Dagbani Wikipedia dagwiki https://dag.wikipedia.org/wiki/Sol%C9%94%C9%A3u MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Miidiya Diŋ'gahim Yɛltɔɣa Ŋun su Ŋun su yɛltɔɣa Wikipedia Wikipedia yɛltɔɣa Lahabali kɔligu Lahabali kɔligu yɛltɔɣa MiidiyaWiki MiidiyaWiki yɛltɔɣa Tɛmplet Tɛmplet yɛltɔɣa Sɔŋsim Sɔŋsim yɛltɔɣa Pubu Pubu yɛltɔɣa Salima Salima yɛltɔɣa MOS MOS yɛltɔɣa TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Joseph Essilfie Hagan 0 9598 134368 39215 2026-05-07T11:28:41Z Kalakpagh 2501 Updated Content 134368 wikitext text/x-wiki {{Bio}} {{E-Class}} '''Joseph Essilfie Hagan''' [[Pubu:Siyaasa niriba]] tcqqam0erxgmky4uhfvljijrvcxrpan 134370 134368 2026-05-07T11:35:45Z Kalakpagh 2501 Updated Content 134370 wikitext text/x-wiki {{Bio}} {{E-Class}} '''Joseph Esilifie Hagan''' daa nyɛla Ghananima siyaasa nira. O daa nyɛla ŋun leei "commissioner" zaŋ n-ti Western Region, [[Central Region]] n-ti pahi [[Eastern Region]]. O nyɛla ŋun daa leei jintɔra zaŋ n-ti Abura-Asebu constituency pɔi ka bɛ daa waligi li ka o daa lahi leei zaŋ n-ti Abura piibu-piibu yaɣili. ==Early life and education== Hagan nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so yuuni 1912.O nyɛla ŋun daa nya o tuuli shikuru baŋsim Nyakrom Methodist School ka nyɛ ŋun daa tuɣi St.&nbsp;Nicholas Grammar&nbsp;School (niriba ni pa mi shɛli [[Adisadel College]] la), [[Cape Coast]].<ref name="HAGAN">{{cite journal |title=Ghana Year Book|url=https://books.google.com/books?id=wysUAAAAIAAJ&q=J+e+Hagan |publisher=Graphic Corporation |page=183 |year=1957}}</ref> [[Pubu:Siyaasa niriba]] r8v6lsoudue8y37f6k9pjjaiqxwjl1t 134371 134370 2026-05-07T11:36:17Z Kalakpagh 2501 Updated Content 134371 wikitext text/x-wiki {{Bio}} {{E-Class}} '''Joseph Esilifie Hagan''' daa nyɛla Ghananima siyaasa nira. O daa nyɛla ŋun leei "commissioner" zaŋ n-ti Western Region, [[Central Region]] n-ti pahi [[Eastern Region]]. O nyɛla ŋun daa leei jintɔra zaŋ n-ti Abura-Asebu constituency pɔi ka bɛ daa waligi li ka o daa lahi leei zaŋ n-ti Abura piibu-piibu yaɣili. ==Piligu biɛhigu mini shikuru baŋsim == Hagan nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so yuuni 1912.O nyɛla ŋun daa nya o tuuli shikuru baŋsim Nyakrom Methodist School ka nyɛ ŋun daa tuɣi St.&nbsp;Nicholas Grammar&nbsp;School (niriba ni pa mi shɛli [[Adisadel College]] la), [[Cape Coast]].<ref name="HAGAN">{{cite journal |title=Ghana Year Book|url=https://books.google.com/books?id=wysUAAAAIAAJ&q=J+e+Hagan |publisher=Graphic Corporation |page=183 |year=1957}}</ref> [[Pubu:Siyaasa niriba]] i1klswc50fpixe9r7xh0n951x1drntq Tenghana chuɣu 0 10508 134173 40903 2026-05-06T15:40:03Z Maltima Rabia 5146 Added content 134173 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tenghana chuɣu''', nyɛla chuɣu shɛli Tongonim mini bi nanima ni puhiri chuɣu shɛli yuuni kam. Ban pohiri li n nyɛ  Balungu, Winkongo mini Pwalugu ban bɛ Upper East Region Gbana puuni. Di lahi nyɛla chuɣu n ti Telensi zuliya. Bi nyɛla ban pohiri lala.chuɣu ŋɔ maa silimi gɔli January ni. == Di ni pili shɛm == == Di anfaani == == Kundivihira == [[Pubu:Chuɣu]] s5th5g2gfzcj1ml4o1m0osxkn6a4okd 134174 134173 2026-05-06T15:41:41Z Maltima Rabia 5146 Added content 134174 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tenghana chuɣu''', nyɛla chuɣu shɛli Tongonim mini bi nanima ni puhiri chuɣu shɛli yuuni kam. Ban pohiri li n nyɛ  Balungu, Winkongo mini Pwalugu ban bɛ Upper East Region Gbana puuni. Di lahi nyɛla chuɣu n ti Telensi zuliya. Bi nyɛla ban pohiri lala.chuɣu ŋɔ maa silimi gɔli January ni. == Di ni puhiri shɛm == Lala chuɣu ŋɔ maa pohibu ni, bi nyɛla ban ŋmɛra bi kali yila ka wari bi kali waa, ka bi lahi nyɛ ban laɣimdi pahiri Naawuni. == Di anfaani == == Kundivihira == [[Pubu:Chuɣu]] 7mdndqz92bz1bj1y0jhjtbsh4282867 134175 134174 2026-05-06T15:42:27Z Maltima Rabia 5146 Added content 134175 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tenghana chuɣu''', nyɛla chuɣu shɛli Tongonim mini bi nanima ni puhiri chuɣu shɛli yuuni kam. Ban pohiri li n nyɛ  Balungu, Winkongo mini Pwalugu ban bɛ Upper East Region Gbana puuni. Di lahi nyɛla chuɣu n ti Telensi zuliya. Bi nyɛla ban pohiri lala.chuɣu ŋɔ maa silimi gɔli January ni. == Di ni puhiri shɛm == Lala chuɣu ŋɔ maa pohibu ni, bi nyɛla ban ŋmɛra bi kali yila ka wari bi kali waa, ka bi lahi nyɛ ban laɣimdi pahiri Naawuni. == Di anfaani == Chuɣu maa nyɛla Naawuni paɣabu chuɣu. == Kundivihira == [[Pubu:Chuɣu]] 91tg3wr3bn5cu6lh0808rl7ppn3ifx2 Chale wote chuɣu 0 10517 134256 39143 2026-05-06T17:39:27Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134256 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] 5q5awvrwjsnsebomyj51v4q7al97etr 134257 134256 2026-05-06T17:39:45Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134257 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] 06vn5vsanq8p0gu1itjbdynih08q4dj 134258 134257 2026-05-06T17:40:21Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134258 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] ni5h60t12qjce88n7o7mae1unb8hypv 134259 134258 2026-05-06T17:40:33Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134259 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival Celebration == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] quc9f2f95ldi6a64hcij1b2jenr794v 134260 134259 2026-05-06T17:40:45Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134260 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival Celebration File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] 8xg0mh8mez6ssjdu225a46awzx9ieb6 134261 134260 2026-05-06T17:40:58Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134261 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival Celebration File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] dwqo6odmvgqy2ahg9mizfa2ndlnh05q 134262 134261 2026-05-06T17:41:09Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134262 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival Celebration File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] 5ghkhbxtl4vxk5m5ke9ri79hn1todps 134263 134262 2026-05-06T17:41:21Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134263 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival Celebration File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] axt26hz8f5swpilu3mj42l0nx58xio6 134264 134263 2026-05-06T17:41:31Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134264 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival Celebration File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival File:Chale Wote 15.jpg|alt= == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] qobvdoitj7attm9c6ayu8qvbl8rxkc3 134265 134264 2026-05-06T17:41:43Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134265 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival Celebration File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival File:Chale Wote 15.jpg|alt= File:Chale Wote 133.jpg|alt= == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] eg55j1j3792budki6utsmd7ont48ito 134266 134265 2026-05-06T17:42:01Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134266 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival Celebration File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival File:Chale Wote 15.jpg|alt= File:Chale Wote 133.jpg|alt= File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival 2.jpg|alt=|Young Ghanaian ladies having fun at Chale Wote Street Art Festival == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] bxfhhesghdpfshqgeati76yatl9y6wk 134268 134266 2026-05-06T17:42:11Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134268 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival Celebration File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival File:Chale Wote 15.jpg|alt= File:Chale Wote 133.jpg|alt= File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival 2.jpg|alt=|Young Ghanaian ladies having fun at Chale Wote Street Art Festival File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival.jpg|alt=|Young Ghanaian ladies having fun at Chale Wote Street Art Festival == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] fvblk2rj4sovr6lcte0gpc9bdkwpggk 134269 134268 2026-05-06T17:42:21Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134269 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival Celebration File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival File:Chale Wote 15.jpg|alt= File:Chale Wote 133.jpg|alt= File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival 2.jpg|alt=|Young Ghanaian ladies having fun at Chale Wote Street Art Festival File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival.jpg|alt=|Young Ghanaian ladies having fun at Chale Wote Street Art Festival File:Chale Wote Street Art Festival 10.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival </gallery> == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] i3lto4o3bukim8hydnuvpazu36ir3hz 134270 134269 2026-05-06T17:43:38Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134270 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts festival File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival File:Chale Wote 15.jpg|alt= File:Chale Wote 133.jpg|alt= File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival 2.jpg|alt=|Young Ghanaian ladies having fun at Chale Wote Street Art Festival File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival.jpg|alt=|Young Ghanaian ladies having fun at Chale Wote Street Art Festival File:Chale Wote Street Art Festival 10.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival </gallery> == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] 5a8zkhrat0uscmzz60ipaw52ktrnecd 134271 134270 2026-05-06T17:44:08Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134271 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival File:Chale Wote 15.jpg|alt= File:Chale Wote 133.jpg|alt= File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival 2.jpg|alt=|Young Ghanaian ladies having fun at Chale Wote Street Art Festival File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival.jpg|alt=|Young Ghanaian ladies having fun at Chale Wote Street Art Festival File:Chale Wote Street Art Festival 10.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival </gallery> == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] lr73heahbc39hij5wpzqs1xcmdeqb02 134272 134271 2026-05-06T17:45:14Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134272 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival File:Chale Wote 15.jpg|alt= File:Chale Wote 133.jpg|alt= File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival 2.jpg|alt=|Young Ghanaian ladies having fun at Chale Wote Street Art Festival File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival.jpg|alt=|Ghana bipuƔinsi ni diri bɛ maŋa Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu ni File:Chale Wote Street Art Festival 10.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival </gallery> == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] 3uwnmf3wr0x6m9ywlqgxs9tl8a7ckmb 134273 134272 2026-05-06T17:45:38Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134273 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival File:Chale Wote 15.jpg|alt= File:Chale Wote 133.jpg|alt= File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival 2.jpg|alt=|Ghana bipuƔinsi ni diri bɛ maŋa Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu ni File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival.jpg|alt=|Ghana bipuƔinsi ni diri bɛ maŋa Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu ni File:Chale Wote Street Art Festival 10.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival </gallery> == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] 2m4a3bx4fxrjcgpuqcou61mx59p989k 134275 134273 2026-05-06T17:46:20Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134275 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|Crowds gather at the 2016 festival]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Chuɣu puhibu ni anfoonima File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival File:Chale Wote 15.jpg|alt= File:Chale Wote 133.jpg|alt= File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival 2.jpg|alt=|Ghana bipuƔinsi ni diri bɛ maŋa Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu ni File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival.jpg|alt=|Ghana bipuƔinsi ni diri bɛ maŋa Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu ni File:Chale Wote Street Art Festival 10.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival </gallery> == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] 487nx2o70yt0t108x8brgknzyng6f9k 134276 134275 2026-05-06T17:47:30Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134276 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|anfooni din wuhiri salo ni daa laɣim Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu ni yuuni 2016]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Chuɣu puhibu ni anfoonima File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 3.jpg|alt=|Celebrating culture and arts through chale wote street arts festival File:Chale Wote 15.jpg|alt= File:Chale Wote 133.jpg|alt= File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival 2.jpg|alt=|Ghana bipuƔinsi ni diri bɛ maŋa Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu ni File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival.jpg|alt=|Ghana bipuƔinsi ni diri bɛ maŋa Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu ni File:Chale Wote Street Art Festival 10.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival </gallery> == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] 31azysffju8wo6zouszsxbx9p02r2ph 134278 134276 2026-05-06T17:49:05Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Gallery */ 134278 wikitext text/x-wiki '''Chale Wote chuɣu''' nyɛla Ankara nim yila chuɣu. [[File:Chale Wote 116.jpg|thumb|Pidgin Imaginarium 2019]] [[File:People having fun at chalewote festival.jpg|thumb|anfooni din wuhiri salo ni daa laɣim Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu ni yuuni 2016]] == Di ni pili shɛm. == == Di anfaani. == == Gallery == <gallery> File:Chale Wote 19.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu File:Chale Wote 103.jpg|alt=|Chale Wote Street Chuɣu puhibu ni anfoonima File:Chale Wote 506.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 523.jpg|alt=|Chale Wote Street Arts Chuɣu puhibu File:Chale Wote 3.jpg|alt=|culture ni nucheeni baŋsim puhibu chale wote street arts chuɣu puhibu ni File:Chale Wote 15.jpg|alt= File:Chale Wote 133.jpg|alt= File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival 2.jpg|alt=|Ghana bipuƔinsi ni diri bɛ maŋa Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu ni File:Ghanaian lady at Chale Wote Festival.jpg|alt=|Ghana bipuƔinsi ni diri bɛ maŋa Chale Wote Street Art Chuɣu puhibu ni File:Chale Wote Street Art Festival 10.jpg|alt=|Chale Wote Street Art Festival </gallery> == Kundivihira. == [[Pubu:Chuɣu]] ffilj9e17ffcjzuf65e7vn4xhielv2d Wli fall chuɣu 0 10536 134310 23710 2026-05-06T19:59:01Z Ibn Dagara 1830 Added more information 134310 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Wli Falls chuɣu''' nyɛla Chuɣu shɛli Wli yaɣali nanima mini bɛ niriba ni puhiri yuuni kam, [[Volta Region]], [[Ghana]]. Tiŋa ban puhiri li n-nyɛ Todzi, Agoviefe and ni Afegame communities.<ref>{{Cite web|title=Wli Falls Festival in Volta|url=http://amedzofevillage.com/en/2016/04/16/323/|access-date=2020-08-20|language=en-US}}</ref> Di nyɛla bɛ ni tooi puhiri shɛli silimin goli September ni.<ref>{{Cite web|title=Festivals|url=https://visitvoltaregion.com/festivals/|access-date=2020-08-20|website=Visit Volta Region|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Festivals Ghana - Easy Track Ghana|url=https://www.easytrackghana.com/cultural-overview-ghana_festivals.php|access-date=2020-08-20|website=www.easytrackghana.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Goldstar Air {{!}} Tour Packages Volta Region|url=https://flygoldstar.com/tour-packages-volta-region.html|access-date=2020-08-20|website=flygoldstar.com}}</ref> Wli Falls zaŋ chaŋ Hohoe nyɛla kamani kilomita pishi.<ref>{{Cite web|date=2016-02-24|title=Volta Region|url=https://touringghana.com/volta-region/|access-date=2020-08-20|website=touringghana.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Wli Falls Festival – FIANDAD GHANA LIMITED|url=https://www.fiandadghanalimited.com/wli-falls-festival/|access-date=2020-08-20|language=en-US}}</ref> == Din pili shɛm == == Di anfaani == == Kunduvihira == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:Chuɣu]] 71fdq38fy9pnbp5z6z5fia4nmkix03h 134318 134310 2026-05-06T20:11:14Z Ibn Dagara 1830 Added more information 134318 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Wli Falls chuɣu''' nyɛla Chuɣu shɛli Wli yaɣali nanima mini bɛ niriba ni puhiri yuuni kam, [[Volta Region]], [[Ghana]]. Tiŋa ban puhiri li n-nyɛ Todzi, Agoviefe and ni Afegame communities.<ref>{{Cite web|title=Wli Falls Festival in Volta|url=http://amedzofevillage.com/en/2016/04/16/323/|access-date=2020-08-20|language=en-US}}</ref> Di nyɛla bɛ ni tooi puhiri shɛli silimin goli September ni.<ref>{{Cite web|title=Festivals|url=https://visitvoltaregion.com/festivals/|access-date=2020-08-20|website=Visit Volta Region|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Festivals Ghana - Easy Track Ghana|url=https://www.easytrackghana.com/cultural-overview-ghana_festivals.php|access-date=2020-08-20|website=www.easytrackghana.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Goldstar Air {{!}} Tour Packages Volta Region|url=https://flygoldstar.com/tour-packages-volta-region.html|access-date=2020-08-20|website=flygoldstar.com}}</ref> Wli Falls zaŋ chaŋ Hohoe nyɛla kamani kilomita pishi.<ref>{{Cite web|date=2016-02-24|title=Volta Region|url=https://touringghana.com/volta-region/|access-date=2020-08-20|website=touringghana.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Wli Falls Festival – FIANDAD GHANA LIMITED|url=https://www.fiandadghanalimited.com/wli-falls-festival/|access-date=2020-08-20|language=en-US}}</ref> == Puhibu == Lala chuɣu ŋɔ puhibu saha, paɣaba dimaŋa ni golisiɣu nyɛla din benei. Din lahi beni nyɛla puhigu din ka ŋmali ka nanima mali tiri salo ban be tiŋsi maa ni.<ref>{{Cite web|title=The Republic of Ghana Embassy Berlin Germany|url=http://h2829516.stratoserver.net/tourism/index.html|access-date=2020-08-20|website=h2829516.stratoserver.net}}</ref><ref>{{Cite web|title=Wli Falls Festival|url=https://viewghana.com/events/wli-falls-festival/|access-date=2020-08-20|website=viewGhana|language=en-US}}</ref> == Di anfaani == Chuɣu ŋɔ puhibu nyɛla din mali paɣiri Naawuni ni o ni larigi ba kom din zori saha kam luɣi shɛli kom ni kani ka di nyɛ bɛ kom nyurim ni yɛllikam.<ref>{{Cite web|title=Festival {{!}} The Embassy of the Republic of Ghana, Berlin, Germany|url=https://ghanaemberlin.de/travel-tourism/festival/|access-date=2020-08-20|language=en-US|archive-date=2020-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813074601/https://ghanaemberlin.de/travel-tourism/festival/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=admin|date=2020-05-26|title=WLI FALLS FESTIVAL|url=https://visitvoltaregion.com/2020/05/26/wli-falls-festival/|access-date=2020-08-20|website=Visit Volta Region|language=en-US|archive-date=2020-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811235419/https://visitvoltaregion.com/2020/05/26/wli-falls-festival/|url-status=dead}}</ref> == Kunduvihira == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:Chuɣu]] f7lniwk3sdugrxd7ev76nlv5hq3re4f 134332 134318 2026-05-07T01:25:15Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 134332 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Wli Falls chuɣu''' nyɛla Chuɣu shɛli Wli yaɣali nanima mini bɛ niriba ni puhiri yuuni kam, [[Volta Region]], [[Ghana]]. Tiŋa ban puhiri li n-nyɛ Todzi, Agoviefe and ni Afegame communities.<ref>{{Cite web|title=Wli Falls Festival in Volta|url=http://amedzofevillage.com/en/2016/04/16/323/|access-date=2020-08-20|language=en-US}}</ref> Di nyɛla bɛ ni tooi puhiri shɛli silimin goli September ni.<ref>{{Cite web|title=Festivals|url=https://visitvoltaregion.com/festivals/|access-date=2020-08-20|website=Visit Volta Region|language=en-US|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507183805/https://visitvoltaregion.com/festivals/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Festivals Ghana - Easy Track Ghana|url=https://www.easytrackghana.com/cultural-overview-ghana_festivals.php|access-date=2020-08-20|website=www.easytrackghana.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Goldstar Air {{!}} Tour Packages Volta Region|url=https://flygoldstar.com/tour-packages-volta-region.html|access-date=2020-08-20|website=flygoldstar.com}}</ref> Wli Falls zaŋ chaŋ Hohoe nyɛla kamani kilomita pishi.<ref>{{Cite web|date=2016-02-24|title=Volta Region|url=https://touringghana.com/volta-region/|access-date=2020-08-20|website=touringghana.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Wli Falls Festival – FIANDAD GHANA LIMITED|url=https://www.fiandadghanalimited.com/wli-falls-festival/|access-date=2020-08-20|language=en-US|archive-date=2021-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210809095945/https://www.fiandadghanalimited.com/wli-falls-festival/|url-status=dead}}</ref> == Puhibu == Lala chuɣu ŋɔ puhibu saha, paɣaba dimaŋa ni golisiɣu nyɛla din benei. Din lahi beni nyɛla puhigu din ka ŋmali ka nanima mali tiri salo ban be tiŋsi maa ni.<ref>{{Cite web|title=The Republic of Ghana Embassy Berlin Germany|url=http://h2829516.stratoserver.net/tourism/index.html|access-date=2020-08-20|website=h2829516.stratoserver.net}}</ref><ref>{{Cite web|title=Wli Falls Festival|url=https://viewghana.com/events/wli-falls-festival/|access-date=2020-08-20|website=viewGhana|language=en-US}}</ref> == Di anfaani == Chuɣu ŋɔ puhibu nyɛla din mali paɣiri Naawuni ni o ni larigi ba kom din zori saha kam luɣi shɛli kom ni kani ka di nyɛ bɛ kom nyurim ni yɛllikam.<ref>{{Cite web|title=Festival {{!}} The Embassy of the Republic of Ghana, Berlin, Germany|url=https://ghanaemberlin.de/travel-tourism/festival/|access-date=2020-08-20|language=en-US|archive-date=2020-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813074601/https://ghanaemberlin.de/travel-tourism/festival/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=admin|date=2020-05-26|title=WLI FALLS FESTIVAL|url=https://visitvoltaregion.com/2020/05/26/wli-falls-festival/|access-date=2020-08-20|website=Visit Volta Region|language=en-US|archive-date=2020-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811235419/https://visitvoltaregion.com/2020/05/26/wli-falls-festival/|url-status=dead}}</ref> == Kunduvihira == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:Chuɣu]] dti9xgezbfffhoat4j0x0fjycyscglt Alluolue chuɣu 0 10575 134167 25002 2026-05-06T15:21:02Z Maltima Rabia 5146 Added Content 134167 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Alluolue'''   (nuli,Eluo) chuɣu nyɛla Sefwi Wiawso nima mini Sefwi Bekwai din bɛ Western North Region nima din daa na nyɛ Western Region Ghana puuni nanima mini bi salo ni poholiri chuɣu shɛli yuuni kam. Di nyɛla bini pohiri shɛli silimi gɔli July ni. Shɛb mi yɛliya ni bi pohiri li silimi gɔli November/December ni. == Din pili shɛm == == Di anfaani == == Kunduvihiri == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:Chuɣu]] 8ejmuk3guzlz1kfb2p240n3dy96a379 134168 134167 2026-05-06T15:22:38Z Maltima Rabia 5146 Added content 134168 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Alluolue'''   (nuli,Eluo) chuɣu nyɛla Sefwi Wiawso nima mini Sefwi Bekwai din bɛ Western North Region nima din daa na nyɛ Western Region Ghana puuni nanima mini bi salo ni poholiri chuɣu shɛli yuuni kam. Di nyɛla bini pohiri shɛli silimi gɔli July ni. Shɛb mi yɛliya ni bi pohiri li silimi gɔli November/December ni. == Din pohiri shɛm == Chuɣu ŋɔ ni, bi niŋdi saamba maraba ni bi ti di ka nu. Bi yɛri bi kaya nɛima, Durban n ti nanima. Bikumda ŋmɛbu mini waa sabi gba nyɛla din bini. == Di anfaani == == Kunduvihiri == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:Chuɣu]] mj8crp1pgwywttmvv6hfetr190v4nr5 134169 134168 2026-05-06T15:23:38Z Maltima Rabia 5146 Added content 134169 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Alluolue'''   (nuli,Eluo) chuɣu nyɛla Sefwi Wiawso nima mini Sefwi Bekwai din bɛ Western North Region nima din daa na nyɛ Western Region Ghana puuni nanima mini bi salo ni poholiri chuɣu shɛli yuuni kam. Di nyɛla bini pohiri shɛli silimi gɔli July ni. Shɛb mi yɛliya ni bi pohiri li silimi gɔli November/December ni. == Din pohiri shɛm == Chuɣu ŋɔ ni, bi niŋdi saamba maraba ni bi ti di ka nu. Bi yɛri bi kaya nɛima, Durban n ti nanima. Bikumda ŋmɛbu mini waa sabi gba nyɛla din bini. == Di anfaani == Chuɣu maa pohibu tɛriba yɛli kira din daa niŋ. Chuɣu ŋɔ nyɛla din tuɣuri simnima mini dɔɣariba ka laɣimdi asanza nima ka bi ti gbaari shaawara zaŋ jɛndi biɛhigu lɛbigimsim. == Kunduvihiri == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:Chuɣu]] 97de4piju09zlfv8zb1gcboyuf7zyg4 134171 134169 2026-05-06T15:28:36Z Maltima Rabia 5146 Added links 134171 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Alluolue'''   ('''nuli,Eluo)''' chuɣu nyɛla [[Sefwi Wiawso]] nima mini Sefwi Bekwai din bɛ [[Western North Region]] nima din daa na nyɛ [[Western Region]] Ghana puuni nanima mini bi salo ni poholiri chuɣu shɛli yuuni kam. Di nyɛla bini pohiri shɛli silimi gɔli [[July]] ni. Shɛb mi yɛliya ni bi pohiri li silimi gɔli [[November]]/[[December]] ni. == Din pohiri shɛm == Chuɣu ŋɔ ni, bi niŋdi saamba maraba ni bi ti di ka nu. Bi yɛri bi kaya nɛima, Durban n ti nanima. Bikumda ŋmɛbu mini waa sabi gba nyɛla din bini. == Di anfaani == Chuɣu maa pohibu tɛriba yɛli kira din daa niŋ. Chuɣu ŋɔ nyɛla din tuɣuri simnima mini dɔɣariba ka laɣimdi asanza nima ka bi ti gbaari shaawara zaŋ jɛndi biɛhigu lɛbigimsim. == Kunduvihiri == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:Chuɣu]] imuzyaduu65xshh9t41wajwzkdgwyt4 134172 134171 2026-05-06T15:37:22Z Maltima Rabia 5146 Added references 134172 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Alluolue'''   ('''nuli,Eluo)''' chuɣu nyɛla [[Sefwi Wiawso]] nima mini Sefwi Bekwai din bɛ [[Western North Region]] nima din daa na nyɛ [[Western Region]] Ghana puuni nanima mini bi salo ni poholiri chuɣu shɛli yuuni kam.<ref>{{Cite web|title=Ghana MPs - Constituency Details - Juaboso|url=http://ghanamps.com/constituency/details.php?id=2648|access-date=2026-05-06|website=ghanamps.com}}</ref> Di nyɛla bini pohiri shɛli silimi gɔli [[July]] ni.<ref>{{Cite web|title=Ghana MPs - Constituency Details - Juaboso|url=http://ghanamps.com/constituency/details.php?id=2648|access-date=2026-05-06|website=ghanamps.com}}</ref> Shɛb mi yɛliya ni bi pohiri li silimi gɔli [[November]]/[[December]] ni.<ref name=":0">{{Cite web|title=Alluelie Festival|url=http://www.blastours.com/west-africa-travel-destinations/regions-of-ghana/ghana-festivals/62-alluelie-festival|access-date=2026-05-06|website=www.blastours.com|language=en-gb}}</ref> == Din pohiri shɛm == Chuɣu ŋɔ ni, bi niŋdi saamba maraba ni bi ti di ka nu. Bi yɛri bi kaya nɛima, Durban n ti nanima. Bikumda ŋmɛbu mini waa sabi gba nyɛla din bini. == Di anfaani == Chuɣu maa pohibu tɛriba yɛli kura din daa niŋ.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaconsulatedubai.com/tourism.html|access-date=2026-05-06|website=www.ghanaconsulatedubai.com}}</ref> Chuɣu ŋɔ nyɛla din tuɣuri simnima mini dɔɣariba ka laɣimdi asanza nima ka bi ti gbaari shaawara zaŋ jɛndi biɛhigu lɛbigimsim.<ref name=":0" /> == Kunduvihiri == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:Chuɣu]] 16nivneq889uwyghthike34ib0643bm 134177 134172 2026-05-06T15:45:32Z Maltima Rabia 5146 Edited 134177 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Alluolue'''   ('''nuli,Eluo)''' chuɣu nyɛla [[Sefwi Wiawso]] nima mini Sefwi Bekwai din bɛ [[Western North Region]] nima din daa na nyɛ [[Western Region]] Ghana puuni nanima mini bi salo ni puhiliri chuɣu shɛli yuuni kam.<ref>{{Cite web|title=Ghana MPs - Constituency Details - Juaboso|url=http://ghanamps.com/constituency/details.php?id=2648|access-date=2026-05-06|website=ghanamps.com}}</ref> Di nyɛla bini puhiri shɛli silimi gɔli [[July]] ni.<ref>{{Cite web|title=Ghana MPs - Constituency Details - Juaboso|url=http://ghanamps.com/constituency/details.php?id=2648|access-date=2026-05-06|website=ghanamps.com}}</ref> Shɛb mi yɛliya ni bi puhiri li silimi gɔli [[November]]/[[December]] ni.<ref name=":0">{{Cite web|title=Alluelie Festival|url=http://www.blastours.com/west-africa-travel-destinations/regions-of-ghana/ghana-festivals/62-alluelie-festival|access-date=2026-05-06|website=www.blastours.com|language=en-gb}}</ref> == Din phiri shɛm == Chuɣu ŋɔ ni, bi niŋdi saamba maraba ni bi ti di ka nu. Bi yɛri bi kaya nɛima, Durban n ti nanima. Bikumda ŋmɛbu mini waa sabi gba nyɛla din bini. == Di anfaani == Chuɣu maa puhibu tɛriba yɛli kura din daa niŋ.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaconsulatedubai.com/tourism.html|access-date=2026-05-06|website=www.ghanaconsulatedubai.com}}</ref> Chuɣu ŋɔ nyɛla din tuɣuri simnima mini dɔɣariba ka laɣimdi asanza nima ka bi ti gbaari shaawara zaŋ jɛndi biɛhigu lɛbigimsim.<ref name=":0" /> == Kunduvihiri == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:Chuɣu]] bjouqxsfxgjdlzp98dhxo8kkuvaegzi Munufie chuɣu 0 10576 134157 25003 2026-05-06T14:44:58Z Maltima Rabia 5146 Added content 134157 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Munufie chuɣu''' nyɛla chuɣu shɛli nanima mini Gyaman zuliya ( Drobo, Japekrom, Suma ni ban pahi)  ni bi pohiri yuuni kam Jaman North mini Jaman South  District n ti Bono region din daa na nyɛ Brong Ahafo Region Ghana tiŋgbani maa. Di nyɛla chuɣu shɛli bini tooi pohiri silimi goli October puuni. Mpuasu-Japekrom ni nyɛla ban pohiri bi dini silimi gɔli. September  ni. Abi nanima mini di niriba gba nyɛla ban pohiri silimi gɔli September bi. Celebration == Din pili shɛm == == Di anfaani == == Kundivihira == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:chuɣu]] o8qh5w0jsd3j7mbgo6tq4tb6zi5ywtt 134158 134157 2026-05-06T14:47:42Z Maltima Rabia 5146 Added content 134158 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Munufie chuɣu''' nyɛla chuɣu shɛli nanima mini Gyaman zuliya ( Drobo, Japekrom, Suma ni ban pahi)  ni bi pohiri yuuni kam Jaman North mini Jaman South  District n ti Bono region din daa na nyɛ Brong Ahafo Region Ghana tiŋgbani maa. Di nyɛla chuɣu shɛli bini tooi pohiri silimi goli October puuni. Mpuasu-Japekrom ni nyɛla ban pohiri bi dini silimi gɔli. September  ni. Abi nanima mini di niriba gba nyɛla ban pohiri silimi gɔli September bi. == Dini pohiri shɛm == Chuɣu ŋɔ ni, bi niŋdi saamba maraba ni bi ti di ka nu. Bi yɛri bi kaya nɛima, Durban n ti nanima. Bikumda ŋmɛbu mini waa sabi gba nyɛla din bini. == Di anfaani == == Kundivihira == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:chuɣu]] lbk0sded7t17uk5f28u38ebt8fqas3n 134159 134158 2026-05-06T14:48:47Z Maltima Rabia 5146 Added content 134159 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Munufie chuɣu''' nyɛla chuɣu shɛli nanima mini Gyaman zuliya ( Drobo, Japekrom, Suma ni ban pahi)  ni bi pohiri yuuni kam Jaman North mini Jaman South  District n ti Bono region din daa na nyɛ Brong Ahafo Region Ghana tiŋgbani maa. Di nyɛla chuɣu shɛli bini tooi pohiri silimi goli October puuni. Mpuasu-Japekrom ni nyɛla ban pohiri bi dini silimi gɔli. September  ni. Abi nanima mini di niriba gba nyɛla ban pohiri silimi gɔli September bi. == Dini pohiri shɛm == Chuɣu ŋɔ ni, bi niŋdi saamba maraba ni bi ti di ka nu. Bi yɛri bi kaya nɛima, Durban n ti nanima. Bikumda ŋmɛbu mini waa sabi gba nyɛla din bini. == Di anfaani == Chuɣu maa pohibu tɛriba yɛli kira din daa niŋ. == Kundivihira == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:chuɣu]] 6a3sly2wgsklge74vbg8pfyr6p07qut 134160 134159 2026-05-06T14:51:14Z Maltima Rabia 5146 Added links 134160 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Munufie chuɣu''' nyɛla chuɣu shɛli nanima mini Gyaman zuliya ( Drobo, Japekrom, Suma ni ban pahi)  ni bi pohiri yuuni kam [[Jaman North (Ghana parliament constituency)|Jaman North]] mini Jaman South  District n ti [[Bono Region|Bono region]] din daa na nyɛ Brong Ahafo Region [[Ghana]] tiŋgbani maa. Di nyɛla chuɣu shɛli bini tooi pohiri silimi goli October puuni. Mpuasu-Japekrom ni nyɛla ban pohiri bi dini silimi gɔli. September  ni. Abi nanima mini di niriba gba nyɛla ban pohiri silimi gɔli [[September]] bi. == Dini pohiri shɛm == Chuɣu ŋɔ ni, bi niŋdi saamba maraba ni bi ti di ka nu. Bi yɛri bi kaya nɛima, Durban n ti nanima. Bikumda ŋmɛbu mini waa sabi gba nyɛla din bini. == Di anfaani == Chuɣu maa pohibu tɛriba yɛli kira din daa niŋ. == Kundivihira == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:chuɣu]] 0hsrtm9ij7wqwn8z4dlaxjejhrwssuf 134162 134160 2026-05-06T15:11:35Z Maltima Rabia 5146 Added reference 134162 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Munufie chuɣu''' nyɛla chuɣu shɛli nanima mini Gyaman zuliya ( Drobo, Japekrom, Suma ni ban pahi)  ni bi pohiri yuuni kam [[Jaman North (Ghana parliament constituency)|Jaman North]] mini Jaman South  District n ti [[Bono Region|Bono region]]<ref name=":0">{{Cite web|date=2018-10-20|title=Curfew Imposed On Drobo, Japekrom After 3 Deaths|url=https://dailyguidenetwork.com/curfew-imposed-on-drobo-japekrom-after-3-deaths/|access-date=2026-05-06|website=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref> din daa na nyɛ Brong Ahafo Region [[Ghana]] tiŋgbani maa.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|date=2018-10-18|title=Update: Chief, 3 others killed in Brong Ahafo - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/update-chief-3-others-killed-in-brong-ahafo/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=We have no land dispute with Drobo – Japekrom Traditional Council|url=https://www.modernghana.com/news/891795/we-have-no-land-dispute-with-drobo-japekrom-traditional-co.html|access-date=2026-05-06|website=Modern Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-10-29|title=Three victims of Japekrom shooting buried amidst heavy security - Adomonline.com|url=https://www.adomonline.com/three-victims-of-japekrom-shooting-buried-amidst-heavy-security/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref> Di nyɛla chuɣu shɛli bini tooi pohiri silimi goli [[October]] puuni.<ref>{{Cite web|title=Page Not Found - Easy Track Ghana|url=https://www.easytrackghana.com/404-no-page.php|access-date=2026-05-06|website=www.easytrackghana.com}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-10-18|title=Japekrom residents attacked by snipers in Drobo; 1 killed, 15 injured|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/japekrom-residents-attacked-by-snipers-in-drobo-1-killed-15-injured.html|access-date=2026-05-06|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> Mpuasu-Japekrom ni nyɛla ban pohiri bi dini silimi gɔli. September  ni.<ref>{{Cite web|date=2016-09-04|title=Mpuasu-Japekrom Munufie Festival 2016 {{!}} Japekrom Community|url=https://japekrom.com/mpuasu-japekrom-munufie-festival-2016/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-10-30|title=Group blames MCE for Japekrom shooting; demands his resignation|url=https://www.citinewsroom.com/2018/10/group-blames-mce-for-japekrom-shooting-demands-his-resignation/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref> Abi nanima mini di niriba gba nyɛla ban pohiri silimi gɔli [[September]] bi. == Dini pohiri shɛm == Chuɣu ŋɔ ni, bi niŋdi saamba maraba ni bi ti di ka nu. Bi yɛri bi kaya nɛima, Durban n ti nanima. Bikumda ŋmɛbu mini waa sabi gba nyɛla din bini.<ref>{{Cite web|title=National Commission on Culture - Ghana - Brong Ahafo Region|url=http://www.s158663955.websitehome.co.uk/ghanaculture/mod_print.php?sectionid=532|access-date=2026-05-06|website=www.s158663955.websitehome.co.uk}}</ref> == Di anfaani == Chuɣu maa pohibu tɛriba yɛli kira din daa niŋ. == Kundivihira == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:chuɣu]] j4mvlzs0ge1kgd6lby5q7s9z79dm4vj 134165 134162 2026-05-06T15:18:10Z Maltima Rabia 5146 Added references 134165 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Munufie chuɣu''' nyɛla chuɣu shɛli nanima mini Gyaman zuliya ( Drobo, Japekrom, Suma ni ban pahi)  ni bi pohiri yuuni kam [[Jaman North (Ghana parliament constituency)|Jaman North]] mini Jaman South  District n ti [[Bono Region|Bono region]]<ref name=":0">{{Cite web|date=2018-10-20|title=Curfew Imposed On Drobo, Japekrom After 3 Deaths|url=https://dailyguidenetwork.com/curfew-imposed-on-drobo-japekrom-after-3-deaths/|access-date=2026-05-06|website=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref> din daa na nyɛ Brong Ahafo Region [[Ghana]] tiŋgbani maa.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|date=2018-10-18|title=Update: Chief, 3 others killed in Brong Ahafo - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/update-chief-3-others-killed-in-brong-ahafo/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=We have no land dispute with Drobo – Japekrom Traditional Council|url=https://www.modernghana.com/news/891795/we-have-no-land-dispute-with-drobo-japekrom-traditional-co.html|access-date=2026-05-06|website=Modern Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-10-29|title=Three victims of Japekrom shooting buried amidst heavy security - Adomonline.com|url=https://www.adomonline.com/three-victims-of-japekrom-shooting-buried-amidst-heavy-security/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref> Di nyɛla chuɣu shɛli bini tooi pohiri silimi goli [[October]] puuni.<ref>{{Cite web|title=Page Not Found - Easy Track Ghana|url=https://www.easytrackghana.com/404-no-page.php|access-date=2026-05-06|website=www.easytrackghana.com}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-10-18|title=Japekrom residents attacked by snipers in Drobo; 1 killed, 15 injured|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/japekrom-residents-attacked-by-snipers-in-drobo-1-killed-15-injured.html|access-date=2026-05-06|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> Mpuasu-Japekrom ni nyɛla ban pohiri bi dini silimi gɔli. September  ni.<ref>{{Cite web|date=2016-09-04|title=Mpuasu-Japekrom Munufie Festival 2016 {{!}} Japekrom Community|url=https://japekrom.com/mpuasu-japekrom-munufie-festival-2016/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-10-30|title=Group blames MCE for Japekrom shooting; demands his resignation|url=https://www.citinewsroom.com/2018/10/group-blames-mce-for-japekrom-shooting-demands-his-resignation/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref> Abi nanima mini di niriba gba nyɛla ban pohiri silimi gɔli [[September]] bi.<ref>{{Cite web|title=National Commission on Culture - Ghana - Brong Ahafo Region|url=http://www.s158663955.websitehome.co.uk/ghanaculture/mod_print.php?sectionid=532|access-date=2026-05-06|website=www.s158663955.websitehome.co.uk}}</ref> == Dini pohiri shɛm == Chuɣu ŋɔ ni, bi niŋdi saamba maraba ni bi ti di ka nu. Bi yɛri bi kaya nɛima, Durban n ti nanima. Bikumda ŋmɛbu mini waa sabi gba nyɛla din bini. == Di anfaani == Chuɣu maa pohibu tɛriba yɛli kira din daa niŋ.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaconsulatedubai.com/tourism.html|access-date=2026-05-06|website=www.ghanaconsulatedubai.com}}</ref> == Kundivihira == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:chuɣu]] 4q7ia1v1p1ie0gw1a4pmy9ciep2jvex 134176 134165 2026-05-06T15:43:48Z Maltima Rabia 5146 Edited 134176 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Munufie chuɣu''' nyɛla chuɣu shɛli nanima mini Gyaman zuliya ( Drobo, Japekrom, Suma ni ban pahi)  ni bi puhiri yuuni kam [[Jaman North (Ghana parliament constituency)|Jaman North]] mini Jaman South  District n ti [[Bono Region|Bono region]]<ref name=":0">{{Cite web|date=2018-10-20|title=Curfew Imposed On Drobo, Japekrom After 3 Deaths|url=https://dailyguidenetwork.com/curfew-imposed-on-drobo-japekrom-after-3-deaths/|access-date=2026-05-06|website=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref> din daa na nyɛ Brong Ahafo Region [[Ghana]] tiŋgbani maa.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|date=2018-10-18|title=Update: Chief, 3 others killed in Brong Ahafo - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/update-chief-3-others-killed-in-brong-ahafo/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=We have no land dispute with Drobo – Japekrom Traditional Council|url=https://www.modernghana.com/news/891795/we-have-no-land-dispute-with-drobo-japekrom-traditional-co.html|access-date=2026-05-06|website=Modern Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-10-29|title=Three victims of Japekrom shooting buried amidst heavy security - Adomonline.com|url=https://www.adomonline.com/three-victims-of-japekrom-shooting-buried-amidst-heavy-security/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref> Di nyɛla chuɣu shɛli bini tooi puhiri silimi goli [[October]] puuni.<ref>{{Cite web|title=Page Not Found - Easy Track Ghana|url=https://www.easytrackghana.com/404-no-page.php|access-date=2026-05-06|website=www.easytrackghana.com}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-10-18|title=Japekrom residents attacked by snipers in Drobo; 1 killed, 15 injured|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/japekrom-residents-attacked-by-snipers-in-drobo-1-killed-15-injured.html|access-date=2026-05-06|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> Mpuasu-Japekrom ni nyɛla ban puhiri bi dini silimi gɔli. September  ni.<ref>{{Cite web|date=2016-09-04|title=Mpuasu-Japekrom Munufie Festival 2016 {{!}} Japekrom Community|url=https://japekrom.com/mpuasu-japekrom-munufie-festival-2016/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-10-30|title=Group blames MCE for Japekrom shooting; demands his resignation|url=https://www.citinewsroom.com/2018/10/group-blames-mce-for-japekrom-shooting-demands-his-resignation/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref> Abi nanima mini di niriba gba nyɛla ban puhiri silimi gɔli [[September]] bi.<ref>{{Cite web|title=National Commission on Culture - Ghana - Brong Ahafo Region|url=http://www.s158663955.websitehome.co.uk/ghanaculture/mod_print.php?sectionid=532|access-date=2026-05-06|website=www.s158663955.websitehome.co.uk}}</ref> == Dini puhiri shɛm == Chuɣu ŋɔ ni, bi niŋdi saamba maraba ni bi ti di ka nu. Bi yɛri bi kaya nɛima, Durban n ti nanima. Bikumda ŋmɛbu mini waa sabi gba nyɛla din bini. == Di anfaani == Chuɣu maa pohibu tɛriba yɛli kira din daa niŋ.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaconsulatedubai.com/tourism.html|access-date=2026-05-06|website=www.ghanaconsulatedubai.com}}</ref> == Kundivihira == {{Reflist}} {{chuɣu}} [[Pubu:chuɣu]] ons69k12pfw7xl1u5t9n2pvrxxa3wot Satyrium carneum 0 16360 134217 53935 2026-05-06T16:47:04Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134217 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] Satyrium carneum nyɛla orchid endemic zuliya yina tilaa din tooi zooi southwestern Western Cape tingbana ni. hrqvem4taddrc0o1c17jv57zwy2ilr5 134218 134217 2026-05-06T16:48:32Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134218 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''Satyrium carneum''' nyɛla orchid endemic zuliya yina tilaa din tooi zooi southwestern Western Cape tingbana ni. Bɛ lahi mi li mi ni yuya kamani '''pink satyr orchid''', bɛɛ '''rooikappie''' bɛɛ '''rooitrewwa''' jtpvlbg4mi6aeo6d30tya3b3ykcsp1h 134219 134218 2026-05-06T16:49:11Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134219 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''Satyrium carneum''' nyɛla orchid endemic zuliya yina tilaa din tooi zooi southwestern Western Cape tingbana ni.<ref name=":0">{{cite web |author=Berenice Carolus |date=2003 | Bɛ lahi mi li mi ni yuya kamani '''pink satyr orchid''', bɛɛ '''rooikappie''' bɛɛ '''rooitrewwa''' te5g6hncntblyvcstvoghu8bd9mbhhn 134220 134219 2026-05-06T16:49:38Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134220 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''Satyrium carneum''' nyɛla orchid endemic zuliya yina tilaa din tooi zooi southwestern Western Cape tingbana ni.<ref name=":0">{{cite web |author=Berenice Carolus |date=2003 |title=Satyrium carneum |url=http://pza.sanbi.org/satyrium-carneum |work=PlantZAfrica | Bɛ lahi mi li mi ni yuya kamani '''pink satyr orchid''', bɛɛ '''rooikappie''' bɛɛ '''rooitrewwa''' hcj5pn622en9liu5q1ls3me9iddsol1 134221 134220 2026-05-06T16:50:04Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134221 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''Satyrium carneum''' nyɛla orchid endemic zuliya yina tilaa din tooi zooi southwestern Western Cape tingbana ni.<ref name=":0">{{cite web |author=Berenice Carolus |date=2003 |title=Satyrium carneum |url=http://pza.sanbi.org/satyrium-carneum |work=PlantZAfrica |publisher=South African National Biodiversity Institute |accessdate=7 March 2022}}</ref> Bɛ lahi mi li mi ni yuya kamani '''pink satyr orchid''', bɛɛ '''rooikappie''' bɛɛ '''rooitrewwa''' k94uausw5s3s72t1h8yhnw6gm7n6ipg 134222 134221 2026-05-06T16:50:26Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134222 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''Satyrium carneum''' nyɛla orchid endemic zuliya yina tilaa din tooi zooi southwestern Western Cape tingbana ni.<ref name=":0">{{cite web |author=Berenice Carolus |date=2003 |title=Satyrium carneum |url=http://pza.sanbi.org/satyrium-carneum |work=PlantZAfrica |publisher=South African National Biodiversity Institute |accessdate=7 March 2022}}</ref> Bɛ lahi mi li mi ni yuya kamani '''pink satyr orchid''', bɛɛ '''rooikappie''' bɛɛ '''rooitrewwa'''<ref name=":0" /> mhe69vw7cmw9gynaur8j82fzxya294e 134223 134222 2026-05-06T16:51:00Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134223 wikitext text/x-wiki '''Satyrium carneum''' nyɛla orchid endemic zuliya yina tilaa din tooi zooi southwestern Western Cape tingbana ni.<ref name=":0">{{cite web |author=Berenice Carolus |date=2003 |title=Satyrium carneum |url=http://pza.sanbi.org/satyrium-carneum |work=PlantZAfrica |publisher=South African National Biodiversity Institute |accessdate=7 March 2022}}</ref> Bɛ lahi mi li mi ni yuya kamani '''pink satyr orchid''', bɛɛ '''rooikappie''' bɛɛ '''rooitrewwa'''<ref name=":0" /> == Description == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 2j8xnj5yx3hcuz82dn6qsktwc9stwme 134224 134223 2026-05-06T16:51:25Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134224 wikitext text/x-wiki '''Satyrium carneum''' nyɛla orchid endemic zuliya yina tilaa din tooi zooi southwestern Western Cape tingbana ni.<ref name=":0">{{cite web |author=Berenice Carolus |date=2003 |title=Satyrium carneum |url=http://pza.sanbi.org/satyrium-carneum |work=PlantZAfrica |publisher=South African National Biodiversity Institute |accessdate=7 March 2022}}</ref> Bɛ lahi mi li mi ni yuya kamani '''pink satyr orchid''', bɛɛ '''rooikappie''' bɛɛ '''rooitrewwa'''<ref name=":0" /> == Description == <gallery mode="packed" heights="160px"> [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 0zx158dogzyp10lua7dap4us8teocll 134225 134224 2026-05-06T16:51:44Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134225 wikitext text/x-wiki '''Satyrium carneum''' nyɛla orchid endemic zuliya yina tilaa din tooi zooi southwestern Western Cape tingbana ni.<ref name=":0">{{cite web |author=Berenice Carolus |date=2003 |title=Satyrium carneum |url=http://pza.sanbi.org/satyrium-carneum |work=PlantZAfrica |publisher=South African National Biodiversity Institute |accessdate=7 March 2022}}</ref> Bɛ lahi mi li mi ni yuya kamani '''pink satyr orchid''', bɛɛ '''rooikappie''' bɛɛ '''rooitrewwa'''<ref name=":0" /> == Description == <gallery mode="packed" heights="160px"> Satyrium carneum Pink Satyre 1.jpg [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] ovikvda34k43bam31s8vld4ld9cvbqu 134226 134225 2026-05-06T16:51:56Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134226 wikitext text/x-wiki '''Satyrium carneum''' nyɛla orchid endemic zuliya yina tilaa din tooi zooi southwestern Western Cape tingbana ni.<ref name=":0">{{cite web |author=Berenice Carolus |date=2003 |title=Satyrium carneum |url=http://pza.sanbi.org/satyrium-carneum |work=PlantZAfrica |publisher=South African National Biodiversity Institute |accessdate=7 March 2022}}</ref> Bɛ lahi mi li mi ni yuya kamani '''pink satyr orchid''', bɛɛ '''rooikappie''' bɛɛ '''rooitrewwa'''<ref name=":0" /> == Description == <gallery mode="packed" heights="160px"> Satyrium carneum Pink Satyre 1.jpg Satyrium carneum Pink Satyre 2.jpg </gallery> [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] jhjdv5cs701a4a3cq7x69ri52rij71n 134227 134226 2026-05-06T16:52:17Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Description */ 134227 wikitext text/x-wiki '''Satyrium carneum''' nyɛla orchid endemic zuliya yina tilaa din tooi zooi southwestern Western Cape tingbana ni.<ref name=":0">{{cite web |author=Berenice Carolus |date=2003 |title=Satyrium carneum |url=http://pza.sanbi.org/satyrium-carneum |work=PlantZAfrica |publisher=South African National Biodiversity Institute |accessdate=7 March 2022}}</ref> Bɛ lahi mi li mi ni yuya kamani '''pink satyr orchid''', bɛɛ '''rooikappie''' bɛɛ '''rooitrewwa'''<ref name=":0" /> == Description == <gallery mode="packed" heights="160px"> Satyrium carneum Pink Satyre 1.jpg Satyrium carneum Pink Satyre 2.jpg </gallery> == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 5jk5w0l1uuivwmgkhbl4x4mwwlwtdla Lessertia capensis 0 16375 134153 133916 2026-05-06T13:51:43Z Phasy GH 5787 Added a text 134153 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''''Lessertina capensis''''' nyɛla kpatindarinsi zuliya din be daŋ din yuli booni "Cheiracanthiidae".<ref>{{Cite web|last=Lessertin|first=Lessertina capensis|date=1 May 2026|title=World Spider Catalog|url=https://wsc.nmbe.ch/spec-data/60152|url-status=live|access-date=1 May 2026|website=wsc.nmbe.ch|language=en}}</ref> Bɛ bɛbaayi konko ka bɛ daa namin nya luɣi shɛli bɛ ni booni Western Cape Province la luɣi shɛli din dubu nyɛ 99-499 metres. <ref>{{Citation|last=Dippenaar-Schoeman|first=A.S.|title=South African National Survey of Arachnida Photo Identification Guide: Cheiracanthiidae of South Africa.|date=2021-10-01|url=https://zenodo.org/record/6033586|publisher=Zenodo|language=en|doi=10.5281/zenodo.6033586. this article incorporates text available under the cc by 4.0 license|access-date=2026-05-01|last2=Haddad|first2=C.R.|last3=Foord|first3=S.H.|last4=Lotz|first4=L.N.}}</ref> == Bɛ ni be shɛŋa == == Bɛ gbiɛbu shee == == Bɛ benibu == == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] o1rlkkkzfnivsgxmq4t1wyv30zs3u2o 134154 134153 2026-05-06T14:27:48Z Phasy GH 5787 Added a text 134154 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''''Lessertina capensis''''' nyɛla kpatindarinsi zuliya din be daŋ din yuli booni "Cheiracanthiidae".<ref>{{Cite web|last=Lessertin|first=Lessertina capensis|date=1 May 2026|title=World Spider Catalog|url=https://wsc.nmbe.ch/spec-data/60152|url-status=live|access-date=1 May 2026|website=wsc.nmbe.ch|language=en}}</ref> Bɛ bɛbaayi konko ka bɛ daa namin nya luɣi shɛli bɛ ni booni Western Cape Province la luɣi shɛli din dubu nyɛ 99-499 metres.<ref>{{Citation|last=Dippenaar-Schoeman|first=A.S.|title=South African National Survey of Arachnida Photo Identification Guide: Cheiracanthiidae of South Africa.|date=2021-10-01|url=https://zenodo.org/record/6033586|publisher=Zenodo|language=en|doi=10.5281/zenodo.6033586. this article incorporates text available under the cc by 4.0 license|access-date=2026-05-01|last2=Haddad|first2=C.R.|last3=Foord|first3=S.H.|last4=Lotz|first4=L.N.}}</ref> == Bɛ ni be shɛŋa == Bɛ bɛbaayi konko ka bɛ daa namin nya luɣi shɛli bɛ ni booni Western Cape Province la luɣi shɛli din dubu nyɛ 99-499 metres. == Bɛ gbiɛbu shee == == Bɛ benibu == == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] adbrxcin73ktx8pwmopxq3cpzuwn140 134155 134154 2026-05-06T14:28:53Z Phasy GH 5787 Added a text 134155 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''''Lessertina capensis''''' nyɛla kpatindarinsi zuliya din be daŋ din yuli booni "Cheiracanthiidae".<ref>{{Cite web|last=Lessertin|first=Lessertina capensis|date=1 May 2026|title=World Spider Catalog|url=https://wsc.nmbe.ch/spec-data/60152|url-status=live|access-date=1 May 2026|website=wsc.nmbe.ch|language=en}}</ref> Bɛ bɛbaayi konko ka bɛ daa namin nya luɣi shɛli bɛ ni booni Western Cape Province la luɣi shɛli din dubu nyɛ 99-499 metres.<ref>{{Citation|last=Dippenaar-Schoeman|first=A.S.|title=South African National Survey of Arachnida Photo Identification Guide: Cheiracanthiidae of South Africa.|date=2021-10-01|url=https://zenodo.org/record/6033586|publisher=Zenodo|language=en|doi=10.5281/zenodo.6033586. this article incorporates text available under the cc by 4.0 license|access-date=2026-05-01|last2=Haddad|first2=C.R.|last3=Foord|first3=S.H.|last4=Lotz|first4=L.N.}}</ref> == Bɛ ni be shɛŋa == Bɛ bɛbaayi konko ka bɛ daa namin nya luɣi shɛli bɛ ni booni Western Cape Province la luɣi shɛli din dubu nyɛ 99-499 metres. == Bɛ gbiɛbu shee == Di nyɛla bal' shɛli ban chani bɛ yubu tiŋgbani ni, bɛ sɔɣirila saɣiri bee vari din do tihi din miri kom gbuna ni. == Bɛ benibu == == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 53vlf0skr1nurng7lz7cvonnor2d8z0 134156 134155 2026-05-06T14:29:54Z Phasy GH 5787 Added a text 134156 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''''Lessertina capensis''''' nyɛla kpatindarinsi zuliya din be daŋ din yuli booni "Cheiracanthiidae".<ref>{{Cite web|last=Lessertin|first=Lessertina capensis|date=1 May 2026|title=World Spider Catalog|url=https://wsc.nmbe.ch/spec-data/60152|url-status=live|access-date=1 May 2026|website=wsc.nmbe.ch|language=en}}</ref> Bɛ bɛbaayi konko ka bɛ daa namin nya luɣi shɛli bɛ ni booni Western Cape Province la luɣi shɛli din dubu nyɛ 99-499 metres.<ref>{{Citation|last=Dippenaar-Schoeman|first=A.S.|title=South African National Survey of Arachnida Photo Identification Guide: Cheiracanthiidae of South Africa.|date=2021-10-01|url=https://zenodo.org/record/6033586|publisher=Zenodo|language=en|doi=10.5281/zenodo.6033586. this article incorporates text available under the cc by 4.0 license|access-date=2026-05-01|last2=Haddad|first2=C.R.|last3=Foord|first3=S.H.|last4=Lotz|first4=L.N.}}</ref> == Bɛ ni be shɛŋa == Bɛ bɛbaayi konko ka bɛ daa namin nya luɣi shɛli bɛ ni booni Western Cape Province la luɣi shɛli din dubu nyɛ 99-499 metres. == Bɛ gbiɛbu shee == Di nyɛla bal' shɛli ban chani bɛ yubu tiŋgbani ni, bɛ sɔɣirila saɣiri bee vari din do tihi din miri kom gbuna ni. == Bɛ benibu == Di nyɛla tabibi baŋdiba ni dii ka shɛli lahibali dama bɛ mɔrimi ni bɛ nya bɛ zaɣi nyama ni bɛ ni bɛ luɣi shaŋa. == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 54cy6ugfwl1dnd8xr99bv0uxyrtvkw4 134246 134156 2026-05-06T17:18:16Z Phasy GH 5787 Added a category 134246 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''''Lessertina capensis''''' nyɛla kpatindarinsi zuliya din be daŋ din yuli booni "Cheiracanthiidae".<ref>{{Cite web|last=Lessertin|first=Lessertina capensis|date=1 May 2026|title=World Spider Catalog|url=https://wsc.nmbe.ch/spec-data/60152|url-status=live|access-date=1 May 2026|website=wsc.nmbe.ch|language=en}}</ref> Bɛ bɛbaayi konko ka bɛ daa namin nya luɣi shɛli bɛ ni booni Western Cape Province la luɣi shɛli din dubu nyɛ 99-499 metres.<ref>{{Citation|last=Dippenaar-Schoeman|first=A.S.|title=South African National Survey of Arachnida Photo Identification Guide: Cheiracanthiidae of South Africa.|date=2021-10-01|url=https://zenodo.org/record/6033586|publisher=Zenodo|language=en|doi=10.5281/zenodo.6033586. this article incorporates text available under the cc by 4.0 license|access-date=2026-05-01|last2=Haddad|first2=C.R.|last3=Foord|first3=S.H.|last4=Lotz|first4=L.N.}}</ref> == Bɛ ni be shɛŋa == Bɛ bɛbaayi konko ka bɛ daa namin nya luɣi shɛli bɛ ni booni Western Cape Province la luɣi shɛli din dubu nyɛ 99-499 metres. == Bɛ gbiɛbu shee == Di nyɛla bal' shɛli ban chani bɛ yubu tiŋgbani ni, bɛ sɔɣirila saɣiri bee vari din do tihi din miri kom gbuna ni. == Bɛ benibu == Di nyɛla tabibi baŋdiba ni dii ka shɛli lahibali dama bɛ mɔrimi ni bɛ nya bɛ zaɣi nyama ni bɛ ni bɛ luɣi shaŋa. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Binniɛma baŋsim]] [[Pubu:binvuhirigu]] fqr0uvbcoblshnczseh1ul863ht8f2s Ceroctis capensis 0 16393 134249 54006 2026-05-06T17:30:18Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134249 wikitext text/x-wiki [[File:Hypermetamorphosis in Meloidae.JPG| [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] b4soigzkrmip7v1ch8cezj6d901k0ux 134250 134249 2026-05-06T17:30:42Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134250 wikitext text/x-wiki [[File:Hypermetamorphosis in Meloidae.JPG|thumb|Triungulin, later larval, and other instars of a Meloid beetle]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] nsno7vl98agi2qjqxml8erhdtdnba8s 134252 134250 2026-05-06T17:33:49Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134252 wikitext text/x-wiki [[File:Hypermetamorphosis in Meloidae.JPG|thumb|Anfooni din wuhiri Triungulin, di yi ti leei larva, n ti lahi pahi Meloid beetle binnɛma]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] qunnv6hha2nfdnaz70a9u0pn83nedqq 134253 134252 2026-05-06T17:34:35Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134253 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of beetle}} {{Speciesbox | image = Ceroctis capensis00.jpg | image_caption = | genus = Ceroctis | species = capensis | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1764) | synonyms =''Meloe capensis'' <small>Linnaeus, 1764</small> }} [[File:Hypermetamorphosis in Meloidae.JPG|thumb|Anfooni din wuhiri Triungulin, di yi ti leei larva, n ti lahi pahi Meloid beetle binnɛma]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] och1820l7jm4khtg5vvj90uqcd05fwp Hebenstretia fastigiosa 0 16395 134238 54010 2026-05-06T17:07:08Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134238 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''''Hebenstretia fastigiosa''''' nyɛla tilaa shƐli din be South Africa tingbani ni. D olv56m2kjrr0l0ngc9spmxdvr7s8u0y 134239 134238 2026-05-06T17:07:42Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134239 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''''Hebenstretia fastigiosa''''' nyɛla tilaa shƐli din be South Africa tingbani ni. Di nyɛla din be figwort zuliya puuni 02n1s8q4xg11kvjgbz3167010omfk2v 134241 134239 2026-05-06T17:08:18Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134241 wikitext text/x-wiki '''''Hebenstretia fastigiosa''''' nyɛla tilaa shƐli din be South Africa tingbani ni. Di nyɛla din be figwort zuliya puuni [[File:Hebenstretia fastigiosa 1DS-II 3-9005.jpg| [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] im76z8z3x0weqxgcvweqwvnfomftd8l 134242 134241 2026-05-06T17:08:35Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134242 wikitext text/x-wiki '''''Hebenstretia fastigiosa''''' nyɛla tilaa shƐli din be South Africa tingbani ni. Di nyɛla din be figwort zuliya puuni [[File:Hebenstretia fastigiosa 1DS-II 3-9005.jpg|alt=Hebenstretia fastigiosa flowers on an inflorescence|left|thumb|''Hebenstretia fastigiosa'' flowers on an inflorescence]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] tbfoabeg81encw7alx5f2knzu32dfwj 134243 134242 2026-05-06T17:09:37Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134243 wikitext text/x-wiki '''''Hebenstretia fastigiosa''''' nyɛla tilaa shƐli din be South Africa tingbani ni. Di nyɛla din be figwort zuliya puuni [[File:Hebenstretia fastigiosa 1DS-II 3-9005.jpg|alt=Hebenstretia fastigiosa flowers on an inflorescence|left|thumb|Anfooni din wuhiri ''Hebenstretia fastigiosa'' filaawanima ni be inflorescence zuɣu]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 4z426aw4hl67aq1fkdi68gulwnhyd72 Palystes superciliosus 0 16397 134189 54015 2026-05-06T16:31:44Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134189 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] k2grs0c9yjjf5xszo2n3m6dhabf7btn 134191 134189 2026-05-06T16:32:08Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134191 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 1ecxp78e062kdwi894ve30wscbgasnu 134192 134191 2026-05-06T16:32:28Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134192 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg| [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 3ayd2ficxqj9zhc8tqcad8w72cjxtba 134193 134192 2026-05-06T16:32:43Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134193 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 4dtj45zefelxhahztb9qv304js71l1l 134194 134193 2026-05-06T16:32:57Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134194 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 6aano2b7oe766dx8cc3ln57yuk9ssk6 134195 134194 2026-05-06T16:33:25Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134195 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] q6f0wlpu7kbjws938e7rzmmsro0ee9v 134196 134195 2026-05-06T16:33:44Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Description */ 134196 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode=packed> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Female ''P. superciliosus'' [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] o4xeh1hm6t23z7iwkalwtvuwj3btmuh 134197 134196 2026-05-06T16:33:56Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Description */ 134197 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode=packed> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes natalius01.jpg|Female ''P. superciliosus'' [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] g3504gk7lvgu3sobrv8e60fvjti497w 134198 134197 2026-05-06T16:34:08Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Description */ 134198 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode=packed> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes natalius01.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes_natalius00.jpg|Underside of female ''P. superciliosus'' [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] bapynjfv47l3bm07iz9qoc6uiwgpzhi 134199 134198 2026-05-06T16:34:19Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Description */ 134199 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode=packed> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes natalius01.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes_natalius00.jpg|Underside of female ''P. superciliosus'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|Underside of male ''P. superciliosus'' [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] mx52rc9jjszfu5sn9qy8gu5ujvlom4o 134200 134199 2026-05-06T16:34:30Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Description */ 134200 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode=packed> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes natalius01.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes_natalius00.jpg|Underside of female ''P. superciliosus'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|Underside of male ''P. superciliosus'' Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|Underside of female </gallery> [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] k3xod9thpm33xyfw8cnf043kpx8jn3t 134201 134200 2026-05-06T16:34:55Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134201 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode=packed> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes natalius01.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes_natalius00.jpg|Underside of female ''P. superciliosus'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|Underside of male ''P. superciliosus'' Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|Underside of female </gallery> ==Wasps== [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] ktl6qxynk7mrvs1ac6nkyd82a82p2uo 134202 134201 2026-05-06T16:35:13Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Wasps */ 134202 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode=packed> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes natalius01.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes_natalius00.jpg|Underside of female ''P. superciliosus'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|Underside of male ''P. superciliosus'' Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|Underside of female </gallery> ==Wasps== [[File:Tachypompilus ignitus PompilidaeIMG 3672a.jpg|thumb|left| [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] rgr1l3mtzszp4f0k0axv9j1nvtnp26b 134204 134202 2026-05-06T16:35:34Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Wasps */ 134204 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|female from South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode=packed> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes natalius01.