[Tro Trwy'r Wig|Tro Trwy'r Wig gan Richard Morgan (1854-1939)]] #[[Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog|Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog gan Richard Griffith (Carneddog)]] #[[Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785)|Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785) gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Dafydd Jones o Drefriw, Cymru 1903]] #[[John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897)|John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897) gan Walter Daniel]] #[[Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain|Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain gan y Gwyneddigion]] #[[Cerdd coffa Goleufryn|Cerdd coffa Goleufryn gan J. T. Job]] #[[Adgofion am Goleufryn|Adgofion am Goleufryn gan Evan Williams, Llanfrothen]] #[[Goronwy Owen a'r Morrisiaid|Goronwy Owen a'r Morrisiaid gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Marc|Yr Efengyl yn ôl Sant Marc gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Llythyrau Goronwy Owen|Llythyrau Goronwy Owen gol John Morris-Jones]] #[[Diliau Meirion Cyf I|Diliau Meirion Cyf I gan gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch|Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Joshua Thomas|Gwaith Joshua Thomas gol O M Edwards]] #[[Glan Cledwen (Cymru 15 Rhagfyr 1897)]] #[[Dringo'r Andes|Dringo'r Andes gan Eluned Morgan]] #[[Naw Mis yn Nghymru|Naw Mis yn Nghymru gan Owen Griffith (Giraldus)]] #[[Ysgrifau Puleston|Ysgrifau Puleston gan John Puleston Jones]] #[[Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau|Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau gan Robert Thomas (Ap Vychan)]] #[[Rhigymau'r Ffordd Fawr|Rhigymau'r Ffordd Fawr gan Dewi Emrys]] #[[Coffadwriaeth, neu Hanes Byr o fywyd a Marwolaeth y Parchedig John Williams|Coffadwriaeth y Parch John Williams, Pantycelyn gan Maurice Davies, Llanfair-ym-Muallt]] #[[Fy Mhererindod Ysbrydol|Fy Mhererindod Ysbrydol gan Evan Keri Evans]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew|Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Beirdd y Bala|Beirdd y Bala gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr)|Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr) gol O. M. Edwards]] #[[Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis|Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis gan Dic Dywyll]] #[[Gwyllllis yn Nayd|Gwyllllis yn Nayd gan Dr William Price]] #[[Gwroniaid y Ffydd|Gwroniaid y Ffydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Tanchwa yn Cilfynydd|Tanchwa yn Cilfynydd baled gan awdur Anhysbys]] #[[Damwain echrydus Glofa Carnant, Cwmaman, Sir Gaerfyrddin]] #[[Blodau Drain Duon|Blodau Drain Duon gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[Telyn Dyfi|Telyn Dyfi gan Daniel Silvan Evans]] #[[Cyfrinach y Dwyrain|Cyfrinach y Dwyrain gan David Cunllo Davies]] #[[Oriau yn y Wlad|Oriau yn y Wlad gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Branwen Ferch Llŷr (Tegla)|Branwen Ferch Llŷr (Tegla) gan Edward Tegla Davies]] #[[Prif Feirdd Eifionydd|Prif Feirdd Eifionydd gan Edward David Rowlands]] #[[Deddf Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol)(Cymru) 2020]] #[[Rhys Llwyd y Lleuad|Rhys Llwyd y Lleuad gan E Tegla Davies]] #[[Oriau Gydag Enwogion|Oriau Gydag Enwogion gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi|Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi gan John Evans, Abermeurig]] #[[Hanes Alexander Fawr|Hanes Alexander Fawr gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Y Lleian Lwyd|Y Lleian Lwyd gan Moelona]] #[[Cenadon Hedd|Cenadon Hedd gan William Jones, Cwmaman]] #[[Dagrau Hiraeth|Dagrau Hiraeth gan William Jones, Pontsaeson]] #[[Saith o Farwnadau|Saith o Farwnadau gan William Williams, Pantycelyn]] #[[Storïau o Hanes Cymru cyf I|Storïau o Hanes Cymru cyf I gan Moelona]] #[[Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris|Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris gan Griffith Jones (Glan Menai)]] #[[Hanes Bywyd Pio Nono|Hanes Bywyd Pio Nono gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Caniadau Watcyn Wyn|Caniadau Watcyn Wyn gan Watkin Hezekiah Williams (Watcyn Wyn)]] #[[Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth|Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth gan John Evans, Abermeurig]] #[[Gwrid y Machlud|Gwrid y Machlud gan Richard Jones (Ap Alun Mabon)]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)|Yr Hwiangerddi gan O M Edwards]] #[[Noson o Farrug|Noson o Farrug gan Robert Griffith Berry]] #[[Meini Gwagedd|Meini Gwagedd gan James Kitchener Davies]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon|Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon gan William Hobley]] #[[Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903)|Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903) gan Evan Keri Evans]] #[[Rhobat Wyn|Rhobat Wyn gan Awena Rhun]] #[[Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry|Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry gan Thomas Lewis Jones, Machen]] #[[Tanchwa y Mardy - Mercher, Rhagfyr 23, 1885; 80 wedi eu lladd]] #[[Cerddi Hanes|Cerddi Hanes gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur|Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur gan John Eiddion Jones]] #[[Patrymau Gwlad|Patrymau Gwlad gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[David Williams y Piwritan|David Williams y Piwritan gan Richard Thomas, Bontnewydd]] #[[Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl|Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl gan Ellis Hughes, Penmaen]] #[[Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern|Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern gan David Samuel Jones]] #[[Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price|Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price gan Benjamin Evans (Telynfab)]] #[[Llyfr Haf|Llyfr Haf gan Owen Morgan Edwards]] #[[Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896)|Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896) gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr|Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr gan William Hobley]] #[[Beryl|Beryl gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog|Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog gan William Hobley]] #[[Breuddwydion Myfanwy|Breuddwydion Myfanwy gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Lloffion o'r Mynwentydd|Lloffion o'r Mynwentydd gan Thomas Rowland Roberts (Asaph)]] #[[Cofiant y diweddar Barch Robert Everett|Cofiant y diweddar Barch Robert Everett gan David Davies (Dewi Emlyn)]] #[[Y Wen Fro|Y Wen Fro gan Ellen Evans]] #[[Cerrig y Rhyd|Cerrig y Rhyd gan Winnie Parry]] #[[Gwaith Edward Richard|Gwaith Edward Richard gan Edward Richard, Ystrad Meurig]] #[[Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun]] #[[Humphrey Jones a Diwygiad 1859|Humphrey Jones a Diwygiad 1859 gan Evan Isaac]] #[[Adgofion Andronicus|Adgofion Andronicus gan John Williams Jones (Andronicus)]] #[[Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill|Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cofiant Richard Jones Llwyngwril|Cofiant Richard Jones Llwyngwril gan Evan Evans, Llangollen]] #[[Profiadau Pellach|Profiadau Pellach gan G M Ll Davies]] #[[Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol]] #[[Hanes y Bibl Cymraeg|Hanes y Bibl Cymraeg gan Thomas Levi]] #[[Pererindod Heddwch|Pererindod Heddwch, G M Ll Davies]] #[[Tan yr Enfys|Tan yr Enfys gan D J Lewis Jenkins]] #[[Yr Ogof|Yr Ogof gan T Rowland Hughes]] #[[Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau]] #[[Profedigaethau Enoc Huws (1939)]] #[[Dyddgwaith|Dyddgwaith gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Salm i Famon a Marwnad Grey|Salm i Famon a Marwnad Grey gan John Morris-Jones]] #[[Madam Wen|Madam Wen gan William David Owen]] #[[Dan Gwmwl|Dan Gwmwl gan Awena Rhun]] #[[Atgofion am Dalysarn]] #[[Cerddi'r Bwthyn|Cerddi'r Bwthyn gan Dewi Emrys]] #[[Capelulo]] #[[Y Pennaf Peth]] #[[Goronwy Owen - Detholiad o'i Farddoniaeth]] #[[Yr Hen Lwybrau|Yr Hen Lwybrau gan John Davies (Isfryn)]] #[[Gwaith Gwilym Marles]] #[[Gwaith ap Vychan]] #[[Gwaith Gwilym Hiraethog]] #[[Cadeiriau Enwog]] #[[Y Cychwyn]] #[[Cofiant Hwfa Môn]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[Aildrefniad Cymdeithas]] #[[Ar y Groesffordd]] #[[Astudiaethau T Gwynn Jones]] #[[Bil Cymru Atebolrwydd a Grymuso Ariannol 2014]] #[[Brethyn Cartref]] #[[Brithgofion]] #[[Bywyd a Chan Tomos Efans (Cyndelyn)]] #[[Bywyd a Gwaith Henry Richard AS]] #[[Bywyd a Llafur John Wesley]] #[[Bywyd a gweithiau Azariah Shadrach]] #[[Cân neu Ddwy]] #[[Caniadau'r Allt]] #[[Caniadau Buddug]] #[[Caniadau ac ati]] #[[Cartrefi Cymru, O. M. Edwards]] #[[Catherine Prichard (Buddug), Cymru, Cyfrol 39, 1910]] #[[Catiau Cwta]] #[[Cerddi'r Eryri]] #[[Cerddi a Baledi]] #[[Ceris y Pwll]] #[[Chwedlau'r Aelwyd]] #[[Clych Adgof - penodau yn hanes fy addysg]] #[[Coelion Cymru]] #[[Cofiant Dafydd Rolant, Pennal]] #[[Cofiant Daniel Owen: ynghyd a Sylwadau ar ei Ysgrifeniadau]] #[[Cwm Eithin]] #[[Cyflafan Ofnadwy Dolgellau]] #[[Cymeriadau (T. Gwynn Jones)]] #[[Cymru Fu]] #[[D Rhagfyr Jones (o Dywysydd y Plant 1901)]] #[[Daff Owen]] #[[Dau faled gan John Jones (Jac Glan-y-gors)]] #[[Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc|Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc gan Francis Jones, Abergele]] #[[Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd Swyddogol) 2012]] #[[Diarhebion Cymru]] #[[Drama Rhys Lewis]] #[[Drych yr Amseroedd]] #[[Er Mwyn Cymru]] #[[Griffith Ellis Bootle, Cymru Cyf 23, 1902]] #[[Gwaith Dewi Wnion]] #[[Gwaith Alun]] #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith Ceiriog]] #[[Gwaith Dafydd ap Gwilym]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith John Thomas]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 1]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 2]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Gweledigaethau Y Bardd Cwsg (Silvan Evans 1865)]] #[[Gwialen Fedw Fy Mam]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf I]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II]] #[[Hanes Pedr Fawr, Ymerawdwr Rwssia]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Bywyd ac Anturiaethau Dr Livingstone]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Hanes y Wladfa Gymreig yn Patagonia]] #[[Hen Gymeriadau Dolgellau]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[I'r Aifft ac yn Ol]] #[[Llenyddiaeth Fy Ngwlad]] #[[Lewsyn yr Heliwr (nofel)]] #[[Llio Plas y Nos]] #[[Llyfr Del]] #[[Llyfr Nest]] #[[Llyfr Owen]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 1]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 2]] #[[Mary Jones y Gymraes fechan heb yr un Beibl]] #[[Mesur Addysg (Cymru) 2011]] #[[Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011]] #[[Mesur Gwneud Iawn am Gamweddau'r GIG (Cymru) 2008]] #[[Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008]] #[[O Law i Law]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Plant Dic Sion Dafydd]] #[[Rhai o Gymry Lerpwl]] #[[Rhamant Bywyd Lloyd George]] #[[Rhan o waith mewn Cernyweg Canol (Add. Ch. 19491)]] #[[Rhodd Mam i'w Phlentyn]] #[[Rhyfeddodau'r Cread]] #[[Adolygiad o lyfr Sadie "Twilight Hours"]] #[[Seren Tan Gwmwl]] #[[Storïau Mawr y Byd]] #[[Straeon y Pentan]] #[[Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu]] #[[Tanchwa ddychrynllyd yn Nyffryn Rhondda, ger Pontypridd]] #[[Telynegion Maes a Môr]] #[[Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd]] #[[Traethawd ar Gaio a'i Hynafiaethau]] #[[Traethawd ar Hanes Plwyf Merthyr]] #[[Tro Trwy'r Gogledd]] #[[Tro i'r De]] #[[Tro yn Llydaw]] #[[Trwy India'r Gorllewin]] #[[Twm o'r Nant Cyf II (ab Owen)]] #[[William Jones (Nofel)]] #[[Y Cywyddwyr Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Y Gelfyddyd Gwta]] #[[Y Siswrn]] #[[Yn y Wlad]] #[[Yny lhyvyr hwnn]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)]] #[[Yr Hynod William Ellis, Maentwrog]] #[[Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala]] #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]] #[[Yr Eneth Ga'dd ei Gwrthod]] #[[Myfyrdod mewn mynwent|Myfyrdod mewn mynwent gan John Parry, Llaneilian]] #[[Dyrif etholiadol Ceredigion 1892]] #[[Canmlwyddiant Marwolaeth y Parch. John Wesley, M.A., Mawrth 3ydd, 1891]] #[[Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno|Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno D. S. Thomas (Glan Pair)]] #[[Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau|Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau gan Ellis Isfryn Williams]] #[[Hanes Brwydr Waterloo|Hanes Brwydr Waterloo gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Galar gan, er coffadwriaeth am y ddamwain yn ngwaith glo Landshipping Chwefror 14eg, 1844]] #[[Galargan ar ol y Mochyn Du]] #[[Baledi-Cwynfan y Morwr a Deio Bach]] #[[Marwnad er coffadwriaeth am y diweddar Barch John Elias]] #[[William Morgan, Pant, Dowlais (Trysorfa y Plant)]] #[[Hen Fibl Fawr fy Mam]] #[[Tanchwa ofnadwy yn Abersychan]] #[[Y Ffeiriau Hynotaf yn Ddeuddeg Sir Cymru]] #[[Henry Kirke White (Trysorfa y Plant Ebrill 1891)]] #[[Mynwy yng Nghymru (Cymru Cyf X Rhif 57)]] #[[Rhanau o'r Corff (Fanny Edwards)]] #[[Thomas Matthews, Cymru, Chwefror 1917]] #[[Huw Morus—Dadorchuddiad Ei Golofn Goffadwriaethol, Pont Y Meibion, Awst 26 1909]] #[[Owain Aran (erthyglau Cymru 1909)]] # [[Lewys Aran (Cymru Tachwedd 1918)]] #[[Owen R Lewis (Glan Cymerig) Perl y Plant 1910]] #[[John Puleston Jones (Trysorfa y Plant 1906)]] #[[Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898)|Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898) gan David Cunllo Davies]] #[[Fel y gwelais Arglwyddes Llanofer]] #[[Ioan Madog (Cymru 1896)]] #[[Llofruddiaeth Thomas Watkins gan Benjamin Jones, Aberdâr 1866]] # [[Ròseen-Dhu|Ròseen-Dhu gan William Sharp (Fiona Macleod) wedi'i gyfieithu gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Son-days (Henry Vaughan)|Son-days gan Henry Vaughan wedi'i gyfieithu gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Can Coffadwriaethol Tanymarian|Can Coffadwriaethol Tanymarian gan John Henry Hughes (Ieuan o Leyn)]] #[[Morwynion Glan Meirionydd|Morwynion Glan Meirionydd gan Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn)]] #[[A Poison Tree gan William Blake|A Poison Tree gan William Blake wedi'i gyfieithu gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Dewi Idris (Cymru 1899)|Dewi Idris (Cymru 1899) gan Carneddog]] #[[John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896]] #[[Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau|Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau gan John Jones (Pyll)]] #[[Llofruddiaeth Caerfyrddin, Thomas yn cael ei grogi]] #[[Baled am drychineb gwaith glo Dinas y Cymer, Pontypridd, 1844]] #[[Baled am bechod William Evan, Trefddyn (1737)]] {{Div col end}} ==Wedi eu cyhoeddi heb sgan== #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Pascon Agan Arluth]] #[[Cyfieithiadau o gerddi i'r Gymraeg]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] ==Wedi eu prawfddarllen heb eu cyhoeddi== # [[Enwogion Ceredigion]] ==Rhannau wedi eu cyhoeddi== #[[Enwogion Sir Aberteifi]] 13/187 #[[Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru 1867-Cyf I]] 31/683 ==Angen eu prawfddarllen== {{Div col}} #[[Indecs:Daniel Owen y Nofelydd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Darllen ac Ysgrifennu.djvu]] #[[Indecs:Cymraeg y Mabinogion.djvu]] #[[Indecs:Y Llyfrgell yng Nghymru ac Efrydiau Cymreig.djvu]] #[[Indecs:Addysg Wledig yng Nghymru (1948).djvu]] #[[Indecs:Y Cwrs Addysg a'r Gymdeithaqs yng Nghymru.djvu]] #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Dwyll.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Brawf.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Dyn Pren.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Pawb.djvu]] #[[Indecs:Album Aberhonddu.djvu]] #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896.djvu]] #[[Indecs:Dafydd ab Gwilym o Fuallt.djvu]] #[[Indecs:John Wesley, ei fywyd a'i llafur.djvu]] (angen ei ail lwytho) #[[Indecs:Caniadydd 1841.djvu]] #[[Indecs:Archaeologia Lleynensis.djvu]] #[[Indecs:Y Gestiana.djvu]] #[[Indecs:Camrau mewn grammadeg Cymreig (IA camraumewngramma00apiw).pdf]] #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Caniadau John Morris-Jones.djvu]] #[[Indecs:Casgliad o ganeuon Cymru.pdf]] #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Farddol.djvu]] #[[Indecs:Ystorya de Carolo Magno o Lyfr Coch Hergest.djvu]] #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Cofiant a Gweithiau Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a gweithiau Risiart Ddu o Wynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a Phregethau Robert Roberts, Clynnog.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Ann Griffiths gynt o Dolwar Fechan.pdf]] #[[Indecs:Cofiant James Davies Radnor O.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Thomas Gee.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig John Jones Talsarn.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig William Evans, Tonyrefail.djvu]] #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Cyfystyron y gymraeg - sef y casgliad buddugol yn Eisteddfod Genhedlaethol Gwrecsam, 1888 (IA cyfystyronygymra00jone).pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1884.djvu]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1902.djvu]] #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Er mwyn Iesu - pregethau, &c t (IA ermwyniesupreget00jone).pdf]] #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur bywgraffyddol o enwogion cymru 1867-Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion cymru Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur Cymraeg a Saesneg Byr, Cyfres y Fil.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur ysgrythyrol- yn cynnwys hanesiaeth, duwinyddiaeth, athroniaeth ... (IA geiriadurysgryt03chargoog).pdf]] #[[Indecs:Geirlyfr bywgraffiadol o enwogion Cymru 1870.pdf]] #[[Indecs:Gwaith barddonol Islwyn - 1832-1878 (IA gwaithbarddonoli00islw).pdf]] #[[Indecs:Gwaith Caledfryn.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Lewis Glyn Cothi.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau Barddonol a Rhyddieithol Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 1 (IA pantycelyn gweithiau1).pdf]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 2 (IA pantycelyn gweithiau2).pdf]] #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 01.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 02.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 03.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 04.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 05.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 06.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 07.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 08.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 09.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 10.pdf]] #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]] #[[Indecs:Hanes Cymru America.djvu]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 3.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 4.pdf]] #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Hanes Llenyddiaeth Gymreig o 1320 hyd 1650.pdf]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Hanes Morganwg (Dafydd Morganwg).djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Llandyssul.djvu]] #[[Indecs:Helyntion Bywyd Hen Deiliwr.djvu]] #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Hynafiaethau Llandegai a Llanllechid.pdf]] #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Llenyddiaeth y Cymry - llawlyfr i efrydwyr.djvu]] #[[Indecs:Llyfr emynau (IA llyfrem00jone).pdf]] #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Gloywi Cymraeg.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Pawb ar Bob-peth.pdf]] #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn.pdf]] #[[Indecs:Llynnoedd Llonydd.djvu]] #[[Indecs:Megys Trwy Dan.djvu]] #[[Indecs:Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol II.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol III.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Môn.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:O'r Bala i Geneva.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Oriau'r Hwyr.pdf]] #[[Indecs:Penillion ystyriol rhagorol yn dangos nad oes ag na fy ag na fydd dim waeth na phechod, pob meddwl, gair a gweithred croes i ewyllys Duw a elwir yn bechod (IA wg35-1-172).pdf]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 1.djvu]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 2.djvu]] #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Prydnawngwaith y Cymry.djvu]] #[[Indecs:Red Book of Hergest - Jesus College MS 111.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Taith y pererin darluniadol.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry, cyhoeddwyd yn 1854.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry.pdf]] #[[Indecs:Teithiau yng Nghymru Pennant.pdf]] #[[Indecs:Testament Newydd (1894).djvu]] #[[Indecs:Testament Newydd ein Harglwydd a'n Hiachawdwr Iesu Grist.djvu]] #[[Indecs:Traethodau ac Areithiau R J Derfel.pdf]] #[[Indecs:Twm o'r Nant Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Wil Brydydd y Coed.pdf]] #[[Indecs:Y Beibl (Argraffiad Caergrawnt 1891).djvu]] #[[Indecs:Y Bibl Cyssegr-Lan (BFBS 1861).pdf]] #[[Indecs:Y Bywgraffydd Wesleyaidd.djvu]] #[[Indecs:Y Digrifwr Cymraeg.djvu]] #[[Indecs:Y Mabinogion Cymreig-sef, Chwedlau rhamantus yr hen Gymry.pdf]] #[[Indecs:Y Monwyson.djvu]] #[[Indecs:Y Pigion.djvu]] #[[Indecs:Y tadau methodistaidd Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Y trydydd cynyg Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr ail Gynnyg, Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr athrawes o ddifrif.pdf]] #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Yr Iaith Gymraeg 1785 1885 1985.djvu]] #[[Indecs:A pocket dictionary, Welsh-English.djvu]] #[[Indecs:Aleluia - neu, lyfr o hymnau (IA aleluianh00will).pdf]] #[[Indecs:Argraphiad newydd o eiriadur beiblaidd (IA argraphiadnewydd00browuoft).pdf]] {{Div col end}} ==Angen testun cyfansawdd== {{Div col}} #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] {{Div col end}} <br> ==Wedi sganio efo peiriant Wiki UK== ■ Wedi cyhoeddi ▲ Rhannau wedi eu cyhoeddi ●Problemau cyhoeddi {{Div col}} #[[Indecs:Brenin yr Ellyllon.djvu]]■ #[[Indecs:Ystorïau Bohemia.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Argyfwng.djvu]]■ #[[Indecs:Toriad y Wawr.djvu]]■ #[[Indecs:O Gylch Carn Fadrig.djvu]]■ #[[Indecs:Gŵr y Dolau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Ddeddf Uno 1536.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I.djvu]]■ #[[Indecs:Rhwng Rhyfeloedd.djvu]]■ #[[Indecs:Ceulan y Llyn Du.djvu]]■ #[[Indecs:Blacmel.djvu]]■ #[[Indecs:David Lloyd George (E M Humphreys).djvu]]■ #[[Indecs:Dychweledigion (Ibsen).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwlad y Gwyddel.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wers Olaf.djvu]]■ #[[Indecs:Dal y Lleidr (drama).djvu]]■ #[[Indecs:Tudur Aled (JMJ).djvu]]■ #[[Indecs:Dan Lenni'r Nos.djvu]]■ #[[Indecs:Llofrudd yn y Chwarel.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddlyfr 1941.djvu]]■ #[[Indecs:Mêt y Mona.djvu]]■ #[[Indecs:Siaced Fraith.djvu]]■ #[[Indecs:Cofeb y Dewrion (Heroes'Memorial) Bangor 1914-18.djvu]]■ #[[Indecs:Dirwyn Edafedd.djvu]]■ #[[Indecs:Llen gwerin Sir Gaernarfon.djvu]]■ #[[Indecs:Beibl Plant Ysgol.djvu]] #[[Indecs:Drain a Blodau.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hen Gyrnol.djvu]]■ #[[Indecs:Ceiriog (Darlith y BBC 1939).pdf]]■ #[[Indecs:Addoli (Y Ddarlith Davies 1935).djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi'r Bugail.djvu]]■ #[[Indecs:Ynys y Trysor.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi Edern a Cherddi Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Cymru'r Oesau Canol.djvu]]■ #[[Indecs:Hen Ffrindiau.djvu]]■ #[[Indecs:Drysau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Tir y Dyneddon.djvu]]■ #[[Indecs:O Gors y Bryniau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Drws Agored.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Gymraeg.djvu]]■ #[[Indecs:Pentre'r plant.djvu]]■ #[[Indecs:Straeon Gwerin Affrica.djvu]]■ #[[Indecs:Gwilym a Benni Bach.djvu]]■ #[[Indecs:Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill.djvu]]■ #[[Indecs:Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos.djvu]]■ #[[Indecs:Hunangofiant Tomi.djvu]]■ #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:Hanes Gwareiddiad.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Bywyd Dic Aberdaron Twm o'r Nant.djvu]]■ #[[Indecs:Am dro i Fadagascar.djvu]]■ #[[Indecs:Elfennau Beirniadaeth Lenorol.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Gwili.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau (T. Gwynn Jones).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwres y Dydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Fainc Sglodion.djvu]]■ #[[Indecs:Cathlau Bore a Nawn.djvu]]■ #[[Indecs:Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Llyfr 2.djvu]] #[[Indecs:Anturiaethau Robinson Crusoe.djvu]]■ #[[Indecs:Nansi'r Dditectif.djvu]]■ #[[Indecs:Nedw (llyfr).djvu]]■ #[[Indecs:Ystoriau Siluria.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i henwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Teulu Bach Nantoer.djvu]]■ #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Ceiriog a Mynyddog.djvu]]■ #[[Indecs:Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Branwen Ferch Llyr (Tegla).djvu]]■ #[[Indecs:Rhys Llwyd y Lleuad.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau Gydag Enwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Prif Feirdd Eifionydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Lleian Lwyd.pdf]]■ #[[Indecs:Storïau o Hanes Cymru cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Meini Gwagedd.djvu]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau Drain Duon.djvu]]■ #[[Indecs:Bugail y Bryn.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wen Fro.djvu]]■ #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]]● #[[Indecs:Breuddwydion Myfanwy.djvu]]■ #[[Indecs:Beryl.djvu]]■ #[[Indecs:Fy Mhererindod Ysbrydol.djvu]]■ #[[Indecs:Patrymau Gwlad.djvu]]■ #[[Indecs:Pererindod Heddwch.djvu]]■ #[[Indecs:Profiadau Pellach 01.djvu]]■ #[[Indecs:Tan yr Enfys.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau Puleston.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant y Parch David Adams (Hawen).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Watcyn Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant D Emlyn Evans.djvu]]■ #[[Indecs:Humphrey Jones a Diwygiad 1859.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903).djvu]]■ #[[Indecs:Gwreichion y Diwygiadau.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau, Pregethau a Chaniadau.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau (John Breese Davies).djvu]]■ #[[Indecs:Gwrid y Machlyd.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrol Goffa Richard Bennett.djvu]]■ #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig.pdf]]■ #[[Indecs:Yn y Wlad.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Plwyf Llanegryn (1948).djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Mynachdai.pdf]]■ #[[Indecs:Cerddi Hanes.pdf]]■ #[[Indecs:Beirdd y Bala.pdf]]■ #[[Indecs:Noson o Farug.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Joshua Thomas.pdf]]■ #[[Indecs:Plant y Goedwig.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Del (OME).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Dewi Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Brethyn Cartref.pdf]]■ #[[Indecs:Eben Fardd (Ab Owen).pdf]]■ #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Gwilym Marles.pdf]]■ #[[Indecs:Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil).pdf]]■ #[[Indecs:O Law i Law.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Eithin.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Huw Morus.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Iolo Goch.djvu]]■ #[[Indecs:Ceris y Pwll.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Ogof.pdf]]■ #[[Indecs:Penillion Telyn.pdf]]■ #[[Indecs:Llyfr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Seren Tan Gwmwl.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Haf.pdf]]■ #[[Indecs:Tro Trwy'r Wig.pdf]]■ #[[Indecs:Tro i'r De.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Hwiangerddi (O M Edwards).pdf]]■ #[[Indecs:Y Gelfyddyd Gwta.pdf]]■ #[[Indecs:Rhyfeddodau'r Cread.pdf]]■ #[[Indecs:Ar y Groesffordd.pdf]]■ #[[Indecs:Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd.pdf]]■ #[[Indecs:Wat Emwnt.pdf]]‎■ #[[Indecs:Daffr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Y Geilwad Bach.pdf]]■ #[[Indecs:Lewsyn yr Heliwr 01.pdf]]‎■ #[[Indecs:Cofiant David Davies, Bermo.pdf]]‎■ #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Sion Cent.pdf]]■ #[[Indecs:Rhobat Wyn.pdf]]■ #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785).pdf]]■ #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Diwrnod yn Nolgellau.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]]●(angen ei ail sganio) #[[Indecs:Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc.pdf]]■ #[[Indecs:Cerrig y Rhyd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith yr Hen Ficer.pdf]]■ #[[Indecs:Capelulo (Elfyn).pdf]]■ #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Hugh Jones, Maesglasau.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Edward Richard.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Ieuan Brydydd Hir.pdf]]■ #[[Indecs:Y Cychwyn.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]]● #[[Indecs:Tro Trwy'r Gogledd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Beirdd y Berwyn 1700-1750.djvu]]■ #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Edward Morus.djvu]] #[[Indecs:Brut y Tywysogion Cyfres y Fil.djvu]]■ #[[Indecs:Ap-Vychan-CyK.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrinach y Dwyrain.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd Ab Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaid Arfon-Waenfawr.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog.djvu]]■ #[[Indecs:Trwy India'r Gorllewin.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Brithgofion.djvu]]■ #[[Indecs:Profedigaethau Enoc Huws (Addasiad 1939).djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hynod William Ellis Maentwrog.djvu]]■ #[[Indecs:Ifor Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau.djvu]]■ #[[Indecs:Storïau Mawr y Byd.djvu]]■ #[[Indecs:Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Llwyn Hudol.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Chwalfa.djvu]]■ #[[Indecs:Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf).djvu]]■ #[[Indecs:I'r Aifft ac yn Ol.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun).djvu]]■ #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Manion.djvu]]■ #[[Indecs:Astudiaethau T Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddgwaith.djvu]]■ #[[Indecs:Cymeriadau T. Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Y Trefedigaethau.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Cerddi'r Bwthyn.djvu]]■ #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Bugail Geirf Lorraine.djvu]]■ #[[Indecs:David Williams y Piwritan.djvu]]■ #[[Indecs:Telynegion (Silyn).djvu]]■ #[[Indecs:Ffrwythau Dethol.djvu]]■ #[[Indecs:Trystan ac Esyllt.djvu]]■ #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]]● (tudalenau ar goll) #[[Indecs:Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Siôn Gymro.djvu]]■ #[[Indecs:Rhamant Bywyd Lloyd George.djvu]]■ #[[Llio Plas y Nos|Llio Plas y Nos gan R Silyn Roberts]]■ #[[Indecs:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau'r Allt.djvu]]■ #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Diwygwyr Cymru.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu]]■ #[[Indecs:Blagur Awen Ben Bowen.djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]]● (angen ail sganio) #[[Indecs:Cadeiriau Enwog.djvu]]■ #[[Indecs:Catia Cwta.djvu|Catiau Cwta]]■ #[[Indecs:Yr Awen Barod.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun.djvu]]■ #[[Indecs:Chydig ar Gof a Chadw.djvu]]■ #[[Indecs:Roosevelt.djvu]] #[[Indecs:Llinell neu Ddwy.djvu]]■ #[[Indecs:Telyn Bywyd.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau yn y Wlad.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Hwfa Môn.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 1.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Yr Hen Lwybrau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Pennaf Peth.djvu]]■ #[[Indecs:Atgofion am Dalysarn.djvu]]■ #[[Indecs:Dan Gwmwl (Awena Rhun).djvu]]■ #[[Indecs:Salm i Famon a Marwnad Grey.djvu]]■ {{Div col end}} ===Saesneg=== #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_The_Great_European_War_Vol_1.pdf The History of The Great European War Vol 1] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_II.pdf The History of The Great European War Vol II] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_III.pdf The History of The Great European War Vol III] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_IV.djvu/Index:The History of the Great European War Vol IV.djvu] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Kalendars_of_Gwynedd.pdf Kalendars of Gwynedd] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Speeches_and_addresses_by_the_late_Thomas_E_Ellis_M_P.pdf Speeches and addresses by the late Thomas E. Ellis M.P. ] 64bi35a3ytgap32tde2nt9xfk3onz5l 167255 167254 2026-07-14T02:10:17Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi sganio efo peiriant Wiki UK */ 167255 wikitext text/x-wiki ==Wedi eu Cyhoeddi== {{Div col}} #[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] #[[Elfennau Beirniadaeth Lenorol|Elfennau Beirniadaeth Lenorol gan Joseph Harry]] #[[Yr Ysgol Gymraeg|Yr Ysgol Gymraeg gan Owen Jones Owen]] #[[Mêt y Mona|Mêt y Mona gan Robert Lloyd Jones]] #[[Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands|Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands gan John Owen, Thrussington]] #[[Diwygwyr Cymru|Diwygwyr Cymru gan Beriah Gwynfe Evans]] #[[Manion|Manion gan T. Gwynn Jones]] #[[Hen Ffrindiau|Hen Ffrindiau gan Edward Tegla Davies]] #[[Gwaith William Ambrose (Emrys)|Gwaith William Ambrose (Emrys) gol O. M. Edwards]] #[[Siaced Fraith|Siaced Fraith gan Elizabeth Williams]] #[[Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad|Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Llwyn Hudol|Llwyn Hudol gan Hugh Emyr Davies (Emyr)]] #[[Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18|Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18 gan William John Owen (Afallon)]] #[[Cofiant y Parch David Adams (Hawen)|Cofiant y Parch David Adams (Hawen) gan Evan Keri Evans a William Pari Huws]] #[[Erthyglau, Pregethau a Chaniadau|Erthyglau, Pregethau a Chaniadau gan John John Roberts (Iolo Caernarfon)]] #[[Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill|Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill gan R Silyn Roberts]] #[[Blagur Awen Ben Bowen|Blagur Awen Ben Bowen gan David Bowen (Myfyr Hefin)]] #[[Tir y Dyneddon|Tir y Dyneddon gan Edward Tegla Davies]] #[[Dirwyn Edafedd|Dirwyn Edafedd gan Elizabeth Williams]] #[[Drain a Blodau|Drain a Blodau gan Arthur Morgan]] #[[Cymru'r Oesau Canol|Cymru'r Oesau Canol gan Robert Richards]] #[[Addoli (Y Ddarlith Davies 1935)|Addoli (Y Ddarlith Davies 1935) gan Moelwyn]] #[[Yr Hen Gyrnol|Yr Hen Gyrnol gan Evan Isaac]] #[[Ceiriog (Darlith y BBC 1939)|Ceiriog (Darlith y BBC 1939) gan W. J Gruffydd]] #[[Yr Haf a Cherddi Eraill|Yr Haf a Cherddi Eraill gan R. Williams Parry]] #[[Cerddi'r Bugail|Cerddi'r Bugail gan Hedd Wyn]] #[[Ynys y Trysor|Ynys y Trysor gan Robert Lloyd Jones]] #[[Cerddi Edern a Cherddi Eraill|Cerddi Edern a Cherddi Eraill gan J Glyn Davies]] #[[Hanes Mynachdai Gogledd Cymru hyd eu diddymiad|Hanes Mynachdai Gogledd Cymru gan David David Williams]] #[[Drysau Eraill|Drysau Eraill gan Robert Hughes Jones]] #[[Ystoriau Siluria|Ystoriau Siluria gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Addysg yng Nghymru 1847-1947|Addysg yng Nghymru 1847-1947 gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru|Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[O Gors y Bryniau|O Gors y Bryniau gan Kate Roberts]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Luc|Yr Efengyl yn ôl Sant Luc cyf William Morgan]] #[[Gemau Doethineb|Gemau Doethineb gan John Jones (Ioan Eifion)]] #[[Y Drws Agored|Y Drws Agored gan Robert Hughes Jones]] #[[Ffrwythau Dethol|Ffrwythau Dethol gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Straeon Gwerin Affrica|Straeon Gwerin Affrica gan Robert Griffith, Madagascar]] #[[Caneuon Mynyddog|Caneuon Mynyddog gan Richard Davies (Mynyddog)]] #[[Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill|Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill gan William J Richards]] #[[Pentre'r Plant|Pentre'r Plant gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Y Ddau Adda|Y Ddau Adda gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Gweithiau Eben Fardd|Gweithiau Eben Fardd gol O. M. Edwards]] #[[Ystên Sioned|Ystên Sioned gan Daniel Silvan Evans a John Jones (Ivon)]] #[[Gwilym a Benni Bach|Gwilym a Benni Bach gan William Llewelyn Williams]] #[[Bugail y Bryn|Bugail y Bryn gan Moelona]] #[[Bil y Gymraeg ac Addysg|Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025 gan Senedd Cymru]] #[[Y Fainc Sglodion|Y Fainc Sglodion gan John William Jones]] #[[Beirdd y Berwyn 1700-1750|Beirdd y Berwyn 1700-1750 gol O. M. Edwards]] #[[Y Geilwad Bach|Y Geilwad Bach gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Murmuron Awen|Murmuron Awen gan Robert Roberts (Gwaenfab)]] #[[Clawdd Terfyn|Clawdd Terfyn gan Robert Dewi Williams]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Cofiant, neu Hanes bywyd a marwolaeth y Parch. Thomas Jones, Dinbych|Cofiant y Parch. Thomas Jones, Dinbych gan Thomas Jones, Dinbych]] #[[Chydig ar Gof a Chadw|Chydig ar Gof a Chadw gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd|Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd gan Zachary Mather]] #[[Siôn Gymro (llyfr)|Siôn Gymro (llyfr) gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Cofiant Watcyn Wyn|Cofiant Watcyn Wyn gan Penar Griffiths]] #[[Yr Awen Barod|Yr Awen Barod gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos|Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos gan Goronwy Jones, Prestatyn]] #[[Hunangofiant Tomi|Hunangofiant Tomi gan Edward Tegla Davies]] #[[Caniadau (T. Gwynn Jones)|Caniadau gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1|Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1 (Mynwy, Meirion, Maldwyn) gan gan Thomas Rees a John Thomas]] #[[Hanes Gwareiddiad|Hanes Gwareiddiad gan Gwilym Arthur Edwards]] #[[Dail y Dderwen|Dail y Dderwen gan William J Richards]] #[[Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant)|Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant) gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Am dro i Fadagascar|Am dro i Fadagascar gan Daniel Owen Jones]] #[[Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun)|Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun) gan Idris Lewis]] #[[Caniadau Gwili|Caniadau Gwili gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Yng Ngwres y Dydd|Yng Ngwres y Dydd gan Joseph Jones (J. J. Drefnewydd)]] #[[Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill|Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill|Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes y Lleuad|Hanes y Lleuad ffug awdur Syr John Herschel]] #[[Llinell neu Ddwy|Llinell neu Ddwy gan John Jones (Ioan Brothen)]] #[[Yn Llefaru Eto|Yn Llefaru Eto gan Anhysbys]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III gan Emrys ap Iwan]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Methodistiaeth Cymru Cyfrol I|Methodistiaeth Cymru Cyfrol I gan John Hughes, Lerpwl]] #[[Y Trefedigaethau|Y Trefedigaethau gan Ifor Leslie Evans]] #[[Telyn Bywyd|Telyn Bywyd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Cathlau Bore a Nawn|Cathlau Bore a Nawn gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel)|Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel) gan Robert David Morris]] #[[Ifor Owen (nofel)|Ifor Owen (nofel) gan Henry Emlyn Thomas (Emlyn)]] #[[Ysgrifau (John Breese Davies)|Ysgrifau gan John Breese Davies]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig|Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig gan Thomas Jones-Humphreys]] #[[Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant)|Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant) gan Isaac Foulkes]] #[[Y Ddau Frawd|Y Ddau Frawd gan Nel Wyn (sef Llew Tegid)]] #[[Anturiaethau Robinson Crusoe|Anturiaethau Robinson Crusoe cyf gan William Rowlands, Porthmadog]] #[[Cofiant D Emlyn Evans|Cofiant D Emlyn Evans gan Evan Keri Evans]] #[[Telynegion (Silyn a Gruffydd)|Telynegion gan R Silyn Roberts a W. J. Gruffudd]] #[[Gwaith Hugh Jones, Maesglasau|Gwaith Hugh Jones, Maesglasau gol O. M. Edwards]] #[[Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill|Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill gan Dewi Emrys]] #[[Beddau'r Proffwydi (drama)|Beddau'r Proffwydi (drama) gan W. J. Gruffydd ]] #[[Storio a Chadw dogfennau Ewyllys Crynodeb Gweithredol o Ymateb y Llywodraeth]] #[[Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad|Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad gan Lywodraeth y DU]] #[[Nansi'r Dditectif|Nansi'r Dditectif gan Owain Llew Rowlands]] #[[Cyfrol Goffa Richard Bennett|Cyfrol Goffa Richard Bennett gol. D Teifgar Davies]] #[[Brut y Tywysogion (Ab Owen)|Brut y Tywysogion (Ab Owen) gol O. M. Edwards]] #[[Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig|Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig gan Lewis Jones, Plas Hedd]] #[[Gwaith Huw Morus|Gwaith Huw Morus gan Huw Morus (Eos Ceiriog)]] #[[Wat Emwnt|Wat Emwnt gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith|John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith gan Llyfrbyf]] #[[Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil)|Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil) gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd)]] #[[Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd|Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Caniadau Barlwydon Llyfr 1|Caniadau Barlwydon Llyfr 1 gan Robert John Davies (Barlwydon)]] #[[Barlwydon (Cymru 1896)]] #[[Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig|Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Llewelyn Parri (nofel)|Llewelyn Parri (nofel) gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Caniadau Owen Lewis (Glan Cymerig)|Caniadau gan Owen Lewis (Glan Cymerig)]] #[[Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd|Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd gan David Morgan, Llangeitho]] #[[Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam|Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam gan Edward Francis]] #[[Gwaith Dewi Wyn|Gwaith Dewi Wyn gol O. M. Edwards]] #[[Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar|Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar gan John Davies, Llandysul]] #[[Athrylith Ceiriog|Athrylith Ceiriog gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig|Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig gol. Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Iolo Goch|Gwaith Iolo Goch gol Thomas Matthews]] #[[Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn|Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn gan Griffith Williams, Talsarnau]] #[[Gwaith Sion Cent|Gwaith Sion Cent gol Thomas Matthews]] #[[Dyddanwch yr Aelwyd|Dyddanwch yr Aelwyd gan Hughes a'i Fab, Wrecsam]] #[[Gwaith Ieuan Brydydd Hir|Gwaith Ieuan Brydydd Hir gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith yr Hen Ficer|Gwaith yr Hen Ficer gol O. M. Edwards]] #[[Am Dro i Erstalwm|Am Dro i Erstalwm gan Index]] #[[Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill|Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill gan Humphrey Jones (Bryfdir)]] #[[Ceiriog a Mynyddog|Ceiriog a Mynyddog gan John Morgan Edwards]] #[[Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon|Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon gan William Williams (Cromwell)]] #[[Awdl Dinystr Jerusalem|Awdl Dinystr Jerusalem gan Eben Fardd]] #[[Nedw|Nedw gan Edward Tegla Davies]] #[[Dros y Gamfa|Dros y Gamfa gan Fanny Edwards]] #[[Diwrnod yn Nolgellau|Diwrnod yn Nolgellau gan Robert Thomas Williams (Trebor Môn)]] #[[Awdl ar yr Adgyfodiad (Ieuan Ionawr)|Awdl ar yr Adgyfodiad gan Evan Jones (Ieuan Ionawr)]] #[[Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern|Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Tri Wyr o Sodom a'r Aipht|Tri Wyr o Sodom a'r Aipht gan William Williams, Pantycelyn]] #[[F'Ewythr Tomos: cân ddyri|F'Ewythr Tomos: cân ddyri gan Eben Fardd]] #[[Hynafiaethau Nant Nantlle|Hynafiaethau Nant Nantlle gan William Robert Ambrose]] #[[Bywyd y Parch. Ebenezer Richard|Bywyd y Parch. Ebenezer Richard gan Henry ac Edward W Richard]] #[[Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion|Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion gan Edward Davies (Iolo Meirion)]] #[[Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion|Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion gan Edward Davies, Penmorfa]] #[[Wil Ellis, Porthmadog-Cymru Cyf 29 1905]] #[[Hanes Niwbwrch|Hanes Niwbwrch gan Owen Williamson]] #[[Teulu Bach Nantoer|Teulu Bach Nantoer gan Moelona]] #[[Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf)|Barddoniaeth Goronwy Owen gol Isaac Foulkes (Llyfrbryf)]] #[[Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I|Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I gan John Morgan Jones]] #[[Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw|Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw gan O. M. Edwards]] #[[Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn|Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn gan David Morris (Eiddil Gwent)]] #[[Hanes Sir Fôn|Hanes Sir Fôn gan Thomas Pritchard, ('Rhen Graswr Eleth)]] #[[Holl Waith Barddonol Goronwy Owen|Holl Waith Barddonol Goronwy Owen gol Isaac Foulkes]] #[[Adgofion am John Elias|Adgofion am John Elias gan Richard Parry (Gwalchmai)]] #[[Tro Trwy'r Wig|Tro Trwy'r Wig gan Richard Morgan (1854-1939)]] #[[Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog|Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog gan Richard Griffith (Carneddog)]] #[[Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785)|Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785) gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Dafydd Jones o Drefriw, Cymru 1903]] #[[John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897)|John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897) gan Walter Daniel]] #[[Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain|Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain gan y Gwyneddigion]] #[[Cerdd coffa Goleufryn|Cerdd coffa Goleufryn gan J. T. Job]] #[[Adgofion am Goleufryn|Adgofion am Goleufryn gan Evan Williams, Llanfrothen]] #[[Goronwy Owen a'r Morrisiaid|Goronwy Owen a'r Morrisiaid gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Marc|Yr Efengyl yn ôl Sant Marc gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Llythyrau Goronwy Owen|Llythyrau Goronwy Owen gol John Morris-Jones]] #[[Diliau Meirion Cyf I|Diliau Meirion Cyf I gan gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch|Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Joshua Thomas|Gwaith Joshua Thomas gol O M Edwards]] #[[Glan Cledwen (Cymru 15 Rhagfyr 1897)]] #[[Dringo'r Andes|Dringo'r Andes gan Eluned Morgan]] #[[Naw Mis yn Nghymru|Naw Mis yn Nghymru gan Owen Griffith (Giraldus)]] #[[Ysgrifau Puleston|Ysgrifau Puleston gan John Puleston Jones]] #[[Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau|Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau gan Robert Thomas (Ap Vychan)]] #[[Rhigymau'r Ffordd Fawr|Rhigymau'r Ffordd Fawr gan Dewi Emrys]] #[[Coffadwriaeth, neu Hanes Byr o fywyd a Marwolaeth y Parchedig John Williams|Coffadwriaeth y Parch John Williams, Pantycelyn gan Maurice Davies, Llanfair-ym-Muallt]] #[[Fy Mhererindod Ysbrydol|Fy Mhererindod Ysbrydol gan Evan Keri Evans]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew|Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Beirdd y Bala|Beirdd y Bala gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr)|Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr) gol O. M. Edwards]] #[[Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis|Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis gan Dic Dywyll]] #[[Gwyllllis yn Nayd|Gwyllllis yn Nayd gan Dr William Price]] #[[Gwroniaid y Ffydd|Gwroniaid y Ffydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Tanchwa yn Cilfynydd|Tanchwa yn Cilfynydd baled gan awdur Anhysbys]] #[[Damwain echrydus Glofa Carnant, Cwmaman, Sir Gaerfyrddin]] #[[Blodau Drain Duon|Blodau Drain Duon gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[Telyn Dyfi|Telyn Dyfi gan Daniel Silvan Evans]] #[[Cyfrinach y Dwyrain|Cyfrinach y Dwyrain gan David Cunllo Davies]] #[[Oriau yn y Wlad|Oriau yn y Wlad gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Branwen Ferch Llŷr (Tegla)|Branwen Ferch Llŷr (Tegla) gan Edward Tegla Davies]] #[[Prif Feirdd Eifionydd|Prif Feirdd Eifionydd gan Edward David Rowlands]] #[[Deddf Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol)(Cymru) 2020]] #[[Rhys Llwyd y Lleuad|Rhys Llwyd y Lleuad gan E Tegla Davies]] #[[Oriau Gydag Enwogion|Oriau Gydag Enwogion gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi|Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi gan John Evans, Abermeurig]] #[[Hanes Alexander Fawr|Hanes Alexander Fawr gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Y Lleian Lwyd|Y Lleian Lwyd gan Moelona]] #[[Cenadon Hedd|Cenadon Hedd gan William Jones, Cwmaman]] #[[Dagrau Hiraeth|Dagrau Hiraeth gan William Jones, Pontsaeson]] #[[Saith o Farwnadau|Saith o Farwnadau gan William Williams, Pantycelyn]] #[[Storïau o Hanes Cymru cyf I|Storïau o Hanes Cymru cyf I gan Moelona]] #[[Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris|Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris gan Griffith Jones (Glan Menai)]] #[[Hanes Bywyd Pio Nono|Hanes Bywyd Pio Nono gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Caniadau Watcyn Wyn|Caniadau Watcyn Wyn gan Watkin Hezekiah Williams (Watcyn Wyn)]] #[[Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth|Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth gan John Evans, Abermeurig]] #[[Gwrid y Machlud|Gwrid y Machlud gan Richard Jones (Ap Alun Mabon)]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)|Yr Hwiangerddi gan O M Edwards]] #[[Noson o Farrug|Noson o Farrug gan Robert Griffith Berry]] #[[Meini Gwagedd|Meini Gwagedd gan James Kitchener Davies]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon|Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon gan William Hobley]] #[[Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903)|Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903) gan Evan Keri Evans]] #[[Rhobat Wyn|Rhobat Wyn gan Awena Rhun]] #[[Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry|Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry gan Thomas Lewis Jones, Machen]] #[[Tanchwa y Mardy - Mercher, Rhagfyr 23, 1885; 80 wedi eu lladd]] #[[Cerddi Hanes|Cerddi Hanes gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur|Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur gan John Eiddion Jones]] #[[Patrymau Gwlad|Patrymau Gwlad gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[David Williams y Piwritan|David Williams y Piwritan gan Richard Thomas, Bontnewydd]] #[[Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl|Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl gan Ellis Hughes, Penmaen]] #[[Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern|Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern gan David Samuel Jones]] #[[Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price|Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price gan Benjamin Evans (Telynfab)]] #[[Llyfr Haf|Llyfr Haf gan Owen Morgan Edwards]] #[[Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896)|Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896) gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr|Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr gan William Hobley]] #[[Beryl|Beryl gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog|Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog gan William Hobley]] #[[Breuddwydion Myfanwy|Breuddwydion Myfanwy gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Lloffion o'r Mynwentydd|Lloffion o'r Mynwentydd gan Thomas Rowland Roberts (Asaph)]] #[[Cofiant y diweddar Barch Robert Everett|Cofiant y diweddar Barch Robert Everett gan David Davies (Dewi Emlyn)]] #[[Y Wen Fro|Y Wen Fro gan Ellen Evans]] #[[Cerrig y Rhyd|Cerrig y Rhyd gan Winnie Parry]] #[[Gwaith Edward Richard|Gwaith Edward Richard gan Edward Richard, Ystrad Meurig]] #[[Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun]] #[[Humphrey Jones a Diwygiad 1859|Humphrey Jones a Diwygiad 1859 gan Evan Isaac]] #[[Adgofion Andronicus|Adgofion Andronicus gan John Williams Jones (Andronicus)]] #[[Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill|Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cofiant Richard Jones Llwyngwril|Cofiant Richard Jones Llwyngwril gan Evan Evans, Llangollen]] #[[Profiadau Pellach|Profiadau Pellach gan G M Ll Davies]] #[[Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol]] #[[Hanes y Bibl Cymraeg|Hanes y Bibl Cymraeg gan Thomas Levi]] #[[Pererindod Heddwch|Pererindod Heddwch, G M Ll Davies]] #[[Tan yr Enfys|Tan yr Enfys gan D J Lewis Jenkins]] #[[Yr Ogof|Yr Ogof gan T Rowland Hughes]] #[[Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau]] #[[Profedigaethau Enoc Huws (1939)]] #[[Dyddgwaith|Dyddgwaith gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Salm i Famon a Marwnad Grey|Salm i Famon a Marwnad Grey gan John Morris-Jones]] #[[Madam Wen|Madam Wen gan William David Owen]] #[[Dan Gwmwl|Dan Gwmwl gan Awena Rhun]] #[[Atgofion am Dalysarn]] #[[Cerddi'r Bwthyn|Cerddi'r Bwthyn gan Dewi Emrys]] #[[Capelulo]] #[[Y Pennaf Peth]] #[[Goronwy Owen - Detholiad o'i Farddoniaeth]] #[[Yr Hen Lwybrau|Yr Hen Lwybrau gan John Davies (Isfryn)]] #[[Gwaith Gwilym Marles]] #[[Gwaith ap Vychan]] #[[Gwaith Gwilym Hiraethog]] #[[Cadeiriau Enwog]] #[[Y Cychwyn]] #[[Cofiant Hwfa Môn]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[Aildrefniad Cymdeithas]] #[[Ar y Groesffordd]] #[[Astudiaethau T Gwynn Jones]] #[[Bil Cymru Atebolrwydd a Grymuso Ariannol 2014]] #[[Brethyn Cartref]] #[[Brithgofion]] #[[Bywyd a Chan Tomos Efans (Cyndelyn)]] #[[Bywyd a Gwaith Henry Richard AS]] #[[Bywyd a Llafur John Wesley]] #[[Bywyd a gweithiau Azariah Shadrach]] #[[Cân neu Ddwy]] #[[Caniadau'r Allt]] #[[Caniadau Buddug]] #[[Caniadau ac ati]] #[[Cartrefi Cymru, O. M. Edwards]] #[[Catherine Prichard (Buddug), Cymru, Cyfrol 39, 1910]] #[[Catiau Cwta]] #[[Cerddi'r Eryri]] #[[Cerddi a Baledi]] #[[Ceris y Pwll]] #[[Chwedlau'r Aelwyd]] #[[Clych Adgof - penodau yn hanes fy addysg]] #[[Coelion Cymru]] #[[Cofiant Dafydd Rolant, Pennal]] #[[Cofiant Daniel Owen: ynghyd a Sylwadau ar ei Ysgrifeniadau]] #[[Cwm Eithin]] #[[Cyflafan Ofnadwy Dolgellau]] #[[Cymeriadau (T. Gwynn Jones)]] #[[Cymru Fu]] #[[D Rhagfyr Jones (o Dywysydd y Plant 1901)]] #[[Daff Owen]] #[[Dau faled gan John Jones (Jac Glan-y-gors)]] #[[Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc|Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc gan Francis Jones, Abergele]] #[[Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd Swyddogol) 2012]] #[[Diarhebion Cymru]] #[[Drama Rhys Lewis]] #[[Drych yr Amseroedd]] #[[Er Mwyn Cymru]] #[[Griffith Ellis Bootle, Cymru Cyf 23, 1902]] #[[Gwaith Dewi Wnion]] #[[Gwaith Alun]] #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith Ceiriog]] #[[Gwaith Dafydd ap Gwilym]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith John Thomas]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 1]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 2]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Gweledigaethau Y Bardd Cwsg (Silvan Evans 1865)]] #[[Gwialen Fedw Fy Mam]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf I]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II]] #[[Hanes Pedr Fawr, Ymerawdwr Rwssia]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Bywyd ac Anturiaethau Dr Livingstone]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Hanes y Wladfa Gymreig yn Patagonia]] #[[Hen Gymeriadau Dolgellau]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[I'r Aifft ac yn Ol]] #[[Llenyddiaeth Fy Ngwlad]] #[[Lewsyn yr Heliwr (nofel)]] #[[Llio Plas y Nos]] #[[Llyfr Del]] #[[Llyfr Nest]] #[[Llyfr Owen]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 1]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 2]] #[[Mary Jones y Gymraes fechan heb yr un Beibl]] #[[Mesur Addysg (Cymru) 2011]] #[[Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011]] #[[Mesur Gwneud Iawn am Gamweddau'r GIG (Cymru) 2008]] #[[Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008]] #[[O Law i Law]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Plant Dic Sion Dafydd]] #[[Rhai o Gymry Lerpwl]] #[[Rhamant Bywyd Lloyd George]] #[[Rhan o waith mewn Cernyweg Canol (Add. Ch. 19491)]] #[[Rhodd Mam i'w Phlentyn]] #[[Rhyfeddodau'r Cread]] #[[Adolygiad o lyfr Sadie "Twilight Hours"]] #[[Seren Tan Gwmwl]] #[[Storïau Mawr y Byd]] #[[Straeon y Pentan]] #[[Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu]] #[[Tanchwa ddychrynllyd yn Nyffryn Rhondda, ger Pontypridd]] #[[Telynegion Maes a Môr]] #[[Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd]] #[[Traethawd ar Gaio a'i Hynafiaethau]] #[[Traethawd ar Hanes Plwyf Merthyr]] #[[Tro Trwy'r Gogledd]] #[[Tro i'r De]] #[[Tro yn Llydaw]] #[[Trwy India'r Gorllewin]] #[[Twm o'r Nant Cyf II (ab Owen)]] #[[William Jones (Nofel)]] #[[Y Cywyddwyr Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Y Gelfyddyd Gwta]] #[[Y Siswrn]] #[[Yn y Wlad]] #[[Yny lhyvyr hwnn]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)]] #[[Yr Hynod William Ellis, Maentwrog]] #[[Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala]] #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]] #[[Yr Eneth Ga'dd ei Gwrthod]] #[[Myfyrdod mewn mynwent|Myfyrdod mewn mynwent gan John Parry, Llaneilian]] #[[Dyrif etholiadol Ceredigion 1892]] #[[Canmlwyddiant Marwolaeth y Parch. John Wesley, M.A., Mawrth 3ydd, 1891]] #[[Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno|Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno D. S. Thomas (Glan Pair)]] #[[Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau|Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau gan Ellis Isfryn Williams]] #[[Hanes Brwydr Waterloo|Hanes Brwydr Waterloo gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Galar gan, er coffadwriaeth am y ddamwain yn ngwaith glo Landshipping Chwefror 14eg, 1844]] #[[Galargan ar ol y Mochyn Du]] #[[Baledi-Cwynfan y Morwr a Deio Bach]] #[[Marwnad er coffadwriaeth am y diweddar Barch John Elias]] #[[William Morgan, Pant, Dowlais (Trysorfa y Plant)]] #[[Hen Fibl Fawr fy Mam]] #[[Tanchwa ofnadwy yn Abersychan]] #[[Y Ffeiriau Hynotaf yn Ddeuddeg Sir Cymru]] #[[Henry Kirke White (Trysorfa y Plant Ebrill 1891)]] #[[Mynwy yng Nghymru (Cymru Cyf X Rhif 57)]] #[[Rhanau o'r Corff (Fanny Edwards)]] #[[Thomas Matthews, Cymru, Chwefror 1917]] #[[Huw Morus—Dadorchuddiad Ei Golofn Goffadwriaethol, Pont Y Meibion, Awst 26 1909]] #[[Owain Aran (erthyglau Cymru 1909)]] # [[Lewys Aran (Cymru Tachwedd 1918)]] #[[Owen R Lewis (Glan Cymerig) Perl y Plant 1910]] #[[John Puleston Jones (Trysorfa y Plant 1906)]] #[[Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898)|Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898) gan David Cunllo Davies]] #[[Fel y gwelais Arglwyddes Llanofer]] #[[Ioan Madog (Cymru 1896)]] #[[Llofruddiaeth Thomas Watkins gan Benjamin Jones, Aberdâr 1866]] # [[Ròseen-Dhu|Ròseen-Dhu gan William Sharp (Fiona Macleod) wedi'i gyfieithu gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Son-days (Henry Vaughan)|Son-days gan Henry Vaughan wedi'i gyfieithu gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Can Coffadwriaethol Tanymarian|Can Coffadwriaethol Tanymarian gan John Henry Hughes (Ieuan o Leyn)]] #[[Morwynion Glan Meirionydd|Morwynion Glan Meirionydd gan Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn)]] #[[A Poison Tree gan William Blake|A Poison Tree gan William Blake wedi'i gyfieithu gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Dewi Idris (Cymru 1899)|Dewi Idris (Cymru 1899) gan Carneddog]] #[[John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896]] #[[Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau|Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau gan John Jones (Pyll)]] #[[Llofruddiaeth Caerfyrddin, Thomas yn cael ei grogi]] #[[Baled am drychineb gwaith glo Dinas y Cymer, Pontypridd, 1844]] #[[Baled am bechod William Evan, Trefddyn (1737)]] {{Div col end}} ==Wedi eu cyhoeddi heb sgan== #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Pascon Agan Arluth]] #[[Cyfieithiadau o gerddi i'r Gymraeg]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] ==Wedi eu prawfddarllen heb eu cyhoeddi== # [[Enwogion Ceredigion]] ==Rhannau wedi eu cyhoeddi== #[[Enwogion Sir Aberteifi]] 13/187 #[[Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru 1867-Cyf I]] 31/683 ==Angen eu prawfddarllen== {{Div col}} #[[Indecs:Daniel Owen y Nofelydd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Darllen ac Ysgrifennu.djvu]] #[[Indecs:Cymraeg y Mabinogion.djvu]] #[[Indecs:Y Llyfrgell yng Nghymru ac Efrydiau Cymreig.djvu]] #[[Indecs:Addysg Wledig yng Nghymru (1948).djvu]] #[[Indecs:Y Cwrs Addysg a'r Gymdeithaqs yng Nghymru.djvu]] #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Dwyll.