Wiciadur cywiktionary https://cy.wiktionary.org/wiki/Hafan MediaWiki 1.48.0-wmf.1 case-sensitive Media Arbennig Sgwrs Defnyddiwr Sgwrs Defnyddiwr Wiciadur Sgwrs Wiciadur Delwedd Sgwrs Delwedd MediaWici Sgwrs MediaWici Nodyn Sgwrs Nodyn Cymorth Sgwrs Cymorth Categori Sgwrs Categori Atodiad Sgwrs Atodiad Odliadur Sgwrs Odliadur WiciSawrws Sgwrs WiciSawrws TimedText TimedText talk Modiwl Sgwrs modiwl Event Event talk 0 2552 174690 173844 2026-10-30T09:38:40Z BriogoLanfriog 7925 174690 wikitext text/x-wiki {{cf}} [[âr]] {{=cy=}} {{-adj-}} {{pn}} #[[arno|Arno]], [[dros]]. {{-arddodiad-}} [[Delwedd:Encima.png|thumb|Pupur gwyrdd '''ar''' focs]] # wedi ei leoli ar arwynebedd uchaf [[rhywbeth]], yn cyffwrdd o uwch ben. # yn [[gorchuddio]] #: ''Mae angen i ti roi clawr '''ar''' dy lyfr.'' #Wrth [[cyfeirio|gyfeirio]] at [[dyddiad|ddyddiad]] penodol. #: ''Cefais fy ngeni '''ar''' y 23 Awst.'' #Rhyw bryd yn ystod y diwrnod o. #: ''Bydd y bws yn gadael '''ar''' ddydd Sadwrn.'' #Yn [[cyffwrdd]]; yn [[crogi]] wrth. #: ''Roedd yr aeron yn goch '''ar''' y cloddiau. #: ''Roedd y paentiadau yn crogi '''ar''' y waliau.'' # Oherwydd neu o [[canlyniad|ganlyniad]] i rywbeth. #: ''Cafodd ei arestio '''ar''' amheuaeth o lofruddio.'' # I [[dynodi|ddynodi]] modd neu [[cyfrwng|gyfrwng]]. #: ''Clywais i'r gân '''ar''' y radio.'' {{-rel-}} {{(}} * [[ar bwys]] * [[ar draws]] * [[ar ddwywaith]] * [[ar ddydd]] * [[ar fy]] * [[ar lafar]] {{-}} * [[ar lan]] * [[ar log]] * [[ar ôl]] * [[ar unwaith]] * [[ar werth]] * [[ar y gorau]] {{)}} {{-trans-}} {{(}} *{{br}}: [[war]] *{{la}}: [[super]] *{{en}}: [[on]] *{{es}}: [[sobre]] {{)}} {{=br=}} {{pn}} # [[erthygl]] [[llydaweg]] ; [[y]] , [[yr]] #: '''''ar''' c'hi'' : y [[ci]] #: '''''ar''' [[ster]]'' : yr [[ystyr]] {{-rel-}} * [[al]] (al [[levr]]) * [[an]] (an [[ti]]) [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg|ar]] [[Categori:Arddodiaiau Cymraeg|ar]] apl722xazjqpnwa7kkbohwohjyu4a7r 0 3354 174681 161351 2026-10-30T09:17:21Z BriogoLanfriog 7925 174681 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-phon-}} * /ˈduː.ar/ {{-noun-}} {{pn}} {{m}} ({{p}}: '''[[douaroù]]''', '''[[douareier]]) # [[daear]] # [[tir]] [[Categori:Enwau Llydaweg]] rx4j2mt1i7i00rv46sz5s36htc4fbv9 0 3474 174662 174646 2026-10-30T03:43:42Z BriogoLanfriog 7925 174662 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-phon-}} * yn y Gogledd: /daɬ/ * yn y De: /da(ː)ɬ/ {{-etym-}} Celteg *''dallos'' o'r ffurf Indo-Ewropeg ''dʰul-no-'' ar y gwreiddyn ''dʰuelH-'' a welir hefyd yn y Latfieg ''duls'' ‘ffyrnig’ a'r Uchel Almaeneg Canol ''tol'' ‘ffôl’. {{-adj-}} {{pn}} ({{p}} [[deillion]]) # Yn methu [[gweld]], heb weld. #: ''Cafodd y dyn ei eni'n '''ddall''' a cherddai o amgylch gyda ffon wen.'' {{-rel-}} * [[hanner-dall]], [[dallu]] * [[cibddall]], [[coegddall]], [[dallbwynt]] {{-trans-}} {{(}} *{{de}}: [[blind]] *{{kw}}: [[dall#kw|dall]] *{{it}}: [[cieco]], [[orbo]] *{{fi}}: [[sokea]] *{{fr}}: [[aveugle]] *{{gd}}: [[dall#gd|dall]] *{{ga}}: [[dall#ga|dall]] *{{nl}}: [[blind]] {{-}} *{{br}}: [[dall#br|dall]] *{{pl}}: [[ślepy]], [[niewidomy]] *{{en}}: [[blind]] *{{es}}: [[ciego]] {{)}} {{=kw=}} {{-phon-}} * /ˈdal./ {{-adj-}} {{pn}} # [[dall#{{cy}}|dall]] {{=br=}} {{-phon-}} * /ˈdalː/ {{-adj-}} {{pn}} # [[dall#{{cy}}|dall]] #* ''Un den dall.'' {{-rel-}} *[[dallañ]] *[[dizallañ]] {{-noun-}} {{pn}} # [[dall#{{cy}}|dall]] #* '' ''Gwelomp'', a lavare an dall.'' [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg]] [[Categori:Ansoddeiriau Cernyweg]] [[Categori:Ansoddeiriau Llydaweg]] n240er9kbympciibxj4bmoz6qi9f1vt 0 4706 174657 173124 2026-10-30T03:27:13Z BriogoLanfriog 7925 174657 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-etym-}} O'r geiriau ''[[naid]] + [[io]]'' {{-phon-}} *{{audio|Cy-neidio.ogg|neidio}} {{-be-}} {{pn}} #I [[codi|godi]] pob