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes_natalius00.jpg|Underside of female ''P. superciliosus'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|Underside of male ''P. superciliosus'' Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|Underside of female </gallery> ==Wasps== [[File:Tachypompilus ignitus PompilidaeIMG 3672a.jpg|thumb|left|''[[Tachypompilus ignitus]]'' dragging ''Palystes'' prey up a wall]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] h3pigm1jfo314t10774zkosi2y2duko 134205 134204 2026-05-06T16:36:38Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134205 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|paɣa ŋun yina South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode=packed> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes natalius01.jpg|Female ''P. superciliosus'' File:Palystes_natalius00.jpg|Underside of female ''P. superciliosus'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|Underside of male ''P. superciliosus'' Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|Underside of female </gallery> ==Wasps== [[File:Tachypompilus ignitus PompilidaeIMG 3672a.jpg|thumb|left|''[[Tachypompilus ignitus]]'' dragging ''Palystes'' prey up a wall]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] ms2ps9mfjlc9rqnen0ghr651vyi69th 134206 134205 2026-05-06T16:37:19Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Description */ 134206 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|paɣa ŋun yina South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode="packed"> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Paɣa ''P. superciliosus'' File:Palystes natalius01.jpg|Paɣa ''P. superciliosus'' File:Palystes_natalius00.jpg|Underside of female ''P. superciliosus'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|Underside of male ''P. superciliosus'' Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|Underside of female </gallery> ==Wasps== [[File:Tachypompilus ignitus PompilidaeIMG 3672a.jpg|thumb|left|''[[Tachypompilus ignitus]]'' dragging ''Palystes'' prey up a wall]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] c1bgbb68d8896rurwtabjqwkxskp0o1 134207 134206 2026-05-06T16:38:08Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134207 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|paɣa ŋun yina South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode="packed"> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Paɣa ''P. superciliosus'' File:Palystes natalius01.jpg|Paɣa ''P. superciliosus'' File:Palystes_natalius00.jpg|anfooni din wuhiri paɣa ''P. superciliosus lɔŋni'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|Underside of male ''P. superciliosus'' Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|Underside of female </gallery> ==Wasps== [[File:Tachypompilus ignitus PompilidaeIMG 3672a.jpg|thumb|left|''[[Tachypompilus ignitus]]'' dragging ''Palystes'' prey up a wall]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] h1w4wqk3o1t5jyyw3vhdai5dd3512su 134209 134207 2026-05-06T16:40:09Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Description */ 134209 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|paɣa ŋun yina South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode="packed"> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Paɣa ''P. superciliosus'' File:Palystes natalius01.jpg|Paɣa ''P. superciliosus'' File:Palystes_natalius00.jpg|anfooni din wuhiri paɣa ''P. superciliosus lɔŋni'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi lɔɣu Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ </gallery> ==Wasps== [[File:Tachypompilus ignitus PompilidaeIMG 3672a.jpg|thumb|left|''[[Tachypompilus ignitus]]'' dragging ''Palystes'' prey up a wall]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 9o5hivey5yq95zrpwyg2no69bkys2k4 134210 134209 2026-05-06T16:40:41Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Description */ 134210 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|paɣa ŋun yina South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode="packed"> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ File:Palystes natalius01.jpg|''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ File:Palystes_natalius00.jpg|anfooni din wuhiri paɣa ''P. superciliosus lɔŋni'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi lɔɣu Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ </gallery> ==Wasps== [[File:Tachypompilus ignitus PompilidaeIMG 3672a.jpg|thumb|left|''[[Tachypompilus ignitus]]'' dragging ''Palystes'' prey up a wall]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] gj48sbznwvkui5rgm524dsanzj9c88n 134212 134210 2026-05-06T16:41:02Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134212 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|zaɣi nyɛŋ ŋun yina South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|Egg sac of ''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'', similar to ''P. superciliosus''|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode="packed"> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ File:Palystes natalius01.jpg|''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ File:Palystes_natalius00.jpg|anfooni din wuhiri paɣa ''P. superciliosus lɔŋni'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi lɔɣu Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ </gallery> ==Wasps== [[File:Tachypompilus ignitus PompilidaeIMG 3672a.jpg|thumb|left|''[[Tachypompilus ignitus]]'' dragging ''Palystes'' prey up a wall]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 9qo0k9pwk92479lgwr52gd52jtdwxjp 134213 134212 2026-05-06T16:42:15Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Habitat and ecology */ 134213 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|zaɣi nyɛŋ ŋun yina South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|''[[Palystes castaneus|P. castaneus]] gala surugu'', din ŋmani ''P. superciliosus'' gba dini|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Common Rain Spider egg nest|thumb|left]] ==Description== <gallery mode="packed"> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ File:Palystes natalius01.jpg|''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ File:Palystes_natalius00.jpg|anfooni din wuhiri paɣa ''P. superciliosus lɔŋni'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi lɔɣu Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ </gallery> ==Wasps== [[File:Tachypompilus ignitus PompilidaeIMG 3672a.jpg|thumb|left|''[[Tachypompilus ignitus]]'' dragging ''Palystes'' prey up a wall]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] qb083khqagccz1ax9dmb7rtah5ythq9 134214 134213 2026-05-06T16:42:49Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Habitat and ecology */ 134214 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|zaɣi nyɛŋ ŋun yina South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'' gala surugu, din ŋmani ''P. superciliosus'' gba dini|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Rain Spider gala surugu|thumb|left]] ==Description== <gallery mode="packed"> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ File:Palystes natalius01.jpg|''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ File:Palystes_natalius00.jpg|anfooni din wuhiri paɣa ''P. superciliosus lɔŋni'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi lɔɣu Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ </gallery> ==Wasps== [[File:Tachypompilus ignitus PompilidaeIMG 3672a.jpg|thumb|left|''[[Tachypompilus ignitus]]'' dragging ''Palystes'' prey up a wall]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] iij8bfsu6dq53wmrrdte4fg80atsvv9 134215 134214 2026-05-06T16:43:41Z Abdul-Rauf Moshie 3942 /* Habitat and ecology */ 134215 wikitext text/x-wiki [[File:Palystes superciliosus 300886765 542165828.jpg|zaɣi nyɛŋ ŋun yina South Africa|thumb|center|380px]] ==Habitat and ecology== [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse IMG 2662.jpg|''[[Palystes castaneus|P. castaneus]]'' gala surugu, din ŋmani ''P. superciliosus'' gba dini|thumb|left]] [[File:Palystes castaneus (Sparassidae egg purse)DSC 1482.JPG|Rain Spider gala surugu|thumb|left]] ==Description== <gallery mode="packed"> File:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ File:Palystes natalius01.jpg|''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ File:Palystes_natalius00.jpg|anfooni din wuhiri paɣa ''P. superciliosus lɔŋni'' File:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi lɔɣu Palystes superciliosus 300886765 542166135.jpg|anfooni din wuhiri ''P. superciliosus'' zaɣi nyɛŋ </gallery> ==Wasps== [[File:Tachypompilus ignitus PompilidaeIMG 3672a.jpg|thumb|left|''[[Tachypompilus ignitus]]'' ni ʒiri ''Palystes'' bindirigu n-duri dukpuni]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] ftmhc64j8zfd9prn4f2x5bbmdm2yscs Caladium bicolor 0 16405 134354 54032 2026-05-07T11:13:51Z Phasy GH 5787 Started an article 134354 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] Caladium bicolor, ka bɛ booni li Heart of Jesus nyɛla mɔɣu zuliya shɛli bɛ ni booni Caladium, ka di yina Latin America. Di vari maa nyɛla zaɣi yɛlima ka di biɛhigu ŋmani suhi, di mali la boobuboobu din nyɛ nahangbaŋ bɔbili kamani zaɣi vakahili, zaɣi piɛlli, zaɣi ʒee nti pahi pink, ka di zuɣu che ka bɛ wumsiri dundɔna ni. Di mali la zuliya dabamdabam. a0wae310z8t1whxpbdn07qrp6oj84ct 134355 134354 2026-05-07T11:15:32Z Phasy GH 5787 Added a text 134355 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] Caladium bicolor, ka bɛ booni li Heart of Jesus nyɛla mɔɣu zuliya shɛli bɛ ni booni Caladium, ka di yina Latin America. Di vari maa nyɛla zaɣi yɛlima ka di biɛhigu ŋmani suhi, di mali la boobuboobu din nyɛ nahangbaŋ bɔbili kamani zaɣi vakahili, zaɣi piɛlli, zaɣi ʒee nti pahi pink, ka di zuɣu che ka bɛ wumsiri dundɔna ni. Di mali la zuliya dabamdabam. Di nyɛla bɛ ni ni tooi wumsi  shɛli USDA Hardiness Zone 10 gilinyaansi ka nyɛ nachiinsi. Di nyɛla din zoori  yomyom luɣi shɛŋa di birili ni kani ka ni tooi mali barina n-ti ʒilɛli, luɣa kamani Trinidad mini Tobago, Guam, Micronesia, Palau, Hawaii ni Philippines, di nyɛla din zoori di toli luɣi shɛŋa din miri Equator maa kamani Africa, the Indian subcontinent, southeast Asia ni Malesia. 2e12k11k29gxtz7z8iy9uulzg0oe58o 134357 134355 2026-05-07T11:17:30Z Phasy GH 5787 Added a text 134357 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] Caladium bicolor, ka bɛ booni li Heart of Jesus nyɛla mɔɣu zuliya shɛli bɛ ni booni Caladium, ka di yina Latin America. Di vari maa nyɛla zaɣi yɛlima ka di biɛhigu ŋmani suhi, di mali la boobuboobu din nyɛ nahangbaŋ bɔbili kamani zaɣi vakahili, zaɣi piɛlli, zaɣi ʒee nti pahi pink, ka di zuɣu che ka bɛ wumsiri dundɔna ni. Di mali la zuliya dabamdabam. Di nyɛla bɛ ni ni tooi wumsi  shɛli USDA Hardiness Zone 10 gilinyaansi ka nyɛ nachiinsi. Di nyɛla din zoori  yomyom luɣi shɛŋa di birili ni kani ka ni tooi mali barina n-ti ʒilɛli, luɣa kamani Trinidad mini Tobago, Guam, Micronesia, Palau, Hawaii ni Philippines, di nyɛla din zoori di toli luɣi shɛŋa din miri Equator maa kamani Africa, the Indian subcontinent, southeast Asia ni Malesia. == Di barinanima == Caladium bicolor nyɛla din mali calcium oxalate crystals, ka di che ka di mali barina n-ti ninsalinima, binkɔbiri ni bingula. Di kom maa yi shihi ningbuna di yan ti li ningbungbaŋ zuɣu dɔro. Ninsali yi di li, di ni tooi n tahi ningbun duɣili na, di ni tooi che ka nangbanpiba, zinli mini nangbani piri, di ni tooi che ka a ningbuna bi niŋ a nyaɣisim, ka a tira bee ka a nyeri binsaa. Binnɛŋ yi di caladium ŋɔ, o ni yan tiri maa nyaanga, o yan tuhirila nintɔ' fuɣifuɣi, o yan nandila o noli ka bi tooi lahi dira. == Kundivihira == kmgudn7dvah09nygviyhyz1cafgreq2 134366 134357 2026-05-07T11:27:28Z Phasy GH 5787 Edited a text 134366 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''Caladium bicolor''', ka bɛ booni li '''Heart of Jesus''' nyɛla mɔɣu zuliya shɛli bɛ ni booni ''Caladium'', ka di yina ''Latin America''. Di vari maa nyɛla zaɣi yɛlima ka di biɛhigu ŋmani suhi, di mali la boobuboobu din nyɛ nahangbaŋ bɔbili kamani zaɣi vakahili, zaɣi piɛlli, zaɣi ʒee nti pahi ''pink'', ka di zuɣu che ka bɛ wumsiri dundɔna ni. Di mali la zuliya dabamdabam. Di nyɛla bɛ ni ni tooi wumsi  shɛli ''USDA Hardiness Zone 10'' gilinyaansi ka nyɛ nachiinsi. Di nyɛla din zoori  yomyom luɣi shɛŋa di birili ni kani ka ni tooi mali barina n-ti ʒilɛli, luɣa kamani ''[[Trinidad]]'' mini ''Tobago'', ''Guam'', ''[[Micronesia]]'', ''[[Palau]]'', ''[[Hawaii]]'' ni ''[[Philippines]]'', di nyɛla din zoori di toli luɣi shɛŋa din miri ''Equator'' maa, kamani [[Afrika]], ''the Indian subcontinent'', ''southeast Asia'' ni ''Malesia''. == Di barinanima == ''Caladium bicolor'' nyɛla din mali ''calcium oxalate'' ''crystals'', ka di che ka di mali barina n-ti ninsalinima, binkɔbiri ni bingula. Di kom maa yi shihi ningbuna di yan ti li ningbungbaŋ zuɣu dɔro. Ninsali yi di li, di ni tooi n tahi ningbun duɣili na, di ni tooi che ka nangbanpiba, zinli mini nangbani piri, di ni tooi che ka a ningbuna bi niŋ a nyaɣisim, ka a tira bee ka a nyeri binsaa. Binnɛŋ yi di caladium ŋɔ, o ni yan tiri maa nyaanga, o yan tuhirila nintɔ' fuɣifuɣi, o yan nandila o noli ka bi tooi lahi dira. == Kundivihira == afp1ugll4ccg7y9xx53d5utnjcqcuod 134369 134366 2026-05-07T11:35:44Z Phasy GH 5787 Added a Databox and a category 134369 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Caladium bicolor''', ka bɛ booni li '''Heart of Jesus''' nyɛla mɔɣu zuliya shɛli bɛ ni booni ''Caladium'', ka di yina ''Latin America''. Di vari maa nyɛla zaɣi yɛlima ka di biɛhigu ŋmani suhi, di mali la boobuboobu din nyɛ nahangbaŋ bɔbili kamani zaɣi vakahili, zaɣi piɛlli, zaɣi ʒee nti pahi ''pink'', ka di zuɣu che ka bɛ wumsiri dundɔna ni. Di mali la zuliya dabamdabam. Di nyɛla bɛ ni ni tooi wumsi  shɛli ''USDA Hardiness Zone 10'' gilinyaansi ka nyɛ nachiinsi. Di nyɛla din zoori  yomyom luɣi shɛŋa di birili ni kani ka ni tooi mali barina n-ti ʒilɛli, luɣa kamani ''[[Trinidad]]'' mini ''Tobago'', ''Guam'', ''[[Micronesia]]'', ''[[Palau]]'', ''[[Hawaii]]'' ni ''[[Philippines]]'', di nyɛla din zoori di toli luɣi shɛŋa din miri ''Equator'' maa, kamani [[Afrika]], ''the Indian subcontinent'', ''southeast Asia'' ni ''Malesia''. == Di barinanima == ''Caladium bicolor'' nyɛla din mali ''calcium oxalate'' ''crystals'', ka di che ka di mali barina n-ti ninsalinima, binkɔbiri ni bingula. Di kom maa yi shihi ningbuna di yan ti li ningbungbaŋ zuɣu dɔro. Ninsali yi di li, di ni tooi n tahi ningbun duɣili na, di ni tooi che ka nangbanpiba, zinli mini nangbani piri, di ni tooi che ka a ningbuna bi niŋ a nyaɣisim, ka a tira bee ka a nyeri binsaa. Binnɛŋ yi di caladium ŋɔ, o ni yan tiri maa nyaanga, o yan tuhirila nintɔ' fuɣifuɣi, o yan nandila o noli ka bi tooi lahi dira. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:lahabaya zaa]] [[Pubu:tihi ni mɔri]] k09q7tniiqs118nvkeulosrzq87ljb8 134372 134369 2026-05-07T11:38:37Z Phasy GH 5787 Added a reference 134372 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Caladium bicolor''', ka bɛ booni li '''Heart of Jesus''' nyɛla mɔɣu zuliya shɛli bɛ ni booni ''Caladium'', ka di yina ''Latin America''. Di vari maa nyɛla zaɣi yɛlima ka di biɛhigu ŋmani suhi, di mali la boobuboobu din nyɛ nahangbaŋ bɔbili kamani zaɣi vakahili, zaɣi piɛlli, zaɣi ʒee nti pahi ''pink'', ka di zuɣu che ka bɛ wumsiri dundɔna ni. Di mali la zuliya dabamdabam. Di nyɛla bɛ ni ni tooi wumsi  shɛli ''USDA Hardiness Zone 10'' gilinyaansi ka nyɛ nachiinsi. Di nyɛla din zoori  yomyom luɣi shɛŋa di birili ni kani ka ni tooi mali barina n-ti ʒilɛli, luɣa kamani ''[[Trinidad]]'' mini ''Tobago'', ''Guam'', ''[[Micronesia]]'', ''[[Palau]]'', ''[[Hawaii]]'' ni ''[[Philippines]]'', di nyɛla din zoori di toli luɣi shɛŋa din miri ''Equator'' maa, kamani [[Afrika]], ''the Indian subcontinent'', ''southeast Asia'' ni ''Malesia''.<ref>{{Cite journal|last=Rojas-Sandoval|first=J|date=2016-09-06|title=Caladium bicolor (heart of Jesus)|url=https://www.cabidigitallibrary.org/doi/10.1079/cabicompendium.121808|journal=CABI Compendium|volume=CABI Compendium|pages=121808|doi=10.1079/cabicompendium.121808}}</ref> == Di barinanima == ''Caladium bicolor'' nyɛla din mali ''calcium oxalate'' ''crystals'', ka di che ka di mali barina n-ti ninsalinima, binkɔbiri ni bingula. Di kom maa yi shihi ningbuna di yan ti li ningbungbaŋ zuɣu dɔro. Ninsali yi di li, di ni tooi n tahi ningbun duɣili na, di ni tooi che ka nangbanpiba, zinli mini nangbani piri, di ni tooi che ka a ningbuna bi niŋ a nyaɣisim, ka a tira bee ka a nyeri binsaa. Binnɛŋ yi di caladium ŋɔ, o ni yan tiri maa nyaanga, o yan tuhirila nintɔ' fuɣifuɣi, o yan nandila o noli ka bi tooi lahi dira. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:lahabaya zaa]] [[Pubu:tihi ni mɔri]] akvcl039typi3ytrvokba88gjgyeb2c 134373 134372 2026-05-07T11:40:44Z Phasy GH 5787 Added a reference 134373 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Caladium bicolor''', ka bɛ booni li '''Heart of Jesus''' nyɛla mɔɣu zuliya shɛli bɛ ni booni ''Caladium'', ka di yina ''Latin America''. Di vari maa nyɛla zaɣi yɛlima ka di biɛhigu ŋmani suhi, di mali la boobuboobu din nyɛ nahangbaŋ bɔbili kamani zaɣi vakahili, zaɣi piɛlli, zaɣi ʒee nti pahi ''pink'', ka di zuɣu che ka bɛ wumsiri dundɔna ni. Di mali la zuliya dabamdabam. Di nyɛla bɛ ni ni tooi wumsi  shɛli ''USDA Hardiness Zone 10'' gilinyaansi ka nyɛ nachiinsi. Di nyɛla din zoori  yomyom luɣi shɛŋa di birili ni kani ka ni tooi mali barina n-ti ʒilɛli, luɣa kamani ''[[Trinidad]]'' mini ''Tobago'', ''Guam'', ''[[Micronesia]]'', ''[[Palau]]'', ''[[Hawaii]]'' ni ''[[Philippines]]'', di nyɛla din zoori di toli luɣi shɛŋa din miri ''Equator'' maa, kamani [[Afrika]], ''the Indian subcontinent'', ''southeast Asia'' ni ''Malesia''.<ref>{{Cite journal|last=Rojas-Sandoval|first=J|date=2016-09-06|title=Caladium bicolor (heart of Jesus)|url=https://www.cabidigitallibrary.org/doi/10.1079/cabicompendium.121808|journal=CABI Compendium|volume=CABI Compendium|pages=121808|doi=10.1079/cabicompendium.121808}}</ref> == Di barinanima == ''Caladium bicolor'' nyɛla din mali ''calcium oxalate'' ''crystals'', ka di che ka di mali barina n-ti ninsalinima, binkɔbiri ni bingula. Di kom maa yi shihi ningbuna di yan ti li ningbungbaŋ zuɣu dɔro. Ninsali yi di li, di ni tooi n tahi ningbun duɣili na, di ni tooi che ka nangbanpiba, zinli mini nangbani piri, di ni tooi che ka a ningbuna bi niŋ a nyaɣisim, ka a tira bee ka a nyeri binsaa.<ref>{{Cite web|title=Caladium bicolor (Angel Wings, Caladium, Candidum, Elephant's Ears, Exposition, Fancy-leaved Caladium, Mother-in-law Plant, Pai, Pink Cloud, Stoplight, Texas Wonder, Via, Via sori) {{!}} North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox|url=https://plants.ces.ncsu.edu/plants/caladium-bicolor/|access-date=2026-05-07|website=plants.ces.ncsu.edu}}</ref> Binnɛŋ yi di caladium ŋɔ, o ni yan tiri maa nyaanga, o yan tuhirila nintɔ' fuɣifuɣi, o yan nandila o noli ka bi tooi lahi dira. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:lahabaya zaa]] [[Pubu:tihi ni mɔri]] 8xjvrv6qcrc6waxegia7o1cd759iwld 134374 134373 2026-05-07T11:43:15Z Phasy GH 5787 Added a reference 134374 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Caladium bicolor''', ka bɛ booni li '''Heart of Jesus''' nyɛla mɔɣu zuliya shɛli bɛ ni booni ''Caladium'', ka di yina ''Latin America''. Di vari maa nyɛla zaɣi yɛlima ka di biɛhigu ŋmani suhi, di mali la boobuboobu din nyɛ nahangbaŋ bɔbili kamani zaɣi vakahili, zaɣi piɛlli, zaɣi ʒee nti pahi ''pink'', ka di zuɣu che ka bɛ wumsiri dundɔna ni. Di mali la zuliya dabamdabam. Di nyɛla bɛ ni ni tooi wumsi  shɛli ''USDA Hardiness Zone 10'' gilinyaansi ka nyɛ nachiinsi. Di nyɛla din zoori  yomyom luɣi shɛŋa di birili ni kani ka ni tooi mali barina n-ti ʒilɛli, luɣa kamani ''[[Trinidad]]'' mini ''Tobago'', ''Guam'', ''[[Micronesia]]'', ''[[Palau]]'', ''[[Hawaii]]'' ni ''[[Philippines]]'', di nyɛla din zoori di toli luɣi shɛŋa din miri ''Equator'' maa, kamani [[Afrika]], ''the Indian subcontinent'', ''southeast Asia'' ni ''Malesia''.<ref>{{Cite journal|last=Rojas-Sandoval|first=J|date=2016-09-06|title=Caladium bicolor (heart of Jesus)|url=https://www.cabidigitallibrary.org/doi/10.1079/cabicompendium.121808|journal=CABI Compendium|volume=CABI Compendium|pages=121808|doi=10.1079/cabicompendium.121808}}</ref> == Di barinanima == ''Caladium bicolor'' nyɛla din mali ''calcium oxalate'' ''crystals'', ka di che ka di mali barina n-ti ninsalinima, binkɔbiri ni bingula. Di kom maa yi shihi ningbuna di yan ti li ningbungbaŋ zuɣu dɔro. Ninsali yi di li, di ni tooi n tahi ningbun duɣili na, di ni tooi che ka nangbanpiba, zinli mini nangbani piri, di ni tooi che ka a ningbuna bi niŋ a nyaɣisim, ka a tira bee ka a nyeri binsaa.<ref>{{Cite web|title=Caladium bicolor (Angel Wings, Caladium, Candidum, Elephant's Ears, Exposition, Fancy-leaved Caladium, Mother-in-law Plant, Pai, Pink Cloud, Stoplight, Texas Wonder, Via, Via sori) {{!}} North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox|url=https://plants.ces.ncsu.edu/plants/caladium-bicolor/|access-date=2026-05-07|website=plants.ces.ncsu.edu}}</ref><ref>{{Cite web|last=Centre|first=Queensland Poisons Information|date=2023-07-24|title=Angel’s wings (Caladium)|url=https://www.poisonsinfo.health.qld.gov.au/plants-and-mushrooms/angels-wings-caladium|access-date=2026-05-07|website=Queensland Poisons Information Centre|language=en}}</ref> Binnɛŋ yi di caladium ŋɔ, o ni yan tiri maa nyaanga, o yan tuhirila nintɔ' fuɣifuɣi, o yan nandila o noli ka bi tooi lahi dira. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:lahabaya zaa]] [[Pubu:tihi ni mɔri]] 23iodyb749a0vq0dcbvr2ffu5dun99c 134375 134374 2026-05-07T11:44:54Z Phasy GH 5787 Added a reference 134375 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Caladium bicolor''', ka bɛ booni li '''Heart of Jesus''' nyɛla mɔɣu zuliya shɛli bɛ ni booni ''Caladium'', ka di yina ''Latin America''. Di vari maa nyɛla zaɣi yɛlima ka di biɛhigu ŋmani suhi, di mali la boobuboobu din nyɛ nahangbaŋ bɔbili kamani zaɣi vakahili, zaɣi piɛlli, zaɣi ʒee nti pahi ''pink'', ka di zuɣu che ka bɛ wumsiri dundɔna ni. Di mali la zuliya dabamdabam. Di nyɛla bɛ ni ni tooi wumsi  shɛli ''USDA Hardiness Zone 10'' gilinyaansi ka nyɛ nachiinsi. Di nyɛla din zoori  yomyom luɣi shɛŋa di birili ni kani ka ni tooi mali barina n-ti ʒilɛli, luɣa kamani ''[[Trinidad]]'' mini ''Tobago'', ''Guam'', ''[[Micronesia]]'', ''[[Palau]]'', ''[[Hawaii]]'' ni ''[[Philippines]]'', di nyɛla din zoori di toli luɣi shɛŋa din miri ''Equator'' maa, kamani [[Afrika]], ''the Indian subcontinent'', ''southeast Asia'' ni ''Malesia''.<ref>{{Cite journal|last=Rojas-Sandoval|first=J|date=2016-09-06|title=Caladium bicolor (heart of Jesus)|url=https://www.cabidigitallibrary.org/doi/10.1079/cabicompendium.121808|journal=CABI Compendium|volume=CABI Compendium|pages=121808|doi=10.1079/cabicompendium.121808}}</ref> == Di barinanima == ''Caladium bicolor'' nyɛla din mali ''calcium oxalate'' ''crystals'', ka di che ka di mali barina n-ti ninsalinima, binkɔbiri ni bingula. Di kom maa yi shihi ningbuna di yan ti li ningbungbaŋ zuɣu dɔro. Ninsali yi di li, di ni tooi n tahi ningbun duɣili na, di ni tooi che ka nangbanpiba, zinli mini nangbani piri, di ni tooi che ka a ningbuna bi niŋ a nyaɣisim, ka a tira bee ka a nyeri binsaa.<ref>{{Cite web|title=Caladium bicolor (Angel Wings, Caladium, Candidum, Elephant's Ears, Exposition, Fancy-leaved Caladium, Mother-in-law Plant, Pai, Pink Cloud, Stoplight, Texas Wonder, Via, Via sori) {{!}} North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox|url=https://plants.ces.ncsu.edu/plants/caladium-bicolor/|access-date=2026-05-07|website=plants.ces.ncsu.edu}}</ref><ref>{{Cite web|last=Centre|first=Queensland Poisons Information|date=2023-07-24|title=Angel’s wings (Caladium)|url=https://www.poisonsinfo.health.qld.gov.au/plants-and-mushrooms/angels-wings-caladium|access-date=2026-05-07|website=Queensland Poisons Information Centre|language=en}}</ref> Binnɛŋ yi di caladium ŋɔ, o ni yan tiri maa nyaanga, o yan tuhirila nintɔ' fuɣifuɣi, o yan nandila o noli ka bi tooi lahi dira.<ref>{{Cite web|title=Caladium Are Toxic To Pets {{!}} Pet Poison Helpline®|url=https://www.petpoisonhelpline.com/poison/caladium/|access-date=2026-05-07|website=www.petpoisonhelpline.com|language=en-US}}</ref> == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:lahabaya zaa]] [[Pubu:tihi ni mɔri]] sbc8q29ejfzktghxn2w5ix6q6tlrvo0 Sclerophrys regularis 0 16407 134313 54036 2026-05-06T20:04:26Z Phasy GH 5787 Started an article 134313 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] Sclerophrys regularis, ka bɛ lahi mi li African common toad, Egyptian toad, square-marked toad, African toad, African bouncing toad nti pahi Reuss's toad nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be Bufonidae daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ Sub-Sahara Africa, di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ Algeria mini Libya oasis nim la ni, ni Nilotic Egypt zuɣusaa polo. nqxdc3f9w0tlzqs9av73czbn1jtect7 134314 134313 2026-05-06T20:05:18Z Phasy GH 5787 Added a text 134314 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] Sclerophrys regularis, ka bɛ lahi mi li African common toad, Egyptian toad, square-marked toad, African toad, African bouncing toad nti pahi Reuss's toad nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be Bufonidae daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ Sub-Sahara Africa, di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ Algeria mini Libya oasis nim la ni, ni Nilotic Egypt zuɣusaa polo.Di tooi nyɛla din be Angola, Benin, Burkina Faso, Cameroon, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, Ivory Coast, Egypt, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Sudan, nti pahi Uganda. iaya5bh44vipj9kbh1hjg3tg9a9u5lz 134334 134314 2026-05-07T05:27:24Z Phasy GH 5787 Added a text 134334 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] Sclerophrys regularis, ka bɛ lahi mi li African common toad, Egyptian toad, square-marked toad, African toad, African bouncing toad nti pahi Reuss's toad nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be Bufonidae daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ Sub-Sahara Africa, di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ Algeria mini Libya oasis nim la ni, ni Nilotic Egypt zuɣusaa polo.Di tooi nyɛla din be Angola, Benin, Burkina Faso, Cameroon, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, Ivory Coast, Egypt, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Sudan, nti pahi Uganda. Gbuluɣu so bɛ ni booni African common toad ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. lrzudiluga3e3fmp8xrt163q0sdpeqg 134335 134334 2026-05-07T05:28:21Z Phasy GH 5787 Added a text 134335 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] Sclerophrys regularis, ka bɛ lahi mi li African common toad, Egyptian toad, square-marked toad, African toad, African bouncing toad nti pahi Reuss's toad nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be Bufonidae daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ Sub-Sahara Africa, di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ Algeria mini Libya oasis nim la ni, ni Nilotic Egypt zuɣusaa polo.Di tooi nyɛla din be Angola, Benin, Burkina Faso, Cameroon, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, Ivory Coast, Egypt, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Sudan, nti pahi Uganda. Gbuluɣu so bɛ ni booni African common toad ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. skrvwa42rok9gr596e4b90bqfh7dgph 134336 134335 2026-05-07T05:29:05Z Phasy GH 5787 Added a text 134336 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] Sclerophrys regularis, ka bɛ lahi mi li African common toad, Egyptian toad, square-marked toad, African toad, African bouncing toad nti pahi Reuss's toad nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be Bufonidae daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ Sub-Sahara Africa, di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ Algeria mini Libya oasis nim la ni, ni Nilotic Egypt zuɣusaa polo.Di tooi nyɛla din be Angola, Benin, Burkina Faso, Cameroon, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, Ivory Coast, Egypt, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Sudan, nti pahi Uganda. Gbuluɣu so bɛ ni booni African common toad ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. Di nyɛla din kumsim be ka binyɛra n sɔri taba la ka guhiri buyiyi di kumbu ni. Di yi ti chirigi di dimnima, di yiɣirimi m pata bee n yiɣi n lu kom ni, dinyan che ka di zo n tilihi. Di nyaanga gbaya maa lahi malila ningbuŋ o napɔnbihi maa sunsuuni, dina n sɔŋdi o ka  o chani kom ni. fwrlpn0psoflazghahwx48e7glh7jtg 134337 134336 2026-05-07T07:12:06Z Phasy GH 5787 Added a text 134337 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] Sclerophrys regularis, ka bɛ lahi mi li African common toad, Egyptian toad, square-marked toad, African toad, African bouncing toad nti pahi Reuss's toad nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be Bufonidae daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ Sub-Sahara Africa, di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ Algeria mini Libya oasis nim la ni, ni Nilotic Egypt zuɣusaa polo.Di tooi nyɛla din be Angola, Benin, Burkina Faso, Cameroon, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, Ivory Coast, Egypt, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Sudan, nti pahi Uganda. == Bɛ buɣisibu == Gbuluɣu so bɛ ni booni African common toad ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. Di nyɛla din kumsim be ka binyɛra n sɔri taba la ka guhiri buyiyi di kumbu ni. Di yi ti chirigi di dimnima, di yiɣirimi m pata bee n yiɣi n lu kom ni, dinyan che ka di zo n tilihi. Di nyaanga gbaya maa lahi malila ningbuŋ o napɔnbihi maa sunsuuni, dina n sɔŋdi o ka  o chani kom ni. == Bɛ gbɛbu shee == Gbuluɣu ŋɔ nyɛla binniɛn' so ŋun niŋ bayana ka be mahili shee ka lahi be din kum shee, bɛ tooi be luɣi shɛŋa ŋan du mɔrini, tihi ni galisi luɣi shɛŋa kpansikpansi, ka lahi be kɔya ni. O nyɛ ŋun tooi miri kom ni be luɣi shɛŋa, nimaani ka bɛ nyera ka waɣiri bɛ bihi. O pala binniɛn' so ŋun be mɔɣu ni amaa ti ni tooi nya ba bɛ ŋma bee n yihi mɔ' shɛli ni ni fondi ni (sanbani koya ni). Gbuluri zuliya shɛli dabam n be luɣi shɛŋa mahili ni kani, kamani Amietophrynus garmani mini Amietophrynus xeros. cbvkd2bvpozx40jf1rxepm87hef6z0m 134338 134337 2026-05-07T07:37:13Z Phasy GH 5787 Added a text 134338 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] Sclerophrys regularis, ka bɛ lahi mi li African common toad, Egyptian toad, square-marked toad, African toad, African bouncing toad nti pahi Reuss's toad nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be Bufonidae daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ Sub-Sahara Africa, di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ Algeria mini Libya oasis nim la ni, ni Nilotic Egypt zuɣusaa polo.Di tooi nyɛla din be Angola, Benin, Burkina Faso, Cameroon, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, Ivory Coast, Egypt, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Sudan, nti pahi Uganda. == Bɛ buɣisibu == Gbuluɣu so bɛ ni booni African common toad ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. Di nyɛla din kumsim be ka binyɛra n sɔri taba la ka guhiri buyiyi di kumbu ni. Di yi ti chirigi di dimnima, di yiɣirimi m pata bee n yiɣi n lu kom ni, dinyan che ka di zo n tilihi. Di nyaanga gbaya maa lahi malila ningbuŋ o napɔnbihi maa sunsuuni, dina n sɔŋdi o ka  o chani kom ni. == Bɛ gbɛbu shee == Gbuluɣu ŋɔ nyɛla binniɛn' so ŋun niŋ bayana ka be mahili shee ka lahi be din kum shee, bɛ tooi be luɣi shɛŋa ŋan du mɔrini, tihi ni galisi luɣi shɛŋa kpansikpansi, ka lahi be kɔya ni. O nyɛ ŋun tooi miri kom ni be luɣi shɛŋa, nimaani ka bɛ nyera ka waɣiri bɛ bihi. O pala binniɛn' so ŋun be mɔɣu ni amaa ti ni tooi nya ba bɛ ŋma bee n yihi mɔ' shɛli ni ni fondi ni (sanbani koya ni). Gbuluri zuliya shɛli dabam n be luɣi shɛŋa mahili ni kani, kamani Amietophrynus garmani mini Amietophrynus xeros. == Bɛ bɔbu == Lala gbuluɣu nyɛla din niŋ bayana ti ni nyariba luɣi shɛŋa. Di nyɛla binniɛn' bili so ŋun milindi o ni ni be luɣi shɛli ka bɛ galisim nyɛ din saɣisi, din zuɣu International Union for Conservation of Nature nim nyɛla ban dii bi zaŋ bɛ zaɣa n niŋ bi zalibu ni. Ninvuɣi shaba mi nyɛla gbahiri ba n kɔhira ka wumsiri ba. == Bɛ wumsibu == Niriba nyɛla ban gbahiri gbuluri ŋɔ n kɔhira ka wumsiri ba. Bɛ yi yan wumsi bɛ bɛbaayi bee zaɣi bɔbigu, bɛ bɔrila polo kamani gaɣili pishi laasabu ni bɛ zaŋba n niŋ. nz9r4p1avdz2t61dnt2y9o0q1xn5zmc 134339 134338 2026-05-07T07:53:04Z Phasy GH 5787 134339 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Sclerophrys regularis, ka bɛ lahi mi li African common toad, Egyptian toad, square-marked toad, African toad, African bouncing toad nti pahi Reuss's toad nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be Bufonidae daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ Sub-Sahara Africa, di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ Algeria mini Libya oasis nim la ni, ni Nilotic Egypt zuɣusaa polo.Di tooi nyɛla din be Angola, Benin, Burkina Faso, Cameroon, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, Ivory Coast, Egypt, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Sudan, nti pahi Uganda. == Bɛ buɣisibu == Gbuluɣu so bɛ ni booni African common toad ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. Di nyɛla din kumsim be ka binyɛra n sɔri taba la ka guhiri buyiyi di kumbu ni. Di yi ti chirigi di dimnima, di yiɣirimi m pata bee n yiɣi n lu kom ni, dinyan che ka di zo n tilihi. Di nyaanga gbaya maa lahi malila ningbuŋ o napɔnbihi maa sunsuuni, dina n sɔŋdi o ka  o chani kom ni. == Bɛ gbɛbu shee == Gbuluɣu ŋɔ nyɛla binniɛn' so ŋun niŋ bayana ka be mahili shee ka lahi be din kum shee, bɛ tooi be luɣi shɛŋa ŋan du mɔrini, tihi ni galisi luɣi shɛŋa kpansikpansi, ka lahi be kɔya ni. O nyɛ ŋun tooi miri kom ni be luɣi shɛŋa, nimaani ka bɛ nyera ka waɣiri bɛ bihi. O pala binniɛn' so ŋun be mɔɣu ni amaa ti ni tooi nya ba bɛ ŋma bee n yihi mɔ' shɛli ni ni fondi ni (sanbani koya ni). Gbuluri zuliya shɛli dabam n be luɣi shɛŋa mahili ni kani, kamani Amietophrynus garmani mini Amietophrynus xeros. == Bɛ bɔbu == Lala gbuluɣu nyɛla din niŋ bayana ti ni nyariba luɣi shɛŋa. Di nyɛla binniɛn' bili so ŋun milindi o ni ni be luɣi shɛli ka bɛ galisim nyɛ din saɣisi, din zuɣu International Union for Conservation of Nature nim nyɛla ban dii bi zaŋ bɛ zaɣa n niŋ bi zalibu ni. Ninvuɣi shaba mi nyɛla gbahiri ba n kɔhira ka wumsiri ba. == Bɛ wumsibu == Niriba nyɛla ban gbahiri gbuluri ŋɔ n kɔhira ka wumsiri ba. Bɛ yi yan wumsi bɛ bɛbaayi bee zaɣi bɔbigu, bɛ bɔrila polo kamani gaɣili pishi laasabu ni bɛ zaŋba n niŋ. [[Pubu:]] gisezute6ujqvj2b0hq4b8n2pakcxgf 134340 134339 2026-05-07T07:57:36Z Phasy GH 5787 134340 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Sclerophrys regularis, ka bɛ lahi mi li African common toad, Egyptian toad, square-marked toad, African toad, African bouncing toad nti pahi Reuss's toad nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be Bufonidae daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ Sub-Sahara Africa, di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ Algeria mini Libya oasis nim la ni, ni Nilotic Egypt zuɣusaa polo.Di tooi nyɛla din be Angola, Benin, Burkina Faso, Cameroon, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, Ivory Coast, Egypt, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Sudan, nti pahi Uganda. == Bɛ buɣisibu == Gbuluɣu so bɛ ni booni African common toad ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. Di nyɛla din kumsim be ka binyɛra n sɔri taba la ka guhiri buyiyi di kumbu ni. Di yi ti chirigi di dimnima, di yiɣirimi m pata bee n yiɣi n lu kom ni, dinyan che ka di zo n tilihi. Di nyaanga gbaya maa lahi malila ningbuŋ o napɔnbihi maa sunsuuni, dina n sɔŋdi o ka  o chani kom ni. == Bɛ gbɛbu shee == Gbuluɣu ŋɔ nyɛla binniɛn' so ŋun niŋ bayana ka be mahili shee ka lahi be din kum shee, bɛ tooi be luɣi shɛŋa ŋan du mɔrini, tihi ni galisi luɣi shɛŋa kpansikpansi, ka lahi be kɔya ni. O nyɛ ŋun tooi miri kom ni be luɣi shɛŋa, nimaani ka bɛ nyera ka waɣiri bɛ bihi. O pala binniɛn' so ŋun be mɔɣu ni amaa ti ni tooi nya ba bɛ ŋma bee n yihi mɔ' shɛli ni ni fondi ni (sanbani koya ni). Gbuluri zuliya shɛli dabam n be luɣi shɛŋa mahili ni kani, kamani Amietophrynus garmani mini Amietophrynus xeros. == Bɛ bɔbu == Lala gbuluɣu nyɛla din niŋ bayana ti ni nyariba luɣi shɛŋa. Di nyɛla binniɛn' bili so ŋun milindi o ni ni be luɣi shɛli ka bɛ galisim nyɛ din saɣisi, din zuɣu International Union for Conservation of Nature nim nyɛla ban dii bi zaŋ bɛ zaɣa n niŋ bi zalibu ni. Ninvuɣi shaba mi nyɛla gbahiri ba n kɔhira ka wumsiri ba. == Bɛ wumsibu == Niriba nyɛla ban gbahiri gbuluri ŋɔ n kɔhira ka wumsiri ba. Bɛ yi yan wumsi bɛ bɛbaayi bee zaɣi bɔbigu, bɛ bɔrila polo kamani gaɣili pishi laasabu ni bɛ zaŋba n niŋ. lkzjqnkywmlna7dpbcokr2jdmr1gybb 134341 134340 2026-05-07T08:03:52Z Phasy GH 5787 Added a reference 134341 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Sclerophrys regularis, ka bɛ lahi mi li African common toad, Egyptian toad, square-marked toad, African toad, African bouncing toad nti pahi Reuss's toad nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be Bufonidae daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ Sub-Sahara Africa, di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ Algeria mini Libya oasis nim la ni, ni Nilotic Egypt zuɣusaa polo.<ref>{{Cite web|title=Sclerophrys regularis (Reuss, 1833) {{!}} Amphibian Species of the World|url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Bufonidae/Sclerophrys/Sclerophrys-regularis|access-date=2026-05-07|website=amphibiansoftheworld.amnh.org}}</ref> Di tooi nyɛla din be Angola, Benin, Burkina Faso, Cameroon, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, Ivory Coast, Egypt, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Sudan, nti pahi Uganda. == Bɛ buɣisibu == Gbuluɣu so bɛ ni booni African common toad ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. Di nyɛla din kumsim be ka binyɛra n sɔri taba la ka guhiri buyiyi di kumbu ni. Di yi ti chirigi di dimnima, di yiɣirimi m pata bee n yiɣi n lu kom ni, dinyan che ka di zo n tilihi. Di nyaanga gbaya maa lahi malila ningbuŋ o napɔnbihi maa sunsuuni, dina n sɔŋdi o ka  o chani kom ni. == Bɛ gbɛbu shee == Gbuluɣu ŋɔ nyɛla binniɛn' so ŋun niŋ bayana ka be mahili shee ka lahi be din kum shee, bɛ tooi be luɣi shɛŋa ŋan du mɔrini, tihi ni galisi luɣi shɛŋa kpansikpansi, ka lahi be kɔya ni. O nyɛ ŋun tooi miri kom ni be luɣi shɛŋa, nimaani ka bɛ nyera ka waɣiri bɛ bihi. O pala binniɛn' so ŋun be mɔɣu ni amaa ti ni tooi nya ba bɛ ŋma bee n yihi mɔ' shɛli ni ni fondi ni (sanbani koya ni). Gbuluri zuliya shɛli dabam n be luɣi shɛŋa mahili ni kani, kamani Amietophrynus garmani mini Amietophrynus xeros. == Bɛ bɔbu == Lala gbuluɣu nyɛla din niŋ bayana ti ni nyariba luɣi shɛŋa. Di nyɛla binniɛn' bili so ŋun milindi o ni ni be luɣi shɛli ka bɛ galisim nyɛ din saɣisi, din zuɣu International Union for Conservation of Nature nim nyɛla ban dii bi zaŋ bɛ zaɣa n niŋ bi zalibu ni. Ninvuɣi shaba mi nyɛla gbahiri ba n kɔhira ka wumsiri ba. == Bɛ wumsibu == Niriba nyɛla ban gbahiri gbuluri ŋɔ n kɔhira ka wumsiri ba. Bɛ yi yan wumsi bɛ bɛbaayi bee zaɣi bɔbigu, bɛ bɔrila polo kamani gaɣili pishi laasabu ni bɛ zaŋba n niŋ. == Kundivihira == 0hdx60e4ijqcq54iqzdqou6mr2x3hln 134342 134341 2026-05-07T08:06:43Z Phasy GH 5787 Added a reference 134342 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Sclerophrys regularis, ka bɛ lahi mi li African common toad, Egyptian toad, square-marked toad, African toad, African bouncing toad nti pahi Reuss's toad nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be Bufonidae daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ Sub-Sahara Africa, di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ Algeria mini Libya oasis nim la ni, ni Nilotic Egypt zuɣusaa polo.<ref>{{Cite web|title=Sclerophrys regularis (Reuss, 1833) {{!}} Amphibian Species of the World|url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Bufonidae/Sclerophrys/Sclerophrys-regularis|access-date=2026-05-07|website=amphibiansoftheworld.amnh.org}}</ref> Di tooi nyɛla din be Angola, Benin, Burkina Faso, Cameroon, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, Ivory Coast, Egypt, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Sudan, nti pahi Uganda. == Bɛ buɣisibu == Gbuluɣu so bɛ ni booni African common toad ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. Di nyɛla din kumsim be ka binyɛra n sɔri taba la ka guhiri buyiyi di kumbu ni.<ref>{{Cite web|title=Please verify|url=https://amphibiaweb.org/cgi/auth/challenge?return_to=/cgi/amphib_query?where-genus=Amietophrynus&where-species=regularis|access-date=2026-05-07|website=amphibiaweb.org}}</ref> Di yi ti chirigi di dimnima, di yiɣirimi m pata bee n yiɣi n lu kom ni, dinyan che ka di zo n tilihi. Di nyaanga gbaya maa lahi malila ningbuŋ o napɔnbihi maa sunsuuni, dina n sɔŋdi o ka  o chani kom ni. == Bɛ gbɛbu shee == Gbuluɣu ŋɔ nyɛla binniɛn' so ŋun niŋ bayana ka be mahili shee ka lahi be din kum shee, bɛ tooi be luɣi shɛŋa ŋan du mɔrini, tihi ni galisi luɣi shɛŋa kpansikpansi, ka lahi be kɔya ni. O nyɛ ŋun tooi miri kom ni be luɣi shɛŋa, nimaani ka bɛ nyera ka waɣiri bɛ bihi. O pala binniɛn' so ŋun be mɔɣu ni amaa ti ni tooi nya ba bɛ ŋma bee n yihi mɔ' shɛli ni ni fondi ni (sanbani koya ni). Gbuluri zuliya shɛli dabam n be luɣi shɛŋa mahili ni kani, kamani Amietophrynus garmani mini Amietophrynus xeros. == Bɛ bɔbu == Lala gbuluɣu nyɛla din niŋ bayana ti ni nyariba luɣi shɛŋa. Di nyɛla binniɛn' bili so ŋun milindi o ni ni be luɣi shɛli ka bɛ galisim nyɛ din saɣisi, din zuɣu International Union for Conservation of Nature nim nyɛla ban dii bi zaŋ bɛ zaɣa n niŋ bi zalibu ni. Ninvuɣi shaba mi nyɛla gbahiri ba n kɔhira ka wumsiri ba. == Bɛ wumsibu == Niriba nyɛla ban gbahiri gbuluri ŋɔ n kɔhira ka wumsiri ba. Bɛ yi yan wumsi bɛ bɛbaayi bee zaɣi bɔbigu, bɛ bɔrila polo kamani gaɣili pishi laasabu ni bɛ zaŋba n niŋ. == Kundivihira == 5o39d52afsnvhu5d8tl7ait0qsqwdy1 134343 134342 2026-05-07T08:18:37Z Phasy GH 5787 Edited a text 134343 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Sclerophrys regularis''', ka bɛ lahi mi li '''African common toad''', '''Egyptian toad''', '''square-marked toad''', '''African toad''', '''African bouncing toad''' nti pahi '''Reuss's toad''' nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be ''Bufonidae'' daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ ''Sub-Sahara Africa'', di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ ''[[Algeria]]'' mini ''[[Libya]]'' ''oasis'' nim la ni, ni ''Nilotic Egypt'' zuɣusaa polo.<ref>{{Cite web|title=Sclerophrys regularis (Reuss, 1833) {{!}} Amphibian Species of the World|url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Bufonidae/Sclerophrys/Sclerophrys-regularis|access-date=2026-05-07|website=amphibiansoftheworld.amnh.org}}</ref> Di tooi nyɛla din be ''[[Angola]]'', ''[[Benin]]'', ''[[Burkina Faso]]'', ''[[Cameroon]]'', ''[[Cape verde|Cape Verde]]'', ''[[Central African Republic]]'', ''[[Chad]]'', ''Republic of the Congo'', ''[[Democratic Republic of the Congo]]'', ''[[Ivory Coast]]'', ''[[Egypt]]'', ''[[Ethiopia]]'', ''[[Gabon]]'', ''[[Ghana]]'', ''[[Guinea]]'', ''[[Guinea-Bissau]]'', ''[[Kenya]]'', ''[[Liberia]]'', ''[[Mali]]'', ''[[Niger]]'', ''[[Nigeria]]'', ''[[Rwanda]]'', ''[[Senegal]]'', ''[[Sierra leone|Sierra Leone]]'', ''[[Sudan]]'', nti pahi ''[[Uganda]]''. == Bɛ buɣisibu == Gbuluɣu so bɛ ni booni African common toad ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. Di nyɛla din kumsim be ka binyɛra n sɔri taba la ka guhiri buyiyi di kumbu ni.<ref>{{Cite web|title=Please verify|url=https://amphibiaweb.org/cgi/auth/challenge?return_to=/cgi/amphib_query?where-genus=Amietophrynus&where-species=regularis|access-date=2026-05-07|website=amphibiaweb.org}}</ref> Di yi ti chirigi di dimnima, di yiɣirimi m pata bee n yiɣi n lu kom ni, dinyan che ka di zo n tilihi. Di nyaanga gbaya maa lahi malila ningbuŋ o napɔnbihi maa sunsuuni, dina n sɔŋdi o ka  o chani kom ni. == Bɛ gbɛbu shee == Gbuluɣu ŋɔ nyɛla binniɛn' so ŋun niŋ bayana ka be mahili shee ka lahi be din kum shee, bɛ tooi be luɣi shɛŋa ŋan du mɔrini, tihi ni galisi luɣi shɛŋa kpansikpansi, ka lahi be kɔya ni. O nyɛ ŋun tooi miri kom ni be luɣi shɛŋa, nimaani ka bɛ nyera ka waɣiri bɛ bihi. O pala binniɛn' so ŋun be mɔɣu ni amaa ti ni tooi nya ba bɛ ŋma bee n yihi mɔ' shɛli ni ni fondi ni (sanbani koya ni). Gbuluri zuliya shɛli dabam n be luɣi shɛŋa mahili ni kani, kamani Amietophrynus garmani mini Amietophrynus xeros. == Bɛ bɔbu == Lala gbuluɣu nyɛla din niŋ bayana ti ni nyariba luɣi shɛŋa. Di nyɛla binniɛn' bili so ŋun milindi o ni ni be luɣi shɛli ka bɛ galisim nyɛ din saɣisi, din zuɣu International Union for Conservation of Nature nim nyɛla ban dii bi zaŋ bɛ zaɣa n niŋ bi zalibu ni. Ninvuɣi shaba mi nyɛla gbahiri ba n kɔhira ka wumsiri ba. == Bɛ wumsibu == Niriba nyɛla ban gbahiri gbuluri ŋɔ n kɔhira ka wumsiri ba. Bɛ yi yan wumsi bɛ bɛbaayi bee zaɣi bɔbigu, bɛ bɔrila polo kamani gaɣili pishi laasabu ni bɛ zaŋba n niŋ. == Kundivihira == 1a9hp0t2upu84yqwvl8ndsrl2uwpnwk 134344 134343 2026-05-07T08:21:21Z Phasy GH 5787 Edited a text 134344 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Sclerophrys regularis''', ka bɛ lahi mi li '''African common toad''', '''Egyptian toad''', '''square-marked toad''', '''African toad''', '''African bouncing toad''' nti pahi '''Reuss's toad''' nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be ''Bufonidae'' daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ ''Sub-Sahara Africa'', di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ ''[[Algeria]]'' mini ''[[Libya]]'' ''oasis'' nim la ni, ni ''Nilotic Egypt'' zuɣusaa polo.<ref>{{Cite web|title=Sclerophrys regularis (Reuss, 1833) {{!}} Amphibian Species of the World|url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Bufonidae/Sclerophrys/Sclerophrys-regularis|access-date=2026-05-07|website=amphibiansoftheworld.amnh.org}}</ref> Di tooi nyɛla din be ''[[Angola]]'', ''[[Benin]]'', ''[[Burkina Faso]]'', ''[[Cameroon]]'', ''[[Cape verde|Cape Verde]]'', ''[[Central African Republic]]'', ''[[Chad]]'', ''Republic of the Congo'', ''[[Democratic Republic of the Congo]]'', ''[[Ivory Coast]]'', ''[[Egypt]]'', ''[[Ethiopia]]'', ''[[Gabon]]'', ''[[Ghana]]'', ''[[Guinea]]'', ''[[Guinea-Bissau]]'', ''[[Kenya]]'', ''[[Liberia]]'', ''[[Mali]]'', ''[[Niger]]'', ''[[Nigeria]]'', ''[[Rwanda]]'', ''[[Senegal]]'', ''[[Sierra leone|Sierra Leone]]'', ''[[Sudan]]'', nti pahi ''[[Uganda]]''. == Bɛ buɣisibu == Gbuluɣu so bɛ ni booni ''African common toad'' ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. Di nyɛla din kumsim be ka binyɛra n sɔri taba la ka guhiri buyiyi di kumbu ni.<ref>{{Cite web|title=Please verify|url=https://amphibiaweb.org/cgi/auth/challenge?return_to=/cgi/amphib_query?where-genus=Amietophrynus&where-species=regularis|access-date=2026-05-07|website=amphibiaweb.org}}</ref> Di yi ti chirigi di dimnima, di yiɣirimi m pata bee n yiɣi n lu kom ni, dinyan che ka di zo n tilihi. Di nyaanga gbaya maa lahi malila ningbuŋ o napɔnbihi maa sunsuuni, dina n sɔŋdi o ka  o chani kom ni. == Bɛ gbɛbu shee == Gbuluɣu ŋɔ nyɛla binniɛn' so ŋun niŋ bayana ka be mahili shee ka lahi be din kum shee, bɛ tooi be luɣi shɛŋa ŋan du mɔrini, tihi ni galisi luɣi shɛŋa kpansikpansi, ka lahi be kɔya ni. O nyɛ ŋun tooi miri kom ni be luɣi shɛŋa, nimaani ka bɛ nyera ka waɣiri bɛ bihi. O pala binniɛn' so ŋun be mɔɣu ni amaa ti ni tooi nya ba bɛ ŋma bee n yihi mɔ' shɛli ni ni fondi ni (sanbani koya ni). Gbuluri zuliya shɛli dabam n be luɣi shɛŋa mahili ni kani, kamani ''Amietophrynus garmani'' mini ''Amietophrynus xeros''. == Bɛ bɔbu == Lala gbuluɣu nyɛla din niŋ bayana ti ni nyariba luɣi shɛŋa. Di nyɛla binniɛn' bili so ŋun milindi o ni ni be luɣi shɛli ka bɛ galisim nyɛ din saɣisi, din zuɣu ''International Union for Conservation of Nature'' nim nyɛla ban dii bi zaŋ bɛ zaɣa n niŋ bi zalibu ni. Ninvuɣi shaba mi nyɛla gbahiri ba n kɔhira ka wumsiri ba. == Bɛ wumsibu == Niriba nyɛla ban gbahiri gbuluri ŋɔ n kɔhira ka wumsiri ba. Bɛ yi yan wumsi bɛ bɛbaayi bee zaɣi bɔbigu, bɛ bɔrila polo kamani gaɣili pishi laasabu ni bɛ zaŋba n niŋ. == Kundivihira == rot3dkmraf5eoz76o72j7414lvuib7o 134345 134344 2026-05-07T08:24:12Z Phasy GH 5787 Added a category 134345 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Sclerophrys regularis''', ka bɛ lahi mi li '''African common toad''', '''Egyptian toad''', '''square-marked toad''', '''African toad''', '''African bouncing toad''' nti pahi '''Reuss's toad''' nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be ''Bufonidae'' daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ ''Sub-Sahara Africa'', di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ ''[[Algeria]]'' mini ''[[Libya]]'' ''oasis'' nim la ni, ni ''Nilotic Egypt'' zuɣusaa polo.<ref>{{Cite web|title=Sclerophrys regularis (Reuss, 1833) {{!}} Amphibian Species of the World|url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Bufonidae/Sclerophrys/Sclerophrys-regularis|access-date=2026-05-07|website=amphibiansoftheworld.amnh.org}}</ref> Di tooi nyɛla din be ''[[Angola]]'', ''[[Benin]]'', ''[[Burkina Faso]]'', ''[[Cameroon]]'', ''[[Cape verde|Cape Verde]]'', ''[[Central African Republic]]'', ''[[Chad]]'', ''Republic of the Congo'', ''[[Democratic Republic of the Congo]]'', ''[[Ivory Coast]]'', ''[[Egypt]]'', ''[[Ethiopia]]'', ''[[Gabon]]'', ''[[Ghana]]'', ''[[Guinea]]'', ''[[Guinea-Bissau]]'', ''[[Kenya]]'', ''[[Liberia]]'', ''[[Mali]]'', ''[[Niger]]'', ''[[Nigeria]]'', ''[[Rwanda]]'', ''[[Senegal]]'', ''[[Sierra leone|Sierra Leone]]'', ''[[Sudan]]'', nti pahi ''[[Uganda]]''. == Bɛ buɣisibu == Gbuluɣu so bɛ ni booni ''African common toad'' ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. Di nyɛla din kumsim be ka binyɛra n sɔri taba la ka guhiri buyiyi di kumbu ni.<ref>{{Cite web|title=Please verify|url=https://amphibiaweb.org/cgi/auth/challenge?return_to=/cgi/amphib_query?where-genus=Amietophrynus&where-species=regularis|access-date=2026-05-07|website=amphibiaweb.org}}</ref> Di yi ti chirigi di dimnima, di yiɣirimi m pata bee n yiɣi n lu kom ni, dinyan che ka di zo n tilihi. Di nyaanga gbaya maa lahi malila ningbuŋ o napɔnbihi maa sunsuuni, dina n sɔŋdi o ka  o chani kom ni. == Bɛ gbɛbu shee == Gbuluɣu ŋɔ nyɛla binniɛn' so ŋun niŋ bayana ka be mahili shee ka lahi be din kum shee, bɛ tooi be luɣi shɛŋa ŋan du mɔrini, tihi ni galisi luɣi shɛŋa kpansikpansi, ka lahi be kɔya ni. O nyɛ ŋun tooi miri kom ni be luɣi shɛŋa, nimaani ka bɛ nyera ka waɣiri bɛ bihi. O pala binniɛn' so ŋun be mɔɣu ni amaa ti ni tooi nya ba bɛ ŋma bee n yihi mɔ' shɛli ni ni fondi ni (sanbani koya ni). Gbuluri zuliya shɛli dabam n be luɣi shɛŋa mahili ni kani, kamani ''Amietophrynus garmani'' mini ''Amietophrynus xeros''. == Bɛ bɔbu == Lala gbuluɣu nyɛla din niŋ bayana ti ni nyariba luɣi shɛŋa. Di nyɛla binniɛn' bili so ŋun milindi o ni ni be luɣi shɛli ka bɛ galisim nyɛ din saɣisi, din zuɣu ''International Union for Conservation of Nature'' nim nyɛla ban dii bi zaŋ bɛ zaɣa n niŋ bi zalibu ni. Ninvuɣi shaba mi nyɛla gbahiri ba n kɔhira ka wumsiri ba. == Bɛ wumsibu == Niriba nyɛla ban gbahiri gbuluri ŋɔ n kɔhira ka wumsiri ba. Bɛ yi yan wumsi bɛ bɛbaayi bee zaɣi bɔbigu, bɛ bɔrila polo kamani gaɣili pishi laasabu ni bɛ zaŋba n niŋ. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:lahabaya zaa]] [[binneembila]] 54oaavb4z9333nj4tkzsgp14ru9bwvr 134346 134345 2026-05-07T08:25:18Z Phasy GH 5787 Edited a text 134346 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Sclerophrys regularis''', ka bɛ lahi mi li '''African common toad''', '''Egyptian toad''', '''square-marked toad''', '''African toad''', '''African bouncing toad''' nti pahi '''Reuss's toad''' nyɛla gbuluɣu zuliya shɛli din be ''Bufonidae'' daŋ ni la. Di nyɛla din tooi bɛ ''Sub-Sahara Africa'', di ni be di yaɣi' shɛŋa n nyɛ ''[[Algeria]]'' mini ''[[Libya]]'' ''oasis'' nim la ni, ni ''Nilotic Egypt'' zuɣusaa polo.<ref>{{Cite web|title=Sclerophrys regularis (Reuss, 1833) {{!}} Amphibian Species of the World|url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura/Bufonidae/Sclerophrys/Sclerophrys-regularis|access-date=2026-05-07|website=amphibiansoftheworld.amnh.org}}</ref> Di tooi nyɛla din be ''[[Angola]]'', ''[[Benin]]'', ''[[Burkina Faso]]'', ''[[Cameroon]]'', ''[[Cape verde|Cape Verde]]'', ''[[Central African Republic]]'', ''[[Chad]]'', ''Republic of the Congo'', ''[[Democratic Republic of the Congo]]'', ''[[Ivory Coast]]'', ''[[Egypt]]'', ''[[Ethiopia]]'', ''[[Gabon]]'', ''[[Ghana]]'', ''[[Guinea]]'', ''[[Guinea-Bissau]]'', ''[[Kenya]]'', ''[[Liberia]]'', ''[[Mali]]'', ''[[Niger]]'', ''[[Nigeria]]'', ''[[Rwanda]]'', ''[[Senegal]]'', ''[[Sierra leone|Sierra Leone]]'', ''[[Sudan]]'', nti pahi ''[[Uganda]]''. == Bɛ buɣisibu == Gbuluɣu so bɛ ni booni ''African common toad'' ŋun bara ka lahi mali yaa la mali gbaŋ jurajura. O zaɣi lɔɣu nabani hali ni o zuɣusaa waɣilim tooi nyɛla 62mm hali ni 91mm (inches 2.4 hali ni 3.6) ka di zaɣi nyɛma mi nyɛ (inches 2.4 hali ni 5.1). Binshɛli bela o ninbihi nyaanga n-du n-du, dini tooi be o yaɣa maa zaa n waɣawaɣaw bee la di nyɛ dingɔŋgɔŋ, di zaɣi lɔɣu maa malila binshɛli o lɔŋni. Di yaanga maa nahingbaŋ nyɛ tankpa' nindaɣiri nahingbaŋ ka mali wule' sabila din yaɣinti di yaanga polo, di zaɣibihi maa yaanga zuɣu nyɛla din booi n du o zuɣusaa mini o tiŋli. Di zuɣusaa nangbani piba, di ninbihi lɔna ni ni jurajura din be o ningbuna ni maa nyɛla din tɔnto sabilasabila. Di zaɣi lɔɣu maa lɔnani nyɛla zaɣi sabinli ka bɛ zaa gbaya lɔnani nyɛ zaɣi piɛlli laasabu. Di nyɛla din kumsim be ka binyɛra n sɔri taba la ka guhiri buyiyi di kumbu ni.<ref>{{Cite web|title=Please verify|url=https://amphibiaweb.org/cgi/auth/challenge?return_to=/cgi/amphib_query?where-genus=Amietophrynus&where-species=regularis|access-date=2026-05-07|website=amphibiaweb.org}}</ref> Di yi ti chirigi di dimnima, di yiɣirimi m pata bee n yiɣi n lu kom ni, dinyan che ka di zo n tilihi. Di nyaanga gbaya maa lahi malila ningbuŋ o napɔnbihi maa sunsuuni, dina n sɔŋdi o ka  o chani kom ni. == Bɛ gbɛbu shee == Gbuluɣu ŋɔ nyɛla binniɛn' so ŋun niŋ bayana ka be mahili shee ka lahi be din kum shee, bɛ tooi be luɣi shɛŋa ŋan du mɔrini, tihi ni galisi luɣi shɛŋa kpansikpansi, ka lahi be kɔya ni. O nyɛ ŋun tooi miri kom ni be luɣi shɛŋa, nimaani ka bɛ nyera ka waɣiri bɛ bihi. O pala binniɛn' so ŋun be mɔɣu ni amaa ti ni tooi nya ba bɛ ŋma bee n yihi mɔ' shɛli ni ni fondi ni (sanbani koya ni). Gbuluri zuliya shɛli dabam n be luɣi shɛŋa mahili ni kani, kamani ''Amietophrynus garmani'' mini ''Amietophrynus xeros''. == Bɛ bɔbu == Lala gbuluɣu nyɛla din niŋ bayana ti ni nyariba luɣi shɛŋa. Di nyɛla binniɛn' bili so ŋun milindi o ni ni be luɣi shɛli ka bɛ galisim nyɛ din saɣisi, din zuɣu ''International Union for Conservation of Nature'' nim nyɛla ban dii bi zaŋ bɛ zaɣa n niŋ bi zalibu ni. Ninvuɣi shaba mi nyɛla gbahiri ba n kɔhira ka wumsiri ba. == Bɛ wumsibu == Niriba nyɛla ban gbahiri gbuluri ŋɔ n kɔhira ka wumsiri ba. Bɛ yi yan wumsi bɛ bɛbaayi bee zaɣi bɔbigu, bɛ bɔrila polo kamani gaɣili pishi laasabu ni bɛ zaŋba n niŋ. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:lahabaya zaa]] [[Pubu:binneembila]] 9io40m14sxpen39dv090dm5n1waxpoh Erica axillaris 0 16414 134233 54050 2026-05-06T17:03:21Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134233 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''''Erica axillaris''''', bɛ ni lahi mi tila' shɛli '''ridgeseed heath''' la, nyɛla din be Erica zuliya puuni ka lahi nye din pahi fynbos tiahi gba ni durq6qxqfyutjjom4rsv9lgjn8p1fd7 134234 134233 2026-05-06T17:04:14Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134234 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''''Erica axillaris''''', bɛ ni lahi mi tila' shɛli '''ridgeseed heath''' la, nyɛla din be Erica zuliya puuni ka lahi nye din pahi fynbos tiahi gba ni. Tilaa ŋɔ nyƐla din tooi zoooi Western Cape tingbana ni. krxkpkzdstkue9orw622q1ni12sqfsl 134235 134234 2026-05-06T17:04:51Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134235 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''''Erica axillaris''''', bɛ ni lahi mi tila' shɛli '''ridgeseed heath''' la, nyɛla din be Erica zuliya puuni ka lahi nye din pahi fynbos tiahi gba ni.<ref>http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1820-1151 REDLIST Sanbi</ref> Tilaa ŋɔ nyƐla din tooi zoooi Western Cape tingbana ni. taj9g3s62cuyhzbgbc52quyuxqfq4tn 134236 134235 2026-05-06T17:05:08Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134236 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''''Erica axillaris''''', bɛ ni lahi mi tila' shɛli '''ridgeseed heath''' la, nyɛla din be Erica zuliya puuni ka lahi nye din pahi fynbos tiahi gba ni.<ref>http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1820-1151 REDLIST Sanbi</ref> Tilaa ŋɔ nyƐla din tooi zoooi Western Cape tingbana ni.<ref>http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:328251-1 Plants of the World Online</ref> b2adebycwxf165l37ddf5escje5nru1 134237 134236 2026-05-06T17:05:31Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134237 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''''Erica axillaris''''', bɛ ni lahi mi tila' shɛli '''ridgeseed heath''' la, nyɛla din be Erica zuliya puuni ka lahi nye din pahi fynbos tiahi gba ni.<ref>http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1820-1151 REDLIST Sanbi</ref> Tilaa ŋɔ nyƐla din tooi zoooi Western Cape tingbana ni.<ref>http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:328251-1 Plants of the World Online</ref> == Kundivihira == c9xa8ib0wlo4e4exrjrkufxf796ial2 Zyrphelis taxifolia 0 16415 134228 54052 2026-05-06T16:56:07Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134228 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''''Zyrphelis taxifolia''''' salo pam ni lahi tila' shɛli '''Table Mountain plumeseed''' la, nyɛla tila' balibu din be genus Zyrphelis zuliya puuni 0jiypvxxdmnlmm407gay2mhmvddk1ek 134229 134228 2026-05-06T16:56:29Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134229 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''''Zyrphelis taxifolia''''' salo pam ni lahi tila' shɛli '''Table Mountain plumeseed''' la, nyɛla tila' balibu din be genus Zyrphelis zuliya puuni. <ref>Nees. In: Gen. et Sp. Aster. 250. (1832).</ref> gjz85tkjldhh0v0iar37n07lhhyno87 134230 134229 2026-05-06T16:56:50Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134230 wikitext text/x-wiki [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] '''''Zyrphelis taxifolia''''' salo pam ni lahi tila' shɛli '''Table Mountain plumeseed''' la, nyɛla tila' balibu din be genus Zyrphelis zuliya puuni. <ref>Nees. In: Gen. et Sp. Aster. 250. (1832).</ref> == Kundivihira == 91nja3h0zkomkwdk3b4hmg4rv1q11rb Leucadendron xanthoconus 0 16417 134182 54057 2026-05-06T16:27:00Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134182 wikitext text/x-wiki == Gallery == <gallery> [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] hermqere8i4xrzyjjtt9r10c1cvy7tj 134183 134182 2026-05-06T16:27:12Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134183 wikitext text/x-wiki == Gallery == <gallery> Leucadendron xanthoconus 1DS-II 1-C4463.jpg [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 8y3gfh8th5mxu7nzwps8mvqjrpekmcp 134184 134183 2026-05-06T16:27:25Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134184 wikitext text/x-wiki == Gallery == <gallery> Leucadendron xanthoconus 1DS-II 1-C4463.jpg Leucadendron xanthoconus Potberg group.jpg [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] 70u1okq0lw03izbixgp0wgeqhss18u8 134185 134184 2026-05-06T16:27:46Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134185 wikitext text/x-wiki == Gallery == <gallery> Leucadendron xanthoconus 1DS-II 1-C4463.jpg Leucadendron xanthoconus Potberg group.jpg Leucadendron xanthoconus 1DS-II 3-5476.jpg [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] l9nqu8y0du3id9mn0zl4aa9j0rmcec3 134186 134185 2026-05-06T16:27:57Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134186 wikitext text/x-wiki == Gallery == <gallery> Leucadendron xanthoconus 1DS-II 1-C4463.jpg Leucadendron xanthoconus Potberg group.jpg Leucadendron xanthoconus 1DS-II 3-5476.jpg Leucadendron xanthoconus RBGK.JPG [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] g9y90z74rexl28dlhqah5x4inl9pddj 134187 134186 2026-05-06T16:28:06Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134187 wikitext text/x-wiki == Gallery == <gallery> Leucadendron xanthoconus 1DS-II 1-C4463.jpg Leucadendron xanthoconus Potberg group.jpg Leucadendron xanthoconus 1DS-II 3-5476.jpg Leucadendron xanthoconus RBGK.JPG Leucadendron xanthoconus 1DS-II 3-5479.jpg [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] qyvw6d6e8k7fnn6d1wb3ot9jkwqicjd 134188 134187 2026-05-06T16:28:18Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134188 wikitext text/x-wiki == Gallery == <gallery> Leucadendron xanthoconus 1DS-II 1-C4463.jpg Leucadendron xanthoconus Potberg group.jpg Leucadendron xanthoconus 1DS-II 3-5476.jpg Leucadendron xanthoconus RBGK.JPG Leucadendron xanthoconus 1DS-II 3-5479.jpg Leucadendron xanthoconus 1DS-II 3-5480.jpg </gallery> [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Tihi ni mɔri]] auuhidtm5a40kcobq0ir003dmat8f8k Dixcove 0 17201 134280 133815 2026-05-06T17:51:21Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134280 wikitext text/x-wiki Dixcove nyɛla tiŋ shɛli bini gbahiri zahim ka di be Ahanta West District. [[File:View of Dixcove.png|thumb|A painting by Edith Cheeseman from the 1920s == Taarihi == Dixcove nyɛla yaɣ shɛli Fort Metal Cross, silminsi ni daa miɛ n zali 1698 .<ref>{{Citation|last=Biveridge|first=Fritz|title=Fort Metal Cross: Commercial Epicentre of the British on the Gold Coast|date=2017-09-08|url=https://doi.org/10.1007/978-3-319-39282-0_7|work=Shadows of Empire in West Africa|pages=201–237|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-319-39281-3|access-date=2026-05-04}}</ref> == Daabilim == == Tuma duri == == Kundivihira == jer8f865434bjuzj5zn9rhzmbdivze3 134281 134280 2026-05-06T17:51:35Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134281 wikitext text/x-wiki Dixcove nyɛla tiŋ shɛli bini gbahiri zahim ka di be Ahanta West District. [[File:View of Dixcove.png|thumb|A painting by Edith Cheeseman from the 1920s, later printed as a postcard, including an image of Fort Metal Cross and the harbour of Dixcove.]] == Taarihi == Dixcove nyɛla yaɣ shɛli Fort Metal Cross, silminsi ni daa miɛ n zali 1698 .<ref>{{Citation|last=Biveridge|first=Fritz|title=Fort Metal Cross: Commercial Epicentre of the British on the Gold Coast|date=2017-09-08|url=https://doi.org/10.1007/978-3-319-39282-0_7|work=Shadows of Empire in West Africa|pages=201–237|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-319-39281-3|access-date=2026-05-04}}</ref> == Daabilim == == Tuma duri == == Kundivihira == bkag5js0hbc8lb26fn8dlfvaufn6myh 134283 134281 2026-05-06T17:53:56Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134283 wikitext text/x-wiki Dixcove nyɛla tiŋ shɛli bini gbahiri zahim ka di be Ahanta West District. [[File:View of Dixcove.png|thumb|Anfooni din yina Edith Cheeseman sani yuuni 1920 saha, ka bƐ daa ti yaali n-leei postcard zuɣu, di ŋa daa pahi Fort Metal Cross mini harbour of Dixcove.]] == Taarihi == Dixcove nyɛla yaɣ shɛli Fort Metal Cross, silminsi ni daa miɛ n zali 1698 .<ref>{{Citation|last=Biveridge|first=Fritz|title=Fort Metal Cross: Commercial Epicentre of the British on the Gold Coast|date=2017-09-08|url=https://doi.org/10.1007/978-3-319-39282-0_7|work=Shadows of Empire in West Africa|pages=201–237|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-319-39281-3|access-date=2026-05-04}}</ref> == Daabilim == == Tuma duri == == Kundivihira == 19836kvx20shfpkvb6trx2h8mnq1de4 Abala, Niger 0 17209 134279 85036 2026-05-06T17:50:15Z Abdul-Rauf Moshie 3942 134279 wikitext text/x-wiki Abala nyɛla tinkpan bili n be Niger tingbani ni [[File:Paysage_Abala_II.jpg | thumb | right | Abala, Niger]] == Joograafi == == Taarihi == == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] kinmk172n1384eoohevomzmxfuzdp1d Kumasi Senior High Technical School 0 17429 134149 134148 2026-05-06T12:00:30Z AFAIBRAHIM 1206 134149 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kumasi Senior High Technical School''' (dini lahi mi shɛli KSTS) nyɛla karimbisarinsi karinzoŋ din be Patasi -Kumasi yiŋa Kamboŋtiŋ yaɣili Ghana tiŋgbanni. Karinzɔŋ ŋɔ nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 1991 ni di soŋ Ghana tiŋgbani ka di nia din nyɛ di bo kpaŋsibu nti nuuni tuumbaŋsim bobu la pali. Karinzɔŋ ŋɔ nyɛla gomnanti dini ka lahi nyɛ din tumdi yaɣa ayi din nyɛ bihi ban be yiŋa ka chana ni bihi ban gbɛri ni ka bɔri baŋsim. Karinzɔŋ ŋɔ yaa zaa ku dahi la wuhirisuŋ din jɛndi tabibi ni nuuni tuunbaŋsim. == Kahagibu == Yɛlmaŋli di tu ni di bo kahagibu viɛnyɛla ka di neei nti walgimsim shɛli din be Kumasi Senior High Technical School karinzoŋ ŋɔ ni di taba dibaa ayi din gba mali di yuli ŋɔ tatabo ka be Kumahi. # Tuuli, din nye di ŋmahinli Karinzoŋ maa n nye Kumasi Technical Institute (KTI): Di nyɛla bi sarinsi tuunbaŋsim bobu karinzoŋ din nya din daa kpa shɛli silimiin goli September ni yuuni 1976 ka di nyala Ghana gomnanti n daa gbuni kpalanzuya ni Canada tuma duu yaɣishɛli bɛ ni boli Canadian International Development Agency ka bɛ mɛ li. Baŋsim bomma daa pilila karinzoŋ ŋɔ ni silimiin goli January ni yuuni 1977. # Din pahi ayi maa n-nye karinzoŋ yuli booni Kumasi Technical University (KsTU): Di mi gba nyɛla bikura karinzoŋ din daa piligi n yi karinzoŋ yuli booni Kumasi Technical Institute ni na yuuni 1954 ka di yaa jandi nuuni tuunbaŋsim din yi di ko. Karinzoŋ ŋɔ daa nyali bɛ ni duhi shɛli dariza n lɛbigili polytechnic yuuni 1963 ka bi zani ni ka lan kpuɣili hali ka di ti paagi university zaa shee. == Taarihi == Kumasi Senior High Technical School nyɛla karinzoŋ shɛli bi ni daa kpa 1991 yuuni ka bolli Kumasi Secondary Technical School. Dini n daa pahiri bisarinsi karizona kɔbiga ni pihinahi ni ayobu (146) shɛli bɛ ni daa kpa n gili Ghana boba ni yaɣa 1991 yuuni. Bɛ daa kpali mi n tam shikuru baŋsim bomma kpaŋsibu yaɣishɛli bɛ ni daa boli Educational Reform Programme ni di sɔŋ n kpaŋsi tabibi ni nuuni tuunbaŋsim bomma ni wuhibu yaɣa. Karinzoŋ daa nyɛla bɛ ni daa taɣi shɛli yuli n bolili Kumasi Senior High Technical School 2008 yuuni. == Yaɣayaɣa Din be Karinzɔŋ maa ni == * Karim duri pishi ayi ka * Tabibi ni nuuni tuunbaŋsim buɣisibu duu * Karimbihi du-gbɛra * Karimbu duu, Tabibi wuhibu duu (ICT centre) * Diɛma ni yiɣijam dundona == Baŋsim Bomma Yaɣa == KSTS nyɛla karinzoŋ din baŋsim bobu yuma nyɛ yumaa ata kamani tuma duu din su baŋsim bomma ka bɛ bolli [[Ghana Education Service]] baŋsim sodoligu ni wuhi shɛm ka di yaa lee ku dahi tabibi ni nuuni tuumbaŋsim bohimmbu ni wuhibu. {| class="wikitable" |- ! Baŋsim bobu yaɣili !! bohimmbu fandi din be ni |- | [[General Science]] | Biology, Chemistry, Physics, Elective Mathematics, Technical Drawing |- | [[General Arts]] | Government, History, Literature, Twi |- | Business | Accounting, Economics, Elective Mathematics |- | Visual Arts | Graphic Design, Painting, Ceramics |- | [[Home Economics]] | Food and Nutrition, Management in Living, Clothing and Textiles, and General Knowledge in Arts (GKA) |- | [[Technical Studies]] | Building & Construction, Woodwork, Metal Work, Electrical, and Mechanical |} Innovative methods include flipped classrooms and computer tutorials.