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Brawf.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Dyn Pren.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Pawb.djvu]] #[[Indecs:Album Aberhonddu.djvu]] #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896.djvu]] #[[Indecs:Dafydd ab Gwilym o Fuallt.djvu]] #[[Indecs:John Wesley, ei fywyd a'i llafur.djvu]] (angen ei ail lwytho) #[[Indecs:Caniadydd 1841.djvu]] #[[Indecs:Archaeologia Lleynensis.djvu]] #[[Indecs:Y Gestiana.djvu]] #[[Indecs:Camrau mewn grammadeg Cymreig (IA camraumewngramma00apiw).pdf]] #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Caniadau John Morris-Jones.djvu]] #[[Indecs:Casgliad o ganeuon Cymru.pdf]] #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Farddol.djvu]] #[[Indecs:Ystorya de Carolo Magno o Lyfr Coch Hergest.djvu]] #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Cofiant a Gweithiau Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a gweithiau Risiart Ddu o Wynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a Phregethau Robert Roberts, Clynnog.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Ann Griffiths gynt o Dolwar Fechan.pdf]] #[[Indecs:Cofiant James Davies Radnor O.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Thomas Gee.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig John Jones Talsarn.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig William Evans, Tonyrefail.djvu]] #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Cyfystyron y gymraeg - sef y casgliad buddugol yn Eisteddfod Genhedlaethol Gwrecsam, 1888 (IA cyfystyronygymra00jone).pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1884.djvu]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1902.djvu]] #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Er mwyn Iesu - pregethau, &c t (IA ermwyniesupreget00jone).pdf]] #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur bywgraffyddol o enwogion cymru 1867-Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion cymru Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur Cymraeg a Saesneg Byr, Cyfres y Fil.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur ysgrythyrol- yn cynnwys hanesiaeth, duwinyddiaeth, athroniaeth ... (IA geiriadurysgryt03chargoog).pdf]] #[[Indecs:Geirlyfr bywgraffiadol o enwogion Cymru 1870.pdf]] #[[Indecs:Gwaith barddonol Islwyn - 1832-1878 (IA gwaithbarddonoli00islw).pdf]] #[[Indecs:Gwaith Caledfryn.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Lewis Glyn Cothi.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau Barddonol a Rhyddieithol Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 1 (IA pantycelyn gweithiau1).pdf]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 2 (IA pantycelyn gweithiau2).pdf]] #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 01.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 02.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 03.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 04.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 05.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 06.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 07.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 08.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 09.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 10.pdf]] #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]] #[[Indecs:Hanes Cymru America.djvu]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 3.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 4.pdf]] #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Hanes Llenyddiaeth Gymreig o 1320 hyd 1650.pdf]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Hanes Morganwg (Dafydd Morganwg).djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Llandyssul.djvu]] #[[Indecs:Helyntion Bywyd Hen Deiliwr.djvu]] #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Hynafiaethau Llandegai a Llanllechid.pdf]] #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Llenyddiaeth y Cymry - llawlyfr i efrydwyr.djvu]] #[[Indecs:Llyfr emynau (IA llyfrem00jone).pdf]] #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Gloywi Cymraeg.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Pawb ar Bob-peth.pdf]] #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn.pdf]] #[[Indecs:Llynnoedd Llonydd.djvu]] #[[Indecs:Megys Trwy Dan.djvu]] #[[Indecs:Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol II.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol III.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Môn.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:O'r Bala i Geneva.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Oriau'r Hwyr.pdf]] #[[Indecs:Penillion ystyriol rhagorol yn dangos nad oes ag na fy ag na fydd dim waeth na phechod, pob meddwl, gair a gweithred croes i ewyllys Duw a elwir yn bechod (IA wg35-1-172).pdf]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 1.djvu]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 2.djvu]] #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Prydnawngwaith y Cymry.djvu]] #[[Indecs:Red Book of Hergest - Jesus College MS 111.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Taith y pererin darluniadol.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry, cyhoeddwyd yn 1854.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry.pdf]] #[[Indecs:Teithiau yng Nghymru Pennant.pdf]] #[[Indecs:Testament Newydd (1894).djvu]] #[[Indecs:Testament Newydd ein Harglwydd a'n Hiachawdwr Iesu Grist.djvu]] #[[Indecs:Traethodau ac Areithiau R J Derfel.pdf]] #[[Indecs:Twm o'r Nant Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Wil Brydydd y Coed.pdf]] #[[Indecs:Y Beibl (Argraffiad Caergrawnt 1891).djvu]] #[[Indecs:Y Bibl Cyssegr-Lan (BFBS 1861).pdf]] #[[Indecs:Y Bywgraffydd Wesleyaidd.djvu]] #[[Indecs:Y Digrifwr Cymraeg.djvu]] #[[Indecs:Y Mabinogion Cymreig-sef, Chwedlau rhamantus yr hen Gymry.pdf]] #[[Indecs:Y Monwyson.djvu]] #[[Indecs:Y Pigion.djvu]] #[[Indecs:Y tadau methodistaidd Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Y trydydd cynyg Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr ail Gynnyg, Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr athrawes o ddifrif.pdf]] #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Yr Iaith Gymraeg 1785 1885 1985.djvu]] #[[Indecs:A pocket dictionary, Welsh-English.djvu]] #[[Indecs:Aleluia - neu, lyfr o hymnau (IA aleluianh00will).pdf]] #[[Indecs:Argraphiad newydd o eiriadur beiblaidd (IA argraphiadnewydd00browuoft).pdf]] {{Div col end}} ==Angen testun cyfansawdd== {{Div col}} #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] {{Div col end}} <br> ==Wedi sganio efo peiriant Wiki UK== ■ Wedi cyhoeddi ▲ Rhannau wedi eu cyhoeddi ●Problemau cyhoeddi {{Div col}} #[[Indecs:Geiriau Credadun.djvu]]■ #[[Indecs:Brenin yr Ellyllon.djvu]]■ #[[Indecs:Ystorïau Bohemia.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Argyfwng.djvu]]■ #[[Indecs:Toriad y Wawr.djvu]]■ #[[Indecs:O Gylch Carn Fadrig.djvu]]■ #[[Indecs:Gŵr y Dolau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Ddeddf Uno 1536.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I.djvu]]■ #[[Indecs:Rhwng Rhyfeloedd.djvu]]■ #[[Indecs:Ceulan y Llyn Du.djvu]]■ #[[Indecs:Blacmel.djvu]]■ #[[Indecs:David Lloyd George (E M Humphreys).djvu]]■ #[[Indecs:Dychweledigion (Ibsen).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwlad y Gwyddel.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wers Olaf.djvu]]■ #[[Indecs:Dal y Lleidr (drama).djvu]]■ #[[Indecs:Tudur Aled (JMJ).djvu]]■ #[[Indecs:Dan Lenni'r Nos.djvu]]■ #[[Indecs:Llofrudd yn y Chwarel.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddlyfr 1941.djvu]]■ #[[Indecs:Mêt y Mona.djvu]]■ #[[Indecs:Siaced Fraith.djvu]]■ #[[Indecs:Cofeb y Dewrion (Heroes'Memorial) Bangor 1914-18.djvu]]■ #[[Indecs:Dirwyn Edafedd.djvu]]■ #[[Indecs:Llen gwerin Sir Gaernarfon.djvu]]■ #[[Indecs:Beibl Plant Ysgol.djvu]] #[[Indecs:Drain a Blodau.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hen Gyrnol.djvu]]■ #[[Indecs:Ceiriog (Darlith y BBC 1939).pdf]]■ #[[Indecs:Addoli (Y Ddarlith Davies 1935).djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi'r Bugail.djvu]]■ #[[Indecs:Ynys y Trysor.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi Edern a Cherddi Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Cymru'r Oesau Canol.djvu]]■ #[[Indecs:Hen Ffrindiau.djvu]]■ #[[Indecs:Drysau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Tir y Dyneddon.djvu]]■ #[[Indecs:O Gors y Bryniau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Drws Agored.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Gymraeg.djvu]]■ #[[Indecs:Pentre'r plant.djvu]]■ #[[Indecs:Straeon Gwerin Affrica.djvu]]■ #[[Indecs:Gwilym a Benni Bach.djvu]]■ #[[Indecs:Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill.djvu]]■ #[[Indecs:Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos.djvu]]■ #[[Indecs:Hunangofiant Tomi.djvu]]■ #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:Hanes Gwareiddiad.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Bywyd Dic Aberdaron Twm o'r Nant.djvu]]■ #[[Indecs:Am dro i Fadagascar.djvu]]■ #[[Indecs:Elfennau Beirniadaeth Lenorol.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Gwili.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau (T. Gwynn Jones).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwres y Dydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Fainc Sglodion.djvu]]■ #[[Indecs:Cathlau Bore a Nawn.djvu]]■ #[[Indecs:Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Llyfr 2.djvu]] #[[Indecs:Anturiaethau Robinson Crusoe.djvu]]■ #[[Indecs:Nansi'r Dditectif.djvu]]■ #[[Indecs:Nedw (llyfr).djvu]]■ #[[Indecs:Ystoriau Siluria.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i henwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Teulu Bach Nantoer.djvu]]■ #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Ceiriog a Mynyddog.djvu]]■ #[[Indecs:Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Branwen Ferch Llyr (Tegla).djvu]]■ #[[Indecs:Rhys Llwyd y Lleuad.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau Gydag Enwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Prif Feirdd Eifionydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Lleian Lwyd.pdf]]■ #[[Indecs:Storïau o Hanes Cymru cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Meini Gwagedd.djvu]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau Drain Duon.djvu]]■ #[[Indecs:Bugail y Bryn.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wen Fro.djvu]]■ #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]]● #[[Indecs:Breuddwydion Myfanwy.djvu]]■ #[[Indecs:Beryl.djvu]]■ #[[Indecs:Fy Mhererindod Ysbrydol.djvu]]■ #[[Indecs:Patrymau Gwlad.djvu]]■ #[[Indecs:Pererindod Heddwch.djvu]]■ #[[Indecs:Profiadau Pellach 01.djvu]]■ #[[Indecs:Tan yr Enfys.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau Puleston.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant y Parch David Adams (Hawen).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Watcyn Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant D Emlyn Evans.djvu]]■ #[[Indecs:Humphrey Jones a Diwygiad 1859.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903).djvu]]■ #[[Indecs:Gwreichion y Diwygiadau.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau, Pregethau a Chaniadau.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau (John Breese Davies).djvu]]■ #[[Indecs:Gwrid y Machlyd.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrol Goffa Richard Bennett.djvu]]■ #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig.pdf]]■ #[[Indecs:Yn y Wlad.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Plwyf Llanegryn (1948).djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Mynachdai.pdf]]■ #[[Indecs:Cerddi Hanes.pdf]]■ #[[Indecs:Beirdd y Bala.pdf]]■ #[[Indecs:Noson o Farug.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Joshua Thomas.pdf]]■ #[[Indecs:Plant y Goedwig.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Del (OME).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Dewi Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Brethyn Cartref.pdf]]■ #[[Indecs:Eben Fardd (Ab Owen).pdf]]■ #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Gwilym Marles.pdf]]■ #[[Indecs:Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil).pdf]]■ #[[Indecs:O Law i Law.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Eithin.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Huw Morus.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Iolo Goch.djvu]]■ #[[Indecs:Ceris y Pwll.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Ogof.pdf]]■ #[[Indecs:Penillion Telyn.pdf]]■ #[[Indecs:Llyfr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Seren Tan Gwmwl.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Haf.pdf]]■ #[[Indecs:Tro Trwy'r Wig.pdf]]■ #[[Indecs:Tro i'r De.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Hwiangerddi (O M Edwards).pdf]]■ #[[Indecs:Y Gelfyddyd Gwta.pdf]]■ #[[Indecs:Rhyfeddodau'r Cread.pdf]]■ #[[Indecs:Ar y Groesffordd.pdf]]■ #[[Indecs:Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd.pdf]]■ #[[Indecs:Wat Emwnt.pdf]]‎■ #[[Indecs:Daffr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Y Geilwad Bach.pdf]]■ #[[Indecs:Lewsyn yr Heliwr 01.pdf]]‎■ #[[Indecs:Cofiant David Davies, Bermo.pdf]]‎■ #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Sion Cent.pdf]]■ #[[Indecs:Rhobat Wyn.pdf]]■ #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785).pdf]]■ #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Diwrnod yn Nolgellau.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]]●(angen ei ail sganio) #[[Indecs:Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc.pdf]]■ #[[Indecs:Cerrig y Rhyd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith yr Hen Ficer.pdf]]■ #[[Indecs:Capelulo (Elfyn).pdf]]■ #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Hugh Jones, Maesglasau.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Edward Richard.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Ieuan Brydydd Hir.pdf]]■ #[[Indecs:Y Cychwyn.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]]● #[[Indecs:Tro Trwy'r Gogledd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Beirdd y Berwyn 1700-1750.djvu]]■ #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Edward Morus.djvu]] #[[Indecs:Brut y Tywysogion Cyfres y Fil.djvu]]■ #[[Indecs:Ap-Vychan-CyK.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrinach y Dwyrain.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd Ab Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaid Arfon-Waenfawr.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog.djvu]]■ #[[Indecs:Trwy India'r Gorllewin.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Brithgofion.djvu]]■ #[[Indecs:Profedigaethau Enoc Huws (Addasiad 1939).djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hynod William Ellis Maentwrog.djvu]]■ #[[Indecs:Ifor Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau.djvu]]■ #[[Indecs:Storïau Mawr y Byd.djvu]]■ #[[Indecs:Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Llwyn Hudol.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Chwalfa.djvu]]■ #[[Indecs:Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf).djvu]]■ #[[Indecs:I'r Aifft ac yn Ol.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun).djvu]]■ #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Manion.djvu]]■ #[[Indecs:Astudiaethau T Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddgwaith.djvu]]■ #[[Indecs:Cymeriadau T. Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Y Trefedigaethau.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Cerddi'r Bwthyn.djvu]]■ #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Bugail Geirf Lorraine.djvu]]■ #[[Indecs:David Williams y Piwritan.djvu]]■ #[[Indecs:Telynegion (Silyn).djvu]]■ #[[Indecs:Ffrwythau Dethol.djvu]]■ #[[Indecs:Trystan ac Esyllt.djvu]]■ #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]]● (tudalenau ar goll) #[[Indecs:Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Siôn Gymro.djvu]]■ #[[Indecs:Rhamant Bywyd Lloyd George.djvu]]■ #[[Llio Plas y Nos|Llio Plas y Nos gan R Silyn Roberts]]■ #[[Indecs:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau'r Allt.djvu]]■ #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Diwygwyr Cymru.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu]]■ #[[Indecs:Blagur Awen Ben Bowen.djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]]● (angen ail sganio) #[[Indecs:Cadeiriau Enwog.djvu]]■ #[[Indecs:Catia Cwta.djvu|Catiau Cwta]]■ #[[Indecs:Yr Awen Barod.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun.djvu]]■ #[[Indecs:Chydig ar Gof a Chadw.djvu]]■ #[[Indecs:Roosevelt.djvu]] #[[Indecs:Llinell neu Ddwy.djvu]]■ #[[Indecs:Telyn Bywyd.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau yn y Wlad.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Hwfa Môn.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 1.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Yr Hen Lwybrau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Pennaf Peth.djvu]]■ #[[Indecs:Atgofion am Dalysarn.djvu]]■ #[[Indecs:Dan Gwmwl (Awena Rhun).djvu]]■ #[[Indecs:Salm i Famon a Marwnad Grey.djvu]]■ {{Div col end}} ===Saesneg=== #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_The_Great_European_War_Vol_1.pdf The History of The Great European War Vol 1] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_II.pdf The History of The Great European War Vol II] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_III.pdf The History of The Great European War Vol III] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_IV.djvu/Index:The History of the Great European War Vol IV.djvu] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Kalendars_of_Gwynedd.pdf Kalendars of Gwynedd] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Speeches_and_addresses_by_the_late_Thomas_E_Ellis_M_P.pdf Speeches and addresses by the late Thomas E. Ellis M.P. ] 4cihc1lplcm41p0m6ax0xbv4n9ic9pk 104 33359 167014 75991 2026-07-13T13:50:54Z ~2026-39587-89 4188 167014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>ar ôl nos, gan ddisgwyl, disgwyl; nos ar ôl nos heb gwsg nac iawn orffwys. Yr oedd yn anodd peidio â theimlo blinder yr hirbrawf. Daliodd Morys i fynd yno'n ffyddlon am dridiau o'r wythnos bwysig, ond rywfodd daeth rhywbeth i'w luddias ar y pedwerydd dydd. A'r diwrnod hwnnw, gyda machlud haul, dechreuodd y deheuwynt chwythu; rhyw chwibaniad main drwy frigau'r coed o gylch Pant y Gwehydd oedd yn darogan drycin. Duai'r awyr tua'r môr gan awgrymu'n hyll fod noson fawr gerllaw. Rhuthrodd chwa o ddrygwynt drwy'r berllan afalau gan dorri'r brigau'n drystfawr. Cododd haid o frain o'r coed, mewn cyngor croch pa un ai aros ai cilio ymaith a fyddai orau. Ymledai'r cwmwl tua'r de nes peri dyfod nos cyn ei hamser. Nesaodd gwylwyr y buarth at ei gilydd am loches a chymdeithas, ac nid oedd llais eu harweinydd dewr i'w glywed mor fynych ymhlith ei wŷr. Goleuwyd cannwyll frwyn ym mhob ystafell, a symudodd Hywel Rhisiart ei gadair yn nes i'r tân mawn. Yr un teimlad oedd ym mynwes hyd yn oed y gwas bach. Brysiai yntau gyda'i orchwylion er mwyn cael i ddiddosrwydd cyn dyfod nos ac ystorm. Yr oedd helynt Madam Wen yn pwyso'n drwm ar feddwl y gwas bach, yn enwedig wedi i'r haul fynd i lawr. Dyna pam y gwelai fwgan ym mhob twmpath tywyll wrth fyned i'r cae oedd tu cefn i'r buarth i gyrchu tanwydd. Ond beth oedd y golau a welai drwy'r gwyll yng nghyfeiriad Tyddyn Wilym? Er maint ei ofn safodd i edrych, a gwelodd fflamau enbyd yn troelli o flaen yr awel gref. Ydlan Robin Elis Tyddyn Wilym sydd ar dân, meddai'r gwas bach wrtho'i hun, a ffwrdd ag ef heb danwydd am y tŷ, â'i wynt yn ei ddwrn. Gwaith munud oedd lledaenu'r newydd brawychus trwy fuarth a thŷ. Greddf yn ddiamau ydyw yr awydd mewn dyn achub ydlan yn anad dim. Taranai mab Presaddfed<noinclude><references/></noinclude> n0o3vkzdb1tt5ene4n7m5pc7vcv4x3i 104 33360 167044 75992 2026-07-13T14:57:30Z ~2026-39587-89 4188 167044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>orchmynion celyd, fel pe byddai gadfridog ar faes brwydr, a'i wŷr rhyfel ar ffoi; ond ni fuasai waeth iddo chwibanu. Diangodd y dynion bob un o'i le apwyntiedig; yn gyntaf i ben y clawdd o'r tu cefn i'r buarth er gweled y tân. Oddi yno—heb na morwyn na gwas bach ar ôl—rhedodd pawb fel gyrr o ddefaid i lawr ar garlam tua Thyddyn Wilym; pawb ond Hywel Rhisiart a'i wraig, a milwr Presaddfed. Yr oedd anrhydedd yn galw arno ef i aros ar ôl a bod yn ffyddlon i'w swydd a'i sefyllfa. Tra yr oedd y frwydr gyda'r fflamau yn mynd ymlaen o gylch tas wair a dwy das wellt Robin Elis, safai Hywel Rhisiart a'r milwr ar ben y clawdd yn gwylied eu symudiadau, gan ymweled yn awr ac eilwaith â'r tŷ i weld fod Beti Rhisiart a phopeth arall yn ddiogel. Golygfa hagr oedd gardd o wair a gwellt ar dân yng nghanol drycin. Yr oedd yn dda i Robin Elis fod cymorth mor agos ato. Diogelwyd un das wellt oedd ar wahân, ac achubwyd rhyw ychydig o'r gwair. Ond yr oedd colled y tyddynnwr truan yn fawr serch hynny. Dan gawodydd trymion, ac mewn gwynt yn gyrru fel byddinoedd yn ymosod, y gorffenwyd y gwaith. Gyda theimladau cymysg o ddiolchgarwch a thristwch yr aeth Robin Elis a'i wraig i'r tŷ ar ôl gwneud yr hyn a allent er diogelu eu buddiannau. Dafydd y mab oedd y diwethaf i fynd i mewn. Yr oedd y cymdogion caredig wedi brysio adref bob un ar ôl gwneud eu gorau hwythau; pawb yn wlyb hyd at y croen. Safodd Dafydd o flaen y simdde fawr, a'i lygaid ef oedd y cyntaf i ddisgyn ar rywbeth ar yr astell, rhywbeth nad oedd yn arfer bod yn y fan honno. "Beth ydi hwn, deydwch? gofynnodd, gan afael mewn pwrs lliain, a darn o linyn yn cylymu ei enau. "Beth ydi pybeth?" meddai Margiad Elis yn groes, gan synnu bod gan Dafydd galon i ofyn cwestiynau segur ar adeg mor drallodus. Yn hamddenol datododd Dafydd y cwlwm, a'r holl deulu erbyn hyn wrth ei benelin yn llawn chwilfrydedd.<noinclude><references/></noinclude> q9vek0qvuhq0hu3f0z5nz3vdri4h55m 167257 167044 2026-07-14T07:22:39Z ~2026-39672-28 4189 167257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>orchmynion celyd, fel pe byddai gadfridog ar faes brwydr, a'i wŷr rhyfel ar ffoi; ond ni fuasai waeth iddo chwibanu. Diangodd y dynion bob un o'i le apwyntiedig; yn gyntaf i ben y clawdd o'r tu cefn i'r buarth er gweled y tân. Oddi yno—heb na morwyn na gwas bach ar ôl—rhedodd pawb fel gyrr o ddefaid i lawr ar garlam tua Thyddyn Wilym; pawb ond Hywel Rhisiart a'i wraig, a milwr Presaddfed. Yr oedd anrhydedd yn galw arno ef i aros ar ôl a bod yn ffyddlon i'w swydd a'i sefyllfa. Tra yr oedd y frwydr gyda'r fflamau yn mynd ymlaen o gylch tas wair a dwy das wellt Robin Elis, safai Hywel Rhisiart a'r milwr ar ben y clawdd yn gwylied eu symudiadau, gan ymweled yn awr ac eilwaith â'r tŷ i weld fod Beti Rhisiart a phopeth arall yn ddiogel. Golygfa hagr oedd gardd o wair a gwellt ar dân yng nghanol drycin. Yr oedd yn dda i Robin Elis fod cymorth mor agos ato. Diogelwyd un das wellt oedd ar wahân, ac achubwyd rhyw ychydig o'r gwair. Ond yr oedd colled y tyddynnwr truan yn fawr serch hynny. Dan gawodydd trymion, ac mewn gwynt yn gyrru fel byddinoedd yn ymosod, y gorffenwyd y gwaith. Gyda theimladau cymysg o ddiolchgarwch a thristwch yr aeth Robin Elis a'i wraig i'r tŷ ar ôl gwneud yr hyn a allent er diogelu eu buddiannau. Dafydd y mab oedd y diwethaf i fynd i mewn. Yr oedd y cymdogion caredig wedi brysio adref bob un ar ôl gwneud eu gorau hwythau; pawb yn wlyb hyd at y croen. Safodd Dafydd o flaen y simdde fawr, a'i lygaid ef oedd y cyntaf i ddisgyn ar rywbeth ar yr astell, rhywbeth nad oedd yn arfer bod yn y fan honno. "Beth ydi hwn, deydwch?" gofynnodd, gan afael mewn pwrs lliain, a darn o linyn yn cylymu ei enau. "Beth ydi pybeth?" meddai Margiad Elis yn groes, gan synnu bod gan Dafydd galon i ofyn cwestiynau segur ar adeg mor drallodus. Yn hamddenol datododd Dafydd y cwlwm, a'r holl deulu erbyn hyn wrth ei benelin yn llawn chwilfrydedd.<noinclude><references/></noinclude> guz7veumyn61z5w42z1tx4v0ndvw6hd 104 33361 167258 75993 2026-07-14T08:26:23Z ~2026-39672-28 4189 167258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>Yn y pwrs lliain yr oedd darnau arian, ac yn ei waelod ddernyn o bapur gwyn ac arno ryw ysgrifen. Mawr oedd y dyfalu pwy oedd biau'r pwrs ac o ba le y daethai. Ond nid oedd dehongliad. Fe allai mai rhywun oedd wedi ei roddi yno er diogelwch yng nghanol helynt y tân, ac yna wedi ei anghofio. Syniad Robin Elis oedd hwnnw. Ond wfftiai Margiad Elis at hynny. Gan bwy o'r cymdogion yr oedd cymaint o arian rhyddion ag y medrent fforddio mynd â hwy o gwmpas yr un fath a phe baent ddyrnaid o ffa? Heblaw hynny, beth oedd yr ysgrifen? Gresynai Robin Elis na fedrai air ar lyfr, heb sôn am ystumiau ar bapur. Ni fedrai Dafydd ychwaith. Penderfynwyd mynd a'r pwrs fel yr oedd i Bant y Gwehydd, lle yr oedd ysgolheigion i'w cael, a chychwynnodd Robin Elis a'i fab heb ymdroi. Erbyn hyn yr oedd pethau wedi dyfod i'w lle tua Phant y Gwehydd, a byddin milwr Presaddfed o dan lywodraeth eilwaith. Ond clywodd pob aelod o'r fyddin honno eiriau chwyrn gan y meistr cyn derbyn maddeuant am y trosedd. Ac wedi popeth yr oedd yno fwy o chwedleua am y tân a'r difrod a wnaeth nag oedd o warchod y lle. Cafodd Robin a'i fab groeso parod oherwydd y golled; ac wedi derbyn cydymdeimlad Hywel Rhisiart aed at fater y pwrs lliain. Daliodd Robin ei afael yn yr arian—medrai yntau ddarllen y rhai hynny cystal â neb—ond rhoddodd y darn papur yn llaw'r yswain. Gwelwodd Hywel Rhisiart wrth ei ddarllen. Gwelwodd yn gyntaf, ac yna ffyrnigodd nes bod ei wyneb graenus mor goch â chrib ceiliog. "Y faden fileinig!" meddai yn ffrom, "y lladrones ddrwg!" Agorodd Robin ei geg i wrando. Daeth y lleill yn gylch o gwmpas yr yswain. Ar bwy y cyfarthai yr hen ŵr, tybed? "Ewch drwy'r tŷ ar unwaith!" gwaeddai Hywel, fel dyn yn dechrau colli ei synnwyr. "A thrwy'r beudai bob un!" {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 9899mhcnrwmn5al71osfv282lhr4gfw 104 33363 167259 75994 2026-07-14T08:37:27Z ~2026-39672-28 4189 167259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>Ni wyddai neb beth i'w wneud yn wyneb y fath orchymyn. "Dyma ddywed hi!" llefai Hywel Rhisiart, "Mae'n ddrwg gan Madam Wen am eich colled chwi, ond y mae gwaeth wedi digwydd i'ch cymydog. A dyma i chwi swm bychan o iawn.' Ple mae'r dynion?" gwaeddai Hywel, cyn bod y gwrandawyr wedi hanner deall ystyr cenadwri Madam Wen. "Brysiwch! Rhedwch! " Dechreuwyd rhedeg yma a rhedeg acw, y naill ar draws y llall, i mewn ac allan, mewn ffwdan a thwrf, a meddyliodd y rhai mwyaf ofnus bod Madam Wen a'i mintai wrth y drws y munud hwnnw. Ond cyn hir daeth Hywel Rhisiart a'i dylwyth i ddeall sut yr oedd pethau. Daethant i ddeall pa mor ddistaw ac mor llwyr yr oedd arglwyddes yr ogof wedi gwneud ei gwaith. Yr oedd y gwartheg bob un wedi myned o'r beudai, a'r eidionau o'r cytiau pesgi; y ceffylau gorau wedi diflannu o'r ystablau, a'r glawogydd wedi dileu ôl eu traed ar y buarth. yn ddigon eangfrydig i wneud esgus drosto, yr unig dir y gwneid hynny arno fyddai mai hen lanc oedd Twm yn byw ei hunan, ac yn ddigon naturiol heb ganddo nac amser nac awydd i fod yn groesawus. Cadwai'r dyn bach ei gyfrinach mor hynod o glos fel na wyddai neb yn yr ardal beth oedd yn mynd ymlaen o dan gronglwyd ei dŷ. Hynny ydyw, ni wyddai neb ond y rhai y perthynai iddynt wybod,—Madam Wen a rhyw dri neu bedwar arall—ac yr oedd gwybod y rhai hynny fel y bedd, yn cymryd i mewn heb roddi dim allan. Damwain ac aflwydd oedd i un na pherthynai iddi wybod gael cip un noson ar ddirgelwch Pen y Bont. Fel hyn y bu hynny. Yr oedd gan Margiad y Crydd haid o hwyaid, ac er bod llawn filltir o'r afon yn nes i'r cartref at eu gwasanaeth, ni thalai dim ganddynt ond llwydo'r dŵr beunydd yn y pyllau uwch Pen y Bont. Gwyddai Margiad yn burion am y gwendid yma yn yr hwyaid. Yr oedd Twm wedi dywedyd wrthi amdano fwy na dwywaith na theirgwaith mewn geiriau braidd yn egr. Ond nid oedd hynny'n tycio. O'r diwedd, wedi diflasu, cymerodd Twm y gyfraith yn ei law ei hun, a gwnaeth garcharorion o'r troseddwyr yng nghytiau'r gwyddau yng nghrombil y clawdd o flaen ei dŷ. Fel y disgwyliai, daeth Margiad heibio toc, a mawr fu'r taranu a'r tafodi. Ni ddywedodd Twm ddim gair, ond cafodd yr hwyaid eu rhyddid, ac yntau lonydd am dridiau neu bedwar. Ond un prynhawn collodd Margiad ei da eilwaith, ac ar unwaith cyfeiriodd ei thraed am Ben y Bont, gan chwythu bygythion bob cam o'r ffordd. Pan ddaeth at y tŷ yr oedd y drws yn gaeëdig, a chytiau'r gwyddau yn weigion bob un. Wrth weled hynny trawodd i feddwl drwgdybus Margiad fod y llechgi gan Twm wedi cau yr hwyaid yn y tŷ. Yn llawn o'r syniad hwnnw aeth at y ffenestr i edrych a oedd rhywbeth i'w weld y tu mewn. Nid oedd yno yr arwydd lleiaf fod yr hwyaid i mewn, ond yr oedd Twm wrth ryw orchwyl o bwys olau'r canhwyllau gwelid ôl ei dwylo hithau yma ac acw o fewn y tŷ. Prin nad oedd hi wedi chwerthin yn braf wrth weled y canhwyllau yn olau mor hwylus. Ond sut y daeth hi o hyd i gêlfan neilltuol Hywel Rhisiart ei hun? Nid swm bychan oedd i'w gael yn y fan honno, gellid bod yn siwr. Arswydai Betsi Rhisiart wrth feddwl i Fadam Wen fod mor agos i'r ystafell lle'r eisteddai hi mewn unigedd a chryndod. Yr oedd colled Hywel Rhisiart yn fawr, a chafodd ef a'r wraig a milwr Presaddfed oriau'r noson honno i'w hail-gyfrif ac i wrando ar yr un pryd ar sŵn y corwyntoedd yn dryllio canghennau coed o amgylch Pant y Gwehydd; ac yng nghreigiau'r Ynys Wyllt, heb fod ymhell iawn, yr oedd trychineb arall ar dro, oherwydd yr un corwyntoedd. Ystorm arswydus a welwyd y noson honno. Nid oedd preswylwyr glannau'r môr yn cofio ei thebyg ers llawer blwyddyn. Gwynt nerthol, glaw a thywyllwch fel y fagddu, a'r môr yn lluchio trochion enfawr ymhell<noinclude><references/></noinclude> a6lb8t1sxnkhufsi3nr3ipg0dkxrxa1 167260 167259 2026-07-14T08:38:42Z ~2026-39672-28 4189 167260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>Ni wyddai neb beth i'w wneud yn wyneb y fath orchymyn. "Dyma ddywed hi!" llefai Hywel Rhisiart, "Mae'n ddrwg gan Madam Wen am eich colled chwi, ond y mae gwaeth wedi digwydd i'ch cymydog. A dyma i chwi swm bychan o iawn." "Ple mae'r dynion?" gwaeddai Hywel, cyn bod y gwrandawyr wedi hanner deall ystyr cenadwri Madam Wen. "Brysiwch! Rhedwch!" Dechreuwyd rhedeg yma a rhedeg acw, y naill ar draws y llall, i mewn ac allan, mewn ffwdan a thwrf, a meddyliodd y rhai mwyaf ofnus bod Madam Wen a'i mintai wrth y drws y munud hwnnw. Ond cyn hir daeth Hywel Rhisiart a'i dylwyth i ddeall sut yr oedd pethau. Daethant i ddeall pa mor ddistaw ac mor llwyr yr oedd arglwyddes yr ogof wedi gwneud ei gwaith. Yr oedd y gwartheg bob un wedi myned o'r beudai, a'r eidionau o'r cytiau pesgi; y ceffylau gorau wedi diflannu o'r ystablau, a'r glawogydd wedi dileu ôl eu traed ar y buarth. yn ddigon eangfrydig i wneud esgus drosto, yr unig dir y gwneid hynny arno fyddai mai hen lanc oedd Twm yn byw ei hunan, ac yn ddigon naturiol heb ganddo nac amser nac awydd i fod yn groesawus. Cadwai'r dyn bach ei gyfrinach mor hynod o glos fel na wyddai neb yn yr ardal beth oedd yn mynd ymlaen o dan gronglwyd ei dŷ. Hynny ydyw, ni wyddai neb ond y rhai y perthynai iddynt wybod,—Madam Wen a rhyw dri neu bedwar arall—ac yr oedd gwybod y rhai hynny fel y bedd, yn cymryd i mewn heb roddi dim allan. Damwain ac aflwydd oedd i un na pherthynai iddi wybod gael cip un noson ar ddirgelwch Pen y Bont. Fel hyn y bu hynny. Yr oedd gan Margiad y Crydd haid o hwyaid, ac er bod llawn filltir o'r afon yn nes i'r cartref at eu gwasanaeth, ni thalai dim ganddynt ond llwydo'r dŵr beunydd yn y pyllau uwch Pen y Bont. Gwyddai Margiad yn burion am y gwendid yma yn yr hwyaid. Yr oedd Twm wedi dywedyd wrthi amdano fwy na dwywaith na theirgwaith mewn geiriau braidd yn egr. Ond nid oedd hynny'n tycio. O'r diwedd, wedi diflasu, cymerodd Twm y gyfraith yn ei law ei hun, a gwnaeth garcharorion o'r troseddwyr yng nghytiau'r gwyddau yng nghrombil y clawdd o flaen ei dŷ. Fel y disgwyliai, daeth Margiad heibio toc, a mawr fu'r taranu a'r tafodi. Ni ddywedodd Twm ddim gair, ond cafodd yr hwyaid eu rhyddid, ac yntau lonydd am dridiau neu bedwar. Ond un prynhawn collodd Margiad ei da eilwaith, ac ar unwaith cyfeiriodd ei thraed am Ben y Bont, gan chwythu bygythion bob cam o'r ffordd. Pan ddaeth at y tŷ yr oedd y drws yn gaeëdig, a chytiau'r gwyddau yn weigion bob un. Wrth weled hynny trawodd i feddwl drwgdybus Margiad fod y llechgi gan Twm wedi cau yr hwyaid yn y tŷ. Yn llawn o'r syniad hwnnw aeth at y ffenestr i edrych a oedd rhywbeth i'w weld y tu mewn. Nid oedd yno yr arwydd lleiaf fod yr hwyaid i mewn, ond yr oedd Twm wrth ryw orchwyl o bwys olau'r canhwyllau gwelid ôl ei dwylo hithau yma ac acw o fewn y tŷ. Prin nad oedd hi wedi chwerthin yn braf wrth weled y canhwyllau yn olau mor hwylus. Ond sut y daeth hi o hyd i gêlfan neilltuol Hywel Rhisiart ei hun? Nid swm bychan oedd i'w gael yn y fan honno, gellid bod yn siwr. Arswydai Betsi Rhisiart wrth feddwl i Fadam Wen fod mor agos i'r ystafell lle'r eisteddai hi mewn unigedd a chryndod. Yr oedd colled Hywel Rhisiart yn fawr, a chafodd ef a'r wraig a milwr Presaddfed oriau'r noson honno i'w hail-gyfrif ac i wrando ar yr un pryd ar sŵn y corwyntoedd yn dryllio canghennau coed o amgylch Pant y Gwehydd; ac yng nghreigiau'r Ynys Wyllt, heb fod ymhell iawn, yr oedd trychineb arall ar dro, oherwydd yr un corwyntoedd. Ystorm arswydus a welwyd y noson honno. Nid oedd preswylwyr glannau'r môr yn cofio ei thebyg ers llawer blwyddyn. Gwynt nerthol, glaw a thywyllwch fel y fagddu, a'r môr yn lluchio trochion enfawr ymhell<noinclude><references/></noinclude> ov3v2tq2ncme1hihyys3624lj1hwjsj 167261 167260 2026-07-14T09:14:01Z ~2026-39672-28 4189 167261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>Ni wyddai neb beth i'w wneud yn wyneb y fath orchymyn. "Dyma ddywed hi!" llefai Hywel Rhisiart, "Mae'n ddrwg gan Madam Wen am eich colled chwi, ond y mae gwaeth wedi digwydd i'ch cymydog. A dyma i chwi swm bychan o iawn." "Ple mae'r dynion?" gwaeddai Hywel, cyn bod y gwrandawyr wedi hanner deall ystyr cenadwri Madam Wen. "Brysiwch! Rhedwch!" Dechreuwyd rhedeg yma a rhedeg acw, y naill ar draws y llall, i mewn ac allan, mewn ffwdan a thwrf, a meddyliodd y rhai mwyaf ofnus bod Madam Wen a'i mintai wrth y drws y munud hwnnw. Ond cyn hir daeth Hywel Rhisiart a'i dylwyth i ddeall sut yr oedd pethau. Daethant i ddeall pa mor ddistaw ac mor llwyr yr oedd arglwyddes yr ogof wedi gwneud ei gwaith. Yr oedd y gwartheg bob un wedi myned o'r beudai, a'r eidionau o'r cytiau pesgi; y ceffylau gorau wedi diflannu o'r ystablau, a'r glawogydd wedi dileu ôl eu traed ar y buarth. Wrth olau'r canhwyllau gwelid ôl ei dwylo hithau yma ac acw o fewn y tŷ. Prin nad oedd hi wedi chwerthin yn braf wrth weled y canhwyllau yn olau mor hwylus. Ond sut y daeth hi o hyd i gêlfan neilltuol Hywel Rhisiart ei hun? Nid swm bychan oedd i'w gael yn y fan honno, gellid bod yn siwr. Arswydai Betsi Rhisiart wrth feddwl i Fadam Wen fod mor agos i'r ystafell lle'r eisteddai hi mewn unigedd a chryndod. Yr oedd colled Hywel Rhisiart yn fawr, a chafodd ef a'r wraig a milwr Presaddfed oriau'r noson honno i'w hail-gyfrif ac i wrando ar yr un pryd ar sŵn y corwyntoedd yn dryllio canghennau coed o amgylch Pant y Gwehydd; ac yng nghreigiau'r Ynys Wyllt, heb fod ymhell iawn, yr oedd trychineb arall ar dro, oherwydd yr un corwyntoedd. Ystorm arswydus a welwyd y noson honno. Nid oedd preswylwyr glannau'r môr yn cofio ei thebyg ers llawer blwyddyn. Gwynt nerthol, glaw a thywyllwch fel y fagddu, a'r môr yn lluchio trochion enfawr ymhell<noinclude><references/></noinclude> d1g0lbo4beciwcp4apf5z32ncxdjfcz 167262 167261 2026-07-14T09:17:50Z ~2026-39672-28 4189 167262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>Ni wyddai neb beth i'w wneud yn wyneb y fath orchymyn. "Dyma ddywed hi!" llefai Hywel Rhisiart, "Mae'n ddrwg gan Madam Wen am eich colled chwi, ond y mae gwaeth wedi digwydd i'ch cymydog. A dyma i chwi swm bychan o iawn." "Ple mae'r dynion?" gwaeddai Hywel, cyn bod y gwrandawyr wedi hanner deall ystyr cenadwri Madam Wen. "Brysiwch! Rhedwch!" Dechreuwyd rhedeg yma a rhedeg acw, y naill ar draws y llall, i mewn ac allan, mewn ffwdan a thwrf, a meddyliodd y rhai mwyaf ofnus bod Madam Wen a'i mintai wrth y drws y munud hwnnw. Ond cyn hir daeth Hywel Rhisiart a'i dylwyth i ddeall sut yr oedd pethau. Daethant i ddeall pa mor ddistaw ac mor llwyr yr oedd arglwyddes yr ogof wedi gwneud ei gwaith. Yr oedd y gwartheg bob un wedi myned o'r beudai, a'r eidionau o'r cytiau pesgi; y ceffylau gorau wedi diflannu o'r ystablau, a'r glawogydd wedi dileu ôl eu traed ar y buarth. Wrth olau'r canhwyllau gwelid ôl ei dwylo hithau yma ac acw o fewn y tŷ. Prin nad oedd hi wedi chwerthin yn braf wrth weled y canhwyllau yn olau mor hwylus. Ond sut y daeth hi o hyd i gêlfan neilltuol Hywel Rhisiart ei hun? Nid swm bychan oedd i'w gael yn y fan honno, gellid bod yn siwr. Arswydai Betsi Rhisiart wrth feddwl i Fadam Wen fod mor agos i'r ystafell lle'r eisteddai hi mewn unigedd a chryndod. Yr oedd colled Hywel Rhisiart yn fawr, a chafodd ef a'r wraig a milwr Presaddfed oriau'r noson honno i'w hail-gyfrif ac i wrando ar yr un pryd ar sŵn y corwyntoedd yn dryllio canghennau coed o amgylch Pant y Gwehydd; ac yng nghreigiau'r Ynys Wyllt, heb fod ymhell iawn, yr oedd trychineb arall ar dro, oherwydd yr un corwyntoedd. Ystorm arswydus a welwyd y noson honno. Nid oedd preswylwyr glannau'r môr yn cofio ei thebyg ers llawer blwyddyn. Gwynt nerthol, glaw a thywyllwch fel y fagddu, a'r môr yn lluchio trochion enfawr ymhell<noinclude><references/></noinclude> 1b0mugv23sjszb7rb4c8m5t1lnccbrv 104 33364 167263 75995 2026-07-14T11:13:38Z ~2026-39672-28 4189 167263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>y tu hwnt i'w derfynau gosodedig. Ac ar y creigiau dwy o longau wedi eu dryllio. Un cwch bychan, ac ynddo dri o ddynion, a gadwodd ar yr wyneb yn wyrthiol, nes ei daflu ar draeth Cymyran gan don enfawr. Hwy yn unig o holl ddwylo'r llongau a achubwyd, ac yr oedd y trueiniaid bron ar dranc pan waredwyd hwynt gan wŷr Llanfihangel. Cawsant hafan ddymunol dan gronglwyd Tafarn y Cwch. Canfu Siôn Ifan ar unwaith nad morwyr cyffredin oedd y tri, ond gwŷr o sefyllfa gyfrifol. Yr oedd hyn yn eglur oddi wrth eu gwisgoedd, oedd yn crogi ar fachau o dan ofal Catrin Parri. Ymysg meddiannau un o'r gwŷr yr oedd papurgod led anghyffredin. Sylwodd Siôn Ifan arni pan welodd hi gyntaf, a dyfalai beth allai fod ynddi. Syllodd Catrin Parri arni hefyd, a'i chwilfrydedd hithau'n fawr. Yr oedd yn amlwg yr ystyriai ei pherchen hi'n bwysig, canys ni roddai hi o'i law ond ar ei waethaf. Pan aeth i gysgu, gorweddai'r god o fewn ei gyrraedd, a hwyrach mai breuddwydio amdani a wnai ei gwsg mor anesmwyth. Ond ymhen hir a hwyr wedi cau'r drws, daeth y god i law Catrin Parri. Cymerodd liain a sychodd hi yn rhodresgar, ac wedi cynefino â'i dal, a theimlo'n fwy hy, agorodd hi. A thra'r oedd ei bysedd yng nghrombil y god, a hithau wedi gweled er ei siom mai papurau yn unig oedd ynddi yn lle'r trysorau y disgwyliai hi eu gweled, gosodwyd bys ysgafn ar glicied y drws, ac yn ddistaw daeth Madam Wen i mewn. Yswiliai yr hen wraig o gael ei dal yn ymyrraeth ag eiddo arall, a newidiodd ei gwedd. Sychodd y god bapur fwy na mwy, a'i hunig awydd yn awr oedd am ryw esgus addas i ddianc o gyrraedd llygaid chwareus arglwyddes y llyn. Os gadawodd hi'r god yn ymyl yr ymwelydd pan aeth ar ryw orchwyl i ran arall o'r tŷ, mewn ffwdan y gwnaeth hynny, ac yr oedd y god yno yn ddiogel pan ddychwelodd, a phopeth yn iawn. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> p6zodb9566zwkpv4xugm8nzv9dljs43 2 77518 167123 166808 2026-07-13T16:56:57Z AlwynapHuw 1710 167123 wikitext text/x-wiki {{header | title =Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2026 | author = | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2025]] | next = [[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2027]] | notes = Llyfrau a gyhoeddwyd gan Alwyn ap Huw ar Wicidestun yn 2026 }} {{c|[[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau]]}} #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] 31, Mehefin 41 jz5iraajdf49xgs8gf7twt6dx78kr1q 167253 167123 2026-07-14T02:07:05Z AlwynapHuw 1710 167253 wikitext text/x-wiki {{header | title =Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2026 | author = | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2025]] | next = [[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2027]] | notes = Llyfrau a gyhoeddwyd gan Alwyn ap Huw ar Wicidestun yn 2026 }} {{c|[[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau]]}} #[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] 31, Mehefin 41 i38j6lj2t5hba62mwqr6ka4v35h6951 106 84631 167121 166999 2026-07-13T16:52:51Z AlwynapHuw 1710 167121 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Drama Enoc Huws |Author=Thomas Howells, Pentre Rhondda |Publisher=Hughes a'i Fab, Wrecsam |Year=1913 |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist 1=Clawr 2to7=- 8=Llun 9to16=roman 9=1 17=1 73to76=- 77=Clawr/> |Remarks= }} [[Categori:Drama Enoc Huws]] [[Categori:Enoc Huws]] [[Categori:Daniel Owen]] [[Categori:Thomas Howells, Pentre Rhondda]] [[Categori:Dramâu 1913]] [[Categori:PD-old]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:PD-US-expired]] [[Categori:Joseph Milwyn Howells]] 3h082yg66te8mj9wgyxj4pe8p2krdhk 104 84649 167012 164436 2026-07-13T13:31:50Z AlwynapHuw 1710 167012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CYFARWYDDIADAU.}}}} (1) Gofaler dewis personau cymwys i bortreadu y gwahanol gymeriadau. (2) Astudied pob un y cymeriad a gynrychiola yn fanwl. Rhaid i bob perfformiwr golli ei hunaniaeth personol yn y person a gynrychiola, cyn byth y gall obeithio cael argraff briodol ar y gynulleidfa. Ymdrecher i fod yn naturiol, — yn ''"true to nature''." (3) Bydder yn ofalus i ddewis gwisgoedd priodol. Dillad wisgid rhyw ychydig dros hanner can mlynedd yn ol<ref>1860au</ref> sydd eisieu ar gyfer y Ddrama hon. Gofaler peidio gwneuthur ''clowns'' o hen gymeriadau doniol, ysmala, Cymru Fu. Gwisger Capten Trefor a'r teulu yn drwsiadus a ffasiynol. Dillad trwsiadus, ond syml, fydd eisieu ar Enoc Huws, Mr. a Mrs. Denman; pan yn dyfod o'r siop i'r gegin, gwisga Enoc Huws siaced liain gwyn. Fel crydd y gwisga Tomos Bartley, heb gôt, a ffedog ledr o'i flaen, a gwisga Sem Llwyd fel mwnwr. Pais a betgwn, shawl fach a ffedog stwff wisga Marged a Barbara Bartley, ond y bydd eisieu cap gwyn ar ben Barbara. (4) Dylai pob un fod yn barod yn ymyl i gymeryd ei ran cyn y daw yr adeg iddo ymddangos ar y llwyfan, fel na choller dim amser yn ofer. (5) Os bydd prinder cymeriadau, gall yr un personau gynrychioli Capten Trefor a Tomos Bartley; Sem Llwyd a Jones y Plismon; Mrs. Denman a Kit, &c. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> fctqc2vo9owobjeumg3io2r7bgo4qkk 104 84651 167015 164438 2026-07-13T13:58:56Z AlwynapHuw 1710 167015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|GOLYGFEYDD.}}}} {{center block| <poem> ACT I. —[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 1|GOLYGFA 1—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 2|2.—CEGIN SIOP Y GROES.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 3|3.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 4|4.—Y LAWNT O FLAEN Y TY.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 5|5.—YSTAFELL SUSI.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 6|6.—TY MR. DENMAN.]] [[Drama Enoc Huws/Act II.|ACT II.]] GOLYGFA Y TWMPATH. ACT III. [[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 1|GOLYGFA 1.—CEGIN SIOP Y GROES.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 2|2. YR HEOL.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 3|3. CEGIN SIOP Y GROES.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 4|4. YR HEOL.]] ACT IV. [[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 1|GOLYGFA 1.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 2|2.—Y LAWNT O FLAEN Y TY.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 3|3.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 4|4.—Y CAPEL.]] </poem> }} <br><noinclude><references/></noinclude> d9eks0b8wsi7sljm953ajcwnc6dmphi 167016 167015 2026-07-13T13:59:20Z AlwynapHuw 1710 167016 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|GOLYGFEYDD.}}}} {{center block| <poem> ACT I. [[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 1|GOLYGFA 1—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 2|2.—CEGIN SIOP Y GROES.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 3|3.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 4|4.—Y LAWNT O FLAEN Y TY.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 5|5.—YSTAFELL SUSI.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 6|6.—TY MR. DENMAN.]] [[Drama Enoc Huws/Act II.|ACT II.]] GOLYGFA Y TWMPATH. ACT III. [[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 1|GOLYGFA 1.—CEGIN SIOP Y GROES.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 2|2. YR HEOL.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 3|3. CEGIN SIOP Y GROES.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 4|4. YR HEOL.]] ACT IV. [[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 1|GOLYGFA 1.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 2|2.—Y LAWNT O FLAEN Y TY.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 3|3.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 4|4.—Y CAPEL.]] </poem> }} <br><noinclude><references/></noinclude> 47ezq98xqdjosqcs6z80elamg7syv45 167110 167016 2026-07-13T16:19:15Z AlwynapHuw 1710 167110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|GOLYGFEYDD.}}}} {{center block| <poem> ACT I. [[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 1|GOLYGFA 1—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 2|2.—CEGIN SIOP Y GROES.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 3|3.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 4|4.—Y LAWNT O FLAEN Y TY.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 5|5.—YSTAFELL SUSI.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act I. Golygfa 6|6.—TY MR. DENMAN.]] [[Drama Enoc Huws/Act II.|ACT II.]] GOLYGFA Y TWMPATH. ACT III. [[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 1|GOLYGFA 1.—CEGIN SIOP Y GROES.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 2|2.—YR HEOL.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 3|3.—CEGIN SIOP Y GROES.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act III. Golygfa 4|4.—YR HEOL.]] ACT IV. [[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 1|GOLYGFA 1.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 2|2.—Y LAWNT O FLAEN Y TY.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 3|3.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.]] {{bwlch}}"{{bwlch}}[[Drama Enoc Huws/Act IV. Golygfa 4|4.—Y CAPEL.]] </poem> }} <br><noinclude><references/></noinclude> bf46be6dhc9mk9agyl0es46st1pg8ci 104 84653 167022 164440 2026-07-13T14:19:48Z AlwynapHuw 1710 167022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{Mmm-mawr|DRAMA:<br>ENOC HUWS}}}} {{c|{{mawr|ACT I.<br>GOLYGFA 1.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.}}}} ('''CAPTEN TREFOR''' ''yn eistedd wrth y bwrdd, yn ysgrifennu, ei ben yn gorffwys ar ei law chwith, a'i bin ysgrifennu yn ei law dde. Yn sydyn, rhydd heibio ysgrifennu ac ymddengys mewn penbleth mawr. Yn ei ymyl y mae gwydr a photelaid o "Scotch Whisky," o'r hon у суmеr у CAPTEN lawer dracht. Wrth ben arall y bwrdd eistedda'' '''MRS. TREFOR''' ''yn gwnio. Mewn cadair esmwyth wrth y tân eistedda '''MISS. TREFOR''' yn diwyd weithio rhyw gywreinwaith gyda darn bychan o Ivory" ac edafedd wen. Sylwa'' '''MRS'''. ''a'' '''MISS. TREFOR''' ''nad oedd y'' '''CAPTEN''' ''yn ysgrifennu, ac amneidia y naill ar y llall. Yn ddisymwth, teifl y'' '''CAPTEN''' ''ei ysgrifbin ar y bwrdd, cwyd ar ei draed, a cherdda yn ol a blaen. Edrycha y fam a'r ferch arno yn frawychus. Meddai'r'' '''CAPTEN''' ''mewn llais cynhyrfus, gan daro y bwrdd)''— '''CAPTEN TREFOR'''.—"Fedra i ddim ysgrifennu, a threia i ddim chwaith, 'rwyf wedi blino a glân ddiflasu ar y gwaith, byth na symudo i!" '''SUSI'''.—"Tada, ga i ysgrifennu yn eich lle chi?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Cei, cei, os medri di ddweyd mwy o gelwyddau na fi." '''SUSI'''."—''The idea'', dada!" '''CAPTEN TREFOR'''.—"''The idea'', faw! be wyddoch chi am yr helynt yr ydw i ynddo o hyd yn ceisio cadw pethau i fynd ymlaen? Be'sy' gynnoch chi eich dwy i feddwl am dano heblaw sut i rifflio arian i ffwrdd, a sut i wisgo am y<noinclude><references/></noinclude> kog1q8r5hdb08195rewfix1e1lso34f 167026 167022 2026-07-13T14:25:09Z AlwynapHuw 1710 167026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{Mmm-mawr|DRAMA:<br>ENOC HUWS}}}} {{c|{{mawr|ACT I.<br>GOLYGFA 1.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.}}}} ::('''CAPTEN TREFOR''' ''yn eistedd wrth y bwrdd, yn ysgrifennu, ei ben yn gorffwys ar ei law chwith, a'i bin ysgrifennu yn ei law dde. Yn sydyn, rhydd heibio ysgrifennu ac ymddengys mewn penbleth mawr. Yn ei ymyl y mae gwydr a photelaid o "Scotch Whisky," o'r hon у суmеr у CAPTEN lawer dracht. Wrth ben arall y bwrdd eistedda'' '''MRS. TREFOR''' ''yn gwnio. Mewn cadair esmwyth wrth y tân eistedda '''MISS. TREFOR''' yn diwyd weithio rhyw gywreinwaith gyda darn bychan o Ivory" ac edafedd wen. Sylwa'' '''MRS'''. ''a'' '''MISS. TREFOR''' ''nad oedd y'' '''CAPTEN''' ''yn ysgrifennu, ac amneidia y naill ar y llall. Yn ddisymwth, teifl y'' '''CAPTEN''' ''ei ysgrifbin ar y bwrdd, cwyd ar ei draed, a cherdda yn ol a blaen. Edrycha y fam a'r ferch arno yn frawychus. Meddai'r'' '''CAPTEN''' ''mewn llais cynhyrfus, gan daro y bwrdd)''— '''CAPTEN TREFOR'''.—"Fedra i ddim ysgrifennu, a threia i ddim chwaith, 'rwyf wedi blino a glân ddiflasu ar y gwaith, byth na symudo i!" '''SUSI'''.—"Tada, ga i ysgrifennu yn eich lle chi?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Cei, cei, os medri di ddweyd mwy o gelwyddau na fi." '''SUSI'''."—''The idea'', dada!" '''CAPTEN TREFOR'''.