troed oddi ar y ddaear ar yr un pryd. #: ''Roedd y ferch wedi '''neidio''' mewn braw.'' {{-syn-}} * [[dychlamu]] * [[llamu]] * [[sboncio]] {{-trans-}} {{(}} *{{da}}: [[springe]], [[hoppe]] *{{br}}: [[lammat]], [[sailhat]] *{{en}}: [[jump]] {{)}} [[Categori:Berfenwau Cymraeg]] ppdf9q1zp8pj6zm4qyzh63pcneoo2jb 0 5405 174691 170282 2026-10-30T09:41:32Z BriogoLanfriog 7925 174691 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-noun-}} {{pn}} {{m}} #[[cytundeb|Cytundeb]] [[cysyniadol]] [[cyfreithiol]] neu [[moesol|foesol]] lle cyfnewidir darnau o fetel neu bapur am nwyddau. #Darnau o [[metel|fetel]] neu [[papur|bapur]] a gyfnewidir am nwyddau. # [[elfen|Elfen]] [[gwyn]] [[gloyw]] (''symbol'' Ag) sydd â [[rhif atomig]] o 46. {{elfennau|Ag|paladiwm|Pd|cadmiwm|Cd}} {{-syn-}} * [[prês]] {{-rel-}} {{(}} * [[ariannaid]] * [[arian Gwion]] * [[arian pladurwr]] * [[ariannaeth]] * [[ariannaidd]] * [[ariannog]] * [[ariannol]] * [[arian breiniol]] * [[arian byw]] * [[arian cochion]] * [[arian cyfred]] * [[arian cyfredol]] {{-}} * [[arian papur]] * [[arian parod]] * [[arian poced]] * [[ariangar]] * [[ariangarwch]] * [[arian gleision]] * [[arian gloywon]] * [[arian gwynion]] * [[arian melynion]] * [[arian sychion]] * [[arian taw]] * [[ariannu]] * [[darn arian]] * [[gwerth eich arian]] {{)}} {{-trans-}} {{(}} *{{br}}: [[arc'hant]] *{{en}}: [[money]] *{{en}}: [[silver]] *{{es}}: [[dinero]], [[plata]] {{)}} {{-adj-}} {{pn}} # Wedi ei wneud o'r metel arian. # Yr un lliw ag arian; lliw [[llwyd]] [[sgleiniog]]. {{-trans-}} {{(}} *{{da}}: 1. [[penge]]; 2. [[penge]]; 3. [[sølv]] *{{br}}: [[arc'hant]] *{{en}}: [[silver]] *{{es}}: [[plata]] {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg]] [[Categori:cy:Elfennau cemegol]] [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg]] tea63nlyfdmkmnw1i7kb0sagt8bcetj 0 5451 174686 145243 2026-10-30T09:29:10Z BriogoLanfriog 7925 174686 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-noun-}} {{pn}} {{f}} ({{p}}: '''[[oriau]]''') #[[cyfnod|Cyfnod]] o 60 [[munud]]; un rhan allan o 24 a geir mewn [[dydd]]. #: ''Mae gwersi mewn nifer o ysgolion yn para am '''awr''' yr un.'' # Cyfnod o amser; [[moment]]. #: ''Daeth yr '''awr''' i berfformio ar lwyfan yr Eisteddfod.'' {{-rel-}} * [[awrwydr]] * [[hanner awr]] * [[milltir yr awr]] * [[yr unfed awr ar ddeg]] * [[yn awr a phryd arall]] * [[yn awr ac yn y man]] {{-trans-}} {{(}} *{{fr}}: [[heure]] *{{br}}: [[eur]] *{{ru}}: [[oră]] {{-}} *{{en}}: [[hour]] *{{tr}}: [[saat]] {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg|awr]] k3jv4uyu9m0eh6uy2hlf9v76l85qbbe 0 5473 174680 172902 2026-10-30T09:16:28Z BriogoLanfriog 7925 174680 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-phon-}} *{{audio|Cy-tir.ogg|tir}} {{-noun-}} {{pn}} {{m}} ({{p}}: '''[[tiroedd]]''') #Y [[rhan|rhan]] o'r [[Daear|Ddaear]] sydd heb ei orchuddio gan [[dŵr|ddŵr]]. #: ''Ar ôl teithio'r moroedd am wythnosau, braf oedd gweld '''tir'' ar y gorwel.'' # [[gwlad|Gwlad]] neu [[ardal]] #: ''Cynhaliwyd y gêm criced ar '''dir''' Awstralia.'' # Pridd sydd yn addas ar gyfer [[ffermio]]. #: ''Roedd y '''tir''' yn ffrwythlon iawn.'' {{-rel-}} * [[arfordir]] * [[pentir]] * [[tir caeëdig]] * [[tir carregog]] * [[tir comin]] * [[tirfeistr]] * [[tir ffermio]] * [[tirio]] * [[tiriog]] * [[tir neb]] * [[ucheldir]] {{-trans-}} {{(}} *{{da}}: [[jord]], [[land]] *{{br}}: [[douar]], [[bro]] *{{en}}: [[land]] {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg|tir]] 2yscoj5qzcajfihk009gfpd96afi294 0 7568 174674 166938 2026-10-30T04:23:02Z BriogoLanfriog 7925 174674 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-adj-}} {{pn}} # Y [[rhif trefnol]] sy'n cyfateb i'r [[rhif prifol]] [[un]]. # I fod heb [[rhagflaenydd]]; heb ddim yn dod o'i flaen. #: ''Rhodri Morgan oedd Prif Weinidog '''cyntaf''' Cymru.'' {{-syn-}} * [[1af]] {{-rel-}} * [[cymorth cyntaf]] * [[gwobr gyntaf]] {{-ant-}} * [[olaf]] * [[diwethaf]] {{-trans-}} {{(}} *{{kk}}: [[бірінші]] *{{da}}: [[først]] *{{br}}: [[kentañ]] *{{pl}}: [[pierwszy]] *{{en}}: [[first]] *{{es}}: [[primero]] {{)}} [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg|cyntaf]] [[Categori:Rhifau trefnol Cymraeg|cyntaf]] 6xdb4myq5xich3ue5vqp26v7ogcmy7v 0 8082 174701 160380 2026-10-30T10:11:04Z BriogoLanfriog 7925 174701 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-be-}} {{pn}} # gwneud rhywbeth ar gael i [[gwsmeriaid]] neu [[cleient|gleientiaid]] #: ''Roedd rheolwr y banc wedi ei '''agor''' yn brydlon am naw o'r gloch.'' {{-rel-}} * [[agor y mater]] * [[agor yr ysgrythurau]] * [[agored]] * [[agoriad]] * [[agorwr]] * [[agorydd]] * [[agorell]] {{-trans-}} {{(}} *{{ca}}: [[obrir]] *{{it}}: [[aprire]] *{{fr}}: [[ouvrir]] *{{br}}: [[digeriñ]] {{-}} *{{nl}}: [[openen]] *{{oc}}: [[dobrir]] *{{en}}: [[open]] *{{es}}: [[abrir]] {{)}} [[Categori:Berfenwau Cymraeg]] 5rvhexks8qi3ndbad5xselv41oo9rdu 0 8436 174688 167323 2026-10-30T09:34:24Z BriogoLanfriog 7925 174688 wikitext text/x-wiki ''Gweler hefyd'' '''[[Athro]]''' {{=cy=}} {{-noun-}} {{pn}} {{m}} ({{p}}: '''[[athrawon]]''') #Person sydd yn [[addysgu]], yn enwedig un a [[cyflogi|gyflogir]] gan [[ysgol]]. #: ''Ar ôl graddio, cafodd swydd fel '''athro''' mewn ysgol gynradd.'' {{-rel-}} * [[athrawes]] * [[athro cadeiriol]] * [[athro coleg]] {{-trans-}} {{(}} *{{kk}}: [[мұғалім]] *{{da}}: [[lærer]] *{{et}}: [[õpetaja]] *{{lt}}: [[mokytojas]] ''g'' *{{br}}: [[kelenner]] ''g'' *{{pl}}: [[nauczyciel]] ''g'' *{{en}}: [[teacher]] {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg]] [[Categori:cy:Galwedigaethau]] je1m752j6irn376df124tkd665c3z0v 0 9176 174675 167735 2026-10-30T08:50:01Z BriogoLanfriog 7925 174675 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-noun-}} {{pn}} {{m}} #[[sylwedd|Sylwedd]] [[cyffredin]]. Yn [[cemegol|gemegol]] mae wedi ei wneud o [[sodiwm clorid]] ([[NaCl]]), a chaiff ei ddefnyddio'n rheolaidd ar [[bwyd|fwyd]] ac i [[cadw|gadw]] bwyd yn ffres. #: ''Nid yw sglodion mor flasus heb '''halen''' a finegr arnynt.'' {{-rel-}} * [[halwyn]] * [[hallt]] * [[halltu]] * [[heli]] {{-idiom-}} * [[rhoi halen ar y briw]] {{-trans-}} {{(}} *{{de}}: [[Salz]] {{n}}, [[Kochsalz]] {{n}} *{{da}}: [[salt]] *{{it}}: [[sale]] {{m}} *{{fr}}: [[sel]] {{m}} *{{ga}}: [[salann]] {{m}} {{-}} *{{nl}}: [[zout]] {{n}}, [[keukenzout]] {{n}} *{{la}}: [[sāl]] {{m}} *{{br}}: [[holen]] {{m}} *{{pl}}: [[sól]] {{f}}, [[sól kuchenna]] {{f}} *{{en}}: [[salt]] {{m}} *{{es}}: [[sal]] {{f}} {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg|halen]] s2bpxj47lrnphwaejfg58p4xnrxt6e8 0 9242 174692 172024 2026-10-30T09:42:36Z BriogoLanfriog 7925 174692 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-etym-}} O'r geiriau ''[[ar]] + [[môr]] + [[tir]]''. {{-noun-}} {{pn}} {{m}} ({{p}}: '''[[arfordiroedd]]''') #[[ymyl|Ymyl]] [[darn]] o [[tir|dir]] lle mae'n cyfarfod â'r [[môr]]. #: ''Daw nifer o dwristiaid ar eu gwyliau i '''arfordir''' Sir Benfro.'' {{-rel-}} * [[arfordirol]] {{-trans-}} {{(}} *{{da}}: [[kyst]] *{{br}}: [[aod]] *{{en}}: [[coast]] {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg|arfordir]] 221lhm4r4imfv8lpx6ocmpgll346js2 0 9578 174684 145245 2026-10-30T09:26:21Z BriogoLanfriog 7925 174684 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-noun-}} {{pn}} {{f}} #Yr [[atmosffer]] uwch ben man penodol, yn enwedig pan yn [[gweladwy|weladwy]] o'r [[daear|ddaear]] yn ystod y dydd. #: ''Syrthiodd y llong ofod o'r '''awyr'''.'' {{-syn-}} * [[ffurfafen]] * [[wybr]] * [[wybren]] {{-rel-}} * [[awyren]] * [[awyr iach]] * [[awyrlu]] * [[awyrol]] * [[awyru]] * [[yn yr awyr]] {{-trans-}} {{(}} *{{br}}: [[oabl]], [[neñv]] *{{en}}: [[sky]] *{{es}}: [[cielo]] {{m}} {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg|awyr]] jq211qh4xsstk113g9yp4opg3avwvgs 174685 174684 2026-10-30T09:27:37Z BriogoLanfriog 7925 174685 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-noun-}} {{pn}} {{f}} #Yr [[atmosffer]] uwch ben man penodol, yn enwedig pan yn [[gweladwy|weladwy]] o'r [[daear|ddaear]] yn ystod y dydd. #: ''Syrthiodd y llong ofod o'r '''awyr'''.'' {{-syn-}} * [[ffurfafen]] * [[wybr]] * [[wybren]] {{-rel-}} * [[awyren]] * [[awyr iach]] * [[awyrlu]] * [[awyrol]] * [[awyru]] * [[maes awyr]] * [[yn yr awyr]] {{-trans-}} {{(}} *{{br}}: [[oabl]], [[neñv]] *{{en}}: [[sky]] *{{es}}: [[cielo]] {{m}} {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg|awyr]] d4w6oce0bcih0bsq1dddw4icdncjmo6 0 9847 174697 168961 2026-10-30T10:03:13Z BriogoLanfriog 7925 174697 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-altsp-}} * [[amal]] {{-adj-}} {{pn}} # Yn digwydd [[sawl]] [[gwaith]]; yn [[rheolaidd]]. {{-syn-}} * [[mynych]] {{-rel-}} * [[yn aml]] * [[amleiriog]] {{-idiom-}} * [[yn amlach na pheidio]] {{-ant-}} * [[anaml]] * [[anfynych]] {{-trans-}} {{(}} *{{de}}: [[häufig]] *{{da}}: [[ofte]], [[tit]] *{{kk}}: [[жиі]] *{{fr}}: [[souvent]] {{-}} *{{br}}: [[alies]] *{{pl}}: [[częsty]] *{{ru}}: [[частый]] *{{en}}: [[often]], [[frequent]] {{)}} [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg|aml]] l94pcz9fua7y2m8ynahgb7f7h308whp 174698 174697 2026-10-30T10:05:06Z BriogoLanfriog 7925 174698 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-altsp-}} * [[amal]] {{-adj-}} {{pn}} # Yn digwydd [[sawl]] [[gwaith]]; yn [[rheolaidd]]. {{-syn-}} * [[mynych]] {{-rel-}} * [[yn aml]] * [[amleiriog]] {{-idiom-}} * [[yn amlach na pheidio]] {{-ant-}} * [[anaml]] * [[anfynych]] {{-trans-}} {{(}} *{{de}}: [[häufig]] *{{da}}: [[ofte]], [[tit]] *{{kk}}: [[жиі]] *{{fr}}: [[souvent]] {{-}} *{{br}}: [[alies]] *{{pl}}: [[częsty]] *{{ru}}: [[частый]] *{{en}}: [[often]], [[frequent]] *{{es}}: [[muchas veces]] {{)}} [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg|aml]] t4zt5685x0u7svvlmhk8c9rmsarki4n 0 10244 174676 151938 2026-10-30T09:09:44Z BriogoLanfriog 7925 174676 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-be-}} {{pn}} #I [[diweddu|ddiweddu]] [[bywyd]] rhywun neu rywbeth yn [[bwriadol|fwriadol]]. #: ''Cafodd Llywelyn Ein Llyw Olaf ei '''ladd''' yn 1282.'' # I roi [[cosb]] [[difrifol]]. #: ''Mae fy rhieni'n mynd i'm '''lladd''' i!'' {{-syn-}} * [[llofruddio]] {{-rel-}} * [[lladd amser]] * [[lladd ar]] (rywun) * [[lladd dau aderyn â'r un garreg]] * [[lladd sŵn]] * [[lladd y gwair]] {{-ant-}} * [[adfywio]] {{-trans-}} {{(}} *{{ca}}: [[matar]] *{{it}}: [[uccidere]] *{{fr}}: [[tuer]] *{{br}}: [[lazhañ]] {{-}} *{{nl}}: [[doden]] *{{oc}}: [[tuar]] *{{en}}: [[kill]] *{{es}}: [[matar]] {{)}} [[Categori:Berfenwau Cymraeg|lladd]] n4g2r9resiyp3p4uklycibs8z9fh3q1 0 11350 174677 167287 2026-10-30T09:10:51Z BriogoLanfriog 7925 174677 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-be-}} {{pn}} #I fod yn [[pendant|bendant]] neu'n [[sicr]] am rywbeth. #: ''Rwyn '''gwybod''' fy mod yn gywir ynglyn a'r mater hwn.'' {{-rel-}} * [[gwybodaeth]] * [[gwybodus]] {{-defnydd-}} * Defnyddir '''gwybod''' pan yn cyfeirio at wybodaeth ond defnyddir '''[[adnabod]]/[[nabod]]''' pan yn cyfeirio at berson e.e. ::::: ''Rwy'n gwybod ei bod hi'n bwrw glaw. ::::: ''Rwy'n adnabod tad y ferch.'' {{-trans-}} {{(}} *{{kk}}: [[білу]] *{{da}}: [[ved]] *{{fr}}: [[savoir]] *{{br}}: [[gouzout]] *{{pl}}: [[wiedzieć]], [[znać]] *{{en}}: [[know]] *{{es}}: [[saber]], [[conocer]] {{)}} [[Categori:Berfenwau Cymraeg|gwybod]] pxl9wp8pk4kw9miqhtnnknxpftwosoq 0 14743 174700 169080 2026-10-30T10:09:00Z BriogoLanfriog 7925 174700 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-etym-}} O'r geiriau ''[[sâl]] + [[-wch]]'' {{-noun-}} {{pn}} {{m}} #Enghraifft