<ref>{{cite journal |title=Bridging Pedagogical Gaps with Technology |url=https://www.researchgate.net/publication/394166631 |journal=ResearchGate |date=1 August 2025 |access-date=29 October 2025}}</ref> == Tabibi Tuma Din zali Yuli == == Taachi == == Pubu Yaɣili == Di biɛla pubu yaɣili din nyɛ C == Pina ni kpaŋmaŋa == * Yuuni 2020: Gomnanti daa mɛ bohimmbu karim duri pishi ayi ka (18-unit classroom block) n pahi. * Yuuni 2022: Karinzoŋ daa nyɛla ban gba tuu kpɛ Ghana zaa bisarinsi karinzona kpaɣikpaɣi din jandi tabibi ni laasabu malibu polo bɛ ni mi shɛli (National Science and Maths Quiz). * Yuuni 2025: Bɛ daa kpaŋ bɛ maŋa lala kpaɣikpaɣi ŋɔ ni hali nti doni yim bunii puuni (1/8 stage of NSMQ); ka daa nya liɣiri di yisi miliyɔŋ pishi ni anahi (GHS 2,400) din yi tuma duu yuli booni Prudential Life Ghana ka di nyɛla bi ni daa kpaŋ bɛ maŋa n labisi bohigu shɛli bɛni ka bɛ bolli dabisili puuni yɛltɔɣ' muɣisirili ka daa nya vaabu buwɛi pia puuni (9/10 in quarterfinals). == Kundivihira == =reflists= 1ten1qo3khzc4pgm3tog5h1q9rxuzwu 134150 134149 2026-05-06T12:02:07Z AFAIBRAHIM 1206 134150 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kumasi Senior High Technical School''' (dini lahi mi shɛli KSTS) nyɛla karimbisarinsi karinzoŋ din be Patasi -Kumasi yiŋa Kamboŋtiŋ yaɣili Ghana tiŋgbanni. Karinzɔŋ ŋɔ nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 1991 ni di soŋ Ghana tiŋgbani ka di nia din nyɛ di bo kpaŋsibu nti nuuni tuumbaŋsim bobu la pali. Karinzɔŋ ŋɔ nyɛla gomnanti dini ka lahi nyɛ din tumdi yaɣa ayi din nyɛ bihi ban be yiŋa ka chana ni bihi ban gbɛri ni ka bɔri baŋsim. Karinzɔŋ ŋɔ yaa zaa ku dahi la wuhirisuŋ din jɛndi tabibi ni nuuni tuunbaŋsim. == Kahagibu == Yɛlmaŋli di tu ni di bo kahagibu viɛnyɛla ka di neei nti walgimsim shɛli din be Kumasi Senior High Technical School karinzoŋ ŋɔ ni di taba dibaa ayi din gba mali di yuli ŋɔ tatabo ka be Kumahi. # Tuuli, din nye di ŋmahinli Karinzoŋ maa n nye Kumasi Technical Institute (KTI): Di nyɛla bi sarinsi tuunbaŋsim bobu karinzoŋ din nya din daa kpa shɛli silimiin goli September ni yuuni 1976 ka di nyala Ghana gomnanti n daa gbuni kpalanzuya ni Canada tuma duu yaɣishɛli bɛ ni boli Canadian International Development Agency ka bɛ mɛ li. Baŋsim bomma daa pilila karinzoŋ ŋɔ ni silimiin goli January ni yuuni 1977. # Din pahi ayi maa n-nye karinzoŋ yuli booni Kumasi Technical University (KsTU): Di mi gba nyɛla bikura karinzoŋ din daa piligi n yi karinzoŋ yuli booni Kumasi Technical Institute ni na yuuni 1954 ka di yaa jandi nuuni tuunbaŋsim din yi di ko. Karinzoŋ ŋɔ daa nyali bɛ ni duhi shɛli dariza n lɛbigili polytechnic yuuni 1963 ka bi zani ni ka lan kpuɣili hali ka di ti paagi university zaa shee. == Taarihi == Kumasi Senior High Technical School nyɛla karinzoŋ shɛli bi ni daa kpa 1991 yuuni ka bolli Kumasi Secondary Technical School. Dini n daa pahiri bisarinsi karizona kɔbiga ni pihinahi ni ayobu (146) shɛli bɛ ni daa kpa n gili Ghana boba ni yaɣa 1991 yuuni. Bɛ daa kpali mi n tam shikuru baŋsim bomma kpaŋsibu yaɣishɛli bɛ ni daa boli Educational Reform Programme ni di sɔŋ n kpaŋsi tabibi ni nuuni tuunbaŋsim bomma ni wuhibu yaɣa. Karinzoŋ daa nyɛla bɛ ni daa taɣi shɛli yuli n bolili Kumasi Senior High Technical School 2008 yuuni. == Yaɣayaɣa Din be Karinzɔŋ maa ni == * Karim duri pishi ayi ka * Tabibi ni nuuni tuunbaŋsim buɣisibu duu * Karimbihi du-gbɛra * Karimbu duu, Tabibi wuhibu duu (ICT centre) * Diɛma ni yiɣijam dundona == Baŋsim Bomma Yaɣa == KSTS nyɛla karinzoŋ din baŋsim bobu yuma nyɛ yumaa ata kamani tuma duu din su baŋsim bomma ka bɛ bolli [[Ghana Education Service]] baŋsim sodoligu ni wuhi shɛm ka di yaa lee ku dahi tabibi ni nuuni tuumbaŋsim bohimmbu ni wuhibu. {| class="wikitable" |- ! Baŋsim bobu yaɣili !! bohimmbu fandi din be ni |- | [[General Science]] | Biology, Chemistry, Physics, Elective Mathematics, Technical Drawing |- | [[General Arts]] | Government, History, Literature, Twi |- | Business | Accounting, Economics, Elective Mathematics |- | Visual Arts | Graphic Design, Painting, Ceramics |- | [[Home Economics]] | Food and Nutrition, Management in Living, Clothing and Textiles, and General Knowledge in Arts (GKA) |- | [[Technical Studies]] | Building & Construction, Woodwork, Metal Work, Electrical, and Mechanical |} Innovative methods include flipped classrooms and computer tutorials.<ref>{{cite journal |title=Bridging Pedagogical Gaps with Technology |url=https://www.researchgate.net/publication/394166631 |journal=ResearchGate |date=1 August 2025 |access-date=29 October 2025}}</ref> == Tabibi Tuma Din zali Yuli == == Taachi == == Pubu Yaɣili == Di biɛla pubu yaɣili din nyɛ C == Pina ni kpaŋmaŋa == * Yuuni 2020: Gomnanti daa mɛ bohimmbu karim duri pishi ayi ka (18-unit classroom block) n pahi. * Yuuni 2022: Karinzoŋ daa nyɛla ban gba tuu kpɛ Ghana zaa bisarinsi karinzona kpaɣikpaɣi din jandi tabibi ni laasabu malibu polo bɛ ni mi shɛli (National Science and Maths Quiz). * Yuuni 2025: Bɛ daa kpaŋ bɛ maŋa lala kpaɣikpaɣi ŋɔ ni hali nti doni yim bunii puuni (1/8 stage of NSMQ); ka daa nya liɣiri di yisi miliyɔŋ pishi ni anahi (GHS 2,400) din yi tuma duu yuli booni Prudential Life Ghana ka di nyɛla bi ni daa kpaŋ bɛ maŋa n labisi bohigu shɛli bɛni ka bɛ bolli dabisili puuni yɛltɔɣ' muɣisirili ka daa nya vaabu buwɛi pia puuni (9/10 in quarterfinals). == Kundivihira == np4tpq6wugim357pdgp7omqcn0u3n01 St. Monica's Senior High School 0 17446 134315 57187 2026-05-06T20:07:01Z Maltima Rabia 5146 Added content 134315 wikitext text/x-wiki St. Monica's Senior High School nyɛla bipuɣisi ban saa na Shikuru din bɛ Mampong, Ashanti Region, Ghana tiŋgbani. Location Shikuru maa nyɛla din bɛ Kumasi Mampong palli daa la zuɣu. Di mini Kumasi waɣalim nyɛla 45 kilometres (25 miles) ka nyɛ di do baani. Ghana Highways Authority nyɛla din bɛ di north yaɣali, Mampong Municipal Hospital nyɛla din bɛ di south yaɣali, Mampong babies home mi bɛ di east yaɣali ka ayi labina west yaɣali Ejura Mampong palli daa maa n bɛni == Taarihi == == Kundivihira == 9306dycqto44gd2n2kzkivlqwvkyq5l 134316 134315 2026-05-06T20:07:41Z Maltima Rabia 5146 Added content 134316 wikitext text/x-wiki St. Monica's Senior High School nyɛla bipuɣisi ban saa na Shikuru din bɛ Mampong, Ashanti Region, Ghana tiŋgbani. == Din bɛ shɛli polo == Shikuru maa nyɛla din bɛ Kumasi Mampong palli daa la zuɣu. Di mini Kumasi waɣalim nyɛla 45 kilometres (25 miles) ka nyɛ di do baani. Ghana Highways Authority nyɛla din bɛ di north yaɣali, Mampong Municipal Hospital nyɛla din bɛ di south yaɣali, Mampong babies home mi bɛ di east yaɣali ka ayi labina west yaɣali Ejura Mampong palli daa maa n bɛni == Taarihi == == Kundivihira == ajtsknxmo29vzd0ltkeht5tbout1spl 134317 134316 2026-05-06T20:09:29Z Maltima Rabia 5146 Added content 134317 wikitext text/x-wiki St. Monica's Senior High School nyɛla bipuɣisi ban saa na Shikuru din bɛ Mampong, Ashanti Region, Ghana tiŋgbani. == Din bɛ shɛli polo == Shikuru maa nyɛla din bɛ Kumasi Mampong palli daa la zuɣu. Di mini Kumasi waɣalim nyɛla 45 kilometres (25 miles) ka nyɛ di do baani. Ghana Highways Authority nyɛla din bɛ di north yaɣali, Mampong Municipal Hospital nyɛla din bɛ di south yaɣali, Mampong babies home mi bɛ di east yaɣali ka ayi labina west yaɣali Ejura Mampong palli daa maa n bɛni == Taarihi == Shikuru maa taarihi nyɛla fi chaŋ ti gbaagi Rt. Rev. John Orfeur Aglionby, ŋun daa nyɛ Anglican Bishop n ti Gold Coast ŋun tuuntali nyɛ din dɔɣi Our Lady and St. Monica . Yuuni 1926 puuni, Bishop maa daa nyɛla ŋun boli Order of the Holy Paraclete paɣaba (England) na ni bi ti gbaagi alikawuli  n kpa bipuɣisi shikuru. Yuuni 1964 puuni, St. Monica's Secondary School din bɛ Mampong maa daa nyɛ bini waligi shɛli ka chɛ Teacher Training College maa. == Kundivihira == 1f8to07tih2ib6x1c8wk0z7vddy692m 134319 134317 2026-05-06T20:12:13Z Maltima Rabia 5146 Edited and linked 134319 wikitext text/x-wiki '''St. Monica's Senior High School''' nyɛla bipuɣisi ban saa na Shikuru din bɛ Mampong, [[Ashanti Region]], [[Ghana]] tiŋgbani. == Din bɛ shɛli polo == Shikuru maa nyɛla din bɛ [[Kumasi]] Mampong palli daa la zuɣu. Di mini Kumasi waɣalim nyɛla 45 kilometres (25 miles) ka nyɛ di do baani. Ghana Highways Authority nyɛla din bɛ di north yaɣali, Mampong Municipal Hospital nyɛla din bɛ di south yaɣali, Mampong babies home mi bɛ di east yaɣali ka ayi labina west yaɣali Ejura Mampong palli daa maa n bɛni == Taarihi == Shikuru maa taarihi nyɛla fi chaŋ ti gbaagi Rt. Rev. John Orfeur Aglionby, ŋun daa nyɛ Anglican Bishop n ti [[Gold Coast (British colony)|Gold Coast]] ŋun tuuntali nyɛ din dɔɣi Our Lady and St. Monica . Yuuni 1926 puuni, Bishop maa daa nyɛla ŋun boli Order of the Holy Paraclete paɣaba (England) na ni bi ti gbaagi alikawuli  n kpa bipuɣisi shikuru. Yuuni 1964 puuni, St. Monica's Secondary School din bɛ Mampong maa daa nyɛ bini waligi shɛli ka chɛ Teacher Training College maa. == Kundivihira == igxvy20wy421dsh3qcd9ixm042jfyfi 134320 134319 2026-05-06T20:26:45Z Maltima Rabia 5146 Linked 134320 wikitext text/x-wiki '''St. Monica's Senior High School''' nyɛla bipuɣisi ban saa na Shikuru din bɛ Mampong, [[Ashanti Region]], [[Ghana]] tiŋgbani. == Din bɛ shɛli polo == Shikuru maa nyɛla din bɛ [[Kumasi]] Mampong palli daa la zuɣu. Di mini Kumasi waɣalim nyɛla 45 kilometres (25 miles) ka nyɛ di do baani. Ghana Highways Authority nyɛla din bɛ di north yaɣali, Mampong Municipal Hospital nyɛla din bɛ di south yaɣali, Mampong babies home mi bɛ di east yaɣali ka ayi labina west yaɣali Ejura Mampong palli daa maa n bɛni == Taarihi == Shikuru maa taarihi nyɛla fi chaŋ ti gbaagi Rt. Rev. John Orfeur Aglionby, ŋun daa nyɛ Anglican Bishop n ti [[Gold Coast (British colony)|Gold Coast]] ŋun tuuntali nyɛ din dɔɣi Our Lady and St. Monica . Yuuni 1926 puuni, Bishop maa daa nyɛla ŋun boli Order of the Holy Paraclete paɣaba (England) na ni bi ti gbaagi alikawuli  n kpa bipuɣisi shikuru. Yuuni 1964 puuni, St. Monica's Secondary School din bɛ Mampong maa daa nyɛ bini waligi shɛli ka chɛ Teacher Training College maa.<ref>{{Cite web|title=History of The School|url=https://smosauschapter.wixsite.com/home/history-of-the-school|access-date=2026-05-06|website=home|language=en}}</ref> == Kundivihira == 4ooiea23a6zrrcu6at6z9mdgahca7qa 134321 134320 2026-05-06T20:28:44Z Maltima Rabia 5146 Added heading 134321 wikitext text/x-wiki '''St. Monica's Senior High School''' nyɛla bipuɣisi ban saa na Shikuru din bɛ Mampong, [[Ashanti Region]], [[Ghana]] tiŋgbani. == Din bɛ shɛli polo == Shikuru maa nyɛla din bɛ [[Kumasi]] Mampong palli daa la zuɣu. Di mini Kumasi waɣalim nyɛla 45 kilometres (25 miles) ka nyɛ di do baani. Ghana Highways Authority nyɛla din bɛ di north yaɣali, Mampong Municipal Hospital nyɛla din bɛ di south yaɣali, Mampong babies home mi bɛ di east yaɣali ka ayi labina west yaɣali Ejura Mampong palli daa maa n bɛni == Taarihi == Shikuru maa taarihi nyɛla fi chaŋ ti gbaagi Rt. Rev. John Orfeur Aglionby, ŋun daa nyɛ Anglican Bishop n ti [[Gold Coast (British colony)|Gold Coast]] ŋun tuuntali nyɛ din dɔɣi Our Lady and St. Monica . Yuuni 1926 puuni, Bishop maa daa nyɛla ŋun boli Order of the Holy Paraclete paɣaba (England) na ni bi ti gbaagi alikawuli  n kpa bipuɣisi shikuru. Yuuni 1964 puuni, St. Monica's Secondary School din bɛ Mampong maa daa nyɛ bini waligi shɛli ka chɛ Teacher Training College maa.<ref>{{Cite web|title=History of The School|url=https://smosauschapter.wixsite.com/home/history-of-the-school|access-date=2026-05-06|website=home|language=en}}</ref> == Kakarimbikura ban nyɛ asanza ni ma == == Kundivihira == jkk8egewfgxfuis3cur92ioije46c03 134322 134321 2026-05-06T20:29:16Z Maltima Rabia 5146 Added content 134322 wikitext text/x-wiki '''St. Monica's Senior High School''' nyɛla bipuɣisi ban saa na Shikuru din bɛ Mampong, [[Ashanti Region]], [[Ghana]] tiŋgbani. == Din bɛ shɛli polo == Shikuru maa nyɛla din bɛ [[Kumasi]] Mampong palli daa la zuɣu. Di mini Kumasi waɣalim nyɛla 45 kilometres (25 miles) ka nyɛ di do baani. Ghana Highways Authority nyɛla din bɛ di north yaɣali, Mampong Municipal Hospital nyɛla din bɛ di south yaɣali, Mampong babies home mi bɛ di east yaɣali ka ayi labina west yaɣali Ejura Mampong palli daa maa n bɛni == Taarihi == Shikuru maa taarihi nyɛla fi chaŋ ti gbaagi Rt. Rev. John Orfeur Aglionby, ŋun daa nyɛ Anglican Bishop n ti [[Gold Coast (British colony)|Gold Coast]] ŋun tuuntali nyɛ din dɔɣi Our Lady and St. Monica . Yuuni 1926 puuni, Bishop maa daa nyɛla ŋun boli Order of the Holy Paraclete paɣaba (England) na ni bi ti gbaagi alikawuli  n kpa bipuɣisi shikuru. Yuuni 1964 puuni, St. Monica's Secondary School din bɛ Mampong maa daa nyɛ bini waligi shɛli ka chɛ Teacher Training College maa.<ref>{{Cite web|title=History of The School|url=https://smosauschapter.wixsite.com/home/history-of-the-school|access-date=2026-05-06|website=home|language=en}}</ref> == Kakarimbikura ban nyɛ asanza ni ma == * Marian Ewurama Addy, biochemist * Yaa Ntiamoah Badu, zoologist; formerly Pro Vice Chancellor of the University of Ghana * Janepare Bartels-Kodwo, Justice of the Supreme Court of Ghana (2025–) * Rose Atinga Bio, Director General of Research and Planning of the Ghana Police Service * Rita Akosua Dickson, phytochemist and the first female Vice-Chancellor of the Kwame Nkrumah University of Science and Technology. * Elizabeth Ofosu-Agyare, politician; formerly former Minister for Tourism, Culture and Creative Arts * Akosua Frema Osei-Opare, politician; first female Chief of Staff of Ghana == Kundivihira == px0wie038sf03k74hpodhcly393dvht 134323 134322 2026-05-06T20:37:06Z Maltima Rabia 5146 Edited 134323 wikitext text/x-wiki '''St. Monica's Senior High School''' nyɛla bipuɣisi ban saa na Shikuru din bɛ Mampong, [[Ashanti Region]], [[Ghana]] tiŋgbani. == Din bɛ shɛli polo == Shikuru maa nyɛla din bɛ [[Kumasi]] Mampong palli daa la zuɣu. Di mini Kumasi waɣalim nyɛla 45 kilometres (25 miles) ka nyɛ di do baani. Ghana Highways Authority nyɛla din bɛ di north yaɣali, Mampong Municipal Hospital nyɛla din bɛ di south yaɣali, Mampong babies home mi bɛ di east yaɣali ka ayi labina west yaɣali Ejura Mampong palli daa maa n bɛni == Taarihi == Shikuru maa taarihi nyɛla fi chaŋ ti gbaagi Rt. Rev. John Orfeur Aglionby, ŋun daa nyɛ Anglican Bishop n ti [[Gold Coast (British colony)|Gold Coast]] ŋun tuuntali nyɛ din dɔɣi Our Lady and St. Monica . Yuuni 1926 puuni, Bishop maa daa nyɛla ŋun boli Order of the Holy Paraclete paɣaba (England) na ni bi ti gbaagi alikawuli  n kpa bipuɣisi shikuru. Yuuni 1964 puuni, St. Monica's Secondary School din bɛ Mampong maa daa nyɛ bini waligi shɛli ka chɛ Teacher Training College maa.<ref>{{Cite web|title=History of The School|url=https://smosauschapter.wixsite.com/home/history-of-the-school|access-date=2026-05-06|website=home|language=en}}</ref> == Kakarimbikura ban nyɛ asanza ni ma == * Marian Ewurama Addy, o nyɛla biochemist * Yaa Ntiamoah Badu, o nyɛla zoologist; ka lahi nyɛ Pro Vice Chancellor of the University of Ghana * Janepare Bartels-Kodwo, o nyɛla Justice nti Supreme Court of Ghana (2025–) * Rose Atinga Bio, o nyɛla Director General of Research mini Planning n ti Ghana Police Service * [[Rita Akosua Dickson]], o daa nyɛla phytochemist , ka lahi nyɛ tuuli paɣa ŋun lɛbi Vice-Chancellor n ti Kwame Nkrumah University of Science and Technology. * [[Elizabeth Ofosu-Agyare]], Siyaasa nira; ka la nyɛ Minister for Tourism, Culture and Creative Arts kuro. * Akosua Frema Osei-Opare, Siyaasa nira ; ka lahi nyɛ tuuli paɣa ŋun lɛbi Chief of Staff nti Ghana == Kundivihira == n3qy8ecy0px0pi9nrtx78czgb2zavhj Ejisu Senior High Technical School 0 17449 134287 134052 2026-05-06T18:06:57Z Maltima Rabia 5146 Added links 134287 wikitext text/x-wiki '''Ejisu Senior High Technical School''' ( bini lahi mi shɛli '''Ejisu SHTS''' la) nyɛla gomlanti shikuru m bɛ Ejisu, Ejisu Municipal District  puuni, [[Ashanti Region]] [[Ghana]] tiŋgbani. Yuuni 2021 shikumaa daa nyɛla din pahi senior high shikuru shɛŋa WAEC ni  daa na gbebi bi zahambu gbana domishɛ ni bi daa nyɛla ban zu zahambu maa shɛi == Taarihi == Taarihi Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991 == Karimbakpamba kura == * 2020, Kofi Appiah. * 2022, Veronica Tandoh. * Zaŋ gbaagi yuuni 2024 Grace Asaman == Niyanima == == Kundivihira == oy3d3wn357cxg6jm1ykf2nbhinbm0af 134294 134287 2026-05-06T18:26:07Z Maltima Rabia 5146 Added references 134294 wikitext text/x-wiki '''Ejisu Senior High Technical School''' ( bini lahi mi shɛli '''Ejisu SHTS''' la)<ref name=":0">{{Cite web|date=2022-02-03|title=Municipal Assembly staff clash with workers constructing wall for Ejisu SHTS - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/municipal-assembly-staff-clash-with-workers-constructing-wall-for-ejisu-shts/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> nyɛla gomlanti shikuru m bɛ Ejisu,<ref>{{Cite web|title=Ejisu Senior High/Tech|url=https://ghanahighschools.com/ghs_schools/ejisu-senior-high-tech/|access-date=2026-05-06|website=GhanaHighSchools.com|language=en-GB}}</ref> Ejisu Municipal District  puuni, [[Ashanti Region]] [[Ghana]] tiŋgbani.<ref>{{Cite web|last=Kwarteng|first=Emmanuel|date=2024-03-04|title=Ejisu: Heavy downpour displaces scores of SHS students|url=https://3news.com/news/education/ejisu-heavy-downpour-displaces-scores-of-shs-students|access-date=2026-05-06|website=3News|language=en}}</ref> Yuuni 2021 shikumaa daa nyɛla din pahi senior high shikuru shɛŋa WAEC ni  daa na gbebi bi zahambu gbana domishɛ ni bi daa nyɛla ban zu zahambu maa shɛi.<ref>{{Cite web|date=2021-09-16|title=11 SHSs put under surveillance on suspicion of exam malpractice - WAEC - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/11-shss-put-under-surveillance-on-suspicion-of-exam-malpractice-waec/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-09-15|title=WASSCE leak: See the 11 schools being monitored by WAEC|url=https://www.graphic.com.gh/news/education/wassce-leak-see-the-11-schools-being-monitored-by-waec.html|access-date=2026-05-06|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> == Taarihi == Taarihi Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 199.<ref>{{Cite web|title=Ejisu Senior High Technical {{!}} SchoolsInGh.com|url=https://schoolsingh.com/senior-high-schools/ejisu-senior-high-technical/about|access-date=2026-05-06|website=schoolsInGh|language=en}}</ref> == Karimbakpamba kura == * 2020, Kofi Appiah.<ref>{{Cite web|date=2020-07-28|title=Ejisu SHTS Assistant Head who locked up students cited in another video depicting maltreatment - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/ejisu-shts-assistant-head-who-locked-up-students-cited-in-another-video-depicting-maltreatment/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> * 2022, Veronica Tandoh.<ref name=":0" /> * Zaŋ gbaagi yuuni 2024 Grace Asaman.<ref>{{Cite web|last=Online|first=Peace FM|title=John Kumah Donates Gh¢120k To Ejisu SHTS To Repair Destroyed Boys’ Dormitory {{!}} Social {{!}} Peacefmonline.com|url=https://www.peacefmonline.com/pages/local/social/202403/500138.php|access-date=2026-05-06|website=www.peacefmonline.com}}</ref> == Niyanima == == Kundivihira == 5jwq63e2ws27h245p3lyutt96t2hfkl Abakrampa Senior High Technical School 0 17502 134298 85035 2026-05-06T18:55:48Z Maltima Rabia 5146 Added content 134298 wikitext text/x-wiki Abakrampa Senior High Technical School  nyɛla gomlanti  karimbisarinsi karinzoŋdin din nyɛ Technical Shikuru ka bɛ Abakrampa, Central Region. Ghana Education Service nyɛla ban zaŋ li n pahi shikuru shɛŋa din bɛ category C yaɣali, din nyɛ bidibisi mini bipuɣisi karimzuŋ, din mali shikurubihi ban gberi ni ni ban kana ka kuna. == Taarihi == == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] meludheb73v6xqt4ljobojsyvw94mn5 134299 134298 2026-05-06T18:57:19Z Maltima Rabia 5146 Added content 134299 wikitext text/x-wiki Abakrampa Senior High Technical School  nyɛla gomlanti  karimbisarinsi karinzoŋdin din nyɛ Technical Shikuru ka bɛ Abakrampa, Central Region. Ghana Education Service nyɛla ban zaŋ li n pahi shikuru shɛŋa din bɛ category C yaɣali, din nyɛ bidibisi mini bipuɣisi karimzuŋ, din mali shikurubihi ban gberi ni ni ban kana ka kuna. == Taarihi == Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991 puuni din daa pahi Ghana Educational reform , Provisional National Defence  Council  (PNDC) kpaŋ maŋ puuni. Di daa bɛla tuma du zuɣu kuri shɛli bini daa boli Citrus-processing factory. Abura State Nayili nim maa daa ti ba 25 acre New Ebu Junction ni bi zaŋ mi bi mamaŋ dini. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] 7nc3co2gw7bqxulztg74hssacg7rq94 134300 134299 2026-05-06T18:58:34Z Maltima Rabia 5146 Added content 134300 wikitext text/x-wiki Abakrampa Senior High Technical School  nyɛla gomlanti  karimbisarinsi karinzoŋdin din nyɛ Technical Shikuru ka bɛ Abakrampa, Central Region. Ghana Education Service nyɛla ban zaŋ li n pahi shikuru shɛŋa din bɛ category C yaɣali, din nyɛ bidibisi mini bipuɣisi karimzuŋ, din mali shikurubihi ban gberi ni ni ban kana ka kuna. == Taarihi == Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991 puuni din daa pahi Ghana Educational reform , Provisional National Defence  Council  (PNDC) kpaŋ maŋ puuni. Di daa bɛla tuma du zuɣu kuri shɛli bini daa boli Citrus-processing factory. Abura State Nayili nim maa daa ti ba 25 acre New Ebu Junction ni bi zaŋ mi bi mamaŋ dini. Shikuru maa motto daa nyɛla Karimbaŋsim shɛŋa bini niŋda Shikuru maa niŋdi karimbaŋsim yaɣa bobugu, kamani == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] 4aqtusud0uo63idh44wbto4nyssgfp8 134301 134300 2026-05-06T19:00:35Z Maltima Rabia 5146 Added content 134301 wikitext text/x-wiki Abakrampa Senior High Technical School  nyɛla gomlanti  karimbisarinsi karinzoŋdin din nyɛ Technical Shikuru ka bɛ Abakrampa, Central Region. Ghana Education Service nyɛla ban zaŋ li n pahi shikuru shɛŋa din bɛ category C yaɣali, din nyɛ bidibisi mini bipuɣisi karimzuŋ, din mali shikurubihi ban gberi ni ni ban kana ka kuna. == Taarihi == Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991 puuni din daa pahi Ghana Educational reform , Provisional National Defence  Council  (PNDC) kpaŋ maŋ puuni. Di daa bɛla tuma du zuɣu kuri shɛli bini daa boli Citrus-processing factory. Abura State Nayili nim maa daa ti ba 25 acre New Ebu Junction ni bi zaŋ mi bi mamaŋ dini. Shikuru maa motto daa nyɛla Karimbaŋsim shɛŋa bini niŋda Shikuru maa niŋdi karimbaŋsim yaɣa bobugu, kamani Shikuru maa ni mali bin shɛŋa mini lɛbigimsim Shikuru maa mali karimzoŋ parigu, Administration yaɣali, ICT laboratory, Shikurubihi karimbu shɛi,  bidirigu dibu shɛi, karimbanima maa gbebu shɛi,shikurubihi maa gbebu shɛi mini bolli ni dɛima ni  yiŋjam shɛi. Silimi gɔli August ni yuuni 2023 ni, Voltic(GH) Ltd daa gbe kobligi  din tiri Abakrampa tiŋgbani maa kom. Di nyɛla din tiri salo ban kalinli yiŋsi 16,000 kom n ti pahi ABASS shikurubihi. Silimi gɔli August yuuni 2024 puuni, Campaign  For Female Education  ( CAMFED) nim da nyɛla ban labi mali bi Science laboratory ni nɛima kamani Silimi gɔli June yuuni 2024 puuni,  Felix Ofosu Kwakye ŋun daa zani paliment jintɔri tali maa daa nyɛla ŋun ti Shikuru maa dɛima ni yiŋjam nɛima kamani Abakrampa Senior High Technical Schoo nyɛla din mali Shikurubihi kira ban naagi lala shikuru maa ka bi gari 1,000 n tumdi boba ni yaɣa. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] olkmhuux947sz4by1nlbygeb6dllk4p 134303 134301 2026-05-06T19:08:55Z Maltima Rabia 5146 Edited 134303 wikitext text/x-wiki Abakrampa Senior High Technical School  nyɛla gomlanti  karimbisarinsi karinzoŋdin din nyɛ Technical Shikuru ka bɛ Abakrampa, Central Region. Ghana Education Service nyɛla ban zaŋ li n pahi shikuru shɛŋa din bɛ category C yaɣali, din nyɛ bidibisi mini bipuɣisi karimzuŋ, din mali shikurubihi ban gberi ni ni ban kana ka kuna. == Taarihi == Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991 puuni din daa pahi Ghana Educational reform , Provisional National Defence  Council  (PNDC) kpaŋ maŋ puuni. Di daa bɛla tuma du zuɣu kuri shɛli bini daa boli Citrus-processing factory. Abura State Nayili nim maa daa ti ba 25 acre New Ebu Junction ni bi zaŋ mi bi mamaŋ dini. == Shikuru maa motto == daa nyɛla == Karimbaŋsim yaɣa shɛŋa bini niŋda == Shikuru maa niŋdi karimbaŋsim yaɣa bobugu, kamani == Shikuru maa ni mali bin shɛŋa mini di lɛbigimsim == Shikuru maa mali karimzoŋ parigu, Administration yaɣali, ICT laboratory, Shikurubihi karimbu shɛi,  bidirigu dibu shɛi, karimbanima maa gbebu shɛi,shikurubihi maa gbebu shɛi mini bolli ni dɛima ni  yiŋjam shɛi. Silimi gɔli August ni yuuni 2023 ni, Voltic(GH) Ltd daa gbe kobligi  din tiri Abakrampa tiŋgbani maa kom. Di nyɛla din tiri salo ban kalinli yiŋsi 16,000 kom n ti pahi ABASS shikurubihi. Silimi gɔli August yuuni 2024 puuni, Campaign  For Female Education  ( CAMFED) nim da nyɛla ban labi mali bi Science laboratory ni nɛima kamani Silimi gɔli June yuuni 2024 puuni,  Felix Ofosu Kwakye ŋun daa zani paliment jintɔri tali maa daa nyɛla ŋun ti Shikuru maa dɛima ni yiŋjam nɛima kamani Abakrampa Senior High Technical Schoo nyɛla din mali Shikurubihi kira ban naagi lala shikuru maa ka bi gari 1,000 n tumdi boba ni yaɣa. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] 9vdk0pzeuqg3z9bdj5zyok2vw0c5c8b 134304 134303 2026-05-06T19:16:41Z Maltima Rabia 5146 Added content 134304 wikitext text/x-wiki '''Abakrampa Senior High Technical School'''  nyɛla gomlanti  karimbisarinsi karinzoŋdin din nyɛ Technical Shikuru ka bɛ Abakrampa, [[Central Region]]. [[Ghana]] Education Service nyɛla ban zaŋ li n pahi shikuru shɛŋa din bɛ category C yaɣali, din nyɛ bidibisi mini bipuɣisi karimzuŋ, din mali shikurubihi ban gberi ni ni ban kana ka kuna. == Taarihi == Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991 puuni din daa pahi Ghana Educational reform , Provisional National Defence  Council  (PNDC) kpaŋ maŋ puuni. Di daa bɛla tuma du zuɣu kuri shɛli bini daa boli Citrus-processing factory. Abura State Nayili nim maa daa ti ba 25 acre New Ebu Junction ni bi zaŋ mi bi mamaŋ dini. == Shikuru maa motto == daa nyɛla == Karimbaŋsim yaɣa shɛŋa bini niŋda == Shikuru maa niŋdi karimbaŋsim yaɣa bobugu, kamani agricultural science, business, home economics, visual arts, technical, general arts and general science. Shikuru maa nyɛla ban niŋdi dɛima ni yjŋ jam ni binyɛra pam. == Shikuru maa ni mali bin shɛŋa mini di lɛbigimsim == Shikuru maa mali karimzoŋ parigu, Administration yaɣali, ICT laboratory, Shikurubihi karimbu shɛi,  bidirigu dibu shɛi, karimbanima maa gbebu shɛi,shikurubihi maa gbebu shɛi mini bolli ni dɛima ni  yiŋjam shɛi. Silimi gɔli August ni yuuni 2023 ni, Voltic(GH) Ltd daa gbe kobligi  din tiri Abakrampa tiŋgbani maa kom. Di nyɛla din tiri salo ban kalinli yiŋsi 16,000 kom n ti pahi ABASS shikurubihi. Silimi gɔli August yuuni 2024 puuni, Campaign  For Female Education  ( CAMFED) nim da nyɛla ban labi mali bi Science laboratory ni nɛima kamani Silimi gɔli June yuuni 2024 puuni,  Felix Ofosu Kwakye ŋun daa zani paliment jintɔri tali maa daa nyɛla ŋun ti Shikuru maa dɛima ni yiŋjam nɛima kamani Abakrampa Senior High Technical Schoo nyɛla din mali Shikurubihi kura ban naagi lala shikuru maa ka bi gari 1,000 n tumdi boba ni yaɣa. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] bul8h7ile8vixrut54nkjbwa6dytd70 134305 134304 2026-05-06T19:19:32Z Maltima Rabia 5146 Added heading 134305 wikitext text/x-wiki '''Abakrampa Senior High Technical School'''  nyɛla gomlanti  karimbisarinsi karinzoŋdin din nyɛ Technical Shikuru ka bɛ Abakrampa, [[Central Region]]. [[Ghana]] Education Service nyɛla ban zaŋ li n pahi shikuru shɛŋa din bɛ category C yaɣali, din nyɛ bidibisi mini bipuɣisi karimzuŋ, din mali shikurubihi ban gberi ni ni ban kana ka kuna. == Taarihi == Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991 puuni din daa pahi Ghana Educational reform , Provisional National Defence  Council  (PNDC) kpaŋ maŋ puuni. Di daa bɛla tuma du zuɣu kuri shɛli bini daa boli Citrus-processing factory. Abura State Nayili nim maa daa ti ba 25 acre New Ebu Junction ni bi zaŋ mi bi mamaŋ dini. == Shikuru maa motto == daa nyɛla == Karimbaŋsim yaɣa shɛŋa bini niŋda == Shikuru maa niŋdi karimbaŋsim yaɣa bobugu, kamani agricultural science, business, home economics, visual arts, technical, general arts and general science. Shikuru maa nyɛla ban niŋdi dɛima ni yjŋ jam ni binyɛra pam. == Shikuru maa ni mali bin shɛŋa mini di lɛbigimsim == Shikuru maa mali karimzoŋ parigu, Administration yaɣali, ICT laboratory, Shikurubihi karimbu shɛi,  bidirigu dibu shɛi, karimbanima maa gbebu shɛi,shikurubihi maa gbebu shɛi mini bolli ni dɛima ni  yiŋjam shɛi. Silimi gɔli August ni yuuni 2023 ni, Voltic(GH) Ltd daa gbe kobligi  din tiri Abakrampa tiŋgbani maa kom. Di nyɛla din tiri salo ban kalinli yiŋsi 16,000 kom n ti pahi ABASS shikurubihi. Silimi gɔli August yuuni 2024 puuni, Campaign  For Female Education  ( CAMFED) nim da nyɛla ban labi mali bi Science laboratory ni nɛima kamani Silimi gɔli June yuuni 2024 puuni,  Felix Ofosu Kwakye ŋun daa zani paliment jintɔri tali maa daa nyɛla ŋun ti Shikuru maa dɛima ni yiŋjam nɛima kamani == Shikurubihi kura == Abakrampa Senior High Technical Schoo nyɛla din mali Shikurubihi kura ban naagi lala shikuru maa ka bi gari 1,000 n tumdi boba ni yaɣa. == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] joxcccm3v2adzzictesme6vhv8f7cba 134306 134305 2026-05-06T19:31:19Z Maltima Rabia 5146 Added references 134306 wikitext text/x-wiki '''Abakrampa Senior High Technical School'''  nyɛla gomlanti  karimbisarinsi karinzoŋdin din nyɛ Technical Shikuru ka bɛ Abakrampa, [[Central Region]]. [[Ghana]] Education Service nyɛla ban zaŋ li n pahi shikuru shɛŋa din bɛ category C yaɣali, din nyɛ bidibisi mini bipuɣisi karimzuŋ, din mali shikurubihi ban gberi ni ni ban kana ka kuna.<ref>{{Cite web|title=Home - Ghana Education Service|url=https://ges.gov.gh/wp-content/uploads/2020/08/SHSTVET_SCHOOLS.pdf|access-date=2026-05-06|website=ges.gov.gh}}</ref> == Taarihi == Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991 puuni din daa pahi Ghana Educational reform , Provisional National Defence  Council  (PNDC) kpaŋ maŋ puuni. Di daa bɛla tuma du zuɣu kuri shɛli bini daa boli Citrus-processing factory. Abura State Nayili nim maa daa ti ba 25 acre New Ebu Junction ni bi zaŋ mi bi mamaŋ dini. Shikuru maa motto nyɛla , ''Edwumaden wie Nkuyimzi'', ka di gbeni nyɛɛ diligence kpaŋsibu mini di zalibu.<ref>{{Cite web|title=Abakrampa Senior High Technical {{!}} SchoolsInGh.com|url=https://schoolsingh.com/senior-high-schools/abakrampa-senior-high-technical/about|access-date=2026-05-06|website=schoolsInGh|language=en}}</ref> == Shikuru maa motto == daa nyɛla == Karimbaŋsim yaɣa shɛŋa bini niŋda == Shikuru maa niŋdi karimbaŋsim yaɣa bobugu, kamani agricultural science, business, home economics, visual arts, technical, general arts and general science. Shikuru maa nyɛla ban niŋdi dɛima ni yjŋ jam ni binyɛra pam.<ref>{{Cite web|title=Abakrampa Senior High Technical Programs {{!}} SchoolsInGh.com|url=https://schoolsingh.com/senior-high-schools/abakrampa-senior-high-technical/programmes|access-date=2026-05-06|website=schoolsInGh|language=en}}</ref> == Shikuru maa ni mali bin shɛŋa mini di lɛbigimsim == Shikuru maa mali karimzoŋ parigu, Administration yaɣali, ICT laboratory, Shikurubihi karimbu shɛi,  bidirigu dibu shɛi, karimbanima maa gbebu shɛi,shikurubihi maa gbebu shɛi mini bolli ni dɛima ni  yiŋjam shɛi. Silimi gɔli August ni yuuni 2023 ni, Voltic(GH) Ltd daa gbe kobligi  din tiri Abakrampa tiŋgbani maa kom. Di nyɛla din tiri salo ban kalinli yiŋsi 16,000 kom n ti pahi ABASS shikurubihi.<ref>{{Cite web|title=Voltic brings supply of potable water to Central Region communities – Voltic Ghana|url=https://volticghana.com/voltic-brings-supply-of-potable-water-to-central-region-communities/|access-date=2026-05-06|website=volticghana.com}}</ref> Silimi gɔli August yuuni 2024 puuni, Campaign  For Female Education  ( CAMFED) nim da nyɛla ban labi mali bi Science laboratory ni nɛima kamani.<ref>{{Cite web|last=GNA|date=2024-08-09|title=CAMFED Ghana equips 11 deprived schools with STEM equipment|url=https://gna.org.gh/2024/08/camfed-ghana-equips-11-deprived-schools-with-stem-equipment/|access-date=2026-05-06|website=Ghana News Agency|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-08-10|title=CAMFED supports 11 second cycle schools in Central Region|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/camfed-supports-11-second-cycle-schools-in-central-region.html|access-date=2026-05-06|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> Silimi gɔli June yuuni 2024 puuni,  Felix Ofosu Kwakye ŋun daa zani paliment jintɔri tali maa daa nyɛla ŋun ti Shikuru maa dɛima ni yiŋjam nɛima kamani<ref>{{Cite web|last=Botchwey|first=Bismark|date=2024-06-24|title=Hon. Felix Ofosu Kwakye Supports Abakrampa SHS with Sports Equipment Donation|url=https://sintimmedia.com/hon-felix-ofosu-kwakye-supports-abakrampa-shs-with-sports-equipment-donation/|access-date=2026-05-06|website=Sintim Media|language=en-US}}</ref> == Shikurubihi kura == Abakrampa Senior High Technical Schoo nyɛla din mali Shikurubihi kura ban naagi lala shikuru maa ka bi gari 1,000 n tumdi boba ni yaɣa.<ref>{{Cite web|date=2024-02-06|title=ABASS Organises Maiden Alumni Home-Coming|url=https://dailyguidenetwork.com/abass-organises-maiden-alumni-home-coming/|access-date=2026-05-06|website=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref> == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] 2fhu8nnk7di78bq0xc46ov1405sqtq9 134309 134306 2026-05-06T19:58:34Z Maltima Rabia 5146 Added content 134309 wikitext text/x-wiki '''Abakrampa Senior High Technical School'''  nyɛla gomlanti  karimbisarinsi karinzoŋdin din nyɛ Technical Shikuru ka bɛ Abakrampa, [[Central Region]]. [[Ghana]] Education Service nyɛla ban zaŋ li n pahi shikuru shɛŋa din bɛ category C yaɣali, din nyɛ bidibisi mini bipuɣisi karimzuŋ, din mali shikurubihi ban gberi ni ni ban kana ka kuna.<ref>{{Cite web|title=Home - Ghana Education Service|url=https://ges.gov.gh/wp-content/uploads/2020/08/SHSTVET_SCHOOLS.pdf|access-date=2026-05-06|website=ges.gov.gh}}</ref> == Taarihi == Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991 puuni din daa pahi Ghana Educational reform , Provisional National Defence  Council  (PNDC) kpaŋ maŋ puuni. Di daa bɛla tuma du zuɣu kuri shɛli bini daa boli Citrus-processing factory. Abura State Nayili nim maa daa ti ba 25 acre New Ebu Junction ni bi zaŋ mi bi mamaŋ dini. Shikuru maa motto nyɛla , ''Edwumaden wie Nkuyimzi'', ka di gbeni nyɛɛ diligence kpaŋsibu mini di zalibu.<ref>{{Cite web|title=Abakrampa Senior High Technical {{!}} SchoolsInGh.com|url=https://schoolsingh.com/senior-high-schools/abakrampa-senior-high-technical/about|access-date=2026-05-06|website=schoolsInGh|language=en}}</ref> == Shikuru maa motto == daa nyɛla == Karimbaŋsim yaɣa shɛŋa bini niŋda == Shikuru maa niŋdi karimbaŋsim yaɣa bobugu, kamani agricultural science, business, home economics, visual arts, technical, general arts and general science. Shikuru maa nyɛla ban niŋdi dɛima ni yjŋ jam ni binyɛra pam.<ref>{{Cite web|title=Abakrampa Senior High Technical Programs {{!}} SchoolsInGh.com|url=https://schoolsingh.com/senior-high-schools/abakrampa-senior-high-technical/programmes|access-date=2026-05-06|website=schoolsInGh|language=en}}</ref> == Shikuru maa ni mali bin shɛŋa mini di lɛbigimsim == Shikuru maa mali karimzoŋ parigu, Administration yaɣali, ICT laboratory, Shikurubihi karimbu shɛi,  bidirigu dibu shɛi, karimbanima maa gbebu shɛi,shikurubihi maa gbebu shɛi mini bolli ni dɛima ni  yiŋjam shɛi. Silimi gɔli August ni yuuni 2023 ni, Voltic(GH) Ltd daa gbe kobligi  din tiri Abakrampa tiŋgbani maa kom. Di nyɛla din tiri salo ban kalinli yiŋsi 16,000 kom n ti pahi ABASS shikurubihi.<ref>{{Cite web|title=Voltic brings supply of potable water to Central Region communities – Voltic Ghana|url=https://volticghana.com/voltic-brings-supply-of-potable-water-to-central-region-communities/|access-date=2026-05-06|website=volticghana.com}}</ref> Silimi gɔli August yuuni 2024 puuni, Campaign  For Female Education  ( CAMFED) nim da nyɛla ban labi mali bi Science laboratory ni nɛima kamani microscopes, burettes, pipettes, magnifying glasses, electrical equipment mini anatomical models. <ref>{{Cite web|last=GNA|date=2024-08-09|title=CAMFED Ghana equips 11 deprived schools with STEM equipment|url=https://gna.org.gh/2024/08/camfed-ghana-equips-11-deprived-schools-with-stem-equipment/|access-date=2026-05-06|website=Ghana News Agency|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-08-10|title=CAMFED supports 11 second cycle schools in Central Region|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/camfed-supports-11-second-cycle-schools-in-central-region.html|access-date=2026-05-06|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> Silimi gɔli June yuuni 2024 puuni,  Felix Ofosu Kwakye ŋun daa zani paliment jintɔri tali maa daa nyɛla ŋun ti Shikuru maa dɛima ni yiŋjam nɛima kamani<ref>{{Cite web|last=Botchwey|first=Bismark|date=2024-06-24|title=Hon. Felix Ofosu Kwakye Supports Abakrampa SHS with Sports Equipment Donation|url=https://sintimmedia.com/hon-felix-ofosu-kwakye-supports-abakrampa-shs-with-sports-equipment-donation/|access-date=2026-05-06|website=Sintim Media|language=en-US}}</ref> == Shikurubihi kura == Abakrampa Senior High Technical Schoo nyɛla din mali Shikurubihi kura ban naagi lala shikuru maa ka bi gari 1,000 n tumdi boba ni yaɣa.<ref>{{Cite web|date=2024-02-06|title=ABASS Organises Maiden Alumni Home-Coming|url=https://dailyguidenetwork.com/abass-organises-maiden-alumni-home-coming/|access-date=2026-05-06|website=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref> == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] o1jmctmusixh3rc49oa277qbz727eiq 134311 134309 2026-05-06T20:01:37Z Maltima Rabia 5146 Added content 134311 wikitext text/x-wiki '''Abakrampa Senior High Technical School'''  nyɛla gomlanti  karimbisarinsi karinzoŋdin din nyɛ Technical Shikuru ka bɛ Abakrampa, [[Central Region]]. [[Ghana]] Education Service nyɛla ban zaŋ li n pahi shikuru shɛŋa din bɛ category C yaɣali, din nyɛ bidibisi mini bipuɣisi karimzuŋ, din mali shikurubihi ban gberi ni ni ban kana ka kuna.<ref>{{Cite web|title=Home - Ghana Education Service|url=https://ges.gov.gh/wp-content/uploads/2020/08/SHSTVET_SCHOOLS.pdf|access-date=2026-05-06|website=ges.gov.gh}}</ref> == Taarihi == Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991 puuni din daa pahi Ghana Educational reform , Provisional National Defence  Council  (PNDC) kpaŋ maŋ puuni. Di daa bɛla tuma du zuɣu kuri shɛli bini daa boli Citrus-processing factory. Abura State Nayili nim maa daa ti ba 25 acre New Ebu Junction ni bi zaŋ mi bi mamaŋ dini. Shikuru maa motto nyɛla , ''Edwumaden wie Nkuyimzi'', ka di gbeni nyɛɛ diligence kpaŋsibu mini di zalibu.<ref>{{Cite web|title=Abakrampa Senior High Technical {{!}} SchoolsInGh.com|url=https://schoolsingh.com/senior-high-schools/abakrampa-senior-high-technical/about|access-date=2026-05-06|website=schoolsInGh|language=en}}</ref> == Shikuru maa motto == daa nyɛla == Karimbaŋsim yaɣa shɛŋa bini niŋda == Shikuru maa niŋdi karimbaŋsim yaɣa bobugu, kamani agricultural science, business, home economics, visual arts, technical, general arts and general science. Shikuru maa nyɛla ban niŋdi dɛima ni yjŋ jam ni binyɛra pam.<ref>{{Cite web|title=Abakrampa Senior High Technical Programs {{!}} SchoolsInGh.com|url=https://schoolsingh.com/senior-high-schools/abakrampa-senior-high-technical/programmes|access-date=2026-05-06|website=schoolsInGh|language=en}}</ref> == Shikuru maa ni mali bin shɛŋa mini di lɛbigimsim == Shikuru maa mali karimzoŋ parigu, Administration yaɣali, ICT laboratory, Shikurubihi karimbu shɛi,  bidirigu dibu shɛi, karimbanima maa gbebu shɛi,shikurubihi maa gbebu shɛi mini bolli ni dɛima ni  yiŋjam shɛi. Silimi gɔli August ni yuuni 2023 ni, Voltic(GH) Ltd daa gbe kobligi  din tiri Abakrampa tiŋgbani maa kom. Di nyɛla din tiri salo ban kalinli yiŋsi 16,000 kom n ti pahi ABASS shikurubihi.<ref>{{Cite web|title=Voltic brings supply of potable water to Central Region communities – Voltic Ghana|url=https://volticghana.com/voltic-brings-supply-of-potable-water-to-central-region-communities/|access-date=2026-05-06|website=volticghana.com}}</ref> Silimi gɔli August yuuni 2024 puuni, Campaign  For Female Education  ( CAMFED) nim da nyɛla ban labi mali bi Science laboratory ni nɛima kamani microscopes, burettes, pipettes, magnifying glasses, electrical equipment mini anatomical models. <ref>{{Cite web|last=GNA|date=2024-08-09|title=CAMFED Ghana equips 11 deprived schools with STEM equipment|url=https://gna.org.gh/2024/08/camfed-ghana-equips-11-deprived-schools-with-stem-equipment/|access-date=2026-05-06|website=Ghana News Agency|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-08-10|title=CAMFED supports 11 second cycle schools in Central Region|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/camfed-supports-11-second-cycle-schools-in-central-region.html|access-date=2026-05-06|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> Silimi gɔli June yuuni 2024 puuni,  Felix Ofosu Kwakye ŋun daa zani paliment jintɔri tali maa daa nyɛla ŋun ti Shikuru maa dɛima ni yiŋjam nɛima kamani poles, nets, sports balls and jerseys, training vests, mini table-tennis equipment. <ref>{{Cite web|last=Botchwey|first=Bismark|date=2024-06-24|title=Hon. Felix Ofosu Kwakye Supports Abakrampa SHS with Sports Equipment Donation|url=https://sintimmedia.com/hon-felix-ofosu-kwakye-supports-abakrampa-shs-with-sports-equipment-donation/|access-date=2026-05-06|website=Sintim Media|language=en-US}}</ref> == Shikurubihi kura == Abakrampa Senior High Technical Schoo nyɛla din mali Shikurubihi kura ban naagi lala shikuru maa ka bi gari 1,000 n tumdi boba ni yaɣa.<ref>{{Cite web|date=2024-02-06|title=ABASS Organises Maiden Alumni Home-Coming|url=https://dailyguidenetwork.com/abass-organises-maiden-alumni-home-coming/|access-date=2026-05-06|website=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref> == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] gvddub4ky76gbpv6tfh4f5o092oi9tq 134312 134311 2026-05-06T20:03:42Z Maltima Rabia 5146 Added links 134312 wikitext text/x-wiki '''ƑAbakrampa Senior High Technical School'''  nyɛla gomlanti  karimbisarinsi karinzoŋdin din nyɛ Technical Shikuru ka bɛ Abakrampa, [[Central Region]]. [[Ghana]] Education Service nyɛla ban zaŋ li n pahi shikuru shɛŋa din bɛ category C yaɣali, din nyɛ bidibisi mini bipuɣisi karimzuŋ, din mali shikurubihi ban gberi ni ni ban kana ka kuna.<ref>{{Cite web|title=Home - Ghana Education Service|url=https://ges.gov.gh/wp-content/uploads/2020/08/SHSTVET_SCHOOLS.pdf|access-date=2026-05-06|website=ges.gov.gh}}</ref> == Taarihi == Shikuru maa nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991 puuni din daa pahi Ghana Educational reform , Provisional National Defence  Council  (PNDC) kpaŋ maŋ puuni. Di daa bɛla tuma du zuɣu kuri shɛli bini daa boli Citrus-processing factory. Abura State Nayili nim maa daa ti ba 25 acre New Ebu Junction ni bi zaŋ mi bi mamaŋ dini. Shikuru maa motto nyɛla , ''Edwumaden wie Nkuyimzi'', ka di gbeni nyɛɛ diligence kpaŋsibu mini di zalibu.<ref>{{Cite web|title=Abakrampa Senior High Technical {{!}} SchoolsInGh.com|url=https://schoolsingh.com/senior-high-schools/abakrampa-senior-high-technical/about|access-date=2026-05-06|website=schoolsInGh|language=en}}</ref> == Karimbaŋsim yaɣa shɛŋa bini niŋda == Shikuru maa niŋdi karimbaŋsim yaɣa bobugu, kamani agricultural science, business, home economics, visual arts, technical, general arts mini general science. Shikuru maa nyɛla ban niŋdi dɛima ni yjŋ jam ni binyɛra pam.<ref>{{Cite web|title=Abakrampa Senior High Technical Programs {{!}} SchoolsInGh.com|url=https://schoolsingh.com/senior-high-schools/abakrampa-senior-high-technical/programmes|access-date=2026-05-06|website=schoolsInGh|language=en}}</ref> == Shikuru maa ni mali bin shɛŋa mini di lɛbigimsim == Shikuru maa mali karimzoŋ parigu, Administration yaɣali, ICT laboratory, Shikurubihi karimbu shɛi,  bidirigu dibu shɛi, karimbanima maa gbebu shɛi,shikurubihi maa gbebu shɛi mini bolli ni dɛima ni  yiŋjam shɛi. Silimi gɔli August ni yuuni 2023 ni, Voltic(GH) Ltd daa gbe kobligi  din tiri Abakrampa tiŋgbani maa kom. Di nyɛla poles, nets, sports balls and jerseys, training vests, and table-tennis equipment. tiri salo ban kalinli yiŋsi 16,000 kom n ti pahi ABASS shikurubihi.<ref>{{Cite web|title=Voltic brings supply of potable water to Central Region communities – Voltic Ghana|url=https://volticghana.com/voltic-brings-supply-of-potable-water-to-central-region-communities/|access-date=2026-05-06|website=volticghana.com}}</ref> Silimi gɔli [[August]] yuuni 2024 puuni, Campaign  For Female Education  ( CAMFED) nim da nyɛla ban labi mali bi Science laboratory ni nɛima kamani microscopes, burettes, pipettes, magnifying glasses, electrical equipment mini anatomical models. <ref>{{Cite web|last=GNA|date=2024-08-09|title=CAMFED Ghana equips 11 deprived schools with STEM equipment|url=https://gna.org.gh/2024/08/camfed-ghana-equips-11-deprived-schools-with-stem-equipment/|access-date=2026-05-06|website=Ghana News Agency|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-08-10|title=CAMFED supports 11 second cycle schools in Central Region|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/camfed-supports-11-second-cycle-schools-in-central-region.html|access-date=2026-05-06|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> Silimi gɔli [[June]] yuuni 2024 puuni,  Felix Ofosu Kwakye ŋun daa zani paliment jintɔri tali maa daa nyɛla ŋun ti Shikuru maa dɛima ni yiŋjam nɛima kamani poles, nets, sports balls and jerseys, training vests, mini table-tennis equipment. <ref>{{Cite web|last=Botchwey|first=Bismark|date=2024-06-24|title=Hon. Felix Ofosu Kwakye Supports Abakrampa SHS with Sports Equipment Donation|url=https://sintimmedia.com/hon-felix-ofosu-kwakye-supports-abakrampa-shs-with-sports-equipment-donation/|access-date=2026-05-06|website=Sintim Media|language=en-US}}</ref> == Shikurubihi kura == Abakrampa Senior High Technical Schoo nyɛla din mali Shikurubihi kura ban naagi lala shikuru maa ka bi gari 1,000 n tumdi boba ni yaɣa.<ref>{{Cite web|date=2024-02-06|title=ABASS Organises Maiden Alumni Home-Coming|url=https://dailyguidenetwork.com/abass-organises-maiden-alumni-home-coming/|access-date=2026-05-06|website=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref> == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] t277l278b6qjaekimtowt5ysi8x7t3l Akosombo International School 0 17564 134353 133476 2026-05-07T11:08:18Z Kalakpagh 2501 Updated Content 134353 wikitext text/x-wiki Akosombo International School nyɛla karimbisarinsi karinzoŋ din be Akosombo mpwjllaxs6gk4jbg2wadqxzuipvjo0g 134356 134353 2026-05-07T11:17:19Z Kalakpagh 2501 Updated Content 134356 wikitext text/x-wiki '''Akosombo International School''' (AIS) nyɛla [[Ghana|Ghananima]] shikuru din be Akosombo, Asuogyaman yaɣili zaŋ n-ti [[Eastern Region]]. [[Volta River Authority]] nyɛ ban su di fukumsi. ==History== Shikuru ŋɔ nyɛla bɛ ni daa piligi shɛli yuuni 1962 ka ban daa pili li ŋɔ nyɛ Volta River Authority.<ref>{{Cite web|title = Akosombo AIS Holds 41ST Speech and Prize Giving Day - Herald|url = http://theheraldghana.com/akosombo-ais-holds-41st-speech-and-prize-giving-day/|access-date = 21 May 2015}}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==Notable former pupils== * [[Kwabena Bediako]], tabibi baŋda <ref>{{Cite web|date=2018-05-01|title=Kwabena Bediako: Getting the fundamentals down|url=https://catalyst.berkeley.edu/2018/05/01/kwabena-bediako/|access-date=2020-09-04|website=Catalyst Magazine|language=en-US}}</ref> * [[Elwin Cockett]], Archdeacon zaŋ n-ti West Ham din be England<ref>{{cite web|title=Reverend Cockett Visits Alma Mater|url=http://www.vra.com/media/2013/february/news_05.php|website=Volta River Authority|accessdate=2 August 2016|date=February 2013}}</ref> * [[Samira Bawumia]], tiŋgbani zuɣulan paa kuro zaŋ n-ti Ghana paɣa. * Lucia Addae, Gbaŋsabira zaŋ n-ti West Africa Pharmaceutical Manufacturers Association (WAPMA) * [[Lydia Forson]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa, sinii sabira n-ti pahi sinii yaara * [[Jessica Opare-Saforo]], pɔhim zuɣu lahabalitira<ref name=":2">{{Cite news|last=Duah|first=Kofi|date=14 April 2014|title=My man, my business: Jessica won't say who|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html|location=Accra, Ghana|url-status=live|access-date=2019-11-14|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20190930065201/https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html |archive-date=2019-09-30 }}</ref> * [[Selly Galley]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa mini TV zuɣu lahabalitira * Shirley Ayorkor Botchwey, Commonwealth Secretary General, Minisata kuro zaŋ n-ti Foreign Affairs Ghana * Cynthia Ofori-Dwumfuor, Communication, Marketing ni PR Professional * Yves Hanson-Nortey, Ghanaian Politician * Gwen Gyimah Addo, ==See also== {{Portal|Africa|Schools}} * [[Education in Ghana]] * [[List of international schools]] * [[List of senior high schools in Ghana]] {{clear}} ==References== {{Reflist}} p67eo84ia5b4s86lariduhis87y04pv 134358 134356 2026-05-07T11:17:44Z Kalakpagh 2501 /* Notable former pupils */ Updated Content 134358 wikitext text/x-wiki '''Akosombo International School''' (AIS) nyɛla [[Ghana|Ghananima]] shikuru din be Akosombo, Asuogyaman yaɣili zaŋ n-ti [[Eastern Region]]. [[Volta River Authority]] nyɛ ban su di fukumsi. ==History== Shikuru ŋɔ nyɛla bɛ ni daa piligi shɛli yuuni 1962 ka ban daa pili li ŋɔ nyɛ Volta River Authority.<ref>{{Cite web|title = Akosombo AIS Holds 41ST Speech and Prize Giving Day - Herald|url = http://theheraldghana.com/akosombo-ais-holds-41st-speech-and-prize-giving-day/|access-date = 21 May 2015}}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Shikurubihi kura zaŋ n-ti Shikuru ŋɔ == * [[Kwabena Bediako]], tabibi baŋda <ref>{{Cite web|date=2018-05-01|title=Kwabena Bediako: Getting the fundamentals down|url=https://catalyst.berkeley.edu/2018/05/01/kwabena-bediako/|access-date=2020-09-04|website=Catalyst Magazine|language=en-US}}</ref> * [[Elwin Cockett]], Archdeacon zaŋ n-ti West Ham din be England<ref>{{cite web|title=Reverend Cockett Visits Alma Mater|url=http://www.vra.com/media/2013/february/news_05.php|website=Volta River Authority|accessdate=2 August 2016|date=February 2013}}</ref> * [[Samira Bawumia]], tiŋgbani zuɣulan paa kuro zaŋ n-ti Ghana paɣa. * Lucia Addae, Gbaŋsabira zaŋ n-ti West Africa Pharmaceutical Manufacturers Association (WAPMA) * [[Lydia Forson]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa, sinii sabira n-ti pahi sinii yaara * [[Jessica Opare-Saforo]], pɔhim zuɣu lahabalitira<ref name=":2">{{Cite news|last=Duah|first=Kofi|date=14 April 2014|title=My man, my business: Jessica won't say who|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html|location=Accra, Ghana|url-status=live|access-date=2019-11-14|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20190930065201/https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html |archive-date=2019-09-30 }}</ref> * [[Selly Galley]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa mini TV zuɣu lahabalitira * Shirley Ayorkor Botchwey, Commonwealth Secretary General, Minisata kuro zaŋ n-ti Foreign Affairs Ghana * Cynthia Ofori-Dwumfuor, Communication, Marketing ni PR Professional * Yves Hanson-Nortey, Ghanaian Politician * Gwen Gyimah Addo, ==See also== {{Portal|Africa|Schools}} * [[Education in Ghana]] * [[List of international schools]] * [[List of senior high schools in Ghana]] {{clear}} ==References== {{Reflist}} rsatnpyiatv6sl32gplbue4os83g23f 134359 134358 2026-05-07T11:18:08Z Kalakpagh 2501 /* See also */ Updated Content 134359 wikitext text/x-wiki '''Akosombo International School''' (AIS) nyɛla [[Ghana|Ghananima]] shikuru din be Akosombo, Asuogyaman yaɣili zaŋ n-ti [[Eastern Region]]. [[Volta River Authority]] nyɛ ban su di fukumsi. ==History== Shikuru ŋɔ nyɛla bɛ ni daa piligi shɛli yuuni 1962 ka ban daa pili li ŋɔ nyɛ Volta River Authority.<ref>{{Cite web|title = Akosombo AIS Holds 41ST Speech and Prize Giving Day - Herald|url = http://theheraldghana.com/akosombo-ais-holds-41st-speech-and-prize-giving-day/|access-date = 21 May 2015}}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Shikurubihi kura zaŋ n-ti Shikuru ŋɔ == * [[Kwabena Bediako]], tabibi baŋda <ref>{{Cite web|date=2018-05-01|title=Kwabena Bediako: Getting the fundamentals down|url=https://catalyst.berkeley.edu/2018/05/01/kwabena-bediako/|access-date=2020-09-04|website=Catalyst Magazine|language=en-US}}</ref> * [[Elwin Cockett]], Archdeacon zaŋ n-ti West Ham din be England<ref>{{cite web|title=Reverend Cockett Visits Alma Mater|url=http://www.vra.com/media/2013/february/news_05.php|website=Volta River Authority|accessdate=2 August 2016|date=February 2013}}</ref> * [[Samira Bawumia]], tiŋgbani zuɣulan paa kuro zaŋ n-ti Ghana paɣa. * Lucia Addae, Gbaŋsabira zaŋ n-ti West Africa Pharmaceutical Manufacturers Association (WAPMA) * [[Lydia Forson]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa, sinii sabira n-ti pahi sinii yaara * [[Jessica Opare-Saforo]], pɔhim zuɣu lahabalitira<ref name=":2">{{Cite news|last=Duah|first=Kofi|date=14 April 2014|title=My man, my business: Jessica won't say who|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html|location=Accra, Ghana|url-status=live|access-date=2019-11-14|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20190930065201/https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html |archive-date=2019-09-30 }}</ref> * [[Selly Galley]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa mini TV zuɣu lahabalitira * Shirley Ayorkor Botchwey, Commonwealth Secretary General, Minisata kuro zaŋ n-ti Foreign Affairs Ghana * Cynthia Ofori-Dwumfuor, Communication, Marketing ni PR Professional * Yves Hanson-Nortey, Ghanaian Politician * Gwen Gyimah Addo, ==See also== * [[Education in Ghana]] * [[List of international schools]] * [[List of senior high schools in Ghana]] {{clear}} ==References== {{Reflist}} ex95exe9tlqkqh5mjn1nfuv1fga5uq3 134361 134359 2026-05-07T11:18:33Z Kalakpagh 2501 /* See also */ Updated Content 134361 wikitext text/x-wiki '''Akosombo International School''' (AIS) nyɛla [[Ghana|Ghananima]] shikuru din be Akosombo, Asuogyaman yaɣili zaŋ n-ti [[Eastern Region]]. [[Volta River Authority]] nyɛ ban su di fukumsi. ==History== Shikuru ŋɔ nyɛla bɛ ni daa piligi shɛli yuuni 1962 ka ban daa pili li ŋɔ nyɛ Volta River Authority.<ref>{{Cite web|title = Akosombo AIS Holds 41ST Speech and Prize Giving Day - Herald|url = http://theheraldghana.com/akosombo-ais-holds-41st-speech-and-prize-giving-day/|access-date = 21 May 2015}}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Shikurubihi kura zaŋ n-ti Shikuru ŋɔ == * [[Kwabena Bediako]], tabibi baŋda <ref>{{Cite web|date=2018-05-01|title=Kwabena Bediako: Getting the fundamentals down|url=https://catalyst.berkeley.edu/2018/05/01/kwabena-bediako/|access-date=2020-09-04|website=Catalyst Magazine|language=en-US}}</ref> * [[Elwin Cockett]], Archdeacon zaŋ n-ti West Ham din be England<ref>{{cite web|title=Reverend Cockett Visits Alma Mater|url=http://www.vra.com/media/2013/february/news_05.php|website=Volta River Authority|accessdate=2 August 2016|date=February 2013}}</ref> * [[Samira Bawumia]], tiŋgbani zuɣulan paa kuro zaŋ n-ti Ghana paɣa. * Lucia Addae, Gbaŋsabira zaŋ n-ti West Africa Pharmaceutical Manufacturers Association (WAPMA) * [[Lydia Forson]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa, sinii sabira n-ti pahi sinii yaara * [[Jessica Opare-Saforo]], pɔhim zuɣu lahabalitira<ref name=":2">{{Cite news|last=Duah|first=Kofi|date=14 April 2014|title=My man, my business: Jessica won't say who|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html|location=Accra, Ghana|url-status=live|access-date=2019-11-14|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20190930065201/https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html |archive-date=2019-09-30 }}</ref> * [[Selly Galley]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa mini TV zuɣu lahabalitira * Shirley Ayorkor Botchwey, Commonwealth Secretary General, Minisata kuro zaŋ n-ti Foreign Affairs Ghana * Cynthia Ofori-Dwumfuor, Communication, Marketing ni PR Professional * Yves Hanson-Nortey, Ghanaian Politician * Gwen Gyimah Addo, ==Lihimi m pahi == * [[Education in Ghana]] * [[List of international schools]] * [[List of senior high schools in Ghana]] {{clear}} ==References== {{Reflist}} mwuc3u2ca77qi1joy9i29vfp0t7wglu 134362 134361 2026-05-07T11:18:53Z Kalakpagh 2501 /* References */ Updated Content 134362 wikitext text/x-wiki '''Akosombo International School''' (AIS) nyɛla [[Ghana|Ghananima]] shikuru din be Akosombo, Asuogyaman yaɣili zaŋ n-ti [[Eastern Region]]. [[Volta River Authority]] nyɛ ban su di fukumsi. ==History== Shikuru ŋɔ nyɛla bɛ ni daa piligi shɛli yuuni 1962 ka ban daa pili li ŋɔ nyɛ Volta River Authority.<ref>{{Cite web|title = Akosombo AIS Holds 41ST Speech and Prize Giving Day - Herald|url = http://theheraldghana.com/akosombo-ais-holds-41st-speech-and-prize-giving-day/|access-date = 21 May 2015}}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Shikurubihi kura zaŋ n-ti Shikuru ŋɔ == * [[Kwabena Bediako]], tabibi baŋda <ref>{{Cite web|date=2018-05-01|title=Kwabena Bediako: Getting the fundamentals down|url=https://catalyst.berkeley.edu/2018/05/01/kwabena-bediako/|access-date=2020-09-04|website=Catalyst Magazine|language=en-US}}</ref> * [[Elwin Cockett]], Archdeacon zaŋ n-ti West Ham din be England<ref>{{cite web|title=Reverend Cockett Visits Alma Mater|url=http://www.vra.com/media/2013/february/news_05.php|website=Volta River Authority|accessdate=2 August 2016|date=February 2013}}</ref> * [[Samira Bawumia]], tiŋgbani zuɣulan paa kuro zaŋ n-ti Ghana paɣa. * Lucia Addae, Gbaŋsabira zaŋ n-ti West Africa Pharmaceutical Manufacturers Association (WAPMA) * [[Lydia Forson]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa, sinii sabira n-ti pahi sinii yaara * [[Jessica Opare-Saforo]], pɔhim zuɣu lahabalitira<ref name=":2">{{Cite news|last=Duah|first=Kofi|date=14 April 2014|title=My man, my business: Jessica won't say who|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html|location=Accra, Ghana|url-status=live|access-date=2019-11-14|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20190930065201/https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html |archive-date=2019-09-30 }}</ref> * [[Selly Galley]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa mini TV zuɣu lahabalitira * Shirley Ayorkor Botchwey, Commonwealth Secretary General, Minisata kuro zaŋ n-ti Foreign Affairs Ghana * Cynthia Ofori-Dwumfuor, Communication, Marketing ni PR Professional * Yves Hanson-Nortey, Ghanaian Politician * Gwen Gyimah Addo, ==Lihimi m pahi == * [[Education in Ghana]] * [[List of international schools]] * [[List of senior high schools in Ghana]] {{clear}} ==Kundivihira == {{Reflist}} e120vs119con3vio0e17obyp2qwbyy3 134363 134362 2026-05-07T11:19:20Z Kalakpagh 2501 /* History */ Updated Content 134363 wikitext text/x-wiki '''Akosombo International School''' (AIS) nyɛla [[Ghana|Ghananima]] shikuru din be Akosombo, Asuogyaman yaɣili zaŋ n-ti [[Eastern Region]]. [[Volta River Authority]] nyɛ ban su di fukumsi. ==Taarihi == Shikuru ŋɔ nyɛla bɛ ni daa piligi shɛli yuuni 1962 ka ban daa pili li ŋɔ nyɛ Volta River Authority.<ref>{{Cite web|title = Akosombo AIS Holds 41ST Speech and Prize Giving Day - Herald|url = http://theheraldghana.com/akosombo-ais-holds-41st-speech-and-prize-giving-day/|access-date = 21 May 2015}}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Shikurubihi kura zaŋ n-ti Shikuru ŋɔ == * [[Kwabena Bediako]], tabibi baŋda <ref>{{Cite web|date=2018-05-01|title=Kwabena Bediako: Getting the fundamentals down|url=https://catalyst.berkeley.edu/2018/05/01/kwabena-bediako/|access-date=2020-09-04|website=Catalyst Magazine|language=en-US}}</ref> * [[Elwin Cockett]], Archdeacon zaŋ n-ti West Ham din be England<ref>{{cite web|title=Reverend Cockett Visits Alma Mater|url=http://www.vra.com/media/2013/february/news_05.php|website=Volta River Authority|accessdate=2 August 2016|date=February 2013}}</ref> * [[Samira Bawumia]], tiŋgbani zuɣulan paa kuro zaŋ n-ti Ghana paɣa. * Lucia Addae, Gbaŋsabira zaŋ n-ti West Africa Pharmaceutical Manufacturers Association (WAPMA) * [[Lydia Forson]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa, sinii sabira n-ti pahi sinii yaara * [[Jessica Opare-Saforo]], pɔhim zuɣu lahabalitira<ref name=":2">{{Cite news|last=Duah|first=Kofi|date=14 April 2014|title=My man, my business: Jessica won't say who|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html|location=Accra, Ghana|url-status=live|access-date=2019-11-14|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20190930065201/https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html |archive-date=2019-09-30 }}</ref> * [[Selly Galley]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa mini TV zuɣu lahabalitira * Shirley Ayorkor Botchwey, Commonwealth Secretary General, Minisata kuro zaŋ n-ti Foreign Affairs Ghana * Cynthia Ofori-Dwumfuor, Communication, Marketing ni PR Professional * Yves Hanson-Nortey, Ghanaian Politician * Gwen Gyimah Addo, ==Lihimi m pahi == * [[Education in Ghana]] * [[List of international schools]] * [[List of senior high schools in Ghana]] {{clear}} ==Kundivihira == {{Reflist}} 3r43u0jdne81gmnkvqtda5cpu3eps68 134364 134363 2026-05-07T11:19:54Z Kalakpagh 2501 added databox 134364 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Akosombo International School''' (AIS) nyɛla [[Ghana|Ghananima]] shikuru din be Akosombo, Asuogyaman yaɣili zaŋ n-ti [[Eastern Region]]. [[Volta River Authority]] nyɛ ban su di fukumsi. ==Taarihi == Shikuru ŋɔ nyɛla bɛ ni daa piligi shɛli yuuni 1962 ka ban daa pili li ŋɔ nyɛ Volta River Authority.<ref>{{Cite web|title = Akosombo AIS Holds 41ST Speech and Prize Giving Day - Herald|url = http://theheraldghana.com/akosombo-ais-holds-41st-speech-and-prize-giving-day/|access-date = 21 May 2015}}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Shikurubihi kura zaŋ n-ti Shikuru ŋɔ == * [[Kwabena Bediako]], tabibi baŋda <ref>{{Cite web|date=2018-05-01|title=Kwabena Bediako: Getting the fundamentals down|url=https://catalyst.berkeley.edu/2018/05/01/kwabena-bediako/|access-date=2020-09-04|website=Catalyst Magazine|language=en-US}}</ref> * [[Elwin Cockett]], Archdeacon zaŋ n-ti West Ham din be England<ref>{{cite web|title=Reverend Cockett Visits Alma Mater|url=http://www.vra.com/media/2013/february/news_05.php|website=Volta River Authority|accessdate=2 August 2016|date=February 2013}}</ref> * [[Samira Bawumia]], tiŋgbani zuɣulan paa kuro zaŋ n-ti Ghana paɣa. * Lucia Addae, Gbaŋsabira zaŋ n-ti West Africa Pharmaceutical Manufacturers Association (WAPMA) * [[Lydia Forson]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa, sinii sabira n-ti pahi sinii yaara * [[Jessica Opare-Saforo]], pɔhim zuɣu lahabalitira<ref name=":2">{{Cite news|last=Duah|first=Kofi|date=14 April 2014|title=My man, my business: Jessica won't say who|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html|location=Accra, Ghana|url-status=live|access-date=2019-11-14|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20190930065201/https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-man-my-business-jessica-won-t-say-who.html |archive-date=2019-09-30 }}</ref> * [[Selly Galley]], kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa mini TV zuɣu lahabalitira * Shirley Ayorkor Botchwey, Commonwealth Secretary General, Minisata kuro zaŋ n-ti Foreign Affairs Ghana * Cynthia Ofori-Dwumfuor, Communication, Marketing ni PR Professional * Yves Hanson-Nortey, Ghanaian Politician * Gwen Gyimah Addo, ==Lihimi m pahi == * [[Education in Ghana]] * [[List of international schools]] * [[List of senior high schools in Ghana]] {{clear}} ==Kundivihira == {{Reflist}} q5quhvn4qkb0q5syk41imib92t03crp Navrongo Senior High School 0 17910 134232 133909 2026-05-06T17:03:07Z Maltima Rabia 5146 Edited 134232 wikitext text/x-wiki '''Navrongo Senior High School''' nyɛla karimbisarinsi karinzoŋ din be [[Navrongo]] ka di nyɛ bini daa zali shɛli silimi gɔli September yuuni 1960 ka di nyɛla Ghana tuuli Gomlanti Osagyefo Dr. [[Kwame Nkrumah]]. Bi daa  bolili la '''President's College'''. Gomlanti maa daa yɛli o niya ni lala shikuru maa ni lɛbi shikuru karili north yaɣali ŋɔ ka yɛli ni o ni zaŋ o zaŋsim ni di zoobu ni.