—"''The idea'', faw! be wyddoch chi am yr helynt yr ydw i ynddo o hyd yn ceisio cadw pethau i fynd ymlaen? Be'sy' gynnoch chi eich dwy i feddwl am dano heblaw sut i rifflio arian i ffwrdd, a sut i wisgo am y<noinclude><references/></noinclude> er96d8wz4pfq0hjycrlf065dinsf4jo 104 84654 167032 164441 2026-07-13T14:37:54Z AlwynapHuw 1710 167032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>crandia, heb feddwl fawr am yfory? Ond y mae hi wedi dwad i'r pen, ac mi fydd diwedd buan arna i ac ar eich holl ffylal chithe, byth na symudo i, a mi fydd." '''MRS. TREFOR''' (''yn gyffrous''). "O, Richard bach! O, Richard! 'roeddwn i'n disgwyl o hyd iddi ddwad i hyn. Mi wyddwn o'r goreu y bydde i chi ddrysu yn eich synwyre wrth stydio cimint ar ''geology''. (Yn troi at '''MISS. TREFOR'''). Susi, ewch i nol y doctor ar unweth!" '''CAPTEN TREFOR''' (''yn edrych yn fygythiol ar'' '''SUSI''').—"Doctor y felldith! Beth sy' arnoch chi, wraig? Ydach chi'n meddwl mai ffwl ydwi? Drysu yn fy synwyre yn wir ! Fe ddrysodd ambell un ar lai o achos." '''MRS. TREFOR''' (''yn gyffrous iawn'').—"Ac yr ydech chi wedi drysu, ynte, Richard bach? Wel, wel, be nawn ni 'rwan? Susi, ewch i nol y doctor yn y munud!" ('''SUSI''' ''yn neidio ar ei thraed, y'' '''CAPTEN''' ''yn troi y fath olwg fygythiol arni nes peri iddi syrthio yn ol i'w chadair''). '''CAPTEN TREFOR'''.—"Wyddoch chi beth, wraig? Mi wyddwn eich bod wedi cysgu'n hwyr pan oeddan nhw'n rhannu ymenydd, ond feddyliais i erioed fod gynnoch chi can lleied o hono. 'Does fawr beryg i chi ddrysu yn eich synwyr, oblegid, byd a'i gŵyr, 'does gynnoch chi ddim o hono." '''MRS. TREFOR'''.—"Nag oes siwr, nag oes, 'does gen i ddim synwyr, dydw i neb, dydw i ddim byd! Dydw i'n dallt dim geology, a mi faswn yn leicio gweld y wraig sydd yn dallt geology. 'Rydw i yn cofio amser pan oedd rhwfun oedd yn cyfri ei hun yn glefar iawn, yn meddwl fod gen i synwyr yr adeg honno, ne faswn i ddim yn gwrando arno fo. A 'does gen i ddim synwyr yrwan, dim, nag oes, ddim!" (''Yn cuddio ei hwyneb yn ei ffedog ac yn wylo''). '''CAPTEN TREFOR''' (''yn mynd i'w hymyl ac yn rhoddi ei law yn dyner ar ei braich'').—"Sarah, maddeuwch i mi, mi wn mai ffwl ydw i, a mod i wedi anghofio fy hun. Mi ddylaswn wybod na wyddoch chi na Susi ddim am fusnes. Ond bydae chi'n gwybod am yr helynt yr ydw i ynddo 0 hyd, hwyrach y gwnaech chi faddeu i mi. Sarah, peidiwch a chrio; dyna ddigon, dyna ddigon, gwrandewch arna i." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> gc5s06nmt3cm2n1bjpn5bl4ey7a1ur7 167077 167032 2026-07-13T15:44:09Z AlwynapHuw 1710 167077 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>crandia, heb feddwl fawr am yfory? Ond y mae hi wedi dwad i'r pen, ac mi fydd diwedd buan arna i ac ar eich holl ffylal chithe, byth na symudo i, a mi fydd." '''MRS. TREFOR''' (''yn gyffrous''). "O, Richard bach! O, Richard! 'roeddwn i'n disgwyl o hyd iddi ddwad i hyn. Mi wyddwn o'r goreu y bydde i chi ddrysu yn eich synwyre wrth stydio cimint ar ''geology''. (Yn troi at '''MISS. TREFOR'''). Susi, ewch i nol y doctor ar unweth!" '''CAPTEN TREFOR''' (''yn edrych yn fygythiol ar'' '''SUSI''').—"Doctor y felldith! Beth sy' arnoch chi, wraig? Ydach chi'n meddwl mai ffwl ydwi? Drysu yn fy synwyre yn wir ! Fe ddrysodd ambell un ar lai o achos." '''MRS. TREFOR''' (''yn gyffrous iawn'').—"Ac yr ydech chi wedi drysu, ynte, Richard bach? Wel, wel, be nawn ni 'rwan? Susi, ewch i nol y doctor yn y munud!" ('''SUSI''' ''yn neidio ar ei thraed, y'' '''CAPTEN''' ''yn troi y fath olwg fygythiol arni nes peri iddi syrthio yn ol i'w chadair''). '''CAPTEN TREFOR'''.—"Wyddoch chi beth, wraig? Mi wyddwn eich bod wedi cysgu'n hwyr pan oeddan nhw'n rhannu ymenydd, ond feddyliais i erioed fod gynnoch chi can lleied o hono. 'Does fawr beryg i chi ddrysu yn eich synwyr, oblegid, byd a'i gŵyr, 'does gynnoch chi ddim o hono." '''MRS. TREFOR'''.—"Nag oes siwr, nag oes, 'does gen i ddim synwyr, dydw i neb, dydw i ddim byd! Dydw i'n dallt dim geology, a mi faswn yn leicio gweld y wraig sydd yn dallt geology. 'Rydw i yn cofio amser pan oedd rhwfun oedd yn cyfri ei hun yn glefar iawn, yn meddwl fod gen i synwyr yr adeg honno, ne faswn i ddim yn gwrando arno fo. A 'does gen i ddim synwyr yrwan, dim, nag oes, ddim!" (''Yn cuddio ei hwyneb yn ei ffedog ac yn wylo''). '''CAPTEN TREFOR''' (''yn mynd i'w hymyl ac yn rhoddi ei law yn dyner ar ei braich'').—"Sarah, maddeuwch i mi, mi wn mai ffwl ydw i, a mod i wedi anghofio fy hun. Mi ddylaswn wybod na wyddoch chi na Susi ddim am fusnes. Ond bydae chi'n gwybod am yr helynt yr ydw i ynddo 0 hyd, hwyrach y gwnaech chi faddeu i mi. Sarah, peidiwch a chrio; dyna ddigon, dyna ddigon, gwrandewch arna i." <br><noinclude><references/></noinclude> 76ztjt3zna0de28zwnepps925h7a973 104 84656 167025 164444 2026-07-13T14:24:10Z AlwynapHuw 1710 167025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Sarah, fel y darfu i amryw o'n cymdogion, megis Hugh Bryan ac ereill, dlodi eu hunain er mwyn cael shares yn y gwaith, ac yr oeddwn innau yn rhoi ar ddeall iddynt fy mod yn gwneud ffafr a hwynt drwy adael iddynt gael shares am unrhyw bris. Ffurfiwyd cwmpeini cryf, a thalwyd i lawr filoedd o bunnau. Fe ddarfu i ni ei wneud yn point i beidio agor ond can lleied ag a fedrem ar y gwaith rhag i'w dlodi ddod i'r golwg, a chymerwyd gofal i wario cymaint o arian ag a fedrem ar y lan mewn ''buildings'' a ''machinery'', ac yn y blaen. (Yn cymeryd ''dracht'' o ''Whisky.'') Ydach chi yn 'y n'allt i, Sarah ? Mi wn wnewch chi mo fy nghrogi i. Pan gaem bob sicrwydd fod tipyn o blwm mewn rhan o'r gwaith, fe fyddem yn gadael llonydd iddo fel arian yn y banc, ac yn ei gadw nes byddai y cwmpeini ymron torri ei galon, a phan ddeallem eu bod ar fedr rhoi y gwaith i fyny, fe fyddem ninnau yn mynd i'r banc ac yn codi digon o blwm i roi ysbryd newydd ynddynt i fynd ymlaen am spel wedyn. Wedi eu cael i ysbryd reit dda, fe fyddem yn ail ddechreu cynilo, felly o hyd, ac felly o hyd, ar hyd / blynyddoedd, a minnau yn gorfod reportio fel hyn a reportio fel arall,—dyfeisio y celwydd yma un wythnos a'r celwydd arall yr wythnos wedyn, er mwyn cadw pethau i fynd ymlaen, nes yr ydw i wedi mynd heb yr un celwydd newydd i'w ddweyd, a thâl i mi ddim fynd dros yr hen rai, achos y mae y cwmpeini yn eu cofio yn rhy dda. Mae y ''shareholders'' trymaf wedi glân ddiflasu a chynddeiriogi, ac wedi penderfynu nad ant gam ymhellach." '''MRS. TREFOR'''.—"Wel, Richard, ydach chi ddim yn deyd nad oes yna blwm ym Mhwllygwynt ? Mi'ch clywes yn deyd gantoedd o weithiau wrth Mr. Denman fod yno wlad o blwm, ac y byddech yn sicr o ddod ato ryw ddiwrnod." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Rhyngoch chwi a fi, Sarah, mi gymraf fy llw nad oes ym Mhwllygwynt ddim llond fy het i o blwm. Ond wneiff hi mo'r tro, wyddoch, i bawb gael gwybod hynny. Dydio fawr o bwys am bobl Llunden, ond y mae'n ddrwg gen i dros Denman. Mae o'n gymydog, ac wedi tlodi ei hun yn dôst. Yn wir, mae gen i ofn y bydd Denman can dloted a finnau rai o'r dyddiau nesaf yma." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> hjxp7qcu6xp8xpabzkra35tzhwut7pp 167033 167025 2026-07-13T14:38:23Z AlwynapHuw 1710 167033 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Sarah, fel y darfu i amryw o'n cymdogion, megis Hugh Bryan ac ereill, dlodi eu hunain er mwyn cael shares yn y gwaith, ac yr oeddwn innau yn rhoi ar ddeall iddynt fy mod yn gwneud ffafr a hwynt drwy adael iddynt gael shares am unrhyw bris. Ffurfiwyd cwmpeini cryf, a thalwyd i lawr filoedd o bunnau. Fe ddarfu i ni ei wneud yn point i beidio agor ond can lleied ag a fedrem ar y gwaith rhag i'w dlodi ddod i'r golwg, a chymerwyd gofal i wario cymaint o arian ag a fedrem ar y lan mewn ''buildings'' a ''machinery'', ac yn y blaen. (Yn cymeryd ''dracht'' o ''Whisky.'') Ydach chi yn 'y n'allt i, Sarah ? Mi wn wnewch chi mo fy nghrogi i. Pan gaem bob sicrwydd fod tipyn o blwm mewn rhan o'r gwaith, fe fyddem yn gadael llonydd iddo fel arian yn y banc, ac yn ei gadw nes byddai y cwmpeini ymron torri ei galon, a phan ddeallem eu bod ar fedr rhoi y gwaith i fyny, fe fyddem ninnau yn mynd i'r banc ac yn codi digon o blwm i roi ysbryd newydd ynddynt i fynd ymlaen am spel wedyn. Wedi eu cael i ysbryd reit dda, fe fyddem yn ail ddechreu cynilo, felly o hyd, ac felly o hyd, ar hyd / blynyddoedd, a minnau yn gorfod reportio fel hyn a reportio fel arall,—dyfeisio y celwydd yma un wythnos a'r celwydd arall yr wythnos wedyn, er mwyn cadw pethau i fynd ymlaen, nes yr ydw i wedi mynd heb yr un celwydd newydd i'w ddweyd, a thâl i mi ddim fynd dros yr hen rai, achos y mae y cwmpeini yn eu cofio yn rhy dda. Mae y ''shareholders'' trymaf wedi glân ddiflasu a chynddeiriogi, ac wedi penderfynu nad ant gam ymhellach." '''MRS. TREFOR'''.—"Wel, Richard, ydach chi ddim yn deyd nad oes yna blwm ym Mhwllygwynt ? Mi'ch clywes yn deyd gantoedd o weithiau wrth Mr. Denman fod yno wlad o blwm, ac y byddech yn sicr o ddod ato ryw ddiwrnod." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Rhyngoch chwi a fi, Sarah, mi gymraf fy llw nad oes ym Mhwllygwynt ddim llond fy het i o blwm. Ond wneiff hi mo'r tro, wyddoch, i bawb gael gwybod hynny. Dydio fawr o bwys am bobl Llunden, ond y mae'n ddrwg gen i dros Denman. Mae o'n gymydog, ac wedi tlodi ei hun yn dôst. Yn wir, mae gen i ofn y bydd Denman can dloted a finnau rai o'r dyddiau nesaf yma." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 3arnx16484ncn0ge9vsalmngl5xdp8m 167078 167033 2026-07-13T15:45:05Z AlwynapHuw 1710 167078 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Sarah, fel y darfu i amryw o'n cymdogion, megis Hugh Bryan ac ereill, dlodi eu hunain er mwyn cael shares yn y gwaith, ac yr oeddwn innau yn rhoi ar ddeall iddynt fy mod yn gwneud ffafr a hwynt drwy adael iddynt gael shares am unrhyw bris. Ffurfiwyd cwmpeini cryf, a thalwyd i lawr filoedd o bunnau. Fe ddarfu i ni ei wneud yn point i beidio agor ond can lleied ag a fedrem ar y gwaith rhag i'w dlodi ddod i'r golwg, a chymerwyd gofal i wario cymaint o arian ag a fedrem ar y lan mewn ''buildings'' a ''machinery'', ac yn y blaen. (Yn cymeryd ''dracht'' o ''Whisky.'') Ydach chi yn 'y n'allt i, Sarah ? Mi wn wnewch chi mo fy nghrogi i. Pan gaem bob sicrwydd fod tipyn o blwm mewn rhan o'r gwaith, fe fyddem yn gadael llonydd iddo fel arian yn y banc, ac yn ei gadw nes byddai y cwmpeini ymron torri ei galon, a phan ddeallem eu bod ar fedr rhoi y gwaith i fyny, fe fyddem ninnau yn mynd i'r banc ac yn codi digon o blwm i roi ysbryd newydd ynddynt i fynd ymlaen am spel wedyn. Wedi eu cael i ysbryd reit dda, fe fyddem yn ail ddechreu cynilo, felly o hyd, ac felly o hyd, ar hyd / blynyddoedd, a minnau yn gorfod reportio fel hyn a reportio fel arall,—dyfeisio y celwydd yma un wythnos a'r celwydd arall yr wythnos wedyn, er mwyn cadw pethau i fynd ymlaen, nes yr ydw i wedi mynd heb yr un celwydd newydd i'w ddweyd, a thâl i mi ddim fynd dros yr hen rai, achos y mae y cwmpeini yn eu cofio yn rhy dda. Mae y ''shareholders'' trymaf wedi glân ddiflasu a chynddeiriogi, ac wedi penderfynu nad ant gam ymhellach." '''MRS. TREFOR'''.—"Wel, Richard, ydach chi ddim yn deyd nad oes yna blwm ym Mhwllygwynt ? Mi'ch clywes yn deyd gantoedd o weithiau wrth Mr. Denman fod yno wlad o blwm, ac y byddech yn sicr o ddod ato ryw ddiwrnod." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Rhyngoch chwi a fi, Sarah, mi gymraf fy llw nad oes ym Mhwllygwynt ddim llond fy het i o blwm. Ond wneiff hi mo'r tro, wyddoch, i bawb gael gwybod hynny. Dydio fawr o bwys am bobl Llunden, ond y mae'n ddrwg gen i dros Denman. Mae o'n gymydog, ac wedi tlodi ei hun yn dôst. Yn wir, mae gen i ofn y bydd Denman can dloted a finnau rai o'r dyddiau nesaf yma." <br><noinclude><references/></noinclude> 36g8p8nbs1xhgno9cn18h7za4v44tgo 104 84658 167019 164446 2026-07-13T14:12:05Z AlwynapHuw 1710 167019 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>''oedd yno''). Wel, dyma Mr. Denman! Dewch i fewn. Soniwch am {{bar|2}} {{bar|2}} ac y mae o'n siwr o ymddangos. Yr oeddem ''just'' yn siarad am danoch yrwan, eisteddwch i lawr, syr." '''MR. DENMAN'''.—"Beth wnaeth i chi siarad am dana i?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Wel, deyd yr oeddwn i—ond dyma chi, Mr. Denman, {{bar|2}} ''Ladies'', hwyrach y carech chi fynd i ystafell arall. ('''SUSI''' ''a'' '''MRS. TREFOR''' ''yn mynd allan.'' '''Y CAPTEN''' ''yn eistedd yn y gadair gyferbyn â'' '''MR. DENMAN''', ''ac yn estyn 'cigar' iddo''). Ie, dyna oeddwn i'n ddeyd, Mr. Denman, cyn i chi ddyfod i mewn mai campus o beth fydd eich gweld chi, sef yr unig un o'n cymdogion sydd wedi dal i gredu ym Mhwllygwynt, mai campus o beth fydd eich gweld ryw ddiwrnod yn ŵr bonheddig. Yr ydych yn haeddu hynny, Mr. Denman, mi gymra fy llw, os haeddodd neb erioed." '''MR. DENMAN'''.—"Os na ddaw hynny yn fuan, yr wyf yn debycach o lawer o ddiweddu fy oes yn y ''workhouse''. A oes gennych chi ryw newydd am Bwllygwynt? Fath olwg sydd acw 'rwan?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Wel, 'does gen i ond yr hen stori i'w hadrodd wrthych, Mr. Denman, ac nid yr hen stori chwaith. Mae acw well golwg yrwan nag a welais i ers tro. Ac eto, mae gen i ofn deyd gormod, rhag y cawn ein siomi. Mae yn well gen i bob amser ddeyd rhy fychan, na deyd gormod. Ond mi ddwedaf hyn, ac wrth gwrs, nid wyf yn cymeryd arnaf fy mod yn anffaeledig, ond can belled ag y mae gwybodaeth ddynol yn mynd, mae acw well golwg yrwan nag a welais i o'r blaen. Ond rhyngoch chwi a fi, fyddai ddim yn rhyfedd gennyf bydae y Saeson yma yn rhoi y gwaith i fyny, a hynny pan ydym o fewn dim i gyrraedd y plwm. Ac fe fyddai hynny yn bechod o beth." '''MR. DENMAN'''.—"Wyddoch chi be, Capten, bydae'r Saeson yna, fel yr ydach chi yn eu galw nhw, yn rhoi y gwaith i fyny fory, fydde hynny ddim yn ddrwg gen i mewn ffordd o siarad. Nid am nad ydw i'n credu fod yno blwm—na, mae gen i ffydd o'r dechre ym Mhwllygwynt. Ond bydaswn i'n gwybod y buasai raid i mi wario cymaint o arian, fuaswn i erioed wedi ymuno â'r cwmpeini.<noinclude><references/></noinclude> 9tn1ehezs4jqbwyajpgqvm9exndsi5x 104 84662 167023 164450 2026-07-13T14:21:07Z AlwynapHuw 1710 167023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|GOLYGFA 2.— CEGIN SIOP Y GROES.}}}} {{c|('''MARGED''' ''y forwyn wedi paratoi super''. '''ENOC HUWS''' ''yn dod i mewn o'r siop, yn gafael yn y gadair ac yn eistedd wrth y bwrdd'').}} '''ENOC HUWS'''.—"Marged, mae'n biti o beth fod fy 'stumog i mor ddrwg, achos yr ydach chi wedi gwneud swper ''splendid'', fase dim posib iddo fod yn well. Bydaswn i'n gwybod y basech chi'n gwneud swper mor dda, mi faswn i wedi gwadd rhwfun yma; ond y mae gen i ofn y bydd raid i mi fynd at y doctor i gael rhywbeth at fy 'stumog." '''MARGED'''.—"Ydi, mae'r swper yn suffisiant i un dyn byw, a mi na i dipyn o dê wermod i chi, mistar, achos i be 'rewch chi at y doctor pan fedra i neud cystal ffisig ag yntau a gwell?" ('''ENOC HUWS''', ''ar ol ymgeisio, yn meth methu a bwyta; yn aros yn llonydd am ennyd, â golwg ddigalon yn edrych i'r tân''. '''MARGED''' ''wedi syrthio i gysgu yn y gadair freichiau''. '''ENOC HUWS''' ''yn codi ar ei draed, yn mynd yn wyliadwrus ac yn edrych yng ngwyneb'' '''MARGED''', ''er gweld os oedd yn cysgu, ac wedi cael sicrwydd ei bod, gwena, aiff yn ol i'w gadair, estyna ei bibell oddiar y "mantlepiece," ac wedi ei thanio, eistedda drachefn, a chan amneidio a'i law at'' '''MARGED'''). '''ENOC HUWS'''.—"''All right'', Jezebel! Ond y mae byw fel hyn yn ''humbug'' perffaith. Dyma fi wedi bod wrthi fel ''black'' drwy'r dydd, ac i ba beth? Mae pob gwas sy' gen i yn fwy hapus na fi. Diolch na ŵyr neb sut fyd sy' arna i. Bydae pobol yn digwydd dod i wybod, fedrwn i byth ddangos fy wyneb, mi awn i'r 'Merica, neu rywle, mi gymra fy llw. A pham y rhaid iddi fod fel hyn? 'Dydw i ddim yn dlawd,—yr ydw i'n gwneud yn well nag ambell un, a 'rydw i'n meddwl, bydawn i'n cynnyg fy hun—wel, 'rydw i'n agos yn siwr y medrwn i gael—ond waeth heb siarad! Ai nid y ffaith fy mod i'n pendroni bob nos ynghylch Miss Trefor ydi'r achos o fy holl anghysuron? Digon gwir! Ond yr wyf am roi pen ar hynny heno,— pen am byth bythoedd. Piti na faswn i yn ŵr bonheddig. Mae'i thad, fe ddywedir, yn gyfoethog, ac yn meddwl llawer o honi. Digon naturiol. Felly 'rydw innau.<noinclude><references/></noinclude> 2nlm9e6v3t5n9b1sd8g3u679kb3lk3t 167024 167023 2026-07-13T14:22:32Z AlwynapHuw 1710 167024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|GOLYGFA 2.— CEGIN SIOP Y GROES.}}}} ::('''MARGED''' ''y forwyn wedi paratoi super''. '''ENOC HUWS''' ''yn dod i mewn o'r siop, yn gafael yn y gadair ac yn eistedd wrth y bwrdd''). '''ENOC HUWS'''.—"Marged, mae'n biti o beth fod fy 'stumog i mor ddrwg, achos yr ydach chi wedi gwneud swper ''splendid'', fase dim posib iddo fod yn well. Bydaswn i'n gwybod y basech chi'n gwneud swper mor dda, mi faswn i wedi gwadd rhwfun yma; ond y mae gen i ofn y bydd raid i mi fynd at y doctor i gael rhywbeth at fy 'stumog." '''MARGED'''.—"Ydi, mae'r swper yn suffisiant i un dyn byw, a mi na i dipyn o dê wermod i chi, mistar, achos i be 'rewch chi at y doctor pan fedra i neud cystal ffisig ag yntau a gwell?" ::('''ENOC HUWS''', ''ar ol ymgeisio, yn meth methu a bwyta; yn aros yn llonydd am ennyd, â golwg ddigalon yn edrych i'r tân''. '''MARGED''' ''wedi syrthio i gysgu yn y gadair freichiau''. '''ENOC HUWS''' ''yn codi ar ei draed, yn mynd yn wyliadwrus ac yn edrych yng ngwyneb'' '''MARGED''', ''er gweld os oedd yn cysgu, ac wedi cael sicrwydd ei bod, gwena, aiff yn ol i'w gadair, estyna ei bibell oddiar y "mantlepiece," ac wedi ei thanio, eistedda drachefn, a chan amneidio a'i law at'' '''MARGED'''). '''ENOC HUWS'''.—"''All right'', Jezebel! Ond y mae byw fel hyn yn ''humbug'' perffaith. Dyma fi wedi bod wrthi fel ''black'' drwy'r dydd, ac i ba beth? Mae pob gwas sy' gen i yn fwy hapus na fi. Diolch na ŵyr neb sut fyd sy' arna i. Bydae pobol yn digwydd dod i wybod, fedrwn i byth ddangos fy wyneb, mi awn i'r 'Merica, neu rywle, mi gymra fy llw. A pham y rhaid iddi fod fel hyn? 'Dydw i ddim yn dlawd,—yr ydw i'n gwneud yn well nag ambell un, a 'rydw i'n meddwl, bydawn i'n cynnyg fy hun—wel, 'rydw i'n agos yn siwr y medrwn i gael—ond waeth heb siarad! Ai nid y ffaith fy mod i'n pendroni bob nos ynghylch Miss Trefor ydi'r achos o fy holl anghysuron? Digon gwir! Ond yr wyf am roi pen ar hynny heno,— pen am byth bythoedd. Piti na faswn i yn ŵr bonheddig. Mae'i thad, fe ddywedir, yn gyfoethog, ac yn meddwl llawer o honi. Digon naturiol. Felly 'rydw innau.<noinclude><references/></noinclude> 9hxt79jau0i0ey1utffiji8umc0sv0x 104 84664 167029 164454 2026-07-13T14:28:56Z AlwynapHuw 1710 167029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>::('''ENOC HUWS''' ''yn aros ennyd, yn ymddangos mewn penbleth, yn eistedd i lawr wrth y bwrdd yn ysgrifennu ateb''. '''MARGED''' ''yn dod ymlaen at ei ochr''). '''MARGED'''.—"Be' sy' gan y Capten eisio gynnoch chi, Mistar?" '''ENOC HUWS''' (''yn gwta'').—"Busnes." '''MARGED'''.—"Busnes yr amser yma o'r nos? Pa fusnes sy' gynnoch chi i neud 'rwan?" '''ENOC HUWS'''.—"Mae'r ''Fly Wheel Company'' wedi mynd allan o'i ''latitude'', a mae rhywbeth y mater efo'r ''bramoke''." '''MARGED''' (''yn cymeryd gafael yn nodyn'' '''CAPTEN TREFOR''' ''ac yn ceisio ei ddarllen'').—"Mi faswn inne yn leicio bod yn sgolor, Mistar, gael i mi ddallt busnes." (''Yn estyn atebiad Enoc i forwyn Tynyrardd''). '''ENOC HUWS''' (''yn gwisgo ei esgidiau ac yn siarad rhyngddo ag ef ei hun'')." Yr ydach chi'n ddigon o sgolor gen i, yr hen gwdsach! (''Yn codi ar ei draed ac yn ail ddarllen llythyr'' '''CAPTEN TREFOR'''). 'Mae gennyf eisieu ymddiddan â chwi ar fater pwysig i chwi ac i minnau.' Beth all fod ystyr y geiriau hyn?" (''Yn rhoi'r llythyr yn ei logell ac yn cerdded allan''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 3.— YSTAFELL YN NHYNYRARDD.}}}} ::('''''CAPTEN TREFOR''' a '''MR. DENMAN''' yn eistedd ac yn ymddangos yn ymddiddan â'u gilydd. Curo wrth y drws.'' '''Y CAPTEN''' ''yn codi i weld pwy sydd yno''). '''CAPTEN TREFOR'''.— " Nos da, dowch i mewn, Mr. Huws, ('''ENOC HUWS''' ''yn dod i mewn''), eisteddwch i lawr, Yr wyf yn gobeithio eich bod yn iach, er mae'n rhaid i mi ddweyd, dydi hynny ddim yn ''compliment'' mi wn, fy mod wedi eich gweld yn edrych yn well. Gweithio yn rhy galed yr ydych. Mae eich busnes yn fawr, ac y mae'n rhaid i rywun edrych ar ei ol. Ond byddwch yn ofalus, Mr. Huws, mi fyddaf bob amser yn deyd mai nid gwneud arian ydyw popeth yn yr hen fyd yma." {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> exryfyut8v1me0za4d6495mzq8umii9 167030 167029 2026-07-13T14:35:19Z AlwynapHuw 1710 167030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>::('''ENOC HUWS''' ''yn aros ennyd, yn ymddangos mewn penbleth, yn eistedd i lawr wrth y bwrdd yn ysgrifennu ateb''. '''MARGED''' ''yn dod ymlaen at ei ochr''). '''MARGED'''.—"Be' sy' gan y Capten eisio gynnoch chi, Mistar?" '''ENOC HUWS''' (''yn gwta'').—"Busnes." '''MARGED'''.—"Busnes yr amser yma o'r nos? Pa fusnes sy' gynnoch chi i neud 'rwan?" '''ENOC HUWS'''.—"Mae'r ''Fly Wheel Company'' wedi mynd allan o'i ''latitude'', a mae rhywbeth y mater efo'r ''bramoke''." '''MARGED''' (''yn cymeryd gafael yn nodyn'' '''CAPTEN TREFOR''' ''ac yn ceisio ei ddarllen'').—"Mi faswn inne yn leicio bod yn sgolor, Mistar, gael i mi ddallt busnes." (''Yn estyn atebiad Enoc i forwyn Tynyrardd''). '''ENOC HUWS''' (''yn gwisgo ei esgidiau ac yn siarad rhyngddo ag ef ei hun'')." Yr ydach chi'n ddigon o sgolor gen i, yr hen gwdsach! (''Yn codi ar ei draed ac yn ail ddarllen llythyr'' '''CAPTEN TREFOR'''). 'Mae gennyf eisieu ymddiddan â chwi ar fater pwysig i chwi ac i minnau.' Beth all fod ystyr y geiriau hyn?" (''Yn rhoi'r llythyr yn ei logell ac yn cerdded allan''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 3.— YSTAFELL YN NHYNYRARDD.}}}} ::('''''CAPTEN TREFOR''' a '''MR. DENMAN''' yn eistedd ac yn ymddangos yn ymddiddan â'u gilydd. Curo wrth y drws.'' '''Y CAPTEN''' ''yn codi i weld pwy sydd yno''). '''CAPTEN TREFOR'''.—"Nos da, dowch i mewn, Mr. Huws, ('''ENOC HUWS''' ''yn dod i mewn''), eisteddwch i lawr, Yr wyf yn gobeithio eich bod yn iach, er mae'n rhaid i mi ddweyd, dydi hynny ddim yn ''compliment'' mi wn, fy mod wedi eich gweld yn edrych yn well. Gweithio yn rhy galed yr ydych. Mae eich busnes yn fawr, ac y mae'n rhaid i rywun edrych ar ei ol. Ond byddwch yn ofalus, Mr. Huws, mi fyddaf bob amser yn deyd mai nid gwneud arian ydyw popeth yn yr hen fyd yma." {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 9m3u7g55ku8l8s9o3878ug7j45oxhgu 167079 167030 2026-07-13T15:46:21Z AlwynapHuw 1710 167079 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>::('''ENOC HUWS''' ''yn aros ennyd, yn ymddangos mewn penbleth, yn eistedd i lawr wrth y bwrdd yn ysgrifennu ateb''. '''MARGED''' ''yn dod ymlaen at ei ochr''). '''MARGED'''.—"Be' sy' gan y Capten eisio gynnoch chi, Mistar?" '''ENOC HUWS''' (''yn gwta'').—"Busnes." '''MARGED'''.—"Busnes yr amser yma o'r nos? Pa fusnes sy' gynnoch chi i neud 'rwan?" '''ENOC HUWS'''.—"Mae'r ''Fly Wheel Company'' wedi mynd allan o'i ''latitude'', a mae rhywbeth y mater efo'r ''bramoke''." '''MARGED''' (''yn cymeryd gafael yn nodyn'' '''CAPTEN TREFOR''' ''ac yn ceisio ei ddarllen'').—"Mi faswn inne yn leicio bod yn sgolor, Mistar, gael i mi ddallt busnes." (''Yn estyn atebiad Enoc i forwyn Tynyrardd''). '''ENOC HUWS''' (''yn gwisgo ei esgidiau ac yn siarad rhyngddo ag ef ei hun'')." Yr ydach chi'n ddigon o sgolor gen i, yr hen gwdsach! (''Yn codi ar ei draed ac yn ail ddarllen llythyr'' '''CAPTEN TREFOR'''). 'Mae gennyf eisieu ymddiddan â chwi ar fater pwysig i chwi ac i minnau.' Beth all fod ystyr y geiriau hyn?" (''Yn rhoi'r llythyr yn ei logell ac yn cerdded allan''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 3.— YSTAFELL YN NHYNYRARDD.}}}} ::('''''CAPTEN TREFOR''' a '''MR. DENMAN''' yn eistedd ac yn ymddangos yn ymddiddan â'u gilydd. Curo wrth y drws.'' '''Y CAPTEN''' ''yn codi i weld pwy sydd yno''). '''CAPTEN TREFOR'''.—"Nos da, dowch i mewn, Mr. Huws, ('''ENOC HUWS''' ''yn dod i mewn''), eisteddwch i lawr, Yr wyf yn gobeithio eich bod yn iach, er mae'n rhaid i mi ddweyd, dydi hynny ddim yn ''compliment'' mi wn, fy mod wedi eich gweld yn edrych yn well. Gweithio yn rhy galed yr ydych. Mae eich busnes yn fawr, ac y mae'n rhaid i rywun edrych ar ei ol. Ond byddwch yn ofalus, Mr. Huws, mi fyddaf bob amser yn deyd mai nid gwneud arian ydyw popeth yn yr hen fyd yma." <br><section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 0eahtbpowzhslxbft0hbvow9ke5smib 104 84665 167031 164458 2026-07-13T14:36:33Z AlwynapHuw 1710 167031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS''' (''yn fyrr ei wynt'').—"Yr wyf yr wyf—wedi hyrio—tipyn—achos 'doeddwn i ddim—isio'ch—cadw chi—Capten Trefor—yn aros am danaf. Yn wir' rydwyf wedi colli 'ngwynt allan o bwff—fel y byddan nhw yn deyd—a minnau ddim yn rhw Samson o ddyn." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Chwi fuoch yn ffôl, Mr. Huws, achos nid yw hanner awr nac yma nac acw yr adeg yma o'r nos. Y fi ddylasai ddod atoch chi, oblegid y mae a fynno y mater yr wyf eisieu cael ymddiddan â chwi yn ei gylch fwy â mi nag â chwi. Ond dyna oeddwn yn ei ddweyd, dydi'r mater yr wyf eisieu cael ymddiddan â chwi ddim yn beth newydd i mi; a Mr. Denman ydyw yr unig un y soniais i air erioed wrtho am dano, onide, Mr. Denman?" '''MR. DENMAN'''.—"Ie, ac y mae'n rhaid i mi ddweyd fod y Capten yn ddyn llygadog iawn. Prin yr oeddwn i yn credu y peth yn y dechreu; ond y mae'r Capten o ddifrif, ac yn benderfynol gyda golwg ar y peth, a fi ddaru ei annog i anfon am danoch yma heno." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Yr wyf gyda thipyn o gyfrwystra, Mr. Huws, wedi sicrhau ''virgin ground'', fel y dywedir." '''ENOC HUWS'''.—"Diolch, os ydi hi yn foddlon, ond yr wyf fi ''just'' a ffeintio." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Ond y cwestiwn yw a fyddwch chwi yn foddlon i ymgymeryd â'r anturiaeth, hynny ydyw, os llwyddaf i ddangos i chwi y fantais o hynny." '''ENOC HUWS'''.— "Twbi shwar y byddaf yn foddlon." (''Yn ffeintio''). '''CAPTEN TREFOR''' (''yn neidio ar ei draed ac yn gafael yn '''ENOC HUWS''''').—"Mr. Huws, mae arnaf ofn nad ydych yn teimlo yn iach, mae eich gwedd yn dangos hynny yn eglur,—('''MR. DENMAN''' ''a'r'' '''CAPTEN''' ''yn ei roddi i orwedd ar y soffa''), dowch ymlaen yma, syr, gorweddwch ar y soffa am funud, yr ydych wedi gorwneud eich hun, a'r 'stumog, hwyrach, allan o ''order''. Gorweddwch, Mr. Huws, mi geisiaf rywbeth i'ch dadebru. Susi, ('''SUSI''' ''yn dyfod i mewn''),—dowch a thipyn o frandi yma ar unwaith." '''ENOC HUWS'''.—"Na, na, mi fyddaf yn ''alright'' yn union dêg." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 4af7j4skc69fqg2483idwbb2m7cvisn 167075 167031 2026-07-13T15:42:15Z AlwynapHuw 1710 167075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS''' (''yn fyrr ei wynt'').—"Yr wyf yr wyf—wedi hyrio—tipyn—achos 'doeddwn i ddim—isio'ch—cadw chi—Capten Trefor—yn aros am danaf. Yn wir' rydwyf wedi colli 'ngwynt allan o bwff—fel y byddan nhw yn deyd—a minnau ddim yn rhw Samson o ddyn." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Chwi fuoch yn ffôl, Mr. Huws, achos nid yw hanner awr nac yma nac acw yr adeg yma o'r nos. Y fi ddylasai ddod atoch chi, oblegid y mae a fynno y mater yr wyf eisieu cael ymddiddan â chwi yn ei gylch fwy â mi nag â chwi. Ond dyna oeddwn yn ei ddweyd, dydi'r mater yr wyf eisieu cael ymddiddan â chwi ddim yn beth newydd i mi; a Mr. Denman ydyw yr unig un y soniais i air erioed wrtho am dano, onide, Mr. Denman?" '''MR. DENMAN'''.—"Ie, ac y mae'n rhaid i mi ddweyd fod y Capten yn ddyn llygadog iawn. Prin yr oeddwn i yn credu y peth yn y dechreu; ond y mae'r Capten o ddifrif, ac yn benderfynol gyda golwg ar y peth, a fi ddaru ei annog i anfon am danoch yma heno." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Yr wyf gyda thipyn o gyfrwystra, Mr. Huws, wedi sicrhau ''virgin ground'', fel y dywedir." '''ENOC HUWS'''.—"Diolch, os ydi hi yn foddlon, ond yr wyf fi ''just'' a ffeintio." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Ond y cwestiwn yw a fyddwch chwi yn foddlon i ymgymeryd â'r anturiaeth, hynny ydyw, os llwyddaf i ddangos i chwi y fantais o hynny." '''ENOC HUWS'''.— "Twbi shwar y byddaf yn foddlon." (''Yn ffeintio''). '''CAPTEN TREFOR''' (''yn neidio ar ei draed ac yn gafael yn '''ENOC HUWS''''').—"Mr. Huws, mae arnaf ofn nad ydych yn teimlo yn iach, mae eich gwedd yn dangos hynny yn eglur,—('''MR. DENMAN''' ''a'r'' '''CAPTEN''' ''yn ei roddi i orwedd ar y soffa''), dowch ymlaen yma, syr, gorweddwch ar y soffa am funud, yr ydych wedi gorwneud eich hun, a'r 'stumog, hwyrach, allan o ''order''. Gorweddwch, Mr. Huws, mi geisiaf rywbeth i'ch dadebru. Susi, ('''SUSI''' ''yn dyfod i mewn''),—dowch a thipyn o frandi yma ar unwaith." '''ENOC HUWS'''.—"Na, na, mi fyddaf yn ''alright'' yn union dêg." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> dogkx27op4g3sh3f8wuo6fxduhwhzwn 167080 167075 2026-07-13T15:46:54Z AlwynapHuw 1710 167080 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS''' (''yn fyrr ei wynt'').—"Yr wyf yr wyf—wedi hyrio—tipyn—achos 'doeddwn i ddim—isio'ch—cadw chi—Capten Trefor—yn aros am danaf. Yn wir' rydwyf wedi colli 'ngwynt allan o bwff—fel y byddan nhw yn deyd—a minnau ddim yn rhw Samson o ddyn." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Chwi fuoch yn ffôl, Mr. Huws, achos nid yw hanner awr nac yma nac acw yr adeg yma o'r nos. Y fi ddylasai ddod atoch chi, oblegid y mae a fynno y mater yr wyf eisieu cael ymddiddan â chwi yn ei gylch fwy â mi nag â chwi. Ond dyna oeddwn yn ei ddweyd, dydi'r mater yr wyf eisieu cael ymddiddan â chwi ddim yn beth newydd i mi; a Mr. Denman ydyw yr unig un y soniais i air erioed wrtho am dano, onide, Mr. Denman?" '''MR. DENMAN'''.—"Ie, ac y mae'n rhaid i mi ddweyd fod y Capten yn ddyn llygadog iawn. Prin yr oeddwn i yn credu y peth yn y dechreu; ond y mae'r Capten o ddifrif, ac yn benderfynol gyda golwg ar y peth, a fi ddaru ei annog i anfon am danoch yma heno." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Yr wyf gyda thipyn o gyfrwystra, Mr. Huws, wedi sicrhau ''virgin ground'', fel y dywedir." '''ENOC HUWS'''.—"Diolch, os ydi hi yn foddlon, ond yr wyf fi ''just'' a ffeintio." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Ond y cwestiwn yw a fyddwch chwi yn foddlon i ymgymeryd â'r anturiaeth, hynny ydyw, os llwyddaf i ddangos i chwi y fantais o hynny." '''ENOC HUWS'''.— "Twbi shwar y byddaf yn foddlon." (''Yn ffeintio''). '''CAPTEN TREFOR''' (''yn neidio ar ei draed ac yn gafael yn '''ENOC HUWS''''').—"Mr. Huws, mae arnaf ofn nad ydych yn teimlo yn iach, mae eich gwedd yn dangos hynny yn eglur,—('''MR. DENMAN''' ''a'r'' '''CAPTEN''' ''yn ei roddi i orwedd ar y soffa''), dowch ymlaen yma, syr, gorweddwch ar y soffa am funud, yr ydych wedi gorwneud eich hun, a'r 'stumog, hwyrach, allan o ''order''. Gorweddwch, Mr. Huws, mi geisiaf rywbeth i'ch dadebru. Susi, ('''SUSI''' ''yn dyfod i mewn''),—dowch a thipyn o frandi yma ar unwaith." '''ENOC HUWS'''.—"Na, na, mi fyddaf yn ''alright'' yn union dêg." <br><noinclude><references/></noinclude> 3wbznl3s9cxsrehkvqo549eadk1g8e6 104 84666 167034 164459 2026-07-13T14:42:30Z AlwynapHuw 1710 167034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''CAPTEN TREFOR'''.—"Mae'n rhaid i chwi gymeryd rhywbeth i'ch dadebru, yr ydych wedi gorwneud eich hun." ::('''SUSI''' ''yn dyfod i mewn gyda gwydriad llawn o frandi; yn tybio mai i'r'' CAPTEN ''yr oedd. Yn gweld'' '''ENOC HUWS''' ''yn gorwedd ar y soffa yn mynd ato''). '''SUSI'''." O! Mr. Huws bach! 'rydach chi'n sâl? O! mae'n ddrwg gen i, ydi'n wir! Cymerwch hwn, Mr. Huws bach, dowch. (''Yn rhoddi ei braich am ei wddf i'w gynorthwyo i godi ei ben. '''ENOC HUWS''' yn cymeryd dogn o'r brandi; ei boethder yn peri i'r dwfr neidio i'w lygaid.'') Peidiwch a chrio, Mr. Huws, mi ddowch yn well toc! Dowch, cymrwch o i gyd. (''Yn rhoddi y gweddill iddo''). Gorweddwch yrwan, Mr. Huws bach, a mi ddowch yn well yn y munud." (''Yn rhoddi ei ben i lawr ar y soffa''). '''ENOC HUWS''' (''yn floesg''). "Thank you." '''CAPTEN TREFOR''' (''yn dyfod at ei ochr ar ol aros ennyd'')." Sut yr ydych yn teimlo erbyn hyn, Mr. Huws?" '''ENOC HUWS''' (''yn codi ar ei eistedd'').—"All right, garech i mi ganu cân i chwi?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Ha, ha, ha, mi wyddwn y gwnaethai tropyn ddaioni i chwi; a chan ei fod wedi gwneud daioni i Mr. Huws, paham na wnaiff o ddaioni i minnau? Ac wedyn chwi ellwch chwi fynd, Susi, os ydyw Mr. Huws yn teimlo yn barod i fynd ymlaen." ('''SUSI''' ''yn mynd allan''). '''ENOC HUWS'''.—"Certainly, yr ydw i yn barod i entro unrhyw agreement resymol; ac yr ydw i yn addo i chwi, Capten Trefor, pan ddown i berthynas agosach, os byth y down i hynny, na chewch y drafferth a gawsoch gyda fi heno." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Dyna ydyw eich bai, Mr. Huws, gweithio yn rhy galed yr ydych, a dyna pam y dylai gŵr fel y chi—('''SUSI''' ''yn dyfod i mewn ac yn estyn gwydriad o frandi i'r '''CAPTEN''', yntau yn ei ddodi ar y bwrdd''). ''Thank you'', Susi, chwi ellwch chwi fynd 'rwan. Ie, dyna pam y dylai gŵr fel y chwi gael rhywun i gymeryd rhan o'ch baich a'ch gofal, ac i edrych ar ol eich cysuron. Dyna yw eich angen mawr, Mr. Huws. Beth a ddaethai o hono i, syr, oni bai am Mrs. Trefor? Buaswn yn fy medd ers llawer dydd." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 7rdvbf51beqc3xfjm6ce8x55197tzgl 167076 167034 2026-07-13T15:43:15Z AlwynapHuw 1710 167076 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''CAPTEN TREFOR'''.—"Mae'n rhaid i chwi gymeryd rhywbeth i'ch dadebru, yr ydych wedi gorwneud eich hun." ::('''SUSI''' ''yn dyfod i mewn gyda gwydriad llawn o frandi; yn tybio mai i'r'' CAPTEN ''yr oedd. Yn gweld'' '''ENOC HUWS''' ''yn gorwedd ar y soffa yn mynd ato''). '''SUSI'''." O! Mr. Huws bach! 'rydach chi'n sâl? O! mae'n ddrwg gen i, ydi'n wir! Cymerwch hwn, Mr. Huws bach, dowch. (''Yn rhoddi ei braich am ei wddf i'w gynorthwyo i godi ei ben. '''ENOC HUWS''' yn cymeryd dogn o'r brandi; ei boethder yn peri i'r dwfr neidio i'w lygaid.'') Peidiwch a chrio, Mr. Huws, mi ddowch yn well toc! Dowch, cymrwch o i gyd. (''Yn rhoddi y gweddill iddo''). Gorweddwch yrwan, Mr. Huws bach, a mi ddowch yn well yn y munud." (''Yn rhoddi ei ben i lawr ar y soffa''). '''ENOC HUWS''' (''yn floesg''). "Thank you." '''CAPTEN TREFOR''' (''yn dyfod at ei ochr ar ol aros ennyd'')." Sut yr ydych yn teimlo erbyn hyn, Mr. Huws?" '''ENOC HUWS''' (''yn codi ar ei eistedd'').—"All right, garech i mi ganu cân i chwi?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Ha, ha, ha, mi wyddwn y gwnaethai tropyn ddaioni i chwi; a chan ei fod wedi gwneud daioni i Mr. Huws, paham na wnaiff o ddaioni i minnau? Ac wedyn chwi ellwch chwi fynd, Susi, os ydyw Mr. Huws yn teimlo yn barod i fynd ymlaen." ('''SUSI''' ''yn mynd allan''). '''ENOC HUWS'''.—"Certainly, yr ydw i yn barod i entro unrhyw agreement resymol; ac yr ydw i yn addo i chwi, Capten Trefor, pan ddown i berthynas agosach, os byth y down i hynny, na chewch y drafferth a gawsoch gyda fi heno." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Dyna ydyw eich bai, Mr. Huws, gweithio yn rhy galed yr ydych, a dyna pam y dylai gŵr fel y chi—('''SUSI''' ''yn dyfod i mewn ac yn estyn gwydriad o frandi i'r '''CAPTEN''', yntau yn ei ddodi ar y bwrdd''). ''Thank you'', Susi, chwi ellwch chwi fynd 'rwan. Ie, dyna pam y dylai gŵr fel y chwi gael rhywun i gymeryd rhan o'ch baich a'ch gofal, ac i edrych ar ol eich cysuron. Dyna yw eich angen mawr, Mr. Huws. Beth a ddaethai o hono i, syr, oni bai am Mrs. Trefor? Buaswn yn fy medd ers llawer dydd." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> lewosctle01r106bvpxssiufq0s6ht8 167081 167076 2026-07-13T15:47:26Z AlwynapHuw 1710 167081 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''CAPTEN TREFOR'''.—"Mae'n rhaid i chwi gymeryd rhywbeth i'ch dadebru, yr ydych wedi gorwneud eich hun." ::('''SUSI''' ''yn dyfod i mewn gyda gwydriad llawn o frandi; yn tybio mai i'r'' CAPTEN ''yr oedd. Yn gweld'' '''ENOC HUWS''' ''yn gorwedd ar y soffa yn mynd ato''). '''SUSI'''." O! Mr. Huws bach! 'rydach chi'n sâl? O! mae'n ddrwg gen i, ydi'n wir! Cymerwch hwn, Mr. Huws bach, dowch. (''Yn rhoddi ei braich am ei wddf i'w gynorthwyo i godi ei ben. '''ENOC HUWS''' yn cymeryd dogn o'r brandi; ei boethder yn peri i'r dwfr neidio i'w lygaid.'') Peidiwch a chrio, Mr. Huws, mi ddowch yn well toc! Dowch, cymrwch o i gyd. (''Yn rhoddi y gweddill iddo''). Gorweddwch yrwan, Mr. Huws bach, a mi ddowch yn well yn y munud." (''Yn rhoddi ei ben i lawr ar y soffa''). '''ENOC HUWS''' (''yn floesg''). "Thank you." '''CAPTEN TREFOR''' (''yn dyfod at ei ochr ar ol aros ennyd'')." Sut yr ydych yn teimlo erbyn hyn, Mr. Huws?" '''ENOC HUWS''' (''yn codi ar ei eistedd'').—"All right, garech i mi ganu cân i chwi?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Ha, ha, ha, mi wyddwn y gwnaethai tropyn ddaioni i chwi; a chan ei fod wedi gwneud daioni i Mr. Huws, paham na wnaiff o ddaioni i minnau? Ac wedyn chwi ellwch chwi fynd, Susi, os ydyw Mr. Huws yn teimlo yn barod i fynd ymlaen." ('''SUSI''' ''yn mynd allan''). '''ENOC HUWS'''.—"Certainly, yr ydw i yn barod i entro unrhyw agreement resymol; ac yr ydw i yn addo i chwi, Capten Trefor, pan ddown i berthynas agosach, os byth y down i hynny, na chewch y drafferth a gawsoch gyda fi heno." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Dyna ydyw eich bai, Mr. Huws, gweithio yn rhy galed yr ydych, a dyna pam y dylai gŵr fel y chi—('''SUSI''' ''yn dyfod i mewn ac yn estyn gwydriad o frandi i'r '''CAPTEN''', yntau yn ei ddodi ar y bwrdd''). ''Thank you'', Susi, chwi ellwch chwi fynd 'rwan. Ie, dyna pam y dylai gŵr fel y chwi gael rhywun i gymeryd rhan o'ch baich a'ch gofal, ac i edrych ar ol eich cysuron. Dyna yw eich angen mawr, Mr. Huws. Beth a ddaethai o hono i, syr, oni bai am Mrs. Trefor? Buaswn yn fy medd ers llawer dydd." <br><noinclude><references/></noinclude> gtq2080dpud6wu06icjfj5lpg3i9qki 167088 167081 2026-07-13T15:52:57Z AlwynapHuw 1710 167088 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''CAPTEN TREFOR'''.—"Mae'n rhaid i chwi gymeryd rhywbeth i'ch dadebru, yr ydych wedi gorwneud eich hun." ::('''SUSI''' ''yn dyfod i mewn gyda gwydriad llawn o frandi; yn tybio mai i'r'' CAPTEN ''yr oedd. Yn gweld'' '''ENOC HUWS''' ''yn gorwedd ar y soffa yn mynd ato''). '''SUSI'''." O! Mr. Huws bach! 'rydach chi'n sâl? O! mae'n ddrwg gen i, ydi'n wir! Cymerwch hwn, Mr. Huws bach, dowch. (''Yn rhoddi ei braich am ei wddf i'w gynorthwyo i godi ei ben. '''ENOC HUWS''' yn cymeryd dogn o'r brandi; ei boethder yn peri i'r dwfr neidio i'w lygaid.'') Peidiwch a chrio, Mr. Huws, mi ddowch yn well toc! Dowch, cymrwch o i gyd. (''Yn rhoddi y gweddill iddo''). Gorweddwch yrwan, Mr. Huws bach, a mi ddowch yn well yn y munud." (''Yn rhoddi ei ben i lawr ar y soffa''). '''ENOC HUWS''' (''yn floesg'').—''"Thank you."'' '''CAPTEN TREFOR''' (''yn dyfod at ei ochr ar ol aros ennyd'')." Sut yr ydych yn teimlo erbyn hyn, Mr. Huws?" '''ENOC HUWS''' (''yn codi ar ei eistedd'').—"''All right'', garech i mi ganu cân i chwi?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Ha, ha, ha, mi wyddwn y gwnaethai tropyn ddaioni i chwi; a chan ei fod wedi gwneud daioni i Mr. Huws, paham na wnaiff o ddaioni i minnau? Ac wedyn chwi ellwch chwi fynd, Susi, os ydyw Mr. Huws yn teimlo yn barod i fynd ymlaen." ('''SUSI''' ''yn mynd allan''). '''ENOC HUWS'''.—"Certainly, yr ydw i yn barod i entro unrhyw agreement resymol; ac yr ydw i yn addo i chwi, Capten Trefor, pan ddown i berthynas agosach, os byth y down i hynny, na chewch y drafferth a gawsoch gyda fi heno." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Dyna ydyw eich bai, Mr. Huws, gweithio yn rhy galed yr ydych, a dyna pam y dylai gŵr fel y chi—('''SUSI''' ''yn dyfod i mewn ac yn estyn gwydriad o frandi i'r '''CAPTEN''', yntau yn ei ddodi ar y bwrdd''). ''Thank you'', Susi, chwi ellwch chwi fynd 'rwan. Ie, dyna pam y dylai gŵr fel y chwi gael rhywun i gymeryd rhan o'ch baich a'ch gofal, ac i edrych ar ol eich cysuron. Dyna yw eich angen mawr, Mr. Huws. Beth a ddaethai o hono i, syr, oni bai am Mrs. Trefor? Buaswn yn fy medd ers llawer dydd." <br><noinclude><references/></noinclude> mvty0fba8tlsso031chqbsh6jxubk10 104 85519 167074 165758 2026-07-13T15:41:00Z AlwynapHuw 1710 167074 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''MR. DENMAN'''.—"Chlywes i neb erioed yn gosod y peth yn fwy teidi. Un garw ydach chi, Capten." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Na, 'does dim eisieu i ddyn fod yn un garw i ddarganfod y gwirionedd yna, ac yr wyf yn mawr hyderu y bydd Mr. Huws ei hun yn brofiadol o'r peth cyn nemawr o fisoedd. Ond y mae'n bryd i ni ddod at y pwnc." '''ENOC HUWS'''.—"Ydi, ac yr ydw i'n berffaith barod, a goreu po gyntaf y down ni i understanding efo'n gilydd." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Wel, yr wyf wedi ymdroi yn lled hir cyn dyfod at y pwnc." '''ENOC HUWS''' (''y naill ochr'')." Gynddeiriog." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Ond buaswn wedi dyfod ato yn gynt oni bai wel, 'does dim eisieu son am hynny eto. Ond dyna ydyw y pwnc, Mr. Huws. Chwi a wyddoch, nid oes neb a ŵyr yn well, ac eithrio Mr. Denman a fy hunan hwyrach, fod Gwaith Pwllygwynt wedi ac yn bod yn brif gynhaliaeth y gymdogaeth y gwelodd rhagluniaeth yn dda i'ch llinynau chwi a minnau ddisgyn ynddi. Ond y tebygolrwydd ydyw y bydd diwedd buan ar Bwllygwynt, pryd y cymer le, ai ymhen mis ai ynte blwyddyn. Y mae y cwbl yn dod i hyn, Mr. Huws, i mi ei roi i chwi mewn cneuen, am nad allaf gael fy ffordd fy hun o drin y gwaith, ac fod y Saeson sydd yn byw yn Llunden yn meddwl y gwyddant hwy sut i weithio Pwllygwynt yn well nag un sydd wedi treulio mwy na hanner ei oes tan y ddaear. Y pwne yw hyn,—'does dim yn well na bod yn barod ar gyfer y gwaethaf." '''ENOC. HUWS'''.—"Mi welaf ffordd mae'r gwynt yn chwythu 'rwan." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Ac yr wyf fi, nid er mwyn fy hun, meddaf,—yr wyf wedi sicrhau virgin ground, neu, mewn geiriau ereill, lle y gallwn gydag ychydig gynorthwy, agor gwaith newydd,—nid ar yr un scale, mae'n wir, a Phwllygwynt, ond gwaith, gydag ychydig gannoedd o bunnau o gôst, a ddeuai i dalu am dano ei hun mewn byrr amser. Yn awr, Mr. Huws, fe ddarfu i Mr. Denman a minnau benderfynu rhoi y cynhygiad cyntaf i chwi, oddiar yr egwyddor o nes penelin nag arddwn! Ond peidiwch addaw yn rhy fyrbwyll, cymerwch noswaith<noinclude><references/></noinclude> lddmudxd5ehfvyhmfe4jbxsfwyyriyo 104 85520 167035 165759 2026-07-13T14:43:41Z AlwynapHuw 1710 167035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>i gysgu dros y mater, oblegid ni ddymunwn am ddim ar a welais arfer dylanwad amhriodol arnoch,—yn wir, byddai yn well gennyf i chwi wrthod, os na fedrwch ymuno â ni yn yr anturiaeth hon o wirfodd calon." '''ENOC HUWS'''.—"Yr oeddwn yn dyfalu o'r dechreu mai gwaith mine oedd gennych, Capten Trefor, mewn golwg, ac fel y dywedais pan fydd pwnc o fusnes ar y bwrdd, yr wyf bob amser yn barod i entro i unrhyw agreement resymol,hynny yw, os ymddengys yn rhesymol ac yn debyg o droi allan yn llwyddiannus, ni byddaf yn ol o'i daclo. Ond y mae'n rhaid i'r peth ymddangos i mi yn rhesymol cyn yr ymyraf ag ef. Hwyrach pan ddown i berthynas agosach, os byth y daw i hynny, fel y dywedais o'r blaen, y bydd y fentar yn ymddangos yn oleu i minnau. Mi gymraf eich cyngor, Capten Trefor, mi gysgaf dros y mater, a chawn siarad am hyn eto. Mae'n ddrwg gennyf glywed am Bwllygwynt, ac y mae'n bwysig i mi, ac i ereill, fod rhywbeth yn cael ei ddarparu ar gyfer y gwaethaf fel y dywedasoch." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Mae'n dda gennyf eich clywed yn siarad fel yna, Mr. Huws. Mae yn well gennyf eich clywed yn dweyd yr ystyriwch y mater na phe buasech yn datgan eich parodrwydd i gymeryd shares cyn deall pa beth yr oeddech yn ei wneud. Pa beth a roeswn i heno pe bai Cwmpeini Pwllygwynt o'r un ysbryd ac ansawdd meddwl a chwi, Mr. Huws? Hynny ydyw, yn agored i wrando ar reswm. Ond mi adawn y mater yn y fan yna heno. ('''ENOC HUWS''' ''yn rhoddi ei het am ei ben, ac yn paratoi i fynd allan''. '''CAPTEN TREFOR''' ''yn galw''). Susi, dewch i ddangos Mr. Huws allan. Nos da, Mr. Huws." (''Yn ysgwyd dwylaw. '''SUSI''' ''yn agor y drws ac yn hebrwng'' '''ENOC HUWS''' allan''). <br><br> {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 4.—Y LAWNT O FLAEN Y TY.}}}} ::('''MISS. TREFOR''' ''ac'' '''ENOC HUWS''' ''yn cerdded ochr yn ochr''). '''SUSI'''.—"Cymerwch ofal rhag cael anwyd, Mr. Huws, a 'rydw i yn gobeithio eich bod, erbyn hyn, wedi dod atoch eich hun yn reit dda." {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> mc3vvdnvuzhm5cl6q8znoe9cfi85g1p 167082 167035 2026-07-13T15:47:58Z AlwynapHuw 1710 167082 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>i gysgu dros y mater, oblegid ni ddymunwn am ddim ar a welais arfer dylanwad amhriodol arnoch,—yn wir, byddai yn well gennyf i chwi wrthod, os na fedrwch ymuno â ni yn yr anturiaeth hon o wirfodd calon." '''ENOC HUWS'''.—"Yr oeddwn yn dyfalu o'r dechreu mai gwaith mine oedd gennych, Capten Trefor, mewn golwg, ac fel y dywedais pan fydd pwnc o fusnes ar y bwrdd, yr wyf bob amser yn barod i entro i unrhyw agreement resymol,hynny yw, os ymddengys yn rhesymol ac yn debyg o droi allan yn llwyddiannus, ni byddaf yn ol o'i daclo. Ond y mae'n rhaid i'r peth ymddangos i mi yn rhesymol cyn yr ymyraf ag ef. Hwyrach pan ddown i berthynas agosach, os byth y daw i hynny, fel y dywedais o'r blaen, y bydd y fentar yn ymddangos yn oleu i minnau. Mi gymraf eich cyngor, Capten Trefor, mi gysgaf dros y mater, a chawn siarad am hyn eto. Mae'n ddrwg gennyf glywed am Bwllygwynt, ac y mae'n bwysig i mi, ac i ereill, fod rhywbeth yn cael ei ddarparu ar gyfer y gwaethaf fel y dywedasoch." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Mae'n dda gennyf eich clywed yn siarad fel yna, Mr. Huws. Mae yn well gennyf eich clywed yn dweyd yr ystyriwch y mater na phe buasech yn datgan eich parodrwydd i gymeryd shares cyn deall pa beth yr oeddech yn ei wneud. Pa beth a roeswn i heno pe bai Cwmpeini Pwllygwynt o'r un ysbryd ac ansawdd meddwl a chwi, Mr. Huws? Hynny ydyw, yn agored i wrando ar reswm. Ond mi adawn y mater yn y fan yna heno. ('''ENOC HUWS''' ''yn rhoddi ei het am ei ben, ac yn paratoi i fynd allan''. '''CAPTEN TREFOR''' ''yn galw''). Susi, dewch i ddangos Mr. Huws allan. Nos da, Mr. Huws." (''Yn ysgwyd dwylaw. '''SUSI''' ''yn agor y drws ac yn hebrwng'' '''ENOC HUWS''' allan''). <br><br> {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 4.—Y LAWNT O FLAEN Y TY.}}}} ::('''MISS. TREFOR''' ''ac'' '''ENOC HUWS''' ''yn cerdded ochr yn ochr''). '''SUSI'''.—"Cymerwch ofal rhag cael anwyd, Mr. Huws, a 'rydw i yn gobeithio eich bod, erbyn hyn, wedi dod atoch eich hun yn reit dda." <br><section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> rr4sc6ft11y3rnskbcg4s9ra6icjqdu 104 85521 167036 165760 2026-07-13T14:45:12Z AlwynapHuw 1710 167036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS'''.—"Cystal ag y bum erioed. Miwn o hyn allan lle i ymorol am y doctor os digwydd i mi fynd yn sâl. Wn i ddim beth ddaeth drosto i,—hwyrach mai hyrio gormod ddaru mi. Cymerwch chwithau ofal, Miss Trefor, a pheidiwch aros allan yn yr awyr oer; mi fedraf ffeindio'r gate yn burion." '''SUSI''' (''yn cerdded o flaen'' '''ENOC HUWS''').." O, dydw i ddim yn delicate." '''ENOC HUWS'''.—"Dydw innau ddim chwaith, ond faddeuwn i byth i mi fy hun pe cymerech chwi, Miss Trefor, anwyd wrth ddyfod i agor y ''gate'' i mi." '''SUSI'''.—"Gobeithio na chewch chwi byth achos i fod yn anhrugarog atoch eich hun. Os ydw i heb yr un fonet, mae gen i ben caled, wyddoch, Mr. Huws." '''ENOC HUWS'''.—"Gobeithio nad ellir dweyd yr un peth am eich calon, Miss Trefor." '''SUSI'''.—"Fydd 'y nghalon i, Mr. Huws, byth yn gwisgo bonet, achos dydi hynny ddim wedi dod i'r ffasiwn eto." '''ENOC HUWS'''.—"Nid y fonet oedd yn fy meddwl, Miss Trefor, ond y c'ledwch." '''SUSI'''.—"Mae hynny yn bur resymol, Mr. Huws, achos y mae'n hawddach dychmygu am gledwch yn y meddwl nag am fonet yn y meddwl." '''ENOC HUWS'''.—"Un arw ydach chi, Miss Trefor." '''SUSI'''.—"''Thank you'', Mr. Huws, un arw fyddwn ni yn Sir Fflint yn galw un fydd yn nodedig o hyll, neu wedi ei marcio yn drom gan y frech wen,—tebyg i Marged, eich ''housekeeper'' chwi." '''ENOC HUWS'''.—"Digon gwir, Miss Trefor, ond chwi wyddoch fod i rai geiriau ddau ystyr." '''SUSI'''.—"Dau ystyr, Mr. Huws, dywedwch fod i bob gair hanner dwsin o ystyron gennych chwi, y dynion, achos dydach chi byth yn meddwl y peth ydach chi'n ddeyd, nac yn deyd y peth ydach chi'n feddwl, pan ddaw'ch geiriau a chwithau i wynebau eich gilydd." '''ENOC HUWS'''.—"Mi ddywedaf hyn, mai angel ydach chi, Miss Trefor." '''SUSI'''.—"Hyh! angel syrthiedig wrth gwrs ydach chi'n feddwl, achos y mae dau ystyr i'r gair. Wel, bydaswn<noinclude><references/></noinclude> nosb684v654b4m5cvhrar1vwpx4r817 104 85523 167037 165763 2026-07-13T14:46:13Z AlwynapHuw 1710 167037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>y lleuad y mae o am fentro, fe fydd raid i mi gymeryd rhyw ychydig o shares. Ond mi dreiaf fod yn wyliadwrus yn y dechre', nes cael gweld a fydd rhyw obaith i mi am Susi. Heb Susi, dim mentro; Susi, a mi fentraf yn Jupiter, byth o'r fan yma." (''Yn cerdded allan''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <br> <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 5.—TYNYRARDD,—YSTAFELL SUSI.}}}} ::('''SUSI''' ''yn eistedd mewn cadair ac yn ymddangos mewn myfyr dwys''). '''SUSI'''.—"'Rydw i'n bump—ar—hugain oed, a dydi'r gwr bonheddig ddim wedi dwad eto! Ddaw o ddim bellach, ne mi fase wedi dwad cyn hyn. Hwyrach fod nhw wedi dallt, o mlaen i, fod fy nhad yn dlawd. O'r brenin anwyl! y fath syc! Sobor! Pam na fase fo'n deyd yn gynt, yn lle cadw mam a finne yn t'w'llwch? Agadeli ni gario mlaen ar hyd y blynyddoedd! Be ddeidiff pobol? a be nawn ninne? (''Yn codi ar ei thraed''). Wel, os tlawd yden ni, tlawd y dyle ni ymddangos, humbug ydi ymddangos a dim byd ond ymddangos. (''Yn tynnu ei watch o'i llogell''). Mae gen i flŷs lluchio'r watch aur yma allan drwy'r ffenest. Dim chwaneg o honoch chi,(''yn eu tynnu oddiam ei garddyrnau''), bracelets a gold brooch. Dydach chi ddim yn gweddu i bobol dlawd. Ac eto, yr ydach chi yn bur bropor! a dyma i chi gusan o ffarwel! (''Yn eu dal yn ei llaw ac yn eu cusanu, ас уп eu gosod yn eu 'case' ar y bwrdd''). Gorweddwch yn eich ''wadding'' nes y bydd yn rhaid eich gwerthu i gael bwyd! (''Yn codi i fyny ac yn edrych arnynt yn y 'case'.'') Y pethe bach tlws! un cusan eto,—(''yn eu cusanu''),— a dyna y cauad dros—eich—gwyneb! (''Yn eu gosod ar y bwrdd, ac yn cau arnynt yn araf''). O! yr ydw i fel 'roedd y nhad yn deyd, wedi rhoi ''airs'' i mi fy hun. Ond dim chwaneg; faswn i ddim wedi cario ymlaen bydase nhad wedi deyd yn gynt mai tlawd oedden ni. Mi wisga ffroc gotyn! Mae'ma un yn rhywle. Mae hi dipyn allan o'r ffashwn erbyn hyn ddyliwn, ond mi fedraf ei <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 52cid61do96drltpyxpzcsrt6134c1g 0 85733 167256 166024 2026-07-14T02:41:03Z AlwynapHuw 1710 167256 wikitext text/x-wiki {{header | title =Brenin yr Ellyllon | author =Nicolai Gogol | andauthor = | translator =Gwilym Aneurin Tudor Davies | editor =Henry Lewis | section = | previous = | next = [[/Rhagair/]] | notes = I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[Brenin yr Ellyllon (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Nicolai Gogol}} | {{Wicipedia|Henry Lewis}} | {{Wicipedia|Cyfres y Werin}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Brenin yr Ellyllon.djvu" include=7 from=9 to=11 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old-70}} {{PD-US-expired}} [[Categori:Brenin yr Ellyllon]] [[Categori:Nicolai Gogol]] [[Categori:Gwilym Aneurin Tudor Davies]] [[Categori:Henry Lewis]] [[Categori:Cyfieithiadau]] [[Categori:Llyfrau 1921]] [[Categori:Llyfrau'r 1920au]] [[Categori:Straeon byrion]] [[Categori:Cyfres y Werin]] cok6tvz1oouebi8jqa5aghpoludrmk1 106 85737 167251 166048 2026-07-14T02:03:28Z AlwynapHuw 1710 167251 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Geiriau Credadun |Author=Félicité de La Mennais |Publisher= |Year= |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist 1=Clawr 2to4=- 5to13=roman 5=1 14=- 15=1 101to103=- 104=Clawr /> |Remarks= }} [[Categori:Geiriau Credadun]] [[Categori:Félicité de La Mennais]] [[Categori:William Ambrose Bebb]] [[Categori:Cyfres y Werin]] [[Categori:Llyfrau 1923]] [[Categori:PD-old-70]] [[Categori:PD-US-expired]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:Cyfieithiadau]] ptvfxsnejg47cv97rfsfsq6dy9axgu9 104 85760 167126 166072 2026-07-13T17:35:00Z AlwynapHuw 1710 167126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"Gwelaf, tua'r dehau, genhedloedd wedi eu gwasgu tan na wn ba felltith: lletha iau drom hwy, cerddant gan grymu ; ond cyffwrdd y Crist hwy â'i groes, ac ymunionant." Fab y dyn, pa beth a weli eto ? Nid etyb ddim; llefwn o'r newydd : Fab y Dyn, pa beth a weli? "Gwelaf Satan, a ffŷ ymaith, a'r Crist, wedi Ei amgylchu gan Ei angylion, a ddaw i lywodraethu." <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|III.}}}} A THRAWSGLUDWYD fi yn fy ysbryd i'r hen amseroedd, ac yr oedd brydferth y ddaear, a chyfoethog a thoreithiog; a thrigai ei thrigolion yn llawen, am fyw ohonynt megys brodyr. A gwelais y sarff a ymlusgai yn eu canol: llygadrythodd yn llym ar amryw ohonynt, a chynhyrfodd eu heneidiau, ac ymagosasant, a dywedodd y sarff air yn eu clust. Ac yn ol gwrando ar barabl y sarff, ymddyrchafasant, a dywedyd: "Brenhinoedd ydym ni." A gwelwodd yr haul, a chymerth y ddaear orne galarus, megys arlliw'r amwisg a amdoa'r meirw. A chlywid murmur marw, a chwynfan hir, ac ysgogai pob un yn ei enaid. Yn wir, meddaf i chwi, yr oedd megys y dydd pan ddrylliodd annwn ei therfynau, a phan lifodd y dilyw tros y dyfroedd mawrion. Crwydrai Dychryn o babell i babell, canys nid oedd mwyach balasty, a dywedodd wrth bawb rywbeth dirgel a barai grynu ohonynt. {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> lyjbske83fy7mfod8ue0gb8nnoaxcom 104 85764 167183 166077 2026-07-13T20:08:02Z AlwynapHuw 1710 167183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|VI.}}}} PAHAM y caiff anifeiliaid y maes eu hymborth, bob un yn ol ei ryw? Am nad oes un yn eu mysg a ddwg eiddo arall, ac am ymfodloni o bob un i'r hyn a ddigono ei anghenion. Pe dywedai gwenynen mewn cwch gwenyn: "Y mae'r cyfan o'r mêl sydd yma yn eiddo i mi," a phe'i gosodai ei hun yna i rannu, fel y bwriadai, ffrwyth y llafur cyffredin, pa beth a ddeuai o'r gwenyn eraill? Y mae'r ddaear fel cwch gwenyn mawr, ac y mae dynion fel gwenyn. Y mae gan bob gwenynen ei hawl i'r gyfran o'r mêl sydd yn anhepgor i'w chynhaliaeth, ac os bydd ymysg dynion un ohonynt yn amddifad o'r anhepgor hwnnw, y mae oherwydd diflannu o gyfiawnder ac elusen o'u canol. Cyfiawnder, bywyd ydyw; ac elusen, bywyd ydyw hithau, a bywyd addfwynach, a bywyd helaethach. Gwelwyd gau broffwydi a argyhoeddodd amryw ddynion eni'r rhelyw, bawb ohonynt, er eu lles hwy; a'r hyn a gredodd y naill a gredodd y lleill ar air y proffwydi gau. Pan ffynnodd y geiriau celwyddog hyn, wylodd yr angylion yn y nefoedd, canys rhagwelsant ddyfod i lifo tros y ddaear draha lawer, a chyflafan lawer, a drwg lawer. Ganed dynion—sydd yn gydradd yn eu plith eu hunain—er mwyn Duw yn unig, ac y mae'r neb a ddywedo rywbeth yn wahanol yn dywedyd cabledd. Bydded yn was i chwi y sawl a fynno fod y mwyaf yn eich mysg; a bydded yn was i bawb y sawl a fynno fod y cyntaf yn eich mysg. Cyfraith cariad ydyw cyfraith Duw, ac ni chyfyd cariad ei hun uwchlaw eraill, eithr fe'i habertha ei hun tros eraill. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> j59qa2kc6ltpxuhcwk0d95qorfavj0h 104 85768 167185 166081 2026-07-13T20:32:35Z AlwynapHuw 1710 167185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>pwy a ŵyr na wnawn oll ynghyd yr hyn na fedrai yr un ohonom wrtho ei hun? Ac ymgyfodasant, a gwthio'r garreg oll ynghyd, a symudodd y garreg, ac aethant hwythau i'w ffordd mewn heddwch. Y teithiwr, dyn ydyw; a'r daith, bywyd ydyw; a'r garreg, y gofidiau a gyferfydd ag ef ar bob cam ar ei ffordd ydyw hi. Ni wyddai un dyn godi'r garreg hon; ond mesurodd Duw ei phwysau fel na rwystro fyth y rhai a gyd-deithia. <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr||VIII.