o [[afiechyd]] neu [[iechyd]] gwael. {{-syn-}} * [[afiechyd]] * [[anhwylder]] * ''(hynafol)'' [[ansymlant]] * [[cystudd]] * [[gwaeledd]] * [[saldra]] * [[selni]] * [[tostrwydd]] {{-trans-}} {{(}} *{{da}}: [[sygdom]] *{{br}}: [[kleñved]] *{{en}}: [[illness]] {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg|salwch]] 2hprjtxouznxzn41k3azo50q6unb8gb 0 18483 174678 173471 2026-10-30T09:12:05Z BriogoLanfriog 7925 174678 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-altsp-}} * [[nabod]] {{-phon-}} * yn y Gogledd: /adˈnabɔd/ * yn y De: /adˈna(ː)bɔd/ {{-etym-}} Cymraeg Canol ''atnabot'' o'r bôn *''atna-'' + ''bot'' ‘bod’; y bôn drwy haploleg o *''at(ni)nā-'' o'r Gelteg *''ati-gni-gnā-'' (a roes yr Hen Wyddeleg ''ad·gnin'') o'r ffurf Indo-Ewropeg *''ǵn̥néh₃ti'', ffurf bresennol gyda mewnddodiad trwynol ar wreiddyn *''ǵneh₃-'' ‘adnabod, gwybod’ a welir hefyd yn yr Almaeneg ''können'' ‘gallu’, y Lithwaneg ''žinóti'' ‘gwybod’ a'r Tsieceg ''znát'' ‘adnabod’. Cymharer â'r Cernyweg Canol ''asnowos'' a'r Llydaweg ''ana(v)out''. Cytras â ''[[gnawd]]''. {{-be-}} {{pn}} ''berf gyflawn ac anghyflawn'' (''bôn y ferf'': adnabydd-) # [[cysylltu]] rhywbeth neu rywun rydych yn [[gweld]] yn y presennol gydag [[atgof]] o ryw [[cyfarfyddiad|gyfarfyddiad]] [[blaenorol]] gyda'r un [[endid]] #: ''Roeddwn yn '''adnabod''' ei fam am ein bod wedi [[mynychu]]'r un [[capel]] flynyddoedd lawer yn ól.'' {{-syn-}} * [[adwaen]] {{-rel-}} *[[adnabyddaeth]] {{-trans-}} {{(}} *{{br}}: [[anavezout]] *{{fr}}: [[connaître]], [[reconnaître]] *{{br}}: [[anavezout]] *{{it}}: [[conoscere]] *{{pt}}: [[conhecer]] *{{en}}: [[identify]], [[know]], [[recognise]] *{{es}}: [[conocer]] {{)}} [[Categori:Berfenwau Cymraeg|adnabod]] ib0ru2laqla2op58v84uu71znh837zt 0 19058 174693 173590 2026-10-30T09:51:08Z BriogoLanfriog 7925 174693 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-adj-}} {{pn}} # Gweler [[#Pennydd|''arall'' (Pennydd)]] isod. {{p}} [[eraill]]. #* ''Mae wedi cael mab '''arall'''. {{-syn-}} * [[amgen]] {{-trans-}} {{(}} *{{fr}}: [[autre]] *{{br}}: [[all]] *{{en}}: [[other]] *{{es}}: [[otro]] {{)}} ===Pennydd=== {{pn}} # Nid yr un yr [[cyfeirio|gyfeiriwyd]] ato eisoes {{-ant-}} * [[yr un]] * [[yr union]] {{-trans-}} {{(}} *{{en}}: [[other]] *{{br}}: [[all]] , [[arall]] {{)}} [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg]] {{=br=}} {{-adj-}} {{pn}} # Un eto (ym [[Bro-Gwened]] yn arbennig). #* ''Ur mab '''arall''' [[he deus]] bet. {{-syn-}} * [[all]] [[Categori:Ansoddeiriau CLlydaweg]] hqclwm1sil5pkicdzefkqrpd091p3ae 0 19481 174672 150526 2026-10-30T04:20:09Z BriogoLanfriog 7925 174672 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-adj-}} {{pn}} {{-rel-}} * [[harddu]] {{-odl-}} * [[gardd]] {{-trans-}} {{(}} *{{br}}: [[braf]] *{{en}}: [[beautiful]] {{)}} [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg]] qlkhvfxo78s6b32jtl68ocfoecbaeds 0 20247 174664 144977 2026-10-30T03:51:14Z BriogoLanfriog 7925 174664 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-adj-}} {{pn}} {{-trans-}} {{(}} *{{br}}: [[dispar]], [[eus ar c'hentañ ]] *{{en}}: [[splendid]] {{)}} [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg]] bvlg9jcq6q706g5cllie22dkqbr93x4 0 20350 174666 103739 2026-10-30T03:55:08Z BriogoLanfriog 7925 174666 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-etym-}} O'r geiriau ''[[delfryd]] + [[-ol]]'' {{-adj-}} {{pn}} # Y [[posibilrwydd]] [[gorau]] posib. # [[perffaith|Perthffaith]], [[difrycheulyd]], heb unrhyw [[gwall|wall]] neu [[nam]]. {{-trans-}} {{(}} *{{en}}: [[ideal]] {{)}} [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg]] k6akezt90l6c83o4wth486exbs23wzm 0 21442 174694 173595 2026-10-30T09:52:39Z BriogoLanfriog 7925 174694 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-be-}} {{pn}} # [[symud]] yn