<ref>{{Cite web|last=Online|first=Africa Schools|title=NAVRONGO SENIOR HIGH - News - Gallery - Videos - Events|url=http://www.africaschoolsonline.com/institute.php?ins_id=55|access-date=2026-05-01|website=www.africaschoolsonline.com}}</ref> Di daa nyɛla bini pa bolidi shɛli '''Navrongo School (NAVASCO)'''. Bi matcot nyɛla bani, di nyɛla Northern Ghanaian anfooni kpani din wuhiri nam, yaa ni toontali. Shikuru maa taachi n nyɛ <nowiki>''LUX BOREALIS''</nowiki> Latin ni m bala. Ka di gbɛni nyɛ neesim n ti North yaɣali( light of the north). Bi bolidi bi shikuru bihi kura maa NABIA  ka di gbɛni nyɛ tiŋbihi.<ref>{{Cite web|title=Ghana Broadcasting Corporation|url=https://www.gbcghana.com/1.8591533|access-date=2026-05-01|website=www.gbcghana.com}}</ref> == Facilities == Navrongo nyɛla shikuru shɛli din pahi northern Ghana shikuru shɛŋa di gahim ka yi di ko di yi kana duri maa polo, din nyɛ talahi ka bi tooi kpehiri bihi pam. Di nyɛla din nyɛ Upper East shikuru kurili ka nyɛ gomlanti secondary shikuru shɛli din yi di ko ka nagban kpeeni kana, di nahi nyɛla ni pahi shikuruti ayobu northern Ghana din yi di ko. Yuuni 1979s, di daa nyɛla din yi polo ka di nyɛ bi pukparim baŋsim ka de nyɛ Mr. MacDonald ŋun daa nyɛ veteran Britain Educator kpaŋmaŋni.<ref>{{Cite web|title=Navasco – The great school {{!}} Ghanaian Chronicle|url=http://thechronicle.com.gh/navasco-the-great-school|access-date=2026-05-01|website=thechronicle.com.gh|language=en-US}}</ref> Shikuru maa nyɛla di mali mɔɣili ka bi malili n kuri bi kobu bukaata no Orchard din ka kantiŋ ka chɛ bi chapel maa. Shikuru maa nyɛla din niŋ zuɣusuŋ ka mali akanima zaŋ ti pukparim ka karimbanima mini ban pa karimbanima nyɛ ban kora dini. Bi mali dɛma dɛmbu shɛi ka bi boli kasadjan Sport Stadium. Bi mali kariŋzoŋ ka bi boli MacDonald Hall ka di nyɛla bi laɣimgu mini dɛma dɛmbu shɛi. Shikuru maa du shɛli bini boli Library nyɛla din suŋ shikuru maa mini tiŋgbani maa.yuun gbaliŋ. NAVASCO Workshop nyɛla din kpaŋdimaŋ ka bini ʒɛri bin shɛŋa n kperi shikuru maa ni bi yaɣala. Diyi kana Capinta tali bɛi weldertali tuma n ti shikuru maa bin yɛra maa pam nyɛla din niŋdi workshop maa puuni. Yuuni 2025 la puuni bi daa nyɛla ban mali shikurubihi biɛhigu shɛi pia ni anahi, din n daa nyɛ Kwegyir Aggrey, John F. Kennedy, Livingtone, Abatey, Ferguson, Garvey, Guggisberg, Nkrumah, Volta, and Abavana halls zaa nyɛla bidibisi biɛhigu shɛi. Slessor, Tono, Independence, and Luther King halls mi nyɛ bipuɣisi biɛhigu shɛi. Saha ŋɔ Shikuru bihi kura mini gomlanti nyɛla ban naagi karinzoŋ fin nyɛ giraminsa, NAVASCO Clinic ni Abavana ICT centre. == Academic == NAVASCO nyɛla ban niŋ baŋsim tabibi yaɣa kama Agricultural Science, General Science  General Business, General Arts, Visual Arts and Home Economics. Shikuru bihi mali soli ni bi piigi baŋsim yaɣa shɛli bini bora lala baŋsima ni ŋɔ puuni. Shikuru maa nyɛla din mali Science Laboratory din mali bohimbu binyɛra ni shikuru maa pu ni ka shikurubihi ban bohindi Science tabibi maa tooi mali bini bohim shɛli karizoŋni maa n tumdi tuma. Debating society nyɛla din yoogi n ti shikurubili kam amaa ban galisi di puuni nyɛla General Arts baŋsim yaɣali shikuru bihi ka bi tooi mali n bohindi fila di zamani.<ref>{{Cite news|date=2016-05-23|title=NAVASCO overpowers AWESCO to win in Upper East debate - No Yawa|language=en-US|work=No Yawa|url=http://noyawagh.com/events/navasco-overpowers-awesco-win-upper-east-debate/|access-date=2026-05-01}}</ref> Shikuru ŋun nyɛla tidu ŋɔ na yaɣa siyaasa nim pam ni naagi shikuru shɛli. Karimba nim ban gahim nyɛla ban wuhi NAVASCOshɛba n nyɛ Maths teacher so ŋun daa di pinil, Samuel Gaewu mini Ayi Kwei Armah ŋun daa wuhi ni maa yuuni 1960s sunsuni. == Shikurubihi. == NAVACO nyɛla niriba ni piiri shikuru shɛli pam ka nyɛ din bɛ tooini n ti shikuru bihi pam north yaɣali mini tiŋgbani ŋɔ zaa. Ka di daliri nyɛmi bini mali kpaŋmaŋ zaŋ chaŋ bi baŋsim bobu polo, shikurubihi maa biɛhigu mini milinsi, mini bi biɛhi suma polo.<ref>{{Cite web|last=Appiah|first=Salomey|date=2013-03-22|title=Salomey Reports: WAEC honours students for excellence Daily Graphic March 15, 2013|url=https://salomeyappiah.blogspot.com/2013/03/waec-honours-students-for-excellence.html|access-date=2026-05-01|website=Salomey Reports}}</ref> Shikurubihi ban chaŋ ni nyɛla ban pahira yuuni kam. NAVASCO nyɛla ban mali kalinli gahindili shɛli bini mali n tiri bi shikurubihi ka bi boli Folios. Shikurubili kam malila o kalinli so ka kalinli yini. Shikurubihi kura maa nyɛla ban mali Folios number nim maa n mali baŋdi taba. Lala folios system ŋɔ nyɛla din wuhiri ŋun daŋ chaŋ NAVASCO ka di nyɛla bini niŋdi li shɛma maa zuɣu. Shikuru maa nyɛla din mali Shikurubihi kura ban bɛ UK,<ref>{{Cite web|title=OLD NAVASCANS UNION, UK|url=http://www.schoolius.com/school/100879636704726/OLD%20NAVASCANS%20UNION,%20UK|access-date=2026-05-01|website=www.schoolius.com|language=en|archive-date=2017-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202070039/http://www.schoolius.com/school/100879636704726/OLD%20NAVASCANS%20UNION,%20UK|url-status=dead}}</ref> North American  mini East Asia. == Toontali == J.k. Fiegbor n daa nyɛ di tuuli Headmaster. Ka ban doya ŋun daa nyɛ ban doli o nyaaŋa, Agyemang Dickson, Crawford n ti pa Mr. C. G. MacDonald ŋun daa nyɛ sokam ni mi headmaster so. O daa nyɛla ŋun zaŋ o shikuru bihi maa m mɛ MacDonald hall, luɣu shɛŋa shikurubihi maa ni laɣinda. O kpaŋmaŋ ni Mathematics tabibi baŋsim yaɣali daa nyɛla din yaligi ka daa nyɛ din daa yoogi soli n ti shikurubihi pam ban daa mali baŋsim  ka bori ni bi yaligi bi Maths baŋsim yaɣali ka tooi chaŋ tooni . Mr. Adenze Kangah mini Mr. Alosius Alexis Abem gba daa nyɛla headmaster shɛba sokam ni ms hishikuru maani yuuni 1980s maa puuni poi ka Madam Katumi daa nyɛ ŋun piligi tuma yuuni 1990s o niya daa nyɛmi ni o kpaŋsi biɛhisuŋ ka kpaŋsi baŋsim. Mr. Tangonyire daa nyɛla ŋun dɛigi yuuni 2000s maa ni. Saha ŋɔ NAVASCO nyɛla Madam  Mercy Baba Chuweh ni pa nyɛ shɛli toondana. == Shikurubihi kura == North yaɣali baŋdi kuɣula nyɛla ban naagi shikuru ŋɔ. Shɛba gba daa nyɛla ban yi Southern yaɣali Ghana puuni. Asazani ban nyɛ shikurubihi kura maa shɛba n nyɛ: * [[Samson Lardy Anyenini]] * [[Joseph Yieleh Chireh]] * [[Hawa Yakubu]] * Paul Afoko * [[James Agalga]] * [[Cletus Avoka]] * John Ndebugre * Gheysika Agambila * [[Martin Amidu]] * [[Haruna Iddrisu]] * [[Ambrose Dery]] * Issaku Salia * Misbahu Mahama Adams * [[Abdul-Rauf Tanko Ibrahim]] * Adam Mahama * [[Gaaga Akayeri Azitariga]] * Henry Anthony Kwofie * Gbiel Simon Suurbaareh * Samuel Marful-Sau<ref>{{Cite web|title=DSpace Repository :: Home|url=https://repository.parliament.gh/|access-date=2026-05-01|website=repository.parliament.gh}}</ref> * Michael Samson-Oje<ref>{{Cite web|title=ghananewsagency.org|url=https://forsale.godaddy.com/forsale/ghananewsagency.org?utm_source=TDFS_BINNS2&utm_medium=parkedpages&utm_campaign=x_corp_tdfs-binns2_base&traffic_type=TDFS_BINNS2&traffic_id=binns2&oref=https://en.wikipedia.org/|access-date=2026-05-01|website=forsale.godaddy.com|language=fr|archive-date=2025-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20251222225926/https://forsale.godaddy.com/forsale/ghananewsagency.org?utm_source=TDFS_BINNS2&utm_medium=parkedpages&utm_campaign=x_corp_tdfs-binns2_base&traffic_type=TDFS_BINNS2&traffic_id=binns2&oref=https://en.wikipedia.org/|url-status=dead}}</ref> * Henry Ford Kamel * Roland Agambire<ref>{{Cite web|last=kikitek.blogspot.com|title=How Roland Agambire rose from Grass To Grace.|url=http://kikitek.blogspot.com/2015/02/how-roland-agambire-rose-from-grass-to.html|access-date=2026-05-01}}</ref> * [[Amin Alhassan]] == Taarihi == == Kundivihira == <references /> 7p4b5z8ngisixwn6i8z4zxmv809unyp Osei Bonsu Amoah 0 18422 134297 121724 2026-05-06T18:41:38Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 134297 wikitext text/x-wiki {{Bio}} {{E-Class}} '''Osei Bonsu Amoah''' nyɛla [[Ghana]] siyaayasa nira ni jintɔra be jinaduu din pahiri ayopɔin. O nyɛla jintɔra nti Akwapim South piibupiibu yaɣili din be [[Eastern Region]]. O daa nyɛla [[New Patriotic Party]] puuni yino.<ref>{{Cite web|last=Obour|first=Samuel|date=2017-03-15|title=Here are all the 50 deputy ministers that Akufo-Addo has just appointed|url=https://yen.com.gh/90398-list-akufo-addos-50-deputy-ministers-news-ministers.html|access-date=2023-04-28|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|archive-date=2021-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210108143328/https://yen.com.gh/90398-list-akufo-addos-50-deputy-ministers-news-ministers.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Boateng|first=Kojo Akoto|date=2017-03-15|title=Akufo-Addo names 50 deputies, 4 ministers of state|url=https://citifmonline.com/2017/03/akufo-addo-names-50-deputies-4-ministers-of-state/|access-date=2023-04-28|website=Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always|language=en-US|archive-date=2021-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210108143347/https://citifmonline.com/2017/03/akufo-addo-names-50-deputies-4-ministers-of-state/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-02-20|title=Akufo-Addo picks deputy ministers|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Akufo-Addo-picks-deputy-ministers-511811|access-date=2023-04-28|website=GhanaWeb|language=en}}</ref> == Piligu biɛhigu mini Shikuru == Amoah nyɛla bɛ ni dɔɣi silimin goli August 15, 1961. O yina la [[Aburi]], di be [[Eastern Region]], [[Ghana]].<ref name=":0">{{Cite web|title=MPs|url=https://ghanamps.com/mps-2021-2025-8th-parliament/|access-date=2023-04-28|website=Ghana MPS|language=en-US}}</ref> O chaŋla o sɛkɛndiri shikuru la [[Prempeh College]], ka chaŋ [[University Of Ghana|University of Ghana]] naai ka deei shɛhirili gbaŋ din nya Bachelor of Science degree ka jɛndi looya tali yuuni1985.<ref name=":0" /> O deei shɛhirili gbaŋ din nya Bachelor of Law degree la [[Ghana School of Law]] yuuni 1995.<ref name=":0" /> ===== Siyaayasa tuma ===== O nyɛla New Patriotic Party nim puuni yino.<ref>{{Cite web|last=joydaddymultimedia|date=2022-11-23|title=O.B Amoah Leads NPP Research Committee|url=https://mybrytfmonline.com/o-b-amoah-leads-npp-research-committee/|access-date=2023-04-28|website=Bryt FM|language=en-US}}</ref> Ŋuni n nya jintɔri zaŋ n-ti Akwapim South Constituency.<ref name=":0" /> === Yuuni 2012 piibupiibu === Yuuni 2012 [[Ghana]] piibu piibu ni, o daa di Akwapim South Constituency jintɔri tali ni piibu gbaŋ tuhipia-ni-ayi ni kobisiyopɔin-pishi (12,720) ka di yiɣisi vaabu 49.73% kobigi puuni ka [[NDC]] jintɔri bori a William Ntow Boahene nya gbaŋ tusaanii ni kobisiyobu ni pihiwai-anahi (8,694) ka di yiɣisi vaabu 33.99% kobigi puuni, [[CPP]] jintɔri bori a Isaac Opare Addo nya gbaŋ tusaa-ata ni kobisiyopɔin-pia ni ata ( 3,713) ka di yiɣisi vaabu 14.52% kobigi puuni, ka [[PPP]] jintɔri bori a Micheal Asante mi nya gbaŋ kobisinahi ni pihinu (450) ka di yiɣisi vaabu 1.76% kobigi puuni.<ref>{{Cite web|last=FM|first=Peace|title=2012 Election - Akuapem South Constituency Results|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/parliament/eastern/akuapem_south/|access-date=2023-04-28|website=Ghana Elections - Peace FM|archive-date=2023-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20230504055742/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/parliament/eastern/akuapem_south/|url-status=dead}}</ref> ==== Yuuni 2016 piibupiibu ==== Yuuni 2016 piibu piibu ni, o daa lahi Akwapim South Constituency jintɔri tali ŋɔ ni gbaŋ tuhipia-ni-anahi ni pihinahi-ni-awai (14,049) ka di yiɣisi vaabu 52.8% kobigi puuni ka.NDC jintɔri bori a Lawrencia Dziwornu nya gbaŋ tuhipihinii.ni.kobisinahi ni pia-apɔin (8,417) ka di yiɣisi vaabu 31.6% kobigi puuni, ka CPP jintɔri bori aIsaac Opare Addo nya gbaŋ tusaanahi ni kobigi ni pihinu-at (4,153) ka di yiɣisi vaabu 15.6%kobigi puuni.<ref>{{Cite web|last=FM|first=Peace|title=2016 Election - Akuapem South Constituency Results|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/eastern/akuapem_south/|access-date=2023-04-28|website=Ghana Elections - Peace FM|archive-date=2023-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230128110647/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/eastern/akuapem_south/|url-status=dead}}</ref> ===== Yuuni 2020 piibupiibu ===== Yuuni 2020 [[Ghana]] piibu piibu ni, o daa lahi di Akwapim South Constituency jintɔri tali ni gbaŋ tuhipishi-ni-yini ni kobishii ni pihinahi-ayopɔin (21,247) ka di yiɣisi vaabu 65.41% kobigi puuni ka NDC jintɔri bori a Winston Kwadwo Afari-Djan mi nya gbaŋ tuhipia-ni yini ni kobishii ni pihita-ayopɔin (11,237) ka di yiɣisi vaabu 34.59% kobigi puuni.<ref>{{Cite web|last=FM|first=Peace|title=2020 Election - Akuapem South Constituency Results|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2020/parliament/eastern/akuapem_south/|access-date=2023-04-28|website=Ghana Elections - Peace FM|archive-date=2023-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427043047/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2020/parliament/eastern/akuapem_south/|url-status=dead}}</ref> ====== Commitiis ====== Yuuni 2916, ŋuni n daa nya danbolo zaŋ n ti Subsidiary Legislative Komitii din be [[Ghana]] jina duu.<ref>{{Cite web|last=Kasapa|date=2016-05-21|title=Don’t blame Parliament over doubts on Nov 7 polls – O. B. Amoah — Kasapa102.5FM|url=https://kasapafmonline.com/?p=53659|access-date=2023-04-28|language=en-US}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> O nyɛla Standing Orders Komitii puuni yino, ka lahi be Subsidiary Legislation Komitii mini Appointments Komitii.<ref>{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=101|access-date=2023-04-28|website=www.parliament.gh|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130082005/https://www.parliament.gh/mps?mp=101|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Atoklo|first=Dziedzom|date=2021-02-11|title=Parliamentary Appointment Committee set to show leadership in vetting 2021 ministers|url=https://thebftonline.com/2021/02/11/parliamentary-appointment-committee-set-to-show-leadership-in-vetting-2021-ministers/|access-date=2023-04-28|website=The Business & Financial Times|language=en-GB}}</ref> ====== Ministerial position ====== Ministerial position Ŋuni n na nyɛ minisita paa zaŋ n-ti Local Government, Decentralization mini Rural Development.<ref>{{Cite web|last=GTonline|date=2022-09-07|title=O.B Amoah reignites debate on MMDCEs election|url=https://www.ghanaiantimes.com.gh/o-b-amoah-reignites-debate-on-mmdces-election/|access-date=2023-04-28|website=Ghanaian Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-06-04|title=‘New Decentralisation Policy Being Implemented’|url=https://dailyguidenetwork.com/new-decentralisation-policy-being-implemented/|access-date=2023-04-28|website=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-06-04|title=‘New Decentralisation Policy Being Implemented’|url=https://dailyguidenetwork.com/new-decentralisation-policy-being-implemented/|access-date=2023-04-28|website=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref> == Tuma == Pɔi ka o naai kpɛ jina duu, Amoah daa nyɛla farigu lihibu karachi zaŋ n-ti IRS yuuni 1988 hali ni 1996. Bɛ daa lahi piigi o nlee Special Assistant, tiŋgbani zuɣulana tuma duu, ka nyɛli yuuni 2001 hali 2005.<ref name=":0" /> Bɛ daa kuli lahi piigi o nlee minisita paa zaŋ n-ti ministry of Education mini Sports, ka o tum tili yuuni 2005 hali ni.2008.<ref name=":0" /> == Maŋ biɛhigu == O nyɛla dolo dolo nira, ka niŋ amiliya n dɔɣi bihi ata.<ref name=":0" /> == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Siyaasa niriba]] [[Pubu:Ninsala ŋun na be o nyɛvuli ni]] [[Pubu:Jintɔra]] [[Pubu:8th Parliament of the 4th Republic of Ghana]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Ninsala ŋun na be o nyɛvuli ni]] [[Pubu:Jintɔra]] [[Pubu:Siyaasa niriba]] [[Pubu:Ghana siyaasanima]] [[Pubu:Parliament of Ghana Contest]] [[Pubu:8th Parliament of the 4th Republic of Ghana]] [[Pubu:7th Parliament of the 4th Republic of Ghana]] qwjhupl8lhe9wzr74rmr28hnkfs85pm Ŋun su yɛltɔɣa:Kalakpagh 3 19733 134151 132357 2026-05-06T12:47:06Z MediaWiki message delivery 274 /* Wikimedians for Sustainable Development - April 2026 Newsletter */ new section 134151 wikitext text/x-wiki {{Tɛmplet:Amaraaba}}--[[Ŋun su:MassslyBot|MassslyBot]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:MassslyBot|Yɛltɔɣa]]) 11:49, 5 Silimin gɔli May 2024 (GMT) == Translation request == Hi. Could you please translate this to Dagbanli? Lingua Franca Nova (“Elefen”) is a language designed to be particularly simple, consistent, and easy to learn for international communications. It has a number of positive qualities: * 1. It has a limited number of phonemes. It sounds similar to Italian or Spanish. * 2. It is phonetically spelled. No child should have to spend years learning irregularities. * 3. It has a completely regular grammar, similar to the world’s creoles. * 4. It has a limited and completely regular set of productive affixes for routine word derivation. * 5. It has well-defined rules for word order, in keeping with many major languages. * 6. Its vocabulary is strongly rooted in modern Romance languages. These languages are themselves widespread and influential, plus they have contributed the major part of English vocabulary * 7. It is designed to be naturally accepting of Latin and Greek technical neologisms, the de facto “world standard”. * 8. It is designed to seem relatively “natural” to those who are familiar with Romance languages, without being any more difficult for others to learn. * We hope you like Elefen! Thanks for your help. --[[Ŋun su:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:Caro de Segeda|Yɛltɔɣa]]) 15:25, 24 Silimin gɔli June 2023 (GMT) :Lingua Franca Nova (“Elefen”) nyɛla balli din yina ni di niŋ alaha, n doli taba, ka niŋ alaha ni bɔhimbu mini tiŋduya fiila dibu. Di nyɛla din mali nahingban viɛla balibu: :* 1. Di bachinima mali la tariga. Di kumsi ŋmani la Italian bee Spanish. :* 2. Di sabbu kumsi doli la taba. Di bi tu ni bia zaŋ yuun gbaliŋ bɔhim binshɛŋa din bi kpa talahi. :* 3. Di mali la zalisi din za yim, din ŋmani dunia bali namda. :* 4. Di mali la tariga ka maIi bachi tuɣira din namdi bachinima. :* 5. Di mali zalisi din gbaai chibi viɛnyɛla ni bachinima pɛbu, ni di tooi chani ni bala pam. :* 6. Di bachinima din laɣim taba nyɛla din yihina  "Romance" bala ni yihiri maŋli. Lala bala ŋɔ maŋ maŋa nyɛla din yɛligi pam ka mali kɔrisi,ka lahi nyɛ din tɔhi pam siliminsili bachi maŋa yaɣ'shɛŋa puuni :* 7. Di yimi na ni di ti saɣiti  Latin mini Greek bachi pala din laɣim taba, de facto “world standard”. :* 8. Di buɣisimi ni di ŋmani di kuli nyɛla di zuɣu balli (“natural”) n ti ban pun mali kahigibu ni "Romance" bala, ka bi niŋ tɔm n-ti ban yan bɔhim. :* Ti mali dihitabili ni a bɔri Elefen! [[Ŋun su:Kalakpagh|Kalakpagh]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:Kalakpagh|Yɛltɔɣa]]) 11:01, 26 Silimin gɔli June 2023 (GMT) ::Thank you for your help. [[Ŋun su:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:Caro de Segeda|Yɛltɔɣa]]) 16:07, 27 Silimin gɔli June 2023 (GMT) :::You are welcome [[Ŋun su:Kalakpagh|Kalakpagh]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:Kalakpagh|Yɛltɔɣa]]) 16:32, 27 Silimin gɔli June 2023 (GMT) == Winning category :Second highest Contributor for the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana Contest == Congratulations on your remarkable achievement of being the second highest contributor for the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana Contest! Your dedication, knowledge, and commitment to fostering a vibrant and informed discourse are truly commendable. [[File:8th Parliament of the 4th Republic of Ghana 06.jpg|500px|8th Parliament of the 4th Republic of Ghana Contest]] [[Ŋun su:Sir Amugi|Sir Amugi]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:Sir Amugi|Yɛltɔɣa]]) 12:22, 5 Silimin gɔli July 2023 (GMT) == Translation request == Hi. Could you please translate this to Dagbanli? Glosa is an artificial auxiliary language designed for international communication. It has several characteristics: * Its pronunciation is regular, and its spelling is phonetic. * Its structure is very simple and based on meaning. * It is an analytical language with no inflections or genders. A small number of words handle grammatical relations. * Above all, Glosa is neutral and truly international due to the use of Latin and Greek roots, which are used in the international scientific vocabulary. Thanks --[[Ŋun su:Jon Gua|Jon Gua]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:Jon Gua|Yɛltɔɣa]]) 08:02, 17 Silimin gɔli December 2023 (GMT) :Glosa nyɛla bal'namdili din yina ti zani ti tiŋ'duya alizama dibu. Di mali nahingbana balibu pam: :* Di bɔlibu nyɛla din bi naɣira, ka di bachinima sabbu dede yilibu mali gɔligibu :* Di pɛbu kuli niŋla asama ka doli haŋkali/gbunni :* Di nyɛla balli din mali kahigibu ka di bachinima dɔnibu bee di ni wuhiri shɛm bi taɣira. Bachinima bela yɛltɔɣa gɔligibu n doli taba. :* Di zaa ni, Glosa ka yaɣili ka shiri nyɛ tiŋ'duya dini ni achiika pirim la di ni mali Latin mini Greek n tumdi tuma la, din kuri bukaata tiŋ'duya tabibi bachinima din laɣim taba tumdi tuma balli ni ("international scientific vocabulary") [[Ŋun su:Kalakpagh|Kalakpagh]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:Kalakpagh|Yɛltɔɣa]]) 11:47, 17 Silimin gɔli December 2023 (GMT) == Wikimedians for Sustainable Development - February 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our twenty-ninth newsletter.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * On 9 February, we had a user group meeting on roles and responsibilities ([[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20240209|minutes]]) * Upcoming [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Next meeting|user group meeting 17 March]] ; Other news * Wiki Loves Earth: Reminder that if you want to [[c:Commons:Wiki_Loves_Earth_2024/Organise|organize a local competition]], it is time to get started. (SDG 15 and 14) * Wiki for Human Rights: Reminder that if you would like to [[m:WikiForHumanRights/Organize|organize a local event]], there is support available. (SDG 10) * Study: [https://vbn.aau.dk/ws/portalfiles/portal/650852934/Meier_Wiki_Climate.pdf Using Wikipedia Pageview Data to Investigate Public Interest in Climate Change at a Global Scale] (SDG 13) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]]) 10:40, 9 Silimin gɔli March 2024 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=26331508 --> == Wikimedians for Sustainable Development - April 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our thirtieth newsletter covering March and April 2024. This issue has news related to SDGs 13, 14 and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * * Upcoming [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Next meeting|user group meeting 19 May]] ; Other news * [[w:en:Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2024-03-29/Recent_research#Other_recent_publications|Wikipedia Signpost highlighted five papers about climate change editing]]. (SDG 13) * On Wikidata, [[d:Wikidata:WikiProject_Climate_Change/Models#Emissions|a model for documenting green house gas emissions]] has been created. (SDG 13) * [https://wikimedia.org.au/wiki/EPA_Victoria_WiR_April_2024_Update An update] from the Wikipedian in Residence at the Environment Protection Authority in Victoria, Australia. * WikiAcción Perú organized a training session: "[[m:Volunteer Supporters Network/VSN Training: Climate Change Actions and Wikimedia Movement|Climate Change Actions and Wikimedia Movement]]" (SDG 13) * WikiForHumanRights organized a session: "[[m:Event:Adding Sustainability Perspectives to Wikivoyage|Adding Sustainability Perspectives to Wikivoyage]]" ; Events * [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2024|Wiki Loves Earth]], the international photo contest of protected nature, starts in May. (SDG 14 & 15) * [[m:Wiki For Climate Change 2024 - Maghreb region|Wiki For Climate Change 2024 - Maghreb region]] starts in May. (SDG 13) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 19:17, 1 Silimin gɔli May 2024 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=26428292 --> == Wikimedians for Sustainable Development - May 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our thirtyfirst newsletter, covering May 2024. This issue has news related to SDGs 13, 14 and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> <!--Add content here --> ; User group news * Upcoming: [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Next meeting|User group meeting]], 16 June * [[m:Talk:Wikimedians_for_Sustainable_Development#Mini_report_from_the_Wikimedia_Summit_2024|Mini report from the Wikimedia Summit 2024]] * [https://wikipediapodden.se/jan-ainali-wikimedians-for-sustainable-development-wikimedia-summit-2024-265/ User group representative interviewed by Wikipediapodden] at Wikimedia Summit ([[:File:WP265 - Jan Ainali, Wikimedians for Sustainable Development, Wikimedia Summit 2024.mp3|commons]]) * [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20240519|Minutes from user group meeting in May]] ; Other news * [https://diff.wikimedia.org/2024/05/02/reflecting-_women-for-sustainability-africa-arts-feminism-her-voice-campaign-2023/ Reflecting _Women For Sustainability Africa Arts + Feminism #Her Voice Campaign 2023] * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2024/Contents/Macedonia report|Macedonia report: Climate change and GLAM]] (SDG 13) * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2024/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library April monthly highlights]] (SDG 14 & 15) * [https://www.nature.com/articles/d44148-024-00166-y WikiProject Biodiversity featured in Nature Africa] (SDG 14 & 15) * [https://www.youtube.com/watch?v=fFWS7hfetZk Wikimedia UK releases a video about their climate focus] (SDG 13) ; Events * [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2024|Wiki Loves Earth]], the international photo contest of protected nature, continues in some countries. (SDG 14 & 15) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 13:19, 1 Silimin gɔli June 2024 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=26852366 --> == Wikimedians for Sustainable Development - June 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our thirtysecond newsletter, covering June 2024. This issue has news related to SDGs 3, 13, 14, 15 and 16.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Movement Charter Vote|User group vote on the adoption of the Movement Charter]] (closes 7 July 23.59 UTC) * [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Next meeting|Upcoming user group meeting]] 21 July * User group meeting held in June - [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20240616|minutes]] * The group was featured in the latest WikiAfrica Hour: [https://www.youtube.com/watch?v=4B6VI20qopk #36: Does the Wikimedia movement contribute to the SDGs?] ; Other news * [https://diff.wikimedia.org/2024/06/18/stories-from-the-anti-disinformation-repository-how-wikiproject-covid-19-and-other-wikimedia-initiatives-counter-health-disinformation/ Stories from the anti-disinformation repository: How WikiProject COVID-19 and other Wikimedia initiatives counter health disinformation] (SDG 3) * [https://wikimedia.org.au/wiki/Environment_Centre_NT_Wikipedian_in_Residence Environment Centre Northern Territory Wikipedian in Residence] (SDG 15) * [https://www.gp.se/debatt/med-ai-kan-vi-oka-transparensen-om-foretagens-klimatavtryck.2dd4e006-57e3-4534-a0be-70ca56a289e4 With AI can we increase transparency of companies' carbon footprints] (in Swedish). Op-ed that mentions that the greenhouse gas emissions of the top 150 companies on the Stockholm stock exchange has been uploaded to Wikidata. The model is documented on [[d:Wikidata:WikiProject_Climate_Change/Models#Emissions|WikiProject Climate Change on Wikidata]]. (SDG 13) * [[wmfblog:2024/06/25/another-year-in-review-where-is-wikimedia-in-the-climate-crisis-seeing-the-impact-of-wikimedia-projects/|Another Year in Review: Where is Wikimedia in the Climate Crisis? Seeing the impact of Wikimedia Projects]] (SDG 13) * [https://wikiedu.org/blog/2024/06/24/46-scholars-self-advocates-bring-knowledge-to-wikipedias-disability-healthcare-content/ 46 scholars, self-advocates bring knowledge to Wikipedia’s disability healthcare content] (SDG 3) * [[c:File:Wikimedia klimatpåverkansrapport 2023.pdf|Wikimedia Sverige publishes their 2023 climate impact report]] (in Swedish) (SDG 13) * WikiProject Govdirectory has started [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Weekly collaboration|weekly collaboration on countries]] (SDG 16) ; Events * [https://diff.wikimedia.org/2024/06/18/wikimedia-chapters-and-groups-organise-the-first-sharks-and-rays-wikimarathon/ Wikimedia chapters and groups organise the first Sharks and Rays Wikimarathon] (29 June, but edits in the weeks after are welcome) (SDG 14) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]]) 09:27, 1 Silimin gɔli July 2024 (GMT)</bdi> • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=27039469 --> == Wikimedians for Sustainable Development - July 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our thirty third newsletter, covering July 2024. This issue has news related to SDGs 5, 10, 13, and 16.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * User group meeting held in July, [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20240721|minutes]] * Next user group meeting will be 18 August ; Other news * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2024/Contents/Macedonia report|Climate change editahon and workshop in Macedonia]] (SDG 13) * [https://diff.wikimedia.org/2024/07/16/wikiforhumanrights-in-nigeria-2024-campaign-virtual-launch/ WikiForHumanRights in Nigeria 2024 Campaign Virtual Launch] (SDG 10&16) * [https://diff.wikimedia.org/2024/07/16/what-we-learned-from-wiki-women-in-red-8-campaign-2023-women-for-sustainability-africa/ What we Learned from Wiki Women In Red @8 Campaign 2023 Women for Sustainability Africa] (SDG 5) * [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/ghanaian-wikipedians-set-to-educate-students-on-open-climate/ Ghanaian Wikipedians set to educate students on Open Climate] (SDG 13) * [https://diff.wikimedia.org/2024/07/23/using-wikipedia-as-a-tool-for-climate-action/ Using Wikipedia as a Tool for Climate Action] (SDG 13) ; Events * 5th August, [[m:Event:Wiki-Green_Conference_2024 Wiki-Green Conference]] (SDG 13) * 7-10 August, Wikimania - [[wikimania:2024:Program/SDG_related_sessions|All SDG related sessions]] * 7-9 November, [https://wikimedia.org.ar/2024/07/03/justicia-climatica-voces-indigenas-y-plataformas-wikimedia/ Justicia climática, voces indígenas y plataformas Wikimedia] (SDG 13) ; Participate * Share an example of a successful [[m:Campaigns/WikiProjects|WikiProject or topical collaboration]] in this on-wiki survey This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]]) 18:57, 1 Silimin gɔli August 2024 (GMT)</bdi> • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=27042528 --> == spam on the [[Solɔɣu|main page]] == the "baantali nyɛla niri yi yiini yila" bit is spam and should be removed. i cannot remove it as i do not have the permissions. [[user:ltbdl|ltbdl]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:Ltbdl|yɛltɔɣa]]) 09:39, 9 Silimin gɔli August 2024 (GMT) :Thank you. It was created by one of the newbies. [[Ŋun su:Kalakpagh|Kalakpagh]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:Kalakpagh|Yɛltɔɣa]]) 14:52, 9 Silimin gɔli August 2024 (GMT) == Wikimedians for Sustainable Development - August 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our thirty fourth newsletter. This issue has news related to SDGs 5, 11, 15, and 16.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * [[m:Event:Wikimedians for Sustainable Development user group meeting 20240915|Next user group meeting]], 15 September, will be focused on starting to develop a strategy for the group. If you cannot attend, you can leave your input on [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Strategy 2030/Ideas|the ideas page]]. * User group meeting held in August ([[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20240818|minutes]]) ; Other news * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2024/Contents/New Zealand report|Report from WikiProject International Botanical Congress 2024]] (SDG 15) * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2024/Contents/Switzerland report|Meeting for Writing on Femenist Strikes and Wiki for Peace Camp St. Imier]] (SDG 5 & 16) * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2024/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]] (SDG 15) * Wikimania had a lot of [[wikimania:2024:Program/SDG_related_sessions|SDG related sessions]] and you can watch them back now ; Events * [[c:Commons:Wiki Loves Monuments 2024|Wiki Loves Monuments]] starts in September (SDG 11) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]]) 06:24, 2 Silimin gɔli September 2024 (GMT)</bdi> • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=27262444 --> == Wikimedians for Sustainable Development - September 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our thirty-fifth newsletter. This issue has news related to SDG 13.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20240915|User group meeting held in September on strategy for the group]] ; Other news * [[m:Wikimedia CEE Meeting 2024/Submissions/Building a sustainable Wikimedia movement: A contribution from the CEE region|Building a sustainable Wikimedia movement: A contribution from the CEE region]], presentation at CEE meeting. ([https://www.youtube.com/live/iB3KNFtA4xI?t=6739 YouTube]) * [https://diff.wikimedia.org/2024/09/30/all-about-wiki-green-conference-2024/ All About Wiki-Green Conference 2024] (SDG 13) ; Events * Course: [https://wikiedu.org/courses/global-approaches-to-climate-finance-4/ Global Approaches to Climate Finance] by WikiEdu (SDG 13) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]]) 20:26, 1 Silimin gɔli October 2024 (GMT)</bdi> • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=27437535 --> == Wikimedians for Sustainable Development - October 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our thirty-sixth newsletter. This issue has news related to SDG 3, 5, 13 and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Next meeting|Upcoming meeting]], 24 November, 17.00 UTC ; Other news * Talk at WikiIndaba: [[m:WikiIndaba 2024/Proposal/Wikimedian collaboration in human knowledge: Wiki For Climate Change in the Maghreb region|Wikimedian collaboration in human knowledge: Wiki For Climate Change in the Maghreb region]] (SDG 13) * [https://diff.wikimedia.org/2024/10/17/championing-inclusion-in-the-wikimedia-movement-africa-wiki-women-presentation-at-the-wiki-niger-conference/ Championing Inclusion in the Wikimedia Movement: Africa Wiki Women Presentation at the Wiki Niger Conference] (SDG 5) * [https://diff.wikimedia.org/2024/10/25/mountains-birds-and-lakes-wiki-loves-earth-2024-central-asia-edition/ Mountains, Birds and Lakes: Wiki Loves Earth 2024 – Central Asia Edition] (SDG 15) ; Events * November 6, 12 and 21: [https://universityofexeter.zoom.us/meeting/register/tJAkdeqrrzMoGdEeMYlR6q0A7QMHwwwM2VIZ#/registration Climate Change & Health in the UK - Wikipedia workshop] (SDG 3 and 13) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]]) 20:01, 1 Silimin gɔli November 2024 (GMT)</bdi> • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=27587619 --> == Wikimedians for Sustainable Development - November 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our thirty-seventh newsletter. This issue has news related to SDG 8, 12, 13, 15, 16 and 17.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * User group meeting, 24 November ([[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20241124|minutes]]) * We are working on our [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Annual plan 2025|annual plan for 2025]], please add activities that you would like to work on. ; Other news * [[m:Event:CEE Catch up Nr. 8 (November 2024)|CEE Catch up Nr. 8 with a sustainability theme]] * [[w:pt:Wikipédia:Wikiconcurso Justiça Climática e Amazônia|Wikiconcurso Justiça Climática e Amazônia]] (SDG 13) * [[outreach:GLAM/Newsletter/October_2024/Contents/New_Zealand_report#nz-edit|Report from New Zealand Species Edit-a-thons]] (SDG 15) * [[outreach:GLAM/Newsletter/October_2024/Contents/Macedonia_report#vvc|Report from climate change editing workshop in Macedonia]] (SDG 13) * [[outreach:GLAM/Newsletter/November_2024/Contents/Croatia_report|DeGrowth in November with students, artists and academics in Croatia]] (SDG 8&12) * The new [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#November_2024:_Production_deployment_and_security_review_complete|Charts extension has been enabled on Wikimedia Commons]]. It's time to start bringing all your local sustainability related charts over there! (SDG 17) ; Events * Ongoing: [[m:Event:Bridging Climate Literacy Gaps through Wikimedia projects in Ogoni Land Rivers|Bridging Climate Literacy Gaps through Wikimedia projects in Ogoni Land Rivers]] (SDG 13) * Ongoing: [[m:Event:Financiamiento climático en Wikipedia|Financiamiento climático en Wikipedia]] (SDG 13) * Just started: [[m:Event:African Legislators in Red|African Legislators in Red]] (SDG 16) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]]) 19:29, 1 Silimin gɔli December 2024 (GMT)</bdi> • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=27830533 --> == Wikimedians for Sustainable Development - December 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our thirty-eighth newsletter. This issue has news related to SDG 3, 10, 13 and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * User group meeting in December ([[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20241229|minutes]]) * We have adopted an [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Annual plan 2025|annual plan for 2025]]! ; Other news * [https://www.youtube.com/watch?v=4_hWBwaQxaw Lightning talk by Adam Harangzo - National Institute for Health and Care Research on Wikipedia] (SDG 3&13) * [https://diff.wikimedia.org/2024/12/11/top-photos-of-the-special-nomination-human-rights-and-environment-from-wiki-loves-earth-2024%f0%9f%a4%9d/ Top photos of the special nomination “Human Rights and Environment” from Wiki Loves Earth 2024!] (SDG 10&15) * [https://www.wikimedia.nz/nz-species-editathon-recap/ Two days, 15 editors, 750 edits] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2024/12/28/a-peekaboo-into-our-butterflying-trip-from-the-amazon-of-the-east/ A Peekaboo Into Our Butterflying Trip from the Amazon of the East] (SDG 15) * [https://wikiedu.org/blog/2024/12/27/brooklyn-college-students-bring-ecology-course-content-to-wikipedia/ Brooklyn College students bring ecology course content to Wikipedia] (SDG 13&15 * [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09636625241268890 Declaring crisis? Temporal constructions of climate change on WikipediaDeclaring crisis? Temporal constructions of climate change on Wikipedia] (SDG 13) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]]) 08:04, 2 Silimin gɔli January 2025 (GMT)</bdi> • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=27983472 --> == Wikimedians for Sustainable Development - January 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our thirty-ninth newsletter. This issue has news related to SDG 3, 11, 13 and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * [[m:Event:Wikimedians for Sustainable Development user group meeting 20250223|User group meeting 23 February]] * User group meeting in January ([[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20250119|minutes]]). * The user group submitted an annual report in the new [[m:Wikimedia Foundation Affiliates Strategy/Implementation/Affiliate health criteria/Reports/2024/Wikimedians for Sustainable Development|affiliate health criteria format]], and as an [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Reports/2024|activity report]]. * The [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Strategy 2030|2030 strategy]] for the user group was adopted. ; Other news * [https://diff.wikimedia.org/2025/01/06/swiss-server-helped-optimise-wikidata-in-the-field-of-medicine/ Swiss server helped optimise Wikidata in the field of medicine] (SDG 3) * [https://diff.wikimedia.org/2025/01/08/photographers-from-turkiye-tell-the-story-of-award-wining-photos-in-wiki-loves-earth-2024/ Photographers from Türkiye tell the story of award wining photos in Wiki Loves Earth 2024] (SDG 15) * [https://www.youtube.com/watch?v=HZnAp7oovlg OpenStreetMap and Wikidata in Disaster Times - CEE Meeting 2024 Istanbul] (SDG 11) ; Events * 1-28 February: [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/5DC7IKHKGBEE5KOD4PY2XNKT55EA6LW4/|Wiki Loves Africa: Climate & Weather ISA campaign]] (SDG 13) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]]) 14:05, 4 Silimin gɔli February 2025 (GMT)</bdi> • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=28153013 --> == Untranslated articles == Hello [[Ŋun su:Kalakpagh|Kalakpagh]], I hope you are doing well — I noticed that lots of the articles which have been proposed for deletion (''see [[:Pubu:Candidates for speedy deletion]]'') have been done so by a user concerned that most of the article is in English. For example, [[Luis Suárez ni di pɔri shɛŋa o tiŋduya bolli ŋmɛbu ni]] is tagged for deletion with the reason "most of the article is english". You may wish to speak to [[Special:Contributions/176.88.140.250|the user]] and find a way to translate and improve the articles together. Best wishes! :-) [[Ŋun su:TheresNoTime|TheresNoTime]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:TheresNoTime|Yɛltɔɣa]]) 16:21, 18 Silimin gɔli February 2025 (GMT) :Thank you for reminding me. I have even done some corrections on the article but i will reach out to the User. [[Ŋun su:Kalakpagh|Kalakpagh]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:Kalakpagh|Yɛltɔɣa]]) 18:16, 18 Silimin gɔli February 2025 (GMT) == Wikimedians for Sustainable Development - February 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our fortieth newsletter. This issue has news related to SDG 3, 5, 8, 11, 13, 15 and 16.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * User group meeting in February ([[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20250223|minutes]]). ; Other news * [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2025/Organise|Time to get ready to organize Wiki Loves Earth]] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2025/02/05/women-of-the-future-international-womens-day-2025/ ‘Women of the Future’ – International Women’s Day 2025] (SDG 5) * [https://wikiedu.org/blog/2025/02/17/the-experts-behind-the-edits-expanding-public-understanding-of-healthcare/ The Experts Behind the Edits: Expanding public understanding of healthcare] (SDG 3) * [https://enterprise.wikimedia.com/blog/ecosia-and-wikimedia-enterprise-partner/ Wikimedia Enterprise and Ecosia Partner to Drive Sustainable Search Innovation] (SDG 13) * A [[d:Wikidata:WikiProject Climate Change/Policies|subproject to WikiProject Climate Change about Climate Change Policies]] has just started on Wikidata (SDG 13) ; Events * 1 March: [[m:Event:Open Data Day 2025 in Côte d'Ivoire|Open Data Day 2025 in Côte d'Ivoire]] (SDG 8) * 7 March [[m:Event:Govdirectory Collab Hour - Open Data Day 2025|Govdirectory Collab Hour - Open Data Day 2025]] (SDG 16) * 8 March–1 April: [[m:Event:Shine Her Light Writing Contest 2025|Shine Her Light Writing Contest 2025]] (SDG 5) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 07:51, 1 Silimin gɔli March 2025 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=28259111 --> == Wikimedians for Sustainable Development - March 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our forty first newsletter. This issue has news related to SDG 13, 15 and 17.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; News * [https://diff.wikimedia.org/2025/03/27/organise-your-local-wiki-loves-earth-in-2025/ Organise your local Wiki Loves Earth in 2025!] (SDG 15) * [[d:Wikidata:Property proposal/Climate Policy Radar ID|Wikidata property proposal for the Climate Policy Radar]] (SDG 13) * [https://gupea.ub.gu.se/bitstream/handle/2077/85640/NKB_Debatt_Wikipedia.pdf?sequence=1&isAllowed=y Biologists encourage other biologists to edit Wikipedia] (in Swedish) (SDG 15) * A [[c:File:Langzeitkooperationen zwischen Museen und dem Wikipedia-Universum.pdf|presentation on long-term collaborations between museums and the Wikimedia universe]] was given on March 10 at a [https://www.kiekeberg-museum.de/fileadmin/user_upload/3_4_1_Tagungen/geplante_tagungen/Programm_Tagung_Mittwochs_ist_Museumstag_-_Langzeitkooperationen_im_Museum_10-11.3.2025_FLMK3.pdf symposium on long-term collaborations with museums in Germany](SDG 17) * A [[c:File:Gemeinsam mehr erreichen Freies Wissen als Grundlage der Zusammenarbeit zwischen Wikimedia und anderen Ehrenamtsinitiativen.pdf|presentation on existing and potential collaborations between the Wikimedia community and other volunteer communities]] was given on March 29 at a [https://tdsummit.d-s-e-e.de/ national volunteering convention] in Germany (SDG 17) ; Events * [[m:Event:Wikimedians for Sustainable Development user group meeting 20250420|Next user group meeting: 20 April]] This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> [[Ŋun su:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:MediaWiki message delivery|Yɛltɔɣa]]) 09:28, 1 Silimin gɔli April 2025 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=28259111 --> == Wikimedians for Sustainable Development - April 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our forty second newsletter. This issue has news related to SDG 3, 5, 13 and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * User group meeting ([[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20250420|minutes]]) ; Other news * [https://wikiedu.org/blog/2025/04/09/zombie-ants-to-bioremediation-the-world-of-entomopathogenic-fungi/ Zombie ants to bioremediation: The world of entomopathogenic fungi] (SDG 15) * [https://wikiedu.org/blog/2025/04/21/with-foundation-increases-support-to-expand-disability-healthcare-information-on-wikipedia/ WITH Foundation increases support to expand disability healthcare information on Wikipedia] (SDG 3) * [https://diff.wikimedia.org/2025/04/04/women-and-health-project-improving-the-representation-of-womens-health-on-wikipedia/ Women and Health Project: Improving the representation of women’s health on Wikipedia] (SDG 3&5) ; Events * May 19: [[m:Habilidades Digitales Verdes en Wikimedia 2025|Habilidades Digitales Verdes en Wikimedia 2025]] (SDG 13) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 07:22, 11 Silimin gɔli May 2025 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=28259111 --> == Wikimedians for Sustainable Development - May 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our forty third newsletter. This issue has news related to SDG 3, 5, 10, 15 and 16.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * 22 June: [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Next meeting|User group meeting]] ; Other news * Several papers presented at WikiWorkshop: ** [https://wikiworkshop.org/2025/paper/wikiworkshop_2025_paper_24.pdf EcoWikiRS: Using Species Descriptions in Wikipedia and Remote Sensing to Learn about the Ecological Properties of a Place] (SDG 15) ** [https://wikiworkshop.org/2025/paper/wikiworkshop_2025_paper_6.pdf Data Extraction Methods for Analyzing Gender Bias on Wikipedia's Front Page] (SDG 5) ** [https://wikiworkshop.org/2025/paper/wikiworkshop_2025_paper_28.pdf Measuring Cross-Lingual Information Gaps in English Wikipedia: A Case Study of LGBT People Portrayals] (SDG 10) ** [https://wikiworkshop.org/2025/paper/wikiworkshop_2025_paper_14.pdf Exploring Wikipedia community practices during the 2024 European Parliament election] (SDG 16) ** [https://wikiworkshop.org/2025/paper/wikiworkshop_2025_paper_55.pdf Wikipedia as a Tool for Tracking Mass Migration Flows: Insights from the Russian Invasion of Ukraine] (SDG 10) ** [https://wikiworkshop.org/2025/paper/wikiworkshop_2025_paper_65.pdf Regulations in Wikidata: The case of PFAS-related regulations] (SDG 3 & 16) * [https://wikipediapodden.se/minimal-viable-species-stub-315/ Podcast about the minimal viable species stub] (SDG 15) * [https://wikimedia.org.uk/2025/05/media-literacy-and-responding-to-emergencies-and-disinformation/ Wikimedia UK and the Royal Society host workshop on information literacy and future health emergencies] (SDG 3) ; Events * 16 June: [[w:en:Event:Wikimedia NYC and United Nations Wikipedia Edit-A-Thon|Wikimedia NYC and United Nations Wikipedia Edit-A-Thon]] This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 09:37, 12 Silimin gɔli June 2025 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=28771610 --> == Wikimedians for Sustainable Development - June 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our forty fourth newsletter. This issue has news related to SDG 3, 5, and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * 6 July: [[m:Event:Wikimedians for Sustainable Development user group meeting 20250706|User group meeting]] ; Other news * [https://www.youtube.com/watch?v=9I8Nr_UamtM Biodiversidade na Wiki] (in Portuguese) (SDG 15) * [https://nph.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ppp3.70050 The women honoured in flowering plant genera: From myth to reality] (SDG 5&15) * [https://diff.wikimedia.org/2025/06/20/rethinking-wiki-engagement-in-medical-research-insights-from-a-residency-at-nihr/ Rethinking Wiki engagement in medical research: insights from a residency at NIHR] (SDG 3) ; Events * 24 July: [https://mdi.georgetown.edu/events/guwikieditathonsummer2025/ Editing for Equity: Closing the Wikipedia Gender Gap] (SDG 5) * 2 & 9 August: [https://events.humanitix.com/nz-species-editathon-wellington New Zealand Species Edit-a-thon] (SDG 15) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 21:06, 1 Silimin gɔli July 2025 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=28881683 --> == Wikimedians for Sustainable Development - July 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our forty fifth newsletter. This issue has news related to SDG 5, 10, 13 and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> <!--Add content here --> ; User group news * 6 July: User group meeting ([[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20250706|minutes]]) * We are trying to establish better governance for the user group and [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Draft by-laws|have some inspiration]] on which your comments are requested. ; Other news * To promote sustainability and increase the visibility of the Sustainable Development Goals, the [[w:tr:Vikiproje:S%C3%BCrd%C3%BCr%C3%BClebilir_Kalk%C4%B1nma|"Sustainable Development Wikiproject" was launched on the Turkish Wikipedia]] * [https://diff.wikimedia.org/2025/07/11/wiki-loves-butterfly-community-led-contributions-in-dzongu-valley-north-sikkim-india/ Wiki Loves Butterfly: Community-Led Contributions in Dzongu Valley, North Sikkim, India] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2025/07/12/gender-climate-and-sustainability-my-journey-with-the-awa-fellowship-2025/ Gender, Climate and Sustainability: My Journey with the AWA Fellowship 2025] (SDG 5 & 13) * [https://blog.tepapa.govt.nz/2025/07/14/the-power-and-potential-of-wikidata-for-botany/ The power and potential of Wikidata for botany] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2025/07/15/amplifying-inclusion-and-climate-justice-through-open-knowledge-my-journey-as-a-fellow-under-awa-fellowship-2025/ Amplifying Inclusion and Climate Justice Through Open Knowledge: My Journey as a Fellow under AWA Fellowship 2025] (SDG 13) * [https://diff.wikimedia.org/2025/07/15/justice-through-open-knowledge-training-human-rights-advocate-to-document-human-rights-incident-with-wikipedia-and-wikimedia-commons/ Justice through Open Knowledge: Training Human Rights Advocate to Document Human Rights Incident with Wikipedia and Wikimedia Commons] (SDG 10) * [https://diff.wikimedia.org/2025/07/16/wings-of-bengal-the-winners-of-wiki-loves-bangla-2025/ Wings of Bengal: The Winners of Wiki Loves Bangla 2025] (SDG 15) * [https://infomgnt.org/posts/2025-07-16-Connecting-Knowledge-with-Wikidata-a-practical-Project-with-the-Museum-fuer-Naturkunde-Berlin/ Connecting Knowledge with Wikidata: A Practical Project with the Museum für Naturkunde Berlin] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2025/07/19/when-time-slows-down-documenting-butterflies-in-the-north-eastern-himalayas/ When Time Slows Down: Documenting Butterflies in the North Eastern Himalayas] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2025/07/23/wiki-loves-earth-celebrates-1000000-images-of-the-natural-heritage-worldwide/ Wiki Loves Earth celebrates 1,000,000 images of the natural heritage worldwide!] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2025/07/28/closing-content-gaps-highlights-from-my-july-as-an-awa-inclusion-and-climate-justice-fellow/ Closing Content Gaps: Highlights from my July as an AWA Inclusion and Climate Justice Fellow] (SDG 13) * [https://diff.wikimedia.org/2025/08/01/thrilling-two-day-butterfly-expedition-in-central-odisha/ Thrilling Two-Day Butterfly Expedition in Central Odisha] (SDG 15) ; Events * 6-9 August: Wikimania is coming up, and you can easily [[wikimania:2025:Registration|join remotely]]. Find [[wikimania:2025:Program/SDG related sessions|all sessions related to the Sustainable Development Goals]]. This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 09:27, 2 Silimin gɔli August 2025 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=28881683 --> == Wikimedians for Sustainable Development - August 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our forty sixth newsletter. This issue has news related to SDG 13 and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * 21 September: [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Next meeting|User Group Meeting]] ; Other news * [https://diff.wikimedia.org/2025/08/07/when-butterflies-took-over-a-classroom/ When Butterflies Took Over a Classroom] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2025/08/13/a-walk-with-butterflies-that-healed-the-heart/ A Walk with Butterflies That Healed the Heart] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2025/08/21/wikimania-2025-information-integrity-on-climate-change-on-wikimedia-projects/ Wikimania 2025: Information Integrity on Climate Change on Wikimedia projects] (SDG 13) * [https://diff.wikimedia.org/2025/08/30/botanical-perspective-of-wikitutuwuhan-project/ Botanical Perspective of WikiTutuwuhan Project] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2025/08/30/past-present-and-future-a-wikimedian-in-residence-at-the-biodiversity-heritage-library/ Past, present and future: a Wikimedian-in-Residence at the Biodiversity Heritage Library] (SDG 15) * [[wikimania:2025:Program/SDG related sessions|All SDG related sessions at Wikimania]] This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 20:24, 1 Silimin gɔli September 2025 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=29165157 --> == Wikimedians for Sustainable Development - September 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our forty seventh newsletter. This issue has news related to SDG 4, 7 and 13.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * User group meeting ([[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20250921|minutes]]) ; Other news * The OpenStreetMap community has an initiative called "[https://mapyourgrid.org/ MapYourGrid]" focused on energy infrastructure on Wikidata and Open Streetmap. (SDG 7) * [https://diff.wikimedia.org/2025/09/18/bridging-climate-science-and-the-public-how-the-austrian-climate-report-found-a-home-on-wikipedia/ Bridging Climate Science and the Public: How the Austrian Climate Report Found a Home on Wikipedia] (SDG 13) * [https://diff.wikimedia.org/2025/09/27/microworld-a-wikimedia-fueled-microbial-exhibition-in-northern-argentina/ Microworld: a Wikimedia-fueled microbial exhibition in northern Argentina] (SDG 4) * [https://diff.wikimedia.org/2025/09/30/wiki-green-conference-2025/ Wiki-Green Conference 2025] This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 20:46, 1 Silimin gɔli October 2025 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=29165157 --> == Wikimedians for Sustainable Development - October 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our forty eighth newsletter. This issue has news related to SDG 4, 5, 10 and 13.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; News * [https://diff.wikimedia.org/2025/10/01/ewe-language-activists-trained-to-translate-the-sustainable-development-goals-online/ Ewe Language Activists Trained to Translate the Sustainable Development Goals Online] * [https://diff.wikimedia.org/2025/10/11/how-wikimedia-commons-is-making-microbiology-open-lessons-from-wikimedistas-de-jujuy-argentina/ How Wikimedia Commons is making microbiology open: lessons from Wikimedistas de Jujuy, Argentina] (SDG 4) * The [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Mall:Faktamall_f%C3%B6retag&diff=58499099&oldid=57412306 Swedish Wikipedia company infobox now shows carbon emissions data] retreived from Wikidata for over 200 companies. (SDG 13) ; Events * 6 November–3 December: [[m:Event:Visible Wiki Women Campaign 2025|Visible Wiki Women Campaign 2025]] (SDG 5) * 11 November: [[m:Event:First steps in Wikidata for the Wikimedia LGBT Community|First steps in Wikidata for the Wikimedia LGBT Community]] (SDG 10) * 1–30 November: [[w:id:Wikipedia:Bulan_Asia_Wikipedia_2025|Bulan Asia Wikipedia 2025]] (SDG 10) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 16:47, 3 Silimin gɔli November 2025 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=29554723 --> == Wikimedians for Sustainable Development - November 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our forty ninth newsletter. This issue has news related to SDG 5, 13 and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * 11 December: [[m:Event:Wikimedians for Sustainable Development user group meeting 20251211|User group call]] * As are ending the year and will be wrapping up on the [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Annual plan 2025|current annual plan]] we are doing a few sprints. If every member of the user group makes just one contribution, we will finish these easily and have a great resource for the entire community. Please check out these and see if you can help out: ** [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Video translation|Videos with translatable subtitles]] *** Help by identifying which videos need translation ** [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Charts coordination|Charts]] *** Help by identifying charts that should be used in SDG topics <br/> ; Other news * [https://diff.wikimedia.org/2025/11/09/wikimedia-project-from-south-america-selected-by-the-unesco-global-initiative-for-information-integrity-on-climate-change-fund/ Wikimedia Project from South America Selected by the UNESCO Global Initiative for Information Integrity on Climate Change Fund] (SDG 13) * [https://diff.wikimedia.org/2025/11/10/northern-argentine-wikimedians-recognized-in-regional-openstreetmap-contest/ Northern Argentine Wikimedians recognized in regional OpenStreetMap Contest] (SDG 15) * [https://www.aftonbladet.se/nyheter/a/LMyQBP/ny-ai-modell-svenska-foretags-utslapp-av-koldioxid Garbo gräver fram siffror på utsläpp av koldioxid] news in Swedish about carbon emissions data being added to the company infoboxes (SDG 13) * [https://wikimedia.at/der-klimabericht-und-die-wikipedia-teil-3-wissenschaftskommunikation/ Der Klimabericht und die Wikipedia Teil 3: Wissenschaftskommunikation] (SDG 13) ; Events * [[m:SheSaid|SheSaid campaign on Wikiquote]]. From 1 September until 31 December 2025. (SDG 5) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 14:39, 1 Silimin gɔli December 2025 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=29620767 --> == Wikimedians for Sustainable Development - December 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our fiftieth newsletter. This issue has news related to SDG 7, 13 and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> <!--Add content here --> ; User group news * User group call, 11 December ([[m:Wikimedians for Sustainable Development/Meeting minutes 20251211|minutes]]) ; Other news * [https://diff.wikimedia.org/2025/12/08/wikiforhumanrights-2025-documenting-ghanas-just-energy-transition-through-the-lens/ WikiForHumanRights 2025: Documenting Ghana’s Just Energy Transition Through the Lens] (SDG 7) * [[outreach:GLAM/Newsletter/November_2025/Contents/New_Zealand_report#Update_on_the_Bioeconomy_Science_Institute_Wikimedian_in_Residence|Update on the Bioeconomy Science Institute Wikimedian in Residence]] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2025/12/14/wikiforhumanrights-2025-campaign-in-ghana/ WikiForHumanRights 2025 campaign in Ghana] (SDG 7&13) * [https://wikimedia.org.uk/2025/12/topics-for-impact/ Topics for impact] by Wikimedia UK * [https://diff.wikimedia.org/2025/12/22/project-gayatri-a-year-of-building-knowledge-closing-with-heart/ Project Gayatri: A Year of Building Knowledge, Closing with Heart] (SDG 13) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 21:24, 4 Silimin gɔli January 2026 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=29844481 --> == Wikimedians for Sustainable Development - January 2026 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our fifty first newsletter. This issue has news related to SDG 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * The [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Reports/2025|annual report for 2025]] was published. * [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Next meeting|Next user group meeting]] is 22 February. * The drafting of the [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Annual plan 2026|2026 annual plan]] is under way, please help. ; Other news * [https://diff.wikimedia.org/2026/01/09/winning-images-of-the-special-category-human-rights-and-environment-from-wiki-loves-earth-2025%F0%9F%A4%9D/ Winning images of the special category “Human Rights and Environment” from Wiki Loves Earth 2025🤝] (SDG 15) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 14:22, 4 Silimin gɔli February 2026 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=29928029 --> == Wikimedians for Sustainable Development - February 2026 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our fifty second newsletter. This issue has news related to SDG 4, 5, 10, 13, 15, 16 and 17.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * A proposal for a climate and sustainability meetup at Wikimania has been submitted. Keep your fingers crossed it gets accepted! ; Other news * [https://metabase.wikibase.cloud Metabase], a project to create a [[m:Movement Strategy/Initiatives/Knowledge Base|movement-wide knowledgebase for activities and initiatives]], now has the property [https://metabase.wikibase.cloud/wiki/Property:P109 relates to sustainable development goal, target or indicator] and all the Sustainable Development Goals, Targets and Indicators. This makes it possible to make sure that your projects and initiative that supports these are marked as doing so and also find previous efforts related to them. * [https://diff.wikimedia.org/2026/02/11/wiki-for-botanists-why-thematic-engagement-matters/ Wiki for Botanists: Why thematic engagement matters] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2026/02/15/influence-of-seasonal-and-eco-climatic-factors-on-butterfly-diversity-insights-from-wiki-loves-butterfly/ Influence of Seasonal and Eco-climatic Factors on Butterfly Diversity: Insights from Wiki Loves Butterfly] (SDG 15) * [https://diff.wikimedia.org/2026/02/15/african-women-in-climate-action-a-continued-editing-journey-through-the-edither-africa-contest-2026/ African Women in Climate Action: A Continued Editing Journey through the EditHer Africa Contest 2026] (SDG 5 & 13) ; Events * March is Women's History Month and also has the Internaltional Women's day, so there are plenty of related events. Check out [[m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]] to find some near you. (SDG 5) * [[m:Wiki Loves Ramadan 2026|Wiki Loves Ramadan 2026]] (SDG 16) * [[d:Wikidata:WikiProject_India/Events/International_Mother_Language_Day_2026_Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] (SDG 4, 10 &17) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 12:13, 2 Silimin gɔli March 2026 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=29928029 --> == Wikimedians for Sustainable Development - March 2026 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our fifty third newsletter. This issue has news related to SDG 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; User group news * There is now a [[c:Template:User Wikimedians for Sustainable Development|user box template on Wikimedia Commons]] that you can use to show that you are participant of the user group. There were already user boxes on [[m:Template:User Wikimedians for Sustainable Development|Meta]], [[d:Template:User Wikimedians for Sustainable Development|Wikidata]], [[w:en:Template:User Wikimedians for Sustainable Development|English]] and [[w:sv:Mall:Användare Wikimedians for Sustainable Development|Swedish]] Wikipedia. If your home wiki uses user boxes but lacks one, feel free to copy any of these to it. ; Other news * [https://wikimediafoundation.org/news/2026/03/02/the-winners-of-wiki-loves-earth-2025/ “Cinematic intensity”: The winners of Wiki Loves Earth 2025] (SDG 15) * [https://www.nature.com/articles/d41586-026-00940-y Scientists should join collaborative online editing communities for biodiversity] (SDG 15) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 11:26, 1 Silimin gɔli April 2026 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=30155800 --> == Wikimedians for Sustainable Development - April 2026 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This is our fifty fourth newsletter. This issue has news related to SDG 2, 5, 6, 7, 13 and 15.