}}}} YN y dechreuad nid oedd gwaith yn anhepgor i ddyn er mwyn byw; diwallai'r ddaear, ohoni ei hun, ei holl anghenion. Ond gwnaeth dyn ddrygioni; ac fel y gwrthryfelasai ef yn erbyn Duw, gwrthryfelodd y ddaear hithau yn ei erbyn yntau. Daeth i'w ran yr hyn a ddaw i'r plentyn a wrthryfelo yn erbyn ei dad; fe dynn ei dad ei gariad oddiwrtho, a gedy ef yn llwyr iddo ei hun; a gwrthyd gweision y tŷ wasanaethu arno, a chrwydra yntau yma a thraw i gynnal ei fywyd tlawd, a bwyta bara trwy chwŷs ei wyneb. Yna, wedi hynny, ynteu, condemniodd Duw bob dyn i waith, ac y mae gan bawb ei lafur, naill ai â'r corff neu ynteu â'r meddwl; a'r rhai a ddywed: "Ni lafuriaf i ddim," ydyw'r truenusaf o bawb. Canys fel yr ysa'r pryf gelain yr ysa eu drygau hwynthwy, ac onid drygau, yna gofid. {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 54mo0r2wq2xnqpu9xz4zdvvt1juyvda 167186 167185 2026-07-13T20:35:35Z AlwynapHuw 1710 167186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>pwy a ŵyr na wnawn oll ynghyd yr hyn na fedrai yr un ohonom wrtho ei hun? Ac ymgyfodasant, a gwthio'r garreg oll ynghyd, a symudodd y garreg, ac aethant hwythau i'w ffordd mewn heddwch. Y teithiwr, dyn ydyw; a'r daith, bywyd ydyw; a'r garreg, y gofidiau a gyferfydd ag ef ar bob cam ar ei ffordd ydyw hi. Ni wyddai un dyn godi'r garreg hon; ond mesurodd Duw ei phwysau fel na rwystro fyth y rhai a gyd-deithia. <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|VIII.}}}} YN y dechreuad nid oedd gwaith yn anhepgor i ddyn er mwyn byw; diwallai'r ddaear, ohoni ei hun, ei holl anghenion. Ond gwnaeth dyn ddrygioni; ac fel y gwrthryfelasai ef yn erbyn Duw, gwrthryfelodd y ddaear hithau yn ei erbyn yntau. Daeth i'w ran yr hyn a ddaw i'r plentyn a wrthryfelo yn erbyn ei dad; fe dynn ei dad ei gariad oddiwrtho, a gedy ef yn llwyr iddo ei hun; a gwrthyd gweision y tŷ wasanaethu arno, a chrwydra yntau yma a thraw i gynnal ei fywyd tlawd, a bwyta bara trwy chwŷs ei wyneb. Yna, wedi hynny, ynteu, condemniodd Duw bob dyn i waith, ac y mae gan bawb ei lafur, naill ai â'r corff neu ynteu â'r meddwl; a'r rhai a ddywed: "Ni lafuriaf i ddim," ydyw'r truenusaf o bawb. Canys fel yr ysa'r pryf gelain yr ysa eu drygau hwynthwy, ac onid drygau, yna gofid. {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 8kols6i9u6mv55sltuclriinxni7hw4 104 85782 167197 166095 2026-07-13T21:28:10Z AlwynapHuw 1710 167197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"Y mae gan y creadur amhwyllog reddfau a theimladau peryglus. Y mae'n rhaid na chlywo'r un bobl lef rhai eraill, rhag o chwyno'r naill a chodi ynghyd, y temtir y lleill i wneuthur yn gyffelyb. Na threiddied yr un sŵn oddiallan hyd atom ni." Ac atebodd pawb: "Gwir; na threiddied yr un sŵn oddiallan hyd atom ni." Ac eb pedwerydd gŵr: "Y mae gennym ein budd i'w ystyried, ac y mae gan bobl eraill hwythau eu budd yn wrthwyneb i ni. Os ymunant i amddiffyn eu budd yn ein herbyn ni, pa fodd y gwrthsafwn hwy? "Rhannwn er mwyn llywodraethu. Crëwn ymhob talaith, ymhob dinas, ac ymhob pentref, fudd gwrthwyneb i fudd pentrefi, dinasoedd, a thaleithiau eraill. "Yn y modd hwn y ffieiddia pawb ei gilydd, ac ni freuddwydiant ymuno yn ein herbyn ni." Ac atebodd pawb: "Gwir; rhannwn er mwyn llywodraethu; fe ladd cytundeb ni." Ac eb pumed gŵr, gwedi llenwi'r gwaed ddwywaith, a dwywaith wacau'r benglog ddyn; Cymeradwyaf y moddion hyn oll: y maent yn dda, ond yn annigonol. Gwnewch fwystfilod,—da ydyw; eithr dychrynwch y bwystfilod hyn; tarewch hwy ag ofn trwy gyfiawnder didostur, a thrwy arteithiau erchyll, oni fynnwch eich difa yn hwyr neu'n hwyrach. Y dienyddiwr ydyw prif weinidog tywysog doeth." Ac atebodd pawb; "Gwir; y dienyddiwr ydyw prif weinidog tywysog doeth." Ac eb chweched gŵr; {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> q49p8ooewdvtpzzcrfr9vkdlawczgbt 104 85799 167209 166112 2026-07-13T21:54:18Z AlwynapHuw 1710 167209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Atebwch mai Satan, gelyn y ddynoliaeth, ydyw eu Duw iddynt hwy, ac mai'r hwn a orchfygodd Satan ydyw eich eiddo chwi. Yn ol hynny, gollyngant eu cynffonwyr yn rhydd yn eich erbyn; parant adeiladu carchardai aneirif i gau arnoch o'u mewn; erlidiant chwi â haearn ac â thân, a'ch poenydio, a thywallt eich gwaed megys dwfr ffynhonnau. Onid amcenwch gan hynny ymdrechu heb laesu dwylo, i ddioddef y cwbl yn ddibetrus, heb fyth ddiffygio, heb fyth ymodi, fe gedwch eich cadwynau, ac ymwedwch â'r rhyddid nad ydych yn deilwng ohono. Y mae rhyddid fel teyrnas Dduw; dioddef drais, a chipia'r treiswyr hi. Ac nid trais ffyrnig lladron a lladratawyr, anghyfiawnder a dialedd, a chreulonder, ydyw'r trais a ddyry i chwi ryddid yn feddiant; eithr ewyllys gref, ddiymod, gwroldeb tawel a hael. Fe weddnewid yr achos cysegredicaf yn achos anfad a thruenus pan ddefnyddier cyflafan i'w gynnal. Geill troseddwr ddyfod o gaeth, yn ormes-deyrn, eithr nid byth y daw efe'n rhydd. <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XXIII.}}}} {{c|ARGLWYDD, codwn ein llef atat Ti o ddyfnder ein trueni.}} {{Center block/s}} <poem> :Fel yr anifeiliaid heb borfa i'w rhoddi i'w rhai bychain, {{bwlch|4em}}Codwn ein llef atat Ti, Arglwydd. :Fel y ddafad y cyfodir ei hoen hyd ati, {{bwlch|4em}}Codwn ein llef atat Ti, Arglwydd. :Fel y golomen y gafaela'r aderyn rheibus ynddi, {{bwlch|4em}}Codwn ein llef atat Ti, Arglwydd. </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> dbflkuech23fczwugz2p35esc183qa6 167212 167209 2026-07-13T22:06:38Z AlwynapHuw 1710 167212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Atebwch mai Satan, gelyn y ddynoliaeth, ydyw eu Duw iddynt hwy, ac mai'r hwn a orchfygodd Satan ydyw eich eiddo chwi. Yn ol hynny, gollyngant eu cynffonwyr yn rhydd yn eich erbyn; parant adeiladu carchardai aneirif i gau arnoch o'u mewn; erlidiant chwi â haearn ac â thân, a'ch poenydio, a thywallt eich gwaed megys dwfr ffynhonnau. Onid amcenwch gan hynny ymdrechu heb laesu dwylo, i ddioddef y cwbl yn ddibetrus, heb fyth ddiffygio, heb fyth ymodi, fe gedwch eich cadwynau, ac ymwedwch â'r rhyddid nad ydych yn deilwng ohono. Y mae rhyddid fel teyrnas Dduw; dioddef drais, a chipia'r treiswyr hi. Ac nid trais ffyrnig lladron a lladratawyr, anghyfiawnder a dialedd, a chreulonder, ydyw'r trais a ddyry i chwi ryddid yn feddiant; eithr ewyllys gref, ddiymod, gwroldeb tawel a hael. Fe weddnewid yr achos cysegredicaf yn achos anfad a thruenus pan ddefnyddier cyflafan i'w gynnal. Geill troseddwr ddyfod o gaeth, yn ormes-deyrn, eithr nid byth y daw efe'n rhydd. <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XXIII.}}}} {{Center block/s}} <poem> ARGLWYDD, codwn ein llef atat Ti o ddyfnder ein trueni.}} :Fel yr anifeiliaid heb borfa i'w rhoddi i'w rhai bychain, {{bwlch|4em}}Codwn ein llef atat Ti, Arglwydd. :Fel y ddafad y cyfodir ei hoen hyd ati, {{bwlch|4em}}Codwn ein llef atat Ti, Arglwydd. :Fel y golomen y gafaela'r aderyn rheibus ynddi, {{bwlch|4em}}Codwn ein llef atat Ti, Arglwydd. </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> g059lvgt9hujsxgmp01nvl1dqdnng0s 167213 167212 2026-07-13T22:07:32Z AlwynapHuw 1710 167213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Atebwch mai Satan, gelyn y ddynoliaeth, ydyw eu Duw iddynt hwy, ac mai'r hwn a orchfygodd Satan ydyw eich eiddo chwi. Yn ol hynny, gollyngant eu cynffonwyr yn rhydd yn eich erbyn; parant adeiladu carchardai aneirif i gau arnoch o'u mewn; erlidiant chwi â haearn ac â thân, a'ch poenydio, a thywallt eich gwaed megys dwfr ffynhonnau. Onid amcenwch gan hynny ymdrechu heb laesu dwylo, i ddioddef y cwbl yn ddibetrus, heb fyth ddiffygio, heb fyth ymodi, fe gedwch eich cadwynau, ac ymwedwch â'r rhyddid nad ydych yn deilwng ohono. Y mae rhyddid fel teyrnas Dduw; dioddef drais, a chipia'r treiswyr hi. Ac nid trais ffyrnig lladron a lladratawyr, anghyfiawnder a dialedd, a chreulonder, ydyw'r trais a ddyry i chwi ryddid yn feddiant; eithr ewyllys gref, ddiymod, gwroldeb tawel a hael. Fe weddnewid yr achos cysegredicaf yn achos anfad a thruenus pan ddefnyddier cyflafan i'w gynnal. Geill troseddwr ddyfod o gaeth, yn ormes-deyrn, eithr nid byth y daw efe'n rhydd. <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XXIII.}}}} {{Center block/s}} <poem> ARGLWYDD, codwn ein llef atat Ti o ddyfnder ein trueni. :Fel yr anifeiliaid heb borfa i'w rhoddi i'w rhai bychain, {{bwlch|4em}}Codwn ein llef atat Ti, Arglwydd. :Fel y ddafad y cyfodir ei hoen hyd ati, {{bwlch|4em}}Codwn ein llef atat Ti, Arglwydd. :Fel y golomen y gafaela'r aderyn rheibus ynddi, {{bwlch|4em}}Codwn ein llef atat Ti, Arglwydd. </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 1367u7c9p68gcgc3gek7av4zu93gm6e 104 86367 167038 166947 2026-07-13T14:46:50Z AlwynapHuw 1710 167038 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>i briodi efo ''special licence''! 'Does gen i ddim mynedd efo rhai sy'n priodi'n sad yn y capel, mae'n gas gen i gweld nhw. Aceto, hwyrach mai felly y bydd hi hefo finne. Efo '''miner'' cyffredin?' Byth bythoedd, bydae raid i mi foddi fy hun! Be oedd 'y nhad isio, tybed, efo Enoc? I sycio fo i fewn ddyliwn, 'run fath a Hugh Bryan, druan, a Mr. Denman. (''Yn codi ar ei thraed''). Ond y mae'n rhaid gwneud rhywbeth rhag llwgu." (''Yn mynd allan''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 6.—TY MR. DENMAN.}}}} ::('''MRS. DENMAN''' ''yn eistedd yn gwnio. Y swper ar y bwrdd yn barod, yn troi i edrych ar y cloc, ac yn mynd i'r drws i edrych os oedd '''DENMAN''' yn dyfod. '''DENMAN''' yn dyfod i mewn braidd yn llechwraidd. Yn gafael mewn newyddiadur oedd yn ymyl. Yn cynneu pibell ac yn dechreu smocio. '''MRS. DENMAN''' yn taflu golwg fygythiol iawn arno''). '''MRS. DENMAN'''.—"Wel, Denman! Denman! sut mae gynnoch chi wymed i ddwad i'r tŷ yr adeg yma ar y nos?" '''MR. DENMAN''' (''yn ddidaro'').—"Oeddech chi'n disgwyl i mi ddwad heb yr un gwyneb?" '''MRS. DENMAN'''.—"Oes gynnoch chi ddim cwilydd, mewn difri', Denman, fod yn colma hyd dai pobol dan berfedd y nos? Fyddwch chi'n gweld rhwfun arall yn gwneud hynny?" '''MR. DENMAN'''.—"Lot." '''MRS. DENMAN'''.—"Lot? Pwy ydyn' nhw, ysgwni? Ydyn' nhw yn rhwfun a rhyw gownt o honyn' 'u hunen? '''MR. DENMAN'''.—"Ydyn." '''MRS. DENMAN'''.—"Ydyn ddyliwn, rhwfun 'run fath a chi'ch hun. Ydyn' nhw yn rhwfun yn hidio rhywbeth am eu gwragedd a'u teulu?" {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 3hfutd5n4dcde12iv16uuzczuzeibvl 167073 167038 2026-07-13T15:40:11Z AlwynapHuw 1710 167073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>i briodi efo ''special licence''! 'Does gen i ddim mynedd efo rhai sy'n priodi'n sad yn y capel, mae'n gas gen i gweld nhw. Aceto, hwyrach mai felly y bydd hi hefo finne. Efo '''miner'' cyffredin?' Byth bythoedd, bydae raid i mi foddi fy hun! Be oedd 'y nhad isio, tybed, efo Enoc? I sycio fo i fewn ddyliwn, 'run fath a Hugh Bryan, druan, a Mr. Denman. (''Yn codi ar ei thraed''). Ond y mae'n rhaid gwneud rhywbeth rhag llwgu." (''Yn mynd allan''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 6.—TY MR. DENMAN.}}}} ::('''MRS. DENMAN''' ''yn eistedd yn gwnio. Y swper ar y bwrdd yn barod, yn troi i edrych ar y cloc, ac yn mynd i'r drws i edrych os oedd '''DENMAN''' yn dyfod. '''DENMAN''' yn dyfod i mewn braidd yn llechwraidd. Yn gafael mewn newyddiadur oedd yn ymyl. Yn cynneu pibell ac yn dechreu smocio. '''MRS. DENMAN''' yn taflu golwg fygythiol iawn arno''). '''MRS. DENMAN'''.—"Wel, Denman! Denman! sut mae gynnoch chi wymed i ddwad i'r tŷ yr adeg yma ar y nos?" '''MR. DENMAN''' (''yn ddidaro'').—"Oeddech chi'n disgwyl i mi ddwad heb yr un gwyneb?" '''MRS. DENMAN'''.—"Oes gynnoch chi ddim cwilydd, mewn difri', Denman, fod yn colma hyd dai pobol dan berfedd y nos? Fyddwch chi'n gweld rhwfun arall yn gwneud hynny?" '''MR. DENMAN'''.—"Lot." '''MRS. DENMAN'''.—"Lot? Pwy ydyn' nhw, ysgwni? Ydyn' nhw yn rhwfun a rhyw gownt o honyn' 'u hunen? '''MR. DENMAN'''.—"Ydyn." '''MRS. DENMAN'''.—"Ydyn ddyliwn, rhwfun 'run fath a chi'ch hun. Ydyn' nhw yn rhwfun yn hidio rhywbeth am eu gwragedd a'u teulu?" {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 7mse3588zz489a45uijvhqbovfhz4av 167083 167073 2026-07-13T15:48:47Z AlwynapHuw 1710 167083 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>i briodi efo ''special licence''! 'Does gen i ddim mynedd efo rhai sy'n priodi'n sad yn y capel, mae'n gas gen i gweld nhw. Aceto, hwyrach mai felly y bydd hi hefo finne. Efo '''miner'' cyffredin?' Byth bythoedd, bydae raid i mi foddi fy hun! Be oedd 'y nhad isio, tybed, efo Enoc? I sycio fo i fewn ddyliwn, 'run fath a Hugh Bryan, druan, a Mr. Denman. (''Yn codi ar ei thraed''). Ond y mae'n rhaid gwneud rhywbeth rhag llwgu." (''Yn mynd allan''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 6.—TY MR. DENMAN.}}}} ::('''MRS. DENMAN''' ''yn eistedd yn gwnio. Y swper ar y bwrdd yn barod, yn troi i edrych ar y cloc, ac yn mynd i'r drws i edrych os oedd '''DENMAN''' yn dyfod. '''DENMAN''' yn dyfod i mewn braidd yn llechwraidd. Yn gafael mewn newyddiadur oedd yn ymyl. Yn cynneu pibell ac yn dechreu smocio. '''MRS. DENMAN''' yn taflu golwg fygythiol iawn arno''). '''MRS. DENMAN'''.—"Wel, Denman! Denman! sut mae gynnoch chi wymed i ddwad i'r tŷ yr adeg yma ar y nos?" '''MR. DENMAN''' (''yn ddidaro'').—"Oeddech chi'n disgwyl i mi ddwad heb yr un gwyneb?" '''MRS. DENMAN'''.—"Oes gynnoch chi ddim cwilydd, mewn difri', Denman, fod yn colma hyd dai pobol dan berfedd y nos? Fyddwch chi'n gweld rhwfun arall yn gwneud hynny?" '''MR. DENMAN'''.—"Lot." '''MRS. DENMAN'''.—"Lot? Pwy ydyn' nhw, ysgwni? Ydyn' nhw yn rhwfun a rhyw gownt o honyn' 'u hunen? '''MR. DENMAN'''.—"Ydyn." '''MRS. DENMAN'''.—"Ydyn ddyliwn, rhwfun 'run fath a chi'ch hun. Ydyn' nhw yn rhwfun yn hidio rhywbeth am eu gwragedd a'u teulu?" <br><section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> o6oacro3sqtdv7zq2eidevd2yt79z1c 167089 167083 2026-07-13T15:54:14Z AlwynapHuw 1710 167089 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>i briodi efo ''special licence''! 'Does gen i ddim mynedd efo rhai sy'n priodi'n sad yn y capel, mae'n gas gen i gweld nhw. Aceto, hwyrach mai felly y bydd hi hefo finne. Efo '''miner'' cyffredin?' Byth bythoedd, bydae raid i mi foddi fy hun! Be oedd 'y nhad isio, tybed, efo Enoc? I sycio fo i fewn ddyliwn, 'run fath a Hugh Bryan, druan, a Mr. Denman. (''Yn codi ar ei thraed''). Ond y mae'n rhaid gwneud rhywbeth rhag llwgu." (''Yn mynd allan''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 6.—TY MR. DENMAN.}}}} ::('''MRS. DENMAN''' ''yn eistedd yn gwnio. Y swper ar y bwrdd yn barod, yn troi i edrych ar y cloc, ac yn mynd i'r drws i edrych os oedd '''DENMAN''' yn dyfod. '''DENMAN''' yn dyfod i mewn braidd yn llechwraidd. Yn gafael mewn newyddiadur oedd yn ymyl. Yn cynneu pibell ac yn dechreu smocio. '''MRS. DENMAN''' yn taflu golwg fygythiol iawn arno''). '''MRS. DENMAN'''.—"Wel, Denman! Denman! sut mae gynnoch chi wymed i ddwad i'r tŷ yr adeg yma ar y nos?" '''MR. DENMAN''' (''yn ddidaro'').—"Oeddech chi'n disgwyl i mi ddwad heb yr un gwyneb?" '''MRS. DENMAN'''.—"Oes gynnoch chi ddim cwilydd, mewn difri', Denman, fod yn colma hyd dai pobol dan berfedd y nos? Fyddwch chi'n gweld rhwfun arall yn gwneud hynny?" '''MR. DENMAN'''.—"Lot." '''MRS. DENMAN'''.—"Lot? Pwy ydyn' nhw, ysgwni? Ydyn' nhw yn rhwfun a rhyw gownt o honyn' 'u hunen? '''MR. DENMAN'''.—"Ydyn." '''MRS. DENMAN'''.—"Ydyn ddyliwn, rhwfun 'run fath a chi'ch hun. Ydyn' nhw yn rhwfun yn hidio rhywbeth am eu gwragedd a'u teulu?" <br><section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> emw1jxknvwueq15y7brnsi4lijne48r 104 86368 167039 166948 2026-07-13T14:48:44Z AlwynapHuw 1710 167039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''MR. DENMAN'''.—"Ddaru mi ddim gofyn iddyn nhw." '''MRS. DENMAN'''.—"Naddo, ddyliwn, mi wn hynny heb i chi ddeyd i mi. Ydach chi'n meddwl 'y mod i'n mynd i aros dan berfeddion arnoch chi i ddwad i'r tŷ?" '''MR. DENMAN'''.—"Ddaru mi 'rioed ofyn i chi neud hynny." '''MRS. DENMAN'''.—"Naddo, a bydae chi'n gofyn, dydw i ddim am neud." '''MR. DENMAN'''." Purion." '''MRS. DENMAN'''.—"Symol purion. Oes gynnoch chi 'run tŷ'ch hun i fod ynddo'r nos?" '''MR. DENMAN'''.—"''Eighty—two High Street.''" '''MRS. DENMAN'''.—"Diar mi! mor dda 'rydach chi'n cofio'r numbar! Fyddwch chi ddim yn camsynied weithiau?" '''MR. DENMAN'''.—"Fum i erioed mor lwcus." '''MRS. DENMAN'''.—"Lwcus, ydach chi'n deyd yn 'y ngwymed i, Denman, fod chi wedi blino arna i?" '''MR. DENMAN'''.—"Blino ar un mor ffein a chi?" '''MRS. DENMAN'''.—"Ie, deydwch yn blaen, Denman, achos mi wn mai dyna ydi'ch meddwl chi, deydwch yn blaen nad ydach chi'n hidio dim am dana i. Dydw i dda i ddim ond i slafio fel 'rydw i wiriona. Welsoch chi fi ryw dro yn mynd i dai'r cymdogion i golma?" '''MR. DENMAN'''.—"Erioed? Fuoch chi erioed yn nhy Mrs. Price dan unarddeg o'r gloch y nos? Diar mi, naddo!" '''MRS. DENMAN'''.—"Am unweth,—unweth yn y pedwar amser, yr eis i dŷ Mrs. Price i gael paned o dê. Ydach chi'n edliw hynny i mi, Denman? Ydach chi am i mi fod a'm mhen wrth y post ar hyd y blynydde?" '''MR. DENMAN'''.—"Dim o gwbl; mi faswn yn leicio i chi fynd i edrach am Mrs. Jones y Siop, hanner dwsin o weithiau yn y mis, ond fyddwch chi byth yn mynd." '''MRS. DENMAN'''.—"Ydach chi'n edliw hynny i mi hefyd, Denman? Mi gymra fy llw na fum i ddim ond dwywaith yn nhŷ Mrs. Jones ers pythefnos. Os ai i rywle, mi ga hynny ar draws fy nannedd yn syth!" '''MR. DENMAN'''.—"Draws y'ch dannedd? {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> ozhtn6eh9oj2t5aw3z6uo3re3dn664v 167084 167039 2026-07-13T15:49:08Z AlwynapHuw 1710 167084 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''MR. DENMAN'''.—"Ddaru mi ddim gofyn iddyn nhw." '''MRS. DENMAN'''.—"Naddo, ddyliwn, mi wn hynny heb i chi ddeyd i mi. Ydach chi'n meddwl 'y mod i'n mynd i aros dan berfeddion arnoch chi i ddwad i'r tŷ?" '''MR. DENMAN'''.—"Ddaru mi 'rioed ofyn i chi neud hynny." '''MRS. DENMAN'''.—"Naddo, a bydae chi'n gofyn, dydw i ddim am neud." '''MR. DENMAN'''." Purion." '''MRS. DENMAN'''.—"Symol purion. Oes gynnoch chi 'run tŷ'ch hun i fod ynddo'r nos?" '''MR. DENMAN'''.—"''Eighty—two High Street.''" '''MRS. DENMAN'''.—"Diar mi! mor dda 'rydach chi'n cofio'r numbar! Fyddwch chi ddim yn camsynied weithiau?" '''MR. DENMAN'''.—"Fum i erioed mor lwcus." '''MRS. DENMAN'''.—"Lwcus, ydach chi'n deyd yn 'y ngwymed i, Denman, fod chi wedi blino arna i?" '''MR. DENMAN'''.—"Blino ar un mor ffein a chi?" '''MRS. DENMAN'''.—"Ie, deydwch yn blaen, Denman, achos mi wn mai dyna ydi'ch meddwl chi, deydwch yn blaen nad ydach chi'n hidio dim am dana i. Dydw i dda i ddim ond i slafio fel 'rydw i wiriona. Welsoch chi fi ryw dro yn mynd i dai'r cymdogion i golma?" '''MR. DENMAN'''.—"Erioed? Fuoch chi erioed yn nhy Mrs. Price dan unarddeg o'r gloch y nos? Diar mi, naddo!" '''MRS. DENMAN'''.—"Am unweth,—unweth yn y pedwar amser, yr eis i dŷ Mrs. Price i gael paned o dê. Ydach chi'n edliw hynny i mi, Denman? Ydach chi am i mi fod a'm mhen wrth y post ar hyd y blynydde?" '''MR. DENMAN'''.—"Dim o gwbl; mi faswn yn leicio i chi fynd i edrach am Mrs. Jones y Siop, hanner dwsin o weithiau yn y mis, ond fyddwch chi byth yn mynd." '''MRS. DENMAN'''.—"Ydach chi'n edliw hynny i mi hefyd, Denman? Mi gymra fy llw na fum i ddim ond dwywaith yn nhŷ Mrs. Jones ers pythefnos. Os ai i rywle, mi ga hynny ar draws fy nannedd yn syth!" '''MR. DENMAN'''.—"Draws y'ch dannedd? <br><noinclude><references/></noinclude> oyshafea00fr64skcx2hx3mhfcla8dt 104 86369 167040 166949 2026-07-13T14:49:10Z AlwynapHuw 1710 167040 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''MRS. DENMAN'''.—"Llai o'ch speit chi, Denman, 'roedd gen i gystal dannedd a chithe hyd yn ddiweddar. A be ddisgwyliech chi i fam i bump o blant? Ydach chi'n disgwyl i mi fod yn ferch ifanc o hyd? Ond 'does gynnoch chi ddim parch i mi, mae hynny'n ddigon plaen. A lle'r ydach chi wedi bod heno, Denman? Lle—y—buoch—chi?" '''MR. DENMAN'''.—"Efo niod, wrth gwrs. Ydach chi ddim yn 'y ngweld i wedi meddwi?" '''MRS. DENMAN'''.—"Na, mi wn na fuoch chi ddim efo'ch diod, ond fase waeth i chi fod efo'ch diod na bod efo'r hen Gapten y felldith ene, achos mi wn o'r gore mai yno y buoch chi. Ai nid yno y buoch chi, Denman?" '''MR. DENMAN'''.—"I be 'rydach chi'n gofyn a chithe'n gwbod?" '''MRS. DENMAN'''.—"Mi gymra fy llw mai yno y buoch chi. Deydwch y gwir, Denman, ai nid yno y buoch chi?" '''MR. DENMAN'''.—"Twbi shwar, ddaru chi 'rioed gym'ryd llw drwg." '''MRS. DENMAN'''.—"Ond wyddwn ni gystal a daswn i efo'ch chi mai efo'r hen felldith gwaith mine ene 'roeddech chi. 'Rydw i wedi deyd a deyd nes ma nhafod i'n dwll—." '''MR. DENMAN'''.—"Be, eich tafod chi'n dwll?" '''MRS. DENMAN'''.—"Beiwch chi fel y mynnoch chi, yr ydw i wedi deyd digon, os digon ydi llawer, am i chi roi pen ar yr hen fentro y felldith ene. Os ydi pobl erill sydd yn 'u sidane yn medrud rifflo'u pres ar fentro, 'does dim isio i chi, dyn ar 'i ore, hel pob ceiniog a'u taflu nhw i Bwllygwynt, na welwch chi byth wymed y delyn o honyn' nhw. A 'rydach chi wedi'n gwneud ni cyn dloted, nad oes gynnon ni geiniog i ymgrogi. Be ydach chi'n feddwl, Denman? Pryd ydach chi'n meddwl stopio hel pob ceiniog i'r hen Gapten y felldith ene? ('''MR. DENMAN''' ''yn cychwyn i fynd i'r gwely''). A dyma chi 'rwan yn mynd i'r gwely heb fynd ar eich glinie! Crefyddwr braf yn wir! '''MR. DENMAN''' (''mewn tymer'').—"Hwdiwch, ddynes, os gwnewch chi addaw cadw y tafod yna yn llonydd am ddau funud, mi geisiaf innau ddarllen pennod." (''Yn gafael yn y Beibl''). {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> ragtuv6950vrwktv1e4hqjdjbsq7o35 167085 167040 2026-07-13T15:49:28Z AlwynapHuw 1710 167085 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''MRS. DENMAN'''.—"Llai o'ch speit chi, Denman, 'roedd gen i gystal dannedd a chithe hyd yn ddiweddar. A be ddisgwyliech chi i fam i bump o blant? Ydach chi'n disgwyl i mi fod yn ferch ifanc o hyd? Ond 'does gynnoch chi ddim parch i mi, mae hynny'n ddigon plaen. A lle'r ydach chi wedi bod heno, Denman? Lle—y—buoch—chi?" '''MR. DENMAN'''.—"Efo niod, wrth gwrs. Ydach chi ddim yn 'y ngweld i wedi meddwi?" '''MRS. DENMAN'''.—"Na, mi wn na fuoch chi ddim efo'ch diod, ond fase waeth i chi fod efo'ch diod na bod efo'r hen Gapten y felldith ene, achos mi wn o'r gore mai yno y buoch chi. Ai nid yno y buoch chi, Denman?" '''MR. DENMAN'''.—"I be 'rydach chi'n gofyn a chithe'n gwbod?" '''MRS. DENMAN'''.—"Mi gymra fy llw mai yno y buoch chi. Deydwch y gwir, Denman, ai nid yno y buoch chi?" '''MR. DENMAN'''.—"Twbi shwar, ddaru chi 'rioed gym'ryd llw drwg." '''MRS. DENMAN'''.—"Ond wyddwn ni gystal a daswn i efo'ch chi mai efo'r hen felldith gwaith mine ene 'roeddech chi. 'Rydw i wedi deyd a deyd nes ma nhafod i'n dwll—." '''MR. DENMAN'''.—"Be, eich tafod chi'n dwll?" '''MRS. DENMAN'''.—"Beiwch chi fel y mynnoch chi, yr ydw i wedi deyd digon, os digon ydi llawer, am i chi roi pen ar yr hen fentro y felldith ene. Os ydi pobl erill sydd yn 'u sidane yn medrud rifflo'u pres ar fentro, 'does dim isio i chi, dyn ar 'i ore, hel pob ceiniog a'u taflu nhw i Bwllygwynt, na welwch chi byth wymed y delyn o honyn' nhw. A 'rydach chi wedi'n gwneud ni cyn dloted, nad oes gynnon ni geiniog i ymgrogi. Be ydach chi'n feddwl, Denman? Pryd ydach chi'n meddwl stopio hel pob ceiniog i'r hen Gapten y felldith ene? ('''MR. DENMAN''' ''yn cychwyn i fynd i'r gwely''). A dyma chi 'rwan yn mynd i'r gwely heb fynd ar eich glinie! Crefyddwr braf yn wir! '''MR. DENMAN''' (''mewn tymer'').—"Hwdiwch, ddynes, os gwnewch chi addaw cadw y tafod yna yn llonydd am ddau funud, mi geisiaf innau ddarllen pennod." (''Yn gafael yn y Beibl''). <br><noinclude><references/></noinclude> 6yorkqy73vi0xvuydk94iujpcdzaf8q 104 86371 167041 166951 2026-07-13T14:50:02Z AlwynapHuw 1710 167041 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{M-mawr|ACT II.}}}} {{c|{{mawr|GOLYGFA.—Y TWMPATH.}}}} ::('''TOMOS BARTLEY''' ''yn rhoi "polish" ar esgid oedd newydd ei gorffen. Gesyd sawdl yr esgid yn erbyn ei gylla a rhwbia hi yn egniol am ennyd. Cwyd ei ben a chan gau un llygad, deil ymyl yr esgid rhyngddo a'r ganwyll oedd yn ei ymyl.'' '''SEM LLWYD''' ''yn dyfod i fewn.'') '''TOMOS BARTLEY'''.—"Helo, Sem, lle buoch chi'n cadw, ddyn? 'Rydw i wedi bod yn y'ch disgwyl chi drw'r dydd. A chithe ddim yn gweithio, fase waeth i chi roi'ch clun i lawr yma na phendwmpian gartre. Eisteddwch i lawr, Sem, mi fydda wedi gorffen yr esgid yma mewn dau funud, ac ono mi gawn smogen a mygòm." ('''SEM LLWYD''' ''yn eistedd i lawr''). '''SEM LLWYD'''.—"Raid i ddyn sy'n medru darllen, er 'i fod o allan o waith, ddim pendwmpian, Tomos." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Twbi shwar, 'rydw i'n rhy at o feddwl fod pawb 'run fath a fi fy hun. Os na fydda i'n gweithio ne'n smocio, ne'n byta, mi fydda'n cysgu; dyna just y pedwar peth ydw i'n neud yn yr hen fyd yma." '''SEM LLWYD'''.—"Rhw hen fyd go sâl fydde fo bydae pawb 'run fath a chi, Tomos." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Siampal! ac eto, 'rydw i'n reit cyfforddus, a dydw i ddim yn gweld y rheini sy'n sgolors yn rhw helynt o bethe,—'rydw i lawn cystal fy ''off'' a rhan fwya o honyn nhw, diolch i'r Brenin Mawr am hynny. Achos os ceiff dyn fwyd a diod ac iechyd, be chwaneg sy' gyno fo isio? '''SEM LLWYD'''.—"'Rydach chi'n anghofio, Tomos, fod gan ddyn feddwl ac enaid, ac y mae isio porthi'r enaid cystal a'r corff." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Twbi shwar, ydach chi ddim yn meddwl 'y mod i mor ddwl a hynny, Sem? Achos i be yr yden ni'n mynd i'r capel 'blaw i gael profigwns i'r ened? Deyd yr ydw i, Sem, na feder dyn ddim byw ar ddoethineb. Achos dyma chi a finne, 'rwan, y fi yn ddyn dwl a chithe'n sgolor, ac er 'y mod i blwc yn hŷn na chi,<noinclude><references/></noinclude> ofrhpg4q8thjqqq11iakz3g8b0mseui 104 86372 167042 166952 2026-07-13T14:50:53Z AlwynapHuw 1710 167042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>mi gymra fy llw y pwysa i ddau o honoch chi, Sem, er y'ch holl ddoethineb, achos 'rydach chi'n edrach mor dila, ddyn, a bydae chi'n byw ar bot past." ('''SEM LLWYD''' ''yn cael pangfa ofnadwy o beswch''. '''TOMOS BARTLEY''' ''yn rhoddi heibio ei waith ac yn mynd ymlaen i ochr'' '''SEM LLWYD'''. ''Edrycha yn syn i'w lygaid''). '''TOMOS BARTLEY'''.—"Wyddoch chi be, Sem? 'Daswn i ddim yn y'ch nabod chi, a gwbod bod chi 'run fath ddeng mlynedd yn ol ag ydach chi 'rwan, faswn i'n rhoi'r un ffyrling am eich bywyd chi. Wel, ond ydach chi'n pesychu, ddyn, fel bydae chi'n mynd i farw! Cym'rwch smogen, Sem, gael i'r pwl fynd drosodd. Barbra!" '''BARBARA BARTLEY'''.—"Be ydach chi isio, Tomos?" '''TOMOS BARTLEY'''.—"Gwna paned o goffi i ni, a thipyn o facyn i iro tipyn ar du mewn Sem yma, ne chawn ni ddim byd o hono fo, gei di weld. ('''BARBARA BARTLEY''' ''yn gosod llian ar y bwrdd ac yn dyfod a'r llestri a'r bwyd i'r bwrdd''). Sem, wyddoch chi pwy rôth y blwch baco ene i mi? (''Yn estyn y blwch i'' '''SEM LLWYD'''). 'Llennwch y peth sydd ar y ceuad." '''SEM LLWYD'''.—"Mi wela." (''Yn darllen yr argraff ar y ceuad''). {{c|''Presented<br>to<br> Thomas Bartley, Esq.,<br>By his humble admirer,<br>W. Bryan.''}} '''TOMOS BARTLEY'''.—"Pry' garw oedd y bachgen hwnnw, ys gwn i lle mae o 'rwan? Sem, 'rydw i wedi meddwl gofyn i chi gantodd o weithie, ond 'y mod i'n anghofio, pwy ddusgyfrodd baco? Ddyliwn fod chi'n gwbod, Sem?" '''SEM LLWYD'''.—"Indigo Jones." '''TOMOS BARTLEY'''.— "Aie! Rhw enw go od hefyd, mae fol bydae 'i hanner o'n Gymro. Ai Cymro oedd o, Sem? '''SEM LLWYD'''.—"Ie, debyg." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Wel, bendith ar ei ben o, medda i! Oes gynnoch chi rhw aidi', Sem, faint o amser sy' er hynny?" '''SEM LLWYD'''.—"Rhw aidi'? ddyliwn fod gen i, tua phymtheg cant o flynyddoedd yn ol." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 19t1890upyl4b7lsrhdnthbhmqid81c 167086 167042 2026-07-13T15:50:03Z AlwynapHuw 1710 167086 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>mi gymra fy llw y pwysa i ddau o honoch chi, Sem, er y'ch holl ddoethineb, achos 'rydach chi'n edrach mor dila, ddyn, a bydae chi'n byw ar bot past." ('''SEM LLWYD''' ''yn cael pangfa ofnadwy o beswch''. '''TOMOS BARTLEY''' ''yn rhoddi heibio ei waith ac yn mynd ymlaen i ochr'' '''SEM LLWYD'''. ''Edrycha yn syn i'w lygaid''). '''TOMOS BARTLEY'''.—"Wyddoch chi be, Sem? 'Daswn i ddim yn y'ch nabod chi, a gwbod bod chi 'run fath ddeng mlynedd yn ol ag ydach chi 'rwan, faswn i'n rhoi'r un ffyrling am eich bywyd chi. Wel, ond ydach chi'n pesychu, ddyn, fel bydae chi'n mynd i farw! Cym'rwch smogen, Sem, gael i'r pwl fynd drosodd. Barbra!" '''BARBARA BARTLEY'''.—"Be ydach chi isio, Tomos?" '''TOMOS BARTLEY'''.—"Gwna paned o goffi i ni, a thipyn o facyn i iro tipyn ar du mewn Sem yma, ne chawn ni ddim byd o hono fo, gei di weld. ('''BARBARA BARTLEY''' ''yn gosod llian ar y bwrdd ac yn dyfod a'r llestri a'r bwyd i'r bwrdd''). Sem, wyddoch chi pwy rôth y blwch baco ene i mi? (''Yn estyn y blwch i'' '''SEM LLWYD'''). 'Llennwch y peth sydd ar y ceuad." '''SEM LLWYD'''.—"Mi wela." (''Yn darllen yr argraff ar y ceuad''). {{c|''Presented<br>to<br> Thomas Bartley, Esq.,<br>By his humble admirer,<br>W. Bryan.''}} '''TOMOS BARTLEY'''.—"Pry' garw oedd y bachgen hwnnw, ys gwn i lle mae o 'rwan? Sem, 'rydw i wedi meddwl gofyn i chi gantodd o weithie, ond 'y mod i'n anghofio, pwy ddusgyfrodd baco? Ddyliwn fod chi'n gwbod, Sem?" '''SEM LLWYD'''.—"Indigo Jones." '''TOMOS BARTLEY'''.— "Aie! Rhw enw go od hefyd, mae fol bydae 'i hanner o'n Gymro. Ai Cymro oedd o, Sem? '''SEM LLWYD'''.—"Ie, debyg." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Wel, bendith ar ei ben o, medda i! Oes gynnoch chi rhw aidi', Sem, faint o amser sy' er hynny?" '''SEM LLWYD'''.—"Rhw aidi'? ddyliwn fod gen i, tua phymtheg cant o flynyddoedd yn ol." <br><noinclude><references/></noinclude> 5r61k85x1pmapqauw3giq7a45rcx3xc 104 86374 167043 166954 2026-07-13T14:51:27Z AlwynapHuw 1710 167043 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>yr hen oruchwyliaeth,—rai miloedd o flynyddoedd cyn i Indigo Jones gael ei eni, ac felly 'does dim sail i gredu yr hanes." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Gwarchod pawb! ac fel y clywch chi bobol yn siarad sy' ddim yn sgolors, nac yn gwbod dim am hanesyddiaeth! Ond dowch i ni ddwad nes gartre, Sem, achos yr ydw i wedi sylwi pan aiff pobol i son am bethe sy' cyn co' dyn, nad ydi nhw ddim yn byticlar yt ol am rhw fil neu ddwy o flynyddoedd. Deydwch i mi oes ene rw sein i Bwllygwynt ene ail gychwyn?" '''SEM LLWYD'''.—"Dim, Tomos, cyn belled ag y gwn i, ac yr ydw i'n gwbod cymin a neb ar y pen ene.' '''TOMOS BARTLEY'''.—"Nag oes, ddyliwn, y syndod ydi fod o wedi dal cyd. Wyddoch chi be, Sem, mae'n rhaid fod yr hen waith ene wedi costio dialedd o arian i rwfun, a mi wranta fod lot o honyn nhw, erbyn hyn, yn rhegi 'u manars yn braf, ac yn barod i dywlu'r hen Drefor i lawr y shaft, achos mi gymra fy llw mai fo sydd wedi boddro nhw." '''SEM LLWYD'''.—"I boddro nhw, Tomos? be 'dach chi'n feddwl? Bydase'r Capten wedi cael 'i ffordd ei hun, a fy ffordd inne hefyd, o ran hynny, mi fase Pwllygwynt yn talu'n iawn, achos y mae yno wlad o blwm, bydase nhw'n mynd ato yn y ffordd iawn." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Gwlad o blwm, Sem? Peidiwch a siarad nonsens, ddyn glân. Os oes yno wlad o blwm, pam na fasech chi'n dod a thipyn o hono fo i'r lan? Wyddoch chi be, Sem, dydw i ddim yn meddwl fod lot o bobol mwy twyllodrus na meinars ar chwyneb y ddaear. Weles i erioed waith mein na ddeyde'r meiners fod yno wlad o blwm, ond fod nhw heb fynd ato, ne fod y dŵr yn 'u rhwystro nhw, ne rhw godyl fel ene. Ac os bydd gwaith wedi stopio, mi fydd y bai ar bawb 'blaw nhw'u hunen, fforswth. Wyddoch chi be, Sem, mi fydd gynnoch chi'r meinars ma aped mawr i'w roi rw ddiwrnod. A 'rydw i'n credu yn 'y nghalon fod yr hen Drefor ene, er 'i fod o'n aelod efo ni, waethed sort a'r un a welis i, ond 'i fod dipyn yn respectol. Creuddwch at y bwyd, Sem." ('''SEM LLWYD''', TOMOS a '''BARBARA BARTLEY''' ''yn nesu at y bwrdd ac yn dechreu bwyta''). {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 6jon1kizqar04278uhnot83x60igyaa 167087 167043 2026-07-13T15:50:34Z AlwynapHuw 1710 167087 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>yr hen oruchwyliaeth,—rai miloedd o flynyddoedd cyn i Indigo Jones gael ei eni, ac felly 'does dim sail i gredu yr hanes." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Gwarchod pawb! ac fel y clywch chi bobol yn siarad sy' ddim yn sgolors, nac yn gwbod dim am hanesyddiaeth! Ond dowch i ni ddwad nes gartre, Sem, achos yr ydw i wedi sylwi pan aiff pobol i son am bethe sy' cyn co' dyn, nad ydi nhw ddim yn byticlar yt ol am rhw fil neu ddwy o flynyddoedd. Deydwch i mi oes ene rw sein i Bwllygwynt ene ail gychwyn?" '''SEM LLWYD'''.—"Dim, Tomos, cyn belled ag y gwn i, ac yr ydw i'n gwbod cymin a neb ar y pen ene.' '''TOMOS BARTLEY'''.—"Nag oes, ddyliwn, y syndod ydi fod o wedi dal cyd. Wyddoch chi be, Sem, mae'n rhaid fod yr hen waith ene wedi costio dialedd o arian i rwfun, a mi wranta fod lot o honyn nhw, erbyn hyn, yn rhegi 'u manars yn braf, ac yn barod i dywlu'r hen Drefor i lawr y shaft, achos mi gymra fy llw mai fo sydd wedi boddro nhw." '''SEM LLWYD'''.—"I boddro nhw, Tomos? be 'dach chi'n feddwl? Bydase'r Capten wedi cael 'i ffordd ei hun, a fy ffordd inne hefyd, o ran hynny, mi fase Pwllygwynt yn talu'n iawn, achos y mae yno wlad o blwm, bydase nhw'n mynd ato yn y ffordd iawn." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Gwlad o blwm, Sem? Peidiwch a siarad nonsens, ddyn glân. Os oes yno wlad o blwm, pam na fasech chi'n dod a thipyn o hono fo i'r lan? Wyddoch chi be, Sem, dydw i ddim yn meddwl fod lot o bobol mwy twyllodrus na meinars ar chwyneb y ddaear. Weles i erioed waith mein na ddeyde'r meiners fod yno wlad o blwm, ond fod nhw heb fynd ato, ne fod y dŵr yn 'u rhwystro nhw, ne rhw godyl fel ene. Ac os bydd gwaith wedi stopio, mi fydd y bai ar bawb 'blaw nhw'u hunen, fforswth. Wyddoch chi be, Sem, mi fydd gynnoch chi'r meinars ma aped mawr i'w roi rw ddiwrnod. A 'rydw i'n credu yn 'y nghalon fod yr hen Drefor ene, er 'i fod o'n aelod efo ni, waethed sort a'r un a welis i, ond 'i fod dipyn yn respectol. Creuddwch at y bwyd, Sem." ('''SEM LLWYD''', TOMOS a '''BARBARA BARTLEY''' ''yn nesu at y bwrdd ac yn dechreu bwyta''). <br><noinclude><references/></noinclude> r7tbkywhmwjqz9v4euemcg8y9ez81wr 104 86377 167045 166957 2026-07-13T15:09:18Z AlwynapHuw 1710 167045 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>nhw wrtha i am beidio deyd hynny wrth neb arall, mae o'n dechreu llosgi yn 'y mrest y munud hwnnw." '''SEM LLWYD'''.—"Piti mawr ydi hynny, Tomos. A chyda golwg ar y peth yr yden ni wedi hintio ato, mi ddeyda hyn, mai y rhai sydd yn gwbod leiaf am y peth sydd yn siarad yn fwya ffri yn 'i gylch, a'r rhai sy'n gwbod y cwbwl sy'n deyd dim." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Ho!" '''SEM LLWYD'''.—"Be bydae ni'n deyd fel hyn, 'rwan, mae Enoc Huws yn un sydd wedi gwneud llawer o arian, a mae arno angen am wraig. Mae Miss Trefor yn ferch ifanc sydd wedi cael addysg dda, a fydde raid i neb fod gwilydd o honi. Purion. Be bydae y ddau yn priodi, be fydde gan neb i ddeyd am hynny? Ne, be bydae ni'n deyd fel hyn, na ddaru Enoc Huws erioed feddwl am Miss Trefor, na hithe am dano yntau. Be fydde hynny i neb arall? Ydach chi'n nallt i, Tomos? " '''TOMOS BARTLEY'''.—"Digon prin yr ydw i'n y'ch canlyn chi, Sem. Ai deyd yr ydach chi nad oes dim yn y peth?" '''SEM LLWYD'''.—"Ddeydes i ddim ffashwn beth, Tomos." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Ho, deyd yr ydach chi, ynte, fod rhwbeth yn y stori?" '''SEM LLWYD'''.—"Ddeydes i ddim o'r fath, Tomos, a pheidiwch a deyd wrth neb 'y mod i wedi deyd ffashwn beth." '''TOMOS BARTLEY'''.—"''Give it up'', ynte. Ond deyd y gwir yn y'ch gwyneb chi, Sem, yr ydw i'n leicio'ch sgwrs chi yn anwedd bob amser, ond yr ydw i'n medru dallt pawb, rwsut, yn well nag ydw i'n y'ch dallt chi, Sem. Wni ddim be ydi'r achos o hynny, ond dene'r gwir am dani. Mi wn mod i'n ddwl, siampal." '''SEM LLWYD'''.—"Wel, be bydae ni'n edrach ar y peth fel hyn, ynte; mae gan Enoc Huws arian,—'does neb yn ame hynny. Mae gan Capten Trefor wybodaeth a phrofiad; a be os ydi'r ddau yn consyltio â'u gilydd gyda golwg ar ryw fentar newydd? " '''TOMOS BARTLEY'''.—"Ai gesio 'rydach chi, Sem?" '''SEM LLWYD'''.—"Gesio? Nage, fydda i byth yn gesio, Tomos, a dda gen i mo'r bobol sy'n gesio heb sail yn y byd am y pethe mae nhw'n ddeyd." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 459ipdrhivgf9gif3emm1lqrwyc3206 167090 167045 2026-07-13T15:56:12Z AlwynapHuw 1710 167090 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>nhw wrtha i am beidio deyd hynny wrth neb arall, mae o'n dechreu llosgi yn 'y mrest y munud hwnnw." '''SEM LLWYD'''.—"Piti mawr ydi hynny, Tomos. A chyda golwg ar y peth yr yden ni wedi hintio ato, mi ddeyda hyn, mai y rhai sydd yn gwbod leiaf am y peth sydd yn siarad yn fwya ffri yn 'i gylch, a'r rhai sy'n gwbod y cwbwl sy'n deyd dim." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Ho!" '''SEM LLWYD'''.—"Be bydae ni'n deyd fel hyn, 'rwan, mae Enoc Huws yn un sydd wedi gwneud llawer o arian, a mae arno angen am wraig. Mae Miss Trefor yn ferch ifanc sydd wedi cael addysg dda, a fydde raid i neb fod gwilydd o honi. Purion. Be bydae y ddau yn priodi, be fydde gan neb i ddeyd am hynny? Ne, be bydae ni'n deyd fel hyn, na ddaru Enoc Huws erioed feddwl am Miss Trefor, na hithe am dano yntau. Be fydde hynny i neb arall? Ydach chi'n nallt i, Tomos? " '''TOMOS BARTLEY'''.—"Digon prin yr ydw i'n y'ch canlyn chi, Sem. Ai deyd yr ydach chi nad oes dim yn y peth?" '''SEM LLWYD'''.—"Ddeydes i ddim ffashwn beth, Tomos." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Ho, deyd yr ydach chi, ynte, fod rhwbeth yn y stori?" '''SEM LLWYD'''.—"Ddeydes i ddim o'r fath, Tomos, a pheidiwch a deyd wrth neb 'y mod i wedi deyd ffashwn beth." '''TOMOS BARTLEY'''.—"''Give it up'', ynte. Ond deyd y gwir yn y'ch gwyneb chi, Sem, yr ydw i'n leicio'ch sgwrs chi yn anwedd bob amser, ond yr ydw i'n medru dallt pawb, rwsut, yn well nag ydw i'n y'ch dallt chi, Sem. Wni ddim be ydi'r achos o hynny, ond dene'r gwir am dani. Mi wn mod i'n ddwl, siampal." '''SEM LLWYD'''.—"Wel, be bydae ni'n edrach ar y peth fel hyn, ynte; mae gan Enoc Huws arian,—'does neb yn ame hynny. Mae gan Capten Trefor wybodaeth a phrofiad; a be os ydi'r ddau yn consyltio â'u gilydd gyda golwg ar ryw fentar newydd? " '''TOMOS BARTLEY'''.—"Ai gesio 'rydach chi, Sem?" '''SEM LLWYD'''.—"Gesio? Nage, fydda i byth yn gesio, Tomos, a dda gen i mo'r bobol sy'n gesio heb sail yn y byd am y pethe mae nhw'n ddeyd." <br><noinclude><references/></noinclude> didutwlkw19dibk02gpkc7j4ubp7b2a 104 86378 167046 166959 2026-07-13T15:09:37Z AlwynapHuw 1710 167046 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''TOMOS BARTLEY'''.—"A mae hi'n ffact, ynte, fod y Capten ac Enoc ar gychwyn mentar newydd? '''SEM LLWYD'''.—"Ddeydes i ddim fod o'n ffact, Tomos. Pan mae rhwbeth yn ffact, 'does dim isio'i ddeyd o,—mae o'n eglur i bawb. Ond y mae rhw bethe nad oes neb ond y rhai sydd yn gallu gweld ymhellach na'u trwynau yn 'u gwybod nhw. Mi wyddoch hyn, Tomos, nad oes neb yn gwybod cymin o feddwl y Capten a fi. Ydach chi'n 'y nallt i, Tomos?" '''TOMOS BARTLEY'''.—"Wel, ydw, os ydw i hefyd. Y'ch meddwl chi ydi hyn, Sem,—fod Capten Trefor o'i chwmpas hi yn trio sycio Enoc Huws i mewn i gychwyn mentar newydd?" '''SEM LLWYD'''.—"Dim ffashwn beth, Tomos, a chymerwch ofal na ddeydwch chi wrth neb mod i'n deyd hynny." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Mae'n dda gen i glywed hynny, Sem, achos y mae gen i barch calon i Enoc Huws. 'Rydw i'n credu bob amser mai dyn syth a gonest ydi Enoc Huws. Mae o'n fachgen sydd wedi dwad yn 'i flaen yn ods, a hynny mewn ffordd gyfiawn. Wyddoch chi be? yr ydw i wedi prynnu dialedd o fwyd moch gan Enoc, a welis i 'rioed ddim o'i le arno. Mae nhw'n deyd i mi, Sem, y medre Enoc Huws fyw ar 'i arian pan fynne fo. A dene sy'n od,—mae o'n un o'r rhai gore yn y capel. Wn i ddim sut y mae hi hefo chi, y Sentars acw, ond efo ni, os bydd dyn yn dwad yn 'i flaen dipyn efo'r byd 'ma, welwch chi gip arno yn y capel, ond tipyn ar y Sul. Ond am Enoc, anamal mae o'n colli moddion. Gobeithio'r anwyl nad ydio ddim yn mynd i ddechreu mentro, achos er mor dda y mae o wedi gwneud, fydde'r hen Drefor fawr o dro yn lluchio'i bres o i lawr i shafft gwaith mein, na wele fo byth 'u lliw na'u llun nhw, 'run fath ag y gnath o efo pres Hugh Bryan, druan. Wyddoch chi be, Sem, 'rydw i'n cofio Hugh cystal ''off'' a neb yn y fan yma, cyn iddo fynd i grafangau yr hen Drefor." '''SEM LLWYD'''.—"Peth garw iawn, Tomos, ydi i ddyn siarad am rwbeth allan o'i lein. 'Dydw i'n ame dim, Tomos, nad y chi ydi'r crydd gore yn y wlad yma, ac fel ''judge'' ar fochyn, mi wn na churiff neb mo honoch chi. Ond y mae gwaith mein allan o'ch lein chi, mi newch adde' hynny, Tomos?" {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> swkv66ol8nf2obldy9g5ta4llu6xfqf 167091 167046 2026-07-13T15:56:31Z AlwynapHuw 1710 167091 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''TOMOS BARTLEY'''.—"A mae hi'n ffact, ynte, fod y Capten ac Enoc ar gychwyn mentar newydd? '''SEM LLWYD'''.—"Ddeydes i ddim fod o'n ffact, Tomos. Pan mae rhwbeth yn ffact, 'does dim isio'i ddeyd o,—mae o'n eglur i bawb. Ond y mae rhw bethe nad oes neb ond y rhai sydd yn gallu gweld ymhellach na'u trwynau yn 'u gwybod nhw. Mi wyddoch hyn, Tomos, nad oes neb yn gwybod cymin o feddwl y Capten a fi. Ydach chi'n 'y nallt i, Tomos?" '''TOMOS BARTLEY'''.—"Wel, ydw, os ydw i hefyd. Y'ch meddwl chi ydi hyn, Sem,—fod Capten Trefor o'i chwmpas hi yn trio sycio Enoc Huws i mewn i gychwyn mentar newydd?" '''SEM LLWYD'''.—"Dim ffashwn beth, Tomos, a chymerwch ofal na ddeydwch chi wrth neb mod i'n deyd hynny." '''TOMOS BARTLEY'''.—"Mae'n dda gen i glywed hynny, Sem, achos y mae gen i barch calon i Enoc Huws. 'Rydw i'n credu bob amser mai dyn syth a gonest ydi Enoc Huws. Mae o'n fachgen sydd wedi dwad yn 'i flaen yn ods, a hynny mewn ffordd gyfiawn. Wyddoch chi be? yr ydw i wedi prynnu dialedd o fwyd moch gan Enoc, a welis i 'rioed ddim o'i le arno. Mae nhw'n deyd i mi, Sem, y medre Enoc Huws fyw ar 'i arian pan fynne fo. A dene sy'n od,—mae o'n un o'r rhai gore yn y capel. Wn i ddim sut y mae hi hefo chi, y Sentars acw, ond efo ni, os bydd dyn yn dwad yn 'i flaen dipyn efo'r byd 'ma, welwch chi gip arno yn y capel, ond tipyn ar y Sul. Ond am Enoc, anamal mae o'n colli moddion. Gobeithio'r anwyl nad ydio ddim yn mynd i ddechreu mentro, achos er mor dda y mae o wedi gwneud, fydde'r hen Drefor fawr o dro yn lluchio'i bres o i lawr i shafft gwaith mein, na wele fo byth 'u lliw na'u llun nhw, 'run fath ag y gnath o efo pres Hugh Bryan, druan. Wyddoch chi be, Sem, 'rydw i'n cofio Hugh cystal ''off'' a neb yn y fan yma, cyn iddo fynd i grafangau yr hen Drefor." '''SEM LLWYD'''.—"Peth garw iawn, Tomos, ydi i ddyn siarad am rwbeth allan o'i lein. 'Dydw i'n ame dim, Tomos, nad y chi ydi'r crydd gore yn y wlad yma, ac fel ''judge'' ar fochyn, mi wn na churiff neb mo honoch chi. Ond y mae gwaith mein allan o'ch lein chi, mi newch adde' hynny, Tomos?" <br><noinclude><references/></noinclude> 3i4qfnk4cvkxjgl2gcef6i2haduxwap 104 86379 167047 166960 2026-07-13T15:09:58Z AlwynapHuw 1710 167047 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''TOMOS BARTLEY''' (''yn codi ei lais'').—"Be haru chi, ddyn? Ond oedd gen i chwarter owns o waith y top, ac on waries i bum punt ar hugen yno na welis i byth wymed y delyn o honyn nhw, heblaw be waries i am ddiod! On fedde gynon ni gyfarfod yn y Brown Cow bob nos Lun cynta' o'r mis i edrach dros bethe, ac i dalu'r arian, ac hyd i'r nosweth ddwaetha, yr oedd y meinars yn deyd ar 'u gwir fod yno well 'golwg ar y gwaith nag a fu 'rioed, ag y bydde ni gyd yn fyddigions, a finne fel ffwl yn talu am lasus rownd, wrth feddwl mor gyfoethog fyddwn i. Yr hen geriach! '''SEM LLWYD''' (''yn codi ar ei draed i ymadael'').—"Tomos, ddeydes i ddim gantodd o weithie na chaech chi ddim plwm yng Ngwaith y Top?" '''TOMOS BARTLEY''' (''yn codi ar ei draed'').—"Doeddach chi, Sem, ddim yn gweithio yn y Top nac yn cyfarfod yn y Brown Cow. Bydase chi yn un o honyn nhw, 'does neb ŵyr be fasech chi'n ddeyd. Ond 'dawn ni ddim i ffraeo. Ydach chi ddim am 'i chychwyn hi mor gynnar, ydach chi, Sem?" '''SEM LLWYD'''.—"Ydw, Tomos, mae hi'n dechre mynd yn hwyr." '''TOMOS BARTLEY''' (''yn hebrwng'' '''SEM LLWYD''' ''i'r drws'').—"Wel, brysiwch yma eto. (''Yn agor y drws ac yn edrych allan''). Be neiff hi heno, ddyliech chi, Sem, ai rhewi?" '''SEM LLWYD'''.—"Nage, os na throiff y gwynt yn fwy i'r gogledd, ac eto, hwyrach mai rhewi neiff hi." ('''Tomos BARTLEY''' ''yn dyfod yn ol ac yn eistedd yn y gadair''). '''BARBARA BARTLEY'''.—"Tomos, be ddeydodd Sem am y siarad sy am ferch y Capten ac Enoc Huws?" '''TOMOS BARTLEY'''.— "Y nefoedd fawr a wyr. Mi ddeydodd barsel o bethe y ddwy ochr fel dase, ac eto, wn i ddim ar chwyneb y ddaear be ddeydodd o. Mi ddyffeiwn Eutun y twrne i wybod be fydd Sem wedi ddeyd a bod yn siwr. Ond y mae gan Sem, wel di, lawer yn 'i gropa." '''BARBARA BARTLEY'''.— "Mae gyno fo lawer o facyn yn 'i gropa heno, beth bynnag. A waeth gen i heb ddyn na wyddoch chi ddim be fydd o wedi ddeyd." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> r522h502y69eih4uko1kel3g1vffn4x 167092 167047 2026-07-13T15:56:51Z AlwynapHuw 1710 167092 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''TOMOS BARTLEY''' (''yn codi ei lais'').—"Be haru chi, ddyn? Ond oedd gen i chwarter owns o waith y top, ac on waries i bum punt ar hugen yno na welis i byth wymed y delyn o honyn nhw, heblaw be waries i am ddiod! On fedde gynon ni gyfarfod yn y Brown Cow bob nos Lun cynta' o'r mis i edrach dros bethe, ac i dalu'r arian, ac hyd i'r nosweth ddwaetha, yr oedd y meinars yn deyd ar 'u gwir fod yno well 'golwg ar y gwaith nag a fu 'rioed, ag y bydde ni gyd yn fyddigions, a finne fel ffwl yn talu am lasus rownd, wrth feddwl mor gyfoethog fyddwn i. Yr hen geriach! '''SEM LLWYD''' (''yn codi ar ei draed i ymadael'').—"Tomos, ddeydes i ddim gantodd o weithie na chaech chi ddim plwm yng Ngwaith y Top?" '''TOMOS BARTLEY''' (''yn codi ar ei draed'').—"Doeddach chi, Sem, ddim yn gweithio yn y Top nac yn cyfarfod yn y Brown Cow. Bydase chi yn un o honyn nhw, 'does neb ŵyr be fasech chi'n ddeyd. Ond 'dawn ni ddim i ffraeo. Ydach chi ddim am 'i chychwyn hi mor gynnar, ydach chi, Sem?" '''SEM LLWYD'''.—"Ydw, Tomos, mae hi'n dechre mynd yn hwyr." '''TOMOS BARTLEY''' (''yn hebrwng'' '''SEM LLWYD''' ''i'r drws'').—"Wel, brysiwch yma eto. (''Yn agor y drws ac yn edrych allan''). Be neiff hi heno, ddyliech chi, Sem, ai rhewi?" '''SEM LLWYD'''.—"Nage, os na throiff y gwynt yn fwy i'r gogledd, ac eto, hwyrach mai rhewi neiff hi." ('''Tomos BARTLEY''' ''yn dyfod yn ol ac yn eistedd yn y gadair''). '''BARBARA BARTLEY'''.—"Tomos, be ddeydodd Sem am y siarad sy am ferch y Capten ac Enoc Huws?" '''TOMOS BARTLEY'''.— "Y nefoedd fawr a wyr. Mi ddeydodd barsel o bethe y ddwy ochr fel dase, ac eto, wn i ddim ar chwyneb y ddaear be ddeydodd o. Mi ddyffeiwn Eutun y twrne i wybod be fydd Sem wedi ddeyd a bod yn siwr. Ond y mae gan Sem, wel di, lawer yn 'i gropa." '''BARBARA BARTLEY'''.— "Mae gyno fo lawer o facyn yn 'i gropa heno, beth bynnag. A waeth gen i heb ddyn na wyddoch chi ddim be fydd o wedi ddeyd." <br><noinclude><references/></noinclude> mk1c8a9lg3aal3vurtymf96necy550g 104 86380 167048 166961 2026-07-13T15:10:33Z AlwynapHuw 1710 167048 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''TOMOS BARTLEY'''.—"Waeth i ti befo, mi fydda i'n cael llawer o ddifyrrwch wrth dreio gesio beth fydd o'n ddeyd. Mae Sem yn ddyn gwbodus iawn. Welest ti mor handi 'roedd o'n rhoi hanes y baco i ni. Ond yr ydw i wedi anghofio'n barod sut deydodd o. Be oedd enw'r dyn ddusgyfrodd y baco, dywed?" '''BARBARA BARTLEY'''.—"Wni ddim, na waeth gen i chwaith." '''TOMOS BARTLEY'''.—"'Rydw i'n meddwl yn siwr mai Bendigo Jones y galwodd Sem o, dae fater am hynny. Y peth gore i ni 'rwan ydi nhuddo'r tân a mynd i gadw." {{c|[Y LLEN YN DISGYN].<br>''Diwedd yr Ail Act''.}} {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> ago45ktc9ubn2gzxcvptytrqrjszjph 104 86381 167049 166962 2026-07-13T15:11:05Z AlwynapHuw 1710 167049 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{M-mawr|ACT III.}}}} {{c|{{mawr|GOLYGFA 1.—CEGIN SIOP Y GROES.}}}} ::('''MARGED''' ''yn eistedd wrth y tân a golwg anfoddog arni, ac yn siarad wrthi ei hun''). '''MARGED'''.—"Y mae terfyn i f'amynedd i hefyd. Faint o amser sydd, ys gwn i, er pan ddeydodd o wrtha i y gwnawn i wraig ragorol, a'i bod yn biti fy mod i heb briodi? A faint o amser sydd er pan bresantiodd o fi â'r fodrwy hon? A dydi o byth wedi yngan gair oddiar hynny. Ond mi fynna siarad â fo heno pan ddaw adre. Yr ydw i wedi blino'n lân ar fyw fel hyn, yn gweitied iddo fo, yr wyf. Mi fynnaf ddealltwriaeth glir ar y mater heno. ('''ENOC HUWS''' ''yn dyfod i mewn, yn eistedd yn ei gadair''. '''MARGED''' ''yn estyn ei slippers iddo ac yn edrych yn ffyrnig yn ei lygaid''). Wel, mistar, be ydach chi yn feddwl neud?" '''ENOC HUWS''' (''yn edrych yn swil tua'r llawr'').—"At be yr ydach chi yn cyfeirio, Marged?" '''MARGED'''.—"At be yr ydw i yn cyfeirio? On' wyddoch o'r gore at be yr ydw i yn cyfeirio. Isio gwbod ydw i be 'dach chi'n feddwl neud, achos y ma'n bryd i chi neud rhwbeth." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, yr ydw i braidd yn gesio at be yr ydach chi'n cyfeirio, ac mi wnaf gyfaddef fod yn bryd i mi wneud rhywbeth, a gobeithio na fydd hi ddim fel hyn o hyd. Ond fedr dyn ddim cael ei ffordd ei hun bob amser, chwi wyddoch, Marged." '''MARGED'''.—"Be sy'n rhwystro i chi gael y'ch ffordd y'ch hun? 'Rydach chi wedi cael ffordd y'ch hun os gwn i pryd, a be sy'n rhwystro i chi gael y'ch ffordd y'ch hun 'rwan?" '''ENOC HUWS'''.—"Dydech chi ddim yn gwbod popeth, Marged." '''MARGED'''.—"Mi wn hynny yn burion, mi wn nad ydw i'n dallt dim am fusnes; a ddaru chi weld rhwfun rw dro oedd yn gwbod popeth? 'Rydw i'n meddwl y gwn i sut i gadw tŷ cystal a neb a welsoch chi erioed eto, beth bynnag." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> agjdz9zcgkwld9u26bo00jiw44fncbd 167093 167049 2026-07-13T15:57:27Z AlwynapHuw 1710 167093 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{M-mawr|ACT III.}}}} {{c|{{mawr|GOLYGFA 1.—CEGIN SIOP Y GROES.}}}} ::('''MARGED''' ''yn eistedd wrth y tân a golwg anfoddog arni, ac yn siarad wrthi ei hun''). '''MARGED'''.—"Y mae terfyn i f'amynedd i hefyd. Faint o amser sydd, ys gwn i, er pan ddeydodd o wrtha i y gwnawn i wraig ragorol, a'i bod yn biti fy mod i heb briodi? A faint o amser sydd er pan bresantiodd o fi â'r fodrwy hon? A dydi o byth wedi yngan gair oddiar hynny. Ond mi fynna siarad â fo heno pan ddaw adre. Yr ydw i wedi blino'n lân ar fyw fel hyn, yn gweitied iddo fo, yr wyf. Mi fynnaf ddealltwriaeth glir ar y mater heno. ('''ENOC HUWS''' ''yn dyfod i mewn, yn eistedd yn ei gadair''. '''MARGED''' ''yn estyn ei slippers iddo ac yn edrych yn ffyrnig yn ei lygaid''). Wel, mistar, be ydach chi yn feddwl neud?" '''ENOC HUWS''' (''yn edrych yn swil tua'r llawr'').—"At be yr ydach chi yn cyfeirio, Marged?" '''MARGED'''.—"At be yr ydw i yn cyfeirio? On' wyddoch o'r gore at be yr ydw i yn cyfeirio. Isio gwbod ydw i be 'dach chi'n feddwl neud, achos y ma'n bryd i chi neud rhwbeth." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, yr ydw i braidd yn gesio at be yr ydach chi'n cyfeirio, ac mi wnaf gyfaddef fod yn bryd i mi wneud rhywbeth, a gobeithio na fydd hi ddim fel hyn o hyd. Ond fedr dyn ddim cael ei ffordd ei hun bob amser, chwi wyddoch, Marged." '''MARGED'''.—"Be sy'n rhwystro i chi gael y'ch ffordd y'ch hun? 'Rydach chi wedi cael ffordd y'ch hun os gwn i pryd, a be sy'n rhwystro i chi gael y'ch ffordd y'ch hun 'rwan?" '''ENOC HUWS'''.—"Dydech chi ddim yn gwbod popeth, Marged." '''MARGED'''.—"Mi wn hynny yn burion, mi wn nad ydw i'n dallt dim am fusnes; a ddaru chi weld rhwfun rw dro oedd yn gwbod popeth? 'Rydw i'n meddwl y gwn i sut i gadw tŷ cystal a neb a welsoch chi erioed eto, beth bynnag." <br><noinclude><references/></noinclude> 1h6i8knad7qqi1wwrqnaqijhs0o5fvd 167107 167093 2026-07-13T16:06:57Z AlwynapHuw 1710 167107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{M-mawr|ACT III.}}}} {{c|{{mawr|GOLYGFA 1.—CEGIN SIOP Y GROES.}}}} ::('''MARGED''' ''yn eistedd wrth y tân a golwg anfoddog arni, ac yn siarad wrthi ei hun''). '''MARGED'''.—"Y mae terfyn i f'amynedd i hefyd. Faint o amser sydd, ys gwn i, er pan ddeydodd o wrtha i y gwnawn i wraig ragorol, a'i bod yn biti fy mod i heb briodi? A faint o amser sydd er pan bresantiodd o fi â'r fodrwy hon? A dydi o byth wedi yngan gair oddiar hynny. Ond mi fynna siarad â fo heno pan ddaw adre. Yr ydw i wedi blino'n lân ar fyw fel hyn, yn gweitied iddo fo, yr wyf. Mi fynnaf ddealltwriaeth glir ar y mater heno. ('''ENOC HUWS''' ''yn dyfod i mewn, yn eistedd yn ei gadair''. '''MARGED''' ''yn estyn ei slippers iddo ac yn edrych yn ffyrnig yn ei lygaid''). Wel, mistar, be ydach chi yn feddwl neud?" '''ENOC HUWS''' (''yn edrych yn swil tua'r llawr'').—"At be yr ydach chi yn cyfeirio, Marged?" '''MARGED'''.—"At be yr ydw i yn cyfeirio? On' wyddoch o'r gore at be yr ydw i yn cyfeirio. Isio gwbod ydw i be 'dach chi'n feddwl neud, achos y ma'n bryd i chi neud rhwbeth." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, yr ydw i braidd yn gesio at be yr ydach chi'n cyfeirio, ac mi wnaf gyfaddef fod yn bryd i mi wneud rhywbeth, a gobeithio na fydd hi ddim fel hyn o hyd. Ond fedr dyn ddim cael ei ffordd ei hun bob amser, chwi wyddoch, Marged." '''MARGED'''.—"Be sy'n rhwystro i chi gael y'ch ffordd y'ch hun? 'Rydach chi wedi cael ffordd y'ch hun os gwn i pryd, a be sy'n rhwystro i chi gael y'ch ffordd y'ch hun 'rwan?" '''ENOC HUWS'''.—"Dydech chi ddim yn gwbod popeth, Marged." '''MARGED'''.—"Mi wn hynny yn burion, mi wn nad ydw i'n dallt dim am fusnes; a ddaru chi weld rhwfun rw dro oedd yn gwbod popeth? 'Rydw i'n meddwl y gwn i sut i gadw tŷ cystal a neb a welsoch chi erioed eto, beth bynnag." <br><br><noinclude><references/></noinclude> 6gj8kwcp5a6d409c01ivcbgnfn96d60 104 86382 167050 166964 2026-07-13T15:12:28Z AlwynapHuw 1710 167050 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS'''.—"'Rwyf bob amser yn deyd, fel y gwyddoch chi, Marged, nad oes eisieu eich gwell fel housekeeper. Ydw i ddim wedi deyd hynny laweroedd o weithiau, Marged? '''MARGED'''.—"Beth arall fedrech chi ddeyd?" '''ENOC HUWS'''.—"Gwir iawn, ond dyna oeddwn i yn mynd i ddeyd, 'rydach chi wedi hintio y mod i yn hir yn gwneud rhywbeth, ac felly yr ydw i. Miwn eich bod yn teimlo'n unig yn yr hen dŷ yma ar ben eich hun, yn enwedig ers pan ydw i wedi dechreu mynd i Dynyrardd, ac yn aros allan yn hwyr. Nid da bod dyn ei hunan, medde'r Beibl, ac nid da bod merch ei hunan chwaith. Ond pa help sy' gen i am hynny? Mi wn eich bod chi wedi blino yn disgwyl i mi briodi. Ond y gwir am dana i ydi hyn, waeth i mi siarad yn blaen,—dydw i ddim wedi son am hyn wrth neb arall,—mae'n digwydd weithiau i ddyn fod am flynyddoedd cyn llwyddo yn ei gais, a'r gwir ydyw,—'newch chi ddim sôn am y peth wrth neb, newch chi, Marged?" '''MARGED'''." Nana, soniais i air wrth neb erioed." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, y gwir ydyw, 'dydw i damed nes efo Miss Trefor heddyw nag oeddwn i yn y cychwyn. Mae hi yn eneth anhawdd iawn i'w hennill. Yr wyf, mi wnaf addef, yn ei charu yn f{{bar|2}}. ('''MARGED''' ''yn rhoddi sgrech anaearol, ac yn syrthio mewn llewyg''. '''ENOC HUWS''' ''yn ceisio ei dal, ac yn yr ymdrech'', '''MARGED''' ''yn ei daro yn ei lygad gan roddi iddo bâr o lygaid duon.'' '''ENOC HUWS''' ''yn rhuthro allan ac yn gweld y plismon, yn gwaeddi''),—Mr. Jones, dowch i mewn ar unwaith, Mr. Jones bach." '''JONES Y PLISMON''' (''yn dyfod i mewn yn araf a digyffro'').—"Ве ydi'r helynt, Mr. Huws, beth ydi'r gwaeddi sydd yn eich tŷ chi?" '''ENOC HUWS'''.—"Ond Marged yma sy' mewn ffit. Dowch ymlaen, dowch ymlaen ar unwaith." ('''JONES Y PLISMON''' ''yn cerdded ymlaen yn hamddenol a throedtrwm''). '''JONES Y PLISMON''' (''yn edrych ar'' '''MARGED''' ''ac yna ar'' '''ENOC HUWS''').—"Mae'n ymddangos, Mr. Huws, mai chi sydd wedi cael y gwaethaf yn yr ysgarmes. ('''MARGED''' ''yn neidio ar ei thraed cyn i'' '''ENOC HUWS''' ''ateb. Yn edrych yn ffyrnig ar'' '''ENOC HUWS'''''). {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> crdxplyzru9ivunwg0dn9rvgcvmaik3 167094 167050 2026-07-13T15:58:20Z AlwynapHuw 1710 167094 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS'''.