fwy [[araf]] {{-syn-}} * [[pwyllo]] {{-trans-}} {{(}} *{{br}}: [[gorrekaat]] *{{en}}: [[slow]] *{{es}}: [[despacito]] {{)}} [[Categori:Berfenwau Cymraeg]] 9d4f77sr8e361ptvzu0amjep1ex3taw 0 26576 174703 101514 2026-10-30T11:18:38Z BriogoLanfriog 7925 174703 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-etym-}} O'r geiriau ''[[magu]] + [[adenydd]]'' {{-idiom-}} {{pn}} #''([[trosiadol]])'' I [[ymbaratoi]] i adael y cartref; i symud allan o'r cartref teuluol. #: ''Ar ôl byw gyda'm rhieni am ddeunaw mlynedd, roeddwn yn bryd i mi '''fagu adenydd''' a gadael y nyth.'' # I aros mewn lleoliad am gyfnod byr e.e. mewn swydd neu gyfrifoldeb benodol. #: ''fy hen ddisgybl-athro Owen Owen, mab y Bôrd-sgŵl, [[yntau]] yn '''magu ei adenydd'''.'' [[Categori:Idiomau Cymraeg]] sqeced6yd1ouxy5s1p0s6y70zal9x38 0 26595 174682 101553 2026-10-30T09:20:44Z BriogoLanfriog 7925 174682 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-idiom-}} {{pn}} # O'r foment hon tan amser [[amhenodol]] yn y dyfodol. {{-syn-}} * [[o hyn allan]] {{-trans-}} {{(}} *{{br}} : [[diwar-vremañ]] *{{en}}: [[from now on]] {{)}} [[Categori:Idiomau Cymraeg]] [[Categori:Adferfau Cymraeg]] c46zx4kic8mb1bwco07q3bxf9t7u3ur 0 26728 174689 171287 2026-10-30T09:35:53Z BriogoLanfriog 7925 174689 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-altsp-}} * [[ar un waith]] {{-adv-}} {{pn}} #Yn [[dimymdroi|ddiymdroi]]; yn [[dioed|ddioed]]. #: ''Cer i weld dy [[ystafell wely]] '''ar unwaith'''!'' # Gyda'i gilydd; ar yr u pryd #: ''Cyrhaeddodd y ddau fws '''ar unwaith'''.'' {{-trans-}} {{(}} *{{da}}: [[straks]] *{{br}}: [[diouzhtu]], [[raktal]] *{{en}}: [[at once]] {{)}} [[Categori:Adferfau Cymraeg]] rawdtuw4xw0tmxaxwn43ai3xtlyn24c 0 26730 174679 144991 2026-10-30T09:13:35Z BriogoLanfriog 7925 174679 wikitext text/x-wiki ''Gweler hefyd '''[[Arglwydd]]''''' {{=cy=}} {{-noun-}} {{pn}} {{m}} ({{p}}: '''[[arglwyddi]]''') # Person sydd â [[rheolaeth]] dros eraill; yn [[hanesyddol]], unrhyw un â [[goruchafiaeth]] [[ffiwdal]] dros eraill; [[bonheddwr]] neu [[pendefig|bendefig]]. {{-rel-}} * [[Arglwydd Adfocad]] * [[arglwydd am oes]] * [[Arglwydd Amddiffynnydd]] * [[Arglwydd Brif Ustus]] * [[Arglwydd Faer]] * [[Arglwydd Ganghellor]] * [[Arglwydd Geidwad]] * [[Arglwydd Geidwad y Sêl Fawr]] * [[Arglwyddi Apelyddol]] * [[Arglwyddi Lleyg ac Eglwysig]] * [[Arglwyddi Ordeinwyr]] * [[Arglwydd Lywydd]] * [[Arglwydd Penrhyn]] * [[Arglwydd Raglaw]] * [[arglwydd rhyfel]] * [[Arglwydd Shiva]] * [[Arglwydd Uchel Drysorydd]] * [[Arglwydd Uchel Lyngesydd]] * [[arglwydd y faenor]] * [[uwch-arglwydd]] * [[hawl arglwydd]] * [[gwasanaethu dau arglwydd]] * [[rhent arglwydd]] * [[Swper yr Arglwydd]] * [[Tŷ'r Arglwyddi]] {{-rel-}} * [[arglwyddes]] {{-trans-}} {{(}} *{{en}}: [[lord]] {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg]] dvxqrktnpp6sq2jpyibsfza8yovmhqw 0 35009 174660 173630 2026-10-30T03:35:29Z BriogoLanfriog 7925 174660 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-phon-}} * /ˈgwel'a:t/ {{-verb-}} {{pn}} '''gwellaat''' # Dod yn well, [[gwella]] # [[iacháu]] #* ''Gwellaet eo abaoe dec'h.'' Mae'n well [[ers]] [[ddoe]]. [[Categori:Berfau Llydaweg|gwellaat]] 2gvk9izvvcpobioqkkj33yzabei8mwg 0 35123 174659 173632 2026-10-30T03:33:19Z BriogoLanfriog 7925 174659 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etym-}} O'r geiriau ''[[yac'h]] + [[-aat]]'' {{-be-}} {{pn}} # Dod yn [[iach]]. {{-syn-}} * [[pareañ]] * [[gwellaat]] [[Categori:Berfenwau Llydaweg]] qoms62na1kqlpbd8pnpknzzo20sb1pq 0 35302 174670 174337 2026-10-30T04:15:59Z BriogoLanfriog 7925 174670 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-adv-}} {{pn}} ([[abretoc'h]], [[abretañ]]) # [[cynnar]] #* ''[[sevel]] '''abred''''' : [[codi]] yn gynnar #* ''[[beure]] '''abred''''' : yn gynnar yn y [[bore]] {{-rel-}} *[[abredik]] *[[abredikaat]] *[[abrediñ]] *[[abretaat]] {{-syn-}} * [[mintin]], mintin mat [[Categori:Adferfau Llydaweg]] {{=br=}} {{-adj-}} {{pn}} ([[abretoc'h]], [[abretañ]]) # [[twt]] # [[peniog]] #* ''ur paotr abred'' {{-syn-}} * [[deallgar]] * [[deallus]] {{-ant-}} * [[diwezhat]] [[Categori:Ansoddeiriau Llydaweg]] t55riyavrpyxrqfaxk0lgdbo0l0qsss 0 35358 174663 174569 2026-10-30T03:48:07Z BriogoLanfriog 7925 174663 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-adv-}} {{pn}} # Y [[noson]] [[hon]]. {{-syn-}} *[[henoeth]] {{-trans-}} *{{br}} : [[fenoz]] *{{en}} : [[tonight]] [[Categori: Adferfau Cymraeg]] {{=es=}} {{-noun-}} {{pn}} # [[gwellt]]. {{-syn-}} [[Categori: Enwau Sbaeneg]] ioumuc6i9rq2r2piwf77n93e95ggqu4 0 35371 174661 174643 2026-10-30T03:41:01Z BriogoLanfriog 7925 174661 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-be-}} {{pn}} # Gwneud yn ddall. # Mynd yn ddall. {{-rel-}} * [[dizallañ]] * [[penndallañ]] {{-trans-}} {{(}} *{{cy}}: [[dallu]] *{{it}}: [[accegare]] *{{en}}: [[blind]] *{{es}}: [[ciegar]] {{)}} [[Categori:Berfenwau Cymraeg]] 53k3qqpmnx1a3opt08shrhxiaq1u2lk 0 35374 174658 2026-10-30T03:31:39Z BriogoLanfriog 7925 Dechrau tudalen newydd gyda "{{=br=}} {{-etym-}} O'r geiriau ''[[lamm] + [[at]]'' {{-phon-}} {{-be-}} {{pn}} # [[llamu|Llamu]]. #: ''Emaint o lammat adarre.'' Maent yn llamu eto. {{-syn-}} * [[sailhat]] * [[fringal]] [[Categori:Berfenwau Llydaweg]]" 174658 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etym-}} O'r geiriau ''[[lamm] + [[at]]'' {{-phon-}} {{-be-}} {{pn}} # [[llamu|Llamu]]. #: ''Emaint o lammat adarre.'' Maent yn llamu eto. {{-syn-}} * [[sailhat]] * [[fringal]] [[Categori:Berfenwau Llydaweg]] d66c6vudy8ju4ofsfinfymmfo9t6w9e 0 35375 174665 2026-10-30T03:53:54Z BriogoLanfriog 7925 Dechrau tudalen newydd gyda "{{=br=}} {{-adj-}} {{pn}} # [[cyntaf]] {{-rel-}} *[[eus ar c'hentañ ]] *[[kenavo ar c'hentañ ]]" 174665 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-adj-}} {{pn}} # [[cyntaf]] {{-rel-}} *[[eus ar c'hentañ ]] *[[kenavo ar c'hentañ ]] nv7so15v1n4ujopem4ee9dw80q39vnf 0 35376 174667 2026-10-30T03:58:51Z BriogoLanfriog 7925 Dechrau tudalen newydd gyda "{{=cy=}} {{-etym-}} {{-adj-}} {{pn}} # Da iawn, [[perffaith]], a dim byd yn well. {{-trans-}} {{(}} *{{br}}: [[gwellañ]] *{{en}}: [[best]] {{)}} [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg]]" 174667 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-etym-}} {{-adj-}} {{pn}} # Da iawn, [[perffaith]], a dim byd yn well. {{-trans-}} {{(}} *{{br}}: [[gwellañ]] *{{en}}: [[best]] {{)}} [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg]] gicy716fpqs9uvcb4lmlu1scw3008wk 174668 174667 2026-10-30T04:02:43Z BriogoLanfriog 7925 174668 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-etym-}} {{-adj-}} {{pn}} # Da iawn, [[perffaith]], a dim byd yn well. #* ''Y pethau gorau ''. {{-rel-}} * [[dymuniadau gorau]] * [[gwneud ei orau glas]] * [[o'r gorau ]] {{-trans-}} {{(}} *{{br}}: [[gwellañ]] *{{en}}: [[best]] {{)}} [[Categori:Ansoddeiriau Cymraeg]] 7bitwft2mow2iro0pqn34e6gew2ym5f 0 35377 174669 2026-10-30T04:07:51Z BriogoLanfriog 7925 Dechrau tudalen newydd gyda "{{=br=}} {{-etym-}} : oddi [[gwell]] + [[-añ]] {{-adj-}} {{pn}} # [[gorau]]. #* ''an traoù gwellañ'' : y pethau gorau '' #* ''ar pep gwellañ'' : y pethau gorau '' {{-rel-}} * [[ar c'hentañ ar gwellañ]] [[Categori:Ansoddeiriau Llydaweg]]" 174669 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etym-}} : oddi [[gwell]] + [[-añ]] {{-adj-}} {{pn}} # [[gorau]]. #* ''an traoù gwellañ'' : y pethau gorau '' #* ''ar pep gwellañ'' : y pethau gorau '' {{-rel-}} * [[ar c'hentañ ar gwellañ]] [[Categori:Ansoddeiriau Llydaweg]] 5rfv96w0hqtlu08i7fsg1ct68dpc5zb 0 35378 174671 2026-10-30T04:19:13Z BriogoLanfriog 7925 Dechrau tudalen newydd gyda "{{=br=}} {{-verb-}} {{pn}} # [[codi]] # [[adeiladu]] {{-rel-}} *[[adsevel]] *[[saver]] *[[savidigezh]] {{-syn-}} * [[diskar]] [[Categori:Adferfau Llydaweg]]" 174671 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-verb-}} {{pn}} # [[codi]] # [[adeiladu]] {{-rel-}} *[[adsevel]] *[[saver]] *[[savidigezh]] {{-syn-}} * [[diskar]] [[Categori:Adferfau Llydaweg]] muy7iwczkd4fks2ze31stzdwi21i1wi 174673 174671 2026-10-30T04:21:14Z BriogoLanfriog 7925 174673 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-verb-}} {{pn}} # [[codi]] # [[adeiladu]] {{-rel-}} *[[adsevel]] *[[saver]] *[[savidigezh]] {{-ant-}} * [[diskar]] [[Categori:Adferfau Llydaweg]] n5twpnnu4prynajq5pfvciy3r7iie48 0 35379 174683 2026-10-30T09:24:42Z BriogoLanfriog 7925 Dechrau tudalen newydd gyda "{{=br=}} {{-idiom-}} {{pn}} # [[o'r dydd heddiw allan]] {{-syn-}} * [[o hyn allan]] {{-ant-}} *[[ar hen o bryd]] [[Categori:Idiomau Llydaweg]] [[Categori:Adferfau Llydaweg]]" 174683 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-idiom-}} {{pn}} # [[o'r dydd heddiw allan]] {{-syn-}} * [[o hyn allan]] {{-ant-}} *[[ar hen o bryd]] [[Categori:Idiomau Llydaweg]] [[Categori:Adferfau Llydaweg]] cr39xrq1jtosvukedzyvlgs1lfu13vj 0 35380 174687 2026-10-30T09:32:53Z BriogoLanfriog 7925 Dechrau tudalen newydd gyda "{{=br=}} {{-noun-}} {{pn}} {{f}} ({{p}}: '''[[eurioù]]''') #[[awr]]. #* ''Pet '''eur''' eo? '' : Beth yw'r amser? #* ''Dek '''eur''' eo. {{-rel-}} * [[hantereur]] * [[kardeur]] * [[eurier]] * [[euriad]] *[[eurvezh]] [[Categori:Enwau Cymraeg|awr]]" 174687 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-noun-}} {{pn}} {{f}} ({{p}}: '''[[eurioù]]''') #[[awr]]. #* ''Pet '''eur''' eo? '' : Beth yw'r amser? #* ''Dek '''eur''' eo. {{-rel-}} * [[hantereur]] * [[kardeur]] * [[eurier]] * [[euriad]] *[[eurvezh]] [[Categori:Enwau Cymraeg|awr]] 8hlnezpaipfj2t83rc5yzefyyab7q1u 0 35381 174695 2026-10-30T09:56:04Z BriogoLanfriog 7925 Dechrau tudalen newydd gyda "{{=br=}} {{-adj-}} {{pn}} # [[araf]] {{-syn-}} * [[gorrek]] [[Categori:Ansoddeiriau Llydaweg]]" 174695 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-adj-}} {{pn}} # [[araf]] {{-syn-}} * [[gorrek]] [[Categori:Ansoddeiriau Llydaweg]] ik81g39ausf7rhbwhq2mgq5ja11t88m 174696 174695 2026-10-30T09:59:23Z BriogoLanfriog 7925 174696 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-adj-}} {{pn}} # [[araf]] {{-syn-}} * [[dousik]] * [[gorrek]] * [[gouestad]] * [[war-bouez]] [[Categori:Ansoddeiriau Llydaweg]] i3k6dmj23d23cozjdmwws38nnx3vf3g 0 35382 174699 2026-10-30T10:08:10Z BriogoLanfriog 7925 Dechrau tudalen newydd gyda " {{=cy=}} {{pn}} # [[salwch]] dros [[tywydd]] [[oer]] {{br}} : [[anoued]]" 174699 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{pn}} # [[salwch]] dros [[tywydd]] [[oer]] {{br}} : [[anoued]] joy2ix4lfwkpbk1vk8eosmnse1axi2v 174702 174699 2026-10-30T10:12:57Z BriogoLanfriog 7925 174702 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{pn}} # [[salwch]] dros [[tywydd]] [[oer]] {{-trans-}} *{{br}} : [[anoued]] *{{en}} : [[cold]] jwvwrsix6zyk9u217z6u6ifqm1aa1rv 0 35383 174704 2026-10-30T11:22:19Z BriogoLanfriog 7925 Dechrau tudalen newydd gyda "{{=cy=}} {{-etym-}} {{-rhagenw-}} {{pn}} # ef hefyd {{-rel-}} * [[minnau]] / [[finnau]] * [[tithau]] * [[ninnau]] [[Categori:Rhagenwau Cymraeg]]" 174704 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-etym-}} {{-rhagenw-}} {{pn}} # ef hefyd {{-rel-}} * [[minnau]] / [[finnau]] * [[tithau]] * [[ninnau]] [[Categori:Rhagenwau Cymraeg]] kcw5mrl5vnfbiqfa9axuvq1eu4pjxih 174705 174704 2026-10-30T11:23:44Z BriogoLanfriog 7925 174705 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-etym-}} {{-rhagenw-}} {{pn}} # ef hefyd {{-rel-}} * [[minnau]] / [[finnau]] * [[tithau]] * [[ninnau]] * [[chithau]], [[chwithau]] [[Categori:Rhagenwau Cymraeg]] 1pqhk20nfb2xit2gechwgm2a9j7buzi