<div style="column-count:2; column-width: 400px;"> ; News * [[diffblog:2026/04/15/from-lens-to-knowledge-citizen-science-through-wiki-loves-butterfly/|From Lens to Knowledge: Citizen Science through Wiki Loves Butterfly]] (SDG 15) * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Wikidata type specimen data model]] (SDG 15) * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Macedonia report|Edit-a-thon "Women Botanists" and “Plants Around Us: Veles” workshop]] (SDG 5 & 15) ; Events * Ongoing: [[w:en:Wikipedia:100 Days 100 Edits|100 Days 100 Edits]] (SDG 13) * Ongoing: [[m:Wiki for Sustainable Futures 2026|Wiki for Sustainable Futures 2026]] (SDG 2, 6 & 7) * May 9-10: [[w:sv:Wikipedia:Projekt naturgeografi/Fotosafari: Fåglar i Skåne 2026|Bird photography trip]] in south Sweden (SDG 15) * May 30: [[w:sv:Wikipedia:Skrivstuga/Biologisk mångfald|Editathon about biodiversity]] in Stockholm (SDG 15) This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Ainali|Ainali]] ([[m:User talk:Ainali|talk]])</bdi> 12:47, 6 Silimin gɔli May 2026 (GMT) • [[m:Wikimedians for Sustainable Development/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedians for Sustainable Development newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Ainali@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_for_Sustainable_Development_newsletter&oldid=30472224 --> tfl1ncak7a8tqg99vsgofsfqyp6khic List of awards and nominations received by Wizkid 0 20068 134152 132688 2026-05-06T13:02:23Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 134152 wikitext text/x-wiki {{short description|None}} {{Use dmy dates|date=October 2021}} {{dynamic list}}{{Infobox awards list|name=[[Wizkid]]|image=File:Wizkid at Iyanya's album launch concert, 2013 (cropped).jpg|alt=Wizkid in 2013.|caption=Wizkid in 2013|wins=<!-- Do not add unsourced numbers here -->|nominations=<!-- Do not add unsourced numbers here -->|}} Yuya ŋɔ nyɛla yila pini shɛŋa Nigerian yili yiinda [[Wizkid]] ni deehi. Yili yiinda ŋɔ sɔŋsim zaŋ chaŋ tiŋduya yila yaɣa nima chɛmi ka o di pina pam,<ref>{{Cite web|title=Made In Lagos: The Embrace Of Wizkid|url=https://www.clashmusic.com/features/made-in-lagos-the-embrace-of-wizkid|access-date=11 March 2021|website=Clash Magazine|date=11 May 2020 |language=en}}</ref> n-ti pahi [[Grammy Award]]s paɣabu m-bɔŋɔ zaŋ n-ti o tuma ni [[Beyoncé]]'s ''[[The Lion King: The Gift]]'' soundtrack with "[[Brown Skin Girl]]".<ref>{{Cite news|date=29 July 2019|title=Beyoncé champions African music stars with Lion King soundtrack|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-49077673|access-date=11 March 2021}}</ref><ref>{{Cite web|date=2 March 2021|title=Wizkid|url=https://www.grammy.com/grammys/artists/wizkid/20080|access-date=8 March 2021|website=GRAMMY.com|language=en}}</ref> Ŋun nyɛ gbansabila yili yiinda ŋɔ deehi pina pam [[BET Awards]] (4), [[Soul Train Awards]] (3), [[Billboard Awards]] (3), [[iHeartRadio Music Awards]] (2) n-ti pahi [[MOBO Awards]] (4). Ŋun lahi nyɛ "recipient" [[American Society of Composers, Authors and Publishers|ASCAP]] plaque zaŋti Drake's "One Dance".<ref>{{cite web|last1=Salihu|first1=Idoko|title=Wizkid bags U.S. award for writing Drake's "One Dance"|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/music/222457-wizkid-bags-u-s-award-writing-drakes-one-dance.html|publisher=Premium Times|access-date=6 December 2017|date=3 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171206074628/https://www.premiumtimesng.com/entertainment/music/222457-wizkid-bags-u-s-award-writing-drakes-one-dance.html|archive-date=6 December 2017|url-status=live}}</ref> Wizkid's sɔŋsim zaŋti Nigerian yila yilibu yaɣili chɛmi ka o lee yili yiinda so ŋun deehi pina pam [[The Headies]] award history.<ref>{{Cite web|last=Africa|first=Ventures|date=9 October 2019|title=Top 10 Nigerians in Africa Report's 100 most influential Africans|url=http://venturesafrica.com/top-10-nigerians-in-africa-reports-100-most-influential-africans/|access-date=15 January 2021|website=Ventures Africa|language=en-US}}</ref><ref>{{cite web | url= https://www.mp3bullet.ng/wizkid-emerges-as-the-most-awarded-artiste-in-headies-history/ | title=Wizkid emerges as the Most awarded artiste in Headies history | publisher=Mp3bullet | date=22 February 2021 | access-date=22 February 2021}}</ref> == Music Awards == {| class ="wikitable" |- !Award !Year !Category !Recipient !Result !Ref |- |[[3Music Awards]] |[[3Music Awards 2022|2022]] |African Song of the Year |"[[Essence (Wizkid song)|Essence]] (remix)" <br><span style="font-size:85%;">(featuring [[Tems (singer)|Tems]] and [[Justin Bieber]])</span> |{{won}} |<ref>{{Cite web |last=Kotey |first=Nii |date=27 March 2022 |title=3Music News: 3Music Awards '22: Here are all the winners |url=https://3music.tv/section/news/article?nid=nwi7nMUc8EfDQv03wzwIVX6zdP2 |access-date=27 March 2022 |website=3Music TV |language=}}</ref> |- |rowspan="3"|Afro X Digital Awards |rowspan="3"|2021 |Pop Song of the Year By Male |"[[Essence (Wizkid song)|Essence]] (remix)" <br><span style="font-size:85%;">(featuring [[Tems (singer)|Tems]]</span> |{{won}} |rowspan="3"|<ref>{{cite web |title=Afrodigital Award winners |url=https://www.afroxdigital.com/winners-details.php?nominees-token=OEQ784935201|website=AfroxDigital.com}}</ref> |- |Album Of The Year |"[[Made In Lagos]]" |{{won}} |- |Artiste of The Year |Himself |{{won}} |- |rowspan="12"|[[African Entertainment Awards USA]] |rowspan="8"|[[2021 African Entertainment Awards USA|2021]] |Best Male Artist |rowspan="3"|Himself |{{won}} |rowspan="8"|<ref>{{cite web |title=Wizkid wins five awards at 2021 AEAUSA |url=https://thenationonlineng.net/wizkid-wins-five-awards-at-2021-aeausa/ |website=The Nation Newspaper |access-date=28 December 2021 |date=28 December 2021}}</ref> |- |Artist of the Year |{{nom}} |- |Best Male Artist – Central/West Africa |{{nom}} |- |Album Of The Year |''[[Made in Lagos]]'' |{{won}} |- |rowspan="2"|Best Collaboration |"[[Essence (Wizkid song)|Essence]]" |{{won}} |- |"Ginger" |{{nom}} |- |Best Video |"[[Essence (Wizkid song)|Essence]]" |{{won}} |- |Song of the Year |"[[Essence (Wizkid song)|Essence]]" |{{won}} |- |rowspan="2"|[[2020 African Entertainment Awards USA|2020]] |Best Male Artist |rowspan="2"|Himself |{{nom}} |rowspan="2"| |- |Entertainer of the Year |{{nom}} |- |rowspan="2"|[[2019 African Entertainment Awards USA|2019]] |Best Video |"Soco" |{{nom}} |rowspan="2"| |- |Entertainer of the Year |Himself |{{nom}} |- |rowspan="9"|African Muzik Magazine Awards |rowspan="5"|2014 |Best Male West Africa |rowspan="2"|Himself |{{nom}} |rowspan="5"|<ref>{{cite web|title=See Nominees for the African Muzik Magazine Awards (AFRIMMA) 2014|url=http://www.bellanaija.com/2014/06/09/see-the-nominees-for-the-african-muzik-magazine-awards-afrimma-2014/|publisher=Bellanaija|accessdate=28 July 2014|date=9 June 2014}}</ref> |- |Artist of the Year |{{nom}} |- |Song of the Year |"Caro" <br><span style="font-size:85%;">(Star Boy featuring L.A.X and Wizkid)</span> |{{nom}} |- |rowspan="2"|Best Collabo |"Slow Down" <br><span style="font-size:85%;">(R2Bees featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |"[[Surulere (song)#Surulere Remix|Surulere Remix]]" <br><span style="font-size:85%;">([[Dr SID]] featuring [[Don Jazzy]], Phyno, and Wizkid)</span> |{{nom}} |- |rowspan="4"|2015 |Best Male Abass West Africa |rowspan="2"|Himself |{{nom}} |rowspan="4"|<ref>{{cite web|last1=Anthony-Williams|first1=Elsie|title=2015 AFRIMMA Awards: Full Nomination List + How To Vote For Your Favorite Nominees|date=25 July 2015|url=http://www.ghanacelebrities.com/2015/07/25/2015-afrimma-awards-full-nomination-list-vote-favorite-nominees/|publisher=Ghana Celebrities|accessdate=8 May 2016}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Artist of the Year |{{nom}} |- |Song of the Year |rowspan="2"|"[[Ojuelegba (Wizkid song)|Ojuelegba]]" |{{won}} |- |Best Video |{{won}} |- | rowspan="19" |[[All Africa Music Awards|AFRIMA]] | rowspan="5" |2015 |Artist of the Year |rowspan="3"|Himself |{{nom}} |rowspan="5"|<ref>{{cite web|title=ALL AFRICA MUSIC AWARDS, AFRIMA, 2015 FINAL NOMINEES LIST.|url=http://afrima.org/index.php/media2/news-update/161-all-africa-music-awards-afrima-2015-final-nominees-list|publisher=All Africa Music Awards|accessdate=8 May 2016|access-date=4 July 2023|archive-date=20 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171020032459/https://www.afrima.org/index.php/media2/news-update/161-all-africa-music-awards-afrima-2015-final-nominees-list|url-status=dead}}</ref> |- |Best Male Artist in West Africa |{{nom}} |- |Songwriter of the Year |{{nom}} |- |Album of the Year |"''[[Ayo (Wizkid album)|Ayo]]''" |{{nom}} |- |Song of the Year |"[[Ojuelegba (Wizkid song)|Ojuelegba]]" |{{nom}} |- |rowspan="3"|2017 |Artiste of the Year |rowspan="2"|Himself |{{won}} |rowspan="3"|<ref>{{cite web|last1=Nseyen|first1=Nsikak|title=Wizkid wins big at AFRIMA 2017 [See full list]|url=http://dailypost.ng/2017/11/13/wizkid-wins-big-afrima-2017-see-full-list/|work=Los Angeles Times|accessdate=23 December 2017|date=13 November 2017}}</ref> |- |Best West African Artiste |{{won}} |- |Song of the year |"[[Come Closer (Wizkid song)|Come Closer]]" <br><span style="font-size:85%;">(featuring [[Drake (musician)|Drake]])</span> |{{won}} |- |rowspan="5" |2019 |Song of The Year |"Fever" |{{won}} | rowspan="5" |<ref>{{cite web|url=https://www.okayafrica.com/here-are-the-2019-afrimma-nominees-burna-boy-wizkid/|title=Here are the 2019 AFRIMA Nominees|date=7 August 2019|website=OkayAfrica|language=en|access-date=5 September 2019}}</ref> |- |Collaboration of The Year |"[[Brown Skin Girl]]" <span style="font-size:85%;">([[Beyoncé]] featuring Wizkid & [[Saint Jhn]])</span> |{{nom}} |- |Best Male West Africa | rowspan="5" |Himself |{{Nominated}} |- |Crossing Boundaries with Music Award |{{Nominated}} |- |Artist of The Year |{{Nominated}} |- | rowspan="6" |2021 |Artiste of the Year in Africa |{{won}} | rowspan="6" |<ref>{{Cite news|title=Afrima Nominations 2021 - See full list of nominees|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/world-58668545|access-date=26 September 2021}}</ref> |- |Best Male Artiste in Western Africa |{{nom}} |- |Album of the Year | rowspan="3" |"[[Essence (Wizkid song)|Essence]]" {{Small|(featuring [[Tems (singer)|Tems]]}}) |{{nom}} |- |Best African Collaboration |{{won}} |- |Song of the Year in Africa |{{won}} |- |Best Artiste, Duo or Group in African R n B Soul. | |{{nom}} |- |African Pride Awards |2016 |African Artist of the year |Himself |{{won}} |<ref>{{Cite web |url=http://ameyawdebrah.com/photos-ameyaw-debrah-fuse-odg-wizkid-others-win-african-pride-awards-uk/ |title=Photos: Ameyaw Debrah, Fuse ODG, Wizkid, others win African Pride Awards in UK - AmeyawDebrah.Com |access-date=3 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160805230249/http://ameyawdebrah.com/photos-ameyaw-debrah-fuse-odg-wizkid-others-win-african-pride-awards-uk/ |archive-date=5 August 2016 |url-status=dead }}</ref> |- |rowspan="3"|[[American Music Awards]] |rowspan="3"|2016 |Favorite Pop/Rock Song |rowspan="3"|"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> |{{nom}} |rowspan="3"| |- |Favorite Soul/R&B Song |{{nom}} |- |Collaboration of the Year |{{nom}} |- | [[Apple Music|Apple Music Awards]] |2021 |Artist of the Year (Africa) |Himself |{{won}} |<ref>{{Cite web|title=Apple announces third annual Apple Music Award winners|url=https://www.apple.com/newsroom/2021/11/apple-announces-third-annual-apple-music-award-winners/|access-date=2021-11-30|website=Apple Newsroom|language=en-US}}</ref> |- | rowspan="7" |[[BET Awards]] |[[BET Awards 2012|2012]] |rowspan="3" |Best International Act Africa | rowspan="3" |Himself |{{won}} |<ref>{{cite web|title=BET Awards 2012 Winners|url=http://www.bet.com/shows/bet-awards/2012/nominees.html|publisher=[[BET]]|accessdate=30 June 2013}}</ref> |- |[[BET Awards 2016|2016]] |{{nom}} |<ref>{{cite web|last1=Kennedy|first1=Gerrick|title=Drake, Beyoncé and Rihanna top 2016 BET Awards nominations|url=http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-drake-bet-awards-nominations-20160520-snap-story.html|work=Los Angeles Times|accessdate=21 May 2016|date=20 May 2016}}</ref> |- |[[BET Awards 2017|2017]] |{{Won}} |<ref>{{Cite web|last=Vulpo|first=Mike|date=2017-06-26|title=BET Awards 2017 Winners: The Complete List|url=https://www.eonline.com/news/861996/bet-awards-2017-winners-the-complete-list|access-date=2022-01-25|website=[[E! Online]]}}</ref> |- |[[BET Awards 2020|2020]] |HER Award |"[[Brown Skin Girl]]" <span style="font-size:85%;">([[Beyoncé]] featuring Wizkid & [[Saint Jhn]])</span> |{{won}} |<ref>{{Cite web|last=France |first=Lisa Respers|title=BET Awards 2020: See who won a BET Award|url=https://www.cnn.com/2020/06/28/entertainment/bet-awards-2020-winners/index.html|access-date=10 March 2021|website=CNN|date=29 June 2020 }}</ref> |- |[[BET Awards 2021|2021]] |Best International Act |rowspan="2" | Himself |{{nom}} |<ref>{{Cite web|date=2021-05-27|title=BET Awards Unveil 2021 Nominees List, Led By Megan Thee Stallion And DaBaby|url=https://deadline.com/2021/05/bet-awards-2021-nominees-list-megan-thee-stallion-dababy-seven-nominations-1234765106/|access-date=2021-05-27|website=Deadline}}</ref> |- |rowspan="2" | [[BET Awards 2022|2022]] |Best Male R&B/Pop Artist |{{nom}} |rowspan="2" |<ref>{{cite web|title=BET Awards 2022 Nominees Revealed: Drake, Kendrick Lamar, and More|first=Mackenzie|last=Cummings-Grady|access-date=June 2, 2022|date=June 1, 2022|work=[[Complex (magazine)|Complex]]|url=https://www.complex.com/music/2022-bet-award-nominations|archive-date=1 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601215930/https://www.complex.com/music/2022-bet-award-nominations|url-status=dead}}</ref> |- | Best Collaboration |"[[Essence (Wizkid song)|Essence]]" <span style="font-size:85%;">(feat. [[Justin Bieber]] and [[Tems (singer)|Tems]])</span> |{{won}} |- |rowspan="1"|[[BET Hip Hop Awards]] |2016 |Best Collab, Duo, or Group |"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> |{{nom}} |<ref>{{Cite web|last=Fresh|first=Mikey|date=5 October 2016|title=Watch All The Performances from 2016 BET Hip-Hop Awards|url=https://www.vibe.com/music/music-news/2016-bet-hip-hop-awards-performances-video-457144/|access-date=10 March 2021|website=VIBE.com|language=en-US}}</ref> |- |rowspan="7"|[[Billboard Music Awards]] |rowspan="7"|2016 |Top Hot 100 Song |rowspan="7"|"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> |{{nom}} | rowspan="7" |<ref>{{Cite magazine|title=Here Is the Complete List of Winners From the 2017 Billboard Music Awards|url=https://www.billboard.com/articles/news/bbma/7801136/billboard-music-awards-2017-winners-list|access-date=10 March 2021|magazine=Billboard|language=en}}</ref> |- |Top Selling Song |{{nom}} |- |Top Radio Song |{{nom}} |- |Top Streaming Song (Audio) |{{won}} |- |Top Collaboration |{{nom}} |- |Top R&B Song |{{won}} |- |Top R&B Collaboration |{{won}} |- | BreakTudo Awards | 2020 | Global Artist | Himself | {{nominated}} |<ref>{{cite web|url=https://purepop.com.br/lista-de-indicados-do-breaktudo-awards-2020/|title=Confira a lista de indicados do BreakTudo Awards 2020 |work=Purepop|accessdate=30 June 2020|last1=Metropoles}}</ref> |- |rowspan="9"|[[Channel O Music Video Awards]] |rowspan="2"|2011 |Most Gifted Newcomer Video |"Holla at Your Boy" |{{nom}} |rowspan="2"|<ref>{{cite web | url=http://www.tvsa.co.za/default.asp?blogname=news&ArticleID=17694 | title=Channel O 2011 MVA's – all the nominees | publisher=TVSA | date=21 August 2011 | accessdate=6 March 2014}}</ref> |- |Most Gifted Video of the Year |"Molowo Noni" <br><span style="font-size:85%;">(Samklef featuring Wizkid, D'Prince, and [[Ice Prince]])</span> |{{nom}} |- |[[2012 Channel O Music Video Awards|2012]] |Most Gifted West African Video of the Year |"[[Pakurumo]]" |{{nom}} |<ref>{{cite web | url=http://www.hypemagazine.co.za/2012/09/05/channel-o-music-video-awards-2012-nominees-announced/ | title=Channel O Music Video Awards 2012 Nominees Announced | publisher=Hype Magazine | date=5 September 2012 | accessdate=6 March 2014}}</ref> |- |rowspan="3"|2013 |Most Gifted Duo/Group/Featuring Video |"Baddest Boy" <br><span style="font-size:85%;">(EME featuring Wizkid, Skales, and Banky W.)</span> |{{nom}} |rowspan="3"|<ref>{{cite web|title=2013 Channel O Africa Music Awards unveils nominees|url=http://nationalmirroronline.net/new/2013-channel-o-africa-music-awards-unveils-nominees/|publisher=National Mirror|accessdate=3 November 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102075346/http://nationalmirroronline.net/new/2013-channel-o-africa-music-awards-unveils-nominees/|archivedate=2 November 2013|access-date=4 July 2023|archive-date=6 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130906161524/http://nationalmirroronline.net/new/2013-channel-o-africa-music-awards-unveils-nominees/}}</ref> |- |Most Gifted Male Video |rowspan="2"|"Azonto" |{{nom}} |- |Most Gifted Video of the Year |{{won}} |- |rowspan="3"|[[2014 Channel O Music Video Awards|2014]] |rowspan="2"|Most Gifted Duo/Group or Featuring |"Slow Down" <br><span style="font-size:85%;">(R2Bees featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |rowspan="3"|<ref name="award23">{{cite web|last1=Marshall|first1=Rhodé|title=Channel O Africa announces Music Video Awards nominees|url=http://mg.co.za/article/2014-09-05-channel-o-africa-announces-music-video-awards-nominees|publisher=Mail & Guardian|accessdate=12 September 2014|date=5 September 2014}}</ref> |- |"Pull Over" <br><span style="font-size:85%;">(KCee featuring Wizkid)</span> |{{won}} |- |Most Gifted Ragga Dancehall |"Bad Girl" <br><span style="font-size:85%;">([[Jesse Jagz]] featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |rowspan="7"|[[City People Entertainment Awards]] |2011 |Best New Male Artiste |rowspan="3"|Himself |{{won}} |<ref>{{cite web|title=BN Bytes: M.I, JahBless, Tiwa Savage, Juliet Ibrahim, Mbong Amata, Samkelf & Halima Abubakar win at the 2011 City People Entertainment Awards|date=8 August 2011 |url=http://www.bellanaija.com/2011/08/08/bn-bytes-m-i-jahbless-tiwa-savage-juliet-ibrahim-mbong-amata-samkelf-halima-abubakar-win-at-the-2011-city-people-entertainment-awards/|publisher=Bellanaija|accessdate=4 September 2013}}</ref> |- |rowspan="3"|2013 |Musician of the Year (Male) |{{won}} |rowspan="3"|<ref>{{cite web|last=Aiki|first=Damilare|title=2013 City People Entertainment Awards: First Photos & Full List of Winners|url=http://www.bellanaija.com/2013/07/16/2013-city-people-entertainment-awards-first-photos-full-list-of-winners/|publisher=Bellanaija|accessdate=19 December 2013|date=16 July 2013}}</ref> |- |Best Hip-Hop Artiste of the Year |{{nom}} |- |Best Collabo of the Year |"Fine Lady" <br><span style="font-size:85%;">(Lynxxx featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |rowspan="3"|2014 |Musician of the Year (Male) |Himself |{{nom}} |rowspan="3"|<ref>{{cite web | url=http://www.bellanaija.com/2014/06/06/rita-dominic-davido-tiwa-savage-majid-michel-2014-city-people-entertainment-awards-nominees/ | title=Rita Dominic, Davido, Tiwa Savage, Majid Michel – 2014 City People Entertainment Awards Nominees | publisher=Bellanaija.com | date=6 June 2014 | accessdate=10 June 2014}}</ref> |- |Most Popular Song of the Year |"On Top Your Matter" |{{nom}} |- |Best Collabo of the Year |"Pull Over" <br><span style="font-size:85%;">(KCee featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |Future Awards |2012 |Musician of the Year |Himself |{{won}} |<ref>{{cite web|title=Tonto Dikeh, Denrele, Wizkid, Don Jazzy, Toju Foyeh & Idris Akinbajo win Top Awards at the 2012 Future Awards – View the Full List of Winners|url=http://www.bellanaija.com/2012/08/27/tonto-dikeh-denrele-wizkid-don-jazzy-toju-foyeh-idris-akinbajo-win-top-awards-at-the-2012-future-awards-view-the-full-list-of-winners/|publisher=Bellanaija|accessdate=11 December 2013|date=27 August 2012}}</ref> |- |rowspan="3"|Dynamix All Youth Awards |rowspan="2"|2010 |Promising Artiste of the Year |Himself |{{won}} |rowspan="2"|<ref>{{cite web|title=The star studded Dynamix Awards 2010|date=5 January 2011 |url=http://www.ynaija.com/the-star-studded-dynamix-awards-2010/|publisher=YNaija|accessdate=31 October 2013}}</ref> |- |Song of the Year |"Holla at Your Boy" |{{nom}} |- |2011 |Artiste of the Year |Himself |{{won}} |<ref>{{cite web|title=360Events: Some Great Pictures from the Dynamix All Youth Awards (18.12.2011)|url=http://www.360nobs.com/2011/12/360events-some-great-pictures-from-the-dynamix-all-youth-awards-18-12-2011/|publisher=360nobs|accessdate=4 September 2013|access-date=4 July 2023|archive-date=24 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224092041/http://www.360nobs.com/2011/12/360events-some-great-pictures-from-the-dynamix-all-youth-awards-18-12-2011/|url-status=dead}}</ref> |- |rowspan="8"|[[Ghana Music Awards]] |2012 |rowspan="2"|African Artist of the Year |rowspan="2"|Himself |{{nom}} |<ref>{{cite web |title=Full List of Ghana Music Awards 2012 Nominations |url=http://showbiz.peacefmonline.com/news/201202/97600.php |publisher=PeaceFmOnline |accessdate=4 September 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130926211345/http://showbiz.peacefmonline.com/news/201202/97600.php |archivedate=26 September 2013 |access-date=4 July 2023 |archive-date=26 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130926211345/http://showbiz.peacefmonline.com/news/201202/97600.php }}</ref> |- |rowspan="2"|2013 |{{won}} |rowspan="2"|<ref>{{cite web | url=http://www.modernghana.com/music/21415/3/vodafone-ghana-music-awards-2013-and-its-full-list.html | title=Vodafone Ghana Music Awards 2013 And {{sic|It|'s|nolink=y}} Full List Winners | publisher=Modern Ghana | date=19 May 2013 | accessdate=6 March 2014}}</ref> |- |Reggae Dance Hall Song of the Year |"Time Bomb" <br><span style="font-size:85%;">([[Samini]] featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |rowspan="4"|2014 |African Artiste of the Year |Himself |{{nom}} |rowspan="4"|<ref>{{cite web | url=http://www.ghanafame.com/2014-vodafone-ghana-music-awards-nomination-check-full-list/ | archive-url=https://archive.today/20140307224530/http://www.ghanafame.com/2014-vodafone-ghana-music-awards-nomination-check-full-list/ | url-status=dead | archive-date=7 March 2014 | title=2014 Vodafone Ghana Music Awards Nomination | publisher=Ghana Fame.com | accessdate=7 March 2014}}</ref> |- |Afro Pop Song of the Year |rowspan="3"|"Slow Down" <br><span style="font-size:85%;">(R2Bees featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |Best Collaboration of the Year |{{nom}} |- |Vodafone Song of the Year |{{nom}} |- |2016 |African Artist of the Year |Himself |{{won}} |<ref>{{cite web|last1=Ibrahim|first1=Abubakar|last2=Aglanu|first2=Dela|title=Live update: Ghana Music Awards 2016 - EL wins Artiste of the Year|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2016/May-7th/live-updates-ghana-music-awards-2016.php|publisher=Joy Online|accessdate=8 May 2016|date=7 May 2016}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | rowspan="4" |[[Grammy Awards]] | 2016 |Album of the Year |[[Views (album)|''Views'']] (as a featured artist) | {{nom}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|date=2 March 2021|title=Wizkid|url=https://www.grammy.com/grammys/artists/wizkid/20080|access-date=10 March 2021|website=GRAMMY.com|language=en}}</ref> |- |2021 |[[Grammy Award for Best Music Video|Best Music Video]] |"[[Brown Skin Girl]]" <span style="font-size:85%;">([[Beyoncé]] featuring Wizkid, [[Saint Jhn]] & [[Blue Ivy Carter]])</span> |{{won}} |- | rowspan="2" |[[64th Annual Grammy Awards|2022]] |[[Grammy Award for Best Global Music Album|Best Global Music Album]] |''Made in Lagos Deluxe Edition'' |{{nom}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite news|title=Wizkid, Burnaboy, oda Nigerian artists wey dey 2022 Grammy nomination|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/media-59394925|access-date=2021-11-23}}</ref> |- |[[Grammy Award for Best Global Music Performance|Best Global Music Performance]] |"[[Essence (Wizkid song)|Essence]]" {{Small|(featuring [[Tems (singer)|Tems]]}}) |{{nom}} |- |rowspan="1"|[[iHeartRadio Much Music Video Awards]] |2017 |Canadian Single of the Year |"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> |{{won}} |<ref>{{Cite news|title=Acceptance and diversity get major stage time at otherwise predictable MMVAs|url=https://nationalpost.com/entertainment/alessia-cara-and-joe-jonas-split-mmva-hosting-duties|access-date=10 March 2021|newspaper=National Post|date=19 June 2017 |language=en-CA|last1=Friend |first1=David }}</ref> |- | rowspan="4" |[[iHeartRadio Music Awards]] |rowspan="3"|2017 |Most Thumbed-Up Song of the Year |rowspan="3"|"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> |{{won}} | rowspan="3" |<ref>{{Cite web|date=4 January 2017|title=Drake leads 2017 iHeartRadio Music Awards nominations|url=https://www.latimes.com/entertainment/music/la-et-ms-drake-iheart-20170104-story.html|access-date=10 March 2021|website=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> |- |Song of the Year |{{nom}} |- |Hip-Hop Song of the Year |{{won}} |- |2023 |Afrobeats Artist of the Year |Himself & TEMS |Won |[https://www.iheart.com/content/2023-03-26-iheartradio-music-awards-2023-see-the-entire-list-of-winners/] |- |iHeartRadio Titanium Award |2023 |1 Billion Total Audience Spins on iHeartRadio Stations |"Essence" ft TEMS |Won |[https://www.billboard.com/music/awards/iheartradio-titanium-awards-ed-sheeran-doja-cat-jack-harlow-1235357051/] |- |[[Juno Awards]] |2017 |Single of the Year |"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> |{{nom}} |<ref>{{Cite web|date=1 April 2017|title=Winners List: First 34 Juno Awards handed out at Saturday gala|url=https://www.thestar.com/entertainment/music/2017/04/01/winners-list-first-34-juno-awards-handed-out-at-saturday-gala.html|access-date=10 March 2021|website=thestar.com|language=en}}</ref> |- |[[Latin American Music Awards]] |2016 |Favorite Crossover Song |"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> |{{nom}} |<ref>{{Cite magazine|title=Latin American Music Awards 2016 Nominees: Nicky Jam, Becky G, Banda MS & More|url=https://www.billboard.com/articles/columns/latin/7494720/2016-latin-american-music-awards-nominees-nicky-jam-becky-g-banda-ms-juan-gabriel-telemundo|access-date=10 March 2021|magazine=Billboard|language=en}}</ref> |- |[[LOS40 Music Awards]] |2016 |International Song of the Year |"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> |{{nom}} |<ref>{{Cite web|last=LOS40|title=LOS40 Music Awards: artistas confirmados|url=https://los40.com/especiales/los40-music-awards/2016/artistas-confirmados/|access-date=10 March 2021|website=LOS40|language=es}}</ref> |- |rowspan="6" |[[MOBO awards]] |2011 |rowspan="4" |Best African Act |rowspan="6" |Himself |{{won}} |<ref>{{cite web|title=MOBO AWARDS 2011: WINNERS LIST IN FULL|url=http://www.gigwise.com/news/67643/MOBO-Awards-2011-Winners-List-In-full|publisher=Gigwise|accessdate=29 June 2013}}</ref> |- |2013 |{{nom}} |<ref>{{cite web|title=MOBO Awards 2013 – Nominations List Revealed!|url=http://www.mobo.com/news-blogs/mobo-awards-2013-nominations-list-revealed|publisher=Mobo|accessdate=4 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031147/http://www.mobo.com/news-blogs/mobo-awards-2013-nominations-list-revealed|archive-date=1 December 2017|url-status=dead}}</ref> |- |2014 |{{nom}} |<ref>{{cite news|last1=Molloy|first1=Antonia|title=Mobo Awards 2014 nominations: Sam Smith and Krept and Konan lead pack|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/mobo-awards-2014-nominations-sam-smith-and-krept-and-konan-lead-pack-9750686.html|work=The Independent|accessdate=25 September 2014|date=23 September 2014}}</ref> |- |2015 |{{nom}} |<ref>{{cite web|last1=McGeorge|first1=Alistair|title=MOBO Awards 2015 nominations revealed as Krept & Konan lead the way in four categories including Best Album|url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/mobo-awards-2015-nominations-revealed-6546542|publisher=Mirror|accessdate=8 May 2016|date=30 September 2015}}</ref> |- |2017 |Best International Act |{{won}} |<ref>{{cite web|last1=Okogba|first1=Emmanuel|title=MOBO Awards 2017: Thank you Wizkid for raising Nigeria's flag- Goodluck Jonathan|url=https://www.vanguardngr.com/2017/11/mobo-awards-2017-thank-wizkid-raising-nigerias-flag-goodluck-jonathan/|publisher=Vanguard Nigeria|accessdate=23 December 2017|date=30 November 2017}}</ref> |- | 2020 | Best African Act | {{won}} |<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2020/12/09/mobos-2020-full-winners-list-highlights-performance-from-awards-13728485/|title=MOBOs 2020: Nines, Headie One, Mahalia lead top winners as Ms Banks and H.E.R. perform|website=metro.co.uk|accessdate= 7 December 2020}}</ref> |- |rowspan="7"|[[MTV Africa Music Awards]] |rowspan="2"|[[MTV Africa Music Awards 2014|2014]] |Best Male |Himself |{{nom}} |rowspan="2"|<ref>{{cite web |url=http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2014/04/17/mafikizolo-uhuru-davido-lead-nominations-for-mtv-africa-music-awards |title=Mafikizolo, Uhuru, Davido lead nominations for MTV Africa Music Awards |publisher=Sowetan LIVE |date= |accessdate=17 April 2014 |access-date=4 July 2023 |archive-date=20 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140420073700/http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2014/04/17/mafikizolo-uhuru-davido-lead-nominations-for-mtv-africa-music-awards |url-status=dead }}</ref> |- |Best Collaboration |"Slow Down" <br><span style="font-size:85%;">(R2Bees featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |rowspan="2"|[[MTV Africa Music Awards 2015|2015]] |Best Male |Himself |{{nom}} |rowspan="2"|<ref>{{cite web|title=#MTVMAMA2015 NOMINEES ANNOUNCED!|url=http://mama.mtv.com/news/nominations-are-revealed-for-18-july-showstopper/|website=MTV AMA|publisher=MTV|accessdate=11 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150614004855/http://mama.mtv.com/news/nominations-are-revealed-for-18-july-showstopper/|archive-date=14 June 2015|url-status=dead}}</ref> |- |Song of the Year |"Show You The Money" |{{nom}} |- |rowspan="3"|[[MTV Africa Music Awards 2021|2021]] |Best Male |rowspan="2"|Himself |{{pending}} |rowspan="3"|<ref>{{cite web |title=MAMA 2021: MTV Base postpones award |url=https://punchng.com/mama-2021-mtv-base-postpones-award/ |website=Punch Newspapers |access-date=1 July 2021 |date=5 February 2021}}</ref> |- |Best Fanbase |{{pending}} |- |Best Collaboration |"Smile" <br><span style="font-size:85%;">(H.E.R. featuring Wizkid)</span> |{{pending}} |- |rowspan="6"|[[MTV Europe Music Awards]] |[[2011 MTV Europe Music Awards|2011]] |rowspan="4"|Best African Act |rowspan="6"|Himself |{{nom}} |<ref>{{cite web |url=http://www.dailytimes.com.ng/article/wizkid-nominated-mtv-ema-award-2011 |title=Wizkid nominated for MTV EMA Award 2011 |publisher=Daily Times |date=21 September 2011 |accessdate=6 March 2014 |author=Opurum, Nkechi |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306125701/http://www.dailytimes.com.ng/article/wizkid-nominated-mtv-ema-award-2011 |archivedate=6 March 2014 |access-date=4 July 2023 |archive-date=6 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306125701/http://www.dailytimes.com.ng/article/wizkid-nominated-mtv-ema-award-2011 }}</ref> |- |[[2012 MTV Europe Music Awards|2012]] |{{nom}} |<ref>{{cite web | url=http://www.channelstv.com/home/2012/09/20/dbanj-battles-wizkid-for-mtv-ema-awards/ | title=D'banj battles Wizkid for MTV EMA Awards | publisher=Channels TV | date=20 September 2012 | accessdate=6 March 2014}}</ref> |- |[[2013 MTV Europe Music Awards|2013]] |{{nom}} |<ref>{{cite web | url=http://weeklytrust.com.ng/index.php/entertainment/14027-p-square-wizkid-for-mtv-ema | title=P-Square, Wizkid for MTV EMA | publisher=Weekly Trust | date=21 September 2013 | accessdate=6 March 2014 | author=Vanessa, Adie | access-date=4 July 2023 | archive-date=22 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140422183937/http://weeklytrust.com.ng/index.php/entertainment/14027-p-square-wizkid-for-mtv-ema | url-status=dead }}</ref> |- |rowspan="2"|[[2016 MTV Europe Music Awards|2016]] |{{nom}} |rowspan="2"|<ref>{{cite web|url=http://www.nme.com/news/music/beyonce-408-1194893|title=Beyoncé, Justin Bieber and Adele lead 2016 MTV European Music Award nominations|date=27 September 2016|work=NME|access-date=25 October 2016}}</ref> |- |Best Worldwide Act |{{won}} |- |[[2021 MTV Europe Music Awards|2021]] |Best African Act |{{won}} |<ref>{{cite news |date=16 November 2021 |work=[[BBC News Pidgin]] |language=pcm |title=MTV EMA 2021 winners: Wizkid win 2021 MTV Europe Music Awards Best African Act |url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-59302183 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116070549/https://www.bbc.com/pidgin/tori-59302183 |archive-date=16 November 2021 |url-status=live}}</ref> |- |[[MTV Video Music Awards]] |2016 |Song of Summer |"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> |{{nom}} |<ref>{{Cite web|date=28 August 2016|title=MTV Video Music Awards: List of Winners|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/vmas-2016-winners-complete-list-916967/item/video-year-mtv-vma-winners-916969|access-date=10 March 2021|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> |- | rowspan="4" |[[Net Honours]] | rowspan="4" |2021 |Most Searched Musician | rowspan="2" |Himself |{{nom}} | rowspan="4" |<ref>{{Cite web|title=Net Honours - The Class of 2021|url=https://thenet.ng/net-honours-class-of-2021/|access-date=21 July 2021|website=[[Nigerian Entertainment Today]]|language=en-US}}</ref> |- |Most Popular Musician |{{won}} |- | rowspan="2" |Most Played RnB Song |"[[Smile (Wizkid song)|Smile]]" {{Small|(featuring [[H.E.R]])}} |{{nom}} |- |"Pami" {{Small|([[DJ Tunez]] featuring Wizkid [[Adekunle Gold]] & [[Omah Lay]])}} |{{nom}} |- |rowspan="4"|[[NAACP Image Awards]] |[[51st NAACP Image Awards|2020]] |[[NAACP Image Award for Outstanding Duo or Group|Outstanding Duo or Group]] |rowspan="2"|"[[Brown Skin Girl]]" <span style="font-size:85%;">([[Beyoncé]] featuring Wizkid & [[Saint Jhn]])</span> | {{won}} |<ref>{{Cite web|url=https://thegrio.com/2020/02/23/blue-ivy-carter-wins-her-first-naacp-image-award/|title=Blue Ivy Carter wins her first NAACP Image Award at 8-years-old|last=Grant|first=Shawn|date=23 February 2020|website=TheGrio|language=en-US|access-date=24 February 2020}}</ref> |- | [[52nd NAACP Image Awards|2021]] | Outstanding Music Video | {{won}} |<ref>{{cite web|url=https://vote.naacpimageawards.net/|website=naacpimageawards.net|accessdate=11 December 2020|title=Archive copy|access-date=4 July 2023|archive-date=9 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230209233058/https://vote.naacpimageawards.net/|url-status=dead}}</ref> |- |rowspan="2"| [[53rd NAACP Image Awards|2022]] |Outstanding International Song |rowspan="2"|“[[Essence (Wizkid song)|Essence]]” <span style="font-size:85%;">(featuring [[Tems (singer)|Tems]] and [[Justin Bieber]])</span> | {{won}} |rowspan="2"|<ref>{{Cite web|last=Spivey|first=Kemberlie|date=2022-01-19|title=2022 NAACP Image Awards Nominations: The Full List|url=https://www.forbes.com/sites/kemberliespivey/2022/01/18/2022-naacp-image-awards-nominations-the-full-list/|url-status=live|access-date=2022-01-20|website=[[Forbes]]|language=en}}</ref> |- |[[NAACP Image Award for Outstanding Music Video|Outstanding Music Video/Visual Album]] | {{won}} |- |rowspan="20"|[[Nigeria Entertainment Awards]] |rowspan="3"|2011 |Hottest Single of The Year |"[[Tease Me/Bad Guys]]" |{{nom}} |rowspan="3"|<ref>{{cite web | url=http://www.ynaija.com/2011-nigerian-entertainment-awards-winners-list/ | title=2011 Nigerian Entertainment Awards winners' list | publisher=[[YNaija]] | date=6 September 2011 | accessdate=6 March 2014}}</ref> |- |Best New Act of the Year |rowspan="2"|Himself |{{won}} |- |Best Pop/R&B Artist of the Year |{{nom}} |- |rowspan="6"|2012 |Best Album of the Year |''[[Superstar (Wizkid album)|Superstar]]'' |{{won}} |rowspan="6"|<ref>{{cite web |url=http://www.dstvmobile.com/nigeria/2012/09/06/nigerian-entertainment-awards-winners-list/ |title=Nigerian Entertainment Awards winners list |publisher=DStv |date=6 September 2012 |accessdate=6 March 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306114746/http://www.dstvmobile.com/nigeria/2012/09/06/nigerian-entertainment-awards-winners-list/ |archivedate=6 March 2014 |access-date=4 July 2023 |archive-date=6 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306114746/http://www.dstvmobile.com/nigeria/2012/09/06/nigerian-entertainment-awards-winners-list/ }}</ref> |- |Best Pop/R&B Artist of the Year |Himself |{{won}} |- |Hottest Single of the Year |rowspan="2"|"Pakurumo" |{{nom}} |- |Best Music Video of the Year |{{nom}} |- |rowspan="2"|Best Collabo of the Year |"Girl" <br><span style="font-size:85%;">(Bracket featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |"Familiarity" <br><span style="font-size:85%;">(Jayru featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |rowspan="2"|2013 |Hottest Single of the Year |"Beat of Life (Samba)"<br><span style="font-size:85%;">(Sarz featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |rowspan="2"|<ref>{{cite web | url=http://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/137094-nigerian-entertainment-award-announces-2013-nominees.html | title=Nigerian Entertainment Award announces 2013 nominees | publisher=Premium Times | date=31 May 2013 | accessdate=6 March 2014 | author=Micheal Abimboye}}</ref> |- |Best Pop/R&B Artist of the Year |Himself |{{nom}} |- |rowspan="4"|[[2014 Nigeria Entertainment Awards|2014]] |rowspan="2"|Hottest Single of the Year |"Pull Over" <br><span style="font-size:85%;">(KCee featuring Wizkid)</span> |{{won}} |rowspan="4"|<ref>{{cite web |title=Nigerian Entertainment Awards; Full List of Winners |url=http://www.dailytimes.com.ng/article/nigerian-entertainment-awards-full-list-winners?keepThis=true&TB_iframe=true&height=600&width=850&caption=Articles |publisher=Daily Times of Nigeria |accessdate=2 September 2014 |date=1 September 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141022043510/http://www.dailytimes.com.ng/article/nigerian-entertainment-awards-full-list-winners?keepThis=true&TB_iframe=true&height=600&width=850&caption=Articles |archivedate=22 October 2014 |access-date=4 July 2023 |archive-date=22 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141022043510/http://www.dailytimes.com.ng/article/nigerian-entertainment-awards-full-list-winners?keepThis=true&TB_iframe=true&height=600&width=850&caption=Articles }}</ref> |- |"Caro" <br><span style="font-size:85%;">(Star Boy featuring L.A.X and Wizkid)</span> |{{nom}} |- |Male Artist of the Year |Himself |{{nom}} |- |Best Music Video of the Year (Artist & Director) |"[[Jaiye Jaiye]]" <span style="font-size:85%;">(alongside Sesan)</span> |{{nom}} |- |rowspan="5"|[[2015 Nigeria Entertainment Awards|2015]] |Male Artist of the Year |rowspan="3"|Himself |{{won}} |rowspan="5"|<ref name="Premium Times 23">{{cite web|last1=Lere|first1=Mohammed|title=Wizkid, Davido, Olamide, others shine at 2015 NEA Awards|url=http://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/music/190072-wizkid-davido-olamide-others-shine-at-2015-nea-awards.html|publisher=Premium Times|accessdate=8 May 2016|date=14 September 2015}}</ref> |- |Best Pop Artist of the Year |{{nom}} |- |Best Dance/Live Performance |{{nom}} |- |Hottest Single of The Year |"[[Ojuelegba (Wizkid song)|Ojuelegba]]" |{{won}} |- |Album of the Year |''[[Ayo (Wizkid album)|Ayo]]'' |{{nom}} |- |rowspan="3"|Nigeria Music Video Awards |2011 |Best Afro Pop Video |"[[Holla at Your Boy]]" |{{nom}} |<ref name="ReferenceC">{{cite web|title=Nigerian Music Video Awards [NMVA] 2011 Nominees… Darey & Jodie Top The List of Nominees|url=http://www.jaguda.com/2011/10/26/nigerian-music-video-awards-nmva-2011-nominees-darey-jodie-top-the-list-of-nominees/|publisher=Jaguda|accessdate=24 October 2013|access-date=4 July 2023|archive-date=5 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130705220021/http://www.jaguda.com/2011/10/26/nigerian-music-video-awards-nmva-2011-nominees-darey-jodie-top-the-list-of-nominees/|url-status=dead}}</ref> |- |rowspan="2"|2013 |Best Use of Visual Effects |"[[Sexy Mama (Iyanya song)|Sexy Mama]]" <br><span style="font-size:85%;">([[Iyanya]] featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |rowspan="2"|<ref name="Nigeria Films">{{cite web | url=http://nigeriafilms.com/news/23637/45/nigeria-music-video-awards-nmva-2013-nominees.html | title=NIGERIA MUSIC VIDEO AWARDS (NMVA 2013) NOMINEES | publisher=Nigeria Films | date=10 October 2013 | accessdate=6 March 2014 | author=Akosa, Joy | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140310121520/http://nigeriafilms.com/news/23637/45/nigeria-music-video-awards-nmva-2013-nominees.html | archivedate=10 March 2014 | access-date=4 July 2023 | archive-date=10 March 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140310121520/http://nigeriafilms.com/news/23637/45/nigeria-music-video-awards-nmva-2013-nominees.html }}</ref> |- |Best Afro Beat Video |"Caro" <br><span style="font-size:85%;">(Starboy featuring [[L.A.X (musician)|L.A.X]] and Wizkid)</span> |{{nom}} |- |[[People's Choice Awards]] |2017 |Favorite Song |"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> |{{nom}} |<ref>{{Cite web|date=15 November 2016|title=2017 People's Choice Awards Nominations Revealed; Niall vs. ZAYN Battle Brewing?|url=https://headlineplanet.com/home/2016/11/15/2017-peoples-choice-awards-nominations-revealed-niall-vs-zayn-battle-brewing/|access-date=10 March 2021|website=Headline Planet|language=en-US}}</ref> |- | rowspan="9" |[[Soul Train Music Awards]] | 2016 |[[Soul Train Music Award for The Ashford & Simpson Songwriter's Award|The Ashford & Simpson Songwriter's Award]] |"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> | {{nominated}} |<ref>{{Cite magazine|title=Erykah Badu Returns to Host the 2016 Soul Train Music Awards as Drake, Beyonce Lead Nominations|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/7541060/erykah-badu-2016-soul-train-music-awards-host|access-date=10 March 2021|magazine=Billboard|language=en}}</ref> |- | 2017 |Best Dance Performance | "[[Come Closer (Wizkid song)|Come Closer]]" <br><span style="font-size:85%;">(featuring [[Drake (musician)|Drake]])</span> | {{nominated}} |<ref>{{Cite magazine|title=Solange, Bruno Mars Lead 2017 Soul Train Awards Nominations|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8005601/soul-train-awards-2017-nominees-solange-bruno-mars-bet|access-date=10 March 2021|magazine=Billboard|language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |2019 |[[Soul Train Music Award for Best Collaboration|Best collaboration]] | rowspan="3" |"[[Brown Skin Girl]]" <span style="font-size:85%;">([[Beyoncé]] featuring Wizkid & [[Saint Jhn]])</span> | {{nominated}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/brown-skin-girl-garners-wizkid-two-soul-train-music-awards-nominations|title=Brown Skin Girl garners Wizkid two Soul Train Music Awards nominations|date=29 October 2019|website=Music In Africa|language=en|access-date=24 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2020/02/9455014/blue-ivy-carter-wins-naacp-award-songwriting|title=Blue Ivy Carter Just Won Her Second Award For Songwriting — & She's Only 8|last=Reliford|first=Alexis|website=www.refinery29.com|language=en|access-date=24 February 2020}}</ref> |- |[[Soul Train Music Award for The Ashford & Simpson Songwriter's Award|The Ashford & Simpson Songwriter's Award]] | {{won}} |- | 2020 | [[Soul Train Music Award for Best Video of the Year|Video of the Year]] | {{won}} |<ref>{{Cite web|title=2020 BET Soul Train Awards: The Complete Winners List|url=https://www.etonline.com/2020-bet-soul-train-awards-the-complete-winners-list-156959|access-date=30 November 2020|website=Entertainment Tonight|language=en-US}}</ref> |- | rowspan="4" |2021 |[[Soul Train Music Award for Best Collaboration|Best Collaboration]] | rowspan="4" |"[[Essence (Wizkid song)|Essence]]" {{Small|(featuring [[Tems (singer)|Tems]]}}) |{{won}} |rowspan="4" |<ref>{{Cite magazine|title=H.E.R. Is Top Nominee at 2021 Soul Train Awards; Maxwell & Ashanti to Receive Special Awards: Exclusive|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9654359/her-2021-soul-train-awards-nominees|access-date=November 2, 2021|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=H.E.R., Chris Brown and Jazmine Sullivan lead nominations for 2021 Soul Train Awards|url=https://www.revolt.tv/news/2021/11/2/22760144/her-chris-brown-jazmine-sullivan-nominated-soul-train-awards|access-date=November 6, 2021|website=[[Revolt (TV network)|Revolt]]|language=en-US|archive-date=30 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211130022443/https://www.revolt.tv/news/2021/11/2/22760144/her-chris-brown-jazmine-sullivan-nominated-soul-train-awards|url-status=dead}}</ref> |- |[[Soul Train Music Award for Best Video of the Year|Video of the Year]] |{{nom}} |- |[[Soul Train Music Award for Best Song of the Year|Song of the Year]] |{{nom}} |- |[[Soul Train Music Award for The Ashford & Simpson Songwriter's Award|The Ashford & Simpson Songwriter's Award]] |{{nom}} |- | rowspan="34" |[[Soundcity MVP Awards Festival|Soundcity MVP Awards]] |rowspan="13" |2016 |Artist of the Year |rowspan="4" |Himself | {{won}} |rowspan="13" |<ref>{{Cite web|last=ginjardev|date=29 December 2016|title=Soundcity MVP Awards 2016; Full Winners List|url=https://jaguda.com/music-news/soundcity-mvp-awards-2016-full-winners-list/|access-date=10 March 2021|website=Jaguda.com|language=en-US|archive-date=21 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220321063140/https://jaguda.com/music-news/soundcity-mvp-awards-2016-full-winners-list/|url-status=dead}}</ref> |- |Best Male | {{won}} |- |Best Pop | {{nom}} |- |Digital Artist of the Year | {{nom}} |- |Best Collaboration |rowspan="2"|"Roll Up" <br><span style="font-size:85%;">(Emtee featuring Wizkid & Aka)</span> | {{nom}} |- |Song of the Year | {{nom}} |- |Best Collaboration |rowspan="2"|"Soweto Baby" <br><span style="font-size:85%;">(DJ Maphorisa featuring Wizkid & Bucks)</span> | {{nom}} |- |Song of the Year | {{nom}} |- |Video of the Year |rowspan="4"|"Babanla" | {{nom}} |- |Song of the Year | {{nom}} |- |Viewer's Choice Award | {{nom}} |- |rowspan="2"|Listener's Choice Award | {{nom}} |- |"Lagos to Kampala" <br><span style="font-size:85%;">(Runtown featuring Wizkid)</span> | {{nom}} |- |rowspan="8" |2017 |Artist of the Year |rowspan="3" |Himself | {{nom}} |rowspan="8" |<ref>{{Cite web|date=13 January 2018|title=Olamide, Davido, Wizkid, Tiwa Savage, win big at 2017 Sound City MVP Awards {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/music/255378-olamide-davido-wizkid-tiwa-savage-win-big-2017-sound-city-mvp-awards.html|access-date=10 March 2021|language=en-GB}}</ref> |- |Best Male | {{nom}} |- |Digital Artist of the Year | {{won}} |- |Song of the Year |rowspan="2"|"Come Closer" <br><span style="font-size:85%;">( Drake featuring Wizkid)</span> | {{nom}} |- |rowspan="2"|Video of the Year | {{nom}} |- |rowspan="2" |"Ma Lo" <br><span style="font-size:85%;">(Tiwa Savage featuring Wizkid)</span> | {{nom}} |- |rowspan="2" |Best Collaboration | {{nom}} |- |"Tonight" <br><span style="font-size:85%;">( R2Bees featuring Wizkid)</span> | {{nom}} |- |rowspan="10" |2019 |Artist of the Year |rowspan="4" |Himself | {{nom}} |rowspan="10" |<ref>{{Cite web|last=|title=Complete List Of Winners At The 2018 Soundcity MVP Awards|url=https://guardian.ng/life/complete-list-of-winners-at-the-2019-soundcity-mvp-awards/|website=guardian.ng|date=5 January 2019|access-date=4 July 2023|archive-date=4 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230704164103/https://guardian.ng/life/complete-list-of-winners-at-the-2019-soundcity-mvp-awards/|url-status=dead}}</ref> |- |Best Male | {{nom}} |- |Best Pop | {{nom}} |- |Digital Artist of the Year | {{nom}} |- |Listener's Choice Award |rowspan="2" |"Fake Love" <br><span style="font-size:85%;">(Starboy featuring Duncan Mighty & Wizkid)</span> | {{nom}} |- |rowspan="2" |Best Collaboration | {{nom}} |- |rowspan="2" |"Soco" <br><span style="font-size:85%;">( Duncan Mighty featuring Wizkid)</span> | {{won}} |- |rowspan="2" |Viewer's Choice Award | {{nom}} |- |rowspan="2" |"Fever" |{{nom}} |- |Video of the Year |{{nom}} |- |rowspan="3" |2020 |Artist of the Year |rowspan="3" |Himself | {{nom}} |rowspan="3" |<ref>{{Cite news|title=Soundcity MVP Awards: Burna Boy, Naira Marley, Rema collect award|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-51081595#:~:text=Soundcity%20MVP%20Awards%3A%20Burna%20Boy%2C%20Naira%20Marley%2C%20Rema%20collect%20award,-12%20January%202020&text=Grammy%20nominated%20singer%20Burna%20Boy,Rema%2C%20Davido%20and%20DJ%20spinall.|newspaper=BBC News Pidgin}}</ref> |- |Best Male | {{nom}} |- |Digital Artist of the Year | {{nom}} |- |[[Teen Choice Awards]] |2016 |Choice Music: R&B/Hip-Hop Song |"[[One Dance]]" <span style="font-size:85%;">([[Drake (musician)|Drake]] featuring [[Kyla (British singer)|Kyla]])</span> |{{won}} |<ref>{{Cite web|date=31 July 2016|title=Teen Choice Awards: Winners List|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/teen-choice-awards-2016-winners-916007|access-date=10 March 2021|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> |- |rowspan="62"|[[The Headies]] |rowspan="2"|[[The Headies 2011|2011]] |Best Pop Single |rowspan="2"|"Holla at Your Boy" |{{nom}} |rowspan="2"|<ref name="Hip Hop World">{{cite web |title=THE HEADIES (HIP HOP WORLD AWARDS 2011) WINNERS LIST |url=http://hiphopworldmagazine.com/2012/01/23/the-headies-hip-hop-world-awards-2011-winners-list/ |publisher=Hip Hop World |accessdate=3 November 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029201218/http://hiphopworldmagazine.com/2012/01/23/the-headies-hip-hop-world-awards-2011-winners-list/ |archivedate=29 October 2013 |access-date=4 July 2023 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029201218/http://hiphopworldmagazine.com/2012/01/23/the-headies-hip-hop-world-awards-2011-winners-list/ }}</ref> |- |[[The Headies award for Next Rated|Next Rated]] |{{won}} |- |rowspan="3"|[[The Headies 2012|2012]] |Artist of the Year |rowspan="2"|Himself |{{won}} |rowspan="3"|<ref>{{cite web | url=http://www.channelstv.com/home/2012/10/21/vector-davido-psquare-clear-headies-awards/ | title=Vector, DavidO, Psquare clear Headies awards | publisher=Channels TV | date=21 October 2012 | accessdate=6 March 2014}}</ref> |- |[[The Headies Award for Hip Hop World Revelation of the Year|Hip Hop World Revelation of the Year]] |{{won}} |- |Album of the Year |''[[Superstar (Wizkid album)|Superstar]]'' |{{nom}} |- |rowspan="3"|[[The Headies 2013|2013]] |[[The Headies Award for Artiste of the Year|Artiste of the Year]] |Himself |{{nom}} |rowspan="3"|<ref>{{cite web|title=#BaddestGuyEverLiveth: Olamide bags 8 nominations for the "Headies" – See full nomination list|url=http://www.ynaija.com/baddestguyeverliveth-olamide-bags-8-nominations-for-the-headies/|publisher=YNaija.com|accessdate=6 December 2013|date=5 December 2013}}</ref> |- |Best Music Video |"[[Azonto (Wizkid song)|Azonto]]" |{{nom}} |- |Best Collabo |"[[Baddest Boy]]" <br><span style="font-size:85%;">(EME featuring Wizkid, Skales, and Banky W.)</span> |{{nom}} |- |rowspan="4"|[[The Headies 2014|2014]] |[[The Headies Award for Artiste of the Year|Artiste of the Year]] |Himself |{{nom}} |rowspan="4"|<ref>{{cite web | url=http://businessdayonline.com/2014/10/the-headies-unveils-2014-nominees/#.VECS_ildVz0 | title=The Headies unveils 2014 nominees | publisher=Business Day | date=10 October 2014 | accessdate=17 October 2014 | author=Ochugba, Mary}}</ref> |- |rowspan="2"|Best Pop Single |"Pull Over" <br><span style="font-size:85%;">(Kcee featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |"Caro" <br><span style="font-size:85%;">(Starboy featuring L.A.X and Wizkid)</span> |{{nom}} |- |Best Reggae/Dancehall Single |"Bad Girl" <br><span style="font-size:85%;">([[Jesse Jagz]] featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- | rowspan="8" |[[The Headies 2015|2015]] |Best Pop Single |rowspan="3"|"[[Ojuelegba (Wizkid song)|Ojuelegba]]" |{{nom}} | rowspan="8"|<ref>{{cite web|url=http://naijavoice.com.ng/the-full-list-of-the-headies-award-winners-and-nominees/|title=The Full List Of The 2015 Headies Award Winners And Nominees|author=|date=|work=Naija News, Naija Gist And Entertainment|accessdate=16 April 2016|access-date=4 July 2023|archive-date=19 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171219122633/http://naijavoice.com.ng/the-full-list-of-the-headies-award-winners-and-nominees/|url-status=dead}}</ref> |- |Best Recording of The Year |{{nom}} |- |Song of The Year |{{won}} |- |Best R&B Single |"Say You Love Me" <br><span style="font-size:85%;">([[Leriq]] featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |Best Collabo |"Sisi" <br><span style="font-size:85%;">([[Praiz]] featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |Best R&B/Pop Album |rowspan="2"|''[[Ayo (Wizkid album)|Ayo]]'' |{{Won}} |- |Album of the Year |{{nom}} |- |Artiste of The Year |Himself |{{nom}} |- | rowspan="8" |[[The Headies 2015|2015]] |Best Pop Single |rowspan="3"|"[[Ojuelegba (Wizkid song)|Ojuelegba]]" |{{nom}} | rowspan="8"|<ref>{{cite web|url=http://naijavoice.com.ng/the-full-list-of-the-headies-award-winners-and-nominees/|title=The Full List Of The 2015 Headies Award Winners And Nominees|author=|date=|work=Naija News, Naija Gist And Entertainment|accessdate=16 April 2016|access-date=4 July 2023|archive-date=19 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171219122633/http://naijavoice.com.ng/the-full-list-of-the-headies-award-winners-and-nominees/|url-status=dead}}</ref> |- |Best Recording of The Year |{{nom}} |- |Song of The Year |{{won}} |- |Best R&B Single |"Say You Love Me" <br><span style="font-size:85%;">([[Leriq]] featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |Best Collabo |"Sisi" <br><span style="font-size:85%;">([[Praiz]] featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |Best R&B/Pop Album |rowspan="2"|''[[Ayo (Wizkid album)|Ayo]]'' |{{Won}} |- |Album of the Year |{{nom}} |- |Artiste of The Year |Himself |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[The Headies 2016|2016]] |Best Pop Single |rowspan="2"|Final (Baba Nla)" <br><span style="font-size:85%;">(Drake featuring Wizkid)</span> |{{nom}} | rowspan="3"|<ref>{{cite web |title=Full list of Headies 2016 winners |url=https://www.vanguardngr.com/2016/12/full-list-headies-2016-winners/ |publisher=Vanguard |accessdate=11 March 2019 |date=23 December 2016}}</ref> |- |Song of the Year |{{nom}} |- |Artiste of The Year |Himself |{{won}} |- | rowspan="9" |[[The Headies 2018|2018]] |Best Collabo |rowspan="4"|"Come Closer" <br><span style="font-size:85%;">(Drake featuring Wizkid)</span> |{{nom}} | rowspan="9"|<ref>{{cite web |author1=Ayomide Tayo |title=Nigeria's most prestigious music award ceremony bounces back with a strong showing |url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/headies-2018-nigerias-most-prestigious-music-award-ceremony-bounces-back-with-a/rq3wkp2 |publisher=Pulse Nigeria |accessdate=16 March 2019 |date=6 May 2018 |access-date=4 July 2023 |archive-date=28 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328031455/https://www.pulse.ng/entertainment/music/headies-2018-nigerias-most-prestigious-music-award-ceremony-bounces-back-with-a/rq3wkp2 |url-status=dead }}</ref> |- |Best Reggae/Dancehall Single |{{nom}} |- |Best Music Video |{{won}} |- |Viewer's Choice Award |{{Won}} |- |Best Collabo |rowspan="2"|"Ma Lo" <br><span style="font-size:85%;">( Tiwa Savage featuring Wizkid)</span> |{{won}} |- |Best Music Video |{{nom}} |- |Album of the Year |rowspan="2"|''Sounds from the Other Side'' |{{nom}} |- |Best R&B/Pop Album |{{won}} |- |Artiste of The Year |Himself |{{nom}} |- | rowspan="5" |[[The Headies 2019|2019]] |Best Pop Single |rowspan="3"|"Fake Love" <br><span style="font-size:85%;">(Starboy featuring Duncan Mighty & Wizkid)</span> |{{nom}} | rowspan="5"| |- |Best Collabo |{{nom}} |- |Song of The Year |{{nom}} |- |Artiste of The Year |rowspan="2"|Himself |{{nom}} |- |Viewer's Choice Award |{{nom}} |- | rowspan="7" |[[The Headies 2020|2020]] |Best Pop Single |rowspan="2"|"Joro" |{{nom}} | rowspan="7"|<ref>{{cite web|url=https://theheadies.com/homepost/the-14th-headies-nominees-list/|title=14th Headies nominees list|work=TheHeadies.com|date=4 December 2020|accessdate=19 December 2020|access-date=4 July 2023|archive-date=21 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220321063144/https://theheadies.com/homepost/the-14th-headies-nominees-list/|url-status=dead}}</ref> |- |Song of The Year |{{nom}} |- |Best Recording of The Year |rowspan="2"|"Smile" <br><span style="font-size:85%;">([[H.E.R.]] featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |Best Music Video |{{nom}} |- |Best Collabo |"Totori" <br><span style="font-size:85%;">(ID Cabasa featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |- |Artiste of The Year |rowspan="2"|Himself |{{won}} |- |Viewer's Choice Award |{{won}} |- | rowspan="10" |[[The Headies 2022|2022]] |Best Recording of the Year | rowspan="5" |"[[Essence (Wizkid song)|Essence]]" {{Small|(featuring [[Tems (singer)|Tems]])}} |{{nom}} | rowspan="10"|<ref>{{cite web|title=Wizkid bags 10 nominations at Headies Award 2022|work=reportdailys.com|date=2022-05-24|access-date=2022-05-26|url=https://reportdailys.com/wizkid-bags-10-nominations-at-headies-award-2022/|archive-date=24 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524170507/https://reportdailys.com/wizkid-bags-10-nominations-at-headies-award-2022/|url-status=dead}}</ref> |- |Song of the Year |{{won}} |- |Best R&B Single |{{won}} |- |Best Collaboration |{{won}} |- |Viewer's Choice Award |{{nom}} |- |Best Music Video | rowspan="1" |"Ginger" {{Small|(featuring [[Burna Boy]])}} |{{nom}} |- |Best Afrobeats Album |rowspan="2" |''Made In Lagos (Deluxe Edition)'' |{{won}} |- |Album of the Year |{{won}} |- |African Artist of the Year |rowspan="2"|Himself |{{nom}} |- |Best Male Artist |{{nom}} |- |rowspan="4"|[[World Music Awards]] |rowspan="4"|2014 |World's Best Entertainer of the Year |rowspan="3"|Himself |{{nom}} |rowspan="4"|<ref>{{cite web | url=http://www.channelstv.com/home/2014/02/20/dbanj-tuface-jay-z-kanye-west-davido-kcee-nominated-at-world-music-awards/ | title=D'banj, Tuface, Jay-Z, Kanye West, Davido, Kcee Nominated at World Music Awards | publisher=Channels TV | date=20 February 2014 | accessdate=7 March 2014}}</ref> |- |World's Best Live Act |{{nom}} |- |World's Best Male Artist |{{nom}} |- |World's Best Song |"Eledumare" |{{nom}} |- |rowspan="13"|4Syte TV Music Video Awards |2011 |rowspan="3"|Best African Act Video |"[[Holla at Your Boy]]" |{{nom}} |<ref>{{cite web|title=Vodafone 4SYTE Music Video Awards 2011 Nominations Out!|url=http://www.ghanacelebrities.com/2011/10/15/vodafone-4syte-music-video-awards-2011-nominations-out/|publisher=Ghana Celebrities|accessdate=17 December 2013|date=15 October 2011|access-date=4 July 2023|archive-date=19 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219012444/http://www.ghanacelebrities.com/2011/10/15/vodafone-4syte-music-video-awards-2011-nominations-out/|url-status=dead}}</ref> |- |rowspan="1"|2012 |"[[Dance for Me (Empire Mates Entertainment song)|Dance for Me]]"<br><span style="font-size:85%;">(EME featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |<ref>{{cite web |title=Full list of 4th MTN 4Syte TV Music Video Awards 2012 |url=http://www.ghanamusic.com/news/top-stories/full-list-of-4th-mtn-4stye-music-video-awards-2012/index.html |publisher=Ghanamusic.com |accessdate=17 December 2013 |date=20 October 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131220024226/http://www.ghanamusic.com/news/top-stories/full-list-of-4th-mtn-4stye-music-video-awards-2012/index.html |archivedate=20 December 2013 |access-date=4 July 2023 |archive-date=20 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220024226/http://www.ghanamusic.com/news/top-stories/full-list-of-4th-mtn-4stye-music-video-awards-2012/index.html }}</ref> |- |rowspan="5"|2013 |"Azonto" |{{nom}} |rowspan="5"|<ref name="2013 4Syte Nominees">{{cite web | url=http://vibeghana.com/2013/10/06/sarkodie-el-and-okyeame-kwame-top-4syte-tv-music-video-awards-2013-nominations/ | title=Sarkodie, EL and Okyeame Kwame Top 4Syte TV Music Video Awards 2013 Nominations | publisher=Vibe Ghana | date=6 October 2013 | accessdate=18 July 2014 | access-date=4 July 2023 | archive-date=14 October 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131014053456/http://vibeghana.com/2013/10/06/sarkodie-el-and-okyeame-kwame-top-4syte-tv-music-video-awards-2013-nominations/ | url-status=dead }}</ref> |- |Best Group Video of the Year |rowspan="4"|"Slow Down" <br><span style="font-size:85%;">(R2Bees featuring Wizkid)</span> |{{won}} |- |Best Directed Video |{{nom}} |- |Most Popular Video |{{nom}} |- |Most Influential Video |{{nom}} |- |2015 |Best African Act Video |"[[Ojuelegba (Wizkid song)|Ojuelegba]]" |{{nom}} |<ref>{{cite web|last1=Aborga|first1=Alfred|title=4Syte TV Music Video Awards Nominations 2015 (Full List)|url=https://loudsoundgh.com/2015/10/4syte-tv-music-video-awards-nominations-2015-full-list/|accessdate=8 May 2016|date=25 October 2015}}</ref> |- |rowspan="4"|2019 |Best Male Video |rowspan="4"|"Tokyo" <br><span style="font-size:85%;">(King Promise featuring Wizkid)</span> |{{nom}} |rowspan="4"|<ref>{{Cite web|date=19 October 2019|title=Full list of 2019 MTN 4Syte TV Music video Awards nominees {{!}} Ghana Music {{!}}|url=https://www.ghanamusic.com/news/top-stories/2019/10/19/full-list-of-2019-mtn-4syte-tv-music-video-awards-nominees/|access-date=11 March 2021|website=Ghana Music|language=en-GB}}</ref> |- |Best Edit Video |{{nom}} |- |Best Collaboration |{{nom}} |- |Most Influential Video |{{nom}} |- |rowspan="1"|2021 |Best African Act |rowspan="1"|Himself |{{won}} |rowspan="1"| |- |} ==Kundivihira == {{Reflist}} * {{cite web |title=Afro X digital Award winners |url=https://www.afroxdigital.com/winners-details.php?nominees-token=OEQ784935201|website=AfroxDigital.com}} {{Wizkid}} {{DEFAULTSORT:Awards and nominations received by Wizkid}} [[Category:Lists of awards received by Nigerian musician|Wizkid]] es75vtd3zicue3dlatf2vye36z5ifaw Obafemi Awolowo University 0 27474 134288 121337 2026-05-06T18:15:03Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 134288 wikitext text/x-wiki {{Short description|Public university in Ile-Ife, Nigeria}} {{Use Nigerian English|date=February 2022}} {{Use dmy dates|date=February 2022}} {{Databox}} {{Infobox university | name = Obafemi Awolowo University | image = | image_size = 200px | caption = OAU Crest | motto = For Learning and Culture | established = {{start date and age|1961}} | former_names = University of Ife | chancellor = [[Yahaya Abubakar]] | vice_chancellor = [[Adebayo Simeon Bamire]] | city = [[Ile-Ife, Osun State]] | country = Nigeria | coor = {{coord|7|31|06|N|4|31|22|E|type:edu_region:NG_dim:3000|display=inline,title}} | students = {{c.|35,000}} | campus = Urban {{convert|2020|ha|acre}} | undergrad = 13,000 | postgrad = 7500 | colours = {{color box|#191970}}{{color box|#A48111}} Midnight blue and gold | type = [[public university|Public]] | affiliations = [[Adeyemi College of Education]] | website = {{URL|http://www.oauife.edu.ng/}} }} [[File:Landscape of Obafemi Awolowo University, Ile-Ife.jpg|thumb|Landscape of Obafemi Awolowo University, Ile-Ife]] [[File:Main Campus, Obafemi Awolowo University, Ile-Ife, Osun State, Nigeria (12997698895).jpg|thumb|Main Campus, Obafemi Awolowo University, Ile-Ife, Osun State, Nigeria]] '''Obafemi Awolowo University''' ('''OAU''') nyɛla federal university din be [[Ile-Ife, Osun State]], [[Nigeria]].<ref>{{cite web|title=List of Nigerian Universities and Years Founded|url=http://www.nuc.edu.ng/pages/universities.asp|publisher=National Universities Commission|access-date=28 March 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150426070234/http://www.nuc.edu.ng/pages/universities.asp|archive-date=26 April 2015}}</ref><ref>{{Cite web|title=Students' Union-Management relations and conflict resolution mechanisms in Obafemi Awolowo University, Nigeria|url=https://journals.co.za/doi/abs/10.10520/ejc-accordr-v20-n1-a6|access-date=2022-02-01|website=African Journal on Conflict Resolution|language=en|hdl=10520/ejc-accordr-v20-n1-a6}}</ref> University ŋɔ nyɛla din daa piligi yuuni 1961 ka wuhibu mini bɔhimbu daa piligi silimiin goli October yuuni 1962<ref>{{Cite web |last=Wahab |first=Bayo |date=2018-01-18 |title=Here's why OAU is believed to be the best university in Nigeria |url=https://www.pulse.ng/communities/student/obafemi-awolowo-university-heres-why-oau-is-believed-to-be-the-best-university-in/9gb7l44 |access-date=2022-02-27 |website=Pulse Nigeria |language=en |archive-date=27 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220227105632/https://www.pulse.ng/communities/student/obafemi-awolowo-university-heres-why-oau-is-believed-to-be-the-best-university-in/9gb7l44 |url-status=dead }}</ref> ka ŋun daa kpa '''University of Ife''' nyɛ regional government zaŋ n-ti [[Western Nigeria]] ka ŋun daa be di tooni [[Samuel Ladoke Akintola]]. Bɛ daa taɣi li yuli "Obafemi Awolowo University" silimiin goli May biɛɣ'pinaayi dali yuuni 1987. Ŋun daa taɣi li yuli ŋɔ nyɛ Ibrahim Badamasi Babangida led military administration, [[Obafemi Awolowo]] (1909–1987), o nyɛla tuuli Western Region of Nigeria.