—"'Rwyf bob amser yn deyd, fel y gwyddoch chi, Marged, nad oes eisieu eich gwell fel housekeeper. Ydw i ddim wedi deyd hynny laweroedd o weithiau, Marged? '''MARGED'''.—"Beth arall fedrech chi ddeyd?" '''ENOC HUWS'''.—"Gwir iawn, ond dyna oeddwn i yn mynd i ddeyd, 'rydach chi wedi hintio y mod i yn hir yn gwneud rhywbeth, ac felly yr ydw i. Miwn eich bod yn teimlo'n unig yn yr hen dŷ yma ar ben eich hun, yn enwedig ers pan ydw i wedi dechreu mynd i Dynyrardd, ac yn aros allan yn hwyr. Nid da bod dyn ei hunan, medde'r Beibl, ac nid da bod merch ei hunan chwaith. Ond pa help sy' gen i am hynny? Mi wn eich bod chi wedi blino yn disgwyl i mi briodi. Ond y gwir am dana i ydi hyn, waeth i mi siarad yn blaen,—dydw i ddim wedi son am hyn wrth neb arall,—mae'n digwydd weithiau i ddyn fod am flynyddoedd cyn llwyddo yn ei gais, a'r gwir ydyw,—'newch chi ddim sôn am y peth wrth neb, newch chi, Marged?" '''MARGED'''." Nana, soniais i air wrth neb erioed." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, y gwir ydyw, 'dydw i damed nes efo Miss Trefor heddyw nag oeddwn i yn y cychwyn. Mae hi yn eneth anhawdd iawn i'w hennill. Yr wyf, mi wnaf addef, yn ei charu yn f{{bar|2}}. ('''MARGED''' ''yn rhoddi sgrech anaearol, ac yn syrthio mewn llewyg''. '''ENOC HUWS''' ''yn ceisio ei dal, ac yn yr ymdrech'', '''MARGED''' ''yn ei daro yn ei lygad gan roddi iddo bâr o lygaid duon.'' '''ENOC HUWS''' ''yn rhuthro allan ac yn gweld y plismon, yn gwaeddi''),—Mr. Jones, dowch i mewn ar unwaith, Mr. Jones bach." '''JONES Y PLISMON''' (''yn dyfod i mewn yn araf a digyffro'').—"Ве ydi'r helynt, Mr. Huws, beth ydi'r gwaeddi sydd yn eich tŷ chi?" '''ENOC HUWS'''.—"Ond Marged yma sy' mewn ffit. Dowch ymlaen, dowch ymlaen ar unwaith." ('''JONES Y PLISMON''' ''yn cerdded ymlaen yn hamddenol a throedtrwm''). '''JONES Y PLISMON''' (''yn edrych ar'' '''MARGED''' ''ac yna ar'' '''ENOC HUWS''').—"Mae'n ymddangos, Mr. Huws, mai chi sydd wedi cael y gwaethaf yn yr ysgarmes. ('''MARGED''' ''yn neidio ar ei thraed cyn i'' '''ENOC HUWS''' ''ateb. Yn edrych yn ffyrnig ar'' '''ENOC HUWS'''''). <br><noinclude><references/></noinclude> dzr4jylwyl9aigy8dgk7bd1pax7sgft 104 86383 167051 166965 2026-07-13T15:13:11Z AlwynapHuw 1710 167051 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''MARGED'''.—"Y dyn drwg gynnoch chi. (''Yn gweld y Plismon, yn troi ato yn eofn''). Be 'dach chi isio yma? Be 'dach chi yn busnesa? Ewch allan oddma, mewn wincied, ne mi ro ole trwoch chi efo'r procar 'ma. Ydach chi'n mynd? ('''''JONES Y PLISMON''' yn gwenu; yn amneidio ar '''ENOC HUWS''' i'w ddilyn i'r drws''). '''JONES Y PLISMON'''.—"Yr hen ''game'', Mr. Huws, yr hen ''game''." ('''ENOC HUWS''' ''yn rhy grynedig i'w ateb yn troi'n ol ac yn eistedd yn ei gadair''). '''MARGED'''.—"Be oeddech chi isio efo'r syrffed ene yma? Oeddach chi'n meddwl y nghymryd i i'r rowndws? Mi dyffeia chi! Ydio ddim yn ddigon i chi nhwyllo i a gneud ffwl o hono i, heb nol y plismon yma? '''ENOC HUWS''' (''yn grynedig; credai fod'' '''JONES Y PLISMON''' ''yn gwrando'')."Marged, Marged, peidiwch a gwaeddi, yr wyf yn crefu arnoch." '''MARGED'''.—"Peidio gwaeddi? Peidio gwaeddi? Mi waeddaf faint a fynna i, a chewch chi mo fy stopio i. Oes gynnoch chi ofn i bobl glywed? Oes, mi wn! Ond mi geiff pawb glywed—mi'ch sposia chi i bawb, a chewch chi ddim gneud ffwl o hono i, mi'ch dyffeia chi." '''ENOC HUWS'''.—"Sut yr ydw i wedi gneud ffwl o honoch chi, Marged?" '''MARGED'''.—"Sut? sut? sut?—ym mhob sut! Ddaru chi ddim deyd fod yn biti mod i heb briodi, ac y baswn i'n gneud gwraig splendid? Ddaru chi ddim deyd gantoedd o weithiau na fasech chi byth yn dymuno gwell housekeeper?" '''ENOC HUWS'''.—"Do, a mi ddeydaf hynny eto, ond sut yr ydw i wedi gneud ffwl o honoch chi?" '''MARGED'''.—"Y dyn drwg gynnoch chi! Sut mae gynnoch chi wymed i ofyn ffashwn beth i mi? Oeddach chi ddim yn rhoi ar ddallt i mi bod chi'n meddwl am danai? Ac os nad oeddach chi, pa fusnes oedd gynnoch i ddeyd ffashwn beth?" '''ENOC HUWS''' (''yn wrol'').—"Marged, yr ydach chi wedi twyllo eich hun. 'Rois i 'rioed sail i chi feddwl y fath beth, mi gymra fy llw, a feddylies i erioed fwy am eich priodi nag am briodi ''boa-constrictor''." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> pi77z8hcm7a8hscf9lp41t77gcit36k 167095 167051 2026-07-13T15:58:46Z AlwynapHuw 1710 167095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''MARGED'''.—"Y dyn drwg gynnoch chi. (''Yn gweld y Plismon, yn troi ato yn eofn''). Be 'dach chi isio yma? Be 'dach chi yn busnesa? Ewch allan oddma, mewn wincied, ne mi ro ole trwoch chi efo'r procar 'ma. Ydach chi'n mynd? ('''''JONES Y PLISMON''' yn gwenu; yn amneidio ar '''ENOC HUWS''' i'w ddilyn i'r drws''). '''JONES Y PLISMON'''.—"Yr hen ''game'', Mr. Huws, yr hen ''game''." ('''ENOC HUWS''' ''yn rhy grynedig i'w ateb yn troi'n ol ac yn eistedd yn ei gadair''). '''MARGED'''.—"Be oeddech chi isio efo'r syrffed ene yma? Oeddach chi'n meddwl y nghymryd i i'r rowndws? Mi dyffeia chi! Ydio ddim yn ddigon i chi nhwyllo i a gneud ffwl o hono i, heb nol y plismon yma? '''ENOC HUWS''' (''yn grynedig; credai fod'' '''JONES Y PLISMON''' ''yn gwrando'')."Marged, Marged, peidiwch a gwaeddi, yr wyf yn crefu arnoch." '''MARGED'''.—"Peidio gwaeddi? Peidio gwaeddi? Mi waeddaf faint a fynna i, a chewch chi mo fy stopio i. Oes gynnoch chi ofn i bobl glywed? Oes, mi wn! Ond mi geiff pawb glywed—mi'ch sposia chi i bawb, a chewch chi ddim gneud ffwl o hono i, mi'ch dyffeia chi." '''ENOC HUWS'''.—"Sut yr ydw i wedi gneud ffwl o honoch chi, Marged?" '''MARGED'''.—"Sut? sut? sut?—ym mhob sut! Ddaru chi ddim deyd fod yn biti mod i heb briodi, ac y baswn i'n gneud gwraig splendid? Ddaru chi ddim deyd gantoedd o weithiau na fasech chi byth yn dymuno gwell housekeeper?" '''ENOC HUWS'''.—"Do, a mi ddeydaf hynny eto, ond sut yr ydw i wedi gneud ffwl o honoch chi?" '''MARGED'''.—"Y dyn drwg gynnoch chi! Sut mae gynnoch chi wymed i ofyn ffashwn beth i mi? Oeddach chi ddim yn rhoi ar ddallt i mi bod chi'n meddwl am danai? Ac os nad oeddach chi, pa fusnes oedd gynnoch i ddeyd ffashwn beth?" '''ENOC HUWS''' (''yn wrol'').—"Marged, yr ydach chi wedi twyllo eich hun. 'Rois i 'rioed sail i chi feddwl y fath beth, mi gymra fy llw, a feddylies i erioed fwy am eich priodi nag am briodi ''boa-constrictor''." <br><noinclude><references/></noinclude> ice3q41qxoggnp2t16cp293a459tqg5 104 86385 167052 166967 2026-07-13T15:13:53Z AlwynapHuw 1710 167052 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>pac oddiyma ar unwaith!" ('''MARGED''' ''wedi ei syfrdanu gan eofndra'' '''ENOC HUWS'''. ''Yn cael ail ymosodiad o'r "hysteria." Ni chymer'' '''ENOC HUWS''' ''un sylw o honi. Aiff i'r gwely''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 2.— YR HEOL.}}}} '''ENOC HUWS''' (''yn cerdded yn ol a blaen o flaen y ty.'' '''JONES Y PLISMON''' ''yn dyfod tuag ato'').—"Bore da, Mr. Jones." '''JONES Y PLISMON'''.—"Oeddech chi'n galw, Mr. Huws?" '''ENOC HUWS'''.—"Nac oeddwn, ond gadewch i ni gael ymgom fach." '''JONES Y PLISMON'''.—"Maddeuwch fy nghamgymeriad, mi feddyliais eich bod yn fy ngalw, a'ch bod am siarad â fi am yr helynt neithiwr." '''ENOC HUWS'''.—"Yr oedd hynny yn ddigon naturiol. Ddaru chi son am yr helynt wrth rywun, Mr. Jones?" '''JONES Y PLISMON'''.—"Dim peryg, Mr. Huws, neiff hi mo'r tro i blismon son am bopeth y mae yn ei weld ac yn ei glywed yma ac acw; na, dim peryg." '''ENOC HUWS'''.—"Ddaru chi ddeyd dim wrth eich gwraig?" '''JONES Y PLISMON'''.—"Wrth fy ngwraig, Mr. Huws, ha, ha, ha, na, fydda i byth yn deyd ''dim'' wrth ''unrhyw wraig,'' ond pan na fyddaf eisieu talu i'r ''Town Crier''." '''ENOC HUWS'''.—"Y mae'n dda gen i glywed hynny, ond yr wyf yn hynod anffortunus." '''JONES Y PLISMON'''.—"Peidiwch blino dim ynghylch y peth, dydio ddim ond ''common case'', Mr. Huws. Chwi synech pe dywedwn i wrthych y cwbl a wn i am bethau sydd yn digwydd mewn teuluoedd ''respectable'', na ŵyr y byd ddim am danynt. Mi fyddaf bob amser yn dweyd na ddylai yr un dyn sydd mewn busnes, ac yn enwedig os bydd yn cadw tŷ, fod heb briodi. Y natur ddynol ydyw y natur ddynol dros yr holl fyd, syr." {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> t11umxpfog5ayrc8zxbxj4gso5q4bpk 167096 167052 2026-07-13T15:59:14Z AlwynapHuw 1710 167096 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>pac oddiyma ar unwaith!" ('''MARGED''' ''wedi ei syfrdanu gan eofndra'' '''ENOC HUWS'''. ''Yn cael ail ymosodiad o'r "hysteria." Ni chymer'' '''ENOC HUWS''' ''un sylw o honi. Aiff i'r gwely''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 2.— YR HEOL.}}}} '''ENOC HUWS''' (''yn cerdded yn ol a blaen o flaen y ty.'' '''JONES Y PLISMON''' ''yn dyfod tuag ato'').—"Bore da, Mr. Jones." '''JONES Y PLISMON'''.—"Oeddech chi'n galw, Mr. Huws?" '''ENOC HUWS'''.—"Nac oeddwn, ond gadewch i ni gael ymgom fach." '''JONES Y PLISMON'''.—"Maddeuwch fy nghamgymeriad, mi feddyliais eich bod yn fy ngalw, a'ch bod am siarad â fi am yr helynt neithiwr." '''ENOC HUWS'''.—"Yr oedd hynny yn ddigon naturiol. Ddaru chi son am yr helynt wrth rywun, Mr. Jones?" '''JONES Y PLISMON'''.—"Dim peryg, Mr. Huws, neiff hi mo'r tro i blismon son am bopeth y mae yn ei weld ac yn ei glywed yma ac acw; na, dim peryg." '''ENOC HUWS'''.—"Ddaru chi ddeyd dim wrth eich gwraig?" '''JONES Y PLISMON'''.—"Wrth fy ngwraig, Mr. Huws, ha, ha, ha, na, fydda i byth yn deyd ''dim'' wrth ''unrhyw wraig,'' ond pan na fyddaf eisieu talu i'r ''Town Crier''." '''ENOC HUWS'''.—"Y mae'n dda gen i glywed hynny, ond yr wyf yn hynod anffortunus." '''JONES Y PLISMON'''.—"Peidiwch blino dim ynghylch y peth, dydio ddim ond ''common case'', Mr. Huws. Chwi synech pe dywedwn i wrthych y cwbl a wn i am bethau sydd yn digwydd mewn teuluoedd ''respectable'', na ŵyr y byd ddim am danynt. Mi fyddaf bob amser yn dweyd na ddylai yr un dyn sydd mewn busnes, ac yn enwedig os bydd yn cadw tŷ, fod heb briodi. Y natur ddynol ydyw y natur ddynol dros yr holl fyd, syr." <br><section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> b1m5k4wru1h1gfamy9ykcr3yqzl06hu 104 86386 167053 166968 2026-07-13T15:14:26Z AlwynapHuw 1710 167053 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS''' (''yn edrych yn llygaid'' '''JONES Y PLISMON''')."Mr. Jones, ydach chi ddim yn meiddio awgrymu dim am burdeb fy nghymeriad, ydach chi?" '''JONES Y PLISMON'''.—"'Rwyf yn eich adnabod ers blynyddoedd, Mr. Huws, a byddai yn ddrwg gennyf awgrymu dim o'r fath beth. Ond yr ydym ni, y plismyn, yn gweld cymaint nes y byddaf ar adegau ymron colli ffydd ym mhawb, ac ymron a dweyd nad oes un cyfiawn, nac oes un. ('''ENOC HUWS''' ''yn cael ei orchfygu gan ei deimladau, yn torri allan i wylo.'' '''JONES Y PLISMON''' ''yn rhoddi ei law ar ysgwydd'' '''ENOC HUWS'''''). Mr. Huws, peidiwch a bod yn ffol, raid i chi ddim ofni yr aiff y stori ddim pellach o'm rhan i." '''ENOC HUWS''' (''yn sychu ei lygaid'').—"A allaf fi wneud cyfaill o honoch chi, a allaf fi ymddiried ynnoch, Mr. Jones, os dywedaf y cwbl wrthoch?" '''JONES Y PLISMON'''.—"Pan fydd rhywun yn ymddiried ''secrets'' i mi, syr, mi fyddaf yn eu rhoi yma,—(''yn pwyntio at ei fynwes''), ac yn eu cadw dan glo." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, chwi wyddoch am fy helynt i, gymaint wyf wedi oddef oherwydd tymherau a gormes Marged. Yr wyf wedi gwneud a fedraf er mwyn heddwch, ond nid oes dim yn tycio. Yn awr, pa gyngor ellwch chi ei roi i mi? Mi roddaf unrhyw beth i chwi, Mr. Jones, os gellwch fy helpio allan o'r helynt hwn." '''JONES Y PLISMON'''.—"Yr wyf yn gwenieithio i mi fy hun, Mr. Huws, y gwn pan fydd dyn yn dweyd y gwir. Yr wyf wedi cael tipyn o brofiad y ffordd yna, ac y mae gwirionedd i'w weld ar wyneb eich ystori. Mae'n ddrwg gennyf drosoch, Mr. Huws, ac os medraf wneud rhywbeth i'ch cael allan o'r helynt yma, mi a'i gwnaf. A wnewch chi ymddiried y mater i mi, Mr. Huws?" '''ENOC HUWS'''.—"Yr ydych yn garedig iawn, Mr. Jones, ac os medrwch chi roi help i mi ddod allan o'r drybini yma, mi a dalaf yn anrhydeddus i chi." '''JONES Y PLISMON'''.—"Peidiwch a son am dâl, Mr. Huws. Mae rhyw bobl yn meddwl mai tâl sydd gan bob plismon o flaen ei lygaid bob amser. Maent yn camgymeryd, syr. Dydw i ddim yn dweyd y galla i lwyddo, ond y mae gen i dipyn o brofiad efo pethau fel hyn. A wnewch chi, Mr. Huws, adael i mi gael fy ffordd fy hun?" {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> rom45h8203gagaxgzj0rso3xnac6nse 167097 167053 2026-07-13T15:59:37Z AlwynapHuw 1710 167097 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS''' (''yn edrych yn llygaid'' '''JONES Y PLISMON''')."Mr. Jones, ydach chi ddim yn meiddio awgrymu dim am burdeb fy nghymeriad, ydach chi?" '''JONES Y PLISMON'''.—"'Rwyf yn eich adnabod ers blynyddoedd, Mr. Huws, a byddai yn ddrwg gennyf awgrymu dim o'r fath beth. Ond yr ydym ni, y plismyn, yn gweld cymaint nes y byddaf ar adegau ymron colli ffydd ym mhawb, ac ymron a dweyd nad oes un cyfiawn, nac oes un. ('''ENOC HUWS''' ''yn cael ei orchfygu gan ei deimladau, yn torri allan i wylo.'' '''JONES Y PLISMON''' ''yn rhoddi ei law ar ysgwydd'' '''ENOC HUWS'''''). Mr. Huws, peidiwch a bod yn ffol, raid i chi ddim ofni yr aiff y stori ddim pellach o'm rhan i." '''ENOC HUWS''' (''yn sychu ei lygaid'').—"A allaf fi wneud cyfaill o honoch chi, a allaf fi ymddiried ynnoch, Mr. Jones, os dywedaf y cwbl wrthoch?" '''JONES Y PLISMON'''.—"Pan fydd rhywun yn ymddiried ''secrets'' i mi, syr, mi fyddaf yn eu rhoi yma,—(''yn pwyntio at ei fynwes''), ac yn eu cadw dan glo." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, chwi wyddoch am fy helynt i, gymaint wyf wedi oddef oherwydd tymherau a gormes Marged. Yr wyf wedi gwneud a fedraf er mwyn heddwch, ond nid oes dim yn tycio. Yn awr, pa gyngor ellwch chi ei roi i mi? Mi roddaf unrhyw beth i chwi, Mr. Jones, os gellwch fy helpio allan o'r helynt hwn." '''JONES Y PLISMON'''.—"Yr wyf yn gwenieithio i mi fy hun, Mr. Huws, y gwn pan fydd dyn yn dweyd y gwir. Yr wyf wedi cael tipyn o brofiad y ffordd yna, ac y mae gwirionedd i'w weld ar wyneb eich ystori. Mae'n ddrwg gennyf drosoch, Mr. Huws, ac os medraf wneud rhywbeth i'ch cael allan o'r helynt yma, mi a'i gwnaf. A wnewch chi ymddiried y mater i mi, Mr. Huws?" '''ENOC HUWS'''.—"Yr ydych yn garedig iawn, Mr. Jones, ac os medrwch chi roi help i mi ddod allan o'r drybini yma, mi a dalaf yn anrhydeddus i chi." '''JONES Y PLISMON'''.—"Peidiwch a son am dâl, Mr. Huws. Mae rhyw bobl yn meddwl mai tâl sydd gan bob plismon o flaen ei lygaid bob amser. Maent yn camgymeryd, syr. Dydw i ddim yn dweyd y galla i lwyddo, ond y mae gen i dipyn o brofiad efo pethau fel hyn. A wnewch chi, Mr. Huws, adael i mi gael fy ffordd fy hun?" <br><noinclude><references/></noinclude> e4jn3fvi5pr9jbzzmk097q30g0k8zwj 167113 167097 2026-07-13T16:25:30Z AlwynapHuw 1710 167113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS''' (''yn edrych yn llygaid'' '''JONES Y PLISMON''')."Mr. Jones, ydach chi ddim yn meiddio awgrymu dim am burdeb fy nghymeriad, ydach chi?" '''JONES Y PLISMON'''.—"'Rwyf yn eich adnabod ers blynyddoedd, Mr. Huws, a byddai yn ddrwg gennyf awgrymu dim o'r fath beth. Ond yr ydym ni, y plismyn, yn gweld cymaint nes y byddaf ar adegau ymron colli ffydd ym mhawb, ac ymron a dweyd nad oes un cyfiawn, nac oes un. ('''ENOC HUWS''' ''yn cael ei orchfygu gan ei deimladau, yn torri allan i wylo.'' '''JONES Y PLISMON''' ''yn rhoddi ei law ar ysgwydd'' '''ENOC HUWS'''). Mr. Huws, peidiwch a bod yn ffol, raid i chi ddim ofni yr aiff y stori ddim pellach o'm rhan i." '''ENOC HUWS''' (''yn sychu ei lygaid'').—"A allaf fi wneud cyfaill o honoch chi, a allaf fi ymddiried ynnoch, Mr. Jones, os dywedaf y cwbl wrthoch?" '''JONES Y PLISMON'''.—"Pan fydd rhywun yn ymddiried ''secrets'' i mi, syr, mi fyddaf yn eu rhoi yma,—(''yn pwyntio at ei fynwes''), ac yn eu cadw dan glo." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, chwi wyddoch am fy helynt i, gymaint wyf wedi oddef oherwydd tymherau a gormes Marged. Yr wyf wedi gwneud a fedraf er mwyn heddwch, ond nid oes dim yn tycio. Yn awr, pa gyngor ellwch chi ei roi i mi? Mi roddaf unrhyw beth i chwi, Mr. Jones, os gellwch fy helpio allan o'r helynt hwn." '''JONES Y PLISMON'''.—"Yr wyf yn gwenieithio i mi fy hun, Mr. Huws, y gwn pan fydd dyn yn dweyd y gwir. Yr wyf wedi cael tipyn o brofiad y ffordd yna, ac y mae gwirionedd i'w weld ar wyneb eich ystori. Mae'n ddrwg gennyf drosoch, Mr. Huws, ac os medraf wneud rhywbeth i'ch cael allan o'r helynt yma, mi a'i gwnaf. A wnewch chi ymddiried y mater i mi, Mr. Huws?" '''ENOC HUWS'''.—"Yr ydych yn garedig iawn, Mr. Jones, ac os medrwch chi roi help i mi ddod allan o'r drybini yma, mi a dalaf yn anrhydeddus i chi." '''JONES Y PLISMON'''.—"Peidiwch a son am dâl, Mr. Huws. Mae rhyw bobl yn meddwl mai tâl sydd gan bob plismon o flaen ei lygaid bob amser. Maent yn camgymeryd, syr. Dydw i ddim yn dweyd y galla i lwyddo, ond y mae gen i dipyn o brofiad efo pethau fel hyn. A wnewch chi, Mr. Huws, adael i mi gael fy ffordd fy hun?" <br><noinclude><references/></noinclude> m20n4kmk4ap49nwdx24yp2wbojdoei7 104 86387 167054 166969 2026-07-13T15:15:10Z AlwynapHuw 1710 167054 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS'''.—"'Rwyf yn rhoi fy hun yn eich llaw, Mr. Jones, gan eich bod mor garedig." '''JONES Y PLISMON'''.—"Purion. Mae gen i ''idea''. A ydi'r llances yn ymyl? Ydi hi wedi codi?" '''ENOC HUWS'''.—"O ydi, ers meityn, mae hi yn y gegin." '''JONES Y PLISMON'''.—"A ydi hi yn anllythrennog?" '''ENOC HUWS'''.—"Feder hi air ar lyfr." '''JONES Y PLISMON'''.—"O'r gore, Arhoswch chi yma nes y bydda i'n galw am danoch, ac os llwyddiff yr ''idea'', ac os bydda i'n galw am danoch chi, cofiwch edrych yn filain a phenderfynol, ''os gellwch''." <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 3.— CEGIN SIOP Y GROES.}}}} '''JONES Y PLISMON''' (''yn cerdded i fewn i'r gegin; yn siarad mewn llais uchel'')." Waeth i chi heb siarad, Mr. Huws, mae'n rhaid i'r gyfraith gael ei ffordd. ('''MARGED''' ''yn sefyll ar ganol y gegin a'r 'brush' llawr yn ei llaw, a golwg fygythiol arni. '''JONES Y PLISMON''' yn mynd ymlaen ac yn eistedd wrth y bwrdd; yn chwilio ei logellau am bapur; yn tynnu allan bâr o 'handcuffs' gloew a'i 'staff,' ac yn eu gosod ar y bwrdd; yn lledu darn o bapur ar y bwrdd ac yn dechreu siarad'').—Yrwan am y gyfraith ar y mater. Eich enw chi ydi Marged Parri, onide? " '''MARGED''' (''yn ddiofn'').—"Mi wyddoch o'r gore be ydi fy enw i." '''JONES Y PLISMON'''.—"Purion. Beth ydi eich oed, Marged Parri?" '''MARGED'''.—"Pa fusnes sy gynnoch chi efo f'oed i?" '''JONES Y PLISMON'''.—"Marged Parri, wyddoch chi'ch bod yn llaw y gyfraith, ac fod yn rhaid i chwi ateb pob cwestiwn cyn mynd o flaen y ''magistrate'' ddeg o'r gloch bore heddyw? Be ydi'r gloch yrwan. (''Yn edrych ar y cloc''). O, mae digon o amser.' '''MARGED'''.—"Be sy nelo'r gyfraith a fi?" (''Pwyso'n drymach ar y "brush.'') '''JONES Y PLISMON'''.— "Be sy nelo'r gyfraith â chi, yn wir. Oni wyddoch chi eich bod wedi torri y gyfraith, yr hon a elwir ''Act of Parliament for the prevention of cruelty to animals?"'' {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> r61cg9g0d4ajl0e5skwsvezeq8wf2m5 167055 167054 2026-07-13T15:15:33Z AlwynapHuw 1710 167055 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS'''.—"'Rwyf yn rhoi fy hun yn eich llaw, Mr. Jones, gan eich bod mor garedig." '''JONES Y PLISMON'''.—"Purion. Mae gen i ''idea''. A ydi'r llances yn ymyl? Ydi hi wedi codi?" '''ENOC HUWS'''.—"O ydi, ers meityn, mae hi yn y gegin." '''JONES Y PLISMON'''.—"A ydi hi yn anllythrennog?" '''ENOC HUWS'''.—"Feder hi air ar lyfr." '''JONES Y PLISMON'''.—"O'r gore, Arhoswch chi yma nes y bydda i'n galw am danoch, ac os llwyddiff yr ''idea'', ac os bydda i'n galw am danoch chi, cofiwch edrych yn filain a phenderfynol, ''os gellwch''." <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 3.— CEGIN SIOP Y GROES.}}}} '''JONES Y PLISMON''' (''yn cerdded i fewn i'r gegin; yn siarad mewn llais uchel'')." Waeth i chi heb siarad, Mr. Huws, mae'n rhaid i'r gyfraith gael ei ffordd. ('''MARGED''' ''yn sefyll ar ganol y gegin a'r 'brush' llawr yn ei llaw, a golwg fygythiol arni. '''JONES Y PLISMON''' yn mynd ymlaen ac yn eistedd wrth y bwrdd; yn chwilio ei logellau am bapur; yn tynnu allan bâr o 'handcuffs' gloew a'i 'staff,' ac yn eu gosod ar y bwrdd; yn lledu darn o bapur ar y bwrdd ac yn dechreu siarad'').—Yrwan am y gyfraith ar y mater. Eich enw chi ydi Marged Parri, onide? " '''MARGED''' (''yn ddiofn'').—"Mi wyddoch o'r gore be ydi fy enw i." '''JONES Y PLISMON'''.—"Purion. Beth ydi eich oed, Marged Parri?" '''MARGED'''.—"Pa fusnes sy gynnoch chi efo f'oed i?" '''JONES Y PLISMON'''.—"Marged Parri, wyddoch chi'ch bod yn llaw y gyfraith, ac fod yn rhaid i chwi ateb pob cwestiwn cyn mynd o flaen y ''magistrate'' ddeg o'r gloch bore heddyw? Be ydi'r gloch yrwan. (''Yn edrych ar y cloc''). O, mae digon o amser.' '''MARGED'''.—"Be sy nelo'r gyfraith a fi?" (''Pwyso'n drymach ar y "brush".'') '''JONES Y PLISMON'''.— "Be sy nelo'r gyfraith â chi, yn wir. Oni wyddoch chi eich bod wedi torri y gyfraith, yr hon a elwir ''Act of Parliament for the prevention of cruelty to animals?"'' {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> jyk6vdw6xi6yr9go3pe9zzv7i6089na 167098 167055 2026-07-13T16:00:02Z AlwynapHuw 1710 167098 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS'''.—"'Rwyf yn rhoi fy hun yn eich llaw, Mr. Jones, gan eich bod mor garedig." '''JONES Y PLISMON'''.—"Purion. Mae gen i ''idea''. A ydi'r llances yn ymyl? Ydi hi wedi codi?" '''ENOC HUWS'''.—"O ydi, ers meityn, mae hi yn y gegin." '''JONES Y PLISMON'''.—"A ydi hi yn anllythrennog?" '''ENOC HUWS'''.—"Feder hi air ar lyfr." '''JONES Y PLISMON'''.—"O'r gore, Arhoswch chi yma nes y bydda i'n galw am danoch, ac os llwyddiff yr ''idea'', ac os bydda i'n galw am danoch chi, cofiwch edrych yn filain a phenderfynol, ''os gellwch''." <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 3.— CEGIN SIOP Y GROES.}}}} '''JONES Y PLISMON''' (''yn cerdded i fewn i'r gegin; yn siarad mewn llais uchel'')." Waeth i chi heb siarad, Mr. Huws, mae'n rhaid i'r gyfraith gael ei ffordd. ('''MARGED''' ''yn sefyll ar ganol y gegin a'r 'brush' llawr yn ei llaw, a golwg fygythiol arni. '''JONES Y PLISMON''' yn mynd ymlaen ac yn eistedd wrth y bwrdd; yn chwilio ei logellau am bapur; yn tynnu allan bâr o 'handcuffs' gloew a'i 'staff,' ac yn eu gosod ar y bwrdd; yn lledu darn o bapur ar y bwrdd ac yn dechreu siarad'').—Yrwan am y gyfraith ar y mater. Eich enw chi ydi Marged Parri, onide? " '''MARGED''' (''yn ddiofn'').—"Mi wyddoch o'r gore be ydi fy enw i." '''JONES Y PLISMON'''.—"Purion. Beth ydi eich oed, Marged Parri?" '''MARGED'''.—"Pa fusnes sy gynnoch chi efo f'oed i?" '''JONES Y PLISMON'''.—"Marged Parri, wyddoch chi'ch bod yn llaw y gyfraith, ac fod yn rhaid i chwi ateb pob cwestiwn cyn mynd o flaen y ''magistrate'' ddeg o'r gloch bore heddyw? Be ydi'r gloch yrwan. (''Yn edrych ar y cloc''). O, mae digon o amser.' '''MARGED'''.—"Be sy nelo'r gyfraith a fi?" (''Pwyso'n drymach ar y "brush".'') '''JONES Y PLISMON'''.— "Be sy nelo'r gyfraith â chi, yn wir. Oni wyddoch chi eich bod wedi torri y gyfraith, yr hon a elwir ''Act of Parliament for the prevention of cruelty to animals?"'' <br><section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 8po8czdvkwc2vrhfvpref839ar9gzr9 104 86389 167056 166971 2026-07-13T15:16:26Z AlwynapHuw 1710 167056 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Mae eich meistr yn gwybod y gallai eich rhoi yn y ''jail'', a hynny dan ''Act of Toleration for the High Court of Chancery''. Ond y mae Mr. Huws yn feistr tyner, nid yw yn dymuno eich rhoi yn y carchar, a fy nghyngor i ydyw eich rhoi yn Seilam Dinbych. Yn awr, Marged Parri, ydych chi yn barod i ofyn am faddeuant Mr. Huws? Cofiwch y bydd yn rhaid i chi fod mewn un o dri lle, yn Siop y Groes, yn eneth edifeiriol, neu yn y jail, neu yn seilam Dinbych. Ym mha un o'r tri yr ydach chi am fod, Marged Parri? '''MARGED'''.—"Well gen i fod yma, a 'dwy'n siwr na neiff Mr. Huws mo ngyrru i ffwrdd." '''JONES Y PLISMON'''.—"Purion, ond rhaid yw gwneud cytundeb. (''Yn agor y drws ac yn galw. Dowch i mewn, Mr. Huws. ('''''ENOC HUWS''' ''yn dod i mewn yn llipa a chrynedig''). Yn awr, Mr. Huws, yr wyf wedi egluro y gyfraith i Marged Parri,—cyfraith Prydain Fawr a'r Iwerddon, mewn perthynas a'r helynt a all ddigwydd mewn tŷ o fusnes fel eich tŷ chwi. Mae Marged Parri yn gwybod erbyn hyn lle byddai hi yr adeg yma fory, oni bai eich bod chi yn ddyn trugarog. Ac y mae yn edifarhau am ei throsedd, ac yn addaw seinio cytundeb y bydd, o hyn allan, yn ufudd i'ch gorchymyn. A ydach chi, Mr. Huws, yn teimlo y gellwch edrych dros ben yr insult, y cam yr ydach wedi ei gael oddiar law un sydd wedi derbyn cymaint o'ch caredigrwydd?" '''ENOC HUWS'''.—"Yr wyf yn meddwl y medraf." '''JONES Y PLISMON'''.—"Yr ydych yn un o fil, syr. Mi welais rai dwsinau yn cael eu rhoi yn y ''jail'' am ddwy flynedd am drosedd llai. Yn awr, Marged Parri, a ydach chi'n edifarhau, ac yn gofyn maddeuant Mr. Huws am—wel, am beth sydd yn rhy atgas i'w enwi? (''Aros am ateb''). Mae'n rhaid i mi gael ateb, Marged Parri, neu wneud fy nyledswydd." (''Yn codi ar ei draed ac yn gafael yn yr "handcuffs "''). '''ENOC HUWS'''.—"Mr. Jones{{bar|2}}." '''JONES Y PLISMON'''.—"Mae'n rhaid i'r gyfraith gael ei ffordd, Mr. Huws. Os nad yw Marged Parri yn barod i ofyn eich maddeuant, ac addaw byhafio ei hun, 'does dim ond ''jail'' neu seilam Dimbech i fod. Be ydach chi'n ddeyd Marged Parri? Un gair am dani." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> h62ilu06siyhyidkfwgedfxticlb9t0 167099 167056 2026-07-13T16:00:30Z AlwynapHuw 1710 167099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Mae eich meistr yn gwybod y gallai eich rhoi yn y ''jail'', a hynny dan ''Act of Toleration for the High Court of Chancery''. Ond y mae Mr. Huws yn feistr tyner, nid yw yn dymuno eich rhoi yn y carchar, a fy nghyngor i ydyw eich rhoi yn Seilam Dinbych. Yn awr, Marged Parri, ydych chi yn barod i ofyn am faddeuant Mr. Huws? Cofiwch y bydd yn rhaid i chi fod mewn un o dri lle, yn Siop y Groes, yn eneth edifeiriol, neu yn y jail, neu yn seilam Dinbych. Ym mha un o'r tri yr ydach chi am fod, Marged Parri? '''MARGED'''.—"Well gen i fod yma, a 'dwy'n siwr na neiff Mr. Huws mo ngyrru i ffwrdd." '''JONES Y PLISMON'''.—"Purion, ond rhaid yw gwneud cytundeb. (''Yn agor y drws ac yn galw. Dowch i mewn, Mr. Huws. ('''''ENOC HUWS''' ''yn dod i mewn yn llipa a chrynedig''). Yn awr, Mr. Huws, yr wyf wedi egluro y gyfraith i Marged Parri,—cyfraith Prydain Fawr a'r Iwerddon, mewn perthynas a'r helynt a all ddigwydd mewn tŷ o fusnes fel eich tŷ chwi. Mae Marged Parri yn gwybod erbyn hyn lle byddai hi yr adeg yma fory, oni bai eich bod chi yn ddyn trugarog. Ac y mae yn edifarhau am ei throsedd, ac yn addaw seinio cytundeb y bydd, o hyn allan, yn ufudd i'ch gorchymyn. A ydach chi, Mr. Huws, yn teimlo y gellwch edrych dros ben yr insult, y cam yr ydach wedi ei gael oddiar law un sydd wedi derbyn cymaint o'ch caredigrwydd?" '''ENOC HUWS'''.—"Yr wyf yn meddwl y medraf." '''JONES Y PLISMON'''.—"Yr ydych yn un o fil, syr. Mi welais rai dwsinau yn cael eu rhoi yn y ''jail'' am ddwy flynedd am drosedd llai. Yn awr, Marged Parri, a ydach chi'n edifarhau, ac yn gofyn maddeuant Mr. Huws am—wel, am beth sydd yn rhy atgas i'w enwi? (''Aros am ateb''). Mae'n rhaid i mi gael ateb, Marged Parri, neu wneud fy nyledswydd." (''Yn codi ar ei draed ac yn gafael yn yr "handcuffs "''). '''ENOC HUWS'''.—"Mr. Jones{{bar|2}}." '''JONES Y PLISMON'''.—"Mae'n rhaid i'r gyfraith gael ei ffordd, Mr. Huws. Os nad yw Marged Parri yn barod i ofyn eich maddeuant, ac addaw byhafio ei hun, 'does dim ond ''jail'' neu seilam Dimbech i fod. Be ydach chi'n ddeyd Marged Parri? Un gair am dani." <br><noinclude><references/></noinclude> 87gsgrwrivvjxqdfzyp7vlue47ib3sr 104 86390 167057 166972 2026-07-13T15:17:16Z AlwynapHuw 1710 167057 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''MARGED''' (''yn hanner crio'').—"Ydw." ('''''ENOC HUWS''' yn sychu ei lygaid''). '''JONES Y PLISMON'''.—"Purion. Y mae'n dda gen i weld Marged Parri yn ddigon call i edifarhau am ei bai, ac addaw diwygio; achos welais i erioed ferch yn cael ei chymeryd i'r jail na fydde hi farw yno yn fuan, achos y mae nhw yn eu trin yn ddychrynllyd, choeliwch chi byth. Yrwan, (''yn eistedd wrth y bwrdd''),—dowch yma a seiniwch y papur yma, achos y mae'n rhaid gwneud popeth fel y mae'r gyfraith yn gofyn." '''MARGED'''—"Fedra i ddim s'fenu. '''JONES Y PLISMON'''.—"Mae'r gyfraith yn caniatau i chi roi croes. ('''''MARGED''' yn dod at y bwrdd o'i hanfodd ac yn rhoi croes''). Yrwan, Mr. Huws, faint o gyflog sydd yn ddyledus i Marged Parri?" '''ENOC HUWS'''.—"Pum punt a chweigen, 'rwyf yn meddwl." '''JONES Y PLISMON'''.—"Dowch a nhw yma bob dime." '''MARGED'''.—"Beth am y codiad? '''JONES Y PLISMON'''.—"Yr ydach chi wedi fforffedio y codiad drwy gamymddygiad, ac y mae'n rhaid i chi ennill eich caritor yn gyntaf, cyn son am y codiad." '''ENOC HUWS'''.—"Hwyrach.{{bar|2}}" '''JONES Y PLISMON'''.—"Mr. Huws, talwch chi yr arian sydd yn ddyledus i'r forwyn, achos y mae'n rhaid mynd ymlaen yn ol y gyfraith. ('''''ENOC HUWS''' yn estyn yr arian i '''JONES Y PLISMON''', yntau yn eu rhoddi i '''MARGED'''''). Wel, yrwan, y mae'n rhaid i mi fynd. Ond y mae gen i eisieu gair yn breifat gyda chi, Mr. Huws, ynghylch y gyfraith sydd yn rheoleiddio tŷ o fusnes fel eich tŷ chwi." (''Y ddau yn mynd allan''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 4.— YR HEOL.}}}} {{c|('''''JONES Y PLISMON''' AC '''ENOC HUWS''' yn dyfod i'r golwg'').}} '''ENOC HUWS'''.—"Wyddoch chi be, un garw ydach chi, Mr. Jones. Wni ddim be faswn i wedi wneud oni bai i chi ddigwydd dod heibio." {{nop}} <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 2gpp7foj1mr6u4l90kis8wx9yrkxiza 167100 167057 2026-07-13T16:00:57Z AlwynapHuw 1710 167100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''MARGED''' (''yn hanner crio'').—"Ydw." ('''''ENOC HUWS''' yn sychu ei lygaid''). '''JONES Y PLISMON'''.—"Purion. Y mae'n dda gen i weld Marged Parri yn ddigon call i edifarhau am ei bai, ac addaw diwygio; achos welais i erioed ferch yn cael ei chymeryd i'r jail na fydde hi farw yno yn fuan, achos y mae nhw yn eu trin yn ddychrynllyd, choeliwch chi byth. Yrwan, (''yn eistedd wrth y bwrdd''),—dowch yma a seiniwch y papur yma, achos y mae'n rhaid gwneud popeth fel y mae'r gyfraith yn gofyn." '''MARGED'''—"Fedra i ddim s'fenu. '''JONES Y PLISMON'''.—"Mae'r gyfraith yn caniatau i chi roi croes. ('''''MARGED''' yn dod at y bwrdd o'i hanfodd ac yn rhoi croes''). Yrwan, Mr. Huws, faint o gyflog sydd yn ddyledus i Marged Parri?" '''ENOC HUWS'''.—"Pum punt a chweigen, 'rwyf yn meddwl." '''JONES Y PLISMON'''.—"Dowch a nhw yma bob dime." '''MARGED'''.—"Beth am y codiad? '''JONES Y PLISMON'''.—"Yr ydach chi wedi fforffedio y codiad drwy gamymddygiad, ac y mae'n rhaid i chi ennill eich caritor yn gyntaf, cyn son am y codiad." '''ENOC HUWS'''.—"Hwyrach.{{bar|2}}" '''JONES Y PLISMON'''.—"Mr. Huws, talwch chi yr arian sydd yn ddyledus i'r forwyn, achos y mae'n rhaid mynd ymlaen yn ol y gyfraith. ('''''ENOC HUWS''' yn estyn yr arian i '''JONES Y PLISMON''', yntau yn eu rhoddi i '''MARGED'''''). Wel, yrwan, y mae'n rhaid i mi fynd. Ond y mae gen i eisieu gair yn breifat gyda chi, Mr. Huws, ynghylch y gyfraith sydd yn rheoleiddio tŷ o fusnes fel eich tŷ chwi." (''Y ddau yn mynd allan''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 4.— YR HEOL.}}}} {{c|('''''JONES Y PLISMON''' AC '''ENOC HUWS''' yn dyfod i'r golwg'').}} '''ENOC HUWS'''.—"Wyddoch chi be, un garw ydach chi, Mr. Jones. Wni ddim be faswn i wedi wneud oni bai i chi ddigwydd dod heibio." <br> <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 6u3bsuw2jvgv4pvhu8nzzwa7wtdxwee 167116 167100 2026-07-13T16:31:54Z AlwynapHuw 1710 167116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''MARGED''' (''yn hanner crio'').—"Ydw." ('''''ENOC HUWS''' yn sychu ei lygaid''). '''JONES Y PLISMON'''.—"Purion. Y mae'n dda gen i weld Marged Parri yn ddigon call i edifarhau am ei bai, ac addaw diwygio; achos welais i erioed ferch yn cael ei chymeryd i'r jail na fydde hi farw yno yn fuan, achos y mae nhw yn eu trin yn ddychrynllyd, choeliwch chi byth. Yrwan, (''yn eistedd wrth y bwrdd''),—dowch yma a seiniwch y papur yma, achos y mae'n rhaid gwneud popeth fel y mae'r gyfraith yn gofyn." '''MARGED'''—"Fedra i ddim s'fenu. '''JONES Y PLISMON'''.—"Mae'r gyfraith yn caniatau i chi roi croes. ('''''MARGED''' yn dod at y bwrdd o'i hanfodd ac yn rhoi croes''). Yrwan, Mr. Huws, faint o gyflog sydd yn ddyledus i Marged Parri?" '''ENOC HUWS'''.—"Pum punt a chweigen, 'rwyf yn meddwl." '''JONES Y PLISMON'''.—"Dowch a nhw yma bob dime." '''MARGED'''.—"Beth am y codiad? '''JONES Y PLISMON'''.—"Yr ydach chi wedi fforffedio y codiad drwy gamymddygiad, ac y mae'n rhaid i chi ennill eich caritor yn gyntaf, cyn son am y codiad." '''ENOC HUWS'''.—"Hwyrach.{{bar|2}}" '''JONES Y PLISMON'''.—"Mr. Huws, talwch chi yr arian sydd yn ddyledus i'r forwyn, achos y mae'n rhaid mynd ymlaen yn ol y gyfraith. ('''''ENOC HUWS''' yn estyn yr arian i '''JONES Y PLISMON''', yntau yn eu rhoddi i '''MARGED'''''). Wel, yrwan, y mae'n rhaid i mi fynd. Ond y mae gen i eisieu gair yn breifat gyda chi, Mr. Huws, ynghylch y gyfraith sydd yn rheoleiddio tŷ o fusnes fel eich tŷ chwi." (''Y ddau yn mynd allan''). {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 4.— YR HEOL.}}}} ::('''''JONES Y PLISMON''' AC '''ENOC HUWS''' yn dyfod i'r golwg''). '''ENOC HUWS'''.—"Wyddoch chi be, un garw ydach chi, Mr. Jones. Wni ddim be faswn i wedi wneud oni bai i chi ddigwydd dod heibio." <br> <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> oo3p5v3deeuusakgc3h9t30rdk76sds 104 86391 167058 166973 2026-07-13T15:19:06Z AlwynapHuw 1710 167058 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''JONES Y PLISMON'''.—"Yr wyf yn meddwl fy mod wedi eich gosod ar dir diogel unwaith eto. Bydd eich cysur dyfodol yn dibynnu'n hollol arnoch chi eich hun. Mae hi mor ''ignorant'' a meipen, ac ar ei ''hignorance'' y daru i mi weithio,—dyna oedd yr ''idea''. Yn awr, Mr. Huws, mi gymra fy llw, syr, bydae chi'n troi yn dipyn o deirant am wythnos, y bydde'r hen wenhwyfar fel oen i chi. Bloeddiwch dipyn arni 'rwan ac yn y man, a gwnewch iddi wneud pethau nad oes angen am eu gwneud, just i ddangos mai chi ydi'r mistar. Oni bai eich bod yn grefyddwr, mi faswn yn eich annog i roi ambell i regfa iddi nes bydd hi'n dawnsio." '''ENOC HUWS'''.—"'Rydach chi'n deyd reit wir, Mr. Jones, ac mae'n rhaid i mi dreio, er y bydd yn anodd, bod yn fwy o feistr." '''JONES Y PLISMON'''.—"Mi ddof i mewn 'rwan ac yn y man, megis, i weld ydi popeth yn mynd ymlaen yn iawn. Mi cadwiff hynny hi danodd{{bar|2}} ('''KIT''', ''morwyn Tynyrardd, yn dyfod ymlaen a nodyn yn ei llaw, yn ei estyn i'' '''ENOC HUWS''', ''yntau yn ei ddarllen ac yn ymddangos mewn penbleth''). '''ENOC HUWS'''.—"Wel, dyma hi eto!" '''JONES Y PLISMON'''.—"Beth sydd yrwan, Mr. Huws? Ychwaneg o brofedigaethau?" '''ENOC HUWS'''.—"Ie, gwahoddiad oddiwrth Miss Trefor i fynd yno heno i swper, i gyfarfod ein gweinidog, a sut y medra i fynd a dau lygad du gen i? Yr ydw i'n anlwcus,—fu neb erioed mor anlwcus." '''JONES Y PLISMON'''.—"Fe ellwch fynd yn reit hawdd. A oes genoch chi bîff heb ei gwcio yn y tŷ?" '''ENOC HUWS'''.—"Oes, 'rwyf yn meddwl." '''JONES Y PLISMON'''.—"O'r gore. Mi wn na ddaru i chi gysgu fawr neithiwr. Wedi cael brecwast, torrwch ddau sleis o bîff cul, a rhowch un ar bob llygad, yna ewch i'ch gwely hyd ddau o'r gloch, ac os medrwch gysgu, gore oll. Erbyn yr amser bydd eisieu i chi fynd i Dynyrardd, bydd y cleisiau dan eich llygaid wedi diflannu, a mi fyddwch yn ''all right''. Rhag gwastraffu, fe wnaiff y ddau sleis burion cinio i'r gath wedyn." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> p2rjsvm64s3b4kzkcv8eluzu6y22wcj 167101 167058 2026-07-13T16:01:20Z AlwynapHuw 1710 167101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''JONES Y PLISMON'''.—"Yr wyf yn meddwl fy mod wedi eich gosod ar dir diogel unwaith eto. Bydd eich cysur dyfodol yn dibynnu'n hollol arnoch chi eich hun. Mae hi mor ''ignorant'' a meipen, ac ar ei ''hignorance'' y daru i mi weithio,—dyna oedd yr ''idea''. Yn awr, Mr. Huws, mi gymra fy llw, syr, bydae chi'n troi yn dipyn o deirant am wythnos, y bydde'r hen wenhwyfar fel oen i chi. Bloeddiwch dipyn arni 'rwan ac yn y man, a gwnewch iddi wneud pethau nad oes angen am eu gwneud, just i ddangos mai chi ydi'r mistar. Oni bai eich bod yn grefyddwr, mi faswn yn eich annog i roi ambell i regfa iddi nes bydd hi'n dawnsio." '''ENOC HUWS'''.—"'Rydach chi'n deyd reit wir, Mr. Jones, ac mae'n rhaid i mi dreio, er y bydd yn anodd, bod yn fwy o feistr." '''JONES Y PLISMON'''.—"Mi ddof i mewn 'rwan ac yn y man, megis, i weld ydi popeth yn mynd ymlaen yn iawn. Mi cadwiff hynny hi danodd{{bar|2}} ('''KIT''', ''morwyn Tynyrardd, yn dyfod ymlaen a nodyn yn ei llaw, yn ei estyn i'' '''ENOC HUWS''', ''yntau yn ei ddarllen ac yn ymddangos mewn penbleth''). '''ENOC HUWS'''.—"Wel, dyma hi eto!" '''JONES Y PLISMON'''.—"Beth sydd yrwan, Mr. Huws? Ychwaneg o brofedigaethau?" '''ENOC HUWS'''.—"Ie, gwahoddiad oddiwrth Miss Trefor i fynd yno heno i swper, i gyfarfod ein gweinidog, a sut y medra i fynd a dau lygad du gen i? Yr ydw i'n anlwcus,—fu neb erioed mor anlwcus." '''JONES Y PLISMON'''.—"Fe ellwch fynd yn reit hawdd. A oes genoch chi bîff heb ei gwcio yn y tŷ?" '''ENOC HUWS'''.—"Oes, 'rwyf yn meddwl." '''JONES Y PLISMON'''.—"O'r gore. Mi wn na ddaru i chi gysgu fawr neithiwr. Wedi cael brecwast, torrwch ddau sleis o bîff cul, a rhowch un ar bob llygad, yna ewch i'ch gwely hyd ddau o'r gloch, ac os medrwch gysgu, gore oll. Erbyn yr amser bydd eisieu i chi fynd i Dynyrardd, bydd y cleisiau dan eich llygaid wedi diflannu, a mi fyddwch yn ''all right''. Rhag gwastraffu, fe wnaiff y ddau sleis burion cinio i'r gath wedyn." <br><noinclude><references/></noinclude> i1vcnlykyrcnb8f1vt9xiqlf7s1lxbr 104 86392 167059 166974 2026-07-13T15:19:52Z AlwynapHuw 1710 167059 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''ENOC HUWS'''.—"Ha, ha, ha. Wel, yn wir, Mr. Jones, un garw ydach chi. Welis i erioed eich sort chi. Mi treiaf o, beth bynnag." '''JONES Y PLISMON'''.—"Mae o'n siwr o ateb y diben. A 'rwan. rhaid i mi fynd, Mr. Huws, achos mae hi'n ''Review Day.''" '''ENOC HUWS'''.—"Hoswch, wn i pryd y do'i allan o'ch dyled chi, cymerwch hwn 'rwan." (''Yn rhoi sofren yn ei law''). '''JONES Y PLISMON''' (''yn edrych ar y sofren yn ei law ac yn troi llygad cellweirus ar '''ENOC HUWS''''').—"'Rydach chi'n rhy haelfrydig, Mr. Huws. Ydach chi am i mi reteirio o'r ''force'' ar unwaith? Wel, 'does gen i ond diolch yn fawr i chi, a chofiwch fy mod i at eich gwasanaeth, Mr. Huws." '''ENOC HUWS'''.—"Peidiwch a son, fe gawn siarad eto. ''Good morning."'' {{c|[Y LLEN YN DISGYN].<br>''Diwedd y Drydedd Act''.}} {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> er1n8zcwj3ced4dl83ropws6nz6julp 104 86393 167060 166975 2026-07-13T15:21:12Z AlwynapHuw 1710 167060 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{M-mawr|ACT IV.}}}} {{c|{{mawr|GOLYGFA 1.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.}}}} ::('''CAPTEN TREFOR''', '''MR. DENMAN''', a'r '''PARCHEDIG OBEDIAH SIMON''' ''yn eistedd ac yn ymgomio a'u gilydd. Curo wrth y drws''). '''KIT''' (''y forwyn, yn dyfod i fewn'').—"Y mae Sem Llwyd wrth y drws, Capten, yn gofyn am gael eich gweld chi." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Dywedwch wrtho am ddyfod i mewn, Kit." '''SEM LLWYD''' (''yn dyfod i fewn yn ei ddillad gwaith, a golwg gyffrous arno, gan ddal telpyn o blwm yn ei law'').—"Plwm o'r diwedd, syr, yr ydym wedi taro ar faen yng Nghoed Madog heno!" '''MR. DENMAN'''.—"Hwre, Coed Madog." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Mi wyddwn ei fod gerllaw. Eisteddwch i lawr, Sem." ::(''Curo wrth y drws. '''KIT''' yn mynd i edrych pwy sydd yno. '''ENOC HUWS''' yn dyfod i fewn''). '''KIT'''.—"Wel, Mr. Huws, lle 'dach chi wedi bod tan 'rwan? Mae Miss Trefor yn gofyn o hyd os ydach chi ddim wedi dwad." ::(''Pob un ond '''SEM LLWYD''' yn codi i ysgwyd llaw''). '''CAPTEN TREFOR'''.—"Mi wranta, Mr. Huws, eich bod chi yn canfod ein bod dipyn yn llawen yma heno, ac nid ydym felly heb reswm, ac mi wn, pan glywch y rheswm, y byddwch chwithau yn cyd{{bar|2}}." '''SUSI'''.—"O, tada, yr ydach yn hir yn deyd y newydd wrth Mr. Huws." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Susi, dydw i ddim wedi byw i'r oedran yma, tybed, heb wybod sut i siarad a sut i ymddwyn yng nghwmni boneddigion. Er y byddaf yn hoffi mynd o gwmpas pethau yn fy ffordd fy hun, mi dorraf fy stori yn ferr,—mae gennym newydd da, Mr. Huws, mae Sem Llwyd wedi dod a newydd i ni gwerth ei glywed, maent wedi taro ar faen yng Nghoed Madog!" (''Susi yn mynd allan''). '''ENOC HUWS'''.—"Beth, wedi dod i blwm yn barod?" {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> jywx45rrwyteiwnld17hwfp89fcg09f 167102 167060 2026-07-13T16:01:51Z AlwynapHuw 1710 167102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{M-mawr|ACT IV.}}}} {{c|{{mawr|GOLYGFA 1.—YSTAFELL YN NHYNYRARDD.}}}} ::('''CAPTEN TREFOR''', '''MR. DENMAN''', a'r '''PARCHEDIG OBEDIAH SIMON''' ''yn eistedd ac yn ymgomio a'u gilydd. Curo wrth y drws''). '''KIT''' (''y forwyn, yn dyfod i fewn'').—"Y mae Sem Llwyd wrth y drws, Capten, yn gofyn am gael eich gweld chi." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Dywedwch wrtho am ddyfod i mewn, Kit." '''SEM LLWYD''' (''yn dyfod i fewn yn ei ddillad gwaith, a golwg gyffrous arno, gan ddal telpyn o blwm yn ei law'').—"Plwm o'r diwedd, syr, yr ydym wedi taro ar faen yng Nghoed Madog heno!" '''MR. DENMAN'''.—"Hwre, Coed Madog." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Mi wyddwn ei fod gerllaw. Eisteddwch i lawr, Sem." ::(''Curo wrth y drws. '''KIT''' yn mynd i edrych pwy sydd yno. '''ENOC HUWS''' yn dyfod i fewn''). '''KIT'''.—"Wel, Mr. Huws, lle 'dach chi wedi bod tan 'rwan? Mae Miss Trefor yn gofyn o hyd os ydach chi ddim wedi dwad." ::(''Pob un ond '''SEM LLWYD''' yn codi i ysgwyd llaw''). '''CAPTEN TREFOR'''.—"Mi wranta, Mr. Huws, eich bod chi yn canfod ein bod dipyn yn llawen yma heno, ac nid ydym felly heb reswm, ac mi wn, pan glywch y rheswm, y byddwch chwithau yn cyd{{bar|2}}." '''SUSI'''.—"O, tada, yr ydach yn hir yn deyd y newydd wrth Mr. Huws." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Susi, dydw i ddim wedi byw i'r oedran yma, tybed, heb wybod sut i siarad a sut i ymddwyn yng nghwmni boneddigion. Er y byddaf yn hoffi mynd o gwmpas pethau yn fy ffordd fy hun, mi dorraf fy stori yn ferr,—mae gennym newydd da, Mr. Huws, mae Sem Llwyd wedi dod a newydd i ni gwerth ei glywed, maent wedi taro ar faen yng Nghoed Madog!" (''Susi yn mynd allan''). '''ENOC HUWS'''.—"Beth, wedi dod i blwm yn barod?" <br><noinclude><references/></noinclude> dq0hcc1xbq7h4yk2j2a9greyl3nwr9q 104 86394 167061 166981 2026-07-13T15:21:48Z AlwynapHuw 1710 167061 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''CAPTEN TREFOR'''.—"Dyna'r ffaith, syr, onide Sem?" ('''SEM LLWYD''' ''yn rhoddi nod cadarnhaol''). '''ENOC HUWS'''.—"Hwre! brafo ni, cwmni Coed Madog." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Esgusodwch ein ffolineb, Mr. Simon, ac nid ffolineb chwaith, oblegid nid oes dim yn fwy naturiol, syr, nag i rai fel Mr. Huws, Mr. Denman, a fy hunan lawenhau, mor naturiol ag oedd i Columbus lawenhau pan welodd y ddeilen ar y dŵr." '''PARCH. OBEDIAH SIMON.'''—"Perffaith naturiol, ac yr wyf yn cydlawenhau â chwi, Capten Trefor." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Mi'ch credaf, just y peth a fuaswn yn ddisgwyl oddiwrth wr o amaethiad a dysg fel chi. Gallai hyn ymddangos yn ynfyd i rywrai, ond yr wyf yn credu fy mod yn mynegu calon a theimlad Mr. Huws a Mr. Denman,—dynion sydd yn gwybod rhywbeth am y charm o fentro, ac am y charm uwch o ddarganfod. Ai nid felly y mae pethau yn sefyll, Mr. Huws?" '''ENOC HUWS'''.—"Ie, ond gadewch glywed am y darganfyddiad. Faint ydach chi wedi ei ddarganfod, Sem Llwyd?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Esgusodwch fi, Mr. Huws, mi af i lawr i'r gwaith fy hunan yfory, a chewch report cyflawn. Mae'n ddiameu gennyf fod Sem wedi rhedeg yma â'i wynt yn ei ddyrnau y foment y gwelodd y trysor gloew, ac nid ydyw mewn ''position'' mi wn i roi ''idea'' priodol i chwi am y darganfyddiad." '''SEM LLWYD'''.—"Yr ydach chi yn llygad eich lle, Capten." '''SUSI''' (''yn dyfod i fewn'').—"Y mae y swper yn barod." (''Y cwmni yn mynd i'r parlwr''; '''SEM LLWYD''' ''a'r'' '''CAPTEN''' ''yn aros ar ol''). '''CAPTEN TREFOR'''.—"Dydio fawr o beth, feddyliwn, Sem?" '''SEM LLWYD'''.—"Nac ydi, syr, prin gwerth son am dano, fel y cewch chi weld yfory; ond yr oeddwn i'n meddwl na fase fo ''harm'' yn y byd i mi ddwad yma i ddeyd." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Chwi wnaethoch yn reit, Sem. Y gwir ydyw, ddaeth newydd erioed mewn gwell amser, rhyngoch chi a fi. Mae Denman ymron a rhoi fyny'r ysbryd; 'does gan Denman, druan, fawr o arian i'w spario. Mae gan Mr. Huws bwrs lled hir. Gobeithio'r tad y cawn ni rywbeth acw'n fuan, dae o ddim ond er mwyn Denman ac er eich mwyn chwi y gweithwyr a'ch teuluoedd." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 2f8y85tmwsbcd72a2vnp7kl2y9ni2c3 167103 167061 2026-07-13T16:02:19Z AlwynapHuw 1710 167103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''CAPTEN TREFOR'''.—"Dyna'r ffaith, syr, onide Sem?" ('''SEM LLWYD''' ''yn rhoddi nod cadarnhaol''). '''ENOC HUWS'''.—"Hwre! brafo ni, cwmni Coed Madog." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Esgusodwch ein ffolineb, Mr. Simon, ac nid ffolineb chwaith, oblegid nid oes dim yn fwy naturiol, syr, nag i rai fel Mr. Huws, Mr. Denman, a fy hunan lawenhau, mor naturiol ag oedd i Columbus lawenhau pan welodd y ddeilen ar y dŵr." '''PARCH. OBEDIAH SIMON.'''—"Perffaith naturiol, ac yr wyf yn cydlawenhau â chwi, Capten Trefor." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Mi'ch credaf, just y peth a fuaswn yn ddisgwyl oddiwrth wr o amaethiad a dysg fel chi. Gallai hyn ymddangos yn ynfyd i rywrai, ond yr wyf yn credu fy mod yn mynegu calon a theimlad Mr. Huws a Mr. Denman,—dynion sydd yn gwybod rhywbeth am y charm o fentro, ac am y charm uwch o ddarganfod. Ai nid felly y mae pethau yn sefyll, Mr. Huws?" '''ENOC HUWS'''.—"Ie, ond gadewch glywed am y darganfyddiad. Faint ydach chi wedi ei ddarganfod, Sem Llwyd?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Esgusodwch fi, Mr. Huws, mi af i lawr i'r gwaith fy hunan yfory, a chewch report cyflawn. Mae'n ddiameu gennyf fod Sem wedi rhedeg yma â'i wynt yn ei ddyrnau y foment y gwelodd y trysor gloew, ac nid ydyw mewn ''position'' mi wn i roi ''idea'' priodol i chwi am y darganfyddiad." '''SEM LLWYD'''.—"Yr ydach chi yn llygad eich lle, Capten." '''SUSI''' (''yn dyfod i fewn'').—"Y mae y swper yn barod." (''Y cwmni yn mynd i'r parlwr''; '''SEM LLWYD''' ''a'r'' '''CAPTEN''' ''yn aros ar ol''). '''CAPTEN TREFOR'''.—"Dydio fawr o beth, feddyliwn, Sem?" '''SEM LLWYD'''.—"Nac ydi, syr, prin gwerth son am dano, fel y cewch chi weld yfory; ond yr oeddwn i'n meddwl na fase fo ''harm'' yn y byd i mi ddwad yma i ddeyd." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Chwi wnaethoch yn reit, Sem. Y gwir ydyw, ddaeth newydd erioed mewn gwell amser, rhyngoch chi a fi. Mae Denman ymron a rhoi fyny'r ysbryd; 'does gan Denman, druan, fawr o arian i'w spario. Mae gan Mr. Huws bwrs lled hir. Gobeithio'r tad y cawn ni rywbeth acw'n fuan, dae o ddim ond er mwyn Denman ac er eich mwyn chwi y gweithwyr a'ch teuluoedd." <br><noinclude><references/></noinclude> oz575npljrlq90z12d4x3005kh8ugsj 104 86397 167062 166982 2026-07-13T15:23:04Z AlwynapHuw 1710 167062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''SEM LLWYD'''.—"Wn i beth ddaethai o honom ni 'blaw am Goed Madog." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Digon gwir. Ond beth yw eich barn chi, Sem, a beth ydi barn y dynion am y lle? '''SEM LLWYD'''.—"Wel, syr, mae gan y dynion, ac y mae gen innau ffydd, y cawn ni blwm yno ryw ddiwrnod." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Gweddiwch am i'ch ffydd droi yn olwg, a'r olwg yn fwynhad. Mi ddof i lawr acw bore fory, Sem, os byddaf byw ac iach. A 'rwan, rhaid i mi fynd at y cyfeillion yma. Peidiwch a chodi, Sem, mi ddwedaf wrth Kit am ddwad a pheint o gwrw i chi a thipyn o fara a chaws." (''Yn mynd allan''). '''SEM LLWYD'''.—"Thanciw, syr." {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 2.—Y LAWNT O FLAEN Y TY.}}}} ::('''ENOC HUWS''' ''a Susi yn cerdded ochr yn ochr''. '''ENOC HUWS''' ''a'i gôt fawr am dano a'i ffon yn ei law'').}} '''ENOC HUWS'''.—"Nid wyf yn meddwl, Miss Trefor, fod llawer o sail i'ch ofnau am eich mam. Mae hi yn siarad yn bert ryfeddol." '''SUSI'''.—"Gobeithio nad oes, Mr. Huws, ond mae gen i ''presentiment'' cas na fydd mam fyw yn hir. Fedr hi ddim dioddef profedigaethau na dal gwynt croes. Ond yr wyf i 'n meddwl fy mod i fy hun wedi dysgu cymaint a hyn yn ddiweddar, beth bynnag, sef na ddysges i ddim nes i mi ddysgu diodde', a diodde' yn ddistaw." '''ENOC HUWS'''.—"Ddaru mi 'rioed wybod, Miss Trefor, eich bod wedi diodde' dim,—'roeddwn i bob amser yn meddwl eich bod yn berffaith iach." '''SUSI'''.—"Ac felly yr ydw i. Ond yr ydych chi yn cofio gwaith Gurnal? Mi wn innau rywbeth am ddioddefiadau enaid. 'Rwyf wedi diodde' tipyn o'ch achos chi, Mr. Huws." '''ENOC HUWS'''.—"O'm hachos i, Miss Trefor? '''SUSI'''.—"Ie, o'ch hachos chi. Mi wn eich bod yn gwario llawer o arian yn barhaus ar waith Coed Madog, ac mai <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 64vrjdhrje110w71l6miavt3n5cte1d 167063 167062 2026-07-13T15:23:29Z AlwynapHuw 1710 167063 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''SEM LLWYD'''.—"Wn i beth ddaethai o honom ni 'blaw am Goed Madog." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Digon gwir. Ond beth yw eich barn chi, Sem, a beth ydi barn y dynion am y lle? '''SEM LLWYD'''.—"Wel, syr, mae gan y dynion, ac y mae gen innau ffydd, y cawn ni blwm yno ryw ddiwrnod." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Gweddiwch am i'ch ffydd droi yn olwg, a'r olwg yn fwynhad. Mi ddof i lawr acw bore fory, Sem, os byddaf byw ac iach. A 'rwan, rhaid i mi fynd at y cyfeillion yma. Peidiwch a chodi, Sem, mi ddwedaf wrth Kit am ddwad a pheint o gwrw i chi a thipyn o fara a chaws." (''Yn mynd allan''). '''SEM LLWYD'''.—"Thanciw, syr." {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 2.—Y LAWNT O FLAEN Y TY.}}}} ::('''ENOC HUWS''' ''a Susi yn cerdded ochr yn ochr''. '''ENOC HUWS''' ''a'i gôt fawr am dano a'i ffon yn ei law''). '''ENOC HUWS'''.—"Nid wyf yn meddwl, Miss Trefor, fod llawer o sail i'ch ofnau am eich mam. Mae hi yn siarad yn bert ryfeddol." '''SUSI'''.—"Gobeithio nad oes, Mr. Huws, ond mae gen i ''presentiment'' cas na fydd mam fyw yn hir. Fedr hi ddim dioddef profedigaethau na dal gwynt croes. Ond yr wyf i 'n meddwl fy mod i fy hun wedi dysgu cymaint a hyn yn ddiweddar, beth bynnag, sef na ddysges i ddim nes i mi ddysgu diodde', a diodde' yn ddistaw." '''ENOC HUWS'''.—"Ddaru mi 'rioed wybod, Miss Trefor, eich bod wedi diodde' dim,—'roeddwn i bob amser yn meddwl eich bod yn berffaith iach." '''SUSI'''.—"Ac felly yr ydw i. Ond yr ydych chi yn cofio gwaith Gurnal? Mi wn innau rywbeth am ddioddefiadau enaid. 'Rwyf wedi diodde' tipyn o'ch achos chi, Mr. Huws." '''ENOC HUWS'''.—"O'm hachos i, Miss Trefor? '''SUSI'''.—"Ie, o'ch hachos chi. Mi wn eich bod yn gwario llawer o arian yn barhaus ar waith Coed Madog, ac mai <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 3pc5pt2wyabvacfsr4o8o6d0eegdwdy 104 86398 167064 166985 2026-07-13T15:24:09Z AlwynapHuw 1710 167064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>nhad sydd yn eich perswadio i wneud hynny. Ac er eich bod yn gyfoethog, mae'n hawdd iawn i chi, mewn amser, wario y cwbl sy' gynnoch chi ar waith ''mine'', ac heb gael dim yn ol, fel daru Hugh Bryan, druan, wneud, ac fel y mae Mr. Denman agos a gwneud. A fedra i ddim bod yn dawel, Mr. Huws, heb eich rhoi chi ar eich gwyliadwriaeth." '''ENOC HUWS'''.—"Y mae arnaf ofn, Miss Trefor, eich bod mewn tymer brudd heno, a'ch bod wedi anghofio y newydd a gawsom gan Sem Llwyd heno." '''SUSI'''.—"Na, dydw i ddim wedi anghofio newydd Sem Llwyd; ac os ydio'n wir, 'rwyf yn llawenhau er mwyn fy nhad a chwithau a Mr. Denman. Ond peidiwch rhoi llawer o bwys arno,—'rwyf wedi clywed llawer o newyddion tebyg, a dim byd yn dod ohonynt. Carwn wybod faint ydych wedi wario!" '''ENOC HUWS'''.—"O, rhyw dri chant o bunnau, 'rwy'n meddwl." '''SUSI'''.—"Gwarchod pawb, 'roeddwn yn ofni hynny." '''ENOC HUWS'''.—"Ond dydw i ddim ond un o dri, Miss Trefor." '''SUSI'''.—"Ie, yr un o'r tri sydd yn morol am yr arian,—y chi, Mr. Huws, ydi'r banc." '''ENOC HUWS'''.—"Nid wyf yn dallt eich meddwl, Miss Trefor." '''SUSI'''.—"Fy meddwl ydi hyn, Mr. Huws, ac y mae'n rhaid i mi gael ei ddweyd, fedra i ddim bod yn dawel fy nghydwybod heb ei ddweyd, mai chwi sydd yn ffeindio'r arian, ac ma nhad sydd yn 'u gwario nhw, achos 'does gan 'y nhad yr un bunt o eiddo'i hun i'w gwario." '''ENOC HUWS'''.—"'Rydach chi'n smalio, Miss Trefor." '''SUSI'''." Fum i erioed yn fwy difrifol, Mr. Huws. Yr oeddwn yn ofni o hyd eich bod yn credu ein bod yn gyfoethog, ond y gwir ydyw ein bod yn dlawd, ac yn dlawd iawn, a dyna, mi wn, sydd yn lladd mam. A chyda golwg ar newydd Sem Llwyd, 'does gen i ond gobeithio er eich mwyn chi ei fod yn wir. Ond dydw i'n rhoi dim pwys ar yr hyn a ddywed Sem. Mae o wedi dweyd llawer o bethau tebyg o'r blaen, a'r cwbl yn troi'n ddim byd." '''ENOC HUWS'''.—"Miss Trefor, yr ydach chi'n ''jokio'',—dydach chi ddim yn meddwl deyd wrtha i nad ydi'ch tad yn dda arno?" {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 6pdy7cvi1zgqyaahyt3jw1x6a6ag052 167065 167064 2026-07-13T15:24:40Z AlwynapHuw 1710 167065 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>nhad sydd yn eich perswadio i wneud hynny. Ac er eich bod yn gyfoethog, mae'n hawdd iawn i chi, mewn amser, wario y cwbl sy' gynnoch chi ar waith ''mine'', ac heb gael dim yn ol, fel daru Hugh Bryan, druan, wneud, ac fel y mae Mr. Denman agos a gwneud. A fedra i ddim bod yn dawel, Mr. Huws, heb eich rhoi chi ar eich gwyliadwriaeth." '''ENOC HUWS'''.—"Y mae arnaf ofn, Miss Trefor, eich bod mewn tymer brudd heno, a'ch bod wedi anghofio y newydd a gawsom gan Sem Llwyd heno." '''SUSI'''.—"Na, dydw i ddim wedi anghofio newydd Sem Llwyd; ac os ydio'n wir, 'rwyf yn llawenhau er mwyn fy nhad a chwithau a Mr. Denman. Ond peidiwch rhoi llawer o bwys arno,—'rwyf wedi clywed llawer o newyddion tebyg, a dim byd yn dod ohonynt. Carwn wybod faint ydych wedi wario!" '''ENOC HUWS'''.—"O, rhyw dri chant o bunnau, 'rwy'n meddwl." '''SUSI'''.—"Gwarchod pawb, 'roeddwn yn ofni hynny." '''ENOC HUWS'''.—"Ond dydw i ddim ond un o dri, Miss Trefor." '''SUSI'''.—"Ie, yr un o'r tri sydd yn morol am yr arian,—y chi, Mr. Huws, ydi'r banc." '''ENOC HUWS'''.—"Nid wyf yn dallt eich meddwl, Miss Trefor." '''SUSI'''.—"Fy meddwl ydi hyn, Mr. Huws, ac y mae'n rhaid i mi gael ei ddweyd, fedra i ddim bod yn dawel fy nghydwybod heb ei ddweyd, mai chwi sydd yn ffeindio'r arian, ac ma nhad sydd yn 'u gwario nhw, achos 'does gan 'y nhad yr un bunt o eiddo'i hun i'w gwario." '''ENOC HUWS'''.—"'Rydach chi'n smalio, Miss Trefor." '''SUSI'''." Fum i erioed yn fwy difrifol, Mr. Huws. Yr oeddwn yn ofni o hyd eich bod yn credu ein bod yn gyfoethog, ond y gwir ydyw ein bod yn dlawd, ac yn dlawd iawn, a dyna, mi wn, sydd yn lladd mam. A chyda golwg ar newydd Sem Llwyd, 'does gen i ond gobeithio er eich mwyn chi ei fod yn wir. Ond dydw i'n rhoi dim pwys ar yr hyn a ddywed Sem. Mae o wedi dweyd llawer o bethau tebyg o'r blaen, a'r cwbl yn troi'n ddim byd." '''ENOC HUWS'''.—"Miss Trefor, yr ydach chi'n ''jokio'',—dydach chi ddim yn meddwl deyd wrtha i nad ydi'ch tad yn dda arno?" {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 7elbvsa7q8p785ifd47bv1ui55zzclw 167104 167065 2026-07-13T16:03:04Z AlwynapHuw 1710 167104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>nhad sydd yn eich perswadio i wneud hynny. Ac er eich bod yn gyfoethog, mae'n hawdd iawn i chi, mewn amser, wario y cwbl sy' gynnoch chi ar waith ''mine'', ac heb gael dim yn ol, fel daru Hugh Bryan, druan, wneud, ac fel y mae Mr. Denman agos a gwneud. A fedra i ddim bod yn dawel, Mr. Huws, heb eich rhoi chi ar eich gwyliadwriaeth." '''ENOC HUWS'''.—"Y mae arnaf ofn, Miss Trefor, eich bod mewn tymer brudd heno, a'ch bod wedi anghofio y newydd a gawsom gan Sem Llwyd heno." '''SUSI'''.—"Na, dydw i ddim wedi anghofio newydd Sem Llwyd; ac os ydio'n wir, 'rwyf yn llawenhau er mwyn fy nhad a chwithau a Mr. Denman. Ond peidiwch rhoi llawer o bwys arno,—'rwyf wedi clywed llawer o newyddion tebyg, a dim byd yn dod ohonynt. Carwn wybod faint ydych wedi wario!" '''ENOC HUWS'''.—"O, rhyw dri chant o bunnau, 'rwy'n meddwl." '''SUSI'''.—"Gwarchod pawb, 'roeddwn yn ofni hynny." '''ENOC HUWS'''.—"Ond dydw i ddim ond un o dri, Miss Trefor." '''SUSI'''.—"Ie, yr un o'r tri sydd yn morol am yr arian,—y chi, Mr. Huws, ydi'r banc." '''ENOC HUWS'''.—"Nid wyf yn dallt eich meddwl, Miss Trefor." '''SUSI'''.—"Fy meddwl ydi hyn, Mr. Huws, ac y mae'n rhaid i mi gael ei ddweyd, fedra i ddim bod yn dawel fy nghydwybod heb ei ddweyd, mai chwi sydd yn ffeindio'r arian, ac ma nhad sydd yn 'u gwario nhw, achos 'does gan 'y nhad yr un bunt o eiddo'i hun i'w gwario." '''ENOC HUWS'''.—"'Rydach chi'n smalio, Miss Trefor." '''SUSI'''." Fum i erioed yn fwy difrifol, Mr. Huws. Yr oeddwn yn ofni o hyd eich bod yn credu ein bod yn gyfoethog, ond y gwir ydyw ein bod yn dlawd, ac yn dlawd iawn, a dyna, mi wn, sydd yn lladd mam. A chyda golwg ar newydd Sem Llwyd, 'does gen i ond gobeithio er eich mwyn chi ei fod yn wir. Ond dydw i'n rhoi dim pwys ar yr hyn a ddywed Sem. Mae o wedi dweyd llawer o bethau tebyg o'r blaen, a'r cwbl yn troi'n ddim byd." '''ENOC HUWS'''.—"Miss Trefor, yr ydach chi'n ''jokio'',—dydach chi ddim yn meddwl deyd wrtha i nad ydi'ch tad yn dda arno?" <br><noinclude><references/></noinclude> bwupvdou96d7jr55ilk2q2yuzfba0i8 104 86399 167066 166987 2026-07-13T15:25:31Z AlwynapHuw 1710 167066 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''SUSI'''.—"Mae fy nghalon yn rhy brudd i ''jokio'', Mr. Huws. Nid yn unig nid yw fy nhad yn dda arno, ond y mae mewn dyled, ac os na ddaw gwawr o rywle, wela i ar hyn o bryd ddim gobaith iddo allu talu ei ddyled." '''ENOC HUWS'''.—"'Rydach chi wedi fy synnu, Miss Trefor, ac eto, 'rwyf yn teimlo'n llawen." '''SUSI'''.—"Yn llawen, Mr. Huws. Ydi clywed ein bod yn dlawd yn fforddio llawenydd i chwi? Syr! dydach chi ddim y dyn ddarú mi feddwl eich bod chi." '''ENOC HUWS'''.—"Hwyrach hynny, ond mi obeithiaf y cewch fi yn well dyn nag y daru i chi erioed synio am danaf! ::('''MISS. TREFOR''' ''a golwg wgus yn cychwyn i'r ty. '''ENOC HUWS''' ''yn sefyll o'i blaen ac yn éi rhwystro''). '''ENOC HUWS'''.—"Aroswch i mi esbonio fy hun." '''SUSI'''.—"Nid oes angen i chi wneud hynny, yr wyf yn gweld trwoch fel trwy ffenestr. 'Roeddach chi, mi wn, yn credu ein bod yn dda arnom; 'rydach chi'n cofio fel y bydde nhad yn eich patroneisio, ac fel y byddwn innau, yn fy ffolineb, yn eich cytio. Ond, meddwch 'rwan, y mae'r byrddau wedi troi, mae nhyrn inne wedi dwad, mi wna iddi'n nhw ''sing small''. Wel, mae hyn yn eitha naturiol, ond y mae o'n ''mean'' ynnoch, Mr. Huws, yn dro sal mewn dyn fel chi. (''Yn ceisio mynd heibio iddo i'r ty,'' '''ENOC HUWS''' ''yn ei rhwystro''). Gadewch i mi fynd, Mr. Huws, os gwelwch yn dda." '''ENOC HUWS'''.—"Nid cyn y byddwch mewn gwell tymer. Gyda'ch holl ''insight'', ac er mor graff yr ydych chi, 'rydach wedi fy ngham esbonio, gadewch i mi egluro fy hun." (''Yn aros yn sydyn''). '''SUSI'''.—"Ewch ymlaen, Mr. Huws, achos 'does gen i ddim llawer o amser i aros." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, mewn ystyr, mi ddwedaf eto yr un peth, a gadewch i mi grefu arnoch i beidio rhedeg i ffwrdd cyn i mi orffen fy 'stori. Mewn un ystyr, mae'n dda iawn gennyf mai tlawd yw eich sefyllfa. Mi wn fy mod wedi eich brifo yn fawr pan ddywedais hyn. Ac nid wyf heb ofni, Miss Trefor, pan ddwedaf fy rheswm, y byddwch wedi digio wrthyf am byth." (''Yn aros ac yn ymddangos mewn dyryswch''). {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 9k1bjkpnxhwllfmpnufnm9t3klk77cs 167067 167066 2026-07-13T15:26:17Z AlwynapHuw 1710 167067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''SUSI'''.—"Mae fy nghalon yn rhy brudd i ''jokio'', Mr. Huws. Nid yn unig nid yw fy nhad yn dda arno, ond y mae mewn dyled, ac os na ddaw gwawr o rywle, wela i ar hyn o bryd ddim gobaith iddo allu talu ei ddyled." '''ENOC HUWS'''.—"'Rydach chi wedi fy synnu, Miss Trefor, ac eto, 'rwyf yn teimlo'n llawen." '''SUSI'''.—"Yn llawen, Mr. Huws. Ydi clywed ein bod yn dlawd yn fforddio llawenydd i chwi? Syr! dydach chi ddim y dyn ddarú mi feddwl eich bod chi." '''ENOC HUWS'''.—"Hwyrach hynny, ond mi obeithiaf y cewch fi yn well dyn nag y daru i chi erioed synio am danaf! ::('''MISS. TREFOR''' ''a golwg wgus yn cychwyn i'r ty''. '''ENOC HUWS''' ''yn sefyll o'i blaen ac yn éi rhwystro''). '''ENOC HUWS'''.—"Aroswch i mi esbonio fy hun." '''SUSI'''.—"Nid oes angen i chi wneud hynny, yr wyf yn gweld trwoch fel trwy ffenestr. 'Roeddach chi, mi wn, yn credu ein bod yn dda arnom; 'rydach chi'n cofio fel y bydde nhad yn eich patroneisio, ac fel y byddwn innau, yn fy ffolineb, yn eich cytio. Ond, meddwch 'rwan, y mae'r byrddau wedi troi, mae nhyrn inne wedi dwad, mi wna iddi'n nhw ''sing small''. Wel, mae hyn yn eitha naturiol, ond y mae o'n ''mean'' ynnoch, Mr. Huws, yn dro sal mewn dyn fel chi. (''Yn ceisio mynd heibio iddo i'r ty,'' '''ENOC HUWS''' ''yn ei rhwystro''). Gadewch i mi fynd, Mr. Huws, os gwelwch yn dda." '''ENOC HUWS'''.—"Nid cyn y byddwch mewn gwell tymer. Gyda'ch holl ''insight'', ac er mor graff yr ydych chi, 'rydach wedi fy ngham esbonio, gadewch i mi egluro fy hun." (''Yn aros yn sydyn''). '''SUSI'''.—"Ewch ymlaen, Mr. Huws, achos 'does gen i ddim llawer o amser i aros." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, mewn ystyr, mi ddwedaf eto yr un peth, a gadewch i mi grefu arnoch i beidio rhedeg i ffwrdd cyn i mi orffen fy 'stori. Mewn un ystyr, mae'n dda iawn gennyf mai tlawd yw eich sefyllfa. Mi wn fy mod wedi eich brifo yn fawr pan ddywedais hyn. Ac nid wyf heb ofni, Miss Trefor, pan ddwedaf fy rheswm, y byddwch wedi digio wrthyf am byth." (''Yn aros ac yn ymddangos mewn dyryswch''). {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 7gqxee6zapa3tcdz5t4njaf77875di6 167105 167067 2026-07-13T16:03:31Z AlwynapHuw 1710 167105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''SUSI'''.—"Mae fy nghalon yn rhy brudd i ''jokio'', Mr. Huws. Nid yn unig nid yw fy nhad yn dda arno, ond y mae mewn dyled, ac os na ddaw gwawr o rywle, wela i ar hyn o bryd ddim gobaith iddo allu talu ei ddyled." '''ENOC HUWS'''.—"'Rydach chi wedi fy synnu, Miss Trefor, ac eto, 'rwyf yn teimlo'n llawen." '''SUSI'''.—"Yn llawen, Mr. Huws. Ydi clywed ein bod yn dlawd yn fforddio llawenydd i chwi? Syr! dydach chi ddim y dyn ddarú mi feddwl eich bod chi." '''ENOC HUWS'''.—"Hwyrach hynny, ond mi obeithiaf y cewch fi yn well dyn nag y daru i chi erioed synio am danaf! ::('''MISS. TREFOR''' ''a golwg wgus yn cychwyn i'r ty''. '''ENOC HUWS''' ''yn sefyll o'i blaen ac yn éi rhwystro''). '''ENOC HUWS'''.—"Aroswch i mi esbonio fy hun." '''SUSI'''.—"Nid oes angen i chi wneud hynny, yr wyf yn gweld trwoch fel trwy ffenestr. 'Roeddach chi, mi wn, yn credu ein bod yn dda arnom; 'rydach chi'n cofio fel y bydde nhad yn eich patroneisio, ac fel y byddwn innau, yn fy ffolineb, yn eich cytio. Ond, meddwch 'rwan, y mae'r byrddau wedi troi, mae nhyrn inne wedi dwad, mi wna iddi'n nhw ''sing small''. Wel, mae hyn yn eitha naturiol, ond y mae o'n ''mean'' ynnoch, Mr. Huws, yn dro sal mewn dyn fel chi. (''Yn ceisio mynd heibio iddo i'r ty,'' '''ENOC HUWS''' ''yn ei rhwystro''). Gadewch i mi fynd, Mr. Huws, os gwelwch yn dda." '''ENOC HUWS'''.—"Nid cyn y byddwch mewn gwell tymer. Gyda'ch holl ''insight'', ac er mor graff yr ydych chi, 'rydach wedi fy ngham esbonio, gadewch i mi egluro fy hun." (''Yn aros yn sydyn''). '''SUSI'''.—"Ewch ymlaen, Mr. Huws, achos 'does gen i ddim llawer o amser i aros." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, mewn ystyr, mi ddwedaf eto yr un peth, a gadewch i mi grefu arnoch i beidio rhedeg i ffwrdd cyn i mi orffen fy 'stori. Mewn un ystyr, mae'n dda iawn gennyf mai tlawd yw eich sefyllfa. Mi wn fy mod wedi eich brifo yn fawr pan ddywedais hyn. Ac nid wyf heb ofni, Miss Trefor, pan ddwedaf fy rheswm, y byddwch wedi digio wrthyf am byth." (''Yn aros ac yn ymddangos mewn dyryswch''). <br><noinclude><references/></noinclude> 1joet911sk72t7bj3uajssx4dy0cdj0 104 86400 167068 166989 2026-07-13T15:27:04Z AlwynapHuw 1710 167068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''SUSI'''." Ewch ymlaen, Mr. Huws, 'does neb efo mam ond Kit, a mi fydd yn galw am danaf yn union." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, byddai yn anodd gennyf gredu nad ydach yn gwybod fy meddwl cyn i mi ei ddeyd. 'Does dim posib nad ydach chi wedi deall ar fy ymddygiad ers llawer o amser bellach fy mod yn coleddu rhyw deimlad tuag atoch nad ydyw cyfeillgarwch yn enw arno. Mi wn ei fod yn rhyfyg ynnof, ond 'dallai ddim wrtho. Yr wyf yn eich caru, Miss Trefor, ac yn eich caru mor fawr,— (''yn mynd ar ei liniau o'i blaen''),—fel nad allaf ddychmygu fod yn bosibl caru yn fwy{{bar|2}}." '''CAPTEN TREFOR''' (''o'r golwg'').—"Susi, lle'r ydach chi, ngeneth i, (''yn dyfod ymlaen''), mae'ch mam eich eisieu, Susi. (''Yn canfod '''ENOC HUWS'''''). Holo, Mr. Huws, 'roeddwn yn meddwl eich bod wedi mynd adref ers meityn. Ond pobl ifainc yw pobl ifainc, syr, o hyd. 'Rydw innau yn cofio'r amser, syr, ha, ha, ha, ha! Aroswch, Mr. Huws, hidia i ddim byd am ddod i'ch hebrwng gartref, 'rwyf eisieu tipyn o fresh air." {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 3.— YSTAFELL YN NHYNYRARDD.}}}} ::('''Y CAPTEN''' ''yn eistedd yn y gadair freichiau'', '''SUSI''' ''yn dod i mewn''). '''SUSI'''.—"Nhad, mae gen i eisio deyd rhywbeth wrthoch chi, 'newch chi ddim digio 'newch chi?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Digio wrthoch chi, fy ngeneth fach, am ba beth y gwnawn i ddigio wrthoch? " '''SUSI'''.—"Mi obeithiaf nad ydw i wedi gwneud dim drwg,ac heb i mi gwmpasu dim,—yr wyf wedi addaw priodi Enoc Huws." '''CAPTEN TREFOR''' (''ennyd o ddistawrwydd'').—"Duw a'ch bendithio i'ch dau! Pa bryd y daru i chi, Susi, roi eich addewid iddo? '''SUSI'''.—"Mae rhai wythnose os nad misoedd erbyn hyn." {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> r16kqs90vtuzjm9u2xdi2aykxipg2i4 167106 167068 2026-07-13T16:03:52Z AlwynapHuw 1710 167106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'''SUSI'''." Ewch ymlaen, Mr. Huws, 'does neb efo mam ond Kit, a mi fydd yn galw am danaf yn union." '''ENOC HUWS'''.—"Wel, byddai yn anodd gennyf gredu nad ydach yn gwybod fy meddwl cyn i mi ei ddeyd. 'Does dim posib nad ydach chi wedi deall ar fy ymddygiad ers llawer o amser bellach fy mod yn coleddu rhyw deimlad tuag atoch nad ydyw cyfeillgarwch yn enw arno. Mi wn ei fod yn rhyfyg ynnof, ond 'dallai ddim wrtho. Yr wyf yn eich caru, Miss Trefor, ac yn eich caru mor fawr,— (''yn mynd ar ei liniau o'i blaen''),—fel nad allaf ddychmygu fod yn bosibl caru yn fwy{{bar|2}}." '''CAPTEN TREFOR''' (''o'r golwg'').—"Susi, lle'r ydach chi, ngeneth i, (''yn dyfod ymlaen''), mae'ch mam eich eisieu, Susi. (''Yn canfod '''ENOC HUWS'''''). Holo, Mr. Huws, 'roeddwn yn meddwl eich bod wedi mynd adref ers meityn. Ond pobl ifainc yw pobl ifainc, syr, o hyd. 'Rydw innau yn cofio'r amser, syr, ha, ha, ha, ha! Aroswch, Mr. Huws, hidia i ddim byd am ddod i'ch hebrwng gartref, 'rwyf eisieu tipyn o fresh air." {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 3.— YSTAFELL YN NHYNYRARDD.}}}} ::('''Y CAPTEN''' ''yn eistedd yn y gadair freichiau'', '''SUSI''' ''yn dod i mewn''). '''SUSI'''.—"Nhad, mae gen i eisio deyd rhywbeth wrthoch chi, 'newch chi ddim digio 'newch chi?" '''CAPTEN TREFOR'''.—"Digio wrthoch chi, fy ngeneth fach, am ba beth y gwnawn i ddigio wrthoch? " '''SUSI'''.—"Mi obeithiaf nad ydw i wedi gwneud dim drwg,ac heb i mi gwmpasu dim,—yr wyf wedi addaw priodi Enoc Huws." '''CAPTEN TREFOR''' (''ennyd o ddistawrwydd'').—"Duw a'ch bendithio i'ch dau! Pa bryd y daru i chi, Susi, roi eich addewid iddo? '''SUSI'''.—"Mae rhai wythnose os nad misoedd erbyn hyn." <br><section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 749bxj34b1agkl2o83x4xe4zqfbac33 104 86402 167069 166991 2026-07-13T15:28:29Z AlwynapHuw 1710 167069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>wrthyf. Ac am Mr. Huws, yr wyf yn ei adnabod yn lled dda, ac ni fydd yn ddrwg gennyf edrych arno fel mab yng nghyfraith. Beth ydyw y rheswm, Susi, na fuasai Mr. Huws yma heno? Oblegid ar ol yr ymddiddan sydd wedi cymeryd lle heno, yr wyf mewn ffordd o siarad, yn teimlo rhyw fath o hiraeth am ei weled." '''SUSI'''.—"Yr oedd yn deyd fod rhywbeth yn galw am dano, ac nad allai ddod yma heno. Ond fe ddaw nos yfory, gan fod y briodas i gymeryd lle yr wythnos nesaf." '''CAPTEN TREFOR'''.—"Wel, er fod yn chwith gennyf feddwl, 'does gennyf ond dweyd,— Duw a'ch bendithio. ('''SUSI''' ''yn mynd allan,'' '''y CAPTEN''' ''yn siarad âg ef ei hunan''). Mi ddwedaf wrtho yfory mai oferedd ydyw iddo ef a minnau wario ychwaneg o arian ar Goed Madog. Fy nyledswydd fel dyn gonest ydyw dweyd wrtho; 'does yno fwy o olwg am blwm nag sydd yng nghas y cloc yma. Mae'n dda gan 'y nghalon i fod pethau wedi diweddu mor dda. Ond nid yw hyn ond prawf arall fy mod yn adnabod dynion yn weddol,—mi wyddwn ers blynyddoedd fod gan Mr. Huws feddwl o Susi, a diolch i Dduw ei bod mor lwcus. Yr oeddwn yn dechreu pryderu beth a ddeuai o honi, druan." {{c|[Y LLEN YN DISGYN].}} <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GOLYGFA 4.— Y CAPEL.}}}} ::('''Y GWEINIDOG''' ''i fewn yn barod, daw y'' '''GWAHODDEDIGION''' ''i fewn a chymerant eu lle, yna y'' '''PRIODFAB''' ''a'i'' '''WAS''', ''ac yn ddiweddaf oll daw'' '''CAPTEN TREFOR''' ''a'' '''MISS. TREFOR''' ''yn pwyso ar ei fraich. Yna saif y'' '''PRIODFAB''' ''a'r'' '''BRIODFERCH''' ''o flaen y'' '''GWEINIDOG'''). '''GWEINIDOG'''.—"Yr ydym yn cyfarfod ym mhresenoldeb Duw i uno y ddau berson hyn mewn priodas, yn ol arfer gyffredinol Eglwys Crist a chyfraith ein gwlad; i argraffu ar eu meddyliau arwyddocad a chysegredigrwydd y rhwymyn priodasol, ac i ddeisyf bendith ein Duw a'n Tad ar eu rhan. Os gŵyr neb, gan hynny, am unrhyw achos cyfiawn neu reswm digonol fel na ellir yn<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> kh7sak4y0n9nqqli9gmfqlgflg2zjpp 14 86406 167008 2026-07-13T12:58:10Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "[[Delwedd:Drama Enoc Huws.djvu|bawd|tudalen=1]] [[Categori:Thomas Howells, Pentre Rhondda]] [[Categori:Joseph Milwyn Howells]] [[Categori:Daniel Owen]] [[Categori:Enoc Huws]] [[Categori:Dramâu 1913]] [[Categori:Dramâu'r 1910au]] [[Categori:Dramâu]]" 167008 wikitext text/x-wiki [[Delwedd:Drama Enoc Huws.djvu|bawd|tudalen=1]] [[Categori:Thomas Howells, Pentre Rhondda]] [[Categori:Joseph Milwyn Howells]] [[Categori:Daniel Owen]] [[Categori:Enoc Huws]] [[Categori:Dramâu 1913]] [[Categori:Dramâu'r 1910au]] [[Categori:Dramâu]] qwomvkw6qrkj6gg14dw5kjb7zvo3sf7 0 86407 167009 2026-07-13T13:07:11Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws (testun cyfansawdd) | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous = | next = | notes ={{c|I'w darllen act wrth act gweler [[Drama Enoc Huws]]<br>'''Seiliedig ar Ffug-chwedl enwog Daniel Owen'''}} }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Enoc Huws}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%..." 167009 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws (testun cyfansawdd) | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous = | next = | notes ={{c|I'w darllen act wrth act gweler [[Drama Enoc Huws]]<br>'''Seiliedig ar Ffug-chwedl enwog Daniel Owen'''}} }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Enoc Huws}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=1 to=77 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] [[Categori:Thomas Howells, Pentre Rhondda]] [[Categori:Joseph Milwyn Howells]] [[Categori:Daniel Owen]] [[Categori:Enoc Huws]] [[Categori:Dramâu 1913]] [[Categori:Dramâu'r 1910au]] [[Categori:Dramâu]] [[Categori:Testunau cyfansawdd]] qa8u9p1p0jz8maysm9n0injp8x2lv6f 0 86408 167010 2026-07-13T13:14:23Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous = | next = [[/Rhagair/]] | notes ={{c|I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[Drama Enoc Huws (testun cyfansawdd)]]<br>'''Seiliedig ar Ffug-chwedl enwog Daniel Owen'''}} }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Enoc Huws}} |} <div style="m..." 167010 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous = | next = [[/Rhagair/]] | notes ={{c|I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[Drama Enoc Huws (testun cyfansawdd)]]<br>'''Seiliedig ar Ffug-chwedl enwog Daniel Owen'''}} }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Enoc Huws}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=8 to=10 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] [[Categori:Thomas Howells, Pentre Rhondda]] [[Categori:Joseph Milwyn Howells]] [[Categori:Daniel Owen]] [[Categori:Enoc Huws]] [[Categori:Dramâu 1913]] [[Categori:Dramâu'r 1910au]] [[Categori:Dramâu]] 7hrf5w6xcx2b6fhwpgw1f93hkckiiz0 0 86409 167011 2026-07-13T13:19:12Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../]] | next = [[../Cyfarwyddiadau|Cyfarwyddiadau]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=11 to=12 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Rhagair}} [[Categori:Drama Enoc Huws]]" 167011 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../]] | next = [[../Cyfarwyddiadau|Cyfarwyddiadau]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=11 to=12 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Rhagair}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] 7e34191qz5pgl3hlt5lrpvodqhg54iy 0 86410 167013 2026-07-13T13:40:47Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Rhagair|Rhagair]] | next = [[../Golygfeydd|Golygfeydd]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=13 to=14 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfarwyddiadau}} [[Categori:Drama Enoc Huws]]" 167013 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Rhagair|Rhagair]] | next = [[../Golygfeydd|Golygfeydd]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=13 to=14 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfarwyddiadau}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] d4knq42qo7b6jrflst9ohajpu3f0l5n 0 86411 167017 2026-07-13T14:02:35Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Cyfarwyddiadau|Cyfarwyddiadau]] | next = [[../Cymeriadau|Cymeriadau]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=15 to=15 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Golygfeydd}} [[Categori:Drama Enoc Huws]]" 167017 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Cyfarwyddiadau|Cyfarwyddiadau]] | next = [[../Cymeriadau|Cymeriadau]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=15 to=15 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Golygfeydd}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] cig0rnv4xt2s833hkz8eal1909j6zwj 0 86412 167018 2026-07-13T14:06:51Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Golygfeydd|Golygfeydd]] | next = [[../Act I. Golygfa 1|Act I. Golygfa 1]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=16 to=16 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cymeriadau} [[Categori:Drama Enoc Huws]]" 167018 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Golygfeydd|Golygfeydd]] | next = [[../Act I. Golygfa 1|Act I. Golygfa 1]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=16 to=16 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cymeriadau} [[Categori:Drama Enoc Huws]] 15q4lyv9utr2z3q78ab1ba5ixwc3vnd 167021 167018 2026-07-13T14:14:08Z AlwynapHuw 1710 167021 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Golygfeydd|Golygfeydd]] | next = [[../Act I. Golygfa 1|Act I. Golygfa 1]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=16 to=16 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cymeriadau}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] 5u5s5iiplofnfllpp5xuc5ysaeyj8x5 0 86413 167020 2026-07-13T14:13:46Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Cymeriadau|Cymeriadau]] | next = [[../Act I. Golygfa 2|Act I. Golygfa 2]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=17 to=25 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 1}} [[Categori:Drama Enoc Huws]]" 167020 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Cymeriadau|Cymeriadau]] | next = [[../Act I. Golygfa 2|Act I. Golygfa 2]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=17 to=25 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 1}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] 34n9p0kxudmly6b5dnwxdif85r0te0h 0 86414 167027 2026-07-13T14:26:21Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 1|Act I. Golygfa 1]] | next = [[../Act I. Golygfa 3|Act I. Golygfa 3]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=17 to=25 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 2}} [[Categori:Drama Enoc Huws]]" 167027 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 1|Act I. Golygfa 1]] | next = [[../Act I. Golygfa 3|Act I. Golygfa 3]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=17 to=25 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 2}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] 93vq9ki44n7wb0azt1ssm9wpodj6hy4 167028 167027 2026-07-13T14:28:12Z AlwynapHuw 1710 167028 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 1|Act I. Golygfa 1]] | next = [[../Act I. Golygfa 3|Act I. Golygfa 3]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=26 to=28 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 2}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] 54j682o5e9iv3i16xwurvi7r90d496p 0 86415 167070 2026-07-13T15:30:40Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 2|Act I. Golygfa 2]] | next = [[../Act I. Golygfa 4|Act I. Golygfa 4]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=28 to=32 fromsection="bbb" tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 3..." 167070 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 2|Act I. Golygfa 2]] | next = [[../Act I. Golygfa 4|Act I. Golygfa 4]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=28 to=32 fromsection="bbb" tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 3}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] o8v2wfp46bssqb5jyhxpetib7qi4nwz 0 86416 167071 2026-07-13T15:34:22Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 3|Act I. Golygfa 3]] | next = [[../Act I. Golygfa 5|Act I. Golygfa 5]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=32 to=35 fromsection="bbb" tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 4..." 167071 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 3|Act I. Golygfa 3]] | next = [[../Act I. Golygfa 5|Act I. Golygfa 5]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=32 to=35 fromsection="bbb" tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 4}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] rq5yddpkqg9neh399c0lgkmdekpd6ml 0 86417 167072 2026-07-13T15:36:41Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 4|Act I. Golygfa 4]] | next = [[../Act I. Golygfa 6|Act I. Golygfa 6]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=35 to=37 fromsection="bbb" tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 5..." 167072 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 4|Act I. Golygfa 4]] | next = [[../Act I. Golygfa 6|Act I. Golygfa 6]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=35 to=37 fromsection="bbb" tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 5}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] b6iryltvy13ou17rrifykcjkc8repgj 0 86418 167108 2026-07-13T16:12:50Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 5|Act I. Golygfa 5]] | next = [[../Act II.|Act II.]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=37 to=40 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 6}} [[Categori:Drama Enoc Huws]]" 167108 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 5|Act I. Golygfa 5]] | next = [[../Act II.|Act II.]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=37 to=40 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act I. Golygfa 6}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] 5bg06add9j9d424r2ooa0v86caovuus 0 86419 167109 2026-07-13T16:16:55Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 6|Act I. Golygfa 6]] | next = [[../Act III. Golygfa 1|Act III. Golygfa 1]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=41 to=50 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act II.}} [[Categori:Drama Enoc Huws]]" 167109 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act I. Golygfa 6|Act I. Golygfa 6]] | next = [[../Act III. Golygfa 1|Act III. Golygfa 1]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=41 to=50 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act II.}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] 8dd4t1ixr38lp6l16d2xnd00btapemg 0 86420 167111 2026-07-13T16:22:17Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act II.|Act II.]] | next = [[../Act III. Golygfa 2|Act III. Golygfa 2]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=51 to=55 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act III. Golygfa 1}} Categori:Drama Enoc Hu..." 167111 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act II.|Act II.]] | next = [[../Act III. Golygfa 2|Act III. Golygfa 2]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=51 to=55 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act III. Golygfa 1}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] jmgdy0rgp83dbl2tcofs7ajk46rcim4 0 86421 167112 2026-07-13T16:24:48Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act III. Golygfa 1|Act III. Golygfa 1]] | next = [[../Act III. Golygfa 3|Act III. Golygfa 3]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=55 to=57 fromsection="bbb" tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act III..." 167112 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act III. Golygfa 1|Act III. Golygfa 1]] | next = [[../Act III. Golygfa 3|Act III. Golygfa 3]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=55 to=57 fromsection="bbb" tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act III. Golygfa 2}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] c09pb3vhyr8tgf1lsxf9tyze8rl0adj 0 86422 167114 2026-07-13T16:28:16Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act III. Golygfa 2|Act III. Golygfa 2]] | next = [[../Act III. Golygfa 4|Act III. Golygfa 4]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=57 to=60 fromsection="bbb" tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act III..." 167114 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act III. Golygfa 2|Act III. Golygfa 2]] | next = [[../Act III. Golygfa 4|Act III. Golygfa 4]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=57 to=60 fromsection="bbb" tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act III. Golygfa 3}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] rudo87i8pzm2tb13gizjsp5xltmfbff 0 86423 167115 2026-07-13T16:31:13Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act III. Golygfa 3|Act III. Golygfa 3]] | next = [[../Act IV. Golygfa 1|Act IV. Golygfa 1]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=60 to=62 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act III. Golygfa 4}} ..." 167115 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act III. Golygfa 3|Act III. Golygfa 3]] | next = [[../Act IV. Golygfa 1|Act IV. Golygfa 1]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=60 to=62 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act III. Golygfa 4}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] 1v95bhquoro40cp1o922cr2tz73ot41 0 86424 167117 2026-07-13T16:34:16Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act III. Golygfa 4|Act III. Golygfa 4]] | next = [[../Act IV. Golygfa 2|Act IV. Golygfa 2]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=63 to=65 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act IV. Golygfa 1}} Cat..." 167117 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act III. Golygfa 4|Act III. Golygfa 4]] | next = [[../Act IV. Golygfa 2|Act IV. Golygfa 2]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=63 to=65 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act IV. Golygfa 1}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] hmcigebd4f997hztxigbqcrvzbkjbij 0 86425 167118 2026-07-13T16:36:51Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act IV. Golygfa 1|Act IV. Golygfa 1]] | next = [[../Act IV. Golygfa 3|Act IV. Golygfa 3]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=65 to=68 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act IV. Go..." 167118 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act IV. Golygfa 1|Act IV. Golygfa 1]] | next = [[../Act IV. Golygfa 3|Act IV. Golygfa 3]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=65 to=68 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act IV. Golygfa 2}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] hhrhdpkps1696v33inhi4q7yzxofnab 0 86426 167119 2026-07-13T16:41:00Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act IV. Golygfa 2|Act IV. Golygfa 2]] | next = [[../Act IV. Golygfa 4|Act IV. Golygfa 4]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=68 to=70 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act IV. Go..." 167119 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act IV. Golygfa 2|Act IV. Golygfa 2]] | next = [[../Act IV. Golygfa 4|Act IV. Golygfa 4]] }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=68 to=70 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act IV. Golygfa 3}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] kbqitdwq9qsm0o1o583q1pk76couqbr 0 86427 167120 2026-07-13T16:45:24Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act IV. Golygfa 3|Act IV. Golygfa 3]] | next = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=70 to=72 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act IV. Golygfa 4}} [[Categori:Drama Enoc Huws]]" 167120 wikitext text/x-wiki {{header | title =Drama Enoc Huws | author =Thomas Howells, Pentre Rhondda | andauthor =Joseph Milwyn Howells | translator = | editor = | section = | previous =[[../Act IV. Golygfa 3|Act IV. Golygfa 3]] | next = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Drama Enoc Huws.djvu" from=70 to=72 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Act IV. Golygfa 4}} [[Categori:Drama Enoc Huws]] esxnkv9qvv0rlnsfzrvn4g1x8jxgqha 104 86428 167125 2026-07-13T17:33:41Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 167125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|XXIV}}}} Y MAE i bob peth a ddigwydd yn y byd ei arwydd, yn ei flaenori. Pan fo'r haul ar fin codi, lliwia'r gorwel ei hun ag arlliwiau fil, ac ymddengys y dwyrain yn un darn tân. Pan ddelo'r dymestl, clywir ar y traeth sŵn trystiog, ac ymderfysga'r tonnau megys ohonynt eu hunain. Y mae'r meddyliau aneirif ac amrywiol a bletha yn ei gilydd ac a ymgymysga ar orwel y byd ysbrydol yn arwydd a ddatgan y cyfyd haul gwybodau. Y mae murmur cymysg a chyffro mewnol pobloedd mewn cynnwrf yn arwydd sydd yn rhagfynegi'r dymestl a symuda'n fuan tros y cenhedloedd yn eu cyffro. Byddwch barod, canys y mae'r amser yn neshau. A'r dwthwn hwnnw bydd dirfawr ddychrynfeydd, ac ubain na chlybuwyd ei gyffelyb er dyddiau'r dilyw. Fe uda'r brenhinoedd ar eu gorseddfeinciau; ceisiant, â'u dwylo, ddal gafael yn y coronau a ddygir gan y gwyntoedd, a byddant wedi eu hysgubo ymaith gyda hwy. Ymedy'r cyfoethogion a'r cryfion yn noeth o'u plasty, rhag eu claddu tan y distryw. Fe'u gwelir, yn crwydro tros yr heolydd, gan geisio gan y fforddolion garpiau i guddio eu noethni, docyn bychan o fara du i dangnefeddu eu newyn, ac ni wn a gânt hynny. A bydd dynion a gipir gan syched gwaed, ac a addola farwolaeth, ac a ddewis ei haddoli. Ac estyn marwolaeth ei llaw gelain fel pe i'w bendithio, a disgyn y fendith honno ar eu calon, a phaid â churo mwy. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> q3lyws04tcizo7sva0aewpepeo86mrb 104 86429 167127 2026-07-13T17:37:14Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 167127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>A dyrysa'r dysgedigion yn eu gwybodaeth, ac ymddengys hi iddynt fel brycheuyn bychan du pan gyfodo haul gwybodau. Ac fel y cyfyd, tawdd ei wres y cymylau a bentyrrwyd gan y dymestl, ac ni byddant mwy namyn niwlach teneu, a wasgar awel ysgafn tua'r machlud. Ni buasai daweled y nefoedd erioed, na'r ddaear cyn wyrdded a ffrwythloned. Ac yn lle'r gwyll gwan a alwn yn ddydd, pelydrai goleuni byw a phur oddi uchod megys llewych wyneb Duw. A gwêl dynion ei gilydd yn y goleuni hwnnw, a dywedyd: "Nid adnabyddem na nyni nac eraill: ni wyddem ni beth ydyw dyn. Weithian, gwyddom." A charai pob un ef ei hun yn ei frawd, gan ei gyfrif ei hun yn ddedwydd i wasanaethu arno; ac ni bydd na bychain na mawrion oherwydd y cariad a wna'n gydradd bawb, ac ni bydd yr holl deuluoedd namyn un teulu, na'r holl genhedloedd namyn un genedl. Dyna ystyr yr ysgrifau cyfrin a hoeliodd yr Iddewon deillion wrth groes Crist. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XXV.}}}} NOSWAITH yn y gaeaf ydoedd hi. Rhuai'r gwynt oddiallan, a channai'r eira bennau'r tai. Tan un to, ac mewn ystafell gyfyng, yr oedd yn eistedd ac yn gweithio â'u dwylo, wraig â gwallt gwyn, a merch ieuanc. Ac o dro i dro twymai'r wraig hen ei dwylo gwelw wrth dân bychan. Goleuai llusern glai y cartref tlawd hwnnw, <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> sv4fk7iq29frb8c9ejxvm9ywit7whs6 104 86430 167128 2026-07-13T17:39:12Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "a chyrhaeddai diwedd pelydryn o'r llusern ar lun y Forwyn oedd yn hongian oddiar y mur. A chan godi ei llygaid, edrychodd y ferch ieuanc mewn tawelwch am ychydig eiliadau ar y wraig â'r gwallt gwyn; yna dywedodd wrthi: "Mami, ni buoch erioed yn y tlodi hwn." Ac atebodd y wraig â'r gwallt gwyn: Fy ngeneth, Duw ydyw'r Arglwydd hynny a wna Ef, da y gwna." Gwedi dywedyd y geiriau hyn, tawodd am ysbaid byr: yna ychwanegodd: "Pan g... 167128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>a chyrhaeddai diwedd pelydryn o'r llusern ar lun y Forwyn oedd yn hongian oddiar y mur. A chan godi ei llygaid, edrychodd y ferch ieuanc mewn tawelwch am ychydig eiliadau ar y wraig â'r gwallt gwyn; yna dywedodd wrthi: "Mami, ni buoch erioed yn y tlodi hwn." Ac atebodd y wraig â'r gwallt gwyn: Fy ngeneth, Duw ydyw'r Arglwydd hynny a wna Ef, da y gwna." Gwedi dywedyd y geiriau hyn, tawodd am ysbaid byr: yna ychwanegodd: "Pan gollais dy dad, yr oedd yn loes heb un cysur, mi dybiwn; eithr yr oeddit ti yn aros i mi; ond un peth yn unig a deimlwn i yr adeg honno. "Yn ddiweddarach meddyliais y dryllid ei enaid pe byddai byw a phe gwelsai ni yn y cyfyngder hwn ; chydnabûm mai da y bu Duw tuag ato ef." Nid atebodd y ferch ieuanc, ond plygodd ei phen, a syrthiodd ar ddilledyn a ddaliai rhwng ei dwylo, ambell ddeigryn yr ymdrechai ei guddio. Ychwanegodd y fam: "Bu Duw, a fu'n dda iddo ef, hefyd yn dda i ninnau. Pa beth y buom ni'n amddifad ohono, pan oedd cynifer yn amddifaid o bob peth? Gwir ydyw y bu raid i ni gynefino ag ychydig, ac ennill yr ychydig hwnnw trwy ein llafur; eithr onid digon yr ychydig hwnnw ? ac oni chondemniwyd pawb, ar y dechreu, i fyw trwy eu llafur ? Rhoes Duw i ni, yn Ei ddaioni, ein bara beunyddiol ; a pha nifer sydd nad oes ganddynt un cysgod, a pha nifer na ŵyr ym mha le i roddi eu pen i lawr? Rhoes dydi, fy merch, i mi, am beth y cwynaf i? {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> i9u35mgybm0uc0gac9m3ciaqthwxjka 167129 167128 2026-07-13T17:39:40Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 167129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>a chyrhaeddai diwedd pelydryn o'r llusern ar lun y Forwyn oedd yn hongian oddiar y mur. A chan godi ei llygaid, edrychodd y ferch ieuanc mewn tawelwch am ychydig eiliadau ar y wraig â'r gwallt gwyn; yna dywedodd wrthi: "Mami, ni buoch erioed yn y tlodi hwn." Ac atebodd y wraig â'r gwallt gwyn: Fy ngeneth, Duw ydyw'r Arglwydd hynny a wna Ef, da y gwna." Gwedi dywedyd y geiriau hyn, tawodd am ysbaid byr: yna ychwanegodd: "Pan gollais dy dad, yr oedd yn loes heb un cysur, mi dybiwn; eithr yr oeddit ti yn aros i mi; ond un peth yn unig a deimlwn i yr adeg honno. "Yn ddiweddarach meddyliais y dryllid ei enaid pe byddai byw a phe gwelsai ni yn y cyfyngder hwn; chydnabûm mai da y bu Duw tuag ato ef." Nid atebodd y ferch ieuanc, ond plygodd ei phen, a syrthiodd ar ddilledyn a ddaliai rhwng ei dwylo, ambell ddeigryn yr ymdrechai ei guddio. Ychwanegodd y fam: "Bu Duw, a fu'n dda iddo ef, hefyd yn dda i ninnau. Pa beth y buom ni'n amddifad ohono, pan oedd cynifer yn amddifaid o bob peth? Gwir ydyw y bu raid i ni gynefino ag ychydig, ac ennill yr ychydig hwnnw trwy ein llafur; eithr onid digon yr ychydig hwnnw ? ac oni chondemniwyd pawb, ar y dechreu, i fyw trwy eu llafur? Rhoes Duw i ni, yn Ei ddaioni, ein bara beunyddiol ; a pha nifer sydd nad oes ganddynt un cysgod, a pha nifer na ŵyr ym mha le i roddi eu pen i lawr? Rhoes dydi, fy merch, i mi, am beth y cwynaf i? {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> kyeus5wdnvew1zyufgk0djj96k325go 104 86431 167130 2026-07-13T17:41:53Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 167130 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Wedi'r geiriau hyn, syrthiodd y ferch ieuanc oedd wedi ei chynhyrfu'n gyfangwbl, wrth draed ei mam, gan gymryd ei dwylo a'u cusanu, a phwyso tan wylo ar ei mynwes. Ac eb y fam, gan ymdrechu i godi ei llais: "Fy merch, nid meddu llawer ydyw dedwyddwch, eithr gobeithio a charu llawer. "Nid i lawr yma y mae ein gobaith ni, na'n cariad chwaith, neu, os amgen, nid ydyw namyn am dymor. "Yn nesaf at Dduw, yr ydwyt ti yn bopeth i mi yn y byd hwn; eithr diflanna'r byd hwn megys breuddwyd, ac wele paham y cyfyd fy nghariad gennyt ti i fyd arall. "Un dydd pan ddygwn di yn fy mynwes, gweddïais y Forwyn Fair gydag angerdd mwy, ac ymddangosodd i mi yn fy nghwsg, ac ymddangosai i mi y cyflwynai i mi, gyda gwên nefol, blentyn bychan. "A chymerais y plentyn a roddai i mi, ac fel y daliwn ef yn fy mreichiau, gosododd y Forwyn-Fam ar ei ben goron o rosynnau gwynion. "Ymhen ychydig fisoedd, ganed di, ac yr oedd y weledigaeth dlos beunydd o flaen fy llygaid." Wedi dywedyd hynny, neidiodd y wraig â'r gwallt gwyn, a gwasgodd at ei chalon y ferch ieuanc. Yn fuan yn ol hynny, gwelodd enaid santaidd ddau ddrych goleu yn esgyn tua'r nefoedd, a thyrfa o angylion yn eu cwmni, ac atseiniai'r awyr gan gerddi eu gorfoledd. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 38roe3c2588n68h0ixy27s5ou2a5bmg 104 86432 167131 2026-07-13T17:43:25Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 167131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|XXVI.}}}} NID ydyw hynny a wêl eich llygaid, hynny y cyffwrdd eich dwylo ag ef, amgen na chysgodau, ac nid ydyw'r sŵn a fwrw wrth eich clust amgen nag adlais garw o'r llef cu a chyfriniol a addola, a weddïa, ac a ocha yng nghanol y greadigaeth. Canys griddfanna'r holl greadigaeth, y mae'r greadigaeth oll yng ngwewyr esgor, a cheisia eni i'r bywyd gwirioneddol, gilio o'r tywyllwch i'r goleuni, o fro'r gweledig i fro'r gwirionedd. Nid ydyw'r haul hwn, er ei loywed a'i brydferthed, onid y wisg, yr arwydd aneglur o'r gwir haul a oleua eneidiau ac a'u gwresoga. Nid ydyw'r ddaear hon, yn ei chyfoeth a'i gwyrddlesni, onid amdo gwelw natur; canys disgyn natur, hithau yn adfail, megys dyn i'r bedd, ond daw allan ohono fel efe. Cyffelyb ydych, tan orchudd tew y corff, i deithiwr a wêl, y nos yn ei babell, neu a dybia weled, ellyllon yn myned heibio. Y mae'r byd gwir â llen amdano i chwi. Caiff y sawl a'i harwain ef ei hun i waelod ei fod gipolwg arno megys yn y pellter. Deffry ar amrantiad alluoedd dirgel a gysgai ynddo, cyfodant gongl o'r llen a ddeil amser gyda'i law grech, ac y mae'r llygad mewnol mewn gorawen gan y rhyfeddodau a genfydd. Yr ydych yn eistedd ar ochr eigion y bodau, eithr ni threiddiwch i'w ddyfnderoedd. Rhodiwch yr hwyr gyda min y môr, ac ni welwch onid ychydig o'r ewyn a deifl y don ar y traeth. I ba beth y'ch cyffelybaf chwi drachefn? {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 7dr00ddctes7im6743wawkk9ivb6fi3 104 86433 167132 2026-07-13T17:45:40Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 167132 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Yr ydych yn gyffelyb i'r plentyn ym mynwes ei fam disgwyl awr ei eni; megys y gwyfyn adeiniog oddimewn i'r pryf a ymlusg, yn dyheu am ymwared o'r carchar daearol, i gyfeirio'ch ehediad tua'r nefoedd. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XXVII.}}}} Pwy a wasgai o gylch Crist i wrando Ei barabl? Y werin. Pwy a'i canlynai i'r mynydd ac i'r lleoedd anghyfannedd i roddi clust i'w ddysgeidiaeth? Y werin. Pwy a fynnai ei ddewis yn frenin? Y werin. Pwy a daenai eu dillad, ac a daflai o'i flaen y palmwydd gan weiddi Hosanna, pan gerddai i mewn i Gaersalem? Y Werin. Pwy y troseddwyd yn eu herbyn oherwydd y cleifion a iachâi Ef y Sabath? Yr Ysgrifenyddion a'r Phariseaid. Pwy a'i holai'n ddichellgar, ac a daenai faglau i'w ddwyn. i'w ddinistr? Yr Ysgrifenyddion a'r Phariseaid. Pwy a ddywedai amdano: "Y mae ganddo"? Pwy a'i galwai'n ŵr a hoffai fyd da, ac a garai ddigrifwch? Yr Ysgrifenyddion a'r Phariseaid. Pwy a'i galwai'n fradwr ac yn gablwr? Pwy a ymgynghreiriai i'w osod i farwolaeth? Pwy a'i croeshoeliodd rhwng dau leidr ar Galfaria? Yr Ysgrifenyddion a'r Phariseaid, doctoriaid y gyfraith, y brenin Herod, a gwŷr ei lys, y llywodraethwr Rhufeinig, a thywysogion yr offeiriaid. Twyllodd eu dichell llawn rhagrith y bobl, hyd yn oed. Gwthiasant hwy i fynnu marwolaeth yr hwn a'u porthasai <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 233u9how415fy7odd2r1057xfvhlhxt 104 86434 167133 2026-07-13T17:48:15Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 167133 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>â saith dorth yn yr anialwch, yr hwn a roesai iechyd i'r afiach, eu golwg i'r deillion, eu clyw i'r byddariaid, ac i'r efryddion allu i ddefnyddio eu haelodau. Eithr gweddïodd yr Iesu ar Ei Dad, wedi gweled hudo'r bobl megys yr hudodd y sarff y wraig, gan ddywedyd: "O Dad, maddeu iddynt, canys ni wyddant pa beth y maent yn ei wneuthur.' Er hynny ni faddeuodd y Tad iddynt eto, er y deunaw canrif, a llusgant eu cosb tros yr holl ddaear, a thros yr holl ddaear y gorfodir y caeth i'w blygu ei hun i'w gweled. Y mae trugaredd Crist heb eithriad iddi. Daeth i'r byd, nid i achub rhai dynion, ond pawb o'r dynion; yr oedd ganddo tros bob un ohonynt un defnyn o waed. Ond carai â chariad arbennig y bychain, y gweiniaid, y gostyngedig, y tlodion, a phawb oll a ddioddefai. Curai Ei galon tros galon y bobl, a churai calon y bobl tros Ei galon yntau. Ac yna, ar galon Crist, yr iacheir y cleifion, ac y derbyn y gorthrymedig allu i'w rhyddhau eu hunain. Gwae'r rhai a ymbellha oddiwrtho, ac a'i gwado! Y mae eu trueni yn ddiymwared, a'u caethiwed yn dragwyddol. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XXVIII.}}}} GWELWYD cyfnod pan berswadiai dyn ef ei hun i gyflwyno aberth cyfaddas i Dduw, wrth ladd dyn oedd yn wahanol ei gred iddo ef. Bydded yn ffiaidd gennych y llofruddiaeth druenus honno. Pa fodd y geill llofruddio dyn fod wrth fodd calon Duw, a ddywedodd wrth ddyn: "Na ladd "? {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> ru6zw23o6andmmq669i0norqcnokvpe 104 86435 167134 2026-07-13T17:49:33Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 167134 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Pan lifo gwaed dyn ar y ddaear megys aberth i Dduw, fe gyrch yr ysbrydion aflan yno i'w yfed, ac ânt i mewn i'r sawl a'i tywalltodd. Ni ddechreua neb erlid oni anobeithio argyhoeddi, a'r neb a anobeithio argyhoeddi a gabla ynddo ef ei hun allu'r gwirionedd, neu ynteu, y mae yn amddifad o ffydd yng ngwirionedd yr athrawiaethau a draetha. Pa annoethineb mwy na dywedyd i ddynion: "Credwch, neu byddwch feirw"? Merch y Gair ydyw ffydd: treiddia i galonnau gyda pharabl, ac nid gyda'r cleddyf. Cerddai'r Iesu oddiamgylch gan wneuthur daioni, a denu ato trwy Ei ddaioni, a chyffwrdd â'i addfwynder y calonnau caletaf. Bendithiai Ei enau dwyfol, ac ni felltithiai, onid y rhagrithwyr. Ni ddewisodd Ef ddienyddwyr yn apostolion. Dywedai wrth Ei eiddo: "Gadewch iddynt gyd-dyfu hyd y cynhaeaf, yr had da a'r efrau; arglwydd y tŷ a'u gwahana ar y llawr-dyrnu." Ac i'r rhai a'i cymhellai i ddanfon tân o'r nefoedd ar ddinas anghred: "Ni wyddoch chwi o ba ysbryd yr ydych." Ysbryd heddwch, trugaredd, a chariad ydyw ysbryd yr lesu. Nid ydyw ysbryd yr Iesu gan y rhai a erlidia yn Ei enw, a chwilia gydwybodau â'r cledd, a arteithia'r corff er mwyn achub yr enaid, ac a bair lifo dagrau yn lle eu sychu. Gwae'r hwn a halogo'r Efengyl, trwy ei gwneuthur i ddynion yn wrthrych dychryn! Gwae'r hwn a ysgrifenno'r newyddion da ar ddalen gwaed! {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> jzg77l8eimvqsjz2xkslwyhluoegqyt 104 86436 167135 2026-07-13T17:50:27Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 167135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>A oes gennych gof am y celloedd Rhufeinig? Yn y cyfnod hwnnw llusgid chwi i'r grocbren, traddodid chwi i'r bwystfilod gwylltion yn y chwaraedy i ddifyrru'r giwed, teflid chwi'n filoedd i waelod ffosydd ac i'r carchardai, gwneid yn anrhaith gribddail eich da, sethrid chwi tan draed megys llwch y lleoedd cyhoeddus; nid oedd i chwi un noddfa onid coluddion y ddaear i gofnodi eich alltudiaeth ddirgel. Pa beth a ddywedai eich erlidwyr? Dywedent i chwi daenu athrawiaethau peryglus; bod eich plaid, fel y galwent hi, yn terfysgu trefn a heddwch y wlad; a chwithau, derfysgwyr cyfreithiau a gelynion y rhyw ddynol, yn siglo'r ymerodraeth wrth siglo crefydd yr ymerodraeth. A pha beth a geisiech chwi yn y cyfyngder hwnnw, a than y gorthrwm hwnnw? Rhyddid. Ceisiech hawl i beidio ag ufuddhau i neb amgen na Duw, i'w wasan- aethu ac i'w addoli yn unol â'ch cydwybod. Pan geisio eraill-hyd yn oed rhai cyfeiliornus eu ffydd- yr hawl hon gennych, perchwch hi ynddynt hwythau, megys y ceisiech chwithau gael ei pharchu ynoch chwi gan y paganiaid. Perchwch hi fel na wywo coffa eich cyffeswyr, ac fel na haloger lludw eich merthyri. Y mae erlid yn ddau-finiog: clwyfa ar dde ac ar aswy. Oni chofiwch ychwaneg o athrawiaethau Crist, cedwch gof am y celloedd Rhufeinig. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> o133o2hz9cfzogbycejd0jpnihmazoc 104 86437 167136 2026-07-13T17:51:54Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 167136 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|XXIX.}}}} CEDWCH gyfiawnder ac elusen yn ddiogel yn eich eneidiau; byddant eich amddiffynfa; deolant o'ch canol ymrysonau a chynhennau. Hunan-les ffiaidd, yn bennaf dim, nwyd anniwall i feddu ac i berchenogi, a bair ymrysonau a chynhennau, a esgor ar yr ymddygiad, a dramgwydda ddynion da, ac a ddinistria deuluoedd. Ymleddwch, ynteu, heb daw, â'r nwyd hon a gyffry Satan yn ddidaw. Pa faint a ddygwch ymaith gennych o'r holl oludoedd a gasglasech drwy ffyrdd da a drwg. Digona ychydig i ddyn, a fydd byw cyn fyrred o dro. Un arall o achosion cynhennau diddiwedd ydyw cyfreithiau drwg. Nid oes amgen na chyfreithiau drwg yn y byd. Pa gyfraith arall sydd yn eisiau ar y neb y mae ganddo gyfraith Crist? Y mae cyfraith Crist yn amlwg, y mae yn santaidd, ac nid oes neb, od oes ganddo'r gyfraith hon yn ei galon, na'i barno ei hun yn hawdd. Gwrandewch yr hyn a ddywedwyd wrthyf: "O bydd rhai gwahaniaethau rhwng plant Crist, ni ddylent eu dwyn o flaen cynghorau'r rhai a ormesa ar y ddaear, ac a'i llygra. "Onid oes yn eu plith hynafgwyr? Ac onid eu tadau ydyw'r hynafgwyr hynny, yn cydnabod cyfiawnder, ac yn ei garu? {{nop}}"<noinclude><references/></noinclude> 7blccx3l6f0tayh84xbrjuv6xxwrybm 167137 167136 2026-07-13T17:52:12Z AlwynapHuw 1710 167137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|XXIX.}}}} CEDWCH gyfiawnder ac elusen yn ddiogel yn eich eneidiau; byddant eich amddiffynfa; deolant o'ch canol ymrysonau a chynhennau. Hunan-les ffiaidd, yn bennaf dim, nwyd anniwall i feddu ac i berchenogi, a bair ymrysonau a chynhennau, a esgor ar yr ymddygiad, a dramgwydda ddynion da, ac a ddinistria deuluoedd. Ymleddwch, ynteu, heb daw, â'r nwyd hon a gyffry Satan yn ddidaw. Pa faint a ddygwch ymaith gennych o'r holl oludoedd a gasglasech drwy ffyrdd da a drwg. Digona ychydig i ddyn, a fydd byw cyn fyrred o dro. Un arall o achosion cynhennau diddiwedd ydyw cyfreithiau drwg. Nid oes amgen na chyfreithiau drwg yn y byd. Pa gyfraith arall sydd yn eisiau ar y neb y mae ganddo gyfraith Crist? Y mae cyfraith Crist yn amlwg, y mae yn santaidd, ac nid oes neb, od oes ganddo'r gyfraith hon yn ei galon, na'i barno ei hun yn hawdd. Gwrandewch yr hyn a ddywedwyd wrthyf: "O bydd rhai gwahaniaethau rhwng plant Crist, ni ddylent eu dwyn o flaen cynghorau'r rhai a ormesa ar y ddaear, ac a'i llygra. "Onid oes yn eu plith hynafgwyr? Ac onid eu tadau ydyw'r hynafgwyr hynny, yn cydnabod cyfiawnder, ac yn ei garu? {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 5pqlybae87jivejfa023pp65jskgtxm 104 86438 167138 2026-07-13T18:13:36Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda ""Aent ynteu i geisio un o'r hynafgwyr, a dywedyd wrtho: 'Fy nhad, ni lwyddasom ni, mi a'm brawd hwn, gymodi; eiriolwn di, barna rhyngom.' "A gwrendy'r hynafgwr eiriau'r naill a'r llall, a barna rhyngddynt, ac wedi barnu, rhydd ei fendith arnynt. "Ac os ymostyngant i'r dyfarniad hwnnw, erys y fendith arnynt; onitê, dychwel i'r hynafgwr a farnasai yn ol cyfiawnder." Nid oes ddim na fedr y rhai sydd unol, ai er da, ai er drwg. Y dyd... 167138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"Aent ynteu i geisio un o'r hynafgwyr, a dywedyd wrtho: 'Fy nhad, ni lwyddasom ni, mi a'm brawd hwn, gymodi; eiriolwn di, barna rhyngom.' "A gwrendy'r hynafgwr eiriau'r naill a'r llall, a barna rhyngddynt, ac wedi barnu, rhydd ei fendith arnynt. "Ac os ymostyngant i'r dyfarniad hwnnw, erys y fendith arnynt; onitê, dychwel i'r hynafgwr a farnasai yn ol cyfiawnder." Nid oes ddim na fedr y rhai sydd unol, ai er da, ai er drwg. Y dydd y byddwch unol, ynteu, fydd dydd eich gwaredigaeth. Pe mynasai pob un o blant Israel, pan orthrymwyd hwy yn nhir yr Aifft, ffoi gan anghofio eu brodyr, ni ddianghasai yr un ohonynt; aethant allan oll ynghyd, ac ni rwystrodd neb hwy. Yr ydych chwithau yn nhir yr Aifft, ac yn crymu tan deyrn-wïalen Pharo a than ffrewyll ei ormeswyr. Codwch eich llef at yr Arglwydd eich Duw, yna codwch ac ewch allan ynghyd. ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XXX.}}}} PAN oerwyd elusen, a phan ddechreuasai anghyfiawnder gynhyddu ar y ddaear, dywedodd Duw wrth un o'i weision: "Dos oddiwrthyf i geisio'r bobl hyn, a thraetha iddynt yr hyn a weli; a'r hyn a weli a ddigwydd yn ddiau onid edifarhaont a dychwelyd ataf I, gan gefnu ar eu drygau." Ac ufuddhaodd gwas Duw i'w orchymyn, ac wedi ei wisgo ei hun mewn sachlïain a thywallt lludw ar ei ben, cerddodd tuag at y dyrfa honno, ac â llef ddyrchafedig, dywedai: {{nop}}<noinclude></noinclude> 4c3nm2us7qehw0wipfhhyjmy7l959az 167221 167138 2026-07-14T00:34:57Z AlwynapHuw 1710 167221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"Aent ynteu i geisio un o'r hynafgwyr, a dywedyd wrtho: 'Fy nhad, ni lwyddasom ni, mi a'm brawd hwn, gymodi; eiriolwn di, barna rhyngom.' "A gwrendy'r hynafgwr eiriau'r naill a'r llall, a barna rhyngddynt, ac wedi barnu, rhydd ei fendith arnynt. "Ac os ymostyngant i'r dyfarniad hwnnw, erys y fendith arnynt; onitê, dychwel i'r hynafgwr a farnasai yn ol cyfiawnder." Nid oes ddim na fedr y rhai sydd unol, ai er da, ai er drwg. Y dydd y byddwch unol, ynteu, fydd dydd eich gwaredigaeth. Pe mynasai pob un o blant Israel, pan orthrymwyd hwy yn nhir yr Aifft, ffoi gan anghofio eu brodyr, ni ddianghasai yr un ohonynt; aethant allan oll ynghyd, ac ni rwystrodd neb hwy. Yr ydych chwithau yn nhir yr Aifft, ac yn crymu tan deyrn-wïalen Pharo a than ffrewyll ei ormeswyr. Codwch eich llef at yr Arglwydd eich Duw, yna codwch ac ewch allan ynghyd. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XXX.}}}} PAN oerwyd elusen, a phan ddechreuasai anghyfiawnder gynhyddu ar y ddaear, dywedodd Duw wrth un o'i weision: "Dos oddiwrthyf i geisio'r bobl hyn, a thraetha iddynt yr hyn a weli; a'r hyn a weli a ddigwydd yn ddiau onid edifarhaont a dychwelyd ataf I, gan gefnu ar eu drygau." Ac ufuddhaodd gwas Duw i'w orchymyn, ac wedi ei wisgo ei hun mewn sachlïain a thywallt lludw ar ei ben, cerddodd tuag at y dyrfa honno, ac â llef ddyrchafedig, dywedai: {{nop}} <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> rg7x8tw4trzk3vms54kmj7tf5t7zsya 104 86439 167139 2026-07-13T18:14:23Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda ""Paham yr anfodlonwch yr Arglwydd er eich dinistr? Ciliwch oddiwrth eich arferion annuwiol; edifarhewch a dychwelwch ato Ef." Ac o wrando ei eiriau, dwys-bigwyd y naill ganddynt, a gwawdiai'r lleill, gan ddywedyd: "Pwy ydyw hwn, a pha beth y daw ef i'w ddywedyd wrthym? Pwy a'i danfonodd i'n ceryddu? Ynfyd ydyw." Ac wele, cymerth Ysbryd Duw afael yn y proffwyd, ac amlygodd yr amserau o flaen ei lygaid, a rhedodd y canrifoedd o'i fla... 167139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"Paham yr anfodlonwch yr Arglwydd er eich dinistr? Ciliwch oddiwrth eich arferion annuwiol; edifarhewch a dychwelwch ato Ef." Ac o wrando ei eiriau, dwys-bigwyd y naill ganddynt, a gwawdiai'r lleill, gan ddywedyd: "Pwy ydyw hwn, a pha beth y daw ef i'w ddywedyd wrthym? Pwy a'i danfonodd i'n ceryddu? Ynfyd ydyw." Ac wele, cymerth Ysbryd Duw afael yn y proffwyd, ac amlygodd yr amserau o flaen ei lygaid, a rhedodd y canrifoedd o'i flaen. Ac yn ddisyfyd, gan rwygo ei wisgoedd, eb ef: "Felly y rhwygir teulu Adda.' Mesurodd dynion drygionus y ddaear yn gywir: cyfrif- asant ei thrigolion, megys y cyfrifir bwyst filod, yn gyfrinachol. Dywedasant: "Rhannwn, a gwnawn ohoni arian i'n gwasanaeth." A rhannwyd; a chymerth pob un yr hyn oedd yn ddyledus iddo, a daeth y ddaear a'i thrigolion yn eiddo dynion drygionus, ac wedi ymgynghori ynghyd, gofynasant i'w gilydd: "Pa werth sydd i'n heiddo?" A chyd- atebasant oll: "Deg ceiniog ar hugain." A dechreuasant farchnata yn eu plith eu hunain gyda'r deg ceiniog ar hugain. A bu prynu a gwerthu a chyfnewid; dynion er mwyn y ddaear, a'r ddaear er mwyn dynion, ac aur yn weddill. A thrachwantodd pob un gyfran y llall, a darparasant i ladd ei gilydd, ac ysbeilio ei gilydd, ac ysgrifenasant ar ddarn o bapur â'r gwaed a lifai: "Hawl," ac ar un arall, "Gogoniant." Arglwydd, digon, digon! {{nop}}<noinclude></noinclude> 7n61mztyzak78ft8kbj95lohvfuurqc 104 86440 167140 2026-07-13T18:14:58Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Wele ddau a daflodd eu bachau heyrn ar bobl. Dwg pob un ohonynt ei garpiau. Aeth y bidog heibio, a thrachefn aeth heibio. A glywch chwi'r llefain tor-calonnus? Cwynion gwragedd ieuainc ydynt, ac wylofain mamau. Ymlusga dwy ddrychiolaeth yn y cysgod: cerddant oddiamgylch y gwledydd a'r dinasoedd. Y mae un, cul megys celain, yn bwyta gweddillion anifail aflan; y mae gan y llall linoryn du tan ei gesail, a dilyn gweision y llew ef gan... 167140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Wele ddau a daflodd eu bachau heyrn ar bobl. Dwg pob un ohonynt ei garpiau. Aeth y bidog heibio, a thrachefn aeth heibio. A glywch chwi'r llefain tor-calonnus? Cwynion gwragedd ieuainc ydynt, ac wylofain mamau. Ymlusga dwy ddrychiolaeth yn y cysgod: cerddant oddiamgylch y gwledydd a'r dinasoedd. Y mae un, cul megys celain, yn bwyta gweddillion anifail aflan; y mae gan y llall linoryn du tan ei gesail, a dilyn gweision y llew ef gan ruo. Arglwydd, Arglwydd, a fydd Dy lid yn dragwyddol? A'th fraich, a estynnir hi fyth onid i ffrewyllu? Arbed y tadau er mwyn y plant. Pâr dosturio wrth ddagrau'r creaduriaid bychain a thruenus hyn na wyddant eto wahaniaethu'r llaw aswy oddiwrth y ddehau. Ymleda'r byd, genir heddwch, bydd lle i bawb. Gwae ! gwae ! gorlifa gwaed: cylcha'r ddaear fel gwregys goch. Pwy ydyw'r hynafgwr hwn a sonia am gyfiawnder, gan ddal cwpan gwenwyn yn un llaw, a chofleidio, yn y llall, butain a'i geilw "Fy nhad "? Dywed: "Eiddof i ydyw plant Adda. Pwy sydd gryfaf yn eich mysg, a rhannaf ef iddynt." A'r hyn a ddywedodd ef a wna, a gesyd, heb godi o'i orsedd, ei ysbail i bob un. Ac ysa pawb, ysant; a chynhydda eu newyn, a rhuthrant y naill ar y llall, a dychlama eu cnawd, a chrecian eu hesgyrn tan y dannedd. Agorir marchnad, fe arweinir yno y cenhedloedd â rhaff am eu gwddf; teimlir hwy, pwysir hwy, a pherir iddynt<noinclude></noinclude> 4nzrcmwrtdot67xiiwj476wanijbzfu 104 86441 167141 2026-07-13T18:15:42Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "redeg a cherdded; y maent yn werth y gymaint. Nid oes mwy y derfysg a'r anhrefn gynt, y mae yn drafnidiaeth reolaidd. Gwyn fyd adar y nefoedd ac anifeiliaid y ddaear ! ni chaethiwa neb hwy, ânt a deuant fel y tybiant yn oreu. Beth ydyw'r meini melin hyn a dry'n ddi-baid? a pha beth a falant? Blant Adda, cyfreithiau'r rhai a'ch llywodraetha ydyw'r meini melin hyn, a chwychwi a felir ganddynt. Ac fel y taflai'r proffwyd y goleuad... 