<ref>{{cite web|title=The Foundation|url=http://www.oauife.edu.ng/the-foundation/|access-date=27 March 2014|archive-date=19 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140219150900/http://www.oauife.edu.ng/the-foundation/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Britannica Encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/282720/Ile-Ife#ref245175|publisher=Britannica|access-date=28 March 2014}}</ref><ref name="Brief History of the University">{{cite web|title=Brief History of the University|url=http://www.oauife.edu.ng/administration/student-affairs/students-handbook/history/|publisher=Obafemi Awolowo University|access-date=28 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141215162421/http://www.oauife.edu.ng/administration/student-affairs/students-handbook/history/|archive-date=15 December 2014|url-status=dead}}</ref> == Taarihi == Yuuni 1951, bɛ ni daa taɣi zalikpana buku taɣibu nima pam daa nyɛla din niŋ ka di wuhiri ni bɛ piimi [[legislator]]s mini regional [[Premier]]s zaŋ n-ti "regions".<ref>{{Cite web|url=http://legalsociety.com.ng/constitutional-developments-in-nigeria-iii/|title=The MacPherson constitution (1951)}}{{dead link|date=May 2020|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> A commission was established by the Federal Minister zaŋ n-ti shikuru baŋsim bɔhimbu yaɣili yuuni 1959 daa bɔ niriba ni bɛ niŋ vihigu baŋ tiŋgbani maa yaɣa shɛŋa din to ni bɛ miɛ university nima yuuni 1960 mini yuuni 1980.<ref>{{Cite book|url=https://books.openedition.org/ifra/1024?lang=en|title=Development of higher education in Nigeria|chapter=The Demand for Higher Education and Employment Opportunities in Nigeria |series=African Dynamics |date=16 January 2015 |pages=241–265 |publisher=IFRA-Nigeria |isbn=9791092312171 }}</ref> Ban daa be di tooni nyɛ Cambridge karimba [[Eric Ashby, Baron Ashby|Eric Ashby]], karimba zaŋ n-ti [[Clare College, Cambridge]] n-ti pahi labour economist [[Frederick H. Harbison]].<ref name="faf">{{Cite journal |last=Fafunwa |first=Babatunde |year=1974 |title=The Growth and Development of Nigerian Universities. |url=https://archive.org/details/ERIC_ED097843 |journal=Overseas Liaison Committee: American Council on Education |pages=1–28}}</ref> Lahabali daa yina [[Western State (Nigeria)|Western Region]] gomnanti sani wuhiri ni [[University of Ibadan]] nyɛla din yɛn saɣi Western Region amaa ka federal gomnanti daa bi saɣi n-ti li.<ref name="Olan">{{Cite book |title=Ife University in colour: a Panorama of Africa's most beautiful campus. |last=Olaniyan |first=Richard |publisher=Ife University |year=1983 |location=Ife, Nigeria |language=en}}</ref> Pɔi ka lahabali kpalinkpaa daa yina silimiin goli October yuuni 1960 Western gomnanti daa niŋ nia ni bɛ zali university n-ti "region" maa.<ref name="Olan"/> [[Action Group (Nigeria)|Action Group party]] zaŋ n-ti Western Region of Nigeria ni daa yɛli ni bɛ zalimi University of Ife<ref>{{cite web|title=Nigeria: Great Ife at 50|url=http://allafrica.com/stories/201203110036.html|publisher=All Africa|access-date=27 March 2014}}</ref> daa nyɛla nangban kpeeni.<ref>Feuser 1991</ref>{{full citation needed|date=July 2022}} bɛ daa zali la Nigeria nima tuuli university yuuni [[Ibadan]] din be Western Region ka di daa nyɛ "external" collagɛ zaŋ n-ti [[University of London]]. Silimiin goli October yuuni 1960, Ashby commission nyɛla ban daa yɛli ni di to ni bɛ regional universities zaŋ n-ti northern mini eastern regions, Nigeria mini federal university zaŋ n-ti Lagos.<ref name="faf"/> Yuuni 1961,bɛ daa zali Provisional Council zaŋ n-ti university maa ka Western Regional Assembly saɣi n-ti li. Bɛ daa piigi luɣ'shɛli bɛ ni yɛn zali shikuru ŋɔ ka di polo maa galisim daa paai {{Convert|13000|acre|ha|abbr=out}}.<ref name="faf"/> Tuuli laɣa shɛli bɛ ni daa zaŋ n-ti ni bɛ piligi university maa miɛbu daa nyɛla £250,000 ka di daa yina Western regional government.<ref name="miner"/> ===Ibadan Campus=== Silimiin goli September biɛɣ'pishi ni ayi dali yuuni 1962, bɛ daa yooi university ŋɔ ni shikuru bihi ban kalinli yiɣisi kɔbishi ni pihinahi anahi, bɛ ni daa booni shɛli College of Arts and Sciences, Ibadan.<ref name="Olan"/> Shikkuru bihi ŋɔ shɛba daa nyɛla College of Arts and Sciences shikuru bihi ka bɛ daa lahi kpaɣi [[University of Ibadan|University College, Ibadan]] karimba shɛba. Bɛ daa piigi [[Oladele Ajose]] ka o leei tuuli Vice-Chancellor zaŋ n-ti university ŋɔ ka di daa piligi ni bɔhimbu yaɣa din doli na ŋɔ agriculture, arts, economics mini social studies, law n-ti pahi science.<ref name="faf"/> University maa wuhibu mini bɔhimbu daa chami kamani University College, Ibadan ka daa piligi saawara ni [[University of Wisconsin]].<ref name="miner">{{Cite journal |date=1965 |jstor=41821660 |journal=Minerva |volume=3 |issue=2 |pages=210–215|title=University Development in Nigeria: Report of the National Universities Commission |doi=10.1007/BF01096335 |s2cid=189788838 }}</ref> <ref name="Olan"/> Silimiin goli February yuuni 1966, Lt-Col Francis [[Adekunle Fajuyi]], ŋun daa kana ni o ti kaai University of Ife ka nyɛ Military Governor zaŋ n-ti Western Region daa piigi Hezekiah Oluwasanmi tuuli Vice-Chancellor ka piigi Chief TT Solaru mi pro-chancellor ka daa ti ba liɣiri ni bɛ labi miɛ shikuru ŋɔ silimiin goli October yuuni 1966.Bɛ daa ku Fajuyi, sooja nima biɛhigu shee din be Ibadan silimiin goli July yuuni 1966.<ref>{{Cite web |last=Adegboruwa |first=Ebun |date=25 April 2023 |title=Murder in the citadel – Part 2 |url=https://guardian.ng/opinion/murder-in-the-citadel-part-2/ |website=Guardian News}}</ref> === Move to Ife === University maa daa yi labi Ile-Ife shikuru palli maa ni silimiin goli January yuuni 1967.<ref name="Olan"/> University ŋɔ daa tuui nya di tuuli faculty of pharmacy din be [[West Africa]], tuuli bɔhimbu yaɣili zaŋ n-ti "chemical engineering" n-ti pahi tuuli bɔhimbu yaɣili zaŋ n-ti "electronics components and electrical engineering".<ref name="National Universities Commission">[https://www.preps.ng/oau-cut-off-marks/]{{cite web|title=Focal areas of the Commission, 20 January 2013|url=http://www.nuc.edu.ng/nucsite/File/Monday%20Bulletin/MB%202013/MB%207th%20January%202013%20final.pdf|access-date=27 March 2014|publisher=National Universities Commission}}{{dead link|date=April 2017}}</ref><ref name="Stand up for Great Ife at 50">{{cite web|last=Adewale|first=Stephen|title=Stand up for Great Ife at 50|url=http://pambazuka.org/en/category/comment/85294|publisher=Pambazuka|access-date=27 March 2014|archive-date=8 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130408072532/http://pambazuka.org/en/category/comment/85294|url-status=dead}}</ref> ===Federal University=== In 1975, a new military government introduced decrees making the University of Ife a Federal University.<ref name="Olan"/> On 10 July 1999, members of the [[Neo Black Movement of Africa|Black Axe Confraternity]] murdered the secretary-general of the students' union George Iwilade and several other student activists in the [[Obafemi Awolowo University massacre]]. Education Minister [[Tunde Adeniran]] issued a statement acknowledging the incident and saying the ministry will treat the case with "utmost concern".<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/392634.stm |title=World: Africa – Arrests after Nigerian cult killings |date=July 12, 1999 |work=BBC News |publisher=BBC |access-date=27 March 2014}}</ref> ==Architecture== Israeli architect [[Arieh Sharon]] led the architectural planning of the university with a team that later included his son [[Eldar Sharon]] and [[Augustine Akhuemokhan Egbor]] of Lagos.<ref name="ife">{{Cite book |title=Third world modernism : architecture, development and identity |date=2011 |publisher=Routledge |isbn=9780203840993 |location=New York, NY |pages=117–120 |oclc=703154680}}</ref> The initial plan was to build three communities. A central campus with a high density would host the academic and administrative structures, the staff quarters with residential structures be dispersed for privacy, and students' residential halls were built. ===Central Campus=== The road network within the university is numbered, the main entrance to the university is the 2.5&nbsp;km Road One which provides visibility to two rocky hills and a main core. The core is a [[Quadrangle (architecture)|quadrangle]] consisting of the university's public structures: [[Hezekiah Ademola Oluwafemi|Hezekiah Oluwasanmi]] Library, Secretariat, University Bookshop, Oduduwa Hall, and the Faculties of Arts, Education, Law, Administration and Social Sciences.<ref name="Olan"/> The first structure to be completed in January 1967 was three blocks of four floors, which became the Humanities building; these blocks have interconnected walkways to the other Faculties within the quad. Upon completion, these structures resembled inverted pyramids or huge boats but the design was chosen because of the country's humid [[tropical climate]] that way, each floor protects the one below.<ref name="ife" /><ref name="Olan" /> There are pedestrian walkways and pergolas around the campus, providing movement within offices around the quadrangle, and there are also piazzas, gardens and terraces. The quad is enclosed on each side by roads, beyond which are other faculty buildings. The inner road on the southern end (road two) or front of the main core provides access to the student union building. Along road two are the computer science building, and the faculties of pharmacy and health sciences. The outer road at the north-western end of the quad, (Road 5)<ref name="ife"/> provides access to the modern languages building and the African traditional-designed structure housing the African studies department, a museum and an exhibition hall.<ref name="Olan"/> == Academics == [[File:Faculty of Medicine, Obafemi Awolowo University, Ile-Ife, Osun State, Nigeria (12998041954).jpg|thumb|College of Health Sciences, Obafemi Awolowo University, Ile-Ife, Osun State, Nigeria]] Obafemi Awolowo University has 13 faculties<ref>{{cite web|title=Faculties|url=http://www.oauife.edu.ng/academics/faculties/|access-date=28 March 2014|archive-date=2 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180302193522/http://www.oauife.edu.ng/academics/faculties/|url-status=dead}}</ref> and two colleges—the Postgraduate College and the College of Health Sciences— which are administered in more than 60 departments. The university offers [[undergraduate]] and [[post-graduate|postgraduate]] programmes in fields of specialization spanning the humanities, arts, natural sciences, social sciences, medical sciences, engineering and technology. It was previously associated with [[Loma Linda University]] in California, US.<ref>{{Cite web |last=Mina |title=OAU Department of Education & History Admission Requirement 2022/2023 |url=https://www.realmina.com/oau-department-of-education-history-admission-requirement/ |website=Realmina|date=28 July 2023 }}</ref> === JUPEB Programme === Obafemi Awolowo University nyɛla din mali saawara ni Joint Universities Preliminary Examinations Board (JUPEB).<ref>{{cite web|date=2020-11-27|title=Jupeb Partners|url=https://jupeb.edu.ng/about_us/partner_universities|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127192141/https://jupeb.edu.ng/about_us/partner_universities|archive-date=2020-11-27|access-date=2020-11-27}}</ref> JUPEB nyɛla din mali A-Level programs n-tiri shikuru bihi shɛba ban bɔri ni bɛ kpɛ Obafemi Awolowo University ni "direct entry". OAU nyɛla din kpaɣiri shikuru niŋdi JUPEB Program Y.<ref>{{Cite web |last=Mc |first=Owoblow |date= 12 December 2023|title=Obafemi Awolowo University OAU JUPEB Admission List 2023/2024 |url=https://o3schools.com/oau-jupeb-admission-list/ |archive-date= |website=O3 schools}}</ref> === Library === Bɛ "central" karimbu shee nyɛ [[Hezekiah Oluwasanmi]] karimbu shee,(bɛ daa zaŋ la Vice-Chancellor ŋun pahiri ayi yuli zaŋ n-ti li Professor Hezekiah Olusawanmi)<ref>{{Cite journal |last1=Fabunmi |first1=O. M. |last2=Asubiojo |first2=B. O. |title=Awareness and Use of Online Public Access Catalogue by Students of Obafemi Awolowo University, Ile-Ife, Nigeria. |url=http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/922 |journal=Library Philosophy and Practice (E-journal) |date=23 April 2013 |publication-date=2013}}</ref> ka di nyɛ jirinbisa dubu buyi. Di nyɛla din ni tooi deei niriba kalinli kamani 2,500. Karimbu shee ŋɔ nyɛla din mali 300,000 titles mini 762,000 "volumes of monographs".<ref>{{cite web|title=Hezekiah Oluwasanmi Library|url=http://library.oauife.edu.ng/|publisher=OAU|access-date=27 March 2014|archive-date=1 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101002510/http://library.oauife.edu.ng/|url-status=dead}}</ref> [[File:Hezekiah Oluwasanmi Library, Ile-Ife.jpg|thumb|Hezekiah Oluwasanmi library]] [[File:Faculty of Medicine, Obafemi Awolowo University, Ile-Ife, Osun State, Nigeria (12997648065).jpg|thumb|upright]] == Vice-chancellors == {{Category see also|Academic staff of Obafemi Awolowo University}} Tuuli vice-chancellor zaŋ n-ti university maa n-daa nyɛ Professor [[Oladele Ajose]] (MD, PhD), o daa naai la [[Glasgow University]] ka nyɛ tuuli Nigeria professor zaŋ n-ti "public health". O daa na be la [[University of Ibadan]].<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/opinion/remembering-ajose-first-oau-vc/|title=Remembering Ajose, first OAU VC|date=23 March 2018|access-date=25 May 2024|archive-date=18 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230418215954/https://guardian.ng/opinion/remembering-ajose-first-oau-vc/|url-status=dead}}</ref> O daa nyɛla vice-chancellor bin din gbaai yuuni 1962 hali ni yuuni 1966. Vice-chancellor ŋun daa pahiri ayi nyɛ Professor H. A. Oluwasanmi, o daa tum la bin din gbaai yuuni 1966 hali ni yuuni 1975. Anthony Adebolu Elujoba, professor zaŋ n-ti [[pharmacognosy]] daa leei Acting Vice-Chancellor zaŋ n-ti university maa silimiin goli July yuuni 1975. University Council's daa yɛliya ni Professor Ayobami Taofeek Salami leei Vice-Chancellor zaŋ n-ti university maa silimiin goli June dabaa ayobu dali ka shɛba daa bɛ saɣi n-ti li. "Council" daa wurim lala yɛlitɔɣa maa ka daa yihi Salami. Bɛ daa piigi Prof. Elujoba ka o leei Vice-Chancellor zaŋ n-ti university maa di nyaaŋa.<ref>{{Cite web |last=Bolanle |first=Bolawole |date= |title=Rumbling universities and fit-as-fiddle President |url=https://thenewsnigeria.com.ng/2017/08/22/rumbling-universities-and-fit-as-fiddle-president/ |website=The NEWS}}</ref> Karimba nima zaŋ n-ti university ŋɔ nyɛla Nobel Laureate ninvuɣ yino n-ti pahi Nigerian National Merit Award winners niriba ayobu.<ref>{{Cite web |title=OAU Admission Requirements |url=https://www.preps.ng/oau-admission-requirements/ |website=PrepsNG Scholars}}{{dead link|date=May 2020|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> Nigeria [[Nobel prize]]-winner zaŋ n-ti "literature" ka lahi nyɛ tuuli African laureate, [[Wole Soyinka]] daa nyɛla Professor of Comparative Literature n-ti University maa bin din gbaai yuuni 1975 hali ni yuuni 1999. Yuuni 1999, bɛ daa piigi o Emeritus Professor zaŋ n-ti Dramatic Arts.<ref>{{Cite web|url=http://fart.oauife.edu.ng/?page_id=26|title=1lib1ref}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Stephen Adebanji Akintoye]] daa nyɛla Dirata zaŋ n-ti university ŋɔ African Studies bin din gbaai yuuni 1974 zaŋ hali ni yuuni 1977.<ref>{{Cite web |last=Akinkanju |date= |title=Emeritus Professor Stephen Adebanji Akintoye |url=https://dawncommission.org/emeritus-professor-stephen-adebanji-akintoye/ |website=Dawn Commission}}</ref> === Vice-chancellor nima yuya === {{div col|colwidth=20em}} * [[Oladele Ajose]] (1962–66)<ref>{{Cite web |title=University of Glasgow :: Story :: Biography of Oladele Adebayo Ajose |url=https://www.universitystory.gla.ac.uk/biography/?id=WH3007&type=P |access-date=2022-04-23 |website=www.universitystory.gla.ac.uk |archive-date=19 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319124929/https://www.universitystory.gla.ac.uk/biography/?id=WH3007&type=P |url-status=dead }}</ref> * [[Hezekiah Oluwasanmi|Hezekiah Adedunmola Oluwasanmi]] (1966–75) * Ojetunji Aboyade (1975–78) * [[Cyril Agodi Onwumechili]] (1979–82)<ref name="THISDAYLIVE 2023">{{cite web | title=OAU Loses Former Vice Chancellor, Cyril Onwumechili at 91 | website=THISDAYLIVE | date=2023-05-20 | url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2023/05/20/oau-loses-former-vice-chancellor-cyril-onwumechili-at-91 | access-date=2023-06-02}}</ref> * [[Wande Abimbola]] (1982–89)<ref name="About Wándé Abímbọ́lá 2019">{{cite web | title=Professor Wándé Abímbọ́lá | website=About Wándé Abímbọ́lá | date=2019-07-04 | url=https://wandeabimbola.com/about-wande-abimbola/ | access-date=2023-06-03}}</ref> * C. Adeniyi Osuntogun (1990–91) * Wale Omole (1991–99) * Roger Makanjuola (1999–2006) * [[Micheal Faborode|Micheal Oladimeji Faborode]] (2006–11)<ref>{{cite web|url=http://dailyindependentnig.com/2012/08/university-graduates-not-likely-to-be-suicide-bombers-faborode/|title=University graduates not likely to be suicide bombers –Faborode|work=Daily Independent, Nigerian Newspaper|access-date=2 October 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006114257/http://dailyindependentnig.com/2012/08/university-graduates-not-likely-to-be-suicide-bombers-faborode/|archive-date=6 October 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://newtelegraphonline.com/ex-vc-seeks-intervention-for-varsities-funding/|title=New Telegraph – Ex-VC seeks intervention for varsities' funding|publisher=|access-date=2 October 2014|archive-date=6 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006131517/http://newtelegraphonline.com/ex-vc-seeks-intervention-for-varsities-funding/|url-status=dead}}</ref> * [[Idowu Bamitale Omole]] (2011–16)<ref>{{Cite news|url=http://www.pmnewsnigeria.com/2011/05/18/oau-appoints-new-vice-chancellor/|title=OAU Appoints New Vice-Chancellor – PM NEWS Nigeria|date=2011-05-18|website=Pmnewsnigeria.com|access-date=2017-12-22|language=en-US}}</ref> * [[Anthony Elujoba]] (as acting from 2016 to 2017)<ref>{{cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2016/07/meet-professor-anthony-adebolu-elujoba-the-village-chemist-and-the-acting-vice-chancellor-obafemi-awolowo-university-ile-ife/|title=Meet Prof Anthony Elujoba: "the village chemist", acting VC OAU, Ile-Ife -Vanguard News|work=Vanguard News}}</ref> * [[Eyitope Ogungbenro Ogunbodede]] (2017–2022)<ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/facial-marks-in-a-dental-museum/|title=Facial marks in a dental museum|date=2015-09-26|website=The Nation Newspaper|language=en-US|access-date=2019-06-08}}</ref> * [[Adebayo Simeon Bamire]] (2022–present)<ref>{{Cite web |title=BREAKING: OAU gets new Vice-Chancellor, Professor Simeon Bamire|url=https://www.vanguardngr.com/2022/03/breaking-oau-gets-new-vice-chancellor-professor-simeon-bamire/amp/ |access-date=March 17, 2022 |website=Vanguard Ngr}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 17, 2022 |title=Obafemi Awolowo University Names Professor Bamire As New Vice Chancellor |url=https://tribuneonlineng.com/obafemi-awolowo-university-names-professor-bamire-as-new-vice-chancellor/ |access-date=March 17, 2022 |website=TribuneOnlineNG}}</ref> {{Div col end}} == Halls of residence == Ile-Ife shikuru nyɛla bɛ ni miɛ shɛli kamani {{convert|5000|acre|km2}} , {{convert|13000|acre|km2}} . Di duri nyɛ din doli na ŋɔ: {{div col|colwidth=15em}} * Awolowo Hall * Angola Hall * Alumni Hall * Education Trust Fund (ETF) Hall * Adekunle Fajuyi Hall (FAJ) * Ladoke Akintola Hall * Moremi Hall * Mozambique Hall (Moz) * Murtala Muhammed Post Graduate Hall {{div col end}} Dabba biɛhigu shɛhi nyɛ Awolowo Hall, Angola Hall, ETF Hall n-ti pahi Fajuyi Hall. Paɣaba mi biɛhigu shɛhi nyɛ Alumni Hall, Ladoke Akintola Hall, Moremi Hall n-ti pahi Mozambique Hall.<ref>{{cite web |last1=Inside OAU |first1=Media |title=Top 5 Most Beautiful Female Hostels in OAU |url=https://www.insideoau.com/2023/05/23/top-5-most-beautiful-female-hostels-in-oau/ |publisher=Inside OAU |access-date=17 October 2023 |ref=Inside OAU |archive-date=10 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710090533/https://www.insideoau.com/2023/05/23/top-5-most-beautiful-female-hostels-in-oau/ |url-status=dead }}</ref> Postgraduate hall nyɛ Murtala Muhammed Hall.<ref>{{cite web|title=Halls of Residence|url=http://www.oauife.edu.ng/administration/student-affairs/halls-of-residence/|access-date=28 March 2014|archive-date=1 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180301092851/http://www.oauife.edu.ng/administration/student-affairs/halls-of-residence/|url-status=dead}}</ref> == Notable alumni == {{See also|Category:Obafemi Awolowo University alumni}} === Government and politics === <!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦---> <!---♦♦♦ Please keep the list in alphabetical order by LAST NAME ♦♦♦---> {{Div col|colwidth=35em}} * [[Adebayo Adelabu]], Deputy Governor [[Central Bank of Nigeria]] since 2014.<ref name="Central Bank of Nigeria Home ">{{cite web | title=Central Bank of Nigeria:: Board of Directors | website=Central Bank of Nigeria {{!}} Home | url=https://www.cbn.gov.ng/aboutcbn/TheBoard.asp?Name=Mr.+Adebayo+Adelabu&Biodata=adelabu | access-date=2023-06-03}}</ref> * [[Bisi Adeleye-Fayemi]], co-founder African Women's Development Fund (AWDF)<ref name="Tribune Online 2022">{{cite web | title=Bisi Fayemi (First Lady of Ekiti State, Nigeria) | website=Tribune Online | date=2022-06-15 | url=https://tribuneonlineng.com/bisi-fayemi-first-lady-of-ekiti-state-nigeria/ | access-date=2023-06-03}}</ref> * [[Akinwumi Adesina]], President of [[African Development Bank]] & former Nigerian Minister of Agriculture and Rural Development<ref>{{Cite web |date=2015-05-28 |title=Nigerian Minister, Adesina, Elected President Of African Development Bank |url=http://saharareporters.com/2015/05/28/nigerian-minister-adesina-elected-president-african-development-bank |access-date=2022-03-08 |website=Sahara Reporters}}</ref> * [[Femi Adesina]], Special Adviser to President Buhari on media and publicity<ref name="Global Patriot Newspapers 2021">{{cite web | title=OAU honours 60 former students at 60. Glad to be in the number – Femi Adesina | website=Global Patriot Newspapers | date=2021-12-04 | url=https://globalpatriotnews.com/oau-honours-60-former-students-at-60-glad-to-be-in-the-number-femi-adesina/ | access-date=2023-06-03 | archive-date=3 June 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230603100846/https://globalpatriotnews.com/oau-honours-60-former-students-at-60-glad-to-be-in-the-number-femi-adesina/ | url-status=dead }}</ref> * [[Oladapo Afolabi]], former Head of Nigerian Civil Service<ref name="Industrial and General Insurance Plc 2019">{{cite web | title=Prof. Oladapo Afolabi, CFR Director | website=Industrial and General Insurance Plc | date=2019-11-07 | url=https://www.iginigeria.com/about-us/the-board/prof-oladapo-afolabi-cfr-director/ | access-date=2023-06-03 }}{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Jimi Agbaje]], [[Lagos State]] Governorship candidate * [[Alexander Akinyele]], former Nigerian Minister of Information * [[Sarah Alade]], former Deputy Governor [[Central Bank of Nigeria]]<ref name="Tijani 2017">{{cite web | last=Tijani | first=Mayowa | title=PROFILE: Alade, the lecturer who had just 'one slight regret' in her 24-year CBN career | website=TheCable | date=2017-03-30 | url=https://www.thecable.ng/profile-alade-lecturer-just-one-slight-regret-24-year-cbn-career | access-date=2023-06-03}}</ref> * [[Christopher Omoworare Babajide]], Senator of [[Osun State]], Nigeria * [[Bisayo Busari-Akinnadeju]] * [[Babalola Borishade]], former Nigeria Minister of Aviation<ref name="Asadu 2017">{{cite web | last=Asadu | first=Chinedu | title=OBITUARY: Borishade, the man whom senate rejected thrice yet led 4 key ministries | website=TheCable | date=2017-04-27 | url=https://www.thecable.ng/obituary-borishade-man-senate-rejected-thrice-yet-led-4-key-ministries | access-date=2023-06-03}}</ref><ref>{{Cite web|title=OAU Electrical Electronic Engineering: History In Brief|url=https://www.ifecitynews.com/2017/07/oau-electrical-electronic-engineering-history-brief/|last=Vutifuar_fdir|date=2017-07-07|website=IFECITY NEWS|language=en-US|access-date=2020-05-30}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Abike Dabiri]], former Member of the [[House of Representatives (Nigeria)|House of Representatives]]<ref>{{cite web|title=Abike Dabiri|url=http://www.abikedabiri.com/|access-date=28 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140328135558/http://www.abikedabiri.com/|archive-date=2014-03-28|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Twitter Homepage|url=https://twitter.com/abikedabiri|access-date=28 March 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Members House of Representatives|url=http://www.nassnig.org/nass2/portfolio/profile.php?id=hon.abike.dabiri|access-date=28 March 2014}}</ref> * [[Kayode Fayemi]], former Governor of [[Ekiti State]]<ref name="THISDAYLIVE 2019">{{cite web | title=Kayode and Bisi Fayemi 30 Years and Still Lovebirds | website=THISDAYLIVE | date=2019-09-07 | url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/09/07/kayode-and-bisi-fayemi-30-years-and-still-lovebirds | access-date=2023-06-03}}</ref> * [[Lucky Irabor]], Chief of Defence Staff of Nigeria<ref>{{Cite web |date=2021-01-26 |title=What to know about Lucky Irabor, Nigeria's new Chief of Defence Staff |url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/438904-what-to-know-about-lucky-irabor-nigerias-new-chief-of-defence-staff.html |access-date=2022-03-13 |language=en-GB}}</ref> * [[Olusegun Mimiko]], former Governor of [[Ondo State]], Nigeria<ref name="Ondo Connects New Era 2014">{{cite web | title=Synopsis of Dr. Olusegun Rahman Mimiko (a.k.a. Iroko) – Ondo Connects New Era | website=Ondo Connects New Era | date=2014-06-24 | url=http://www.ekimogundescendant.org/synopsis-of-dr-olusegun-rahman-mimiko-a-k-a-iroko/ | access-date=2023-06-03 | archive-date=29 November 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201129141951/http://www.ekimogundescendant.org/synopsis-of-dr-olusegun-rahman-mimiko-a-k-a-iroko/ | url-status=dead }}</ref> * [[Lai Mohammed]], Nigerian Minister of Information and Culture<ref name="Edinburgh International Culture Summit 2020">{{cite web | title=Alhaji Lai Mohammed | website=Edinburgh International Culture Summit | date=2020-08-13 | url=https://www.culturesummit.com/people/alhaji-lai-mohammed/ | access-date=2023-06-03}}</ref> * [[Babafemi Ojudu]], Senator of [[Ekiti State]], Nigeria * [[Olatunde Ojo]], Clerk to the [[National Assembly (Nigeria)|national assembly of Nigeria]] * [[Dominic Oneya]], former Governor [[Kano State]], Nigeria<ref>{{cite web|title=Standard Alliance Insurance (STDINSUR:Lagos)|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/people/person.asp?personId=61468921&ticker=STDINSUR:NL|archive-url=https://archive.today/20140328092236/http://investing.businessweek.com/research/stocks/people/person.asp?personId=61468921&ticker=STDINSUR:NL|url-status=dead|archive-date=28 March 2014|publisher=Bloomberg Businessweek|access-date=28 March 2014}}</ref> * [[Olusegun Oni]], former Governor of [[Ekiti State]], Nigeria * [[Fidelis Oyakhilome]], former Governor [[Rivers State]], Nigeria<ref>{{cite web|title=Oyakhilome, Jennifer saga: How NDLEA boss got the boot|url=http://nationalmirroronline.net/new/oyakhilome-jennifer-saga-how-ndlea-boss-got-the-boot/|author=Kayode Fasua|publisher=National Mirror Online|access-date=28 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140328140410/http://nationalmirroronline.net/new/oyakhilome-jennifer-saga-how-ndlea-boss-got-the-boot/|archive-date=2014-03-28|url-status=usurped}}</ref> * [[Olagunsoye Oyinlola]], former Governor of [[Osun State]], and former military governor of [[Lagos State]], Nigeria<ref name="User 1951">{{cite web | title=Welcome | website=Centre for Black Culture and International Understanding | date=1951-02-03 | url=http://centreforblackculture.org/board-of-trustees/prince-olagunsoye-oyinlola.php | access-date=2023-06-03 | archive-date=3 November 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241103201358/http://centreforblackculture.org/board-of-trustees/prince-olagunsoye-oyinlola.php | url-status=dead }}</ref> * [[Amal Pepple]], former Nigerian Minister of Lands, Housing & Urban Development and former Head of Nigerian Civil Service * [[Abdur-Raheem Adebayo Shittu]], Former Minister of Communication * [[Oluremi Tinubu]], former First Lady and Senator of [[Lagos State]], Nigeria<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03 | archive-date=18 November 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231118221835/https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | url-status=dead }}</ref> {{div col end}} === Business === <!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦---> <!---♦♦♦ Please keep the list in alphabetical order by LAST NAME ♦♦♦---> {{Div col}} * [[Olajumoke Adenowo]], Nigerian architect and businesswoman<ref>{{Cite web|url=http://inspiringchangeng.org/speaker/olajumoke-adenowo/|title=Speaker bio, Inspiring Change Conference|date=2017|website=Inspiring Change conference|archive-url=https://web.archive.org/web/20170311010101/http://inspiringchangeng.org/speaker/olajumoke%2Dadenowo/|archive-date=March 11, 2017|url-status=dead}}</ref> * [[Bola Akindele]], entrepreneur, business strategist and philanthropist * [[Demola Aladekomo]], computer engineer, technology expert, entrepreneur and philanthropist<ref>{{Cite web |date=10 March 2020 |title=CHAMS Plc brings back Demola Aladekomo as Chairman following Dere Awosika's resignation |url=https://nairametrics.com/2020/03/10/chams-plc-brings-back-demola-aladekomo-as-chairman-following-dere-awosikas-resignation/ |access-date=26 May 2022 |website=Nairametrics |language=en-US}}</ref> * [[Ibukun Awosika]], chairman, First Bank Nigeria * [[Toye Sobande]], Business management consultant, strategic leadership expert, lawyer, author, public speaker, and trainer. * [[Yemisi Edun]], first female MD/CEO of [[First City Monument Bank]] * [[Abisoye Fagade]], Nigerian professional marketer * [[Jimoh Ibrahim]], [[lawyer]], Nigerian billionaire * [[Noah Ibrahim]], Nigerian Real estate entrepreneur * [[Dele Momodu]], Nigerian Journalist and Businessman and CEO of Ovation International Magazine * [[Oscar N. Onyema]], currently CEO of the [[Nigerian Stock Exchange]] *[[Tinuade Sanda]], currently Managing Director of EKO electricity distribution company * [[Funke Opeke]], MD Main One * [[Funke Osibodu]], ex-CEO of Union and Eco Banks * [[Femi Otedola]], Nigerian Oil Billionaire * [[Andrew Lucky Elerewe]], Nigerian Real estate entrepreneur {{div col end}} === Law === {{Div col|colwidth=35em}} <!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦---> <!---♦♦♦ Please keep the list in alphabetical order by LAST NAME ♦♦♦---> * [[Oluwarotimi Odunayo Akeredolu]], current Governor of Ondo State * [[Yusuf Olaolu Ali]], lawyer, [[Senior Advocate of Nigeria]] * [[Fatou Bensouda]], Chief Prosecutor of the International Criminal Court in the Hague * [[Femi Falana]], Nigerian Human Rights Lawyer * [[Nkemdilim Izuako]], Nigerian Judge and member of the [[United Nations Dispute Tribunal]] * [[Toki Mabogunje]], Nigerian lawyer * [[Nwali Sylvester Ngwuta]], [[Commander of the Federal Republic|CFR]], Justice of the Supreme Court of Nigeria * [[Helen Prest-Ajayi]], Nigerian lawyer, writer and former beauty queen. * [[Adewole Adebayo]], Nigerian lawyer, former Presidential Candidate of [[Social Democratic Party (Nigeria)]] and founder of [[KAFTAN TV]]. * [[Karimot Odebode]], Nigerian lawyer and education advocate. {{div col end}} === Arts and media === <!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦---> <!---♦♦♦ Please keep the list in alphabetical order by LAST NAME ♦♦♦---> {{Div col|colwidth=35em}} * [[2Baba]], Nigerian artist. He was given an honorary degree during his Fellowship award from Department of Music<ref>{{Cite web|url=https://oauife.edu.ng/news-events/item/154-2baba-public-lecture|title=2baba Public Lecture|date=20 March 2019|access-date=25 May 2024|archive-date=28 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028132014/https://oauife.edu.ng/news-events/item/154-2baba-public-lecture|url-status=dead}}</ref>{{Citation needed|reason=link provided is insufficient|date=March 2019}} * [[Aderounmu Adejumoke]], Nigerian actor and filmmaker * [[Olusegun Adeniyi]], former presidential spokesman for the late President [[Umaru Musa Yar'Adua]] and chairman of the editorial board, Thisday Newspaper<ref>{{Cite web |url=http://www.thefutureafrica.com/menu/olusegun-adeniyi/ |title=Olusegun Adeniyi, Chairman of the Editorial Board, ThisDay &#124; the Future Project |access-date=2015-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150618235959/http://www.thefutureafrica.com/menu/olusegun-adeniyi/ |archive-date=2015-06-18 |url-status=dead }}</ref> * [[Kunle Adewale]], Nigerian artist and International Advocate For persons living Sickle Cell Anemia. * [[Stephen Adewale]], Nigerian Journalist, Chairman of [[Social Democratic Party (Nigeria)]] in Ondo State and Head of Station of [[KAFTAN TV]] * [[Toyin Adewale-Gabriel]], Nigerian literary critic, poet and writer * [[Roseline Adewuyi]], Nigerian French translator and gender advocate. * [[Funso Aiyejina]], Nigerian poet, short story writer and playwright, Dean of Humanities and Education University of West Indies * [[Ibiyinka Alao]], artist<ref>"[http://www.nigeriaembassyusa.org/061402_1.shtml Nigeria's World Best Artist Visits United States] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090205110017/http://www.nigeriaembassyusa.org/061402_1.shtml |date=2009-02-05 }}." ''[[Diplomatic missions of Nigeria|Embassy of the Federal Republic of Nigeria, Washington, D.C.]]'' 25 April 2002. Retrieved on 3 January 2009.</ref> * [[Woli Arole]], Nigerian comedian * [[Asake]], Nigerian hip-hop musician and music artist <ref>{{Cite web |url=https://www.deezer.com/en/artist/51305922?deferredFl=1 |website=www.deezer.com |access-date=2023-09-14 |title=Lonely At The Top}}</ref> * [[Biyi Bandele]], Nigerian novelist and playwright * [[Blaqbonez]], Nigerian rapper * [[Femi Branch]], Nigerian actor * [[Chinko Ekun]], Nigerian singer and rapper * [[Femi Euba]], Nigerian actor and dramatist * [[Dizzy K Falola]], UK-based Nigerian singer * [[Peter Fatomilola]], actor and playwright * [[Fireboy DML]], Nigerian singer and songwriter signed to [[YBNL Nation]] * [[Tade Ipadeola]], lawyer, prize-winning poet and author. President of PEN Nigeria * [[Lagbaja]], Nigerian artist * [[MC Lively]], Nigerian Comedian * [[Sam Nda-Isaiah]], chairman and publisher at [[Leadership (newspaper)]], Nigeria. * [[Wole Oguntokun]], lawyer, Nigerian playwright, stage and film director, theatre administrator and newspaper columnist * [[Steph-Nora Okere]], Nigerian actress. * [[Osonye Tess Onwueme]], Nigerian playwright, poet and Professor of Global letters * [[Adesuwa Onyenokwe]] * [[Seun Osewa]], founder of [[Nairaland]] * [[Muraina Oyelami]], painter, drummer and actor * [[Afeez Oyetoro]], actor and comedian * [[Yemi Shodimu]], Nigerian actor and Director {{div col end}} === Academia === <!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦---> <!---♦♦♦ Please keep the list in alphabetical order by LAST NAME ♦♦♦---> {{Div col|colwidth=35em}} * [[Adenike Akinsemolu]], Environmental sustainability advocate, educator, author, a social entrepreneur, lecturer at Obafemi Awolowo University (Adeyemi College Campus) * [[Akintunde Akinwande]], Professor in the Electrical Engineering and Computer Science Department of the Massachusetts Institute of Technology, Cambridge, Massachusetts * [[Bolaji Aluko]], Professor of Chemical Engineering at [[Howard University]], [[Washington DC]] and was chair of its department from 1994 to 2002 currently Vice-Chancellor of the Federal University Otuoke, [[Bayelsa]] State * [[Karin Barber]], Professor of African Cultural Anthropology at the University of Birmingham, England * [[Toyin Falola]], Nigerian historian and Professor of African studies * [[Adesegun Fatusi]], vice chancellor, University of Medical Sciences, Ondo, Ondo state * [[Francisca Oboh Ikuenobe]], Professor and Head of Geology and Geophysics at [[Missouri University of Science and Technology]] * [[Nahzeem Olufemi Mimiko]], Professor of [[Political Science]] and former [[Vice Chancellor]] of Adekunle Ajasin University, Akungba Akoko [[Ondo state]], Nigeria * [[Dele Ogunseitan]], Professor of Public Health at the [[University of California, Irvine]] * [[Folasade Ogunsola]], Professor of Microbiology former Provost of College of Medicine University of Lagos, currently Vice Chancellor University of Lagos * [[Funmi Olonisakin]], Professor of Security, Leadership and Development at King's College London, United Kingdom<ref>{{Cite web|url=https://funmiolonisakin.com/|title=Prof. Funmi Olonisakin – Official Website of Prof. Funmi Olonisakin}}</ref> * [[Idowu Bamitale Omole]], Professor of International Relations and Former Vice Chancellor (Obafemi Awolowo University) * [[Teresa N. Washington]], Academic, author, and activist {{div col end}} === Royalty and society === <!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦---> <!---♦♦♦ Please keep the list in alphabetical order by LAST NAME ♦♦♦---> {{Div col|colwidth=35em}} * Pastor [[Enoch Adeboye]], General Overseer, RCCG * [[Adesimbo Victor Kiladejo]], Traditional Ruler of [[Ondo Kingdom]], Nigeria * [[Felix Orji]], bishop of the [[Anglican Diocese of All Nations]] {{div col end}} === Technology === <!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦---> <!---♦♦♦ Please keep the list in alphabetical order by LAST NAME ♦♦♦---> {{Div col|colwidth=35em}} * [[Ernest Ndukwe]], is a Nigerian Electrical engineer and former chief executive officer of the Nigerian Communications Commission, NCC. * [[Gbenga Sesan]], a social entrepreneur, information and communications technology professional {{div col end}} == Kundivihira == {{reflist}} == External links == * [http://www.oauife.edu.ng/ Obafemi Awolowo University, Ile-Ife, Nigeria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210065802/http://www.oauife.edu.ng/ |date=10 December 2008 }} * [https://web.archive.org/web/20091109111044/http://greatife.net/ GREAT IFE Social Network for the Alumni, current students and staff] * [http://www.greatifealumni.org/ Great Ife Alumni Association, U.S.A. - Houston, Texas] {{Universities in Nigeria}} {{Authority control}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Obafemi Awolowo University| ]] [[Pubu:1962 establishments in Nigeria]] [[Category:Universities and colleges established in 1962]] [[Category:Federal universities of Nigeria]] [[Category:Ife]] [[Category:Tourist attractions in Osun State]] miaa5szf241vz8jjnllzps4k7yguzyq Miss Ghana 0 29105 134178 132722 2026-05-06T15:51:16Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 134178 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Miss Ghana''' nyɛla [[Ghana]] zaa paɣa-viɛlli piibu kompatiisa. ==Ban di li== ===Miss World Ghana=== {{plainlist| * {{Color box|gold|border=silver}} : Declared as Winner * {{Color box|#FFFF66|border=silver}} : Ended as runner-up or top 5/6 qualification * {{Color box|#FFFF99|border=silver}} : Ended as one of the finalists or semifinalists * {{Color box|#FADADD|border=silver}} : Ended as special awards winner }} ::''Ghana daa pili Miss World chandi yuuni 1959, Star Nyaniba Annan n-daa chaŋ. Amaa, niriba ayi (1990 mini 1991) n-zani ti Ghana Miss World amaa ka daa bi di Miss Ghana.'' {| class="wikitable" style="font-size: 92%; text-align:center" !width="60" style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;"|Year !width="250" style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;"|Miss Ghana !width="250" style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;"|Miss World Ghana !width="250" style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;"|Placement at Miss World !width="230" style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;"|Special Awards |- | 1957 | [[Monica Amekoafia]] | colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- | 1958 | Janet Boateng | colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- | 1959 | Star Nyaniba Annan | Star Nyaniba Annan | Unplaced | |- | 1960 | Comfort Kwamena | colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- | 1967 | Araba Martha Vroom | style="background:#FFFF99;"| Araba Martha Vroom | style="background:#FFFF99;"| '''Top 15''' | style="background:#FFFF99;"| |- | 1968 | Lovell Rosebud Wordie | Lovell Rosebud Wordie | Unplaced | |- | 1986 | Magdalene Adjabeng | colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- | 1987 | Augustina Henaku | colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- | 1988 | Dzidzo Abra Amoa | Dzidzo Abra Amoa | Unplaced | |- | 1989 | Afua Amoah Bonsu | Afua Amoah Bonsu | Unplaced | |- | 1990 | [[Brigitte Dzogbenuku|Bridgitte Dzorgbenuku]]<ref>{{Cite web|title=My life is not limited to Miss Ghana - Brigitte Dzogbenuku|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-life-is-not-limited-to-miss-ghana-brigitte-dzogbenuku.html|access-date=2021-01-10|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> | Dela Tamakole | Unplaced | |- | 1991 | {{n/a|No pageant}} | Jamilla Haruna Danzuru | Unplaced | |- | 1994 | Matilda Aku Alomatu | Matilda Aku Alomatu | Unplaced | |- | 1995 | Manuela Medie | style="background:#FADADD;"| Manuela Medie | style="background:#FADADD;"| Unplaced | style="background:#FADADD;" align="left"| * '''World Designer Dress''' |- | 1996 | Shiela Azuntaba | Shiela Azuntaba | Unplaced | |- | 1997 | Benita Sena Golomeke | Benita Sena Golomeke | Unplaced | |- | 1998 | Efia Owusu Marfo | Efia Owusu Marfo | Unplaced | |- | 1999 | Mariam Sugru Bugri | Mariam Sugri Bugri | Unplaced | |- | 2000 | Maame Ewurafua Hawkson<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Miss-Ghana-2000-At-Miss-World-12218|title=Miss Ghana 2000 At Miss World|website=ghanaweb.com|date=30 November 2001|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref> | Maame Ewurafua Hawkson | Unplaced | |- | 2001 | Selasi Kwawu<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Miss-Ghana-2001-Selasi-Kwanu-20489?gallery=1|title=Miss Ghana 2001: Selasi Kwanu|website=ghanaweb.com|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref> | Selasi Kwanu | Unplaced | |- | 2002 | Shaida Buari<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Miss-Ghana-2002-Shaida-Buari-27419|title=Miss Ghana 2002: Shaida Buari|website=ghanaweb.com|date=30 November 2001|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref> | Shaida Buari | Unplaced | |- | 2003 | Serena Naa Dei Ashi-Roye<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=230|title=Serena Naa Ashie-Roye, Miss Ghana 2003|website=ghanaweb.com|access-date=2020-01-29}}</ref> | colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- | 2004 | [[Inna Mariam Patty]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Miss-Ghana-2004-Inna-Mariam-Patty-67122|title=Miss Ghana 2004: Inna Mariam Patty|website=ghanaweb.com|date=30 November 2001|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref> | Serena Naa Dei Ashi-Roye | Unplaced | |- | 2005 | Lamisi Mbillah<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Lamisi-Mbillah-is-Miss-Ghana-2005-85458|title=Lamisi Mbillah is Miss Ghana 2005|website=ghanaweb.com|date=30 November 2001|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref> | Inna Mariam Patty | Unplaced | |- | 2006 | [[Irene Dwomoh]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Irene-Dwomoh-is-Miss-Ghana-2006-108174|title=Irene Dwomoh is Miss Ghana 2006|website=ghanaweb.com|date=30 November 2001|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref> |style="background:#FFFF99;" |Lamisi Mbillah |style="background:#FFFF99;" |'''Top 17''' | style="background:#FFFF99;" | |- | 2007 | [[Frances Takyi-Mensah]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage//Frances-is-Miss-Ghana-2007-120375|title=Frances is Miss Ghana 2007|website=ghanaweb.com|language=en|access-date=2020-01-29}}{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | style="background:#FFFF99;"| [[Irene Dwomoh]] | style="background:#FFFF99;"| '''Top 16''' | style="background:#FFFF99;" align="left"| * '''Beauty With A Purpose''' |- | 2008 | Mawusi Apea<ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/entertainment/7726/mawuse-is-miss-ghana-2008.html|title=Mawuse Is Miss Ghana 2008|website=Modern Ghana|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref> | style="background:#FADADD;"|[[Frances Takyi-Mensah]] | style="background:#FADADD;"| Unplaced | style="background:#FADADD;" align="left"| * '''Best Talent''' |- | 2009 | [[Mimi Areme]]<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanadot.com/news.ghanadot.audrey.092809d.html|title=Mimi Areme is Miss Ghana 2009|website=ghanadot.com|access-date=2020-01-29}}</ref> | Mawusi Apea | Unplaced | |- | 2010 | Stephanie Karikari<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Stephanie-is-Miss-Ghana-2010-196387|title=Archive copy|access-date=2024-10-20|archive-date=2015-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150920040109/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Stephanie-is-Miss-Ghana-2010-196387|url-status=dead}}</ref> | Mimi Areme | Unplaced | |- | 2011 | {{n/a|No pageant}} | Stephanie Karikari | Unplaced | |- | 2012 | [[Carranzar Naa Okailey Shooter|Carranzar Shooter]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanacelebrities.com/2012/11/11/naa-okailey-wins-miss-ghana-2012/|title=Naa Okailey Wins Miss Ghana 2012|date=2012-11-11|website=GhanaCelebrities.Com|language=en-US|access-date=2020-01-29|archive-date=2020-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129154241/https://www.ghanacelebrities.com/2012/11/11/naa-okailey-wins-miss-ghana-2012/|url-status=dead}}</ref> | colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- | 2013 | Gusepinna Baafi<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Baafi-Guiseppine-is-Miss-Ghana-2013-280083|title=Baafi Guiseppine is Miss Ghana 2013|website=ghanaweb.com|date=21 July 2013|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref> | style="background:#FFFF66;"| [[Carranzar Naa Okailey Shooter|Carranzar Shooter]] | style="background:#FFFF66;"| '''2nd Runner-up''' | style="background:#FFFF66;"| |- | 2014 | {{n/a|No pageant}} | style="background:#FFFF99;"| Nadia Naa Densua Ntanu | style="background:#FFFF99;"| '''Top 26''' | style="background:#FFFF99;"| |- | 2015 | Antoinette Kemavor<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/winner-antoinette-delali-kemavor-crowned-miss-ghana-2015/7ghn9g6|title=Antoinette Delali Kemavor crowned Miss Ghana 2015|date=2015-11-08|website=pulse.com.gh|language=en-US|access-date=2020-01-29}}</ref> | colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- | 2016 | {{n/a|No pageant}} | style="background:#FFFF99;"| Antoinette Kemavor | style="background:#FFFF99;"| '''Top 20''' | style="background:#FFFF99;"| |- | 2017 | Margaret Mwintuur<ref>{{Cite web|url=https://kasapafmonline.com/2017/10/miss-ghana-2017-margaret-dery-crowned-diamond-jubilee-queen/|title=Miss Ghana 2017: Margaret Dery crowned Diamond Jubilee Queen|last=Acquah|first=Edward|date=2017-10-08|website=Kasapa102.5FM|language=en-US|access-date=2020-01-29}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | Afua Asieduwaa Akrofi | Unplaced | |- | 2018 | Margaret Derry<ref>{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/October-1st/photos-nana-ama-benson-crowned-miss-ghana2018.php|title=Photos: Nana Ama Benson crowned Miss Ghana 2018|website=myjoyonline.com|access-date=2020-01-29}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | Nana Ama Benson | Unplaced | |- | 2019 | [[Rebecca Kwabi|Rebecca Nana Adwoa Kwabi]]<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/July-7th/rebecca-nana-adwoa-kwabi-wins-miss-ghana-2019.php|title=Rebecca Nana Adwoa Kwabi wins Miss Ghana 2019|website=myjoyonline.com|access-date=2020-01-29|archive-date=2020-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129161427/http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/July-7th/rebecca-nana-adwoa-kwabi-wins-miss-ghana-2019.php|url-status=dead}}</ref> | Rebecca Nana Adwoa Kwabi | Unplaced | |- | colspan=5 {{n/a|Due to the impact of [[COVID-19 pandemic]], no pageant between 2020 and 2021}} |- | 2022 | Monique Mawulawe Agbedekpui | Monique Mawulawe Agbedekpui | Unplaced | |- | 2023 | Miriam Xorlasi<ref>{{cite web|title=Miriam Xorlasi Tordzeagbo wins Miss Ghana 2022 Contest|date=15 August 2022 |url=https://coverghana.com.gh/miriam-xorlasi-tordzeagbo-wins-miss-ghana-2022-contest/}}</ref> | Miriam Xorlasi | | |- | 2024 | colspan=5 {{n/a|No competition held}} |- | 2025 | TBA | TBA | TBA | TBA |- |} ===Miss Supranational Ghana=== {{plainlist| * {{Color box|gold|border=silver}} : Declared as Winner * {{Color box|#FFFF66|border=silver}} : Ended as runner-up or top 5/6 qualification * {{Color box|#FFFF99|border=silver}} : Ended as one of the finalists or semifinalists * {{Color box|#FADADD|border=silver}} : Ended as special awards winner }} ::''On occasion, when the winner does not qualify (due to age) for either contest, a runner-up is sent.'' {| class="wikitable " style="font-size: 95%;" !width="60" style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;"|Year !width="150" style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;"|Region !width="250" style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;"|Miss Supranational Ghana !width="250" style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;"|Placement at Miss Supranational !width="250" style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;"|Special Awards !width="250" style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;"|Notes |- | [[Miss Supranational 2024|2024]] | [[Accra]] | Abigail Fanna Kabirou | TBA | |- | [[Miss Supranational 2023|2023]] | [[Somanya]] | Helen Demey Matey<ref>{{Cite web|title=HELEN DEMEY MATEY: 2023 MISS SUPRANATIONAL GHANA|url=https://oreime.com/2023/03/19/helen-demey-matey-2023-miss-supranational-ghana/|access-date=5 April 2023|website=oreime.com|date=19 March 2023|archive-date=13 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230513000539/https://oreime.com/2023/03/19/helen-demey-matey-2023-miss-supranational-ghana/|url-status=dead}}</ref> | Unplaced | | |- | [[Miss Supranational 2022|2022]] | [[Akwatia]] | Gifty Boakye | Unplaced | | |- | [[Miss Supranational 2021|2021]] | [[Accra]] | Verónica Sarfo Adu Nti<ref>{{cite web|url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-supranational/ghanas-veronica-adu-nti-to-represent-at-miss-supranational-2020/articleshow/77996366.cms|title=Ghana's Veronica Adu Nti to represent at Miss Supranational 2020|work=[[Times of India]]|date=8 September 2020|access-date=20 October 2024|archive-date=9 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230709040216/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-supranational/ghanas-veronica-adu-nti-to-represent-at-miss-supranational-2020/articleshow/77996366.cms|url-status=dead}}</ref> | Unplaced | | |- | 2015 | [[Accra]] | Charlee Esi Bekoe Berbicks | Unplaced | | |- | [[Miss Supranational 2013|2013]] | [[Accra]] | Gety Baffoa | Unplaced | | |- |} ==Lihi pahi== *[[Miss Universe Ghana]] ==Kundivihira== {{Reflist|colwidth=30em}} {{Miss World countries and territories}} {{Miss Supranational countries and territories}} [[Category:Miss Universe by country|Ghana]] [[Category:Beauty pageants in Ghana]] [[Category:Miss World by country|Ghana]] [[Category:Ghanaian awards]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] t7sbb5hvm7a7pv4hzfl66gfbgeg91ef Vonjiniaina 0 29787 134330 132265 2026-05-07T01:06:12Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 134330 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=September 2024}} '''Vonjiniaina''' (bɛ dɔɣi la ''Vonjiniaina Annie Ratovonirina''; Anashaara goli June 26, 1975), ka o nyɛ [[Malagasy people|Malagasy]] nuuni tuunbaŋda, salima tuunbaŋda zaŋ ti [[Jeux de la Francophonie]] yuuni 2005.<ref name="edition">{{Cite web|date=2005|title=Les médaillés par édition {{!}} Jeux de la francophonie|url=https://www.jeux.francophonie.org/resultats/editions/les-medailles?edition=2005&epreuve=78|access-date=2018-05-16|website=www.jeux.francophonie.org|language=fr}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Quote box | quote = |}} == Exhibitions == === Painting === * 1999: ''De l'Ame à la Matière,'' galerie Art Déco, [[Antananarivo]], Madagascar * 2001: ''Sens Cri'' at the Art Deco gallery in Antananarivo, Madagascar * 2003: ''Latitudes,'' l'Hôtel de ville, Paris * 2006: ''Paroles de Boue,'' {{ill|Institut Français de Madagascar|fr}} * 2007: ''Angaredona,'' {{ill|Alliance Française de Tananarive|fr}}, Madagascar<ref>{{Cite journal|last=R.|first=Daddy|date=2007-09-06|title=Une panoplie de manifestations culturelles|url=http://www.madagascar-tribune.com/Une-panoplie-de-manifestations,1825.html|journal=Madagascar-Tribune.com|language=fr|accessdate=2018-05-17}}</ref> * 2011: ''Une Nuit pour Reconstruire un Village à Madagascar'', Paris<ref>{{Cite web|date=|title=issuu.com|url=https://issuu.com/nuitecochic-madagascar/docs/130oeuvrespour1village|access-date=|website=|language=fr}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2012: ''Fabula in Art, ''at the Musei Di San Salvatore in Lauro, [[Rome]] ''<ref>{{Cite web|date=|title=www.artwireless.it|url=http://www.artwireless.it/aw/ultima-ora/374-un-asta-da-da-christie-s-per-sostenere-il-madagascar.html|access-date=|website=|language=it}}{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''and ''Murs de Silence'' at ''Is'Art Galerie,'' Madagascar''<ref>{{Cite web|date=|title=www.isart-galerie.mg|url=http://www.isart-galerie.mg/en/artists/malagasy-painting/26-murs-de-silences.html|access-date=|website=|language=fr}}{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>'' * 2014: ''Pop-up Africa'' at the Gallery of African Art, London === Sculpture === * 2002: Installation, [[Dakar Biennale]], Senegal<ref>{{Cite web|title=Biennale de l'art africain contemporain - DAK'ART|url=http://biennaledakar.org/2002/artistes/cv_ei_30.htm|access-date=2018-05-17|website=biennaledakar.org|archive-date=2022-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220620102036/https://biennaledakar.org/2002/artistes/cv_ei_30.htm|url-status=dead}}</ref> * 2003: ''Padaratana,'' Institut Français de Madagascar * 2005: Installation, Jeux de la Francophonie, [[Niamey]], Niger<ref name="edition" /> * 2006: ''Elabakana'', Madagascar<ref>{{Cite web|date=|title=www.lerka.com|url=http://www.lerka.com/images/content/media/IMG_media25884.jpg|access-date=|website=espace de la recherche et création en arts actuels|language=fr}}</ref> and residency workshop with sculptor [[Mickaël Bethe-Selassié|Michael Bethe Sélassié]]<ref>{{Cite web|last=Bethe-Selassié|first=Mickäel|title=ETHIOPIE|url=http://www.mickael-bethe-selassie.com/Mickael/Ethiopie.html|access-date=12 March 2021|website=Mickaël Bethe-Selassié|language=fr|archive-date=26 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126213330/http://www.mickael-bethe-selassie.com/Mickael/Ethiopie.html|url-status=dead}}</ref> * 2007: ''30 et Presque Songe,'' with [[Joël Andrianomearisoa]], Madagascar<ref>{{Cite web|date=1 September 2007|title=30 et presque songes – Group Show, Zone Zital Ankorondrano, Antananarivo, Republic of Madagascar|url=http://www.location1.org/eric-van-hove-in-madagascar/|access-date=12 March 2021|website=Location One 1998-2013|language=en}}</ref> * 2009: ''Tsinjo-Dia'' at Espace Rarihasina, Antananarivo, Madagascar<ref>{{Cite journal|last=R|first=Arena|date=2009-04-16|title=Deux semaines d'activités culturelles à l'espace Rarihasina|url=http://www.madagascar-tribune.com/Deux-semaines-d-activites,11709.html|journal=Madagascar-Tribune.com|language=fr|accessdate=2018-05-16}}</ref> === Other media === * 2003: Scenography for the Contemporary Dance Biennial of Africa and the Indian Ocean, Madagascar * 2003: Member of the jury for the second edition of the Short Film Festival in Madagascar * 2007: Scenography of the Africa and Indian Ocean Biennial of Photography, in Madagascar * 2010: Scenography of Sar'nao Month of Photography in Madasgascar<ref>{{Cite web|last=Maury|first=Pierre|date=14 July 2010|title=Vonjiniaina, scénographe de Sar'nao 2010|url=http://cultmada.blogspot.co.uk/2010/07/vonjiniaina-scenographe-de-sarnao-2010.html|access-date=12 March 2021|website=Actualité culturelle malgache|language=fr}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pachabézian|first=Anaïs|date=12 July 2010|title=Vonjiniaina 'Avec mon travail de scénographe, j'essaie de lutter contre l'indifférence'|url=http://africultures.com/vonjiniaina-avec-mon-travail-de-scenographe-jessaie-de-lutter-contre-lindifference-9588/|journal=Africultures|language=fr|accessdate=12 March 2021}}</ref> * 2013: Co-writer for ''Le Mythe d'Ibonia ,'' at the Alliance Française de Tananarive, with Hiary Rapanoelina and Henri Randrianerenana<ref>{{Cite journal|date=2013-05-14|title=Waow, le mythe d'Ibonia/ Presse|url=http://www.macp.gov.mg/blog/waow-le-mythe-dibonia-presse/|journal=Tranonkalan'ny Ministeran'ny Kolontsaina Sy NY Asatanana|language=fr|accessdate=2018-05-20|access-date=2024-12-15|archive-date=2019-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190210155849/http://www.macp.gov.mg/blog/waow-le-mythe-dibonia-presse/|url-status=dead}}</ref> == Pina == * Gold medal in sculpture, Jeux de la Francophonie, 2005 * Officer of the Order of Arts, Letters and Culture. Madagascar, 2012<ref>{{Cite journal|date=2012-03-09|title=Journée de la femme hautement distinguée|url=http://www.macp.gov.mg/blog/journee-de-la-femme-hautement-distinguee/|journal=Tranonkalan'ny Ministeran'ny Kolontsaina Sy NY Asatanana|language=fr|accessdate=2018-05-16}}{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Kundivihira == <references /> == External links == * ''[http://www.nocomment.mg/le-portrait-chinois-de-vonjiniaina/ The Chinese portrait of Vonjiniaina]'', www.nocomment.mg, February 9, 2012 * [https://www.gafraart.com/artists/51-vonjiniaina/overview/ Vonjiniaina at GAFRA] *[https://www.instagram.com/vonjiniaina.ratovonirina/?hl=en Vonjiniaina on Instagram] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Vonjiniaina}} [[Category:1975 births]] [[Category:Malagasy artists]] [[Category:Women installation artists]] [[Category:People from Antananarivo]] [[Category:Living people]] g4o8d8549xf2zumcdkvcivhe3vqx3fs Wendy Bangura 0 31246 134331 108643 2026-05-07T01:15:08Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 134331 wikitext text/x-wiki {{Bio}} {{Use dmy dates|date=July 2022}} {{Short description|Sierra Leonean actress, film producer, author and entrepreneur}}'''Wendy Hancil Bangura''' nyɛla Sierra Leon kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa,filim produsa, sasabira ni daabia.<ref name=TTT/><ref name=Trendy/> ==Tuma== ===Kpɛrigu kpɛribu=== Ŋuna n-nyɛ ŋun produsi yuuni 2012 film, "''The Entrapped"'', ka o mini [[Nollywood]]'s [[Desmond Elliot]] ni [[Syr Law]], Illya Konstantin, [[Susan Peters]] n-ti pahi Emmanuel Mensah daa be din ni.<ref name=Trendy>{{Cite web |url=https://trendyafrica.com/movie-premiere-the-entrapped/ |title=Movie Premiere: The Entrapped |date=25 June 2012 |author=Tosan |publisher=Trendy Africa |access-date=28 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.talkafricanmovies.com/the-entrapped/ |title=The Entrapped |date=29 January 2014 |publisher=TalkAfricanMovies |access-date=28 November 2020}}</ref><ref name=Pol/><ref name=IM/> Lala filim ŋɔ zuɣu bɛ daa piigi o la "''Best Film Producer – Diaspora''" pubu ni yuuni [[2012 Golden Icons Academy Movie Awards]].<ref>{{Cite web |url=http://www.goldenicons.com/2012-giama-awards-nominees/ |title=Nominees – GIAMA Awards |publisher=Golden Icons |date=16 August 2012 |access-date=28 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.liberiaentertainment.com/2012/08/29/3-liberians-in-2012-golden-icons-academy-movie-awards-giama/ |title=3 Liberians in 2012 Golden Icons Academy Movie Awards (GIAMA) |publisher=Liberia Entertainment |author=Peterking |date=29 August 2012 |access-date=28 November 2020 |archive-date=16 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200616162356/http://www.liberiaentertainment.com/2012/08/29/3-liberians-in-2012-golden-icons-academy-movie-awards-giama/ |url-status=dead }}</ref> O daa be yuuni 2014 Cameroon filim ni, ''The Greedy Realtor'', din daa nyɛ El Vis (VIS 3K) ni daa dareti shɛli ka Benedette Keyi Jeff produsi li. Shɛŋa n-nyɛ: Blaise Christian Sitchet, Clara Fernaldo, Ralph Maunello ni din pahi pahi.<ref name=GR>{{Cite web |url=http://www.tiptopstars.com/mtdv/entertainment/903-movies/878-latest-movie-realtors-greed-unveiled-in-the-greedy-realtor.html |title=The Greedy Realtor |last=Kanjo |first=Ernest |date=30 July 2014 |publisher=Tip Top Stars |access-date=29 November 2020}}</ref> ===Sabbu=== Ŋuna n-sabi buku din mali gbanbiɛlli yaɣa pihiwɔi ni ayopɔin,"''Tears, Trials, and Triumphs''."<ref name=TTT>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=uYk9DwAAQBAJ |title=Tears, Trials & Triumphs |author=Bangura, Wendy |publisher=Dorrance Publishing |website=Google |date=12 October 2017 |isbn=978-1480975644 |access-date=28 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://panafricanvisions.com/2020/01/a-tale-of-courage-resilience-hope-for-justice-in-wendy-banguras-tears-trials-and-triumphs/ |title=A TALE OF COURAGE, RESILIENCE & HOPE FOR JUSTICE IN WENDY BANGURA'S "TEARS, TRIALS, AND TRIUMPHS" |date=14 January 2020 |last=Mbapndah L. |first=Ajong |publisher=Pan African Visions |access-date=28 November 2020}}</ref> ==Filimnima== {| class="wikitable" ! style="background:#B0C4DE;" | Year ! style="background:#B0C4DE;" | Film ! style="background:#B0C4DE;" | Role ! style="background:#B0C4DE;" | Notes ! style="background:#B0C4DE;" | Ref. |- | 2014 | ''The Greedy Realtor'' | Actress | |<ref name=GR/> |- | 2012 | ''The Entrapped'' | Actress (''Allison''); Executive producer | Action, Drama, Romance |<ref name=Pol>{{Cite web |url=https://www.filmweb.pl/film/The+Entrapped+Movie-2012-701506/cast/actors |title=The Entrapped Movie (2012) |publisher=Filmweb |language=Polish |access-date=28 November 2020}}</ref><ref name=IM>{{Cite web |url=https://m.imdb.com/title/tt2374864/ |title=The Entrapped Movie (2012) |publisher=[[IMDb]] |access-date=28 November 2020}}</ref> |} ==Pina== {|class="wikitable" !Year !Event !Prize !Recipient !Result |- | 2012 | [[2012 Golden Icons Academy Movie Awards|GIAMA]] | ''Best Film Producer – Diaspora'' | Herself | {{Nom}} |} ==Kundivihira== {{Reflist}} ==External links== * [https://m.imdb.com/name/nm5251034/bio Wendy Bangura] on [[IMDb]] * [https://www.backstage.com/u/diva-wendy/ Wendy Bangura] on Backstage {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Bangura, Wendy}} [[Category:Sierra Leonean actresses]] [[Category:Sierra Leonean writers]] [[Category:Year of birth missing (living people)]] [[Category:Living people]] k0tpp68mk7d1llegsikmias19u5rph4 Salif Keïta (Malian footballer) 0 32472 134324 134003 2026-05-06T22:09:02Z Abdul-Hanan Chambihi 2170 Link a text 134324 wikitext text/x-wiki {{bio}} '''Salif Keïta Traoré''' (6 [[December]] 1946<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com.gh/books?id=TRNXAAAAMAAJ&q=Salif+Keita+December+6+,+1946&redir_esc=y|title=Africa|date=1968|publisher=Africana Publishing Corporation|language=en}}</ref>- 2 [[September]] 2023) ka bi mi o Keita. O daa nyɛla Malian boli ŋmɛri so ŋun diri pori. Ŋun daa lan nya  tooli boli ŋmɛri so ŋun di [[African Footballer of the Year|African Footballer of the year]] pini yuuni 1970. O yupaa daa nya 'Black Panther'.<ref>{{Cite news|date=2023-09-07|title=Salif Keita: How Mali's 'Black Panther' became a pioneering icon|language=en-GB|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.com/sport/africa/66731883|access-date=2026-05-04}}</ref><ref>{{Citation|last=FRANCE 24 English|title=Malian football legend Salif Keita, Saint-Etienne’s ‘Black Panther’, dies at 76 • FRANCE 24|date=2023-09-02|url=https://www.youtube.com/watch?v=k5TSWWGZwMo|access-date=2026-05-04}}</ref> == O Piligu == O daa lihirila o ni yɛn zoo ni fara sham, ka mani ban bɛ Bamako. Di zuɣu ka daa chaŋ ti pili boli ŋmɛbu din yan chɛ ka o yi fara ni. O bansim zaŋ kpa boli maa polo daa chɛ ka o chaŋ n-ti ŋmɛ ti Stade Malien ni Real Bamako.<ref>{{Cite web|title=Salif Keita – The Ball 2010|url=https://theball.tv/2010/blog/tag/salif-keita/|access-date=2026-05-04|language=en-GB}}</ref> == O Boli ŋmɛbu == Salif Keita Traoré daa nyɛla bin dɔɣi so Bamako,  ka o daa ŋmɛri o boli o ya n tiri Real Bamako ni Stade Malien. Saha shali o ni ŋmɛri n-tiri yaɣa ayi maa, o daa ku dirila ''Premiere Division Champion''. Yuuni 1965 o tooli [[CAF Champions League]],  Stade Malien daa lula 2-1 n-ti Oryx of Douala of Marechal Mbappe Leppe. Yuuni nyɛŋa, o daa lan lu kpalinkpaa machi n-ti Stade d'Abidjan.