167141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>redeg a cherdded; y maent yn werth y gymaint. Nid oes mwy y derfysg a'r anhrefn gynt, y mae yn drafnidiaeth reolaidd. Gwyn fyd adar y nefoedd ac anifeiliaid y ddaear ! ni chaethiwa neb hwy, ânt a deuant fel y tybiant yn oreu. Beth ydyw'r meini melin hyn a dry'n ddi-baid? a pha beth a falant? Blant Adda, cyfreithiau'r rhai a'ch llywodraetha ydyw'r meini melin hyn, a chwychwi a felir ganddynt. Ac fel y taflai'r proffwyd y goleuadau prudd ar y dyfodol, cymerth dychryn dirgel afael yn y rhai a wrandawai arno. Yn ddisyfyd, peidiodd ei lais â'i wneuthur ei hun yn hyglyw, ac edrychai fel pe wedi ei lyncu gan feddwl dwfn. Disgwyliai'r bobl mewn tawelwch, a'u mynwes yn dyn ac yn crynu gan bryder. Yna, eb y proffwyd: "Arglwydd, ni lwyr-adewaist y bobl hyn yn eu trueni; ni thraddodaist hwy tros byth i'w gormeswyr. A chymerth ddwy gangen, ac wedi tynnu oddiarnynt eu dail a'u gosod yn groes i'w gilydd, clymodd hwy ynghyd a chododd hwy uwchben y dorf, gan ddywedyd: "Hon a fydd eich iechydwriaeth; gorchfygwch gyda'r arwydd hwn." Ac yr oedd hi'n nos weithian, a diflannodd y proffwyd megys y cysgod a a heibio, ac ymwahanodd y dorf yn y tywyllwch i bob cyfeiriad. {{nop}}<noinclude></noinclude> kg6cdwdtwn9qjcgohldaawy9ocmlhri 104 86442 167142 2026-07-13T18:16:18Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|XXXI.}}}} PAN ddisgynno, gwedi hir sychter, law tyner ar y ddaear, fe yf yn awyddus ddwfr y nef, yr hwn a'i hadnewydda ac a'i ffrwythlona. Felly hefyd, yr yf y cenhedloedd sychedig Air Duw yn awyddus, pan ddisgynno arnynt megys ton dyner. Ac egina cyfiawnder gyda chariad, a thangnefedd a rhyddid yn eu mynwes. A bydd hynny megys yn yr amser pan oedd pawb yn frodyr, ac ni wrendy neb mwy ar na llef arglwydd na llef caethw... 167142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|XXXI.}}}} PAN ddisgynno, gwedi hir sychter, law tyner ar y ddaear, fe yf yn awyddus ddwfr y nef, yr hwn a'i hadnewydda ac a'i ffrwythlona. Felly hefyd, yr yf y cenhedloedd sychedig Air Duw yn awyddus, pan ddisgynno arnynt megys ton dyner. Ac egina cyfiawnder gyda chariad, a thangnefedd a rhyddid yn eu mynwes. A bydd hynny megys yn yr amser pan oedd pawb yn frodyr, ac ni wrendy neb mwy ar na llef arglwydd na llef caethwas, na griddfan y tlawd nac ochain y gorthrymedig, ond ar gerddi gorfoledd a bendith. Dywed y tadau wrth eu plant: "Bu'n drallodus ein dyddiau cyntaf ni, yn llawn dagrau a phryderon. Weithian cyfyd yr haul a machlud ar ein dedwyddwch. Clodforwn Dduw, a ddangosodd i ni y mawrdda hwn cyn marw !" A dywed y maniau wrth eu merched: "Gwelwch ein talcen, yn awr mor dawel; cloddiodd blinder a gofid ac anesmwythter grychion dyfnion arno eisoes. Y mae eich talcen chwi fel wyneb llyn yng ngwanwyn, nad aflonydda awel mohono. Clodforwn Dduw a ddangosodd i ni y mawr- dda hwn cyn marw !" A dywed y bechgyn ieuainc wrth y merched ieuainc: "Yr ydych brydferth fel blodau'r meysydd, yn bur fel y gwlith a'u hadnewydda; fel y goleu a'u goliwia. Mwyn i ni weled ein tadau, mwyn i ni fod yn ymyl ein mamau: ond pan welom chwi, a phan fyddom agos i chwi, digwydd yn ein henaid rywbeth nad oes enw arno ond yn y nef. Clodforwn Dduw a ddangosodd i ni y mawrdda hwn cyn marw!" Q Ac etyb y merched ieuainc: "Gwywa'r blodau; diflannant: daw dydd pan nad adnewyddo'r gwlith hwy, ac na oliwia'r goleu hwy mwy. Nid oes ar y ddaear ond rhinwedd na wywa ac na ddiflanna. Y mae ein tadau yn debyg i'r dywysen a'i llanwodd ei hun â gronynnau tua'r hydref, ac y mae ein mamau yn gyffelyb i'r winwydden a'i beichiodd ei hun â ffrwythau. Mwyn i ni weled ein tadau; mwyn i ni fod yn ymyl ein mamau; a mwyn hefyd i ni blant ein tadau a'n mamau. Clodforwn Dduw a ddangosodd i ni y mawrdda hwn cyn marw !" {{nop}}<noinclude></noinclude> 5zfz5vm6h18degg8j9f7yuck6m8t07x 167144 167142 2026-07-13T18:18:09Z AlwynapHuw 1710 167144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|XXXI.}}}} PAN ddisgynno, gwedi hir sychter, law tyner ar y ddaear, fe yf yn awyddus ddwfr y nef, yr hwn a'i hadnewydda ac a'i ffrwythlona. Felly hefyd, yr yf y cenhedloedd sychedig Air Duw yn awyddus, pan ddisgynno arnynt megys ton dyner. Ac egina cyfiawnder gyda chariad, a thangnefedd a rhyddid yn eu mynwes. A bydd hynny megys yn yr amser pan oedd pawb yn frodyr, ac ni wrendy neb mwy ar na llef arglwydd na llef caethwas, na griddfan y tlawd nac ochain y gorthrymedig, ond ar gerddi gorfoledd a bendith. Dywed y tadau wrth eu plant: "Bu'n drallodus ein dyddiau cyntaf ni, yn llawn dagrau a phryderon. Weithian cyfyd yr haul a machlud ar ein dedwyddwch. Clodforwn Dduw, a ddangosodd i ni y mawrdda hwn cyn marw!" A dywed y maniau wrth eu merched: "Gwelwch ein talcen, yn awr mor dawel; cloddiodd blinder a gofid ac anesmwythter grychion dyfnion arno eisoes. Y mae eich talcen chwi fel wyneb llyn yng ngwanwyn, nad aflonydda awel mohono. Clodforwn Dduw a ddangosodd i ni y mawr- dda hwn cyn marw!" A dywed y bechgyn ieuainc wrth y merched ieuainc: "Yr ydych brydferth fel blodau'r meysydd, yn bur fel y gwlith a'u hadnewydda; fel y goleu a'u goliwia. Mwyn i ni weled ein tadau, mwyn i ni fod yn ymyl ein mamau: ond pan welom chwi, a phan fyddom agos i chwi, digwydd yn ein henaid rywbeth nad oes enw arno ond yn y nef. Clodforwn Dduw a ddangosodd i ni y mawrdda hwn cyn marw!" {{nop}}<noinclude></noinclude> eb3kepkicojptlw2k0zsgwlfq0x45ls 104 86443 167143 2026-07-13T18:17:00Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|XXXII.}}}} GWELAIS ffawydden yn esgyn i uchter aruthr. Estynnai, bron o'i phen i'w gwaelod, gangau dirfawr, a guddiai'r ddaear oddiamgylch nes ei bod yn noeth; nid oedd yno un gorsen glaswelltyn. Wrth droed y gawres tyfai derwen a grymai ac a droai, wedi codi rhai troedfeddi, yna ymestynnai yn gyd-wastad â'r gorwel, yna codai drachefn, a throai o'r newydd; ac yn olaf, gwelid hi'n estyn ei phen egwan a noeth tan gangau gr... 167143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|XXXII.}}}} GWELAIS ffawydden yn esgyn i uchter aruthr. Estynnai, bron o'i phen i'w gwaelod, gangau dirfawr, a guddiai'r ddaear oddiamgylch nes ei bod yn noeth; nid oedd yno un gorsen glaswelltyn. Wrth droed y gawres tyfai derwen a grymai ac a droai, wedi codi rhai troedfeddi, yna ymestynnai yn gyd-wastad â'r gorwel, yna codai drachefn, a throai o'r newydd; ac yn olaf, gwelid hi'n estyn ei phen egwan a noeth tan gangau grymus y ffawydden i geisio ychydig awyr, ac ychydig oleu. A meddyliais ynof fy hun; wele fel y twf y bychain wrth gysgod y mawrion. Pwy a ymgasgla oddiarngylch cedyrn y ddaear? Pwy a ddynesa atynt? Nid y tlawd, erlidir ef: haloga ei olwg ef eu llygaid. Pellheir ef yn ofalus o'u gwydd ac o'u plasau; ni chaniateir rhodio yn eu gerddi sydd yn agored i bawb ond iddo ef, canys cuddir ei gorff ef, a dreuliwyd allan gan afur, â gwisgoedd angen. Q Pwy, ynteu, a ymgasgl o gylch cedyrn y ddaear? Y goludogion, a'r gwenieithwyr a fyn ddyfod felly, y gwragedd cyfrgolledig, y gweinidogion gwaradwyddus gan eu digrifwch dirgel, y twyllwyr, y ffyliaid a ysiga eu cydwybod, a'r proffwydi gau a'i camarwain hi. Pwy eto? Gwŷr gormes ac ystryw, goruchwylwyr gorthrwm, y cribddeilwyr caled, pawb a ddywed: "Traddodwch i ni y bobl, a pharwn i'w haur lifo i'n cistiau, a'u braster yn ein gwythiennau." Lle gorwedd y gelain, yno yr ymgasgl yr eryrod. Gwna'r adar bychain eu nythod yn y glaswellt, a'r adar ysglyfaethus yn y prennau dyrchafedig. ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XXXIII.}}}} AMSER y melynai'r dail, dychwelai'n araf tua'i fwthyn ar lethrau dyffryn, hynafgwr yn dwyn ganddo faich o goed ir. Ac o'r cyfeiriad yr ymagorai'r dyffryn, gwelid rhwng prennau yma a thraw, belydr gwyrol yr haul, oedd eisoes ar y gorwel yn chwarae yng nghymylau'r gorllewin ac yn eu lliwio â lliwiau aneirif, a ymddiflannent hwythau'n araf, araf. Ac wedi cyrraedd ei fwthyn, ei unig feddiant at y maes bychan a wrteithiai yn ymyl, gadawodd i'r baich coed syrthio, eisteddodd ar fainc bren wedi ei duo gan fwg yr aelwyd, a phlygodd ei ben ar ei fynwes mewn myfyrdod dwys. Ac o dro i dro, dihangai, o'i fynwes chwyddedig, gŵyn fechan, ac mewn llais toredig, dywedai: "Nid oedd i mi ond un mab; cymerwyd ef oddiwrthyf: ond un fuwch; cymerwyd hi oddiarnaf yn doll ar fy maes.' Q Yna, mewn llais gwannach, dywedodd drachefn: "Fy mab, fy mab !" ac wele'n dyfod ddeigryn i wlychu ei lygaid hen, ond ni fedrai lifo i lawr. Ac fel yr ymdristâi felly, clywai rywun yn dywedyd: 'Fy nhad, bydded bendith Duw arnoch ac ar eich eiddo !" Fy eiddo i !" eb yr hynafgwr: "nid oes yn eiddo i mi neb mwy wyf unig." A chan godi ei lygaid gwelai bererin yn sefyll wrth y drws yn pwyso ar bren hir; ac yntau'n gwybod mai Duw a ddenfyn westïwyr, dywedodd wrtho: "Rhodded Duw dy fendith arnat. Tyred i mewn, fy mab y mae'r hyn oll sydd gan y tlawd i'r tlawd." Ac wedi cynneu ei faich coed ar yr aelwyd, paratôdd bryd o fwyd i'r teithiwr. Eithr ni fedrai dim ei symud oddiar y meddwl a bwysai arno: yr oedd yno'n gyson ar ei galon. Ac yn ol deall yr hyn a'i cythryblai gymaint, dywedodd y pererin wrtho: "Fy nhad, prawf Duw chwi trwy ddwylo dynion. Eithr y mae trallodion mwy na'ch trallod chwi. Nid y gorthrymedig a ddioddef fwyaf, ond y gorthrymwyr.' A siglodd yr hynafgwr ei ben, ac nid atebodd ddim. Ychwanegodd y pererin: "Fe gredwch yn fuan yr hyn na chredwch yr awron." Ac wedi eistedd, gosododd ei ddwylo ar ei lygaid; a syrthiodd yr hynafgwr i gwsg cyffelyb i'r cwsg trwm, tywyll, llawn dychryn, a gymerth afael yn Abraham pan ddangosodd Duw iddo anffodion dyfodol ei blant. A thybiai ei drawsgludo i mewn i blas eang, yn ymyl gwely, ac wrth ochr y gwely yr oedd coron, ac yn y gwely ŵr yn cysgu, a gwelai'r hynafgwr yr hyn a ddigwyddai Q oddimewn i'r gŵr hwnnw, megys tra phery'r wyliadwriaeth, y dydd, y gwelir yr hyn a ddigwydd tan ein llygaid. A chlywai'r gŵr oedd yno'n gorffwys ar wely aur, megys llefain cymysg tyrfa yn ceisio bara. Yr oedd yn sŵn cyffelyb i sŵn y tonnau a dorro yn erbyn y traeth yn y dymestl. A chynhyddai'r dymestl; a chynhyddai'r sŵn; a gwelai'r gŵr a gysgai y tonnau'n dyrchafu o funud i funud, ac eisoes yn bwrw muriau'r plas, a gwnai ymdrechion anhraethadwy megys i ffoi, ac ni fedrai, ac yr oedd fawr ei anesmwythter ef. Tra edrychai efe gyda dychryn, trawsgludwyd yr hynafgwr yn ddisyfyd i blas arall. Yr oedd yr hwn a orweddai yno yn debycach i gelain nac i ddyn byw. A gwelai o'i flaen yn ei gwsg, bennau wedi eu torri, a chan agor eu geneuau, dywedai'r pennau hynny: Yr oeddem ni wedi'n cysegru ein hunain i ti, ac wele'r wobr a dderbyniasom. Cwsg di, cwsg, ni chysgwn ni. Disgwyliwn ni awr dial: y mae yn ymyl." A fferrai'r gwaed yng ngwythiennau'r gŵr cwsg. A dywedai ynddo ei hun: "Pe medrwn, o leiaf, adael fy nghoron i'r plentyn hwn"; a throai ei lygaid gwylltion i gyfeiriad crud y gosodasai rhywun ynddo dalaith brenhines. Ond pan ddechreuai ymlonyddu ac ymgysuro ychydig yn y meddwl hwnnw, gafaelodd gŵr arall, tebyg iddo ef, yn y plentyn, a'i falurio yn erbyn y mur. Ac fe'i clywai'r hynafgwr ei hun yn diffygio gan arswyd. A thrawsgludwyd ef yr un funud i ddau le gwahanol; ond iddo ef, ni ffurfiai'r ddau le hynny, er ar wahân, onid un lle. A gwelodd ddau ŵr a allasai dyn gymryd fel un gŵr, ac o'r un oed bron; a deallodd eu magu yn yr un fynwes.<noinclude></noinclude> hr3f0uqyzyzttrrymgkmxysz9cdphzr 167145 167143 2026-07-13T18:20:04Z AlwynapHuw 1710 167145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ac etyb y merched ieuainc: "Gwywa'r blodau; diflannant: daw dydd pan nad adnewyddo'r gwlith hwy, ac na oliwia'r goleu hwy mwy. Nid oes ar y ddaear ond rhinwedd na wywa ac na ddiflanna. Y mae ein tadau yn debyg i'r dywysen a'i llanwodd ei hun â gronynnau tua'r hydref, ac y mae ein mamau yn gyffelyb i'r winwydden a'i beichiodd ei hun â ffrwythau. Mwyn i ni weled ein tadau; mwyn i ni fod yn ymyl ein mamau; a mwyn hefyd i ni blant ein tadau a'n mamau. Clodforwn Dduw a ddangosodd i ni y mawrdda hwn cyn marw!" ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XXXII.}}}} GWELAIS ffawydden yn esgyn i uchter aruthr. Estynnai, bron o'i phen i'w gwaelod, gangau dirfawr, a guddiai'r ddaear oddiamgylch nes ei bod yn noeth; nid oedd yno un gorsen glaswelltyn. Wrth droed y gawres tyfai derwen a grymai ac a droai, wedi codi rhai troedfeddi, yna ymestynnai yn gyd-wastad â'r gorwel, yna codai drachefn, a throai o'r newydd; ac yn olaf, gwelid hi'n estyn ei phen egwan a noeth tan gangau grymus y ffawydden i geisio ychydig awyr, ac ychydig oleu. A meddyliais ynof fy hun; wele fel y twf y bychain wrth gysgod y mawrion. Pwy a ymgasgla oddiarngylch cedyrn y ddaear? Pwy a ddynesa atynt? Nid y tlawd, erlidir ef: haloga ei olwg ef eu llygaid. Pellheir ef yn ofalus o'u gwydd ac o'u plasau; ni chaniateir rhodio yn eu gerddi sydd yn agored i bawb ond iddo ef, canys cuddir ei gorff ef, a dreuliwyd allan gan afur, â gwisgoedd angen. {{nop}}<noinclude></noinclude> ti5pnn0cijnu5hpp0bu5999fk5pc55q 167224 167145 2026-07-14T00:55:48Z AlwynapHuw 1710 167224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ac etyb y merched ieuainc: "Gwywa'r blodau; diflannant: daw dydd pan nad adnewyddo'r gwlith hwy, ac na oliwia'r goleu hwy mwy. Nid oes ar y ddaear ond rhinwedd na wywa ac na ddiflanna. Y mae ein tadau yn debyg i'r dywysen a'i llanwodd ei hun â gronynnau tua'r hydref, ac y mae ein mamau yn gyffelyb i'r winwydden a'i beichiodd ei hun â ffrwythau. Mwyn i ni weled ein tadau; mwyn i ni fod yn ymyl ein mamau; a mwyn hefyd i ni blant ein tadau a'n mamau. Clodforwn Dduw a ddangosodd i ni y mawrdda hwn cyn marw!" <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XXXII.}}}} GWELAIS ffawydden yn esgyn i uchter aruthr. Estynnai, bron o'i phen i'w gwaelod, gangau dirfawr, a guddiai'r ddaear oddiamgylch nes ei bod yn noeth; nid oedd yno un gorsen glaswelltyn. Wrth droed y gawres tyfai derwen a grymai ac a droai, wedi codi rhai troedfeddi, yna ymestynnai yn gyd-wastad â'r gorwel, yna codai drachefn, a throai o'r newydd; ac yn olaf, gwelid hi'n estyn ei phen egwan a noeth tan gangau grymus y ffawydden i geisio ychydig awyr, ac ychydig oleu. A meddyliais ynof fy hun; wele fel y twf y bychain wrth gysgod y mawrion. Pwy a ymgasgla oddiarngylch cedyrn y ddaear? Pwy a ddynesa atynt? Nid y tlawd, erlidir ef: haloga ei olwg ef eu llygaid. Pellheir ef yn ofalus o'u gwydd ac o'u plasau; ni chaniateir rhodio yn eu gerddi sydd yn agored i bawb ond iddo ef, canys cuddir ei gorff ef, a dreuliwyd allan gan afur, â gwisgoedd angen. {{nop}} <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 8y7gaxqo9q1gkbn8plerh19utz93zi7 104 86444 167146 2026-07-13T18:21:05Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Pwy, ynteu, a ymgasgl o gylch cedyrn y ddaear? Y goludogion, a'r gwenieithwyr a fyn ddyfod felly, y gwragedd cyfrgolledig, y gweinidogion gwaradwyddus gan eu digrifwch dirgel, y twyllwyr, y ffyliaid a ysiga eu cydwybod, a'r proffwydi gau a'i camarwain hi. Pwy eto? Gwŷr gormes ac ystryw, goruchwylwyr gorthrwm, y cribddeilwyr caled, pawb a ddywed: "Traddodwch i ni y bobl, a pharwn i'w haur lifo i'n cistiau, a'u braster yn ein gwythienn... 167146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Pwy, ynteu, a ymgasgl o gylch cedyrn y ddaear? Y goludogion, a'r gwenieithwyr a fyn ddyfod felly, y gwragedd cyfrgolledig, y gweinidogion gwaradwyddus gan eu digrifwch dirgel, y twyllwyr, y ffyliaid a ysiga eu cydwybod, a'r proffwydi gau a'i camarwain hi. Pwy eto? Gwŷr gormes ac ystryw, goruchwylwyr gorthrwm, y cribddeilwyr caled, pawb a ddywed: "Traddodwch i ni y bobl, a pharwn i'w haur lifo i'n cistiau, a'u braster yn ein gwythiennau." Lle gorwedd y gelain, yno yr ymgasgl yr eryrod. Gwna'r adar bychain eu nythod yn y glaswellt, a'r adar ysglyfaethus yn y prennau dyrchafedig. ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XXXIII.}}}} AMSER y melynai'r dail, dychwelai'n araf tua'i fwthyn ar lethrau dyffryn, hynafgwr yn dwyn ganddo faich o goed ir. Ac o'r cyfeiriad yr ymagorai'r dyffryn, gwelid rhwng prennau yma a thraw, belydr gwyrol yr haul, oedd eisoes ar y gorwel yn chwarae yng nghymylau'r gorllewin ac yn eu lliwio â lliwiau aneirif, a ymddiflannent hwythau'n araf, araf. Ac wedi cyrraedd ei fwthyn, ei unig feddiant at y maes bychan a wrteithiai yn ymyl, gadawodd i'r baich coed syrthio, eisteddodd ar fainc bren wedi ei duo gan fwg yr aelwyd, a phlygodd ei ben ar ei fynwes mewn myfyrdod dwys. Ac o dro i dro, dihangai, o'i fynwes chwyddedig, gŵyn fechan, ac mewn llais toredig, dywedai: "Nid oedd i mi ond un mab; cymerwyd ef oddiwrthyf: ond un fuwch; cymerwyd hi oddiarnaf yn doll ar fy maes." {{nop}}<noinclude></noinclude> okz3wknlfg6d1hxjll924f3ugjh5vzh 167225 167146 2026-07-14T00:56:07Z AlwynapHuw 1710 167225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Pwy, ynteu, a ymgasgl o gylch cedyrn y ddaear? Y goludogion, a'r gwenieithwyr a fyn ddyfod felly, y gwragedd cyfrgolledig, y gweinidogion gwaradwyddus gan eu digrifwch dirgel, y twyllwyr, y ffyliaid a ysiga eu cydwybod, a'r proffwydi gau a'i camarwain hi. Pwy eto? Gwŷr gormes ac ystryw, goruchwylwyr gorthrwm, y cribddeilwyr caled, pawb a ddywed: "Traddodwch i ni y bobl, a pharwn i'w haur lifo i'n cistiau, a'u braster yn ein gwythiennau." Lle gorwedd y gelain, yno yr ymgasgl yr eryrod. Gwna'r adar bychain eu nythod yn y glaswellt, a'r adar ysglyfaethus yn y prennau dyrchafedig. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XXXIII.}}}} AMSER y melynai'r dail, dychwelai'n araf tua'i fwthyn ar lethrau dyffryn, hynafgwr yn dwyn ganddo faich o goed ir. Ac o'r cyfeiriad yr ymagorai'r dyffryn, gwelid rhwng prennau yma a thraw, belydr gwyrol yr haul, oedd eisoes ar y gorwel yn chwarae yng nghymylau'r gorllewin ac yn eu lliwio â lliwiau aneirif, a ymddiflannent hwythau'n araf, araf. Ac wedi cyrraedd ei fwthyn, ei unig feddiant at y maes bychan a wrteithiai yn ymyl, gadawodd i'r baich coed syrthio, eisteddodd ar fainc bren wedi ei duo gan fwg yr aelwyd, a phlygodd ei ben ar ei fynwes mewn myfyrdod dwys. Ac o dro i dro, dihangai, o'i fynwes chwyddedig, gŵyn fechan, ac mewn llais toredig, dywedai: "Nid oedd i mi ond un mab; cymerwyd ef oddiwrthyf: ond un fuwch; cymerwyd hi oddiarnaf yn doll ar fy maes." {{nop}} <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> jzl52evnjug3pi0m3csaa5ivt7a9igz 104 86445 167147 2026-07-13T18:21:29Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Yna, mewn llais gwannach, dywedodd drachefn: "Fy mab, fy mab!" ac wele'n dyfod ddeigryn i wlychu ei lygaid hen, ond ni fedrai lifo i lawr. Ac fel yr ymdristâi felly, clywai rywun yn dywedyd: 'Fy nhad, bydded bendith Duw arnoch ac ar eich eiddo!" Fy eiddo i!" eb yr hynafgwr: "nid oes yn eiddo i mi neb mwy wyf unig." A chan godi ei lygaid gwelai bererin yn sefyll wrth y drws yn pwyso ar bren hir; ac yntau'n gwybod mai Duw a ddenfyn w... 167147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Yna, mewn llais gwannach, dywedodd drachefn: "Fy mab, fy mab!" ac wele'n dyfod ddeigryn i wlychu ei lygaid hen, ond ni fedrai lifo i lawr. Ac fel yr ymdristâi felly, clywai rywun yn dywedyd: 'Fy nhad, bydded bendith Duw arnoch ac ar eich eiddo!" Fy eiddo i!" eb yr hynafgwr: "nid oes yn eiddo i mi neb mwy wyf unig." A chan godi ei lygaid gwelai bererin yn sefyll wrth y drws yn pwyso ar bren hir; ac yntau'n gwybod mai Duw a ddenfyn westïwyr, dywedodd wrtho: "Rhodded Duw dy fendith arnat. Tyred i mewn, fy mab y mae'r hyn oll sydd gan y tlawd i'r tlawd." Ac wedi cynneu ei faich coed ar yr aelwyd, paratôdd bryd o fwyd i'r teithiwr. Eithr ni fedrai dim ei symud oddiar y meddwl a bwysai arno: yr oedd yno'n gyson ar ei galon. Ac yn ol deall yr hyn a'i cythryblai gymaint, dywedodd y pererin wrtho: "Fy nhad, prawf Duw chwi trwy ddwylo dynion. Eithr y mae trallodion mwy na'ch trallod chwi. Nid y gorthrymedig a ddioddef fwyaf, ond y gorthrymwyr.' A siglodd yr hynafgwr ei ben, ac nid atebodd ddim. Ychwanegodd y pererin: "Fe gredwch yn fuan yr hyn na chredwch yr awron." Ac wedi eistedd, gosododd ei ddwylo ar ei lygaid; a syrthiodd yr hynafgwr i gwsg cyffelyb i'r cwsg trwm, tywyll, llawn dychryn, a gymerth afael yn Abraham pan ddangosodd Duw iddo anffodion dyfodol ei blant. A thybiai ei drawsgludo i mewn i blas eang, yn ymyl gwely, ac wrth ochr y gwely yr oedd coron, ac yn y gwely ŵr yn cysgu, a gwelai'r hynafgwr yr hyn a ddigwyddai<noinclude></noinclude> qfry1ukocsdlg1abv1q7c8gqlauwyi2 104 86446 167148 2026-07-13T18:21:49Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "oddimewn i'r gŵr hwnnw, megys tra phery'r wyliadwriaeth, y dydd, y gwelir yr hyn a ddigwydd tan ein llygaid. A chlywai'r gŵr oedd yno'n gorffwys ar wely aur, megys llefain cymysg tyrfa yn ceisio bara. Yr oedd yn sŵn cyffelyb i sŵn y tonnau a dorro yn erbyn y traeth yn y dymestl. A chynhyddai'r dymestl; a chynhyddai'r sŵn; a gwelai'r gŵr a gysgai y tonnau'n dyrchafu o funud i funud, ac eisoes yn bwrw muriau'r plas, a gwnai ymdrechion... 167148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>oddimewn i'r gŵr hwnnw, megys tra phery'r wyliadwriaeth, y dydd, y gwelir yr hyn a ddigwydd tan ein llygaid. A chlywai'r gŵr oedd yno'n gorffwys ar wely aur, megys llefain cymysg tyrfa yn ceisio bara. Yr oedd yn sŵn cyffelyb i sŵn y tonnau a dorro yn erbyn y traeth yn y dymestl. A chynhyddai'r dymestl; a chynhyddai'r sŵn; a gwelai'r gŵr a gysgai y tonnau'n dyrchafu o funud i funud, ac eisoes yn bwrw muriau'r plas, a gwnai ymdrechion anhraethadwy megys i ffoi, ac ni fedrai, ac yr oedd fawr ei anesmwythter ef. Tra edrychai efe gyda dychryn, trawsgludwyd yr hynafgwr yn ddisyfyd i blas arall. Yr oedd yr hwn a orweddai yno yn debycach i gelain nac i ddyn byw. A gwelai o'i flaen yn ei gwsg, bennau wedi eu torri, a chan agor eu geneuau, dywedai'r pennau hynny: Yr oeddem ni wedi'n cysegru ein hunain i ti, ac wele'r wobr a dderbyniasom. Cwsg di, cwsg, ni chysgwn ni. Disgwyliwn ni awr dial: y mae yn ymyl." A fferrai'r gwaed yng ngwythiennau'r gŵr cwsg. A dywedai ynddo ei hun: "Pe medrwn, o leiaf, adael fy nghoron i'r plentyn hwn"; a throai ei lygaid gwylltion i gyfeiriad crud y gosodasai rhywun ynddo dalaith brenhines. Ond pan ddechreuai ymlonyddu ac ymgysuro ychydig yn y meddwl hwnnw, gafaelodd gŵr arall, tebyg iddo ef, yn y plentyn, a'i falurio yn erbyn y mur. Ac fe'i clywai'r hynafgwr ei hun yn diffygio gan arswyd. A thrawsgludwyd ef yr un funud i ddau le gwahanol; ond iddo ef, ni ffurfiai'r ddau le hynny, er ar wahân, onid un lle. A gwelodd ddau ŵr a allasai dyn gymryd fel un gŵr, ac o'r un oed bron; a deallodd eu magu yn yr un fynwes. {{nop}}<noinclude></noinclude> kdh5q1am227vq9q9ktmylpjo70yj5a3 104 86447 167149 2026-07-13T18:24:26Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ac yr oedd eu cwsg fel cwsg yr euog a ddisgwyl ei gosb pan ddeffrô. Symudai cysgodau ag amdo gwaed o'u cylch o'u blaen, ac wrth fyned heibio, cyffyrddai pob un ohonynt â hwy, ac ymgynhullai eu haelodau, ac ymdynhau megys i ffoi rhag y cyffyrddiad hwnnw o'r marw. Yna edrychent y naill ar y llall gyda rhyw fath ar wên erchyll, a fflamiai eu llygaid, ac aflonyddai eu llaw yn gyffrous ar garn cledd. Ac yn nesaf, gwelodd yr hynafgwr ŵr... 167149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ac yr oedd eu cwsg fel cwsg yr euog a ddisgwyl ei gosb pan ddeffrô. Symudai cysgodau ag amdo gwaed o'u cylch o'u blaen, ac wrth fyned heibio, cyffyrddai pob un ohonynt â hwy, ac ymgynhullai eu haelodau, ac ymdynhau megys i ffoi rhag y cyffyrddiad hwnnw o'r marw. Yna edrychent y naill ar y llall gyda rhyw fath ar wên erchyll, a fflamiai eu llygaid, ac aflonyddai eu llaw yn gyffrous ar garn cledd. Ac yn nesaf, gwelodd yr hynafgwr ŵr egwan a thruan. Ymlusgai drwg-dybiau yn dorf yn ymyl ei wely, tywalltent eu gwenwyn ar ei wyneb. Murmurent eiriau anwiw mewn llais isel; claddent eu crafangau yn araf yn ei benglog a fwydid gan chwys oer. Ac ymagoshaodd oddiwrtho rith dyn gwelw fel amdo, ac heb ddywedyd gair, dangosodd iddo â'i fys ol goleu oedd am y gwddf. Ac yn y gwely y gorweddai arno, crynai gluniau'r gŵr egwan, dylyfai ei enau gan ofn, a chwyddai ei lygaid allan yn ofnadwy. Ac yn fferru gan arswyd, trawsgludwyd yr hynafgwr i blas mwy eto. Ac nid anadlai'r hwn a gysgai yno onid gydag anhawster eithriadol. Ac yr oedd drych du yn gwrcwd ar ei fynwes, ac yn edrych arno gan ei watwar. Ac ymddiddanai ag ef yn ei glust, a deuai ei eiriau yn weledig- aethau yn enaid y gŵr a wasgai ef, ac a sathrai â'i esgyrn blaenllym. A gwelai'r gŵr ei hun wedi ei amgylchu gan dorf afrifed. a godai lefau arswydol. Addewaist i ni ryddid, a rhoddaist i ni gaethiwed. "Addewaist lywodraethu â chyfreithiau, ac nid yw'r cyfreithiau namyn dy fympwyon. {{nop}}<noinclude></noinclude> gwds7wcxy38cbvkn5ycurp0ma07jsxu 104 86448 167150 2026-07-13T18:25:11Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Addewaist arbed bara ein gwragedd a'n plant, a gwnaethost ein trallod yn ddau cymaint er mwyn chwyddo dy drysorau. Addewaist i ni ogoniant, ac enillaist i ni waradwydd pobloedd a'u digllonedd cyfiawn. "Disgyn, disgyn, dos i gysgu gyda'r gormesdeyrn a'r rhai a dwng anudon." Ac ymdeimlai ei hun ar fin syrthio, o gael ei lusgo gan y dorf honno, ac ymaflai mewn codau aur, a thorrai'r codau, a diflannai'r aur, gan syrthio ar y ddaear.... 167150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Addewaist arbed bara ein gwragedd a'n plant, a gwnaethost ein trallod yn ddau cymaint er mwyn chwyddo dy drysorau. Addewaist i ni ogoniant, ac enillaist i ni waradwydd pobloedd a'u digllonedd cyfiawn. "Disgyn, disgyn, dos i gysgu gyda'r gormesdeyrn a'r rhai a dwng anudon." Ac ymdeimlai ei hun ar fin syrthio, o gael ei lusgo gan y dorf honno, ac ymaflai mewn codau aur, a thorrai'r codau, a diflannai'r aur, gan syrthio ar y ddaear. A thybiai iddo grwydro'n dlawd yn y byd, ac iddo yn ei syched, geisio i yfed wrth elusen, ac i rywun roddi iddo lestr yn llawn baw, ac y ffoai pawb rhagddo, y melltithiai pawb ef, canys nodasid ef ag arwydd bradychwyr. A throes yr hynafgwr ei lygaid oddiwrtho gyda gwawd. Ac mewn dau blasty arall gwelodd ddau ŵr arall yn breuddwydio am gosb. Canys," eb hwy, "ym mha le y cawn unrhyw ddiogelwch? Cloddiwyd y ddaear odditan ein traed; ffieiddir ni gan y cenhedloedd; gofyn hyd yn oed y plant bychain yn eu gweddïau, fore a hwyr, gan Dduw, waredu'r ddaear ohonom." Dedfrydai un i'r carchar caeth, hynny yw, i bob arteithiau'r corff a'r ysbryd, ac i angeu o newyn, y rhai anffodus a ddrwg-dybiai o gyhoeddi'r gair mam-wlad; ac, wedi anrheithio eu da, gorchmynnai'r llall daflu i ddyfnder carchardy ddwy ferch ieuainc, euog o weini ar eu brodyr clwyfedig mewn ysbyty. Ac fel yr ymflinent wrth waith dienyddiwr felly, cyrhaeddodd cenhadon atynt. {{nop}}<noinclude></noinclude> syo32ovbsg96ljuuufhd8rztk1b0mlm 104 86449 167151 2026-07-13T18:25:55Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "A dywedai un gennad: "Drylliodd eich taleithiau yn y dehau eu cadwynau, ac â bolltiau, ymlidiasant eich llywodraethwyr a'ch milwyr." A'r llall: "Darniwyd eich llumanau ar lannau'r afon fawr dwg ei thonnau y gweddillion ganddynt." A gwingai'r ddau frenin ar eu gwely. A gwelodd yr hynafgwr drydydd. Bwriasai Dduw allan o'i galon, ac, yn lle Duw yn ei galon, yr oedd gwyfyn a'i difrodai'n ddibaid; a phan ddeuai'r dolur yn fwy, traetha... 167151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>A dywedai un gennad: "Drylliodd eich taleithiau yn y dehau eu cadwynau, ac â bolltiau, ymlidiasant eich llywodraethwyr a'ch milwyr." A'r llall: "Darniwyd eich llumanau ar lannau'r afon fawr dwg ei thonnau y gweddillion ganddynt." A gwingai'r ddau frenin ar eu gwely. A gwelodd yr hynafgwr drydydd. Bwriasai Dduw allan o'i galon, ac, yn lle Duw yn ei galon, yr oedd gwyfyn a'i difrodai'n ddibaid; a phan ddeuai'r dolur yn fwy, traethai'n floesg gableddau gorwag, a chuddiai ei enau ei hun ag ewyn rhudd. A thybiai fod mewn llannerch helaeth, ac yn unig gyda'r gwyfyn na adawai mohono. A mynwent ydoedd y llannerch honno, mynwent lladdedigion. Ac yn ddisymwth, wele'r ddaear yn ymsymud; ymegyr y beddau, ymgyfyd y meirw, ac ymagoshânt yn dorf, ac ni fedrai ysgogi dim, na chodi llef. Ac edrychai'r meirw hynny oll, wŷr, gwragedd, a phlant, arno mewn distawrwydd; ac ymhen ychydig amser, yn yr unrhyw dawelwch, cymerasant gerrig y beddau, a'u gosod o'i gylch ef. Ac yr oeddynt, ar y cyntaf, hyd at ei liniau, yna hyd at ei fynwes, yna hyd at ei enau, ac fe estynnai'n egnïol gyhyrau ei wddf i anadlu unwaith yn ychwaneg; ac ymgodai'r adeilad yn gyson, a phan orffennid, ymgollai ei chopa mewn cwmwl anoleu. Dechreuai nerthoedd yr hynafgwr ei adael: gorlenwid ei enaid â dychryn. {{nop}}<noinclude></noinclude> 1j7fheo6es27iimettaxkimu9xqjyr7 104 86450 167152 2026-07-13T18:26:42Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ac yn ol cerdded trwy ystafelloedd amryw ac anghyfannedd, canfyddai, mewn ystafell fechan, ac ar wely a oleuid o'r braidd gan lusern lwydaidd, ŵr wedi ei dreulio allan gan y blynyddoedd. O gylch y gwely yr oedd saith arswyd, pedwar ar un ochr, tri ar y llall. A gosododd un arswyd ei law ar galon y gŵr hen, a dychrynai, a chrynai ei aelodau; a safodd y llaw yno hyd oni theimlodd ychydig wres. Ac ar ol hwn gwnaeth un arall ac oerac... 167152 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ac yn ol cerdded trwy ystafelloedd amryw ac anghyfannedd, canfyddai, mewn ystafell fechan, ac ar wely a oleuid o'r braidd gan lusern lwydaidd, ŵr wedi ei dreulio allan gan y blynyddoedd. O gylch y gwely yr oedd saith arswyd, pedwar ar un ochr, tri ar y llall. A gosododd un arswyd ei law ar galon y gŵr hen, a dychrynai, a chrynai ei aelodau; a safodd y llaw yno hyd oni theimlodd ychydig wres. Ac ar ol hwn gwnaeth un arall ac oerach fel y gwnaethai'r cyntaf, a gosododd pob un ei law ar galon y gŵr hen. A digwyddodd ynddo bethau na fedr neb eu datguddio. A gwelai yn y pellter tua'r pegwn ddrychiolaeth erchyll a ddywedai wrtho: Dyro dy hun i mi, a mi a'th wresogaf â'm hanadl." Ac â'i fysedd rhewllyd ysgrifennai'r gŵr arswyd gyfamod, na wn ba gyfamod, ond a oedd â phob gair ohono megys rhoch ing. A hon oedd y weledigaeth olaf. Ac, wedi deffro, diolchodd yr hynafgwr i Ragluniaeth am y rhan a wnaethai hi iddo yng ngloesion bywyd. A dywedodd y pererin wrtho: "Gobeithia a gweddïa; caiff gweddi bopeth. Ni chollwyd dy fab; gwêl dy lygaid ef cyn cau ohonynt. Disgwyl mewn heddwch ddydd Duw." A disgwyliodd yr hynafgwr mewn heddwch. {{nop}}<noinclude></noinclude> 528k23rzaso0gnq8b69ft1jpbqma01j 104 86451 167153 2026-07-13T18:27:27Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|XXXIV.}}}} NID oddiwrth Dduw y daw'r drygau a dralloda'r ddaear, canys cariad yw Duw, a da ydyw'r cwbl a wnaeth Ef; o Satan, a felltithiodd Duw, y maent, ac o'r dynion sydd â Satan yn dad ac yn arglwydd iddynt. Y mae meibion Satan yn aml yn y byd. Fel y diflannant, ysgrifenna Duw eu henwau mewn llyfr seliedig, a fydd agored ac a ddarllenir ger bron pawb yn niwedd yr amseroedd. Y mae dynion na charant onid hwy eu hunain;... 167153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|XXXIV.}}}} NID oddiwrth Dduw y daw'r drygau a dralloda'r ddaear, canys cariad yw Duw, a da ydyw'r cwbl a wnaeth Ef; o Satan, a felltithiodd Duw, y maent, ac o'r dynion sydd â Satan yn dad ac yn arglwydd iddynt. Y mae meibion Satan yn aml yn y byd. Fel y diflannant, ysgrifenna Duw eu henwau mewn llyfr seliedig, a fydd agored ac a ddarllenir ger bron pawb yn niwedd yr amseroedd. Y mae dynion na charant onid hwy eu hunain; a gwŷr casineb ydyw'r rhain; canys cashau eraill ydyw peidio â charu onid hunan. Y mae gwŷr beilchion na fedrant ddioddef gydraddoldeb, a fyn beunydd orchymyn ac arglwyddiaethu. Y mae gwŷr trachwant a gais beunydd, aur, anrhydedd, digrifwch, ac ni ddigonir hwy fyth. Y mae gwŷr trais, yn gwylio'r gwan er mwyn eu hysbeilio trwy nerth neu trwy dwyll, ac a grwydro'r nos o gwmpas trigfan y weddw a'r amddifad. Y mae llofruddion, nad oes ganddynt onid meddyliau gormes, a ddywed: "Ein brodyr ydych chwi," ac a ladd rhai a alwant eu brodyr, yn union wedi eu drwg-dybio o fod yn wrthwyneb i'w hamcanion, ac ysgrifennant gyfreithiau â'u gwaed. Y mae gwŷr ofnus a grŷn o flaen y drygionus ac a gusana eu llaw, gan obeithio ysgoi felly rhag eu gorthrwm, ac a frysia i ddychwelyd i'w tai, a chau eu drws, pan ymosoder ar y diniwed yn y lle cyhoeddus. Dinistriodd yr holl wŷr hyn heddwch, diogelwch, a rhyddid ar y ddaear. {{nop}}<noinclude></noinclude> alerfzxoxu9imhwfi9ig3v0yqrhipcl 104 86452 167154 2026-07-13T18:28:05Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ni chewch chwi bellach ryddid, diogelwch, a heddwch, onid wrth ymryson yn ddibaid â hwy. Dinas Satan ydyw'r ddinas a adeiladasant; eiddoch chwi ydyw codi drachefn ddinas Duw. Câr pob un ei frodyr fel ef ei hun yn ninas Duw, ac wele paham nad oes neb yn ddiymgeledd, na ddioddef neb yno o bydd meddyginiaeth i'w ddioddefiadau. Y mae'n gydradd bawb yn ninas Duw; nid arglwyddiaetha neb, canys yn unig, cyfiawnder a lywodraetha yno, gyd... 167154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ni chewch chwi bellach ryddid, diogelwch, a heddwch, onid wrth ymryson yn ddibaid â hwy. Dinas Satan ydyw'r ddinas a adeiladasant; eiddoch chwi ydyw codi drachefn ddinas Duw. Câr pob un ei frodyr fel ef ei hun yn ninas Duw, ac wele paham nad oes neb yn ddiymgeledd, na ddioddef neb yno o bydd meddyginiaeth i'w ddioddefiadau. Y mae'n gydradd bawb yn ninas Duw; nid arglwyddiaetha neb, canys yn unig, cyfiawnder a lywodraetha yno, gyda chariad. Y mae gan bob un yn ninas Duw ei eiddo yn ddiofn, ac ni chwennych ddim yn ychwaneg, canys y mae yr hyn sydd i bob un, i bawb, ac eiddo pawb Dduw, a gynnwys bob daioni. Nid abertha neb eraill er ei fwyn ei hun yn ninas Duw, eithr y mae yn barod bob un i'w aberthu ei hun er mwyn eraill. Os ymlusg gŵr drygionus i mewn i ddinas Duw, ymwahana pawb oddiwrtho, ac ymuna pawb i'w ffrwyno neu i'w fwrw i ffwrdd; canys gelyn pob un ydyw'r drygionus, ac y mae gelyn pob un yn elyn pawb. Wedi adeiladu ohonoch ddinas Duw, fe flodeua'r ddaear, a ffynna'r bobloedd, canys gorchfygasoch blant Satan a ormesa ar y bobloedd, ac a anghyfanedda'r ddaear,-y beilchion, y treiswyr, y llofruddion, a'r gwŷr ofnus. {{nop}}<noinclude></noinclude> 11q9hsu1hy84tlltclqz138zjdf10sw 104 86453 167155 2026-07-13T18:28:37Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|XXXV.}}}} PE bae gormeswyr y cenhedloedd wedi eu llwyr adael iddynt eu hunain, heb amddiffyn ac heb ateg oddiallan, pa beth a allent yn eu herbyn? Pe na buasai ganddynt, i'w dal yn gaeth, gymorth namyn cymorth y rhai y try caethiwed yn elw iddynt, pa beth a fyddai'r nifer bychan hwn yn erbyn y cyfan o'r bobloedd? A doethineb Duw a drefnodd bethau felly, fel y gallai dynion beunydd wrthsefyll gormes, a byddai gormes yn a... 167155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|XXXV.}}}} PE bae gormeswyr y cenhedloedd wedi eu llwyr adael iddynt eu hunain, heb amddiffyn ac heb ateg oddiallan, pa beth a allent yn eu herbyn? Pe na buasai ganddynt, i'w dal yn gaeth, gymorth namyn cymorth y rhai y try caethiwed yn elw iddynt, pa beth a fyddai'r nifer bychan hwn yn erbyn y cyfan o'r bobloedd? A doethineb Duw a drefnodd bethau felly, fel y gallai dynion beunydd wrthsefyll gormes, a byddai gormes yn amhosibl pe gwybuasai dynion ddoethineb Duw. Ond, gan roddi eu bryd ar feddyliau eraill, gwrthwynebodd arglwyddi'r byd ddoethineb Duw, na ddeallai dynion mwyach, â doethineb tywysog y byd hwn, sef Satan. Er mwyn cadarnhau eu gormes, awgrymodd Satan, brenin gorthrymwyr y cenhedloedd, iddynt ystryw uffernol. Dywedodd wrthynt: "Wele'r peth y mae'n rhaid ei wneuthur. Cymerwch afael yn y bechgyn ieuainc cryfaf ymhob teulu, a rhoddwch iddynt arfau, a dysgwch eu trin iddynt, ac er eich mwyn chwi, ymladdant yn erbyn eu tadau a'u brodyr; canys argyhoeddaf hwy mai gweithred ogoneddus ydyw. Rhoddaf iddynt ddau eilun a elwir Anrhydedd a Ffyddlondeb, a deddf a elwir Ufudd-dod goddefgar. "Ac addolant yr eilunod hyn, ac ymostyngant i'r gyfraith hon â'u llygaid yng nghaead, canys denaf eu hysbryd, ac ni bydd i chwi mwy ddim i'w ofni." A gwnaeth gormeswyr y cenhedloedd yr hyn a ddywedasai Satan wrthynt, a gwnaeth Satan yntau y peth a addawsai i ormeswyr y cenhedloedd. {{nop}}<noinclude></noinclude> lwpyx5yode72irvoj4n22ffw9sk9vob 104 86454 167156 2026-07-13T18:29:12Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "A gwelwyd codi o blant y bobl eu llaw yn erbyn y bobl, a thorfynyglu eu brodyr, llyffetheirio eu tadau, ac anghofio hyd at y crothau a'u dygasai. Pan ddywedid wrthynt: "Yn enw popeth cysegredig, ystyriwch anghyfiawnder a chreulonder y peth a orchmynnir i chwi," atebent: "Nid meddwl a wnawn ni, eithr ufuddhau." A phan ddywedid wrthynt: "Onid oes ynoch eto gariad at eich tadau, eich mamau, eich brodyr a'ch chwiorydd?" Atebent: "Ni ch... 167156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>A gwelwyd codi o blant y bobl eu llaw yn erbyn y bobl, a thorfynyglu eu brodyr, llyffetheirio eu tadau, ac anghofio hyd at y crothau a'u dygasai. Pan ddywedid wrthynt: "Yn enw popeth cysegredig, ystyriwch anghyfiawnder a chreulonder y peth a orchmynnir i chwi," atebent: "Nid meddwl a wnawn ni, eithr ufuddhau." A phan ddywedid wrthynt: "Onid oes ynoch eto gariad at eich tadau, eich mamau, eich brodyr a'ch chwiorydd?" Atebent: "Ni charwn ni, eithr ufuddhau." A phan ddangosid iddynt allorau'r Duw a wnaeth ddyn, a'r Crist a'i hachubodd, llefent: "Duwiau'r fam-wlad ydyw'r rheiny; ein duwiau ni, duwiau ein harglwyddi, Ffyddlondeb ac Anrhydedd ydynt." Yn wir meddaf i chwi, ni bu hudoliaeth fwy erchyll na hon er hudo'r wraig gyntaf gan y Sarff. Ond y mae'n cyffwrdd â'i ddiwedd. Pan ddeno ysbryd drwg eneidiau cyfiawn, nid ydyw ond am dymor. Ant heibio megys ar draws breuddwyd ofnadwy, ac wedi deffro, bendithiant Dduw a'u gwaredodd o'r boen honno. Eto ychydig ddyddiau, a'r rhai a ymladdodd tros y gorthrymwyr a ymladd tros y gorthrymedig; a'r rhai a ymladdodd i gadw mewn gefynnau eu tadau, eu mamau, eu brodyr, a'u chwiorydd, a ymladd i'w rhyddhau. A ffy Satan i'w ogofeydd gydag arglwyddi'r cenhedloedd. {{nop}}<noinclude></noinclude> for73kvy7la3ufyg6nxsivlkucznzjt 104 86455 167157 2026-07-13T18:30:33Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|XXXVI.}}}} FILWR ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd tros Dduw, ac allorau'r fam-wlad." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd tros gyfiawnder, tros achos santaidd y bobloedd, tros iawnderau cysegredig y rhyw ddynol." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd fel y gwareder fy mrodyr o orthrwm, i ddryllio eu cadwynau a chadwynau'... 167157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|XXXVI.}}}} FILWR ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd tros Dduw, ac allorau'r fam-wlad." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd tros gyfiawnder, tros achos santaidd y bobloedd, tros iawnderau cysegredig y rhyw ddynol." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd fel y gwareder fy mrodyr o orthrwm, i ddryllio eu cadwynau a chadwynau'r byd." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd yn erbyn y gwŷr drygionus tros y rhai a fwriant i lawr, ac a sathrant tan draed, tros y caethion yn erbyn yr arglwyddi, tros ryddid yn erbyn y gormeswyr." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd fel na bo mwyach bawb yn ysglyfaeth yr ychydig, i godi'n ol y pennau crwm, a chryfhau y gliniau a ymollyngodd." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd fel na felltithio'r tadau mwyach y dydd y dywedwyd wrthynt: Ganed i chwi fab'; na'r mamau hwnnw pan wasgasant ef y tro cyntaf at eu mynwes." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? Af i ymladd fel nad ymdristao'r brawd mwyach o weled ei chwaer yn gwywo fel y glaswelltyn y gwrthyd y ddaear<noinclude></noinclude> srw29xqkkc3zcmu2xshk8ge7ic1bo5s 104 86456 167158 2026-07-13T18:31:01Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "ei faethu; fel nad edrycho chwaer mwy, gan wylo, ar ei brawd a ymedy ac na ddychwel ddim.' Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd fel y bwytao pawb ffrwyth eu llafur mewn tangnefedd; i sychu dagrau y plant bychain a gais fara, ac a atebir: Nid oes fara mwyach; dygwyd oddiarnom yr hyn oedd yn weddill.'" Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i yml... 167158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ei faethu; fel nad edrycho chwaer mwy, gan wylo, ar ei brawd a ymedy ac na ddychwel ddim.' Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd fel y bwytao pawb ffrwyth eu llafur mewn tangnefedd; i sychu dagrau y plant bychain a gais fara, ac a atebir: Nid oes fara mwyach; dygwyd oddiarnom yr hyn oedd yn weddill.'" Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd tros y tlawd, fel nad amddifader ef fyth o'i gyfran o'r etifeddiaeth gyffredin." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd ac ymlid newyn o fythynnod, i ddwyn yn ol gyflawnder i deuluoedd, a diogelwch a gorfoledd." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd fel y rhodder i'r rhai a daflodd eu gormeswyr i waelod carchardai yr awyr y mae eu mynwesau yn amddifad ohono, a'r goleuni a gais eu llygaid." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! Filwr ieuanc, i ble'r ei di? "Af i ymladd fel y dymchweler y cyffiniau a wahana'r bobloedd, ac a'u rhwystra i gofleidio fel meibion yr un tad, wedi eu bwriadu i fyw'n un, yn yr un cariad." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! I ble'r ei di, filwr ieuanc? "Af i ymladd fel y rhyddhaer o ormes dyn, feddwl, gair, a chydwybod." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! {{nop}}<noinclude></noinclude> s0frpofdpg2vtsgchp7jneqvjtoyplw 104 86457 167159 2026-07-13T18:32:48Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "I ble'r ei di, filwr ieuanc? "Af i ymladd tros gyfreithiau tragwyddol, wedi disgyn o'r uchelder, tros gyfiawnder a amddiffyn iawnderau, tros elusen a dynera'r drygau anochel." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! I ble'r ei di, filwr ieuanc? "Af i ymladd fel y byddo i bawb un Duw yn y nef, ac ar y ddaear un fam-wlad." Bendigedig seithwaith fyddo dy arfau, filwr ieuanc! ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XXXVII.}}}} PAHAM Y... 167159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>I ble'r ei di, filwr ieuanc? "Af i ymladd tros gyfreithiau tragwyddol, wedi disgyn o'r uchelder, tros gyfiawnder a amddiffyn iawnderau, tros elusen a dynera'r drygau anochel." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! I ble'r ei di, filwr ieuanc? "Af i ymladd fel y byddo i bawb un Duw yn y nef, ac ar y ddaear un fam-wlad." Bendigedig seithwaith fyddo dy arfau, filwr ieuanc! ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XXXVII.}}}} PAHAM Y y blinwch yn ofer yn eich trallod? Da ydyw eich dymuniad, ond ni wyddoch pa fodd y dylid ei gyflawni. Trysorwch y ddihareb hon: "Yr hwn a roes fywyd a fedr osod bywyd i lawr." Ni lwyddwch chwi ddim heb Dduw. Fe drowch a throswch ar wely eich ing: pa esmwythâd a gawsoch? Bwriasoch i lawr rai gormesdeyrnedd, ac wele daeth eraill gwaeth na'r cyntaf. Dilëasoch gyfreithiau caethiwed, a chawsoch gyfreithiau gwaed, ac yna drachefn gyfreithiau caethiwed. A heriwch chwi ddynion a'u gesyd eu hunain rhyngoch a Duw, fel y cuddio eu cysgod chwi rhagddo? Y mae gan y gwŷr hynny fwriadau drwg. Canys oddiwrth Dduw y daw y gallu i waredu, oblegyd oddiwrth Dduw y daw'r cariad sydd yn uno. Pa beth a fedr gŵr nad oes iddo yn rheol onid ei feddwl ei hun, yn ddeddf onid ei ewyllys, ei wneuthur i chwi. {{nop}}<noinclude></noinclude> 1cnikuxyjkbqnstjg97p6n8hvan49ft 167226 167159 2026-07-14T00:56:49Z AlwynapHuw 1710 167226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>I ble'r ei di, filwr ieuanc? "Af i ymladd tros gyfreithiau tragwyddol, wedi disgyn o'r uchelder, tros gyfiawnder a amddiffyn iawnderau, tros elusen a dynera'r drygau anochel." Bendigedig fyddo dy arfau, filwr ieuanc! I ble'r ei di, filwr ieuanc? "Af i ymladd fel y byddo i bawb un Duw yn y nef, ac ar y ddaear un fam-wlad." Bendigedig seithwaith fyddo dy arfau, filwr ieuanc! <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XXXVII.}}}} PAHAM Y y blinwch yn ofer yn eich trallod? Da ydyw eich dymuniad, ond ni wyddoch pa fodd y dylid ei gyflawni. Trysorwch y ddihareb hon: "Yr hwn a roes fywyd a fedr osod bywyd i lawr." Ni lwyddwch chwi ddim heb Dduw. Fe drowch a throswch ar wely eich ing: pa esmwythâd a gawsoch? Bwriasoch i lawr rai gormesdeyrnedd, ac wele daeth eraill gwaeth na'r cyntaf. Dilëasoch gyfreithiau caethiwed, a chawsoch gyfreithiau gwaed, ac yna drachefn gyfreithiau caethiwed. A heriwch chwi ddynion a'u gesyd eu hunain rhyngoch a Duw, fel y cuddio eu cysgod chwi rhagddo? Y mae gan y gwŷr hynny fwriadau drwg. Canys oddiwrth Dduw y daw y gallu i waredu, oblegyd oddiwrth Dduw y daw'r cariad sydd yn uno. Pa beth a fedr gŵr nad oes iddo yn rheol onid ei feddwl ei hun, yn ddeddf onid ei ewyllys, ei wneuthur i chwi. {{nop}} <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> o8b0lxhnfrsrgwdok7w024whuk89bkj 104 86458 167160 2026-07-13T18:33:39Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Yr un modd os bydd yn ŵr da ei air ac yn dymuno'r da, rhaid iddo roddi i chwi ei ewyllys yn ddeddf a'i feddwl yn rheol. Ni wna'r gormeswyr oll namyn hynny. Nid yw wiw ddymchwelyd popeth a bod yn agored i bopeth, a chyfnewid am un gormes, ormes arall. Nid nodwedd rhyddid ydyw bod hwn yn arglwyddiaethu yn lle arall; eithr nad arglwyddiaetho neb. Lle na lywodraetha Duw, y mae'n rhaid i ddyn arglwyddiaethu, a gwelir hynny beunydd.... 167160 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Yr un modd os bydd yn ŵr da ei air ac yn dymuno'r da, rhaid iddo roddi i chwi ei ewyllys yn ddeddf a'i feddwl yn rheol. Ni wna'r gormeswyr oll namyn hynny. Nid yw wiw ddymchwelyd popeth a bod yn agored i bopeth, a chyfnewid am un gormes, ormes arall. Nid nodwedd rhyddid ydyw bod hwn yn arglwyddiaethu yn lle arall; eithr nad arglwyddiaetho neb. Lle na lywodraetha Duw, y mae'n rhaid i ddyn arglwyddiaethu, a gwelir hynny beunydd. Llywodraeth cyfiawnder mewn eneidiau, ac elusen mewn calonnau, meddaf i chwi drachefn, ydyw llywodraeth Duw; ac y mae iddi ar y ddaear ei sylfaen mewn ffydd yn Nuw a ffydd yng Nghrist, a amlygodd gyfraith Duw, cyfraith elusen, a chyfraith cyfiawnder. Dysg cyfraith cyfiawnder fod yn gydradd bawb ger bron eu Tad, sef Duw, a cher bron eu hunig Arglwydd, sef Crist. Dysg cyfraith elusen iddynt garu ei gilydd a chynorthwyo ei gilydd megys plant yr un Tad a disgyblion yr un athro. Ac yna y maent ryddion, canys ni orchymyn neb arall, oni ddewiswyd ef yn rhydd gan bawb i orchymyn ac ni fedr neb ladrata oddiarnynt eu rhyddid, canys y maent oll yn un i'w amddiffyn. Ond y rhai a ddywed wrthych: "Ni wyddid beth ydoedd cyfiawnder cyn ein bod ni: ni ddeillia rhyddid o Dduw; deillia o ddyn ymddiriedwch ynom ni a gwnawn i chwi un a'ch bodlona." Eich twyllo chwi a wna'r rhain, neu, os addawant i chwi ryddid o ddifrif, y maent yn eu twyllo eu hunain. {{nop}}<noinclude></noinclude> mi5f5uiitx38pe80e956dbc1rm4ofk8 104 86459 167161 2026-07-13T18:34:26Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Canys gofynnant i chwi eu cydnabod yn arglwyddi, ac felly ni byddai eich rhyddid onid ufudd-dod i'r arglwyddi newyddion hyn. Atebwch hwy mai Crist ydyw eich arglwydd chwi, na fynnwch chwi arall; a rhyddha Crist chwi. ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XXXVIII.}}}} Y MAE'N rhaid i chwi wrth amynedd lawer, a dewrder na ddiffygio: canys ni orchfygwch mewn un dydd. Rhyddid ydyw'r bara y dylai'r bobloedd ei ennill trwy chwŷs eu hwyneb. D... 167161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Canys gofynnant i chwi eu cydnabod yn arglwyddi, ac felly ni byddai eich rhyddid onid ufudd-dod i'r arglwyddi newyddion hyn. Atebwch hwy mai Crist ydyw eich arglwydd chwi, na fynnwch chwi arall; a rhyddha Crist chwi. ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XXXVIII.}}}} Y MAE'N rhaid i chwi wrth amynedd lawer, a dewrder na ddiffygio: canys ni orchfygwch mewn un dydd. Rhyddid ydyw'r bara y dylai'r bobloedd ei ennill trwy chwŷs eu hwyneb. Dechreua amryw yn frwdfrydig, ac yna torrant eu calonnau cyn dyfod amser y cynhaeaf. Tebyg ydynt i wŷr meddal a mus grell, y rhai, heb fedru cynnal y llafur o dynnu o'u meysydd lysiau drwg, fel y tyfont, a heua ac na chasglant, am adael ohonynt dagu'r had da. Y mae, meddaf i chwi, beunydd newyn mawr yn y wlad honno. Eto y maent yn gyffelyb i wŷr ynfyd, y rhai, wedi adeiladu hyd y to dŷ i'w lletya, a esgeulusa ei doi am ofni ohonynt rhag ychydig ludded mwy. A daw'r gwyntoedd a'r llifeiriaint, a syrthia'r tŷ, a chleddir y rhai a'i hadeiladodd yn ddisymwth tan yr adfeilion. Nac anobeithiwch fyth, hyd yn oed pan dwyller eich gobaith nid seithwaith yn unig, ond ddengwaith a thriugain seithwaith. Pan fyddo gan neb ffydd ynddo, buddugoliaetha'r achos cyfiawn bob amser, a'r neb a ddyfalbarhao hyd y diwedd a'i hachub ei hun. {{nop}}<noinclude></noinclude> qjfy6rix656keq99118trejyf8x33rc 167227 167161 2026-07-14T00:57:05Z AlwynapHuw 1710 167227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Canys gofynnant i chwi eu cydnabod yn arglwyddi, ac felly ni byddai eich rhyddid onid ufudd-dod i'r arglwyddi newyddion hyn. Atebwch hwy mai Crist ydyw eich arglwydd chwi, na fynnwch chwi arall; a rhyddha Crist chwi. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XXXVIII.}}}} Y MAE'N rhaid i chwi wrth amynedd lawer, a dewrder na ddiffygio: canys ni orchfygwch mewn un dydd. Rhyddid ydyw'r bara y dylai'r bobloedd ei ennill trwy chwŷs eu hwyneb. Dechreua amryw yn frwdfrydig, ac yna torrant eu calonnau cyn dyfod amser y cynhaeaf. Tebyg ydynt i wŷr meddal a mus grell, y rhai, heb fedru cynnal y llafur o dynnu o'u meysydd lysiau drwg, fel y tyfont, a heua ac na chasglant, am adael ohonynt dagu'r had da. Y mae, meddaf i chwi, beunydd newyn mawr yn y wlad honno. Eto y maent yn gyffelyb i wŷr ynfyd, y rhai, wedi adeiladu hyd y to dŷ i'w lletya, a esgeulusa ei doi am ofni ohonynt rhag ychydig ludded mwy. A daw'r gwyntoedd a'r llifeiriaint, a syrthia'r tŷ, a chleddir y rhai a'i hadeiladodd yn ddisymwth tan yr adfeilion. Nac anobeithiwch fyth, hyd yn oed pan dwyller eich gobaith nid seithwaith yn unig, ond ddengwaith a thriugain seithwaith. Pan fyddo gan neb ffydd ynddo, buddugoliaetha'r achos cyfiawn bob amser, a'r neb a ddyfalbarhao hyd y diwedd a'i hachub ei hun. {{nop}} <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> k5h7py9oxisgkttr2n92meynd3ssjhy 104 86460 167162 2026-07-13T19:04:01Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Na ddywedwch: "Dioddef llawer ydyw am ddaioni na ddaw onid yn hwyr." Os yn hwyr y daw'r daioni hwnnw, oni fwynhasoch ef onid am ennyd fer, ac, hyd yn oed, oni rodded i chwi o gwbl i'w fwynhau, fe'i mwynha eich plant, a phlant eich plant. Ni bydd ganddynt onid a adewch iddynt: gwelwch ynteu os mynnwch adael iddynt heyrn, a gwïail, a newyn, yn etifeddiaeth. Halogi cyfiawnder yn ei galon a wna'r neb a'i hola ei hun pa elw sydd o gyf... 167162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Na ddywedwch: "Dioddef llawer ydyw am ddaioni na ddaw onid yn hwyr." Os yn hwyr y daw'r daioni hwnnw, oni fwynhasoch ef onid am ennyd fer, ac, hyd yn oed, oni rodded i chwi o gwbl i'w fwynhau, fe'i mwynha eich plant, a phlant eich plant. Ni bydd ganddynt onid a adewch iddynt: gwelwch ynteu os mynnwch adael iddynt heyrn, a gwïail, a newyn, yn etifeddiaeth. Halogi cyfiawnder yn ei galon a wna'r neb a'i hola ei hun pa elw sydd o gyfiawnder, a'r neb a gyfrif aberth rhyddid a ymwrthyd â rhyddid yn ei galon. Fe bwysa rhyddid a chyfiawnder chwi yn yr un glorian ag y pwysasech chwi hwy. Dysgwch wybod y draul, ynteu. Y mae pobloedd na wybuasant hynny, ac nid byth y bu drueni gymaint â'u trueni hwy. Os oes ar y ddaear ddim mawr, penderfyniad diysgog pobl yn rhodio tan lygad Duw heb ddiffygio un ennyd, i fuddugoliaeth iawnderau a berthyn iddynt, ydyw hwnnw; pobl na chyfrifant na'u clwyfau, na'u dyddiau di-orffwys, na'u nosweithiau di-gwsg, ac a ddywed wrth ei gilydd: Pa beth ydyw hyn? Y mae cyfiawnder a rhyddid yn deilwng o lafur ychwaneg lawer.' Fe fedrent ddal prawf anffodion, gwrthwynebiadau, bradau, a'u gwerthu gan ryw Iwdas. Na ddigalonner hwy. Canys yn wir, meddaf i chwi, pan ddisgynnont fel Crist i'r bedd, fel Crist y cyfodant ohono y trydydd dydd, yn orchfygwyr ar angeu, a thywysog y byd hwn, a gweinidogion tywysog y byd hwn. {{nop}}<noinclude></noinclude> co0bbc38gry23ao00ac2mv30x72l9u7 104 86461 167163 2026-07-13T19:04:48Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|XXXIX.}}}} DWG y llafurwr bwys y dydd, gesyd ei hun yn agored i'r glaw, i'r haul, i'r gwyntoedd, i baratoi â'i lafur y cynhaeaf a leinw ei ysguboriau yr hydref. Cyfiawnder ydyw cynhaeaf pobloedd. Cyfyd y crefftwr o flaen y wawr, goleua ei lusern fechan, ac ymluddeda yn ddi-hamdden i ennill yr ychydig fara a dry yn lluniaeth iddo ef a'i blant. Cyfiawnder ydyw bara pobloedd. Ni omedd y marchnatawr unrhyw drafferth, ni... 167163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|XXXIX.}}}} DWG y llafurwr bwys y dydd, gesyd ei hun yn agored i'r glaw, i'r haul, i'r gwyntoedd, i baratoi â'i lafur y cynhaeaf a leinw ei ysguboriau yr hydref. Cyfiawnder ydyw cynhaeaf pobloedd. Cyfyd y crefftwr o flaen y wawr, goleua ei lusern fechan, ac ymluddeda yn ddi-hamdden i ennill yr ychydig fara a dry yn lluniaeth iddo ef a'i blant. Cyfiawnder ydyw bara pobloedd. Ni omedd y marchnatawr unrhyw drafferth, nid achwyn rhag unrhyw boen: defnyddia ei gorff ac anghofia gwsg fel y casglo oludoedd. Rhyddid ydyw golud pobloedd. Crwydra'r morwr tros foroedd, fe'i traddoda ei hun i'r tonnau ac i'r tymhestloedd, fe'i perygla ei hun ymysg y creigiau, dioddef yr oerfel a'r gwres, fel y sicrhao ryw gymaint o orffwystra yn ei hen ddyddiau. Rhyddid ydyw gorffwystra pobloedd. Ymostwng y milwr i'r cyfyngder mwyaf, gwylia ac ymladd, a rhydd ei waed am yr hyn a eilw ef yn ogoniant. Rhyddid ydyw gogoniant pobloedd. Os oes pobl a brisia'n llai gyfiawnder a rhyddid, na'r llafurwr ei gynhaeaf, y crefftwr ei docyn bara, y marchnatawr oludoedd, y morwr orffwystra, a'r milwr ogoniant, codwch i fyny oddiamgylch i'r bobl hynny ragfur uchel, fel na lygro eu hanadl y rhelyw o'r ddaear. Pan ddêl dydd mawr barnu'r bobloedd, dywedir wrthynt hwy: "Pa beth a wnaethoch â'ch enaid? Ni welodd neb nac arwydd ohono, na'i ol. Mwyniant yr anifail a fu'n bopeth i chwi. Carasoch y llwch, ewch, pydrwch yn y llwch.' {{nop}}<noinclude></noinclude> qank1rwvbyfvhmrtvslande69d2zyie 104 86462 167164 2026-07-13T19:05:19Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ond gwrendy'r bobl a roes le yn eu calon i'r meddiannau gwir, gan fod uwchlaw meddiannau materol, ac nad arbed- asant unrhyw lafur a lludded ac aberth er mwyn eu goresgyn, ar y gair hwn: I'r rhai y mae ganddynt enaid, gobrwy eneidiau. Am i chwi garu uwchlaw popeth ryddid a chyfiawnder, deuwch a meddiennwch gyfiawnder a rhyddid hyd fyth." ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XL.}}}} A DYBIWCH fod y bustach, a fegir yn y beudy i'w ieuo, ac... 167164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ond gwrendy'r bobl a roes le yn eu calon i'r meddiannau gwir, gan fod uwchlaw meddiannau materol, ac nad arbed- asant unrhyw lafur a lludded ac aberth er mwyn eu goresgyn, ar y gair hwn: I'r rhai y mae ganddynt enaid, gobrwy eneidiau. Am i chwi garu uwchlaw popeth ryddid a chyfiawnder, deuwch a meddiennwch gyfiawnder a rhyddid hyd fyth." ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XL.