<ref>{{Cite web|title=12 décembre 1946 : Naissance de Salif Keita|url=http://www.poteaux-carres.com/article-C5520061202151355-12-decembre-1946-Naissance-de-Salif-Keita.html|access-date=2026-05-04|website=www.poteaux-carres.com|language=fr}}</ref> Yuuni 1967, keita daa nya yuun pishi ka daa chaŋ [[France]] ni o ti tuɣu o boli. O daa ŋmɛ n-ti Saint-Etienn ka bi daa di Ligue 1 jashɛɛ maa buta tuɣu  taba. Bi daa lan kpuɣ jashɛɛ dibayi yuuni 1968 ni yuuni 1970. O yuma ayi zaŋ ti Les Verts, o daa dila pori pisopɔin ni yini. Pori pihinahi ni ayi daa yila 1970-71 saha. Amaa, bi daa bi di shali. Yuuni 1970, bi daa piigo [[African Footballer of the Year]].<ref>{{Cite news|date=2023-09-07|title=Salif Keita: How Mali's 'Black Panther' became a pioneering icon|language=en-GB|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.com/sport/africa/66731883|access-date=2026-05-04}}</ref> O lɛɛ kpɛrikpɛrita. Yuuni 1972 o labi [[Marseille]] n-ti tuɣi o bolli. Bi daa bori mi ni o lɛɛ France bilichina ka o daa zaɣisi ka daa yi n labi [[Valencia]] din bɛ Spain. Bi daa galim [[Spain]] lahabali turi zaŋ kpa ganbu ganbu polo din daa niŋ ka lahabali shali sabi <nowiki>''</nowiki>El [[Valencia]] va a por alemanes y vuelve con un negro<nowiki>'' ka di wohuri ''</nowiki>ni Valencia yi mi ni bi ti da [[Germany|Germans]] ka ti labi na ni gban sabinli<nowiki>''</nowiki>. Amaa o daa mali yurilim pam o club maa ni ka daa di pɔɣu bi ni daa di Real Oviedo<ref>{{Cite web|title=Hemeroteca - El Mundo Deportivo - Home|url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1973/09/02/pagina-7/989150/pdf.html|access-date=2026-05-05|website=hemeroteca.mundodeportivo.com}}</ref>[8. Bi daa yupaa La perla negra de [[Mali]](The black pearl of [[Mali]]). Bi daa bi ŋmɛro luɣu shali o ni bi bora.[9 O ŋmɛ yuma ata n-ti Valencia nai, o daa dihi o nuu gbana zuɣu n-ti [[Sporting CP]] yuuni 1976 n-ti zan [[Hector Yazalde]] ŋun nya pɔdiri gonatɛ zaani. == Kundivihira == tchevu36gng1bepcjsmqch761uxx83r 134325 134324 2026-05-06T22:13:14Z Abdul-Hanan Chambihi 2170 Link a text 134325 wikitext text/x-wiki {{bio}} '''Salif Keïta Traoré''' (6 [[December]] 1946<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com.gh/books?id=TRNXAAAAMAAJ&q=Salif+Keita+December+6+,+1946&redir_esc=y|title=Africa|date=1968|publisher=Africana Publishing Corporation|language=en}}</ref>- 2 [[September]] 2023) ka bi mi o Keita. O daa nyɛla Malian boli ŋmɛri so ŋun diri pori. Ŋun daa lan nya  tooli boli ŋmɛri so ŋun di [[African Footballer of the Year|African Footballer of the year]] pini yuuni 1970. O yupaa daa nya 'Black Panther'.<ref>{{Cite news|date=2023-09-07|title=Salif Keita: How Mali's 'Black Panther' became a pioneering icon|language=en-GB|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.com/sport/africa/66731883|access-date=2026-05-04}}</ref><ref>{{Citation|last=FRANCE 24 English|title=Malian football legend Salif Keita, Saint-Etienne’s ‘Black Panther’, dies at 76 • FRANCE 24|date=2023-09-02|url=https://www.youtube.com/watch?v=k5TSWWGZwMo|access-date=2026-05-04}}</ref> == O Piligu == O daa lihirila o ni yɛn zoo ni fara sham, ka mani ban bɛ Bamako. Di zuɣu ka daa chaŋ ti pili boli ŋmɛbu din yan chɛ ka o yi fara ni. O bansim zaŋ kpa boli maa polo daa chɛ ka o chaŋ n-ti ŋmɛ ti Stade Malien ni Real Bamako.<ref>{{Cite web|title=Salif Keita – The Ball 2010|url=https://theball.tv/2010/blog/tag/salif-keita/|access-date=2026-05-04|language=en-GB}}</ref> == O Boli ŋmɛbu == Salif Keita Traoré daa nyɛla bin dɔɣi so Bamako,  ka o daa ŋmɛri o boli o ya n tiri Real Bamako ni Stade Malien. Saha shali o ni ŋmɛri n-tiri yaɣa ayi maa, o daa ku dirila ''Premiere Division Champion''. Yuuni 1965 o tooli [[CAF Champions League]],  Stade Malien daa lula 2-1 n-ti Oryx of Douala of Marechal Mbappe Leppe. Yuuni nyɛŋa, o daa lan lu kpalinkpaa machi n-ti Stade d'Abidjan.<ref>{{Cite web|title=12 décembre 1946 : Naissance de Salif Keita|url=http://www.poteaux-carres.com/article-C5520061202151355-12-decembre-1946-Naissance-de-Salif-Keita.html|access-date=2026-05-04|website=www.poteaux-carres.com|language=fr}}</ref> Yuuni 1967, keita daa nya yuun pishi ka daa chaŋ [[France]] ni o ti tuɣu o boli. O daa ŋmɛ n-ti Saint-Etienn ka bi daa di Ligue 1 jashɛɛ maa buta tuɣu  taba. Bi daa lan kpuɣ jashɛɛ dibayi yuuni 1968 ni yuuni 1970. O yuma ayi zaŋ ti Les Verts, o daa dila pori pisopɔin ni yini. Pori pihinahi ni ayi daa yila 1970-71 saha. Amaa, bi daa bi di shali. Yuuni 1970, bi daa piigo [[African Footballer of the Year]].<ref>{{Cite news|date=2023-09-07|title=Salif Keita: How Mali's 'Black Panther' became a pioneering icon|language=en-GB|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.com/sport/africa/66731883|access-date=2026-05-04}}</ref> O lɛɛ kpɛrikpɛrita. Yuuni 1972 o labi [[Marseille]] n-ti tuɣi o bolli. Bi daa bori mi ni o lɛɛ France bilichina ka o daa zaɣisi ka daa yi n labi [[Valencia]] din bɛ Spain. Bi daa galim [[Spain]] lahabali turi zaŋ kpa ganbu ganbu polo din daa niŋ ka lahabali shali sabi <nowiki>''</nowiki>El [[Valencia]] va a por alemanes y vuelve con un negro<nowiki>'' ka di wohuri ''</nowiki>ni Valencia yi mi ni bi ti da [[Germany|Germans]] ka ti labi na ni gban sabinli<nowiki>''</nowiki>. Amaa o daa mali yurilim pam o club maa ni ka daa di pɔɣu bi ni daa di Real Oviedo<ref>{{Cite web|title=Hemeroteca - El Mundo Deportivo - Home|url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1973/09/02/pagina-7/989150/pdf.html|access-date=2026-05-05|website=hemeroteca.mundodeportivo.com}}</ref>[8. Bi daa yupaa La perla negra de [[Mali]](The black pearl of [[Mali]]). Bi daa bi ŋmɛro luɣu shali o ni bi bora.[9 O ŋmɛ yuma ata n-ti Valencia nai, o daa dihi o nuu gbana zuɣu n-ti [[Sporting CP]] yuuni 1976 n-ti zan [[Hector Yazalde|Héctor Yazalde]] ŋun nya pɔdiri gonatɛ zaani. == Kundivihira == 489fo0l13hn2nzp7c5wa8d23kqi4bhr Obuasi Senior High/Tech 0 32706 134307 123533 2026-05-06T19:41:55Z Ibn Dagara 1830 Added more information 134307 wikitext text/x-wiki Obuasi Senior High/Tech nyɛla Sɛkɛndiri shikuru ŋan be Obuasi, Ashanti Region, Ghana. Shikiru ŋɔ nyɛla ŋan za tiŋsi ayi sunsuuni, Gausu mini Koffikrom. Ghana tiŋgbani zuɣulana kuro, jilimalana Osagyefo Dr Kwame Nkrumah n-daa yooi shikuru ŋɔ yuuni 1965 ka ŋa nyɛ Government Secondary Technical School, ka daa nyɛ bidibsi noli shikuru. Bɛ daa piligimi ni science mini tabibi yaɣa ko, ka di daa nyɛla tuuli m-bala Ghana tudu yaɣali. Yuuni 1990, Obuasi Secondary Technical School daa nyɛla bɛ ni lɛbigi shɛli bidibsi mini bipuɣinsi shikuru. == Di Taachi == == Di Niyanima == == Kundivihira == 2llxrp595jtqz9bez474loqamctplpm 134308 134307 2026-05-06T19:45:16Z Ibn Dagara 1830 Edited the content 134308 wikitext text/x-wiki '''Obuasi Senior High/Tech''' bee '''Obuasi Senior High Technical School''' nyɛla Sɛkɛndiri shikuru ŋan be Obuasi, [[Ashanti Region]], [[Ghana]]. Shikiru ŋɔ nyɛla ŋan za tiŋsi ayi sunsuuni, Gausu mini Koffikrom.<ref>{{Cite web|date=2022-10-10|title=Obuasi Senior High/Tech - Bussines Host|url=https://www.zaatu.com/listing/obuasi-senior-high-tech/,%20https://www.zaatu.com/listing/obuasi-senior-high-tech/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref> Ghana tiŋgbani zuɣulana kuro, jilimalana Osagyefo Dr Kwame Nkrumah n-daa yooi shikuru ŋɔ yuuni 1965 ka ŋa nyɛ Government Secondary Technical School, ka daa nyɛ bidibsi noli shikuru. Bɛ daa piligimi ni science mini tabibi yaɣa ko, ka di daa nyɛla tuuli m-bala Ghana tudu yaɣali. Yuuni 1990, Obuasi Secondary Technical School daa nyɛla bɛ ni lɛbigi shɛli bidibsi mini bipuɣinsi shikuru. == Di Taachi == == Di Niyanima == == Kundivihira == 6t81g4vfij22e6vm7ka6ysuokjv8sv3 Goje 0 33023 134211 132931 2026-05-06T16:40:55Z K.D.Nburidiba 4111 Addition 134211 wikitext text/x-wiki {{Bio}} [[Lahabali kɔligu:Gonjey Goje 11.jpg|thumb]] '''goje''' (gbengberi ni booni li shɛm) nyɛla yu' shɛli bɛ ni tooi mali yu' bɔbigu n tira ka di nyɛ  din yina  [[West Africa|West Africa,]] ka laɣingu nima tooi ŋmɛrili ka mani Yoruba ban be Sakara yila nima ni ni ti pahi west Africa laɣinsi ban zini Sahel tingbanni. waɣari gbana bee barikadan sinii gbana ni ŋmani, nti pahi niŋ zuɣu mihi ka bɛ mali m maanili. Goje maa ŋmeri mi ni bowstring. [[Lahabali kɔligu:Gonjey Goje 016.jpg|thumb]]  Goje tooi chanimi ni yila, ka ninvuɣ' yino yino tooi ŋmɛrili, hali ninvuɣ' maŋa ban tooi be [[West Africa|West African]] yaɣ' shɛŋa gba tooi ŋmɛrili, bɛ tooi mali binyɛra kamani,  Shekere, ŋmani luŋa, talking drum, or Ney. Lala niɛma maa bɛ kɔri limi ni tiri musulinsi taada shɛŋa din biɛhigu be kamani Alizinma la, kamani to Bori mini Hauka nima kali ni nyɛ shɛli Maguzawa Hausa, Zarma, Bororo Fulbe,ni Songhay yaɣa maa zaa. Lala binkumda ŋɔ maa nyɛla din mali yaa ka nyɛ bɛ ni tooi mali shɛli n kuri bɛ bukaata nima pam pirinla di ni chaŋ ni ti ŋmahindi yaanima saha ka, bee di nyɛla binshɛli din tooi che ka bɛ kukɔya tooi paai ti bɛ kpiimba. [[Lahabali kɔligu:Gonjey Goje 018.jpg|thumb]] Yu'shɛŋa bɛ ni tooi mali n boonili ni nyɛ, '''goge''' bee '''goje''' ([[Gbɛngbɛhili|gbengberi]], Zarma), '''gonjey''' ([[Dagbamba|Dagomba]], [[Gurunli|Gurunsi]]), '''gonje''', (Mamprusi, [[Dagbamba|Dagomba]]), '''njarka/nzarka''' (Songhay), '''n'ko''' (Bambara, Mandinka ni Mande bal' shɛŋa), '''riti''' (Fula, Serer), ni ti pahi '''nyanyeru''' bee '''nyanyero'''. Gbengberi maa puuni, bal' bihi shɛli beni ka bɛ booni li '''kukkuma''' gba beni, ka bɛ tooi mali li n kuri bɛ bukaata nima zaɣ' kpulli ni ŋɔ, amaa ka lee kuli ŋmɛri ka zaɣ' kara maa ni ŋmɛri shɛm maa. Nyanyeru,di nyɛla Fulbe nima maa binkumda,m be Metropolitan Museum of Art maa puuni. G''oge'' bɛ ni wuhimi shɛm P. G. Harris o ni daa nyɛ yuuni 1932 article sabbu zaŋ kpa binkumda mini yila polo daa nyɛla bɛ ni nya shɛli ''Sokoto Province, Nigeria'' ''tingbanni.'' == Lahi nyama == * Masenqo, lala binkumda maa ŋmahinli ka Habesha nima gba ŋmɛri li. * Imzad, lala binkumda maa ŋmahinli ka Tuareg nima gba ŋmɛri li. == External links == * "Goge" at ASZA.com * ''Nyanyeru'' Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine at Musical Instrument Museum {| class="wikitable" | |This article about |} == Kundivihira == * Liner notes by Steve Jay in "Ghana: Ancient Ceremonies: Dance Music & Songs," Nonesuch Explorer Series, 1979, re-released, 2002. catalog number or ASIN: B00006C75Y 32dubvujau1gmue3kwp86zgdoz74mou 134216 134211 2026-05-06T16:43:51Z K.D.Nburidiba 4111 Added a link 134216 wikitext text/x-wiki {{Bio}} [[Lahabali kɔligu:Gonjey Goje 11.jpg|thumb]] '''goje''' (gbengberi ni booni li shɛm) nyɛla yu' shɛli bɛ ni tooi mali yu' bɔbigu n tira ka di nyɛ  din yina  [[West Africa|West Africa,]] ka laɣingu nima tooi ŋmɛrili ka mani Yoruba ban be Sakara yila nima ni ni ti pahi west [[Afrika|Africa]] laɣinsi ban zini Sahel tingbanni. waɣari [[Ghana|gbana]] bee barikadan sinii gbana ni ŋmani, nti pahi niŋ zuɣu mihi ka bɛ mali m maanili. Goje maa ŋmeri mi ni bowstring. [[Lahabali kɔligu:Gonjey Goje 016.jpg|thumb]]  Goje tooi chanimi ni yila, ka ninvuɣ' yino yino tooi ŋmɛrili, hali ninvuɣ' maŋa ban tooi be [[West Africa|West African]] yaɣ' shɛŋa gba tooi ŋmɛrili, bɛ tooi mali binyɛra kamani,  Shekere, ŋmani luŋa, talking drum, or Ney. Lala niɛma maa bɛ kɔri limi ni tiri musulinsi taada shɛŋa din biɛhigu be kamani Alizinima la, kamani to Bori mini Hauka nima kadi n nyɛ shɛli Maguzawa Hausa, Zarma, Bororo Fulbe,ni Songhay yaɣa maa zaa. Lala binkumda ŋɔ maa nyɛla din mali yaa ka nyɛ bɛ ni tooi mali shɛli n kuri bɛ bukaata nima pam pirinla di ni chaŋ ni ti ŋmahindi yaanima saha ka, bee di nyɛla binshɛli din tooi che ka bɛ kukɔya tooi paai ti bɛ kpiimba. [[Lahabali kɔligu:Gonjey Goje 018.jpg|thumb]] Yu'shɛŋa bɛ ni tooi mali n boonili ni nyɛ, '''goge''' bee '''goje''' ([[Gbɛngbɛhili|gbengberi]], Zarma), '''gonjey''' ([[Dagbamba|Dagomba]], [[Gurunli|Gurunsi]]), '''gonje''', (Mamprusi, [[Dagbamba|Dagomba]]), '''njarka/nzarka''' (Songhay), '''n'ko''' (Bambara, Mandinka ni Mande bal' shɛŋa), '''riti''' (Fula, Serer), ni ti pahi '''nyanyeru''' bee '''nyanyero'''. Gbengberi maa puuni, bal' bihi shɛli beni ka bɛ booni li '''kukkuma''' gba beni, ka bɛ tooi mali li n kuri bɛ bukaata nima zaɣ' kpulli ni ŋɔ, amaa ka lee kuli ŋmɛri ka zaɣ' kara maa ni ŋmɛri shɛm maa. Nyanyeru,di nyɛla Fulbe nima maa binkumda,m be Metropolitan Museum of Art maa puuni. G''oge'' bɛ ni wuhimi shɛm P. G. Harris o ni daa nyɛ yuuni 1932 article sabbu zaŋ kpa binkumda mini yila polo daa nyɛla bɛ ni nya shɛli ''Sokoto Province, Nigeria'' ''tingbanni.'' == Lahi nyama == * Masenqo, lala binkumda maa ŋmahinli ka Habesha nima gba ŋmɛri li. * Imzad, lala binkumda maa ŋmahinli ka Tuareg nima gba ŋmɛri li. == External links == * "Goge" at ASZA.com * ''Nyanyeru'' Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine at Musical Instrument Museum {| class="wikitable" | |This article about |} == Kundivihira == * Liner notes by Steve Jay in "Ghana: Ancient Ceremonies: Dance Music & Songs," Nonesuch Explorer Series, 1979, re-released, 2002. catalog number or ASIN: B00006C75Y cwd0w4o0nd929xog0d8jtqyt9vk6el9 Osibisa 0 33024 134161 133786 2026-05-06T15:09:00Z Alhaj Darajaati 22 /* Artistry (music) */ 134161 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '<nowiki/>''Che ka sabbu maa di shim''''''Osibisa''' nyɛla [[Ghana]] mini-Caribbean Afro rock yila din yi London na yuuni 1960s ka di nyɛla niriba anahi ban daa yi gbansabila ban be wulinluhili polo West African ni niriba ata ban daa yi [[London]] polo na n nyɛ yiliyiiniba<ref>{{Cite web|title=Osibisa: Full Illustrated Biography|url=https://www.modernghana.com/references/64/osibisa-full-illustrated-biography.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>. [[Lahabali kɔligu:Osibisa (cropped).jpg|thumb]] Osibisa daa nyɛla din daa nya daba ni zani ka lahi nyɛ saha waɣila ha [[African Union|African]]-heritage bands m be London tingbanni, ka di mini Assagai daa tooi doli, Chris McGregor's Brotherhood of Breath, Demon Fuzz, Black Velvet, ni ti pahi Noir, ka daa nyɛ din daa tooi zooi na che ka dunia yaagi zuɣu yila tooi tiri polo ti pahi Afro-rock din gba daa tooi kpaŋsiri yila nima maa daabiligu. Di zaɣ' maŋli din daa tim nuu ni di piligu yila duu dibaa ata la daa nyɛla bɛ ni boli shɛli "Beautiful Seven",ka la nyɛ yila bɛ album maa ni m boli ''Woyaya''. == Taarihi == [[Ghana]] puuni yuuni 1950s, Teddy Osei (saxophone), Sol Amarfio (drums), Mamon Shareef, nti pahi Farhan Freere (flute) daa ŋmela highlife yila ni binkumda ka bɔlilicalled the Star Gazers<ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>.bɛ daa chaŋla ni ti kpa laɣingu, bɛ mini Osei's brother Mac Tontoh trumpet zuɣu, <ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>ka di daa nya daa pam [[West Africa]] di mini bɛ yuuni 1958 yilli "(I Feel) Pata Pata".In 1962, Osei moved to London to study music on a scholarship from the [[Ghana]] Gomnanti. Yuuni 1964 o daa kpala Cat's Paw, tuuli "world music" di mini highlife daa chana, rock, ni soul. Yuuni 1969, Osei daa vooi Amarfio mini Tontoh nti kpɛhi [[London]], ka bɛ nam Osibisa. Lala yuli ŋɔ Osibisa daa nyɛla bɛ ni buɣisi ni wuhi di ni nyɛ shɛli yila puuni, di sabbu bukuni ni ti pahi bɔhisi shee na wuh ni di gbunni nyɛla "binshɛɣu din tiri niriba suhupiɛlli* amaa ka lee kuli yirina "''osibisaba''" Fante nima ni booni highlife shɛm. Bɛ ni daa yɛn zaŋ Ghana niriba ata la ni laɣim tabani di tuuli siɣili maa ni daa nyɛla Antiguan Wendell (Dell) Richardson (ka o be guitar tooni ka be vocalist toooni), [[Nigeria|Nigerian]] Lasisi Amao (percussionist mini tenor saxophone), Grenadian Roger Bedeau, bɛ tooi lahi booni o Spartacus R (bass), ni Trinidadian Robert Bailey (keyboards). Nigerians Fred Coker ni Mike Odumosu (bass guitar) daa nyɛla bɛ ni daa ti zaŋ shɛba ni zali bɛ zaa ni. Lala band maa daa di yuuni 1970s saha ni zɔri gindi dunia ŋɔ zaa, n diɛmdi zama nima pam pam puuni Japan, Australasia, India, nti pahi [[Afrika|Africa]] tingbanni. [[Lahabali kɔligu:Osibisa.jpg|thumb]] Lala saha maa Paul Golly (guitar) mini [[Ghana]] nima Daku Adams "Potato" nti pahi Kiki Gyan gba daa nyɛla ban be bɛ puuni. January goli ni yuuni 1976, bɛ zaɣ' gaŋa, "Sunshine Day", daa nyɛla binshɛɣu din daa paai namba 17 UK tingbanni m bala. Bɛ ni daa ti lahi n yina ni, "Dance the Body Music", ka di daa zani kalinli pihita ni yini 31 kaseti yini puuni. Yuuni 1980, Osibisa daa nyɛla ban diɛm diɛma special Zimbabwean independence celebration puuni, ka a kana yuuni 1983 daa nyɛla bɛ ni kpɛri kpɛrigu akpaaku zuɣu Marquee Club ni daa bala London tingbanni amaa saha ŋo nyɛla din be di ko ka che zaɣ' maŋli maa. Osibisa mali gigs pam ka mali anfaani pam India tingbanni yuuni 6in 1981, pirinla lala zuɣu bɛ daa zaŋ release ''Unleashed – Live in India'' album, lala band maa daa lahi labina India, ka bɛ ti diɛm November Fest 2010 dabisili 28 November goli ni yuuni 2010, bɛ Corporation Kalaiarangam din be Coimbatore, Tamil Nadu la. Taɣibu din daa niŋ bɛ yila laɣingu maa ni daa nyɛla bɛ gu ka taɣi bɛ band nima kɔhibu, ka lala taɣibu maa daa nya naba n zani. band nima maa shɛŋa gba daa labina Ghana ni ti la pili yila nima yaabu duu di bahi bahindi biɛla dɔlisibu zaŋ kpa highlife yila polo. Yuuni 1990s, bɛ yila maa daa nyɛla din galisi kaserti CD nima ni, ka di shɛŋa nye bɛ ni bɛ bɔri shɛli ka ka anfaani n zaŋ n ti band maa. Dinzuɣu, ŋo maa daa nyɛla Osei, ŋun mini Amarfio ni Tontoh, daa gbubi band maa yuuni 1980s zaŋ chana. Yuuni 1990s piligu, Osei daa labi kpa laɣinsi band maa ni, ka bɛ ni daa pun yaai yili shɛŋa pam gba daa yina ka daɣiri ka dini bɛ CD maa ni. Di kana ni pina ,niɛma din daa na bɛ tooi n yi yina zaa, ka che diɛma akpaaku nima zuɣu din daa niŋ Red Steel / Flying Elephant label collaboration. Osei daa lahi n kpa laɣingu zam jɛndi band maa polo yuuni 1994 o mini niriba ayi ban daa nye UK nima ni daa laɣim naai: Castle Communications (ŋun daa mali shɛhira gbana zaŋ ti Buddah catalogue ni Bronze Records catalogue shɛŋa la) ni ti pahi Red Steel Music, ŋun daa tooi mali kpaŋmaŋa ni yila nima zaŋ niŋ kaseti CD nima zuɣu maa. O daa nya daabi palo ŋun daa za o nyaaŋa, Osei daa nya naba zani ka tooi n yihi binpala yaha na, kamani, culminating yuuni 1995 daa yina ''Monsore'', lala band ŋo tuuli album ni daa bala 1980s nyaaŋa ha. Lala band ŋo mini Osei daa goya ni yaai yila hali pɔi ka gbali ni bɔɣu daa ti gbaai Osei yuun' pia ni anu nyaanga. Osei daa ŋmaai o chandi maa pirinla lala doro mo zuɣu amaa ka daa na lee kuli n yaai ri yila nima mi hali ni yuuni 2018. Bɛ ni daa yaai kukɔ shɛŋa ni din daa pun yina zaa daa nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli ni yina yuuni -1990s sunsuuni zan chaŋ chana ka di leei nyɛla bɛ ni labi gbaai shɛli,bɛ ni labi n ŋmɛri maa ni bɛ ni labi yaai shɛli ka di nyɛla bɛ ni daa na bɛ tooi n yihi shɛŋa na ''[[African Union|African]] Flight'' saha maa, din daa bɛ tooi naai pirinla di daa mali yuli ka di nyɛ ''African Dawn'' ''la zuɣu'', shɛŋa ŋan daa yi polo ni ti pahi ''Cropredy'' ''din gba daa be polo ni'' (lala bandnima maa tuuli din di polo ni tum tuun' pia ni anu ) n ti pahi bɛ ni daa zaŋ shɛŋa pahi n yaai li [[London]]'s famous Jazz Cafe, ''Aka Ka Kra''. bɛ ni daa kuli n nya nasara pirinla bɛ daa piigi Richard Linklater's film ''Boyhood'' ''maa zuɣu''. Disaha, yuuni 2020 ''Sunshine Day'' ''din nyaaŋa: the Boyhood Sessions'' album daa yina, ka di yaabu daa dalim Osei la din daa bɛ lahi tooi yina. == Yilanima == Osibisa nyɛla bɛ ni ti so pini pirinla o yihi [[Afrika|Africa]] yila na [[Europe|European]] mini North American niriba nina ka zaŋ bɛ haŋkali ni niŋ [[African Union|African]] mini [[Weston|Western]] yila polo. Bɛ band maa ŋmebu malila bɛ ni niŋdi li shɛm ka di be di ko ka mali rock, progressive rock, acid rock, Latin, jazz, afro-funk, jazz fusion, soul, highlife, reggae, calypso ni ti pahi pop. bɛ lala ŋmɛbu maa malila balibu bushɛŋ kamani afro rock, progressive rock, Afro-pop, and highlife. ''Mystic Energy'' saw la la ŋmɛbu maa bɛla dili ka che , R&B, dance-pop n ti pahi disco. == Baansi - zaɣamaŋtali == * Teddy Osei ( Francis Osei, ka bɛ dɔɣi o yuuni 1937- ka o kpi yuuni 2025) – lead vocals, saxophone, flutes, percussion * Mac Tontoh (ka bɛ dɔɣi o Kweku Adabanka Tonto, 1940–2010) – trumpet, horns, percussion * [[Solomon Amarfio]] (ka o kpi yuuni 2022)  – drums, percussion * Robert Bailey - keyboards, percussion * Wendell (Dell) Richardson – guitars, lead vocals, percussion * Abdul Loughty Lasisi Amao (ka bɛ dɔɣi o yuuni 1936 - ka o kpi yuuni 1988) – flute, vocals, percussion * Spartacus R. (Ka bɛ dɔɣi o yuuni 1948 - ka o kpi yuuni 2010) - bass, percussion, vocals === Studio albums === * 1971 – ''Osibisa'' – (''Billboard'' Hot 200 No. 55 – UK No. 11 – Can No. 47, AUS No. 13) * 1971 – ''Woyaya'' – (''Billboard'' No. 66 – UK No. 11 – Can No. 61, AUS No. 15) - Although conventionally spelled ''Woyaya'', the title is actually ''Wɔyaya'' (with an open-o), which comes from the [[Ghana]] nima Ga language.<sup>[''citation needed'']</sup> * 1972 – ''Heads'' – (''Billboard'' No. 125 – Can No. 86, AUS No. 19) * 1973 – ''Superfly T.N.T. Soundtrack'' (''Billboard'' No. 159) * 1973 – ''Happy Children'' (''Billboard'' No. 202, AUS No. 46) * 1974 – ''Osibirock'' (''Billboard'' No. 175, AUS No. 67) * 1975 – ''Welcome Home'' (''Billboard'' No. 200, AUS No. 75) (aka ''Uhuru'') * 1976 – ''Ojah Awake'' (aka ''The Warrior'') * 1979 – ''Mystic Energy'' * 1980 – ''Celebration'' * 1981 – ''African Flight'' * 1983 – ''African Dawn (unreleased)'' * 1989 – ''Movements'' * 1995 – ''Monsore'' * 1998 – ''Urban Village (unreleased)'' * 2003 – ''African Dawn, African Flight'' * 2009 – ''Osee Yee'' * 2021 – ''New Dawn'' * TBA – ''Osibioddities'' === Singles === * 1971 – "Music for Gong Gong" * 1972 – "Wango Wango" * 1972 – "Ana Bo 1" * 1972 – "Magnifico 7” EP * 1972 - “Survival” * 1973 – "Prophets" * 1973 – "Happy Children" * 1974 – "Adwoa" * 1974 – "Who's Got The Paper" * 1975 – "Sunshine Day" (UK No. 17) * 1976 – "Black Ant" * 1975 – "The Warrior" * 1976 – "Dance the Body Music" (UK No. 31) * 1976 – "The Coffee Song" * 1977 – "The Warrior" * 1977 – "Black Out" * 1978 – "Living Loving Feeling" * 1980 – "Jumbo" * 1980 – "Celebration" * 1980 – "Oreba" * 1980 – "I Feel Pata Pata" * 1982 – "Move Your Body" * 1985 – "Wooly Bully" * 1987 - “Getting Hot” EP * 1995 – "Sunshine Day (radio edit)" * 1996 – "Sunshine Day (Hot Summer Mix)” EP * 1997 – "Dance The Body Music” video single (unreleased) * 1998 – "Sunshine Day (Dancemaster Techno Mix)” (white label vinyl only) * 1998 – "Dance The Body Music (The Edge Mix)" (white label vinyl only) * 1998 – "Sunshine Day/Dance The Body Music (The Edge & Dancemaster EP)" Vinyl only * 1999 – "Survival" * 2019 – "Hold On" * 2020 – "Feel Good(Boyhood Mix)" * 2020 – "Nkosi Sikele Afrika / Woyaya" * 2021 – "Douala” * 2021 – "Adjuwa Aye (Go With the Flow)” * 2022 - “Sunshine Day (Boyhood Summer mix)” * 2022 – "Yo Luv Is Betta (Louie Vega Remix)” == Videography == * 1983 – ''Warrior'' (VHS) (di daa yaai la dabisili 5 April goli ni yuuni 1983 Marquee Club ni, London tingbanni) * 2003 – ''Osibisa – Live'' (DVD Plus) (di gba lala noor) * 2012 – ''Live from the Marquee Club'' (di gba lala) * 2022 - ''Sunshine Day (Boyhood)'' (official video) == References == l2tqxgcm8l0hzj05s4jct9mbjljpaip 134163 134161 2026-05-06T15:13:41Z Alhaj Darajaati 22 /* Studio albums */ 134163 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '<nowiki/>''Che ka sabbu maa di shim''''''Osibisa''' nyɛla [[Ghana]] mini-Caribbean Afro rock yila din yi London na yuuni 1960s ka di nyɛla niriba anahi ban daa yi gbansabila ban be wulinluhili polo West African ni niriba ata ban daa yi [[London]] polo na n nyɛ yiliyiiniba<ref>{{Cite web|title=Osibisa: Full Illustrated Biography|url=https://www.modernghana.com/references/64/osibisa-full-illustrated-biography.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>. [[Lahabali kɔligu:Osibisa (cropped).jpg|thumb]] Osibisa daa nyɛla din daa nya daba ni zani ka lahi nyɛ saha waɣila ha [[African Union|African]]-heritage bands m be London tingbanni, ka di mini Assagai daa tooi doli, Chris McGregor's Brotherhood of Breath, Demon Fuzz, Black Velvet, ni ti pahi Noir, ka daa nyɛ din daa tooi zooi na che ka dunia yaagi zuɣu yila tooi tiri polo ti pahi Afro-rock din gba daa tooi kpaŋsiri yila nima maa daabiligu. Di zaɣ' maŋli din daa tim nuu ni di piligu yila duu dibaa ata la daa nyɛla bɛ ni boli shɛli "Beautiful Seven",ka la nyɛ yila bɛ album maa ni m boli ''Woyaya''. == Taarihi == [[Ghana]] puuni yuuni 1950s, Teddy Osei (saxophone), Sol Amarfio (drums), Mamon Shareef, nti pahi Farhan Freere (flute) daa ŋmela highlife yila ni binkumda ka bɔlilicalled the Star Gazers<ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>.bɛ daa chaŋla ni ti kpa laɣingu, bɛ mini Osei's brother Mac Tontoh trumpet zuɣu, <ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>ka di daa nya daa pam [[West Africa]] di mini bɛ yuuni 1958 yilli "(I Feel) Pata Pata".In 1962, Osei moved to London to study music on a scholarship from the [[Ghana]] Gomnanti. Yuuni 1964 o daa kpala Cat's Paw, tuuli "world music" di mini highlife daa chana, rock, ni soul. Yuuni 1969, Osei daa vooi Amarfio mini Tontoh nti kpɛhi [[London]], ka bɛ nam Osibisa. Lala yuli ŋɔ Osibisa daa nyɛla bɛ ni buɣisi ni wuhi di ni nyɛ shɛli yila puuni, di sabbu bukuni ni ti pahi bɔhisi shee na wuh ni di gbunni nyɛla "binshɛɣu din tiri niriba suhupiɛlli* amaa ka lee kuli yirina "''osibisaba''" Fante nima ni booni highlife shɛm. Bɛ ni daa yɛn zaŋ Ghana niriba ata la ni laɣim tabani di tuuli siɣili maa ni daa nyɛla Antiguan Wendell (Dell) Richardson (ka o be guitar tooni ka be vocalist toooni), [[Nigeria|Nigerian]] Lasisi Amao (percussionist mini tenor saxophone), Grenadian Roger Bedeau, bɛ tooi lahi booni o Spartacus R (bass), ni Trinidadian Robert Bailey (keyboards). Nigerians Fred Coker ni Mike Odumosu (bass guitar) daa nyɛla bɛ ni daa ti zaŋ shɛba ni zali bɛ zaa ni. Lala band maa daa di yuuni 1970s saha ni zɔri gindi dunia ŋɔ zaa, n diɛmdi zama nima pam pam puuni Japan, Australasia, India, nti pahi [[Afrika|Africa]] tingbanni. [[Lahabali kɔligu:Osibisa.jpg|thumb]] Lala saha maa Paul Golly (guitar) mini [[Ghana]] nima Daku Adams "Potato" nti pahi Kiki Gyan gba daa nyɛla ban be bɛ puuni. January goli ni yuuni 1976, bɛ zaɣ' gaŋa, "Sunshine Day", daa nyɛla binshɛɣu din daa paai namba 17 UK tingbanni m bala. Bɛ ni daa ti lahi n yina ni, "Dance the Body Music", ka di daa zani kalinli pihita ni yini 31 kaseti yini puuni. Yuuni 1980, Osibisa daa nyɛla ban diɛm diɛma special Zimbabwean independence celebration puuni, ka a kana yuuni 1983 daa nyɛla bɛ ni kpɛri kpɛrigu akpaaku zuɣu Marquee Club ni daa bala London tingbanni amaa saha ŋo nyɛla din be di ko ka che zaɣ' maŋli maa. Osibisa mali gigs pam ka mali anfaani pam India tingbanni yuuni 6in 1981, pirinla lala zuɣu bɛ daa zaŋ release ''Unleashed – Live in India'' album, lala band maa daa lahi labina India, ka bɛ ti diɛm November Fest 2010 dabisili 28 November goli ni yuuni 2010, bɛ Corporation Kalaiarangam din be Coimbatore, Tamil Nadu la. Taɣibu din daa niŋ bɛ yila laɣingu maa ni daa nyɛla bɛ gu ka taɣi bɛ band nima kɔhibu, ka lala taɣibu maa daa nya naba n zani. band nima maa shɛŋa gba daa labina Ghana ni ti la pili yila nima yaabu duu di bahi bahindi biɛla dɔlisibu zaŋ kpa highlife yila polo. Yuuni 1990s, bɛ yila maa daa nyɛla din galisi kaserti CD nima ni, ka di shɛŋa nye bɛ ni bɛ bɔri shɛli ka ka anfaani n zaŋ n ti band maa. Dinzuɣu, ŋo maa daa nyɛla Osei, ŋun mini Amarfio ni Tontoh, daa gbubi band maa yuuni 1980s zaŋ chana. Yuuni 1990s piligu, Osei daa labi kpa laɣinsi band maa ni, ka bɛ ni daa pun yaai yili shɛŋa pam gba daa yina ka daɣiri ka dini bɛ CD maa ni. Di kana ni pina ,niɛma din daa na bɛ tooi n yi yina zaa, ka che diɛma akpaaku nima zuɣu din daa niŋ Red Steel / Flying Elephant label collaboration. Osei daa lahi n kpa laɣingu zam jɛndi band maa polo yuuni 1994 o mini niriba ayi ban daa nye UK nima ni daa laɣim naai: Castle Communications (ŋun daa mali shɛhira gbana zaŋ ti Buddah catalogue ni Bronze Records catalogue shɛŋa la) ni ti pahi Red Steel Music, ŋun daa tooi mali kpaŋmaŋa ni yila nima zaŋ niŋ kaseti CD nima zuɣu maa. O daa nya daabi palo ŋun daa za o nyaaŋa, Osei daa nya naba zani ka tooi n yihi binpala yaha na, kamani, culminating yuuni 1995 daa yina ''Monsore'', lala band ŋo tuuli album ni daa bala 1980s nyaaŋa ha. Lala band ŋo mini Osei daa goya ni yaai yila hali pɔi ka gbali ni bɔɣu daa ti gbaai Osei yuun' pia ni anu nyaanga. Osei daa ŋmaai o chandi maa pirinla lala doro mo zuɣu amaa ka daa na lee kuli n yaai ri yila nima mi hali ni yuuni 2018. Bɛ ni daa yaai kukɔ shɛŋa ni din daa pun yina zaa daa nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli ni yina yuuni -1990s sunsuuni zan chaŋ chana ka di leei nyɛla bɛ ni labi gbaai shɛli,bɛ ni labi n ŋmɛri maa ni bɛ ni labi yaai shɛli ka di nyɛla bɛ ni daa na bɛ tooi n yihi shɛŋa na ''[[African Union|African]] Flight'' saha maa, din daa bɛ tooi naai pirinla di daa mali yuli ka di nyɛ ''African Dawn'' ''la zuɣu'', shɛŋa ŋan daa yi polo ni ti pahi ''Cropredy'' ''din gba daa be polo ni'' (lala bandnima maa tuuli din di polo ni tum tuun' pia ni anu ) n ti pahi bɛ ni daa zaŋ shɛŋa pahi n yaai li [[London]]'s famous Jazz Cafe, ''Aka Ka Kra''. bɛ ni daa kuli n nya nasara pirinla bɛ daa piigi Richard Linklater's film ''Boyhood'' ''maa zuɣu''. Disaha, yuuni 2020 ''Sunshine Day'' ''din nyaaŋa: the Boyhood Sessions'' album daa yina, ka di yaabu daa dalim Osei la din daa bɛ lahi tooi yina. == Yilanima == Osibisa nyɛla bɛ ni ti so pini pirinla o yihi [[Afrika|Africa]] yila na [[Europe|European]] mini North American niriba nina ka zaŋ bɛ haŋkali ni niŋ [[African Union|African]] mini [[Weston|Western]] yila polo. Bɛ band maa ŋmebu malila bɛ ni niŋdi li shɛm ka di be di ko ka mali rock, progressive rock, acid rock, Latin, jazz, afro-funk, jazz fusion, soul, highlife, reggae, calypso ni ti pahi pop. bɛ lala ŋmɛbu maa malila balibu bushɛŋ kamani afro rock, progressive rock, Afro-pop, and highlife. ''Mystic Energy'' saw la la ŋmɛbu maa bɛla dili ka che , R&B, dance-pop n ti pahi disco. == Baansi - zaɣamaŋtali == * Teddy Osei ( Francis Osei, ka bɛ dɔɣi o yuuni 1937- ka o kpi yuuni 2025) – lead vocals, saxophone, flutes, percussion * Mac Tontoh (ka bɛ dɔɣi o Kweku Adabanka Tonto, 1940–2010) – trumpet, horns, percussion * [[Solomon Amarfio]] (ka o kpi yuuni 2022)  – drums, percussion * Robert Bailey - keyboards, percussion * Wendell (Dell) Richardson – guitars, lead vocals, percussion * Abdul Loughty Lasisi Amao (ka bɛ dɔɣi o yuuni 1936 - ka o kpi yuuni 1988) – flute, vocals, percussion * Spartacus R. (Ka bɛ dɔɣi o yuuni 1948 - ka o kpi yuuni 2010) - bass, percussion, vocals === Studio albums === * 1971 – ''Osibisa'' – (''Billboard'' Hot 200 No. 55 – UK No. 11 – Can No. 47, AUS No. 13) * 1971 – ''Woyaya'' – (''Billboard'' No. 66 – UK No. 11 – Can No. 61, AUS No. 15) - Although conventionally spelled ''Woyaya'', the title is actually ''Wɔyaya'' (with an open-o), which comes from the [[Ghana]] nima Ga language.<sup>[''citation needed'']</sup> * 1972 – ''Heads'' – (''Billboard'' No. 125 – Can No. 86, AUS No. 19) * 1973 – ''Superfly T.N.T. Soundtrack'' (''Billboard'' No. 159) * 1973 – ''Happy Children'' (''Billboard'' No. 202, AUS No. 46) * 1974 – ''Osibirock'' (''Billboard'' No. 175, AUS No. 67) * 1975 – ''Welcome Home'' (''Billboard'' No. 200, AUS No. 75) (aka ''Uhuru'') * 1976 – ''Ojah Awake'' (aka ''The Warrior'') * 1979 – ''Mystic Energy'' * 1980 – ''Celebration'' * 1981 – ''African Flight'' * 1983 – ''African Dawn (unreleased)'' * 1989 – ''Movements'' * 1995 – ''Monsore'' * 1998 – ''Urban Village (unreleased)'' * 2003 – ''African Dawn, African Flight'' * 2009 – ''Osee Yee'' * 2021 – ''New Dawn'' * TBA – ''Osibioddities'' === Yili gaŋsi === * 1971 – "Music for Gong Gong" * 1972 – "Wango Wango" * 1972 – "Ana Bo 1" * 1972 – "Magnifico 7” EP * 1972 - “Survival” * 1973 – "Prophets" * 1973 – "Happy Children" * 1974 – "Adwoa" * 1974 – "Who's Got The Paper" * 1975 – "Sunshine Day" (UK No. 17) * 1976 – "Black Ant" * 1975 – "The Warrior" * 1976 – "Dance the Body Music" (UK No. 31) * 1976 – "The Coffee Song" * 1977 – "The Warrior" * 1977 – "Black Out" * 1978 – "Living Loving Feeling" * 1980 – "Jumbo" * 1980 – "Celebration" * 1980 – "Oreba" * 1980 – "I Feel Pata Pata" * 1982 – "Move Your Body" * 1985 – "Wooly Bully" * 1987 - “Getting Hot” EP * 1995 – "Sunshine Day (radio edit)" * 1996 – "Sunshine Day (Hot Summer Mix)” EP * 1997 – "Dance The Body Music” video single (unreleased) * 1998 – "Sunshine Day (Dancemaster Techno Mix)” (white label vinyl only) * 1998 – "Dance The Body Music (The Edge Mix)" (white label vinyl only) * 1998 – "Sunshine Day/Dance The Body Music (The Edge & Dancemaster EP)" Vinyl only * 1999 – "Survival" * 2019 – "Hold On" * 2020 – "Feel Good(Boyhood Mix)" * 2020 – "Nkosi Sikele Afrika / Woyaya" * 2021 – "Douala” * 2021 – "Adjuwa Aye (Go With the Flow)” * 2022 - “Sunshine Day (Boyhood Summer mix)” * 2022 – "Yo Luv Is Betta (Louie Vega Remix)” == Video yaabu == * 1983 – ''Warrior'' (VHS) (di daa yaai la dabisili 5 April goli ni yuuni 1983 Marquee Club ni, London tingbanni) * 2003 – ''Osibisa – Live'' (DVD Plus) (di gba lala noor) * 2012 – ''Live from the Marquee Club'' (di gba lala) * 2022 - ''Sunshine Day (Boyhood)'' (official video) == Kundivihira == t07vd663vzojwze09h44450f930h4lv 134166 134163 2026-05-06T15:19:17Z K.D.Nburidiba 4111 Cortection 134166 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '<nowiki/>''Che ka sabbu maa di shim''''''Osibisa''' nyɛla [[Ghana]] mini-Caribbean Afro rock yila din yi London na yuuni 1960s ka di nyɛla niriba anahi ban daa yi gbansabila ban be wulinluhili polo [[West Africa]] ni niriba ata ban daa yi [[London]] polo na n nyɛ yiliyiiniba<ref>{{Cite web|title=Osibisa: Full Illustrated Biography|url=https://www.modernghana.com/references/64/osibisa-full-illustrated-biography.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>. [[Lahabali kɔligu:Osibisa (cropped).jpg|thumb]] Osibisa daa nyɛla din daa nya daba ni zani ka lahi nyɛ saha waɣila ha [[African Union|African]]-kali binkumda m be London tingbanni, ka di mini Assagai daa tooi doli, Chris McGregor's Brotherhood of Breath, Demon Fuzz, Black Velvet, ni ti pahi Noir, ka daa nyɛ din daa tooi zooi na che ka dunia yaagi zuɣu yila tooi tiri polo ti pahi Afro-rock din gba daa tooi kpaŋsiri yila nima maa daabiligu. Di zaɣ' maŋli din daa tim nuu ni di piligu yila duu dibaa ata la daa nyɛla bɛ ni boli shɛli "Beautiful Seven",ka la nyɛ yila bɛ album maa ni m boli ''Woyaya''. == Taarihi == [[Ghana]] puuni yuuni 1950s, Teddy Osei (saxophone), Sol Amarfio (drums), Mamon Shareef, nti pahi Farhan Freere (flute) daa ŋmela highlife yila ni binkumda ka bɔlilicalled the Star Gazers<ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>.bɛ daa chaŋla ni ti kpa laɣingu, bɛ mini Osei's brother Mac Tontoh trumpet zuɣu, <ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>ka di daa nya daa pam [[West Africa]] di mini bɛ yuuni 1958 yilli "(I Feel) Pata Pata".In 1962, Osei moved to London to study music on a scholarship from the [[Ghana]] Gomnanti. Yuuni 1964 o daa kpala Cat's Paw, tuuli "world music" di mini highlife daa chana, rock, ni soul. Yuuni 1969, Osei daa vooi Amarfio mini Tontoh nti kpɛhi [[London]], ka bɛ nam Osibisa. Lala yuli ŋɔ Osibisa daa nyɛla bɛ ni buɣisi ni wuhi di ni nyɛ shɛli yila puuni, di sabbu bukuni ni ti pahi bɔhisi shee na wuh ni di gbunni nyɛla "binshɛɣu din tiri niriba suhupiɛlli* amaa ka lee kuli yirina "''osibisaba''" Fante nima ni booni highlife shɛm. Bɛ ni daa yɛn zaŋ Ghana niriba ata la ni laɣim tabani di tuuli siɣili maa ni daa nyɛla Antiguan Wendell (Dell) Richardson (ka o be guitar tooni ka be vocalist toooni), [[Nigeria|Nigerian]] Lasisi Amao (percussionist mini tenor saxophone), Grenadian Roger Bedeau, bɛ tooi lahi booni o Spartacus R (bass), ni Trinidadian Robert Bailey (keyboards). Nigerians Fred Coker ni Mike Odumosu (bass guitar) daa nyɛla bɛ ni daa ti zaŋ shɛba ni zali bɛ zaa ni. Lala band maa daa di yuuni 1970s saha ni zɔri gindi dunia ŋɔ zaa, n diɛmdi zama nima pam pam puuni Japan, Australasia, India, nti pahi [[Afrika|Africa]] tingbanni. [[Lahabali kɔligu:Osibisa.jpg|thumb]] Lala saha maa Paul Golly (guitar) mini [[Ghana]] nima Daku Adams "Potato" nti pahi Kiki Gyan gba daa nyɛla ban be bɛ puuni. January goli ni yuuni 1976, bɛ zaɣ' gaŋa, "Sunshine Day", daa nyɛla binshɛɣu din daa paai namba 17 UK tingbanni m bala. Bɛ ni daa ti lahi n yina ni, "Dance the Body Music", ka di daa zani kalinli pihita ni yini 31 kaseti yini puuni. Yuuni 1980, Osibisa daa nyɛla ban diɛm diɛma special Zimbabwean independence celebration puuni, ka a kana yuuni 1983 daa nyɛla bɛ ni kpɛri kpɛrigu akpaaku zuɣu Marquee Club ni daa bala London tingbanni amaa saha ŋo nyɛla din be di ko ka che zaɣ' maŋli maa. Osibisa mali gigs pam ka mali anfaani pam India tingbanni yuuni 6in 1981, pirinla lala zuɣu bɛ daa zaŋ release ''Unleashed – Live in India'' album, lala band maa daa lahi labina India, ka bɛ ti diɛm November Fest 2010 dabisili 28 November goli ni yuuni 2010, bɛ Corporation Kalaiarangam din be Coimbatore, Tamil Nadu la. Taɣibu din daa niŋ bɛ yila laɣingu maa ni daa nyɛla bɛ gu ka taɣi bɛ band nima kɔhibu, ka lala taɣibu maa daa nya naba n zani. band nima maa shɛŋa gba daa labina Ghana ni ti la pili yila nima yaabu duu di bahi bahindi biɛla dɔlisibu zaŋ kpa highlife yila polo. Yuuni 1990s, bɛ yila maa daa nyɛla din galisi kaserti CD nima ni, ka di shɛŋa nye bɛ ni bɛ bɔri shɛli ka ka anfaani n zaŋ n ti band maa. Dinzuɣu, ŋo maa daa nyɛla Osei, ŋun mini Amarfio ni Tontoh, daa gbubi band maa yuuni 1980s zaŋ chana. Yuuni 1990s piligu, Osei daa labi kpa laɣinsi band maa ni, ka bɛ ni daa pun yaai yili shɛŋa pam gba daa yina ka daɣiri ka dini bɛ CD maa ni. Di kana ni pina ,niɛma din daa na bɛ tooi n yi yina zaa, ka che diɛma akpaaku nima zuɣu din daa niŋ Red Steel / Flying Elephant label collaboration. Osei daa lahi n kpa laɣingu zam jɛndi band maa polo yuuni 1994 o mini niriba ayi ban daa nye UK nima ni daa laɣim naai: Castle Communications (ŋun daa mali shɛhira gbana zaŋ ti Buddah catalogue ni Bronze Records catalogue shɛŋa la) ni ti pahi Red Steel Music, ŋun daa tooi mali kpaŋmaŋa ni yila nima zaŋ niŋ kaseti CD nima zuɣu maa. O daa nya daabi palo ŋun daa za o nyaaŋa, Osei daa nya naba zani ka tooi n yihi binpala yaha na, kamani, culminating yuuni 1995 daa yina ''Monsore'', lala band ŋo tuuli album ni daa bala 1980s nyaaŋa ha. Lala band ŋo mini Osei daa goya ni yaai yila hali pɔi ka gbali ni bɔɣu daa ti gbaai Osei yuun' pia ni anu nyaanga. Osei daa ŋmaai o chandi maa pirinla lala doro mo zuɣu amaa ka daa na lee kuli n yaai ri yila nima mi hali ni yuuni 2018. Bɛ ni daa yaai kukɔ shɛŋa ni din daa pun yina zaa daa nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli ni yina yuuni -1990s sunsuuni zan chaŋ chana ka di leei nyɛla bɛ ni labi gbaai shɛli,bɛ ni labi n ŋmɛri maa ni bɛ ni labi yaai shɛli ka di nyɛla bɛ ni daa na bɛ tooi n yihi shɛŋa na ''[[African Union|African]] Flight'' saha maa, din daa bɛ tooi naai pirinla di daa mali yuli ka di nyɛ ''African Dawn'' ''la zuɣu'', shɛŋa ŋan daa yi polo ni ti pahi ''Cropredy'' ''din gba daa be polo ni'' (lala bandnima maa tuuli din di polo ni tum tuun' pia ni anu ) n ti pahi bɛ ni daa zaŋ shɛŋa pahi n yaai li [[London]]'s famous Jazz Cafe, ''Aka Ka Kra''. bɛ ni daa kuli n nya nasara pirinla bɛ daa piigi Richard Linklater's film ''Boyhood'' ''maa zuɣu''. Disaha, yuuni 2020 ''Sunshine Day'' ''din nyaaŋa: the Boyhood Sessions'' album daa yina, ka di yaabu daa dalim Osei la din daa bɛ lahi tooi yina. == Yilanima == Osibisa nyɛla bɛ ni ti so pini pirinla o yihi [[Afrika|Africa]] yila na [[Europe|European]] mini North American niriba nina ka zaŋ bɛ haŋkali ni niŋ [[African Union|African]] mini [[Weston|Western]] yila polo. Bɛ band maa ŋmebu malila bɛ ni niŋdi li shɛm ka di be di ko ka mali rock, progressive rock, acid rock, Latin, jazz, afro-funk, jazz fusion, soul, highlife, reggae, calypso ni ti pahi pop. bɛ lala ŋmɛbu maa malila balibu bushɛŋ kamani afro rock, progressive rock, Afro-pop, and highlife. ''Mystic Energy'' saw la la ŋmɛbu maa bɛla dili ka che , R&B, dance-pop n ti pahi disco. == Baansi - zaɣamaŋtali == * Teddy Osei ( Francis Osei, ka bɛ dɔɣi o yuuni 1937- ka o kpi yuuni 2025) – lead vocals, saxophone, flutes, percussion * Mac Tontoh (ka bɛ dɔɣi o Kweku Adabanka Tonto, 1940–2010) – trumpet, horns, percussion * [[Solomon Amarfio]] (ka o kpi yuuni 2022)  – drums, percussion * Robert Bailey - keyboards, percussion * Wendell (Dell) Richardson – guitars, lead vocals, percussion * Abdul Loughty Lasisi Amao (ka bɛ dɔɣi o yuuni 1936 - ka o kpi yuuni 1988) – flute, vocals, percussion * Spartacus R. (Ka bɛ dɔɣi o yuuni 1948 - ka o kpi yuuni 2010) - bass, percussion, vocals === Studio albums === * 1971 – ''Osibisa'' – (''Billboard'' Hot 200 No. 55 – UK No. 11 – Can No. 47, AUS No. 13) * 1971 – ''Woyaya'' – (''Billboard'' No. 66 – UK No. 11 – Can No. 61, AUS No. 15) - Although conventionally spelled ''Woyaya'', the title is actually ''Wɔyaya'' (with an open-o), which comes from the [[Ghana]] nima Ga language.<sup>[''citation needed'']</sup> * 1972 – ''Heads'' – (''Billboard'' No. 125 – Can No. 86, AUS No. 19) * 1973 – ''Superfly T.N.T. Soundtrack'' (''Billboard'' No. 159) * 1973 – ''Happy Children'' (''Billboard'' No. 202, AUS No. 46) * 1974 – ''Osibirock'' (''Billboard'' No. 175, AUS No. 67) * 1975 – ''Welcome Home'' (''Billboard'' No. 200, AUS No. 75) (aka ''Uhuru'') * 1976 – ''Ojah Awake'' (aka ''The Warrior'') * 1979 – ''Mystic Energy'' * 1980 – ''Celebration'' * 1981 – ''African Flight'' * 1983 – ''African Dawn (unreleased)'' * 1989 – ''Movements'' * 1995 – ''Monsore'' * 1998 – ''Urban Village (unreleased)'' * 2003 – ''African Dawn, African Flight'' * 2009 – ''Osee Yee'' * 2021 – ''New Dawn'' * TBA – ''Osibioddities'' === Yili gaŋsi === * 1971 – "Music for Gong Gong" * 1972 – "Wango Wango" * 1972 – "Ana Bo 1" * 1972 – "Magnifico 7” EP * 1972 - “Survival” * 1973 – "Prophets" * 1973 – "Happy Children" * 1974 – "Adwoa" * 1974 – "Who's Got The Paper" * 1975 – "Sunshine Day" (UK No. 17) * 1976 – "Black Ant" * 1975 – "The Warrior" * 1976 – "Dance the Body Music" (UK No. 31) * 1976 – "The Coffee Song" * 1977 – "The Warrior" * 1977 – "Black Out" * 1978 – "Living Loving Feeling" * 1980 – "Jumbo" * 1980 – "Celebration" * 1980 – "Oreba" * 1980 – "I Feel Pata Pata" * 1982 – "Move Your Body" * 1985 – "Wooly Bully" * 1987 - “Getting Hot” EP * 1995 – "Sunshine Day (radio edit)" * 1996 – "Sunshine Day (Hot Summer Mix)” EP * 1997 – "Dance The Body Music” video single (unreleased) * 1998 – "Sunshine Day (Dancemaster Techno Mix)” (white label vinyl only) * 1998 – "Dance The Body Music (The Edge Mix)" (white label vinyl only) * 1998 – "Sunshine Day/Dance The Body Music (The Edge & Dancemaster EP)" Vinyl only * 1999 – "Survival" * 2019 – "Hold On" * 2020 – "Feel Good(Boyhood Mix)" * 2020 – "Nkosi Sikele Afrika / Woyaya" * 2021 – "Douala” * 2021 – "Adjuwa Aye (Go With the Flow)” * 2022 - “Sunshine Day (Boyhood Summer mix)” * 2022 – "Yo Luv Is Betta (Louie Vega Remix)” == Video yaabu == * 1983 – ''Warrior'' (VHS) (di daa yaai la dabisili 5 April goli ni yuuni 1983 Marquee Club ni, London tingbanni) * 2003 – ''Osibisa – Live'' (DVD Plus) (di gba lala noor) * 2012 – ''Live from the Marquee Club'' (di gba lala) * 2022 - ''Sunshine Day (Boyhood)'' (official video) == Kundivihira == 0td1qencdnmf5vtt0thd1n745h5vcew 134170 134166 2026-05-06T15:26:19Z K.D.Nburidiba 4111 Cortection 134170 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '<nowiki/>''Che ka sabbu maa di shim''''''Osibisa''' nyɛla [[Ghana]] mini-Caribbean Afro rock nyɛla din yi London na yuuni 1960s ka di nyɛla niriba anahi ban daa yi gbansabila ban be wulinluhili polo [[West Africa]] ni niriba ata ban daa yi [[London]] polo na n nyɛ yiliyiiniba<ref>{{Cite web|title=Osibisa: Full Illustrated Biography|url=https://www.modernghana.com/references/64/osibisa-full-illustrated-biography.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>. [[Lahabali kɔligu:Osibisa (cropped).jpg|thumb]] Osibisa daa nyɛla din daa nya daba ni zani ka lahi nyɛ saha waɣila ha [[African Union|African]]-kali binkumda m be London tingbanni, ka di mini Assagai daa tooi doli, Chris McGregor's Brotherhood of Breath, Demon Fuzz, Black Velvet, ni ti pahi Noir, ka daa nyɛ din daa tooi zooi na che ka dunia yaagi zuɣu yila tooi tiri polo ti pahi Afro-rock din gba daa tooi kpaŋsiri yila nima maa daabiligu. Di zaɣ' maŋli din daa tim nuu ni di piligu yila duu dibaa ata la daa nyɛla bɛ ni boli shɛli "Beautiful Seven" la, ka di nyɛ yila m bɛ lala kaseeti maa ni m boli ''Woyaya''. == Taarihi == [[Ghana]] puuni yuuni 1950s, Teddy Osei (saxophone), [[Solomon Amarfio]] (binkumda), Mamon Shareef, nti pahi Farhan Freere (flute) daa ŋmela highlife yila ni binkumda ka bɔlilicalled the Star Gazers<ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>.bɛ daa chaŋla ni ti kpa laɣingu, bɛ mini Osei's brother Mac Tontoh trumpet zuɣu, <ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>ka di daa nya daa pam [[West Africa]] di mini bɛ yuuni 1958 yilli "(I Feel) Pata Pata". yuuni 1962, Osei daa chaŋ London ni o ti bɔhim yila ka di nyɛla bɛ daa kpuɣi o mi yɔli dama [[Ghana]] Gomnanti ni daa yɛn yo. Yuuni 1964 o daa kpala Cat's Paw, tuuli "dunia yila" di mini highlife daa chana, rock, ni soul. Yuuni 1969, Osei daa vooi Amarfio mini Tontoh nti kpɛhi [[London]], ka bɛ nam Osibisa. Lala yuli ŋɔ Osibisa daa nyɛla bɛ ni buɣisi ni wuhi di ni nyɛ shɛli yila puuni, di sabbu bukuni ni ti pahi bɔhisi shee na wuh ni di gbunni nyɛla "binshɛɣu din tiri niriba suhupiɛlli* amaa ka lee kuli yirina "''osibisaba''" Fante nima ni booni highlife shɛm. Bɛ ni daa yɛn zaŋ Ghana niriba ata la ni laɣim tabani di tuuli siɣili maa ni daa nyɛla Antiguan Wendell (Dell) Richardson (ka o be guitar tooni ka be vocalist toooni), [[Nigeria|Nigerian]] Lasisi Amao (percussionist mini tenor saxophone), Grenadian Roger Bedeau, bɛ tooi lahi booni o Spartacus R (bass), ni Trinidadian Robert Bailey (keyboards). Nigerians Fred Coker ni Mike Odumosu (bass guitar) daa nyɛla bɛ ni daa ti zaŋ shɛba ni zali bɛ zaa ni. Lala band maa daa di yuuni 1970s saha ni zɔri gindi dunia ŋɔ zaa, n diɛmdi zama nima pam pam puuni Japan, Australasia, India, nti pahi [[Afrika|Africa]] tingbanni. [[Lahabali kɔligu:Osibisa.jpg|thumb]] Lala saha maa Paul Golly (guitar) mini [[Ghana]] nima Daku Adams "Potato" nti pahi Kiki Gyan gba daa nyɛla ban be bɛ puuni. January goli ni yuuni 1976, bɛ zaɣ' gaŋa, "Sunshine Day", daa nyɛla binshɛɣu din daa paai namba 17 UK tingbanni m bala. Bɛ ni daa ti lahi n yina ni, "Dance the Body Music", ka di daa zani kalinli pihita ni yini 31 kaseti yini puuni. Yuuni 1980, Osibisa daa nyɛla ban diɛm diɛma special Zimbabwean independence celebration puuni, ka a kana yuuni 1983 daa nyɛla bɛ ni kpɛri kpɛrigu akpaaku zuɣu Marquee Club ni daa bala London tingbanni amaa saha ŋo nyɛla din be di ko ka che zaɣ' maŋli maa. Osibisa mali gigs pam ka mali anfaani pam India tingbanni yuuni 6in 1981, pirinla lala zuɣu bɛ daa zaŋ release ''Unleashed – Live in India'' album, lala band maa daa lahi labina India, ka bɛ ti diɛm November Fest 2010 dabisili 28 November goli ni yuuni 2010, bɛ Corporation Kalaiarangam din be Coimbatore, Tamil Nadu la. Taɣibu din daa niŋ bɛ yila laɣingu maa ni daa nyɛla bɛ gu ka taɣi bɛ band nima kɔhibu, ka lala taɣibu maa daa nya naba n zani. band nima maa shɛŋa gba daa labina Ghana ni ti la pili yila nima yaabu duu di bahi bahindi biɛla dɔlisibu zaŋ kpa highlife yila polo. Yuuni 1990s, bɛ yila maa daa nyɛla din galisi kaserti CD nima ni, ka di shɛŋa nye bɛ ni bɛ bɔri shɛli ka ka anfaani n zaŋ n ti band maa. Dinzuɣu, ŋo maa daa nyɛla Osei, ŋun mini Amarfio ni Tontoh, daa gbubi band maa yuuni 1980s zaŋ chana. Yuuni 1990s piligu, Osei daa labi kpa laɣinsi band maa ni, ka bɛ ni daa pun yaai yili shɛŋa pam gba daa yina ka daɣiri ka dini bɛ CD maa ni. Di kana ni pina ,niɛma din daa na bɛ tooi n yi yina zaa, ka che diɛma akpaaku nima zuɣu din daa niŋ Red Steel / Flying Elephant label collaboration. Osei daa lahi n kpa laɣingu zam jɛndi band maa polo yuuni 1994 o mini niriba ayi ban daa nye UK nima ni daa laɣim naai: Castle Communications (ŋun daa mali shɛhira gbana zaŋ ti Buddah catalogue ni Bronze Records catalogue shɛŋa la) ni ti pahi Red Steel Music, ŋun daa tooi mali kpaŋmaŋa ni yila nima zaŋ niŋ kaseti CD nima zuɣu maa. O daa nya daabi palo ŋun daa za o nyaaŋa, Osei daa nya naba zani ka tooi n yihi binpala yaha na, kamani, culminating yuuni 1995 daa yina ''Monsore'', lala band ŋo tuuli album ni daa bala 1980s nyaaŋa ha. Lala band ŋo mini Osei daa goya ni yaai yila hali pɔi ka gbali ni bɔɣu daa ti gbaai Osei yuun' pia ni anu nyaanga. Osei daa ŋmaai o chandi maa pirinla lala doro mo zuɣu amaa ka daa na lee kuli n yaai ri yila nima mi hali ni yuuni 2018. Bɛ ni daa yaai kukɔ shɛŋa ni din daa pun yina zaa daa nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli ni yina yuuni -1990s sunsuuni zan chaŋ chana ka di leei nyɛla bɛ ni labi gbaai shɛli,bɛ ni labi n ŋmɛri maa ni bɛ ni labi yaai shɛli ka di nyɛla bɛ ni daa na bɛ tooi n yihi shɛŋa na ''[[African Union|African]] Flight'' saha maa, din daa bɛ tooi naai pirinla di daa mali yuli ka di nyɛ ''African Dawn'' ''la zuɣu'', shɛŋa ŋan daa yi polo ni ti pahi ''Cropredy'' ''din gba daa be polo ni'' (lala bandnima maa tuuli din di polo ni tum tuun' pia ni anu ) n ti pahi bɛ ni daa zaŋ shɛŋa pahi n yaai li [[London]]'s famous Jazz Cafe, ''Aka Ka Kra''. bɛ ni daa kuli n nya nasara pirinla bɛ daa piigi Richard Linklater's film ''Boyhood'' ''maa zuɣu''. Disaha, yuuni 2020 ''Sunshine Day'' ''din nyaaŋa: the Boyhood Sessions'' album daa yina, ka di yaabu daa dalim Osei la din daa bɛ lahi tooi yina. == Yilanima == Osibisa nyɛla bɛ ni ti so pini pirinla o yihi [[Afrika|Africa]] yila na [[Europe|European]] mini North American niriba nina ka zaŋ bɛ haŋkali ni niŋ [[African Union|African]] mini [[Weston|Western]] yila polo. Bɛ band maa ŋmebu malila bɛ ni niŋdi li shɛm ka di be di ko ka mali rock, progressive rock, acid rock, Latin, jazz, afro-funk, jazz fusion, soul, highlife, reggae, calypso ni ti pahi pop. bɛ lala ŋmɛbu maa malila balibu bushɛŋ kamani afro rock, progressive rock, Afro-pop, and highlife. ''Mystic Energy'' saw la la ŋmɛbu maa bɛla dili ka che , R&B, dance-pop n ti pahi disco. == Baansi - zaɣamaŋtali == * Teddy Osei ( Francis Osei, ka bɛ dɔɣi o yuuni 1937- ka o kpi yuuni 2025) – lead vocals, saxophone, flutes, percussion * Mac Tontoh (ka bɛ dɔɣi o Kweku Adabanka Tonto, 1940–2010) – trumpet, horns, percussion * [[Solomon Amarfio]] (ka o kpi yuuni 2022)  – drums, percussion * Robert Bailey - keyboards, percussion * Wendell (Dell) Richardson – guitars, lead vocals, percussion * Abdul Loughty Lasisi Amao (ka bɛ dɔɣi o yuuni 1936 - ka o kpi yuuni 1988) – flute, vocals, percussion * Spartacus R. (Ka bɛ dɔɣi o yuuni 1948 - ka o kpi yuuni 2010) - bass, percussion, vocals === Studio albums === * 1971 – ''Osibisa'' – (''Billboard'' Hot 200 No. 55 – UK No. 11 – Can No. 47, AUS No. 13) * 1971 – ''Woyaya'' – (''Billboard'' No. 66 – UK No. 11 – Can No. 61, AUS No. 15) - Although conventionally spelled ''Woyaya'', the title is actually ''Wɔyaya'' (with an open-o), which comes from the [[Ghana]] nima Ga language.<sup>[''citation needed'']</sup> * 1972 – ''Heads'' – (''Billboard'' No. 125 – Can No. 86, AUS No. 19) * 1973 – ''Superfly T.N.T. Soundtrack'' (''Billboard'' No. 159) * 1973 – ''Happy Children'' (''Billboard'' No. 202, AUS No. 46) * 1974 – ''Osibirock'' (''Billboard'' No. 175, AUS No. 67) * 1975 – ''Welcome Home'' (''Billboard'' No. 200, AUS No. 75) (aka ''Uhuru'') * 1976 – ''Ojah Awake'' (aka ''The Warrior'') * 1979 – ''Mystic Energy'' * 1980 – ''Celebration'' * 1981 – ''African Flight'' * 1983 – ''African Dawn (unreleased)'' * 1989 – ''Movements'' * 1995 – ''Monsore'' * 1998 – ''Urban Village (unreleased)'' * 2003 – ''African Dawn, African Flight'' * 2009 – ''Osee Yee'' * 2021 – ''New Dawn'' * TBA – ''Osibioddities'' === Yili gaŋsi === * 1971 – "Music for Gong Gong" * 1972 – "Wango Wango" * 1972 – "Ana Bo 1" * 1972 – "Magnifico 7” EP * 1972 - “Survival” * 1973 – "Prophets" * 1973 – "Happy Children" * 1974 – "Adwoa" * 1974 – "Who's Got The Paper" * 1975 – "Sunshine Day" (UK No. 17) * 1976 – "Black Ant" * 1975 – "The Warrior" * 1976 – "Dance the Body Music" (UK No. 31) * 1976 – "The Coffee Song" * 1977 – "The Warrior" * 1977 – "Black Out" * 1978 – "Living Loving Feeling" * 1980 – "Jumbo" * 1980 – "Celebration" * 1980 – "Oreba" * 1980 – "I Feel Pata Pata" * 1982 – "Move Your Body" * 1985 – "Wooly Bully" * 1987 - “Getting Hot” EP * 1995 – "Sunshine Day (radio edit)" * 1996 – "Sunshine Day (Hot Summer Mix)” EP * 1997 – "Dance The Body Music” video single (unreleased) * 1998 – "Sunshine Day (Dancemaster Techno Mix)” (white label vinyl only) * 1998 – "Dance The Body Music (The Edge Mix)" (white label vinyl only) * 1998 – "Sunshine Day/Dance The Body Music (The Edge & Dancemaster EP)" Vinyl only * 1999 – "Survival" * 2019 – "Hold On" * 2020 – "Feel Good(Boyhood Mix)" * 2020 – "Nkosi Sikele Afrika / Woyaya" * 2021 – "Douala” * 2021 – "Adjuwa Aye (Go With the Flow)” * 2022 - “Sunshine Day (Boyhood Summer mix)” * 2022 – "Yo Luv Is Betta (Louie Vega Remix)” == Video yaabu == * 1983 – ''Warrior'' (VHS) (di daa yaai la dabisili 5 April goli ni yuuni 1983 Marquee Club ni, London tingbanni) * 2003 – ''Osibisa – Live'' (DVD Plus) (di gba lala noor) * 2012 – ''Live from the Marquee Club'' (di gba lala) * 2022 - ''Sunshine Day (Boyhood)'' (official video) == Kundivihira == 63q8ohriqxbw77m50emblwj27egxt8g 134179 134170 2026-05-06T16:03:02Z K.D.Nburidiba 4111 Addition 134179 wikitext text/x-wiki {{Bio}} ''<nowiki/>'<nowiki/>'''''Osibisa''' nyɛla [[Ghana]] mini-Caribbean Afro rock nyɛla din yi London na yuuni 1960s ka di nyɛla niriba anahi ban daa yi gbansabila ban be wulinluhili polo [[West Africa]] ni niriba ata ban daa yi [[London]] polo na n nyɛ yiliyiiniba<ref>{{Cite web|title=Osibisa: Full Illustrated Biography|url=https://www.modernghana.com/references/64/osibisa-full-illustrated-biography.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>. [[Lahabali kɔligu:Osibisa (cropped).jpg|thumb]] Osibisa daa nyɛla din daa nya daba ni zani ka lahi nyɛ saha waɣila ha [[African Union|African]]-kali binkumda m be London tingbanni, ka di mini Assagai daa tooi doli, Chris McGregor's Brotherhood of Breath, Demon Fuzz, Black Velvet, ni ti pahi Noir, ka daa nyɛ din daa tooi zooi na che ka dunia yaagi zuɣu yila tooi tiri polo ti pahi Afro-rock din gba daa tooi kpaŋsiri yila nima maa daabiligu. Di zaɣ' maŋli din daa tim nuu ni di piligu yila duu dibaa ata la daa nyɛla bɛ ni boli shɛli "Beautiful Seven" la, ka di nyɛ yila m bɛ lala kaseeti maa ni m boli ''Woyaya''. == Taarihi == [[Ghana]] puuni yuuni 1950s, Teddy Osei (saxophone), [[Solomon Amarfio]] (binkumda), Mamon Shareef, nti pahi Farhan Freere (flute) daa ŋmela highlife yila ni binkumda ka bɔlilicalled the Star Gazers<ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>.bɛ daa chaŋla ni ti kpa laɣingu, bɛ mini Osei's brother Mac Tontoh trumpet zuɣu, <ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>ka di daa nya daa pam [[West Africa]] di mini bɛ yuuni 1958 yilli "(I Feel) Pata Pata". yuuni 1962, Osei daa chaŋ London ni o ti bɔhim yila ka di nyɛla bɛ daa kpuɣi o mi yɔli dama [[Ghana]] Gomnanti ni daa yɛn yo. Yuuni 1964 o daa kpala Cat's Paw, tuuli "dunia yila" di mini highlife daa chana, rock, ni soul. Yuuni 1969, Osei daa vooi Amarfio mini Tontoh nti kpɛhi [[London]], ka bɛ nam Osibisa. Lala yuli ŋɔ Osibisa daa nyɛla bɛ ni buɣisi ni wuhi di ni nyɛ shɛli yila puuni, di sabbu bukuni ni ti pahi bɔhisi shee na wuh ni di gbunni nyɛla "binshɛɣu din tiri niriba suhupiɛlli* amaa ka lee kuli yirina "''osibisaba''" Fante nima ni booni highlife shɛm. Bɛ ni daa yɛn zaŋ Ghana niriba ata la ni laɣim tabani di tuuli siɣili maa ni daa nyɛla Antiguan Wendell (Dell) Richardson (ka o be guitar tooni ka be vocalist toooni), [[Nigeria|Nigerian]] Lasisi Amao (percussionist mini tenor saxophone), Grenadian Roger Bedeau, bɛ tooi lahi booni o Spartacus R (bass), ni Trinidadian Robert Bailey (keyboards). Nigerians Fred Coker ni Mike Odumosu (bass guitar) daa nyɛla bɛ ni daa ti zaŋ shɛba ni zali bɛ zaa ni. Lala band maa daa di yuuni 1970s saha ni zɔri gindi dunia ŋɔ zaa, n diɛmdi zama nima pam pam puuni Japan, Australasia, India, nti pahi [[Afrika|Africa]] tingbanni. [[Lahabali kɔligu:Osibisa.jpg|thumb]] Lala saha maa Paul Golly (guitar) mini [[Ghana]] nima Daku Adams "Potato" nti pahi Kiki Gyan gba daa nyɛla ban be bɛ puuni. January goli ni yuuni 1976, bɛ zaɣ' gaŋa, "Sunshine Day", daa nyɛla binshɛɣu din daa paai namba 17 UK tingbanni m bala. Bɛ ni daa ti lahi n yina ni, "Dance the Body Music", ka di daa zani kalinli pihita ni yini 31 kaseti yini puuni. Yuuni 1980, Osibisa daa nyɛla ban diɛm diɛma special Zimbabwe nima maŋ sulinsi chuɣu puhibu puuni, ka a kana yuuni 1983 daa nyɛla bɛ ni kpɛri kpɛrigu akpaaku zuɣu Marquee diɛma ni daa bala [[London]] tingbanni amaa saha ŋo nyɛla din be di ko ka che zaɣ' maŋli maa. Osibisa [[mali]] gigs pam ka mali anfaani pam India tingbanni yuuni 1981, pirinla lala zuɣu bɛ daa zaŋ release ''Unleashed – Live in [[India]]'' kaseti, lala binkumda ŋɔ maa daa lahi labina India, ka bɛ ti diɛm November Fest 2010 dabisili 28 November goli ni yuuni 2010, bɛ Corporation Kalaiarangam din be Coimbatore, Tamil Nadu la. Taɣibu din daa niŋ bɛ yila laɣingu maa ni daa nyɛla bɛ gu ka taɣi bɛ band nima kɔhibu, ka lala taɣibu maa daa nya naba n zani. band nima maa shɛŋa gba daa labina [[Ghana]] ni ti la pili yila nima yaabu duu di bahi bahindi biɛla dɔlisibu zaŋ kpa highlife yila polo. Yuuni 1990s, bɛ yila maa daa nyɛla din galisi kaserti CD nima ni, ka di shɛŋa nye bɛ ni bɛ bɔri shɛli ka ka anfaani n zaŋ n ti binkumda maa. Dinzuɣu, ŋo maa daa nyɛla Osei, ŋun mini Amarfio ni Tontoh, daa gbubi binkumda maa yuuni 1980s zaŋ chana. Yuuni 1990s piligu, Osei daa labi kpa binkumda laɣinsi maa ni, ka bɛ ni daa pun yaai yili shɛŋa pam gba daa yina ka daɣiri ka dini bɛ CD maa ni. Di kana ni pina ,niɛma din daa na bɛ tooi n yin yina zaa, ka che diɛma akpaaku nima zuɣu din daa niŋ Red Steel / Flying Elephant niŋ ni daa zaŋ bɛ kpalanzuya ni gbubi taba la. Osei daa lahi n kpa laɣingu zaŋ jɛndi binkumda maa polo yuuni 1994 o mini niriba ayi ban daa nye UK nima ni daa laɣim naai: Castle Communications (ŋun daa mali shɛhira gbana zaŋ ti Buddah catalogue ni Bronze Records catalogue shɛŋa la) ni ti pahi Red Steel Music, ŋun daa tooi mali kpaŋmaŋa ni yila nima zaŋ niŋ kaseti CD nima zuɣu maa. O daa nya daabi'palo ŋun daa za o nyaaŋa, Osei daa nya naba zani ka tooi n yihi binpala yaha na, kamani, culminating yuuni 1995 daa yina ''Monsore'', lala binkumda ŋo tuuli kaseti ni daa bala yuuni 1980s nyaaŋa ha. Lala binkumda ŋo mini Osei daa goya ni yaai yila hali pɔi ka gbali ni bɔɣu daa ti gbaai Osei yuun' pia ni anu nyaanga. Osei daa ŋmaai o chandi maa pirinla lala doro mo zuɣu amaa ka daa na lee kuli n yaai ri yila nima mi hali ni yuuni 2018. Bɛ ni daa yaai kukɔ shɛŋa ni din daa pun yina zaa daa nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli ni yina yuuni -1990s sunsuuni zan chaŋ chana ka di leei nyɛla bɛ ni labi gbaai shɛli,bɛ ni labi n ŋmɛri maa ni bɛ ni labi yaai shɛli ka di nyɛla bɛ ni daa na bɛ tooi n yihi shɛŋa na ''[[African Union|African]] nima yiɣibu'' saha maa, din daa bɛ tooi naai pirinla di daa mali yuli ka di nyɛ "''African Dawn''" ''la zuɣu'', shɛŋa ŋan daa yi polo n ti pahi ''Cropredy'' ''din gba daa be polo ni'' (lala binkumda nima maa tuuli din yi polo ni tum tuun' pia ni anu ) n ti pahi bɛ ni daa zaŋ shɛŋa pahi n yaai li [[London]] ninvuɣ' gahinda kamani Jazz Cafe, ''Aka Ka Kra''. bɛ ni daa kuli n nya nasara pirinla bɛ daa piigi Richard Linklater sinii ''Boyhood'' ''maa zuɣu''. Disaha, yuuni 2020 ''Sunshine Day'' ''din nyaaŋa: lala Boyhood saha maa binkumda'' daa yina, ka di yaabu daa dalim Osei la din daa bɛ lahi tooi yina. == Yilanima == Osibisa nyɛla bɛ ni ti so pini pirinla o yihi [[Afrika|Africa]] yila na [[Europe|European]] mini North American niriba nina ka zaŋ bɛ haŋkali ni niŋ [[African Union|African]] mini [[Weston|Western]] yila polo. Bɛ band maa ŋmebu malila bɛ ni niŋdi li shɛm ka di be di ko ka mali rock, progressive rock, acid rock, Latin, jazz, afro-funk, jazz fusion, soul, highlife, reggae, calypso ni ti pahi pop. bɛ lala ŋmɛbu maa malila balibu bushɛŋ kamani afro rock, progressive rock, Afro-pop, and highlife. ''Mystic Energy'' saw la la ŋmɛbu maa bɛla dili ka che , R&B, dance-pop n ti pahi disco. == Baansi - zaɣamaŋtali == * Teddy Osei ( Francis Osei, ka bɛ dɔɣi o yuuni 1937- ka o kpi yuuni 2025) – lead vocals, saxophone, flutes, percussion * Mac Tontoh (ka bɛ dɔɣi o Kweku Adabanka Tonto, 1940–2010) – trumpet, horns, percussion * [[Solomon Amarfio]] (ka o kpi yuuni 2022)  – drums, percussion * Robert Bailey - keyboards, percussion * Wendell (Dell) Richardson – guitars, lead vocals, percussion * Abdul Loughty Lasisi Amao (ka bɛ dɔɣi o yuuni 1936 - ka o kpi yuuni 1988) – flute, vocals, percussion * Spartacus R. (Ka bɛ dɔɣi o yuuni 1948 - ka o kpi yuuni 2010) - bass, percussion, vocals === Studio albums === * Yuuni 1971 – ''Osibisa'' – (''Billboard'' Hot 200 No. 55 – UK No. 11 – Can No. 47, AUS No. 13) * Yuuni 1971 – ''Woyaya'' – (''Billboard'' No. 66 – UK No. 11 – Can No. 61, AUS No. 15) - amaa ka bɛ lee bolili ''Woyaya'', di yuli mi ni nyɛ ''Wɔyaya'' din daa yina [[Ghana]] ka nyɛ Ga balli. * Yuuni 1972 – ''Heads'' – (''Billboard'' No. 125 – Can No. 86, AUS No. 19) * Yuuni 1973 – ''Superfly T.N.T. Soundtrack'' (''Billboard'' No. 159) * Yuuni 1973 – ''suhupiɛlli bihi'' (''Billboard'' No. 202, AUS No. 46) * Yuuni 1974 – ''Osibirock'' (''Billboard'' No. 175, AUS No. 67) * Yuuni 1975 – ''amaraaba'' (''Billboard'' No. 200, AUS No. 75) (aka ''Uhuru'') * Yuuni 1976 – ''Ojah neeiya'' (ka bɛ ni o tɔbu lala) * Yuuni 1979 – ''yaalana'' * Yuuni 1980 – ''suhupiɛlli chuɣu'' * Yuuni 1981 – ''Africa zabili'' * Yuuni 1983 – ''African Dawn (unreleased)'' * Yuuni 1989 – ''zongili'' * Yuuni 1995 – ''Monsore'' * Yuuni 1998 – fɔŋ tinkpaŋa ''(unreleased)'' * Yuuni 2003 – ''African Dawn, African Flight'' * Yuuni 2009 – ''Osee Yee'' * Yuuni 2021 – ''New Dawn'' * TBA – ''Osibioddities'' === Yili gaŋsi === * Yuuni 1971 – "Music for Gong Gong" * Yuuni 1972 – "Wango Wango" * Yuuni 1972 – "Ana Bo 1" * Yuuni 1972 – "Magnifico 7” EP * Yuuni 1972 - “Survival” * Yuuni 1973 – "Prophets" * Yuuni 1973 – "Happy Children" * Yuuni 1974 – "Adwoa" * Yuuni 1974 – "Who's Got The Paper" * Yuuni 1975 – "Sunshine Day" (UK No. 17) * Yuuni 1976 – "Black Ant" * Yuuni 1975 – "The Warrior" * Yuuni 1976 – "Dance the Body Music" (UK No. 31) * Yuuni 1976 – "The Coffee Song" * Yuuni 1977 – "The Warrior" * Yuuni 1977 – "Black Out" * Yuuni 1978 – "Living Loving Feeling" * Yuuni 1980 – "Jumbo" * Yuuni 1980 – "Celebration" * Yuuni 1980 – "Oreba" * Yuuni 1980 – "I Feel Pata Pata" * Yuuni 1982 – "Move Your Body" * Yuuni 1985 – "Wooly Bully" * Yuuni 1987 - “Getting Hot” EP * Yuuni 1995 – "Sunshine Day (radio edit)" * Yuuni 1996 – "Sunshine Day (Hot Summer Mix)” EP * Yuuni 1997 – "Dance The Body Music” video single (unreleased) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day (Dancemaster Techno Mix)” (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Dance The Body Music (The Edge Mix)" (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day/Dance The Body Music (The Edge & Dancemaster EP)" Vinyl only * Yuuni 1999 – "Survival" * Yuuni 2019 – "Hold On" * Yuuni 2020 – "Feel Good(Boyhood Mix)" * Yuuni 2020 – "Nkosi Sikele Afrika / Woyaya" * Yuuni 2021 – "Douala” * Yuuni 2021 – "Adjuwa Aye (Go With the Flow)” * Yuuni 2022 - “Sunshine Day (Boyhood Summer mix)” * Yuuni 2022 – "Yo Luv Is Betta (Louie Vega Remix)” == Video yaabu == * 1983 – ''Warrior'' (VHS) (di daa yaai la dabisili 5 April goli ni yuuni 1983 Marquee Club ni, London tingbanni) * 2003 – ''Osibisa – Live'' (DVD Plus) (di gba lala noor) * 2012 – ''Live from the Marquee Club'' (di gba lala) * 2022 - ''Sunshine Day (Boyhood)'' (official video) == Kundivihira == 67ku15uhxke0s189uyq6f7cwinuagow 134180 134179 2026-05-06T16:18:56Z K.D.Nburidiba 4111 /* Video yaabu */ addition 134180 wikitext text/x-wiki {{Bio}} ''<nowiki/>'<nowiki/>'''''Osibisa''' nyɛla [[Ghana]] mini-Caribbean Afro rock nyɛla din yi London na yuuni 1960s ka di nyɛla niriba anahi ban daa yi gbansabila ban be wulinluhili polo [[West Africa]] ni niriba ata ban daa yi [[London]] polo na n nyɛ yiliyiiniba<ref>{{Cite web|title=Osibisa: Full Illustrated Biography|url=https://www.modernghana.com/references/64/osibisa-full-illustrated-biography.