}}}} A DYBIWCH fod y bustach, a fegir yn y beudy i'w ieuo, ac a dewheir i'r lladdfa, i genfigennu wrtho yn fwy na'r tarw a gais ei ymborth yn rhydd yn y gelltydd? A dybiwch am y ceffyl, a gyfrwyir ac a ffrwynir, ac y mae ganddo beunydd gyflawnder o wair yn y preseb, y chwery yn rhagorach na'r march a weryra ac a brancia yn y llannerch, yn rhydd oddiwrth bob hual? A dybiwch fod y caprwn y teflir iddo ronynnau yn y cadlas, yn llawenach na'r ysguthan na ŵyr y bore pa le y caiff ei lluniaeth am y dydd? A dybiwch fod gan yr hwn a rodia'n dawel yn un o'r percydd, a elwir yn deyrnasoedd, fywyd addfwynach na'r ffoadur a grwydra o goedwig i goedwig, o graig i graig, â'i galon yn orlawn o obaith creu iddo ei fam-wlad? A dybiwch am y caethwas ynfyd a eistedd wrth fwrdd ei arglwydd, y sawria'n fwy y saig fwythus na milwr rhyddid ei docyn bara du? A dybiwch fod i'r hwn a gwsg, a llinyn am ei wddf, ar dorllwyth a daflodd ei arglwydd iddo, gwsg gwell na'r hwn,<noinclude></noinclude> 35ybpzxhzm0kxpdbfzj4qhfrwxbxf1m 167228 167164 2026-07-14T00:57:33Z AlwynapHuw 1710 167228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ond gwrendy'r bobl a roes le yn eu calon i'r meddiannau gwir, gan fod uwchlaw meddiannau materol, ac nad arbed- asant unrhyw lafur a lludded ac aberth er mwyn eu goresgyn, ar y gair hwn: I'r rhai y mae ganddynt enaid, gobrwy eneidiau. Am i chwi garu uwchlaw popeth ryddid a chyfiawnder, deuwch a meddiennwch gyfiawnder a rhyddid hyd fyth." <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XL.}}}} A DYBIWCH fod y bustach, a fegir yn y beudy i'w ieuo, ac a dewheir i'r lladdfa, i genfigennu wrtho yn fwy na'r tarw a gais ei ymborth yn rhydd yn y gelltydd? A dybiwch am y ceffyl, a gyfrwyir ac a ffrwynir, ac y mae ganddo beunydd gyflawnder o wair yn y preseb, y chwery yn rhagorach na'r march a weryra ac a brancia yn y llannerch, yn rhydd oddiwrth bob hual? A dybiwch fod y caprwn y teflir iddo ronynnau yn y cadlas, yn llawenach na'r ysguthan na ŵyr y bore pa le y caiff ei lluniaeth am y dydd? A dybiwch fod gan yr hwn a rodia'n dawel yn un o'r percydd, a elwir yn deyrnasoedd, fywyd addfwynach na'r ffoadur a grwydra o goedwig i goedwig, o graig i graig, â'i galon yn orlawn o obaith creu iddo ei fam-wlad? A dybiwch am y caethwas ynfyd a eistedd wrth fwrdd ei arglwydd, y sawria'n fwy y saig fwythus na milwr rhyddid ei docyn bara du? A dybiwch fod i'r hwn a gwsg, a llinyn am ei wddf, ar dorllwyth a daflodd ei arglwydd iddo, gwsg gwell na'r hwn, <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> rn1q46e1qhe99cink6gviozgvjutc7f 167242 167228 2026-07-14T01:34:46Z AlwynapHuw 1710 167242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ond gwrendy'r bobl a roes le yn eu calon i'r meddiannau gwir, gan fod uwchlaw meddiannau materol, ac nad arbedasant unrhyw lafur a lludded ac aberth er mwyn eu goresgyn, ar y gair hwn: I'r rhai y mae ganddynt enaid, gobrwy eneidiau. Am i chwi garu uwchlaw popeth ryddid a chyfiawnder, deuwch a meddiennwch gyfiawnder a rhyddid hyd fyth." <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XL.}}}} A DYBIWCH fod y bustach, a fegir yn y beudy i'w ieuo, ac a dewheir i'r lladdfa, i genfigennu wrtho yn fwy na'r tarw a gais ei ymborth yn rhydd yn y gelltydd? A dybiwch am y ceffyl, a gyfrwyir ac a ffrwynir, ac y mae ganddo beunydd gyflawnder o wair yn y preseb, y chwery yn rhagorach na'r march a weryra ac a brancia yn y llannerch, yn rhydd oddiwrth bob hual? A dybiwch fod y caprwn y teflir iddo ronynnau yn y cadlas, yn llawenach na'r ysguthan na ŵyr y bore pa le y caiff ei lluniaeth am y dydd? A dybiwch fod gan yr hwn a rodia'n dawel yn un o'r percydd, a elwir yn deyrnasoedd, fywyd addfwynach na'r ffoadur a grwydra o goedwig i goedwig, o graig i graig, â'i galon yn orlawn o obaith creu iddo ei fam-wlad? A dybiwch am y caethwas ynfyd a eistedd wrth fwrdd ei arglwydd, y sawria'n fwy y saig fwythus na milwr rhyddid ei docyn bara du? A dybiwch fod i'r hwn a gwsg, a llinyn am ei wddf, ar dorllwyth a daflodd ei arglwydd iddo, gwsg gwell na'r hwn, <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> bpvlf7kgq7s5cy4fr7g34rzh30alxzl 104 86463 167165 2026-07-13T19:06:07Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "wedi ymladd yn ystod y dydd, fel na ddibynno ar unrhyw arglwydd, a ymorffwys ychydig oriau, y nos, ar y ddaear yng nghongl cae? A dybiwch fod y gŵr llwfr a lusg lyffethair caethiwed i bob cyfeiriad yn llai llwythog na'r gŵr glew a ddwg heyrn carcharor? A dybiwch fod i'r gŵr ofnus a fydd marw yn ei wely, wedi ei dagu gan yr awyr heinus a amgylcha ormes, angeu mwy dymunol nac i'r gŵr a ddyry, ar y grocbren, ei enaid i Dduw yn rhydd f... 167165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>wedi ymladd yn ystod y dydd, fel na ddibynno ar unrhyw arglwydd, a ymorffwys ychydig oriau, y nos, ar y ddaear yng nghongl cae? A dybiwch fod y gŵr llwfr a lusg lyffethair caethiwed i bob cyfeiriad yn llai llwythog na'r gŵr glew a ddwg heyrn carcharor? A dybiwch fod i'r gŵr ofnus a fydd marw yn ei wely, wedi ei dagu gan yr awyr heinus a amgylcha ormes, angeu mwy dymunol nac i'r gŵr a ddyry, ar y grocbren, ei enaid i Dduw yn rhydd fel y'i derbyniodd oddiwrtho? Y mae trafferth o bob tu, a dioddef o bob tu; yn unig, y mae trafferthion anffrwythlon a thrafferthion ffrwythlon, dioddefiadau gwaradwyddus a dioddefiadau gogoneddus. ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XLI.}}}} AETH i grwydro'r ddaear. Tywysed Duw yr alltud tlawd! Cerddais ar draws y bobloedd, ac edrychasant arnaf, ac edrychais i arnynt hwythau, ac nid adnabuom ein gilydd. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Pan welwn, ddiwedd dydd, fwg ambell fwthyn yn codi o waelod dyffryn, dywedwn wrthyf fy hun: "Gwyn ei fyd y gŵr a gaffo, fin nos, ei aelwyd ei hun, ac a eisteddo yng nghanol ei deulu." Mae'r alltud ymhobman yn unig. I ble'r a'r cymylau a ymlid y dymestl? Ymlid finnau hefyd, ac a ddawr im i ble? Mae'r alltud ymhobman yn unig. Q Y mae'n brydferth y prennau hyn, y mae'n dlws y blodau; ond nid ydynt flodau fy ngwlad, na'i phrennau chwaith ni ddywedant ungair wrthyf. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Ymdreigla'r nant hon yn araf hyd y ddôl; ond nid hwnnw y gwrandawai fy ieuenctid arno ydyw ei murmur hi; ni eilw'n ol i'm henaid un atgof. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Y mae'n fwyn y cerddi hyn, ond nid fy nhristwch i, ac nid fy llawenydd, ydyw'r tristwch a'r llawenydd a ddeffroant hwy. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Gofynnwyd i mi: "Paham yr wylwch chwi?" A phan ddywedais, nid wylodd neb gyda mi, canys ni ddeallai neb fyfi. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Gwelais hynafgwyr a'u plant o'u hamgylch fel ei phlanhigion am yr olewydden; ond ni alwai'r un o'r hynaf- gwyr hyn fi yn fab iddo, na'r un o'r plant fi'n frawd iddo ef. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Gwelais ferched ieuainc yn gwenu â gwên mor bur ag awel y bore ar yr hwn y dewiswyd eu cariad yn briod iddo, ond ni wenodd yr un arnaf i. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Gwelais fechgyn ieuainc yn cofleidio, fynwes wrth fynwes, fel pe mynnent wneuthur un bywyd yn unig o'u dau fywyd; ond ni siglodd yr un law â mi. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Nid oes gyfaill na phriod, na thad na brawd ond yn unig yn yr henfro. Mae'r alltud ymhobman yn unig. {{nop}}<noinclude></noinclude> dujt4at0kx54whk8ugsw1yo28q1hi5c 167166 167165 2026-07-13T19:07:44Z AlwynapHuw 1710 167166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>wedi ymladd yn ystod y dydd, fel na ddibynno ar unrhyw arglwydd, a ymorffwys ychydig oriau, y nos, ar y ddaear yng nghongl cae? A dybiwch fod y gŵr llwfr a lusg lyffethair caethiwed i bob cyfeiriad yn llai llwythog na'r gŵr glew a ddwg heyrn carcharor? A dybiwch fod i'r gŵr ofnus a fydd marw yn ei wely, wedi ei dagu gan yr awyr heinus a amgylcha ormes, angeu mwy dymunol nac i'r gŵr a ddyry, ar y grocbren, ei enaid i Dduw yn rhydd fel y'i derbyniodd oddiwrtho? Y mae trafferth o bob tu, a dioddef o bob tu; yn unig, y mae trafferthion anffrwythlon a thrafferthion ffrwythlon, dioddefiadau gwaradwyddus a dioddefiadau gogoneddus. ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XLI.}}}} AETH i grwydro'r ddaear. Tywysed Duw yr alltud tlawd! Cerddais ar draws y bobloedd, ac edrychasant arnaf, ac edrychais i arnynt hwythau, ac nid adnabuom ein gilydd. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Pan welwn, ddiwedd dydd, fwg ambell fwthyn yn codi o waelod dyffryn, dywedwn wrthyf fy hun: "Gwyn ei fyd y gŵr a gaffo, fin nos, ei aelwyd ei hun, ac a eisteddo yng nghanol ei deulu." Mae'r alltud ymhobman yn unig. I ble'r a'r cymylau a ymlid y dymestl? Ymlid finnau hefyd, ac a ddawr im i ble? Mae'r alltud ymhobman yn unig. {{nop}}<noinclude></noinclude> aet11eek9j78lwajbdt303pcbcqyi0t 167229 167166 2026-07-14T00:57:48Z AlwynapHuw 1710 167229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>wedi ymladd yn ystod y dydd, fel na ddibynno ar unrhyw arglwydd, a ymorffwys ychydig oriau, y nos, ar y ddaear yng nghongl cae? A dybiwch fod y gŵr llwfr a lusg lyffethair caethiwed i bob cyfeiriad yn llai llwythog na'r gŵr glew a ddwg heyrn carcharor? A dybiwch fod i'r gŵr ofnus a fydd marw yn ei wely, wedi ei dagu gan yr awyr heinus a amgylcha ormes, angeu mwy dymunol nac i'r gŵr a ddyry, ar y grocbren, ei enaid i Dduw yn rhydd fel y'i derbyniodd oddiwrtho? Y mae trafferth o bob tu, a dioddef o bob tu; yn unig, y mae trafferthion anffrwythlon a thrafferthion ffrwythlon, dioddefiadau gwaradwyddus a dioddefiadau gogoneddus. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XLI.}}}} AETH i grwydro'r ddaear. Tywysed Duw yr alltud tlawd! Cerddais ar draws y bobloedd, ac edrychasant arnaf, ac edrychais i arnynt hwythau, ac nid adnabuom ein gilydd. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Pan welwn, ddiwedd dydd, fwg ambell fwthyn yn codi o waelod dyffryn, dywedwn wrthyf fy hun: "Gwyn ei fyd y gŵr a gaffo, fin nos, ei aelwyd ei hun, ac a eisteddo yng nghanol ei deulu." Mae'r alltud ymhobman yn unig. I ble'r a'r cymylau a ymlid y dymestl? Ymlid finnau hefyd, ac a ddawr im i ble? Mae'r alltud ymhobman yn unig. {{nop}} <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> e1cv4pzwr4b5w9igexqfqm1dchwkk8f 104 86464 167167 2026-07-13T19:10:41Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y mae'n brydferth y prennau hyn, y mae'n dlws y blodau; ond nid ydynt flodau fy ngwlad, na'i phrennau chwaith ni ddywedant ungair wrthyf. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Ymdreigla'r nant hon yn araf hyd y ddôl; ond nid hwnnw y gwrandawai fy ieuenctid arno ydyw ei murmur hi; ni eilw'n ol i'm henaid un atgof. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Y mae'n fwyn y cerddi hyn, ond nid fy nhristwch i, ac nid fy llawenydd, ydyw'r tristwch a'r llaw... 167167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y mae'n brydferth y prennau hyn, y mae'n dlws y blodau; ond nid ydynt flodau fy ngwlad, na'i phrennau chwaith ni ddywedant ungair wrthyf. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Ymdreigla'r nant hon yn araf hyd y ddôl; ond nid hwnnw y gwrandawai fy ieuenctid arno ydyw ei murmur hi; ni eilw'n ol i'm henaid un atgof. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Y mae'n fwyn y cerddi hyn, ond nid fy nhristwch i, ac nid fy llawenydd, ydyw'r tristwch a'r llawenydd a ddeffroant hwy. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Gwelais hynafgwyr a'u plant o'u hamgylch fel ei phlanhigion am yr olewydden; ond ni alwai'r un o'r hynaf- gwyr hyn fi yn fab iddo, na'r un o'r plant fi'n frawd iddo ef. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Gwelais ferched ieuainc yn gwenu â gwên mor bur ag awel y bore ar yr hwn y dewiswyd eu cariad yn briod iddo, ond ni wenodd yr un arnaf i. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Gwelais fechgyn ieuainc yn cofleidio, fynwes wrth fynwes, fel pe mynnent wneuthur un bywyd yn unig o'u dau fywyd; ond ni siglodd yr un law â mi. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Nid oes gyfaill na phriod, na thad na brawd ond yn unig yn yr henfro. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Gofynnwyd i mi: "Paham yr wylwch chwi?" A phan ddywedais, nid wylodd neb gyda mi, canys ni ddeallai neb fyfi. Mae'r alltud ymhobman yn unig. Alltud tlawd! nac ocha di; alltudiwyd pawb fel tithau; gwêl pawb gilio o dad a brawd, o briod a chyfaill, a diflannu ohonynt. {{nop}}<noinclude></noinclude> dm2pdzppj5u0z5igfmu4uoh0by0u37n 104 86465 167168 2026-07-13T19:11:29Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Nid i lawr yma y mae'r henfro; yn ofer y chwilia dyn amdani yma; nid ydyw'r hyn a gymer amdani onid llety unnos. A i grwydro tros y ddaear. Tywysed Duw yr alltud truan! ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XLII.}}}} A DANGOSWYD yr henfro imi. Swynwyd fi uwchben bro'r cysgodau, a gwelwn amser yn eu dwyn ar draws y gwagle, gyda chyflymder anhraeth- adwy, megys y gwelir awel y dehau yn dwyn y niwlach ysgafn a ymlusg ar y gwastadedd yn y p... 167168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Nid i lawr yma y mae'r henfro; yn ofer y chwilia dyn amdani yma; nid ydyw'r hyn a gymer amdani onid llety unnos. A i grwydro tros y ddaear. Tywysed Duw yr alltud truan! ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|XLII.}}}} A DANGOSWYD yr henfro imi. Swynwyd fi uwchben bro'r cysgodau, a gwelwn amser yn eu dwyn ar draws y gwagle, gyda chyflymder anhraeth- adwy, megys y gwelir awel y dehau yn dwyn y niwlach ysgafn a ymlusg ar y gwastadedd yn y pellter. Ac esgynnwn, ac esgynnwn drachefn; ac ymddangosodd i mi y gwireddau hynny sydd yn anweledig i lygad o gnawd, a chlybûm seiniau nad oes iddynt eu hatsain ym myd y rhithiau. Ac yr oedd mor fyw yr hyn a glywn ac a welwn, a gafaelodd fy enaid ynddo gyda'r cyfryw rymuster ymddangos i mi nad oedd y cwbl a gredaswn ei weled a'i glywed o'r blaen namyn breuddwyd aneglur y nos. Beth, ynteu, a ddywedaf wrth blant y nos, a pha beth a fedrant ei ddeall? Oni syrthiais innau yn ol gyda hwy o uchelderau'r dydd tragwyddol i berfedd y nos, i fro amser a'r cysgodau? Gwelwn megys môr digyffro, diderfyn, diddiwedd, ac yn y môr hwnnw dri o foroedd: un môr cadernid, un môr goleuni, un môr bywyd; ac ni ffurfiai'r tri môr hyn, a dreiddiai i'w gilydd heb ymddrysu, onid yr un a'r unrhyw fôr, onid yr un a'r unrhyw undeb diwahân, perffeith gwbl, tragwyddol. {{nop}}<noinclude></noinclude> kv3z8pw5ntyynchtijfrniuv92velfl 167230 167168 2026-07-14T00:58:08Z AlwynapHuw 1710 167230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Nid i lawr yma y mae'r henfro; yn ofer y chwilia dyn amdani yma; nid ydyw'r hyn a gymer amdani onid llety unnos. A i grwydro tros y ddaear. Tywysed Duw yr alltud truan! <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|XLII.}}}} A DANGOSWYD yr henfro imi. Swynwyd fi uwchben bro'r cysgodau, a gwelwn amser yn eu dwyn ar draws y gwagle, gyda chyflymder anhraeth- adwy, megys y gwelir awel y dehau yn dwyn y niwlach ysgafn a ymlusg ar y gwastadedd yn y pellter. Ac esgynnwn, ac esgynnwn drachefn; ac ymddangosodd i mi y gwireddau hynny sydd yn anweledig i lygad o gnawd, a chlybûm seiniau nad oes iddynt eu hatsain ym myd y rhithiau. Ac yr oedd mor fyw yr hyn a glywn ac a welwn, a gafaelodd fy enaid ynddo gyda'r cyfryw rymuster ymddangos i mi nad oedd y cwbl a gredaswn ei weled a'i glywed o'r blaen namyn breuddwyd aneglur y nos. Beth, ynteu, a ddywedaf wrth blant y nos, a pha beth a fedrant ei ddeall? Oni syrthiais innau yn ol gyda hwy o uchelderau'r dydd tragwyddol i berfedd y nos, i fro amser a'r cysgodau? Gwelwn megys môr digyffro, diderfyn, diddiwedd, ac yn y môr hwnnw dri o foroedd: un môr cadernid, un môr goleuni, un môr bywyd; ac ni ffurfiai'r tri môr hyn, a dreiddiai i'w gilydd heb ymddrysu, onid yr un a'r unrhyw fôr, onid yr un a'r unrhyw undeb diwahân, perffeith gwbl, tragwyddol. {{nop}} <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> d427r3c2ike3z9zfr2agyugq8aehj84 104 86466 167169 2026-07-13T19:11:57Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "A'r Hwn sydd, ydoedd yr undeb hwnnw: ac yn nyfnder Ei fod, clymai rhwymyn annisgrifiadwy wrth ei gilydd dri Pherson a ennwyd i mi, a'u henw ydoedd y Tad, y Mab, yr Ysbryd; ac yr oedd yno genhedlaeth gyfrin, anadl cyfrin, byw, toreithiog; a'r Tad, y Mab, yr Ysbryd ydoedd yr Hwn sydd. Ac ymddangosai'r Tad i mi megys gallu, nad oes iddo, ac yntau oddi mewn i'r Bod diddiwedd ac mewn undeb ag ef, onid un weithred yn unig, un barhaus, gyfl... 167169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>A'r Hwn sydd, ydoedd yr undeb hwnnw: ac yn nyfnder Ei fod, clymai rhwymyn annisgrifiadwy wrth ei gilydd dri Pherson a ennwyd i mi, a'u henw ydoedd y Tad, y Mab, yr Ysbryd; ac yr oedd yno genhedlaeth gyfrin, anadl cyfrin, byw, toreithiog; a'r Tad, y Mab, yr Ysbryd ydoedd yr Hwn sydd. Ac ymddangosai'r Tad i mi megys gallu, nad oes iddo, ac yntau oddi mewn i'r Bod diddiwedd ac mewn undeb ag ef, onid un weithred yn unig, un barhaus, gyflawn, ddiderfyn, yr hon yw y Bod diddiwedd Ei hun. Ac ymddangosai'r Mab i mi megys gair, sefydlog, cyflawn, diderfyn, a ddywed hynny a weithreda gallu Duw, yr Hwn ydyw, yr Hwn yw y Bod diddiwedd. Ac ymddangosai'r Ysbryd i mi megys cariad, tywalltiad, ysbrydoliaeth gyffredin y Tad a'r Mab, yn eu bywhau ag un bywyd cyffredin, yn ei fywiocâu ag un bywyd parhaus, cyflawn, diderfyn, y Bod diddiwedd. Ac yr oedd yn un y tri hynny, a Duw oedd y tri hynny, ac ymgofleidient, ac ymunent yng nghysegr annirnadwy y sylwedd un; a gorfoledd tragwyddol, diddanwch tragwyddol yr Hwn sydd, ydoedd yr undeb hwnnw a'r cofleidio hwnnw ym mynwes anfeidroldeb. Ac yn nyfnderoedd môr diderfyn y Bod hwnnw y nofiai'r greadigaeth, gan hofran yn chwyddedig; megys ynys a chwyddai yn ddibaid ei thraethelli yng nghanol môr heb ororau. Ymagorai megys blodeuyn a fwrw ei wreiddiau yn y dyfroedd, ac a estyn ei ysnodenni hirion a'i ddail hyd yr wyneb. A gwelwn fodau'n ymgadwyno wrth fodau, a chan atgynhyrchu a datblygu yn eu hamrywiaeth aneirif, fe'u<noinclude></noinclude> thmzp76a9u5tkxrgw69seubug7xa4c5 104 86467 167170 2026-07-13T19:12:09Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "trwythent eu hunain, ac, ymborthent ar nodd na ddihys- byddai fyth, o gadernid, o oleuni, ac o fywyd yr Hwn sydd. A'r cwbl a guddiesid rhagof hyd yr awrhon a ddadlennid o flaen fy llygaid, na rwystrid mwyach gan orchudd materol yr hanfodion. Wedi fy rhyddhau fy hun o efynnau'r ddaear, crwydrwn o fyd i fyd, megys yr a'r ysbryd, yma ar y llawr, o feddwl i feddwl; ac yn ol ymsuddo ac ymollwng yn rhyfeddodau cadernid, doethineb, a ch... 167170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>trwythent eu hunain, ac, ymborthent ar nodd na ddihys- byddai fyth, o gadernid, o oleuni, ac o fywyd yr Hwn sydd. A'r cwbl a guddiesid rhagof hyd yr awrhon a ddadlennid o flaen fy llygaid, na rwystrid mwyach gan orchudd materol yr hanfodion. Wedi fy rhyddhau fy hun o efynnau'r ddaear, crwydrwn o fyd i fyd, megys yr a'r ysbryd, yma ar y llawr, o feddwl i feddwl; ac yn ol ymsuddo ac ymollwng yn rhyfeddodau cadernid, doethineb, a chariad, ymsuddwn, ymollyngwn yn wir ffynhonnell cariad, doethineb, a chadernid. A deallwn beth ydyw'r henfro yn wir; a meddwwn gan oleuni, ac wedi ei hudo ymaith gan donnau cynghanedd, cysgai fy enaid ar wanegau nefol, mewn perlewyg anhraethadwy. Yna gwelwn Grist ar ddeheulaw Ei Dad, yn ymdywynygu gan ogoniant anfarwol. A gwelwn hefyd megys Oen cyfrin wedi Ei offrymu ar allor; amgylchid Ef gan fyrdd o angylion a chan y dynion a brynwyd â'i waed; a chan ganu Ei glodydd, moliannent Ef yn iaith y nefoedd. A syrthiai un defnyn o waed yr Oen ar natur ddihoen a chlaf, a gwelais ei gweddnewid; a dychlamai'r holl greadur- iaid a ain ynddi gan fywyd newydd, a dyrchafai pob un ei lef, a dywedai'r llef honno: Santaidd, Santaidd, Santaidd ydyw'r Hwn a ddinistriodd ddrygioni, ac a orchfygodd angeu.' A phwysodd y Mab ar fynwes y Tad, a chuddiodd yr Ysbryd hwy â'i gysgod, ac yr oedd rhyngddynt gyfrinach ddwyfol, a chyffrôdd y nefoedd mewn tawelwch. {{nop}}<noinclude></noinclude> csgmd9ffapiseet5bad57adsk2ccrnm 167171 167170 2026-07-13T19:12:18Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 167171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>trwythent eu hunain, ac, ymborthent ar nodd na ddihys- byddai fyth, o gadernid, o oleuni, ac o fywyd yr Hwn sydd. A'r cwbl a guddiesid rhagof hyd yr awrhon a ddadlennid o flaen fy llygaid, na rwystrid mwyach gan orchudd materol yr hanfodion. Wedi fy rhyddhau fy hun o efynnau'r ddaear, crwydrwn o fyd i fyd, megys yr a'r ysbryd, yma ar y llawr, o feddwl i feddwl; ac yn ol ymsuddo ac ymollwng yn rhyfeddodau cadernid, doethineb, a chariad, ymsuddwn, ymollyngwn yn wir ffynhonnell cariad, doethineb, a chadernid. A deallwn beth ydyw'r henfro yn wir; a meddwwn gan oleuni, ac wedi ei hudo ymaith gan donnau cynghanedd, cysgai fy enaid ar wanegau nefol, mewn perlewyg anhraethadwy. Yna gwelwn Grist ar ddeheulaw Ei Dad, yn ymdywynygu gan ogoniant anfarwol. A gwelwn hefyd megys Oen cyfrin wedi Ei offrymu ar allor; amgylchid Ef gan fyrdd o angylion a chan y dynion a brynwyd â'i waed; a chan ganu Ei glodydd, moliannent Ef yn iaith y nefoedd. A syrthiai un defnyn o waed yr Oen ar natur ddihoen a chlaf, a gwelais ei gweddnewid; a dychlamai'r holl greadur- iaid a ain ynddi gan fywyd newydd, a dyrchafai pob un ei lef, a dywedai'r llef honno: Santaidd, Santaidd, Santaidd ydyw'r Hwn a ddinistriodd ddrygioni, ac a orchfygodd angeu.' A phwysodd y Mab ar fynwes y Tad, a chuddiodd yr Ysbryd hwy â'i gysgod, ac yr oedd rhyngddynt gyfrinach ddwyfol, a chyffrôdd y nefoedd mewn tawelwch. {{nop}}<noinclude></noinclude> gbx3zlpkdo5unyeveo2d90sjwb52s9o 0 86468 167172 2026-07-13T19:28:02Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous = | next = [[/Pennod Nesaf/]] | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[TGeiriau Credadun (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|William Ambrose Bebb}} | {{Wicipedia|Cyfres y Werin}} |} <div style="margin-left:10%;..." 167172 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous = | next = [[/Pennod Nesaf/]] | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[TGeiriau Credadun (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|William Ambrose Bebb}} | {{Wicipedia|Cyfres y Werin}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=5 to=6 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old-70}} {{PD-US-expired}} [[Categori:Geiriau Credadun]] [[Categori:Félicité de La Mennais]] [[Categori:William Ambrose Bebb]] [[Categori:Cyfieithiadau]] [[Categori:Llyfrau 1923]] [[Categori:Llyfrau'r 1920au]] [[Categori:Cyfres y Werin]] e0jpzi2pkqg9nphbqo2tcpudx9234xc 167173 167172 2026-07-13T19:28:31Z AlwynapHuw 1710 167173 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous = | next = [[/Pennod Nesaf/]] | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[Geiriau Credadun (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|William Ambrose Bebb}} | {{Wicipedia|Cyfres y Werin}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=5 to=6 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old-70}} {{PD-US-expired}} [[Categori:Geiriau Credadun]] [[Categori:Félicité de La Mennais]] [[Categori:William Ambrose Bebb]] [[Categori:Cyfieithiadau]] [[Categori:Llyfrau 1923]] [[Categori:Llyfrau'r 1920au]] [[Categori:Cyfres y Werin]] 3yyco5t65ygx0o22eztzkhecxmf4c27 167175 167173 2026-07-13T19:35:53Z AlwynapHuw 1710 167175 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous = | next = [[/Rhagymadrodd/]] | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[Geiriau Credadun (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|William Ambrose Bebb}} | {{Wicipedia|Cyfres y Werin}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=5 to=9 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old-70}} {{PD-US-expired}} [[Categori:Geiriau Credadun]] [[Categori:Félicité de La Mennais]] [[Categori:William Ambrose Bebb]] [[Categori:Cyfieithiadau]] [[Categori:Llyfrau 1923]] [[Categori:Llyfrau'r 1920au]] [[Categori:Cyfres y Werin]] n30iq4no2yhvdwkp8mcjolfy4wg02gv 0 86469 167174 2026-07-13T19:30:49Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun (testun cyfansawdd) | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous = | next = | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[Geiriau Credadun]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|William Ambrose Bebb}} | {{Wicipedia|Cyfres y Werin}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"..." 167174 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun (testun cyfansawdd) | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous = | next = | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[Geiriau Credadun]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|William Ambrose Bebb}} | {{Wicipedia|Cyfres y Werin}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=1 to=104 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old-70}} {{PD-US-expired}} [[Categori:Geiriau Credadun]] [[Categori:Félicité de La Mennais]] [[Categori:William Ambrose Bebb]] [[Categori:Cyfieithiadau]] [[Categori:Llyfrau 1923]] [[Categori:Llyfrau'r 1920au]] [[Categori:Cyfres y Werin]] [[Categori:Testunau cyfansawdd]] 5olgvqxhb7eh4t15xktra3awg5n0tyc 0 86470 167176 2026-07-13T19:38:44Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../]] | next = [[../I|I]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=10 to=14 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Rhagymadrodd}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167176 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../]] | next = [[../I|I]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=10 to=14 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Rhagymadrodd}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 2u2g7jy4s8ijnfcuqpmwgamwnvkritf 14 86471 167177 2026-07-13T19:43:11Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "[[Delwedd:Geiriau Credadun.djvu|bawd|tudalen=1]] {{nop}} [[Categori:Félicité de La Mennais]] [[Categori:William Ambrose Bebb]] [[Categori:Cyfieithiadau]] [[Categori:Llyfrau 1923]] [[Categori:Llyfrau'r 1920au]] [[Categori:Cyfres y Werin]]" 167177 wikitext text/x-wiki [[Delwedd:Geiriau Credadun.djvu|bawd|tudalen=1]] {{nop}} [[Categori:Félicité de La Mennais]] [[Categori:William Ambrose Bebb]] [[Categori:Cyfieithiadau]] [[Categori:Llyfrau 1923]] [[Categori:Llyfrau'r 1920au]] [[Categori:Cyfres y Werin]] jzo5mimcutkh5fgh0us9birczx0y4zi 0 86472 167178 2026-07-13T19:46:14Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../Rhagymadrodd|Rhagymadrodd]] | next = [[../II|II]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=15 to=15 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:01}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167178 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../Rhagymadrodd|Rhagymadrodd]] | next = [[../II|II]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=15 to=15 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:01}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 2nogbkckk91t3gzshgk6vqej8mhlvbz 0 86473 167179 2026-07-13T19:58:36Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../I|I]] | next = [[../III|III]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=16 to=18 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:02}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167179 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../I|I]] | next = [[../III|III]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=16 to=18 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:02}} [[Categori:Geiriau Credadun]] pkfx7iil28k982wqnc555od11461vi9 0 86474 167180 2026-07-13T20:00:15Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../II|II]] | next = [[../IV|IV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=18 to=19 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:03}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167180 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../II|II]] | next = [[../IV|IV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=18 to=19 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:03}} [[Categori:Geiriau Credadun]] f93oty3kggu69ay7264dbo7isslyu3t 0 86475 167181 2026-07-13T20:04:20Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../III|III]] | next = [[../V|V]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=20 to=21 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:04}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167181 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../III|III]] | next = [[../V|V]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=20 to=21 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:04}} [[Categori:Geiriau Credadun]] np3frprqrmsvkmz6mu2koma932itd5s 0 86476 167182 2026-07-13T20:05:56Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../IV|IV]] | next = [[../VI|VI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=21 to=21 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:05}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167182 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../IV|IV]] | next = [[../VI|VI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=21 to=21 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:05}} [[Categori:Geiriau Credadun]] stm272pdbuvldjhfxx51ljd19yhw24i 0 86477 167184 2026-07-13T20:08:26Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../V|V]] | next = [[../VII|VII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=22 to=23 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:06}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167184 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../V|V]] | next = [[../VII|VII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=22 to=23 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:06}} [[Categori:Geiriau Credadun]] ndj7w795cbk2ar0w608stwij2hd6kkv 0 86478 167187 2026-07-13T20:42:47Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../VI|VI]] | next = [[../VIII|VIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=23 to=26 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:07}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167187 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../VI|VI]] | next = [[../VIII|VIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=23 to=26 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:07}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 12cfakyren7rc2ddl8pzsxv87bhvik8 0 86479 167188 2026-07-13T20:44:40Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../VII|VII]] | next = [[../IX|IX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=26 to=29 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:08}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167188 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../VII|VII]] | next = [[../IX|IX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=26 to=29 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:08}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 3jyfu11a4asnf3gj0uhrsf66xphz51t 0 86480 167189 2026-07-13T20:45:51Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../VIII|VIII]] | next = [[../X|X]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=26 to=29 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:09}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167189 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../VIII|VIII]] | next = [[../X|X]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=26 to=29 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:09}} [[Categori:Geiriau Credadun]] gas2a60zrq1yi13o7fsx44pv9upijsv 167192 167189 2026-07-13T20:58:52Z AlwynapHuw 1710 167192 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../VIII|VIII]] | next = [[../X|X]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=29 to=31 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:09}} [[Categori:Geiriau Credadun]] m26070whpekxgiruohxgcbwsz7vpswg 0 86481 167190 2026-07-13T20:47:59Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../IX|IX]] | next = [[../XI|XI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=29 to=31 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:10}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167190 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../IX|IX]] | next = [[../XI|XI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=29 to=31 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:10}} [[Categori:Geiriau Credadun]] agf3fpivmfptcrdf0flvtdkcj1hjxq7 167193 167190 2026-07-13T20:59:27Z AlwynapHuw 1710 167193 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../IX|IX]] | next = [[../XI|XI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=31 to=32 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:10}} [[Categori:Geiriau Credadun]] m73cp7ya0rcgjbz8xcv9stxgpx93d13 0 86482 167191 2026-07-13T20:57:15Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../IX|IX]] | next = [[../XI|XI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=31 to=32 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:10}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167191 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../IX|IX]] | next = [[../XI|XI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=31 to=32 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:10}} [[Categori:Geiriau Credadun]] m73cp7ya0rcgjbz8xcv9stxgpx93d13 167194 167191 2026-07-13T21:01:04Z AlwynapHuw 1710 167194 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../X|X]] | next = [[../XII|XII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=32 to=36 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:11}} [[Categori:Geiriau Credadun]] n6cgqgbgtvkdapkkl59lfcktor3x9ih 0 86483 167195 2026-07-13T21:15:00Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XI|XI]] | next = [[../XIII|XIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=36 to=37 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:12}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167195 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XI|XI]] | next = [[../XIII|XIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=36 to=37 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:12}} [[Categori:Geiriau Credadun]] daf0h1l6x4hlxc1oako598oidjwfv12 14 86484 167196 2026-07-13T21:23:26Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "[[Delwedd:Lancôme - Portrait de Félicité Robert de Lamennais (1782-1854), écrivain et philosophe - P848 - Musée Carnavalet (cropped).jpg|bawd]] Roedd '''Félicité Robert de La Mennais''' (neu Lamennais, Ffrangeg: [lamɛnɛ]; 1782 – 1854) yn offeiriad Catholig Ffrengig, yn athronydd ac yn ddamcaniaethwr gwleidyddol. Roedd yn un o ddeallusion mwyaf dylanwadol Ffrainc yr Adferiad. Ystyrir Lamennais hefyd yn rhagflaenydd Catholigiaeth ryddfrydol a Moderniae..." 167196 wikitext text/x-wiki [[Delwedd:Lancôme - Portrait de Félicité Robert de Lamennais (1782-1854), écrivain et philosophe - P848 - Musée Carnavalet (cropped).jpg|bawd]] Roedd '''Félicité Robert de La Mennais''' (neu Lamennais, Ffrangeg: [lamɛnɛ]; 1782 – 1854) yn offeiriad Catholig Ffrengig, yn athronydd ac yn ddamcaniaethwr gwleidyddol. Roedd yn un o ddeallusion mwyaf dylanwadol Ffrainc yr Adferiad. Ystyrir Lamennais hefyd yn rhagflaenydd Catholigiaeth ryddfrydol a Moderniaeth. [[w:en:Félicité de La Mennais|Félicité de La Mennais ar Wici Saesneg]] {{DEFAULTSORT:de La Mennais, Félicité}} [[Categori:Awduron]] [[Categori:Offeiriaid Catholig Rufeinig]] oqu855ngpoc6axmkgk68zqu4f2c6enn 0 86485 167198 2026-07-13T21:30:08Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XII|XII]] | next = [[../XIV|XIV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=38 to=41 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:13}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167198 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XII|XII]] | next = [[../XIV|XIV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=38 to=41 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:13}} [[Categori:Geiriau Credadun]] d69ah3ct47hav8p1i3sv4qft3ml5wsh 0 86486 167199 2026-07-13T21:32:05Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XIII|XIII]] | next = [[../XV|XV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=42 to=44 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:14}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167199 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XIII|XIII]] | next = [[../XV|XV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=42 to=44 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:14}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 57ixre37n9tk632a6cdnqgo7e002hwk 0 86487 167200 2026-07-13T21:34:24Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XIV|XIV]] | next = [[../XVI|XVI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=44 to=45 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:15}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167200 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XIV|XIV]] | next = [[../XVI|XVI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=44 to=45 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:15}} [[Categori:Geiriau Credadun]] kizvx9igkw9czeg7jee8kvkjpsevs92 0 86488 167201 2026-07-13T21:35:36Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XV|XV]] | next = [[../XVII|XVII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=46 to=46 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:16}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167201 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XV|XV]] | next = [[../XVII|XVII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=46 to=46 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:16}} [[Categori:Geiriau Credadun]] nwhuek77t50frexhj5xeggdo9fucst3 0 86489 167202 2026-07-13T21:36:57Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XVI|XVI]] | next = [[../XVIII|XVIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=47 to=48 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:17}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167202 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XVI|XVI]] | next = [[../XVIII|XVIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=47 to=48 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:17}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 5lx4foxai1jzz5ieca8spzxma2vlok0 0 86490 167203 2026-07-13T21:39:53Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XVII|XVII]] | next = [[../XIX|XIX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=49 to=50 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:18}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167203 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XVII|XVII]] | next = [[../XIX|XIX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=49 to=50 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:18}} [[Categori:Geiriau Credadun]] fqwri8tzueqtc2m0axn7krlwnsmdkbz 0 86491 167204 2026-07-13T21:42:57Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XVIII|XVIII]] | next = [[../XX|XX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=50 to=52 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:19}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167204 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XVIII|XVIII]] | next = [[../XX|XX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=50 to=52 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:19}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 6focwdqh67mgnnwj8nu30rvnvridzmp 0 86492 167205 2026-07-13T21:45:46Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XVIII|XVIII]] | next = [[../XXI|XXI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=52 to=54 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:19}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167205 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XVIII|XVIII]] | next = [[../XXI|XXI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=52 to=54 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:19}} [[Categori:Geiriau Credadun]] sbw04vxys8qxkwjz47dyo534dcc0ybl 167206 167205 2026-07-13T21:46:49Z AlwynapHuw 1710 167206 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XVIII|XVIII]] | next = [[../XXI|XXI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=52 to=54 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:20}} [[Categori:Geiriau Credadun]] jxwkleptw4eysww1otipu16kymf0gko 167207 167206 2026-07-13T21:47:29Z AlwynapHuw 1710 167207 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XIX|XIX]] | next = [[../XXI|XXI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=52 to=54 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:20}} [[Categori:Geiriau Credadun]] joye6c65e6qgjacvd1qgxu5enfh190k 0 86493 167208 2026-07-13T21:50:32Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XX|XX]] | next = [[../XXII|XXII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=54 to=55 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:21}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167208 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XX|XX]] | next = [[../XXII|XXII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=54 to=55 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:21}} [[Categori:Geiriau Credadun]] i1w3mi5h2e3wv176gunchm0qtrydpg1 0 86494 167210 2026-07-13T21:56:41Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXI|XXI]] | next = [[../XXIII|XXIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=56 to=57 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:21}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167210 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXI|XXI]] | next = [[../XXIII|XXIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=56 to=57 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:21}} [[Categori:Geiriau Credadun]] cdlhxthhqyr3mnxam0l2cpyevvcq7bo 167211 167210 2026-07-13T22:00:49Z AlwynapHuw 1710 167211 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXI|XXI]] | next = [[../XXIII|XXIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=56 to=57 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:22}} [[Categori:Geiriau Credadun]] aua4bn5xq738b8f744ofo4w61snm4gn 0 86495 167214 2026-07-13T22:07:47Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXII|XXII]] | next = [[../XXIV|XXIV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=57 to=59 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:23}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167214 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXII|XXII]] | next = [[../XXIV|XXIV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=57 to=59 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:23}} [[Categori:Geiriau Credadun]] qtc03q9upurnd8bfr7el0dzahm6bggl 0 86496 167215 2026-07-13T22:14:27Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXIII|XXIII]] | next = [[../XXV|XXV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=60 to=61 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:24}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167215 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXIII|XXIII]] | next = [[../XXV|XXV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=60 to=61 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:24}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 1imv0ob4uxitzqu42qyd20sexwexbu1 0 86497 167216 2026-07-13T22:16:36Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXIV|XXIV]] | next = [[../XXVI|XXVI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=61 to=63 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:25}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167216 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXIV|XXIV]] | next = [[../XXVI|XXVI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=61 to=63 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:25}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 2ug5ofxjv67m2wjp93izb4ux6vwunnd 0 86498 167217 2026-07-14T00:27:49Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXV|XXV]] | next = [[../XXVII|XXVII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=64 to=65 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:25}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167217 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXV|XXV]] | next = [[../XXVII|XXVII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=64 to=65 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:25}} [[Categori:Geiriau Credadun]] b7al50pxg6bqy2ukjziuqxeeznmwiln 167218 167217 2026-07-14T00:28:48Z AlwynapHuw 1710 167218 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXV|XXV]] | next = [[../XXVII|XXVII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=64 to=65 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:26}} [[Categori:Geiriau Credadun]] m1ggranemkxbzwu6a50g3nxwkxz54is 0 86499 167219 2026-07-14T00:30:36Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXVI|XXVI]] | next = [[../XXVIII|XXVIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=65 to=66 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:27}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167219 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXVI|XXVI]] | next = [[../XXVIII|XXVIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=65 to=66 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:27}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 850tgqakjri2k2akvjb7deo9opsgdz0 0 86500 167220 2026-07-14T00:33:16Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXVII|XXVII]] | next = [[../XXIX|XXIX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=66 to=68 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:28}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167220 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXVII|XXVII]] | next = [[../XXIX|XXIX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=66 to=68 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:28}} [[Categori:Geiriau Credadun]] cn9km7ix3oepjr1cuv3122au1wzdixw 0 86501 167222 2026-07-14T00:37:18Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXVIII|XXVIII]] | next = [[../XXX|XXX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=69 to=70 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:29}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167222 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXVIII|XXVIII]] | next = [[../XXX|XXX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=69 to=70 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:29}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 8cakichu5008sl05zsg90zhjqtte9ml 0 86502 167223 2026-07-14T00:52:52Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXIX|XXVIX]] | next = [[../XXXI|XXXI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=70 to=73 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:30}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167223 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXIX|XXVIX]] | next = [[../XXXI|XXXI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=70 to=73 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:30}} [[Categori:Geiriau Credadun]] t1djtzjd8bk07bsaopgbax5un2925bc 0 86503 167231 2026-07-14T01:00:37Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXX|XXVX]] | next = [[../XXXII|XXXII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=74 to=75 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:30}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167231 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXX|XXVX]] | next = [[../XXXII|XXXII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=74 to=75 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:30}} [[Categori:Geiriau Credadun]] i3tko1lg79nnus2o55162eqtstddt3t 167232 167231 2026-07-14T01:01:35Z AlwynapHuw 1710 167232 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXX|XXX]] | next = [[../XXXII|XXXII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=74 to=75 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:30}} [[Categori:Geiriau Credadun]] ppp5pytv5zb35vibzxbu540c5umhd26 167233 167232 2026-07-14T01:02:07Z AlwynapHuw 1710 167233 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXX|XXX]] | next = [[../XXXII|XXXII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=74 to=75 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:31}} [[Categori:Geiriau Credadun]] dtktucv5jaeyxyhyah71coaka7nqn7j 0 86504 167234 2026-07-14T01:03:35Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXX|XXX]] | next = [[../XXXII|XXXII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=75 to=76 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:30}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167234 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXX|XXX]] | next = [[../XXXII|XXXII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=75 to=76 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:30}} [[Categori:Geiriau Credadun]] sqd1n7h1evp1h41yyb0lq6xheqpu6qh 167235 167234 2026-07-14T01:04:12Z AlwynapHuw 1710 167235 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXI|XXXI]] | next = [[../XXXIII|XXXIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=75 to=76 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:32}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 2oxwj6ko2mpe2i7z3150lw6s18czsdh 0 86505 167236 2026-07-14T01:11:31Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXII|XXXII]] | next = [[../XXXIV|XXXIV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=76 to=82 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:33}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167236 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXII|XXXII]] | next = [[../XXXIV|XXXIV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=76 to=82 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:33}} [[Categori:Geiriau Credadun]] k7paqm8d4uhxlceewrlj7giab2rytsq 0 86506 167237 2026-07-14T01:13:30Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXIII|XXXIII]] | next = [[../XXXV|XXXV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=83 to=84 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:34}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167237 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXIII|XXXIII]] | next = [[../XXXV|XXXV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=83 to=84 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:34}} [[Categori:Geiriau Credadun]] gphnbiuksxemdfpcd970k3acafdz5bw 0 86507 167238 2026-07-14T01:15:19Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXIV|XXXIV]] | next = [[../XXXVI|XXXVI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=85 to=86 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:35}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167238 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXIV|XXXIV]] | next = [[../XXXVI|XXXVI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=85 to=86 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:35}} [[Categori:Geiriau Credadun]] la7frclllifem029wwen2h9gtfqad04 0 86508 167239 2026-07-14T01:17:27Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXV|XXXV]] | next = [[../XXXVII|XXXVII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=87 to=89 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:36}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167239 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXV|XXXV]] | next = [[../XXXVII|XXXVII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=87 to=89 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:36}} [[Categori:Geiriau Credadun]] mi2ipqkvnnddxb8b76q12ioe9mweupb 0 86509 167240 2026-07-14T01:19:19Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXVI|XXXVI]] | next = [[../XXXVIII|XXXVIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=89 to=91 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:37}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167240 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXVI|XXXVI]] | next = [[../XXXVIII|XXXVIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=89 to=91 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:37}} [[Categori:Geiriau Credadun]] dxmcpmtik7shuk0i0f3m4nyqq7svtgp 0 86510 167241 2026-07-14T01:21:27Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXVII|XXXVII]] | next = [[../XXXIX|XXXIX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=91 to=92 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:38}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167241 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXVII|XXXVII]] | next = [[../XXXIX|XXXIX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=91 to=92 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:38}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 2gnfj4vqy9bvabemnxsp46wul68ok7r 0 86511 167243 2026-07-14T01:35:29Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXVIII|XXXVII]] | next = [[../XL|XL]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=93 to=94 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:38}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167243 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXVIII|XXXVII]] | next = [[../XL|XL]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=93 to=94 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:38}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 71syj02c8sdm7mnvyehem3dnbdl1i5w 167244 167243 2026-07-14T01:36:07Z AlwynapHuw 1710 167244 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXVIII|XXXVII]] | next = [[../XL|XL]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=93 to=94 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:39}} [[Categori:Geiriau Credadun]] mxhpbs0uxvgpncnpmw6lz020a8spjfs 0 86512 167245 2026-07-14T01:39:31Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXIX|XXXVIX]] | next = [[../XLI|XLI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=94 to=95 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:40}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167245 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXIX|XXXVIX]] | next = [[../XLI|XLI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=94 to=95 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:40}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 9v556lu9ucrxukaf6lrs8oud4lsizch 167247 167245 2026-07-14T01:43:42Z AlwynapHuw 1710 167247 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXIX|XXXIX]] | next = [[../XLI|XLI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=94 to=95 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:40}} [[Categori:Geiriau Credadun]] qg29i5skl2kuzioqx3psbk4vy3p2cah 0 86513 167246 2026-07-14T01:41:35Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXIX|XXXVIX]] | next = [[../XLI|XLI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=95 to=97 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:41}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167246 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XXXIX|XXXVIX]] | next = [[../XLI|XLI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=95 to=97 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:41}} [[Categori:Geiriau Credadun]] av1p0qt4qeszxk57t28l104x2uj8n22 167248 167246 2026-07-14T01:48:58Z AlwynapHuw 1710 167248 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XL|XL]] | next = [[../XLII|XLII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=95 to=97 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:42}} [[Categori:Geiriau Credadun]] 21cxzrldgntwn4ruixfwephoyhn7m3p 167249 167248 2026-07-14T01:52:13Z AlwynapHuw 1710 167249 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XL|XL]] | next = [[../XLII|XLII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=95 to=97 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:41} [[Categori:Geiriau Credadun]] 34divo11gnkg2z69a4ljflpkllq5vvb 0 86514 167250 2026-07-14T01:53:57Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XLI|XLI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=97 to=100 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:42}} [[Categori:Geiriau Credadun]]" 167250 wikitext text/x-wiki {{header | title =Geiriau Credadun | author =Félicité de La Mennais | andauthor = | translator =William Ambrose Bebb | editor = | section = | previous =[[../XLI|XLI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Geiriau Credadun.djvu" from=97 to=100 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:42}} [[Categori:Geiriau Credadun]] ar6hxujclistgoxl0uca0k6mxv65hj0