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>. [[Lahabali kɔligu:Osibisa (cropped).jpg|thumb]] Osibisa daa nyɛla din daa nya daba ni zani ka lahi nyɛ saha waɣila ha [[African Union|African]]-kali binkumda m be London tingbanni, ka di mini Assagai daa tooi doli, Chris McGregor's Brotherhood of Breath, Demon Fuzz, Black Velvet, ni ti pahi Noir, ka daa nyɛ din daa tooi zooi na che ka dunia yaagi zuɣu yila tooi tiri polo ti pahi Afro-rock din gba daa tooi kpaŋsiri yila nima maa daabiligu. Di zaɣ' maŋli din daa tim nuu ni di piligu yila duu dibaa ata la daa nyɛla bɛ ni boli shɛli "Beautiful Seven" la, ka di nyɛ yila m bɛ lala kaseeti maa ni m boli ''Woyaya''. == Taarihi == [[Ghana]] puuni yuuni 1950s, Teddy Osei (saxophone), [[Solomon Amarfio]] (binkumda), Mamon Shareef, nti pahi Farhan Freere (flute) daa ŋmela highlife yila ni binkumda ka bɔlilicalled the Star Gazers<ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>.bɛ daa chaŋla ni ti kpa laɣingu, bɛ mini Osei's brother Mac Tontoh trumpet zuɣu, <ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>ka di daa nya daa pam [[West Africa]] di mini bɛ yuuni 1958 yilli "(I Feel) Pata Pata". yuuni 1962, Osei daa chaŋ London ni o ti bɔhim yila ka di nyɛla bɛ daa kpuɣi o mi yɔli dama [[Ghana]] Gomnanti ni daa yɛn yo. Yuuni 1964 o daa kpala Cat's Paw, tuuli "dunia yila" di mini highlife daa chana, rock, ni soul. Yuuni 1969, Osei daa vooi Amarfio mini Tontoh nti kpɛhi [[London]], ka bɛ nam Osibisa. Lala yuli ŋɔ Osibisa daa nyɛla bɛ ni buɣisi ni wuhi di ni nyɛ shɛli yila puuni, di sabbu bukuni ni ti pahi bɔhisi shee na wuh ni di gbunni nyɛla "binshɛɣu din tiri niriba suhupiɛlli* amaa ka lee kuli yirina "''osibisaba''" Fante nima ni booni highlife shɛm. Bɛ ni daa yɛn zaŋ Ghana niriba ata la ni laɣim tabani di tuuli siɣili maa ni daa nyɛla Antiguan Wendell (Dell) Richardson (ka o be guitar tooni ka be vocalist toooni), [[Nigeria|Nigerian]] Lasisi Amao (percussionist mini tenor saxophone), Grenadian Roger Bedeau, bɛ tooi lahi booni o Spartacus R (bass), ni Trinidadian Robert Bailey (keyboards). Nigerians Fred Coker ni Mike Odumosu (bass guitar) daa nyɛla bɛ ni daa ti zaŋ shɛba ni zali bɛ zaa ni. Lala band maa daa di yuuni 1970s saha ni zɔri gindi dunia ŋɔ zaa, n diɛmdi zama nima pam pam puuni Japan, Australasia, India, nti pahi [[Afrika|Africa]] tingbanni. [[Lahabali kɔligu:Osibisa.jpg|thumb]] Lala saha maa Paul Golly (guitar) mini [[Ghana]] nima Daku Adams "Potato" nti pahi Kiki Gyan gba daa nyɛla ban be bɛ puuni. January goli ni yuuni 1976, bɛ zaɣ' gaŋa, "Sunshine Day", daa nyɛla binshɛɣu din daa paai namba 17 UK tingbanni m bala. Bɛ ni daa ti lahi n yina ni, "Dance the Body Music", ka di daa zani kalinli pihita ni yini 31 kaseti yini puuni. Yuuni 1980, Osibisa daa nyɛla ban diɛm diɛma special Zimbabwe nima maŋ sulinsi chuɣu puhibu puuni, ka a kana yuuni 1983 daa nyɛla bɛ ni kpɛri kpɛrigu akpaaku zuɣu Marquee diɛma ni daa bala [[London]] tingbanni amaa saha ŋo nyɛla din be di ko ka che zaɣ' maŋli maa. Osibisa [[mali]] gigs pam ka mali anfaani pam India tingbanni yuuni 1981, pirinla lala zuɣu bɛ daa zaŋ release ''Unleashed – Live in [[India]]'' kaseti, lala binkumda ŋɔ maa daa lahi labina India, ka bɛ ti diɛm November Fest 2010 dabisili 28 November goli ni yuuni 2010, bɛ Corporation Kalaiarangam din be Coimbatore, Tamil Nadu la. Taɣibu din daa niŋ bɛ yila laɣingu maa ni daa nyɛla bɛ gu ka taɣi bɛ band nima kɔhibu, ka lala taɣibu maa daa nya naba n zani. band nima maa shɛŋa gba daa labina [[Ghana]] ni ti la pili yila nima yaabu duu di bahi bahindi biɛla dɔlisibu zaŋ kpa highlife yila polo. Yuuni 1990s, bɛ yila maa daa nyɛla din galisi kaserti CD nima ni, ka di shɛŋa nye bɛ ni bɛ bɔri shɛli ka ka anfaani n zaŋ n ti binkumda maa. Dinzuɣu, ŋo maa daa nyɛla Osei, ŋun mini Amarfio ni Tontoh, daa gbubi binkumda maa yuuni 1980s zaŋ chana. Yuuni 1990s piligu, Osei daa labi kpa binkumda laɣinsi maa ni, ka bɛ ni daa pun yaai yili shɛŋa pam gba daa yina ka daɣiri ka dini bɛ CD maa ni. Di kana ni pina ,niɛma din daa na bɛ tooi n yin yina zaa, ka che diɛma akpaaku nima zuɣu din daa niŋ Red Steel / Flying Elephant niŋ ni daa zaŋ bɛ kpalanzuya ni gbubi taba la. Osei daa lahi n kpa laɣingu zaŋ jɛndi binkumda maa polo yuuni 1994 o mini niriba ayi ban daa nye UK nima ni daa laɣim naai: Castle Communications (ŋun daa mali shɛhira gbana zaŋ ti Buddah catalogue ni Bronze Records catalogue shɛŋa la) ni ti pahi Red Steel Music, ŋun daa tooi mali kpaŋmaŋa ni yila nima zaŋ niŋ kaseti CD nima zuɣu maa. O daa nya daabi'palo ŋun daa za o nyaaŋa, Osei daa nya naba zani ka tooi n yihi binpala yaha na, kamani, culminating yuuni 1995 daa yina ''Monsore'', lala binkumda ŋo tuuli kaseti ni daa bala yuuni 1980s nyaaŋa ha. Lala binkumda ŋo mini Osei daa goya ni yaai yila hali pɔi ka gbali ni bɔɣu daa ti gbaai Osei yuun' pia ni anu nyaanga. Osei daa ŋmaai o chandi maa pirinla lala doro mo zuɣu amaa ka daa na lee kuli n yaai ri yila nima mi hali ni yuuni 2018. Bɛ ni daa yaai kukɔ shɛŋa ni din daa pun yina zaa daa nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli ni yina yuuni -1990s sunsuuni zan chaŋ chana ka di leei nyɛla bɛ ni labi gbaai shɛli,bɛ ni labi n ŋmɛri maa ni bɛ ni labi yaai shɛli ka di nyɛla bɛ ni daa na bɛ tooi n yihi shɛŋa na ''[[African Union|African]] nima yiɣibu'' saha maa, din daa bɛ tooi naai pirinla di daa mali yuli ka di nyɛ "''African Dawn''" ''la zuɣu'', shɛŋa ŋan daa yi polo n ti pahi ''Cropredy'' ''din gba daa be polo ni'' (lala binkumda nima maa tuuli din yi polo ni tum tuun' pia ni anu ) n ti pahi bɛ ni daa zaŋ shɛŋa pahi n yaai li [[London]] ninvuɣ' gahinda kamani Jazz Cafe, ''Aka Ka Kra''. bɛ ni daa kuli n nya nasara pirinla bɛ daa piigi Richard Linklater sinii ''Boyhood'' ''maa zuɣu''. Disaha, yuuni 2020 ''Sunshine Day'' ''din nyaaŋa: lala Boyhood saha maa binkumda'' daa yina, ka di yaabu daa dalim Osei la din daa bɛ lahi tooi yina. == Yilanima == Osibisa nyɛla bɛ ni ti so pini pirinla o yihi [[Afrika|Africa]] yila na [[Europe|European]] mini North American niriba nina ka zaŋ bɛ haŋkali ni niŋ [[African Union|African]] mini [[Weston|Western]] yila polo. Bɛ band maa ŋmebu malila bɛ ni niŋdi li shɛm ka di be di ko ka mali rock, progressive rock, acid rock, Latin, jazz, afro-funk, jazz fusion, soul, highlife, reggae, calypso ni ti pahi pop. bɛ lala ŋmɛbu maa malila balibu bushɛŋ kamani afro rock, progressive rock, Afro-pop, and highlife. ''Mystic Energy'' saw la la ŋmɛbu maa bɛla dili ka che , R&B, dance-pop n ti pahi disco. == Baansi - zaɣamaŋtali == * Teddy Osei ( Francis Osei, ka bɛ dɔɣi o yuuni 1937- ka o kpi yuuni 2025) – lead vocals, saxophone, flutes, percussion * Mac Tontoh (ka bɛ dɔɣi o Kweku Adabanka Tonto, 1940–2010) – trumpet, horns, percussion * [[Solomon Amarfio]] (ka o kpi yuuni 2022)  – drums, percussion * Robert Bailey - keyboards, percussion * Wendell (Dell) Richardson – guitars, lead vocals, percussion * Abdul Loughty Lasisi Amao (ka bɛ dɔɣi o yuuni 1936 - ka o kpi yuuni 1988) – flute, vocals, percussion * Spartacus R. (Ka bɛ dɔɣi o yuuni 1948 - ka o kpi yuuni 2010) - bass, percussion, vocals === Studio albums === * Yuuni 1971 – ''Osibisa'' – (''Billboard'' Hot 200 No. 55 – UK No. 11 – Can No. 47, AUS No. 13) * Yuuni 1971 – ''Woyaya'' – (''Billboard'' No. 66 – UK No. 11 – Can No. 61, AUS No. 15) - amaa ka bɛ lee bolili ''Woyaya'', di yuli mi ni nyɛ ''Wɔyaya'' din daa yina [[Ghana]] ka nyɛ Ga balli. * Yuuni 1972 – ''Heads'' – (''Billboard'' No. 125 – Can No. 86, AUS No. 19) * Yuuni 1973 – ''Superfly T.N.T. Soundtrack'' (''Billboard'' No. 159) * Yuuni 1973 – ''suhupiɛlli bihi'' (''Billboard'' No. 202, AUS No. 46) * Yuuni 1974 – ''Osibirock'' (''Billboard'' No. 175, AUS No. 67) * Yuuni 1975 – ''amaraaba'' (''Billboard'' No. 200, AUS No. 75) (aka ''Uhuru'') * Yuuni 1976 – ''Ojah neeiya'' (ka bɛ ni o tɔbu lala) * Yuuni 1979 – ''yaalana'' * Yuuni 1980 – ''suhupiɛlli chuɣu'' * Yuuni 1981 – ''Africa zabili'' * Yuuni 1983 – ''African Dawn (unreleased)'' * Yuuni 1989 – ''zongili'' * Yuuni 1995 – ''Monsore'' * Yuuni 1998 – fɔŋ tinkpaŋa ''(unreleased)'' * Yuuni 2003 – ''African Dawn, African Flight'' * Yuuni 2009 – ''Osee Yee'' * Yuuni 2021 – ''New Dawn'' * TBA – ''Osibioddities'' === Yili gaŋsi === * Yuuni 1971 – "Music for Gong Gong" * Yuuni 1972 – "Wango Wango" * Yuuni 1972 – "Ana Bo 1" * Yuuni 1972 – "Magnifico 7” EP * Yuuni 1972 - “Survival” * Yuuni 1973 – "Prophets" * Yuuni 1973 – "Happy Children" * Yuuni 1974 – "Adwoa" * Yuuni 1974 – "Who's Got The Paper" * Yuuni 1975 – "Sunshine Day" (UK No. 17) * Yuuni 1976 – "Black Ant" * Yuuni 1975 – "The Warrior" * Yuuni 1976 – "Dance the Body Music" (UK No. 31) * Yuuni 1976 – "The Coffee Song" * Yuuni 1977 – "The Warrior" * Yuuni 1977 – "Black Out" * Yuuni 1978 – "Living Loving Feeling" * Yuuni 1980 – "Jumbo" * Yuuni 1980 – "Celebration" * Yuuni 1980 – "Oreba" * Yuuni 1980 – "I Feel Pata Pata" * Yuuni 1982 – "Move Your Body" * Yuuni 1985 – "Wooly Bully" * Yuuni 1987 - “Getting Hot” EP * Yuuni 1995 – "Sunshine Day (radio edit)" * Yuuni 1996 – "Sunshine Day (Hot Summer Mix)” EP * Yuuni 1997 – "Dance The Body Music” video single (unreleased) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day (Dancemaster Techno Mix)” (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Dance The Body Music (The Edge Mix)" (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day/Dance The Body Music (The Edge & Dancemaster EP)" Vinyl only * Yuuni 1999 – "Survival" * Yuuni 2019 – "Hold On" * Yuuni 2020 – "Feel Good(Boyhood Mix)" * Yuuni 2020 – "Nkosi Sikele Afrika / Woyaya" * Yuuni 2021 – "Douala” * Yuuni 2021 – "Adjuwa Aye (Go With the Flow)” * Yuuni 2022 - “Sunshine Day (Boyhood Summer mix)” * Yuuni 2022 – "Yo Luv Is Betta (Louie Vega Remix)” == Video yaabu == * Yuuni 1983 – ''Warrior'' (VHS) (di daa yaai la dabisili 5 April goli ni yuuni 1983 Marquee Club ni, London tingbanni) * Yuuni 2003 – ''Osibisa – Live'' (DVD Plus) (di gba lala noor) * Yuuni 2012 – ''Live from the Marquee Club'' (di gba lala) * Yuuni 2022 - ''Sunshine Day (Boyhood)'' (official video) == Kundivihira == 5tg5knek34lyuymq2vjum4ltl0lqu0w 134181 134180 2026-05-06T16:26:42Z K.D.Nburidiba 4111 Added a reference 134181 wikitext text/x-wiki {{Bio}} ''<nowiki/>'<nowiki/>'''''Osibisa''' nyɛla [[Ghana]] mini-Caribbean Afro rock nyɛla din yi London na yuuni 1960s ka di nyɛla niriba anahi ban daa yi gbansabila ban be wulinluhili polo [[West Africa]] ni niriba ata ban daa yi [[London]] polo na n nyɛ yiliyiiniba<ref>{{Cite web|title=Osibisa: Full Illustrated Biography|url=https://www.modernghana.com/references/64/osibisa-full-illustrated-biography.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>. [[Lahabali kɔligu:Osibisa (cropped).jpg|thumb]] Osibisa daa nyɛla din daa nya daba ni zani ka lahi nyɛ saha waɣila ha [[African Union|African]]-kali binkumda m be London tingbanni, ka di mini Assagai daa tooi doli, Chris McGregor's Brotherhood of Breath, Demon Fuzz, Black Velvet, ni ti pahi Noir, ka daa nyɛ din daa tooi zooi na che ka dunia yaagi zuɣu yila tooi tiri polo ti pahi Afro-rock din gba daa tooi kpaŋsiri yila nima maa daabiligu. Di zaɣ' maŋli din daa tim nuu ni di piligu yila duu dibaa ata la daa nyɛla bɛ ni boli shɛli "Beautiful Seven" la, ka di nyɛ yila m bɛ lala kaseeti maa ni m boli ''Woyaya''. == Taarihi == [[Ghana]] puuni yuuni 1950s, Teddy Osei (saxophone), [[Solomon Amarfio]] (binkumda), Mamon Shareef, nti pahi Farhan Freere (flute) daa ŋmela highlife yila ni binkumda ka bɔlilicalled the Star Gazers<ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>.bɛ daa chaŋla ni ti kpa laɣingu, bɛ mini Osei's brother Mac Tontoh trumpet zuɣu, <ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>ka di daa nya daa pam [[West Africa]] di mini bɛ yuuni 1958 yilli "(I Feel) Pata Pata". yuuni 1962, Osei daa chaŋ London ni o ti bɔhim yila ka di nyɛla bɛ daa kpuɣi o mi yɔli dama [[Ghana]] Gomnanti ni daa yɛn yo. Yuuni 1964 o daa kpala Cat's Paw, tuuli "dunia yila" di mini highlife daa chana, rock, ni soul. Yuuni 1969, Osei daa vooi Amarfio mini Tontoh nti kpɛhi [[London]], ka bɛ nam Osibisa. Lala yuli ŋɔ Osibisa daa nyɛla bɛ ni buɣisi ni wuhi di ni nyɛ shɛli yila puuni, di sabbu bukuni ni ti pahi bɔhisi shee na wuh ni di gbunni nyɛla "binshɛɣu din tiri niriba suhupiɛlli* amaa ka lee kuli yirina "''osibisaba''" Fante nima ni booni highlife shɛm<ref>{{Citation|last=Wilson|first=T. K.|title=Conclusion: Retrieved Gauntlets|date=2010-06-17|url=https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199583713.003.0006|work=Frontiers of Violence|pages=212–222|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-05-06}}</ref>. Bɛ ni daa yɛn zaŋ Ghana niriba ata la ni laɣim tabani di tuuli siɣili maa ni daa nyɛla Antiguan Wendell (Dell) Richardson (ka o be guitar tooni ka be vocalist toooni), [[Nigeria|Nigerian]] Lasisi Amao (percussionist mini tenor saxophone), Grenadian Roger Bedeau, bɛ tooi lahi booni o Spartacus R (bass), ni Trinidadian Robert Bailey (keyboards). Nigerians Fred Coker ni Mike Odumosu (bass guitar) daa nyɛla bɛ ni daa ti zaŋ shɛba ni zali bɛ zaa ni. Lala band maa daa di yuuni 1970s saha ni zɔri gindi dunia ŋɔ zaa, n diɛmdi zama nima pam pam puuni Japan, Australasia, India, nti pahi [[Afrika|Africa]] tingbanni. [[Lahabali kɔligu:Osibisa.jpg|thumb]] Lala saha maa Paul Golly (guitar) mini [[Ghana]] nima Daku Adams "Potato" nti pahi Kiki Gyan gba daa nyɛla ban be bɛ puuni. January goli ni yuuni 1976, bɛ zaɣ' gaŋa, "Sunshine Day", daa nyɛla binshɛɣu din daa paai namba 17 UK tingbanni m bala. Bɛ ni daa ti lahi n yina ni, "Dance the Body Music", ka di daa zani kalinli pihita ni yini 31 kaseti yini puuni. Yuuni 1980, Osibisa daa nyɛla ban diɛm diɛma special Zimbabwe nima maŋ sulinsi chuɣu puhibu puuni, ka a kana yuuni 1983 daa nyɛla bɛ ni kpɛri kpɛrigu akpaaku zuɣu Marquee diɛma ni daa bala [[London]] tingbanni amaa saha ŋo nyɛla din be di ko ka che zaɣ' maŋli maa. Osibisa [[mali]] gigs pam ka mali anfaani pam India tingbanni yuuni 1981, pirinla lala zuɣu bɛ daa zaŋ release ''Unleashed – Live in [[India]]'' kaseti, lala binkumda ŋɔ maa daa lahi labina India, ka bɛ ti diɛm November Fest 2010 dabisili 28 November goli ni yuuni 2010, bɛ Corporation Kalaiarangam din be Coimbatore, Tamil Nadu la. Taɣibu din daa niŋ bɛ yila laɣingu maa ni daa nyɛla bɛ gu ka taɣi bɛ band nima kɔhibu, ka lala taɣibu maa daa nya naba n zani. band nima maa shɛŋa gba daa labina [[Ghana]] ni ti la pili yila nima yaabu duu di bahi bahindi biɛla dɔlisibu zaŋ kpa highlife yila polo. Yuuni 1990s, bɛ yila maa daa nyɛla din galisi kaserti CD nima ni, ka di shɛŋa nye bɛ ni bɛ bɔri shɛli ka ka anfaani n zaŋ n ti binkumda maa. Dinzuɣu, ŋo maa daa nyɛla Osei, ŋun mini Amarfio ni Tontoh, daa gbubi binkumda maa yuuni 1980s zaŋ chana. Yuuni 1990s piligu, Osei daa labi kpa binkumda laɣinsi maa ni, ka bɛ ni daa pun yaai yili shɛŋa pam gba daa yina ka daɣiri ka dini bɛ CD maa ni. Di kana ni pina ,niɛma din daa na bɛ tooi n yin yina zaa, ka che diɛma akpaaku nima zuɣu din daa niŋ Red Steel / Flying Elephant niŋ ni daa zaŋ bɛ kpalanzuya ni gbubi taba la. Osei daa lahi n kpa laɣingu zaŋ jɛndi binkumda maa polo yuuni 1994 o mini niriba ayi ban daa nye UK nima ni daa laɣim naai: Castle Communications (ŋun daa mali shɛhira gbana zaŋ ti Buddah catalogue ni Bronze Records catalogue shɛŋa la) ni ti pahi Red Steel Music, ŋun daa tooi mali kpaŋmaŋa ni yila nima zaŋ niŋ kaseti CD nima zuɣu maa. O daa nya daabi'palo ŋun daa za o nyaaŋa, Osei daa nya naba zani ka tooi n yihi binpala yaha na, kamani, culminating yuuni 1995 daa yina ''Monsore'', lala binkumda ŋo tuuli kaseti ni daa bala yuuni 1980s nyaaŋa ha. Lala binkumda ŋo mini Osei daa goya ni yaai yila hali pɔi ka gbali ni bɔɣu daa ti gbaai Osei yuun' pia ni anu nyaanga. Osei daa ŋmaai o chandi maa pirinla lala doro mo zuɣu amaa ka daa na lee kuli n yaai ri yila nima mi hali ni yuuni 2018. Bɛ ni daa yaai kukɔ shɛŋa ni din daa pun yina zaa daa nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli ni yina yuuni -1990s sunsuuni zan chaŋ chana ka di leei nyɛla bɛ ni labi gbaai shɛli,bɛ ni labi n ŋmɛri maa ni bɛ ni labi yaai shɛli ka di nyɛla bɛ ni daa na bɛ tooi n yihi shɛŋa na ''[[African Union|African]] nima yiɣibu'' saha maa, din daa bɛ tooi naai pirinla di daa mali yuli ka di nyɛ "''African Dawn''" ''la zuɣu'', shɛŋa ŋan daa yi polo n ti pahi ''Cropredy'' ''din gba daa be polo ni'' (lala binkumda nima maa tuuli din yi polo ni tum tuun' pia ni anu ) n ti pahi bɛ ni daa zaŋ shɛŋa pahi n yaai li [[London]] ninvuɣ' gahinda kamani Jazz Cafe, ''Aka Ka Kra''. bɛ ni daa kuli n nya nasara pirinla bɛ daa piigi Richard Linklater sinii ''Boyhood'' ''maa zuɣu''. Disaha, yuuni 2020 ''Sunshine Day'' ''din nyaaŋa: lala Boyhood saha maa binkumda'' daa yina, ka di yaabu daa dalim Osei la din daa bɛ lahi tooi yina. == Yilanima == Osibisa nyɛla bɛ ni ti so pini pirinla o yihi [[Afrika|Africa]] yila na [[Europe|European]] mini North American niriba nina ka zaŋ bɛ haŋkali ni niŋ [[African Union|African]] mini [[Weston|Western]] yila polo. Bɛ band maa ŋmebu malila bɛ ni niŋdi li shɛm ka di be di ko ka mali rock, progressive rock, acid rock, Latin, jazz, afro-funk, jazz fusion, soul, highlife, reggae, calypso ni ti pahi pop. bɛ lala ŋmɛbu maa malila balibu bushɛŋ kamani afro rock, progressive rock, Afro-pop, and highlife. ''Mystic Energy'' saw la la ŋmɛbu maa bɛla dili ka che , R&B, dance-pop n ti pahi disco. == Baansi - zaɣamaŋtali == * Teddy Osei ( Francis Osei, ka bɛ dɔɣi o yuuni 1937- ka o kpi yuuni 2025) – lead vocals, saxophone, flutes, percussion * Mac Tontoh (ka bɛ dɔɣi o Kweku Adabanka Tonto, 1940–2010) – trumpet, horns, percussion * [[Solomon Amarfio]] (ka o kpi yuuni 2022)  – drums, percussion * Robert Bailey - keyboards, percussion * Wendell (Dell) Richardson – guitars, lead vocals, percussion * Abdul Loughty Lasisi Amao (ka bɛ dɔɣi o yuuni 1936 - ka o kpi yuuni 1988) – flute, vocals, percussion * Spartacus R. (Ka bɛ dɔɣi o yuuni 1948 - ka o kpi yuuni 2010) - bass, percussion, vocals === Studio albums === * Yuuni 1971 – ''Osibisa'' – (''Billboard'' Hot 200 No. 55 – UK No. 11 – Can No. 47, AUS No. 13) * Yuuni 1971 – ''Woyaya'' – (''Billboard'' No. 66 – UK No. 11 – Can No. 61, AUS No. 15) - amaa ka bɛ lee bolili ''Woyaya'', di yuli mi ni nyɛ ''Wɔyaya'' din daa yina [[Ghana]] ka nyɛ Ga balli. * Yuuni 1972 – ''Heads'' – (''Billboard'' No. 125 – Can No. 86, AUS No. 19) * Yuuni 1973 – ''Superfly T.N.T. Soundtrack'' (''Billboard'' No. 159) * Yuuni 1973 – ''suhupiɛlli bihi'' (''Billboard'' No. 202, AUS No. 46) * Yuuni 1974 – ''Osibirock'' (''Billboard'' No. 175, AUS No. 67) * Yuuni 1975 – ''amaraaba'' (''Billboard'' No. 200, AUS No. 75) (aka ''Uhuru'') * Yuuni 1976 – ''Ojah neeiya'' (ka bɛ ni o tɔbu lala) * Yuuni 1979 – ''yaalana'' * Yuuni 1980 – ''suhupiɛlli chuɣu'' * Yuuni 1981 – ''Africa zabili'' * Yuuni 1983 – ''African Dawn (unreleased)'' * Yuuni 1989 – ''zongili'' * Yuuni 1995 – ''Monsore'' * Yuuni 1998 – fɔŋ tinkpaŋa ''(unreleased)'' * Yuuni 2003 – ''African Dawn, African Flight'' * Yuuni 2009 – ''Osee Yee'' * Yuuni 2021 – ''New Dawn'' * TBA – ''Osibioddities'' === Yili gaŋsi === * Yuuni 1971 – "Music for Gong Gong" * Yuuni 1972 – "Wango Wango" * Yuuni 1972 – "Ana Bo 1" * Yuuni 1972 – "Magnifico 7” EP * Yuuni 1972 - “Survival” * Yuuni 1973 – "Prophets" * Yuuni 1973 – "Happy Children" * Yuuni 1974 – "Adwoa" * Yuuni 1974 – "Who's Got The Paper" * Yuuni 1975 – "Sunshine Day" (UK No. 17) * Yuuni 1976 – "Black Ant" * Yuuni 1975 – "The Warrior" * Yuuni 1976 – "Dance the Body Music" (UK No. 31) * Yuuni 1976 – "The Coffee Song" * Yuuni 1977 – "The Warrior" * Yuuni 1977 – "Black Out" * Yuuni 1978 – "Living Loving Feeling" * Yuuni 1980 – "Jumbo" * Yuuni 1980 – "Celebration" * Yuuni 1980 – "Oreba" * Yuuni 1980 – "I Feel Pata Pata" * Yuuni 1982 – "Move Your Body" * Yuuni 1985 – "Wooly Bully" * Yuuni 1987 - “Getting Hot” EP * Yuuni 1995 – "Sunshine Day (radio edit)" * Yuuni 1996 – "Sunshine Day (Hot Summer Mix)” EP * Yuuni 1997 – "Dance The Body Music” video single (unreleased) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day (Dancemaster Techno Mix)” (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Dance The Body Music (The Edge Mix)" (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day/Dance The Body Music (The Edge & Dancemaster EP)" Vinyl only * Yuuni 1999 – "Survival" * Yuuni 2019 – "Hold On" * Yuuni 2020 – "Feel Good(Boyhood Mix)" * Yuuni 2020 – "Nkosi Sikele Afrika / Woyaya" * Yuuni 2021 – "Douala” * Yuuni 2021 – "Adjuwa Aye (Go With the Flow)” * Yuuni 2022 - “Sunshine Day (Boyhood Summer mix)” * Yuuni 2022 – "Yo Luv Is Betta (Louie Vega Remix)” == Video yaabu == * Yuuni 1983 – ''Warrior'' (VHS) (di daa yaai la dabisili 5 April goli ni yuuni 1983 Marquee Club ni, London tingbanni) * Yuuni 2003 – ''Osibisa – Live'' (DVD Plus) (di gba lala noor) * Yuuni 2012 – ''Live from the Marquee Club'' (di gba lala) * Yuuni 2022 - ''Sunshine Day (Boyhood)'' (official video) == Kundivihira == bxmcv5ma6azau6t0ute90mnwd4edj61 134190 134181 2026-05-06T16:31:59Z K.D.Nburidiba 4111 Added a reference 134190 wikitext text/x-wiki {{Bio}} ''<nowiki/>'<nowiki/>'''''Osibisa''' nyɛla [[Ghana]] mini-Caribbean Afro rock nyɛla din yi London na yuuni 1960s ka di nyɛla niriba anahi ban daa yi gbansabila ban be wulinluhili polo [[West Africa]] ni niriba ata ban daa yi [[London]] polo na n nyɛ yiliyiiniba<ref>{{Cite web|title=Osibisa: Full Illustrated Biography|url=https://www.modernghana.com/references/64/osibisa-full-illustrated-biography.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>. [[Lahabali kɔligu:Osibisa (cropped).jpg|thumb]] Osibisa daa nyɛla din daa nya daba ni zani ka lahi nyɛ saha waɣila ha [[African Union|African]]-kali binkumda m be London tingbanni, ka di mini Assagai daa tooi doli, Chris McGregor's Brotherhood of Breath, Demon Fuzz, Black Velvet, ni ti pahi Noir, ka daa nyɛ din daa tooi zooi na che ka dunia yaagi zuɣu yila tooi tiri polo ti pahi Afro-rock din gba daa tooi kpaŋsiri yila nima maa daabiligu. Di zaɣ' maŋli din daa tim nuu ni di piligu yila duu dibaa ata la daa nyɛla bɛ ni boli shɛli "Beautiful Seven" la, ka di nyɛ yila m bɛ lala kaseeti maa ni m boli ''Woyaya''. == Taarihi == [[Ghana]] puuni yuuni 1950s, Teddy Osei (saxophone), [[Solomon Amarfio]] (binkumda), Mamon Shareef, nti pahi Farhan Freere (flute) daa ŋmela highlife yila ni binkumda ka bɔlilicalled the Star Gazers<ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>.bɛ daa chaŋla ni ti kpa laɣingu, bɛ mini Osei's brother Mac Tontoh trumpet zuɣu, <ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>ka di daa nya daa pam [[West Africa]] di mini bɛ yuuni 1958 yilli "(I Feel) Pata Pata". yuuni 1962, Osei daa chaŋ London ni o ti bɔhim yila ka di nyɛla bɛ daa kpuɣi o mi yɔli dama [[Ghana]] Gomnanti ni daa yɛn yo. Yuuni 1964 o daa kpala Cat's Paw, tuuli "dunia yila" di mini highlife daa chana, rock, ni soul. Yuuni 1969, Osei daa vooi Amarfio mini Tontoh nti kpɛhi [[London]], ka bɛ nam Osibisa. Lala yuli ŋɔ Osibisa daa nyɛla bɛ ni buɣisi ni wuhi di ni nyɛ shɛli yila puuni, di sabbu bukuni ni ti pahi bɔhisi shee na wuh ni di gbunni nyɛla "binshɛɣu din tiri niriba suhupiɛlli* amaa ka lee kuli yirina "''osibisaba''" Fante nima ni booni highlife shɛm<ref>{{Citation|last=Wilson|first=T. K.|title=Conclusion: Retrieved Gauntlets|date=2010-06-17|url=https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199583713.003.0006|work=Frontiers of Violence|pages=212–222|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-05-06}}</ref>. Bɛ ni daa yɛn zaŋ Ghana niriba ata la ni laɣim tabani di tuuli siɣili maa ni daa nyɛla Antiguan Wendell (Dell) Richardson (ka o be guitar tooni ka be vocalist toooni), [[Nigeria|Nigerian]] Lasisi Amao (percussionist mini tenor saxophone), Grenadian Roger Bedeau, bɛ tooi lahi booni o Spartacus R (bass), ni Trinidadian Robert Bailey (keyboards). Nigerians Fred Coker ni Mike Odumosu (bass guitar) daa nyɛla bɛ ni daa ti zaŋ shɛba ni zali bɛ zaa ni. Lala band maa daa di yuuni 1970s saha ni zɔri gindi dunia ŋɔ zaa, n diɛmdi zama nima pam pam puuni Japan, Australasia, India, nti pahi [[Afrika|Africa]] tingbanni.<ref>{{Citation|title=From Burger Highlife to Gospel Highlife: Music, Migration, and the Ghanaian Diaspora|date=2013-12-04|url=https://doi.org/10.4324/9780203082911-21|work=The Globalization of Musics in Transit|pages=263–283|publisher=Routledge|isbn=978-0-203-08291-1|access-date=2026-05-06}}</ref> [[Lahabali kɔligu:Osibisa.jpg|thumb]] Lala saha maa Paul Golly (guitar) mini [[Ghana]] nima Daku Adams "Potato" nti pahi Kiki Gyan gba daa nyɛla ban be bɛ puuni. January goli ni yuuni 1976, bɛ zaɣ' gaŋa, "Sunshine Day", daa nyɛla binshɛɣu din daa paai namba 17 UK tingbanni m bala. Bɛ ni daa ti lahi n yina ni, "Dance the Body Music", ka di daa zani kalinli pihita ni yini 31 kaseti yini puuni. Yuuni 1980, Osibisa daa nyɛla ban diɛm diɛma special Zimbabwe nima maŋ sulinsi chuɣu puhibu puuni, ka a kana yuuni 1983 daa nyɛla bɛ ni kpɛri kpɛrigu akpaaku zuɣu Marquee diɛma ni daa bala [[London]] tingbanni amaa saha ŋo nyɛla din be di ko ka che zaɣ' maŋli maa. Osibisa [[mali]] gigs pam ka mali anfaani pam India tingbanni yuuni 1981, pirinla lala zuɣu bɛ daa zaŋ release ''Unleashed – Live in [[India]]'' kaseti, lala binkumda ŋɔ maa daa lahi labina India, ka bɛ ti diɛm November Fest 2010 dabisili 28 November goli ni yuuni 2010, bɛ Corporation Kalaiarangam din be Coimbatore, Tamil Nadu la. Taɣibu din daa niŋ bɛ yila laɣingu maa ni daa nyɛla bɛ gu ka taɣi bɛ band nima kɔhibu, ka lala taɣibu maa daa nya naba n zani. band nima maa shɛŋa gba daa labina [[Ghana]] ni ti la pili yila nima yaabu duu di bahi bahindi biɛla dɔlisibu zaŋ kpa highlife yila polo. Yuuni 1990s, bɛ yila maa daa nyɛla din galisi kaserti CD nima ni, ka di shɛŋa nye bɛ ni bɛ bɔri shɛli ka ka anfaani n zaŋ n ti binkumda maa. Dinzuɣu, ŋo maa daa nyɛla Osei, ŋun mini Amarfio ni Tontoh, daa gbubi binkumda maa yuuni 1980s zaŋ chana. Yuuni 1990s piligu, Osei daa labi kpa binkumda laɣinsi maa ni, ka bɛ ni daa pun yaai yili shɛŋa pam gba daa yina ka daɣiri ka dini bɛ CD maa ni. Di kana ni pina ,niɛma din daa na bɛ tooi n yin yina zaa, ka che diɛma akpaaku nima zuɣu din daa niŋ Red Steel / Flying Elephant niŋ ni daa zaŋ bɛ kpalanzuya ni gbubi taba la. Osei daa lahi n kpa laɣingu zaŋ jɛndi binkumda maa polo yuuni 1994 o mini niriba ayi ban daa nye UK nima ni daa laɣim naai: Castle Communications (ŋun daa mali shɛhira gbana zaŋ ti Buddah catalogue ni Bronze Records catalogue shɛŋa la) ni ti pahi Red Steel Music, ŋun daa tooi mali kpaŋmaŋa ni yila nima zaŋ niŋ kaseti CD nima zuɣu maa. O daa nya daabi'palo ŋun daa za o nyaaŋa, Osei daa nya naba zani ka tooi n yihi binpala yaha na, kamani, culminating yuuni 1995 daa yina ''Monsore'', lala binkumda ŋo tuuli kaseti ni daa bala yuuni 1980s nyaaŋa ha. Lala binkumda ŋo mini Osei daa goya ni yaai yila hali pɔi ka gbali ni bɔɣu daa ti gbaai Osei yuun' pia ni anu nyaanga. Osei daa ŋmaai o chandi maa pirinla lala doro mo zuɣu amaa ka daa na lee kuli n yaai ri yila nima mi hali ni yuuni 2018. Bɛ ni daa yaai kukɔ shɛŋa ni din daa pun yina zaa daa nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli ni yina yuuni -1990s sunsuuni zan chaŋ chana ka di leei nyɛla bɛ ni labi gbaai shɛli,bɛ ni labi n ŋmɛri maa ni bɛ ni labi yaai shɛli ka di nyɛla bɛ ni daa na bɛ tooi n yihi shɛŋa na ''[[African Union|African]] nima yiɣibu'' saha maa, din daa bɛ tooi naai pirinla di daa mali yuli ka di nyɛ "''African Dawn''" ''la zuɣu'', shɛŋa ŋan daa yi polo n ti pahi ''Cropredy'' ''din gba daa be polo ni'' (lala binkumda nima maa tuuli din yi polo ni tum tuun' pia ni anu ) n ti pahi bɛ ni daa zaŋ shɛŋa pahi n yaai li [[London]] ninvuɣ' gahinda kamani Jazz Cafe, ''Aka Ka Kra''. bɛ ni daa kuli n nya nasara pirinla bɛ daa piigi Richard Linklater sinii ''Boyhood'' ''maa zuɣu''. Disaha, yuuni 2020 ''Sunshine Day'' ''din nyaaŋa: lala Boyhood saha maa binkumda'' daa yina, ka di yaabu daa dalim Osei la din daa bɛ lahi tooi yina. == Yilanima == Osibisa nyɛla bɛ ni ti so pini pirinla o yihi [[Afrika|Africa]] yila na [[Europe|European]] mini North American niriba nina ka zaŋ bɛ haŋkali ni niŋ [[African Union|African]] mini [[Weston|Western]] yila polo. Bɛ band maa ŋmebu malila bɛ ni niŋdi li shɛm ka di be di ko ka mali rock, progressive rock, acid rock, Latin, jazz, afro-funk, jazz fusion, soul, highlife, reggae, calypso ni ti pahi pop. bɛ lala ŋmɛbu maa malila balibu bushɛŋ kamani afro rock, progressive rock, Afro-pop, and highlife. ''Mystic Energy'' saw la la ŋmɛbu maa bɛla dili ka che , R&B, dance-pop n ti pahi disco. == Baansi - zaɣamaŋtali == * Teddy Osei ( Francis Osei, ka bɛ dɔɣi o yuuni 1937- ka o kpi yuuni 2025) – lead vocals, saxophone, flutes, percussion * Mac Tontoh (ka bɛ dɔɣi o Kweku Adabanka Tonto, 1940–2010) – trumpet, horns, percussion * [[Solomon Amarfio]] (ka o kpi yuuni 2022)  – drums, percussion * Robert Bailey - keyboards, percussion * Wendell (Dell) Richardson – guitars, lead vocals, percussion * Abdul Loughty Lasisi Amao (ka bɛ dɔɣi o yuuni 1936 - ka o kpi yuuni 1988) – flute, vocals, percussion * Spartacus R. (Ka bɛ dɔɣi o yuuni 1948 - ka o kpi yuuni 2010) - bass, percussion, vocals === Studio albums === * Yuuni 1971 – ''Osibisa'' – (''Billboard'' Hot 200 No. 55 – UK No. 11 – Can No. 47, AUS No. 13) * Yuuni 1971 – ''Woyaya'' – (''Billboard'' No. 66 – UK No. 11 – Can No. 61, AUS No. 15) - amaa ka bɛ lee bolili ''Woyaya'', di yuli mi ni nyɛ ''Wɔyaya'' din daa yina [[Ghana]] ka nyɛ Ga balli. * Yuuni 1972 – ''Heads'' – (''Billboard'' No. 125 – Can No. 86, AUS No. 19) * Yuuni 1973 – ''Superfly T.N.T. Soundtrack'' (''Billboard'' No. 159) * Yuuni 1973 – ''suhupiɛlli bihi'' (''Billboard'' No. 202, AUS No. 46) * Yuuni 1974 – ''Osibirock'' (''Billboard'' No. 175, AUS No. 67) * Yuuni 1975 – ''amaraaba'' (''Billboard'' No. 200, AUS No. 75) (aka ''Uhuru'') * Yuuni 1976 – ''Ojah neeiya'' (ka bɛ ni o tɔbu lala) * Yuuni 1979 – ''yaalana'' * Yuuni 1980 – ''suhupiɛlli chuɣu'' * Yuuni 1981 – ''Africa zabili'' * Yuuni 1983 – ''African Dawn (unreleased)'' * Yuuni 1989 – ''zongili'' * Yuuni 1995 – ''Monsore'' * Yuuni 1998 – fɔŋ tinkpaŋa ''(unreleased)'' * Yuuni 2003 – ''African Dawn, African Flight'' * Yuuni 2009 – ''Osee Yee'' * Yuuni 2021 – ''New Dawn'' * TBA – ''Osibioddities'' === Yili gaŋsi === * Yuuni 1971 – "Music for Gong Gong" * Yuuni 1972 – "Wango Wango" * Yuuni 1972 – "Ana Bo 1" * Yuuni 1972 – "Magnifico 7” EP * Yuuni 1972 - “Survival” * Yuuni 1973 – "Prophets" * Yuuni 1973 – "Happy Children" * Yuuni 1974 – "Adwoa" * Yuuni 1974 – "Who's Got The Paper" * Yuuni 1975 – "Sunshine Day" (UK No. 17) * Yuuni 1976 – "Black Ant" * Yuuni 1975 – "The Warrior" * Yuuni 1976 – "Dance the Body Music" (UK No. 31) * Yuuni 1976 – "The Coffee Song" * Yuuni 1977 – "The Warrior" * Yuuni 1977 – "Black Out" * Yuuni 1978 – "Living Loving Feeling" * Yuuni 1980 – "Jumbo" * Yuuni 1980 – "Celebration" * Yuuni 1980 – "Oreba" * Yuuni 1980 – "I Feel Pata Pata" * Yuuni 1982 – "Move Your Body" * Yuuni 1985 – "Wooly Bully" * Yuuni 1987 - “Getting Hot” EP * Yuuni 1995 – "Sunshine Day (radio edit)" * Yuuni 1996 – "Sunshine Day (Hot Summer Mix)” EP * Yuuni 1997 – "Dance The Body Music” video single (unreleased) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day (Dancemaster Techno Mix)” (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Dance The Body Music (The Edge Mix)" (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day/Dance The Body Music (The Edge & Dancemaster EP)" Vinyl only * Yuuni 1999 – "Survival" * Yuuni 2019 – "Hold On" * Yuuni 2020 – "Feel Good(Boyhood Mix)" * Yuuni 2020 – "Nkosi Sikele Afrika / Woyaya" * Yuuni 2021 – "Douala” * Yuuni 2021 – "Adjuwa Aye (Go With the Flow)” * Yuuni 2022 - “Sunshine Day (Boyhood Summer mix)” * Yuuni 2022 – "Yo Luv Is Betta (Louie Vega Remix)” == Video yaabu == * Yuuni 1983 – ''Warrior'' (VHS) (di daa yaai la dabisili 5 April goli ni yuuni 1983 Marquee Club ni, London tingbanni) * Yuuni 2003 – ''Osibisa – Live'' (DVD Plus) (di gba lala noor) * Yuuni 2012 – ''Live from the Marquee Club'' (di gba lala) * Yuuni 2022 - ''Sunshine Day (Boyhood)'' (official video) == Kundivihira == c91fbo6ezqxjvsgts97qnxxqom1gzrk 134203 134190 2026-05-06T16:35:14Z K.D.Nburidiba 4111 Added a reference 134203 wikitext text/x-wiki {{Bio}} ''<nowiki/>'<nowiki/>'''''Osibisa''' nyɛla [[Ghana]] mini-Caribbean Afro rock nyɛla din yi London na yuuni 1960s ka di nyɛla niriba anahi ban daa yi gbansabila ban be wulinluhili polo [[West Africa]] ni niriba ata ban daa yi [[London]] polo na n nyɛ yiliyiiniba<ref>{{Cite web|title=Osibisa: Full Illustrated Biography|url=https://www.modernghana.com/references/64/osibisa-full-illustrated-biography.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>. [[Lahabali kɔligu:Osibisa (cropped).jpg|thumb]] Osibisa daa nyɛla din daa nya daba ni zani ka lahi nyɛ saha waɣila ha [[African Union|African]]-kali binkumda m be London tingbanni, ka di mini Assagai daa tooi doli, Chris McGregor's Brotherhood of Breath, Demon Fuzz, Black Velvet, ni ti pahi Noir, ka daa nyɛ din daa tooi zooi na che ka dunia yaagi zuɣu yila tooi tiri polo ti pahi Afro-rock din gba daa tooi kpaŋsiri yila nima maa daabiligu. Di zaɣ' maŋli din daa tim nuu ni di piligu yila duu dibaa ata la daa nyɛla bɛ ni boli shɛli "Beautiful Seven" la, ka di nyɛ yila m bɛ lala kaseeti maa ni m boli ''Woyaya''. == Taarihi == [[Ghana]] puuni yuuni 1950s, Teddy Osei (saxophone), [[Solomon Amarfio]] (binkumda), Mamon Shareef, nti pahi Farhan Freere (flute) daa ŋmela highlife yila ni binkumda ka bɔlilicalled the Star Gazers<ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>.bɛ daa chaŋla ni ti kpa laɣingu, bɛ mini Osei's brother Mac Tontoh trumpet zuɣu, <ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>ka di daa nya daa pam [[West Africa]] di mini bɛ yuuni 1958 yilli "(I Feel) Pata Pata". yuuni 1962, Osei daa chaŋ London ni o ti bɔhim yila ka di nyɛla bɛ daa kpuɣi o mi yɔli dama [[Ghana]] Gomnanti ni daa yɛn yo. Yuuni 1964 o daa kpala Cat's Paw, tuuli "dunia yila" di mini highlife daa chana, rock, ni soul. Yuuni 1969, Osei daa vooi Amarfio mini Tontoh nti kpɛhi [[London]], ka bɛ nam Osibisa. Lala yuli ŋɔ Osibisa daa nyɛla bɛ ni buɣisi ni wuhi di ni nyɛ shɛli yila puuni, di sabbu bukuni ni ti pahi bɔhisi shee na wuh ni di gbunni nyɛla "binshɛɣu din tiri niriba suhupiɛlli* amaa ka lee kuli yirina "''osibisaba''" Fante nima ni booni highlife shɛm<ref>{{Citation|last=Wilson|first=T. K.|title=Conclusion: Retrieved Gauntlets|date=2010-06-17|url=https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199583713.003.0006|work=Frontiers of Violence|pages=212–222|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-05-06}}</ref>. Bɛ ni daa yɛn zaŋ Ghana niriba ata la ni laɣim tabani di tuuli siɣili maa ni daa nyɛla Antiguan Wendell (Dell) Richardson (ka o be guitar tooni ka be vocalist toooni), [[Nigeria|Nigerian]] Lasisi Amao (percussionist mini tenor saxophone), Grenadian Roger Bedeau, bɛ tooi lahi booni o Spartacus R (bass), ni Trinidadian Robert Bailey (keyboards). Nigerians Fred Coker ni Mike Odumosu (bass guitar) daa nyɛla bɛ ni daa ti zaŋ shɛba ni zali bɛ zaa ni. Lala band maa daa di yuuni 1970s saha ni zɔri gindi dunia ŋɔ zaa, n diɛmdi zama nima pam pam puuni Japan, Australasia, India, nti pahi [[Afrika|Africa]] tingbanni.<ref>{{Citation|title=From Burger Highlife to Gospel Highlife: Music, Migration, and the Ghanaian Diaspora|date=2013-12-04|url=https://doi.org/10.4324/9780203082911-21|work=The Globalization of Musics in Transit|pages=263–283|publisher=Routledge|isbn=978-0-203-08291-1|access-date=2026-05-06}}</ref> [[Lahabali kɔligu:Osibisa.jpg|thumb]] Lala saha maa Paul Golly (guitar) mini [[Ghana]] nima Daku Adams "Potato" nti pahi Kiki Gyan gba daa nyɛla ban be bɛ puuni. January goli ni yuuni 1976, bɛ zaɣ' gaŋa, "Sunshine Day", daa nyɛla binshɛɣu din daa paai namba 17 UK tingbanni m bala. Bɛ ni daa ti lahi n yina ni, "Dance the Body Music", ka di daa zani kalinli pihita ni yini 31 kaseti yini puuni.<ref>{{Citation|title=COM–Poisson Control Charts|date=2023-02-28|url=https://doi.org/10.1017/9781108646437.007|work=The Conway–Maxwell–Poisson Distribution|pages=218–250|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-64643-7|access-date=2026-05-06}}</ref> Yuuni 1980, Osibisa daa nyɛla ban diɛm diɛma special Zimbabwe nima maŋ sulinsi chuɣu puhibu puuni, ka a kana yuuni 1983 daa nyɛla bɛ ni kpɛri kpɛrigu akpaaku zuɣu Marquee diɛma ni daa bala [[London]] tingbanni amaa saha ŋo nyɛla din be di ko ka che zaɣ' maŋli maa. Osibisa [[mali]] gigs pam ka mali anfaani pam India tingbanni yuuni 1981, pirinla lala zuɣu bɛ daa zaŋ release ''Unleashed – Live in [[India]]'' kaseti, lala binkumda ŋɔ maa daa lahi labina India, ka bɛ ti diɛm November Fest 2010 dabisili 28 November goli ni yuuni 2010, bɛ Corporation Kalaiarangam din be Coimbatore, Tamil Nadu la. Taɣibu din daa niŋ bɛ yila laɣingu maa ni daa nyɛla bɛ gu ka taɣi bɛ band nima kɔhibu, ka lala taɣibu maa daa nya naba n zani. band nima maa shɛŋa gba daa labina [[Ghana]] ni ti la pili yila nima yaabu duu di bahi bahindi biɛla dɔlisibu zaŋ kpa highlife yila polo. Yuuni 1990s, bɛ yila maa daa nyɛla din galisi kaserti CD nima ni, ka di shɛŋa nye bɛ ni bɛ bɔri shɛli ka ka anfaani n zaŋ n ti binkumda maa. Dinzuɣu, ŋo maa daa nyɛla Osei, ŋun mini Amarfio ni Tontoh, daa gbubi binkumda maa yuuni 1980s zaŋ chana. Yuuni 1990s piligu, Osei daa labi kpa binkumda laɣinsi maa ni, ka bɛ ni daa pun yaai yili shɛŋa pam gba daa yina ka daɣiri ka dini bɛ CD maa ni. Di kana ni pina ,niɛma din daa na bɛ tooi n yin yina zaa, ka che diɛma akpaaku nima zuɣu din daa niŋ Red Steel / Flying Elephant niŋ ni daa zaŋ bɛ kpalanzuya ni gbubi taba la. Osei daa lahi n kpa laɣingu zaŋ jɛndi binkumda maa polo yuuni 1994 o mini niriba ayi ban daa nye UK nima ni daa laɣim naai: Castle Communications (ŋun daa mali shɛhira gbana zaŋ ti Buddah catalogue ni Bronze Records catalogue shɛŋa la) ni ti pahi Red Steel Music, ŋun daa tooi mali kpaŋmaŋa ni yila nima zaŋ niŋ kaseti CD nima zuɣu maa. O daa nya daabi'palo ŋun daa za o nyaaŋa, Osei daa nya naba zani ka tooi n yihi binpala yaha na, kamani, culminating yuuni 1995 daa yina ''Monsore'', lala binkumda ŋo tuuli kaseti ni daa bala yuuni 1980s nyaaŋa ha. Lala binkumda ŋo mini Osei daa goya ni yaai yila hali pɔi ka gbali ni bɔɣu daa ti gbaai Osei yuun' pia ni anu nyaanga. Osei daa ŋmaai o chandi maa pirinla lala doro mo zuɣu amaa ka daa na lee kuli n yaai ri yila nima mi hali ni yuuni 2018. Bɛ ni daa yaai kukɔ shɛŋa ni din daa pun yina zaa daa nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli ni yina yuuni -1990s sunsuuni zan chaŋ chana ka di leei nyɛla bɛ ni labi gbaai shɛli,bɛ ni labi n ŋmɛri maa ni bɛ ni labi yaai shɛli ka di nyɛla bɛ ni daa na bɛ tooi n yihi shɛŋa na ''[[African Union|African]] nima yiɣibu'' saha maa, din daa bɛ tooi naai pirinla di daa mali yuli ka di nyɛ "''African Dawn''" ''la zuɣu'', shɛŋa ŋan daa yi polo n ti pahi ''Cropredy'' ''din gba daa be polo ni'' (lala binkumda nima maa tuuli din yi polo ni tum tuun' pia ni anu ) n ti pahi bɛ ni daa zaŋ shɛŋa pahi n yaai li [[London]] ninvuɣ' gahinda kamani Jazz Cafe, ''Aka Ka Kra''. bɛ ni daa kuli n nya nasara pirinla bɛ daa piigi Richard Linklater sinii ''Boyhood'' ''maa zuɣu''. Disaha, yuuni 2020 ''Sunshine Day'' ''din nyaaŋa: lala Boyhood saha maa binkumda'' daa yina, ka di yaabu daa dalim Osei la din daa bɛ lahi tooi yina. == Yilanima == Osibisa nyɛla bɛ ni ti so pini pirinla o yihi [[Afrika|Africa]] yila na [[Europe|European]] mini North American niriba nina ka zaŋ bɛ haŋkali ni niŋ [[African Union|African]] mini [[Weston|Western]] yila polo. Bɛ band maa ŋmebu malila bɛ ni niŋdi li shɛm ka di be di ko ka mali rock, progressive rock, acid rock, Latin, jazz, afro-funk, jazz fusion, soul, highlife, reggae, calypso ni ti pahi pop. bɛ lala ŋmɛbu maa malila balibu bushɛŋ kamani afro rock, progressive rock, Afro-pop, and highlife. ''Mystic Energy'' saw la la ŋmɛbu maa bɛla dili ka che , R&B, dance-pop n ti pahi disco. == Baansi - zaɣamaŋtali == * Teddy Osei ( Francis Osei, ka bɛ dɔɣi o yuuni 1937- ka o kpi yuuni 2025) – lead vocals, saxophone, flutes, percussion * Mac Tontoh (ka bɛ dɔɣi o Kweku Adabanka Tonto, 1940–2010) – trumpet, horns, percussion * [[Solomon Amarfio]] (ka o kpi yuuni 2022)  – drums, percussion * Robert Bailey - keyboards, percussion * Wendell (Dell) Richardson – guitars, lead vocals, percussion * Abdul Loughty Lasisi Amao (ka bɛ dɔɣi o yuuni 1936 - ka o kpi yuuni 1988) – flute, vocals, percussion * Spartacus R. (Ka bɛ dɔɣi o yuuni 1948 - ka o kpi yuuni 2010) - bass, percussion, vocals === Studio albums === * Yuuni 1971 – ''Osibisa'' – (''Billboard'' Hot 200 No. 55 – UK No. 11 – Can No. 47, AUS No. 13) * Yuuni 1971 – ''Woyaya'' – (''Billboard'' No. 66 – UK No. 11 – Can No. 61, AUS No. 15) - amaa ka bɛ lee bolili ''Woyaya'', di yuli mi ni nyɛ ''Wɔyaya'' din daa yina [[Ghana]] ka nyɛ Ga balli. * Yuuni 1972 – ''Heads'' – (''Billboard'' No. 125 – Can No. 86, AUS No. 19) * Yuuni 1973 – ''Superfly T.N.T. Soundtrack'' (''Billboard'' No. 159) * Yuuni 1973 – ''suhupiɛlli bihi'' (''Billboard'' No. 202, AUS No. 46) * Yuuni 1974 – ''Osibirock'' (''Billboard'' No. 175, AUS No. 67) * Yuuni 1975 – ''amaraaba'' (''Billboard'' No. 200, AUS No. 75) (aka ''Uhuru'') * Yuuni 1976 – ''Ojah neeiya'' (ka bɛ ni o tɔbu lala) * Yuuni 1979 – ''yaalana'' * Yuuni 1980 – ''suhupiɛlli chuɣu'' * Yuuni 1981 – ''Africa zabili'' * Yuuni 1983 – ''African Dawn (unreleased)'' * Yuuni 1989 – ''zongili'' * Yuuni 1995 – ''Monsore'' * Yuuni 1998 – fɔŋ tinkpaŋa ''(unreleased)'' * Yuuni 2003 – ''African Dawn, African Flight'' * Yuuni 2009 – ''Osee Yee'' * Yuuni 2021 – ''New Dawn'' * TBA – ''Osibioddities'' === Yili gaŋsi === * Yuuni 1971 – "Music for Gong Gong" * Yuuni 1972 – "Wango Wango" * Yuuni 1972 – "Ana Bo 1" * Yuuni 1972 – "Magnifico 7” EP * Yuuni 1972 - “Survival” * Yuuni 1973 – "Prophets" * Yuuni 1973 – "Happy Children" * Yuuni 1974 – "Adwoa" * Yuuni 1974 – "Who's Got The Paper" * Yuuni 1975 – "Sunshine Day" (UK No. 17) * Yuuni 1976 – "Black Ant" * Yuuni 1975 – "The Warrior" * Yuuni 1976 – "Dance the Body Music" (UK No. 31) * Yuuni 1976 – "The Coffee Song" * Yuuni 1977 – "The Warrior" * Yuuni 1977 – "Black Out" * Yuuni 1978 – "Living Loving Feeling" * Yuuni 1980 – "Jumbo" * Yuuni 1980 – "Celebration" * Yuuni 1980 – "Oreba" * Yuuni 1980 – "I Feel Pata Pata" * Yuuni 1982 – "Move Your Body" * Yuuni 1985 – "Wooly Bully" * Yuuni 1987 - “Getting Hot” EP * Yuuni 1995 – "Sunshine Day (radio edit)" * Yuuni 1996 – "Sunshine Day (Hot Summer Mix)” EP * Yuuni 1997 – "Dance The Body Music” video single (unreleased) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day (Dancemaster Techno Mix)” (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Dance The Body Music (The Edge Mix)" (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day/Dance The Body Music (The Edge & Dancemaster EP)" Vinyl only * Yuuni 1999 – "Survival" * Yuuni 2019 – "Hold On" * Yuuni 2020 – "Feel Good(Boyhood Mix)" * Yuuni 2020 – "Nkosi Sikele Afrika / Woyaya" * Yuuni 2021 – "Douala” * Yuuni 2021 – "Adjuwa Aye (Go With the Flow)” * Yuuni 2022 - “Sunshine Day (Boyhood Summer mix)” * Yuuni 2022 – "Yo Luv Is Betta (Louie Vega Remix)” == Video yaabu == * Yuuni 1983 – ''Warrior'' (VHS) (di daa yaai la dabisili 5 April goli ni yuuni 1983 Marquee Club ni, London tingbanni) * Yuuni 2003 – ''Osibisa – Live'' (DVD Plus) (di gba lala noor) * Yuuni 2012 – ''Live from the Marquee Club'' (di gba lala) * Yuuni 2022 - ''Sunshine Day (Boyhood)'' (official video) == Kundivihira == 6s9gvvfxy4yi3oaqxxmbr843ccfg186 134208 134203 2026-05-06T16:38:15Z K.D.Nburidiba 4111 Added a link 134208 wikitext text/x-wiki {{Bio}} ''<nowiki/>'<nowiki/>'''''Osibisa''' nyɛla [[Ghana]] mini-Caribbean Afro rock nyɛla din yi London na yuuni 1960s ka di nyɛla niriba anahi ban daa yi gbansabila ban be wulinluhili polo [[West Africa]] ni niriba ata ban daa yi [[London]] polo na n nyɛ yiliyiiniba<ref>{{Cite web|title=Osibisa: Full Illustrated Biography|url=https://www.modernghana.com/references/64/osibisa-full-illustrated-biography.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>. [[Lahabali kɔligu:Osibisa (cropped).jpg|thumb]] Osibisa daa nyɛla din daa nya daba ni zani ka lahi nyɛ saha waɣila ha [[African Union|African]]-kali binkumda m be London tingbanni, ka di mini Assagai daa tooi doli, Chris McGregor's Brotherhood of Breath, Demon Fuzz, Black Velvet, ni ti pahi Noir, ka daa nyɛ din daa tooi zooi na che ka dunia yaagi zuɣu yila tooi tiri polo ti pahi Afro-rock din gba daa tooi kpaŋsiri yila nima maa daabiligu. Di zaɣ' maŋli din daa tim nuu ni di piligu yila duu dibaa ata la daa nyɛla bɛ ni boli shɛli "Beautiful Seven" la, ka di nyɛ yila m bɛ lala kaseeti maa ni m boli ''Woyaya''. == Taarihi == [[Ghana]] puuni yuuni 1950s, Teddy Osei (saxophone), [[Solomon Amarfio]] (binkumda), Mamon Shareef, nti pahi Farhan Freere (flute) daa ŋmela highlife yila ni binkumda ka bɔlilicalled the Star Gazers<ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>.bɛ daa chaŋla ni ti kpa laɣingu, bɛ mini Osei's brother Mac Tontoh trumpet zuɣu, <ref>{{Citation|title=The Encyclopedia of Popular Music|date=2026-04-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Encyclopedia_of_Popular_Music&oldid=1351644857|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-04}}</ref>ka di daa nya daa pam [[West Africa]] di mini bɛ yuuni 1958 yilli "(I Feel) Pata Pata". yuuni 1962, Osei daa chaŋ London ni o ti bɔhim yila ka di nyɛla bɛ daa kpuɣi o mi yɔli dama [[Ghana]] Gomnanti ni daa yɛn yo. Yuuni 1964 o daa kpala Cat's Paw, tuuli "dunia yila" di mini highlife daa chana, rock, ni soul. Yuuni 1969, Osei daa vooi Amarfio mini Tontoh nti kpɛhi [[London]], ka bɛ nam Osibisa. Lala yuli ŋɔ Osibisa daa nyɛla bɛ ni buɣisi ni wuhi di ni nyɛ shɛli yila puuni, di sabbu bukuni ni ti pahi bɔhisi shee na wuh ni di gbunni nyɛla "binshɛɣu din tiri niriba suhupiɛlli* amaa ka lee kuli yirina "''osibisaba''" Fante nima ni booni highlife shɛm<ref>{{Citation|last=Wilson|first=T. K.|title=Conclusion: Retrieved Gauntlets|date=2010-06-17|url=https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199583713.003.0006|work=Frontiers of Violence|pages=212–222|publisher=Oxford University Press|access-date=2026-05-06}}</ref>. Bɛ ni daa yɛn zaŋ Ghana niriba ata la ni laɣim tabani di tuuli siɣili maa ni daa nyɛla Antiguan Wendell (Dell) Richardson (ka o be guitar tooni ka be vocalist toooni), [[Nigeria|Nigerian]] Lasisi Amao (percussionist mini tenor saxophone), Grenadian Roger Bedeau, bɛ tooi lahi booni o Spartacus R (bass), ni Trinidadian Robert Bailey (keyboards). Nigerians Fred Coker ni Mike Odumosu (bass guitar) daa nyɛla bɛ ni daa ti zaŋ shɛba ni zali bɛ zaa ni. Lala band maa daa di yuuni 1970s saha ni zɔri gindi dunia ŋɔ zaa, n diɛmdi zama nima pam pam puuni [[Japan]], [[Australia|Australasia]], [[India]], nti pahi [[Afrika|Africa]] tingbanni.<ref>{{Citation|title=From Burger Highlife to Gospel Highlife: Music, Migration, and the Ghanaian Diaspora|date=2013-12-04|url=https://doi.org/10.4324/9780203082911-21|work=The Globalization of Musics in Transit|pages=263–283|publisher=Routledge|isbn=978-0-203-08291-1|access-date=2026-05-06}}</ref> [[Lahabali kɔligu:Osibisa.jpg|thumb]] Lala saha maa Paul Golly (guitar) mini [[Ghana]] nima Daku Adams "Potato" nti pahi Kiki Gyan gba daa nyɛla ban be bɛ puuni. January goli ni yuuni 1976, bɛ zaɣ' gaŋa, "Sunshine Day", daa nyɛla binshɛɣu din daa paai namba 17 UK tingbanni m bala. Bɛ ni daa ti lahi n yina ni, "Dance the Body Music", ka di daa zani kalinli pihita ni yini 31 kaseti yini puuni.<ref>{{Citation|title=COM–Poisson Control Charts|date=2023-02-28|url=https://doi.org/10.1017/9781108646437.007|work=The Conway–Maxwell–Poisson Distribution|pages=218–250|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-64643-7|access-date=2026-05-06}}</ref> Yuuni 1980, Osibisa daa nyɛla ban diɛm diɛma ninvuɣigahinda ban nyɛ Zimbabwe nima maŋ sulinsi chuɣu puhibu puuni, ka a kana yuuni 1983 daa nyɛla bɛ ni kpɛri kpɛrigu akpaaku zuɣu Marquee diɛma ni daa bala [[London]] tingbanni amaa saha ŋo nyɛla din be di ko ka che zaɣ' maŋli maa. Osibisa [[mali]] gigs pam ka mali anfaani pam India tingbanni yuuni 1981, pirinla lala zuɣu bɛ daa zaŋ release ''Unleashed – Live in [[India]]'' kaseti, lala binkumda ŋɔ maa daa lahi labina India, ka bɛ ti diɛm November Fest 2010 dabisili 28 November goli ni yuuni 2010, bɛ Corporation Kalaiarangam din be Coimbatore, Tamil Nadu la. Taɣibu din daa niŋ bɛ yila laɣingu maa ni daa nyɛla bɛ gu ka taɣi bɛ band nima kɔhibu, ka lala taɣibu maa daa nya naba n zani. band nima maa shɛŋa gba daa labina [[Ghana]] ni ti la pili yila nima yaabu duu di bahi bahindi biɛla dɔlisibu zaŋ kpa highlife yila polo. Yuuni 1990s, bɛ yila maa daa nyɛla din galisi kaserti CD nima ni, ka di shɛŋa nye bɛ ni bɛ bɔri shɛli ka ka anfaani n zaŋ n ti binkumda maa. Dinzuɣu, ŋo maa daa nyɛla Osei, ŋun mini Amarfio ni Tontoh, daa gbubi binkumda maa yuuni 1980s zaŋ chana. Yuuni 1990s piligu, Osei daa labi kpa binkumda laɣinsi maa ni, ka bɛ ni daa pun yaai yili shɛŋa pam gba daa yina ka daɣiri ka dini bɛ CD maa ni. Di kana ni pina ,niɛma din daa na bɛ tooi n yin yina zaa, ka che diɛma akpaaku nima zuɣu din daa niŋ Red Steel / Flying Elephant niŋ ni daa zaŋ bɛ kpalanzuya ni gbubi taba la. Osei daa lahi n kpa laɣingu zaŋ jɛndi binkumda maa polo yuuni 1994 o mini niriba ayi ban daa nye UK nima ni daa laɣim naai: Castle Communications (ŋun daa mali shɛhira gbana zaŋ ti Buddah catalogue ni Bronze Records catalogue shɛŋa la) ni ti pahi Red Steel Music, ŋun daa tooi mali kpaŋmaŋa ni yila nima zaŋ niŋ kaseti CD nima zuɣu maa. O daa nya daabi'palo ŋun daa za o nyaaŋa, Osei daa nya naba zani ka tooi n yihi binpala yaha na, kamani, culminating yuuni 1995 daa yina ''Monsore'', lala binkumda ŋo tuuli kaseti ni daa bala yuuni 1980s nyaaŋa ha. Lala binkumda ŋo mini Osei daa goya ni yaai yila hali pɔi ka gbali ni bɔɣu daa ti gbaai Osei yuun' pia ni anu nyaanga. Osei daa ŋmaai o chandi maa pirinla lala doro mo zuɣu amaa ka daa na lee kuli n yaai ri yila nima mi hali ni yuuni 2018. Bɛ ni daa yaai kukɔ shɛŋa ni din daa pun yina zaa daa nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli ni yina yuuni -1990s sunsuuni zan chaŋ chana ka di leei nyɛla bɛ ni labi gbaai shɛli,bɛ ni labi n ŋmɛri maa ni bɛ ni labi yaai shɛli ka di nyɛla bɛ ni daa na bɛ tooi n yihi shɛŋa na ''[[African Union|African]] nima yiɣibu'' saha maa, din daa bɛ tooi naai pirinla di daa mali yuli ka di nyɛ "''African Dawn''" ''la zuɣu'', shɛŋa ŋan daa yi polo n ti pahi ''Cropredy'' ''din gba daa be polo ni'' (lala binkumda nima maa tuuli din yi polo ni tum tuun' pia ni anu ) n ti pahi bɛ ni daa zaŋ shɛŋa pahi n yaai li [[London]] ninvuɣ' gahinda kamani Jazz Cafe, ''Aka Ka Kra''. bɛ ni daa kuli n nya nasara pirinla bɛ daa piigi Richard Linklater sinii ''Boyhood'' ''maa zuɣu''. Disaha, yuuni 2020 ''Sunshine Day'' ''din nyaaŋa: lala Boyhood saha maa binkumda'' daa yina, ka di yaabu daa dalim Osei la din daa bɛ lahi tooi yina. == Yilanima == Osibisa nyɛla bɛ ni ti so pini pirinla o yihi [[Afrika|Africa]] yila na [[Europe|European]] mini North American niriba nina ka zaŋ bɛ haŋkali ni niŋ [[African Union|African]] mini [[Weston|Western]] yila polo. Bɛ band maa ŋmebu malila bɛ ni niŋdi li shɛm ka di be di ko ka mali rock, progressive rock, acid rock, Latin, jazz, afro-funk, jazz fusion, soul, highlife, reggae, calypso ni ti pahi pop. bɛ lala ŋmɛbu maa malila balibu bushɛŋ kamani afro rock, progressive rock, Afro-pop, and highlife. ''Mystic Energy'' saw la la ŋmɛbu maa bɛla dili ka che , R&B, dance-pop n ti pahi disco. == Baansi - zaɣamaŋtali == * Teddy Osei ( Francis Osei, ka bɛ dɔɣi o yuuni 1937- ka o kpi yuuni 2025) – lead vocals, saxophone, flutes, percussion * Mac Tontoh (ka bɛ dɔɣi o Kweku Adabanka Tonto, 1940–2010) – trumpet, horns, percussion * [[Solomon Amarfio]] (ka o kpi yuuni 2022)  – drums, percussion * Robert Bailey - keyboards, percussion * Wendell (Dell) Richardson – guitars, lead vocals, percussion * Abdul Loughty Lasisi Amao (ka bɛ dɔɣi o yuuni 1936 - ka o kpi yuuni 1988) – flute, vocals, percussion * Spartacus R. (Ka bɛ dɔɣi o yuuni 1948 - ka o kpi yuuni 2010) - bass, percussion, vocals === Studio albums === * Yuuni 1971 – ''Osibisa'' – (''Billboard'' Hot 200 No. 55 – UK No. 11 – Can No. 47, AUS No. 13) * Yuuni 1971 – ''Woyaya'' – (''Billboard'' No. 66 – UK No. 11 – Can No. 61, AUS No. 15) - amaa ka bɛ lee bolili ''Woyaya'', di yuli mi ni nyɛ ''Wɔyaya'' din daa yina [[Ghana]] ka nyɛ Ga balli. * Yuuni 1972 – ''Heads'' – (''Billboard'' No. 125 – Can No. 86, AUS No. 19) * Yuuni 1973 – ''Superfly T.N.T. Soundtrack'' (''Billboard'' No. 159) * Yuuni 1973 – ''suhupiɛlli bihi'' (''Billboard'' No. 202, AUS No. 46) * Yuuni 1974 – ''Osibirock'' (''Billboard'' No. 175, AUS No. 67) * Yuuni 1975 – ''amaraaba'' (''Billboard'' No. 200, AUS No. 75) (aka ''Uhuru'') * Yuuni 1976 – ''Ojah neeiya'' (ka bɛ ni o tɔbu lala) * Yuuni 1979 – ''yaalana'' * Yuuni 1980 – ''suhupiɛlli chuɣu'' * Yuuni 1981 – ''Africa zabili'' * Yuuni 1983 – ''African Dawn (unreleased)'' * Yuuni 1989 – ''zongili'' * Yuuni 1995 – ''Monsore'' * Yuuni 1998 – fɔŋ tinkpaŋa ''(unreleased)'' * Yuuni 2003 – ''African Dawn, African Flight'' * Yuuni 2009 – ''Osee Yee'' * Yuuni 2021 – ''New Dawn'' * TBA – ''Osibioddities'' === Yili gaŋsi === * Yuuni 1971 – "Music for Gong Gong" * Yuuni 1972 – "Wango Wango" * Yuuni 1972 – "Ana Bo 1" * Yuuni 1972 – "Magnifico 7” EP * Yuuni 1972 - “Survival” * Yuuni 1973 – "Prophets" * Yuuni 1973 – "Happy Children" * Yuuni 1974 – "Adwoa" * Yuuni 1974 – "Who's Got The Paper" * Yuuni 1975 – "Sunshine Day" (UK No. 17) * Yuuni 1976 – "Black Ant" * Yuuni 1975 – "The Warrior" * Yuuni 1976 – "Dance the Body Music" (UK No. 31) * Yuuni 1976 – "The Coffee Song" * Yuuni 1977 – "The Warrior" * Yuuni 1977 – "Black Out" * Yuuni 1978 – "Living Loving Feeling" * Yuuni 1980 – "Jumbo" * Yuuni 1980 – "Celebration" * Yuuni 1980 – "Oreba" * Yuuni 1980 – "I Feel Pata Pata" * Yuuni 1982 – "Move Your Body" * Yuuni 1985 – "Wooly Bully" * Yuuni 1987 - “Getting Hot” EP * Yuuni 1995 – "Sunshine Day (radio edit)" * Yuuni 1996 – "Sunshine Day (Hot Summer Mix)” EP * Yuuni 1997 – "Dance The Body Music” video single (unreleased) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day (Dancemaster Techno Mix)” (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Dance The Body Music (The Edge Mix)" (white label vinyl only) * Yuuni 1998 – "Sunshine Day/Dance The Body Music (The Edge & Dancemaster EP)" Vinyl only * Yuuni 1999 – "Survival" * Yuuni 2019 – "Hold On" * Yuuni 2020 – "Feel Good(Boyhood Mix)" * Yuuni 2020 – "Nkosi Sikele Afrika / Woyaya" * Yuuni 2021 – "Douala” * Yuuni 2021 – "Adjuwa Aye (Go With the Flow)” * Yuuni 2022 - “Sunshine Day (Boyhood Summer mix)” * Yuuni 2022 – "Yo Luv Is Betta (Louie Vega Remix)” == Video yaabu == * Yuuni 1983 – ''Warrior'' (VHS) (di daa yaai la dabisili 5 April goli ni yuuni 1983 Marquee Club ni, London tingbanni) * Yuuni 2003 – ''Osibisa – Live'' (DVD Plus) (di gba lala noor) * Yuuni 2012 – ''Live from the Marquee Club'' (di gba lala) * Yuuni 2022 - ''Sunshine Day (Boyhood)'' (official video) == Kundivihira == okon73zvozprdwx29spdx740qebn34s Black Girl 0 33049 134327 134005 2026-05-07T00:20:19Z Samaru Samaru 6396 Update 134327 wikitext text/x-wiki == '''Bipuɣinbili Sabinli (Black Girl)''' == Black Girl(French: La noire de...) nyɛla kperigu din daa kperi 1966 yuuni, Ousmane Sembene ŋun nyɛ Senegalese bilichini n daa sabili ka wuhi din simdi ni di kperili shɛm.<ref group="https://en.wikipedia.org/wiki/Black_Girl_(1966_film)">https://en.wikipedia.org/wiki/Black_Girl_(1966_film)</ref> Kperigu nyɛla din pahi Sembene 1962 "Voltaique collection", Sembene daa nyɛla kperigu ŋɔ haŋkali ninsalinima behigu ni. Kperigu maa kperi kperiti biinga Mbissine Therese Diop kperigu maa ni bi ni booni so Diouana la, nyɛla Senegalese bipuɣinga ŋun yi tiŋ yuli booni Dakar, ka kpuɣi napɔŋ chaŋ nti ʒini France tiŋ yuli booni Antubes. Bipuɣinga ŋɔ daa chaŋ France maa ni O ti tum tuma n ti France bilichini mini paɣ'. Diouana daa mali tahima ni O tuɣi tuun kurili France, dini n nyɛ bihi gbubi sɔŋ bi laamba, biyoligu(Nanny), ka lahi mali tahima ni O biɛhigu ni viɛligi n ti O. O ni daa daa paai Antibes, Diouana ni daa tumdi shɛbi tuma maa daa bi gbubo viɛnyɛla, ka di zuɣu daa che ka O bohi O biɛhigu France tingbani anfaani zaŋ ti O. Black Girl nyɛla piligu gbansabila (Sun-Saharan African) kperigu din nya tinduya zaɣ' viɛnyɛla , a maa silimiinsi daa bi taɣi dɛili viɛnyɛla di ni daa tuui yina saha shɛli maa, zaŋ chani yuuni 2010s di daa lɛbila kperi gahindili Andunia yaangi ceneei yulibu shahi == Din kperi shɛm == Kperigu kuli chanila tooni ka labira nyaaŋa, dini nyɛ di wuhiri Diouana biɛhigu France O tuma shee ni tɛha O ni daa be shɛm Senegal. O tɛha maa puuni di wuhiya ni O yila Dakar tinkpaŋa na. Salo pam ban be tiŋ' maani nyɛla ban bi chaŋ shikuru. Diouana ni daa na be tiŋkpaŋa maa O daa zuo ka O yi n chani bori tuma. Dahinshɛli, ka France paɣ' so ŋun yuli booni Madame daa ti kana Diouana nim ʒishee m-bori tuma tumidiba ka piigi Diouana m-pahi paɣ' shɛba ban gba ka tuma maa zuɣu. O daa pii Diouana do mini O ni daa maagi O maŋ ʒia ka bi varigiri ka mani O tabi maa. Madame daa kpuɣila Diouana ni O yoli O bihi Dakar. Diouana daa tila ŋun kpuɣi O tuma maa pini, dini n-nyɛ ninpɔrigu, O ni daa da bidibili so sani 50 guineas. Ka bi daa zaŋ yili duu. Di yi ti niŋ ka Diouana ka tuma, O daa yi chanila O dagorili sani ka O mino di go fɔŋ . Monsieur mini Madame daa malo shaawara ni bi bɔri mi ni O saɣ' ka bi ʒio chaŋ France nti ti O tuma. Diouana suhu daa paligiya pam ka O pun tɛhiri O ni nyen bɛ biɛhi shɛli France. Diouana ni daa ti paai France tiŋgbani, tuma maa ŋɔ n-daa kuli nyɛli luɣulikam, duɣibu, milbu ni paɣibu ka O daa kuli niŋdi Madame yiŋ n-ti pahi O zɔ nim yiŋsi. Madame daa bi gbubo viɛnyɛla, Diouana daa minla biyoligu ka bi ʒio na, ka mani O ni daa pun niŋdi shɛm Senegal. Yala ŋɔ daa gari Diouana, domini O minla saha ni bɛini ka O ni tooi go n-gili baŋ France . O daa kuli niŋdi binshɛɣu France daa duɣibu ni duri milbu, Madame daa bi saɣi ka O yiri yili maa ni. Di daa yi ti niŋ ka Diouana yɛ nein suma, Madame yeri O mi ni O yeei mili soŋ ka yɛli O ni O di tam ni tuma zuɣu ka O ʒio na . Bi yiŋ maa paati shɛli ni so daa ti moɣisi O jirili ka yɛli ni O na ʒin moɣisi bipuɣinga ŋun nyɛ gbansabila. Diouana daa ti nye gbaŋ dini yi O ma sani na, Monsieur n-daa karim gbaŋ maa ti Diouana. Gbaŋ maa bohirila daliri din che ka O bi wum O bipuɣinga maa damli ka di yuui lala, ka suhi Diouana laɣifu bɛla. Diouana daa chahi chahi la ghaŋ maa n-zaŋ labi. Sahakam Madame daa kuli tahirila Diouana zuɣu ka yaro ni O yi bi tum O pala ŋun yɛn di. Diouana daa bɔri la soli ni O kpuɣi ninpɔrigu shɛli O daa zaŋ tiba maa ka bi nya nasara. Muɣisigu ŋɔ n-daa kuli nyɛli hali ka Diouana ti zaɣisi ni O kulahi tum tuma. Monsieur daa na kuli mondimi ni O yo Diouana ka Diouana daa zaɣisi laɣifu maa dɛibu. Diouana daa ti dila O maŋ nyɛvuli shinshɛɣu ni, O daa korigila O maŋa Monsieur mini Madame yiŋ. Kperigu maa naila Monsieur ni kpuɣi napɔŋ labi Senegal ni Diouana bagi, ninpɔrigu n-ti pahi laɣifu n-chaŋ Diouana dɔɣim sani. O ni daa paai O daa ti Diouana ma laɣifu ka O daa zaɣisili. Monsieur ni yi tinkpaŋa maa,  ka bidib bila gbubi ninpɔrigu n-guui doli O nyaaŋa == Bansuli == hcsur59nm31glym9jhafxetxob0aq10 134328 134327 2026-05-07T00:32:23Z Samaru Samaru 6396 Update 134328 wikitext text/x-wiki == '''Black Girl (Bipuɣinbili Sabinli)''' == Black Girl(French: La noire de...) nyɛla kperigu din daa kperi 1966 yuuni, Ousmane Sembene ŋun nyɛ Senegalese bilichini n daa sabili ka wuhi din simdi ni di kperili shɛm. Kperigu nyɛla din pahi Sembene 1962 "Voltaique collection", Sembene daa nyɛla kperigu ŋɔ haŋkali ninsalinima behigu ni. Kperigu maa kperi kperiti biinga Mbissine Therese Diop kperigu maa ni bi ni booni so Diouana la, nyɛla Senegalese bipuɣinga ŋun yi tiŋ yuli booni Dakar, ka kpuɣi napɔŋ chaŋ nti ʒini France tiŋ yuli booni Antubes. Bipuɣinga ŋɔ daa chaŋ France maa ni O ti tum tuma n ti France bilichini mini paɣ'. Diouana daa mali tahima ni O tuɣi tuun kurili France, dini n nyɛ bihi gbubi sɔŋ bi laamba, biyoligu(Nanny), ka lahi mali tahima ni O biɛhigu ni viɛligi n ti O. O ni daa daa paai Antibes, Diouana ni daa tumdi shɛbi tuma maa daa bi gbubo viɛnyɛla, ka di zuɣu daa che ka O bohi O biɛhigu France tingbani anfaani zaŋ ti O. Black Girl nyɛla piligu gbansabila (Sun-Saharan African) kperigu din nya tinduya zaɣ' viɛnyɛla , a maa silimiinsi daa bi taɣi dɛili viɛnyɛla di ni daa tuui yina saha shɛli maa, zaŋ chani yuuni 2010s di daa lɛbila kperi gahindili Andunia yaangi ceneei yulibu shahi == Din kperi shɛm == Kperigu kuli chanila tooni ka labira nyaaŋa, dini nyɛ di wuhiri Diouana biɛhigu France O tuma shee ni tɛha O ni daa be shɛm Senegal. O tɛha maa puuni di wuhiya ni O yila Dakar tinkpaŋa na. Salo pam ban be tiŋ' maani nyɛla ban bi chaŋ shikuru. Diouana ni daa na be tiŋkpaŋa maa O daa zuo ka O yi n chani bori tuma. Dahinshɛli, ka France paɣ' so ŋun yuli booni Madame daa ti kana Diouana nim ʒishee m-bori tuma tumidiba ka piigi Diouana m-pahi paɣ' shɛba ban gba ka tuma maa zuɣu. O daa pii Diouana do mini O ni daa maagi O maŋ ʒia ka bi varigiri ka mani O tabi maa. Madame daa kpuɣila Diouana ni O yoli O bihi Dakar. Diouana daa tila ŋun kpuɣi O tuma maa pini, dini n-nyɛ ninpɔrigu, O ni daa da bidibili so sani 50 guineas. Ka bi daa zaŋ yili duu. Di yi ti niŋ ka Diouana ka tuma, O daa yi chanila O dagorili sani ka O mino di go fɔŋ . Monsieur mini Madame daa malo shaawara ni bi bɔri mi ni O saɣ' ka bi ʒio chaŋ France nti ti O tuma. Diouana suhu daa paligiya pam ka O pun tɛhiri O ni nyen bɛ biɛhi shɛli France. Diouana ni daa ti paai France tiŋgbani, tuma maa ŋɔ n-daa kuli nyɛli luɣulikam, duɣibu, milbu ni paɣibu ka O daa kuli niŋdi Madame yiŋ n-ti pahi O zɔ nim yiŋsi. Madame daa bi gbubo viɛnyɛla, Diouana daa minla biyoligu ka bi ʒio na, ka mani O ni daa pun niŋdi shɛm Senegal. Yala ŋɔ daa gari Diouana, domini O minla saha ni bɛini ka O ni tooi go n-gili baŋ France . O daa kuli niŋdi binshɛɣu France daa duɣibu ni duri milbu, Madame daa bi saɣi ka O yiri yili maa ni. Di daa yi ti niŋ ka Diouana yɛ nein suma, Madame yeri O mi ni O yeei mili soŋ ka yɛli O ni O di tam ni tuma zuɣu ka O ʒio na . Bi yiŋ maa paati shɛli ni so daa ti moɣisi O jirili ka yɛli ni O na ʒin moɣisi bipuɣinga ŋun nyɛ gbansabila. Diouana daa ti nye gbaŋ dini yi O ma sani na, Monsieur n-daa karim gbaŋ maa ti Diouana. Gbaŋ maa bohirila daliri din che ka O bi wum O bipuɣinga maa damli ka di yuui lala, ka suhi Diouana laɣifu bɛla. Diouana daa chahi chahi la ghaŋ maa n-zaŋ labi. Sahakam Madame daa kuli tahirila Diouana zuɣu ka yaro ni O yi bi tum O pala ŋun yɛn di. Diouana daa bɔri la soli ni O kpuɣi ninpɔrigu shɛli O daa zaŋ tiba maa ka bi nya nasara. Muɣisigu ŋɔ n-daa kuli nyɛli hali ka Diouana ti zaɣisi ni O kulahi tum tuma. Monsieur daa na kuli mondimi ni O yo Diouana ka Diouana daa zaɣisi laɣifu maa dɛibu. Diouana daa ti dila O maŋ nyɛvuli shinshɛɣu ni, O daa korigila O maŋa Monsieur mini Madame yiŋ. Kperigu maa naila Monsieur ni kpuɣi napɔŋ labi Senegal ni Diouana bagi, ninpɔrigu n-ti pahi laɣifu n-chaŋ Diouana dɔɣim sani. O ni daa paai O daa ti Diouana ma laɣifu ka O daa zaɣisili. Monsieur ni yi tinkpaŋa maa,  ka bidib bila gbubi ninpɔrigu n-guui doli O nyaaŋa == Kperi Kperitiba == sdcnk4ihmddcdgbzphisuqnxsrdnp04 134329 134328 2026-05-07T00:41:39Z Samaru Samaru 6396 Update 134329 wikitext text/x-wiki == '''Black Girl (Bipuɣinbili Sabinli)''' == Black Girl(French: La noire de...) nyɛla kperigu din daa kperi 1966 yuuni, Ousmane Sembene ŋun nyɛ Senegalese bilichini n daa sabili ka wuhi din simdi ni di kperili shɛm. Kperigu nyɛla din pahi Sembene 1962 "Voltaique collection", Sembene daa nyɛla kperigu ŋɔ haŋkali ninsalinima behigu ni. Kperigu maa kperi kperiti biinga Mbissine Therese Diop kperigu maa ni bi ni booni so Diouana la, nyɛla Senegalese bipuɣinga ŋun yi tiŋ yuli booni Dakar, ka kpuɣi napɔŋ chaŋ nti ʒini France tiŋ yuli booni Antubes. Bipuɣinga ŋɔ daa chaŋ France maa ni O ti tum tuma n ti France bilichini mini paɣ'. Diouana daa mali tahima ni O tuɣi tuun kurili France, dini n nyɛ bihi gbubi sɔŋ bi laamba, biyoligu(Nanny), ka lahi mali tahima ni O biɛhigu ni viɛligi n ti O. O ni daa daa paai Antibes, Diouana ni daa tumdi shɛbi tuma maa daa bi gbubo viɛnyɛla, ka di zuɣu daa che ka O bohi O biɛhigu France tingbani anfaani zaŋ ti O. Black Girl nyɛla piligu gbansabila (Sun-Saharan African) kperigu din nya tinduya zaɣ' viɛnyɛla , a maa silimiinsi daa bi taɣi dɛili viɛnyɛla di ni daa tuui yina saha shɛli maa, zaŋ chani yuuni 2010s di daa lɛbila kperi gahindili Andunia yaangi ceneei yulibu shahi == Din kperi shɛm == Kperigu kuli chanila tooni ka labira nyaaŋa, dini nyɛ di wuhiri Diouana biɛhigu France O tuma shee ni tɛha O ni daa be shɛm Senegal. O tɛha maa puuni di wuhiya ni O yila Dakar tinkpaŋa na. Salo pam ban be tiŋ' maani nyɛla ban bi chaŋ shikuru. Diouana ni daa na be tiŋkpaŋa maa O daa zuo ka O yi n chani bori tuma. Dahinshɛli, ka France paɣ' so ŋun yuli booni Madame daa ti kana Diouana nim ʒishee m-bori tuma tumidiba ka piigi Diouana m-pahi paɣ' shɛba ban gba ka tuma maa zuɣu. O daa pii Diouana do mini O ni daa maagi O maŋ ʒia ka bi varigiri ka mani O tabi maa. Madame daa kpuɣila Diouana ni O yoli O bihi Dakar. Diouana daa tila ŋun kpuɣi O tuma maa pini, dini n-nyɛ ninpɔrigu, O ni daa da bidibili so sani 50 guineas. Ka bi daa zaŋ yili duu. Di yi ti niŋ ka Diouana ka tuma, O daa yi chanila O dagorili sani ka O mino di go fɔŋ . Monsieur mini Madame daa malo shaawara ni bi bɔri mi ni O saɣ' ka bi ʒio chaŋ France nti ti O tuma. Diouana suhu daa paligiya pam ka O pun tɛhiri O ni nyen bɛ biɛhi shɛli France. Diouana ni daa ti paai France tiŋgbani, tuma maa ŋɔ n-daa kuli nyɛli luɣulikam, duɣibu, milbu ni paɣibu ka O daa kuli niŋdi Madame yiŋ n-ti pahi O zɔ nim yiŋsi. Madame daa bi gbubo viɛnyɛla, Diouana daa minla biyoligu ka bi ʒio na, ka mani O ni daa pun niŋdi shɛm Senegal. Yala ŋɔ daa gari Diouana, domini O minla saha ni bɛini ka O ni tooi go n-gili baŋ France . O daa kuli niŋdi binshɛɣu France daa duɣibu ni duri milbu, Madame daa bi saɣi ka O yiri yili maa ni. Di daa yi ti niŋ ka Diouana yɛ nein suma, Madame yeri O mi ni O yeei mili soŋ ka yɛli O ni O di tam ni tuma zuɣu ka O ʒio na . Bi yiŋ maa paati shɛli ni so daa ti moɣisi O jirili ka yɛli ni O na ʒin moɣisi bipuɣinga ŋun nyɛ gbansabila. Diouana daa ti nye gbaŋ dini yi O ma sani na, Monsieur n-daa karim gbaŋ maa ti Diouana. Gbaŋ maa bohirila daliri din che ka O bi wum O bipuɣinga maa damli ka di yuui lala, ka suhi Diouana laɣifu bɛla. Diouana daa chahi chahi la ghaŋ maa n-zaŋ labi. Sahakam Madame daa kuli tahirila Diouana zuɣu ka yaro ni O yi bi tum O pala ŋun yɛn di. Diouana daa bɔri la soli ni O kpuɣi ninpɔrigu shɛli O daa zaŋ tiba maa ka bi nya nasara. Muɣisigu ŋɔ n-daa kuli nyɛli hali ka Diouana ti zaɣisi ni O kulahi tum tuma. Monsieur daa na kuli mondimi ni O yo Diouana ka Diouana daa zaɣisi laɣifu maa dɛibu. Diouana daa ti dila O maŋ nyɛvuli shinshɛɣu ni, O daa korigila O maŋa Monsieur mini Madame yiŋ. Kperigu maa naila Monsieur ni kpuɣi napɔŋ labi Senegal ni Diouana bagi, ninpɔrigu n-ti pahi laɣifu n-chaŋ Diouana dɔɣim sani. O ni daa paai O daa ti Diouana ma laɣifu ka O daa zaɣisili. Monsieur ni yi tinkpaŋa maa,  ka bidib bila gbubi ninpɔrigu n-guui doli O nyaaŋa == Kperi Kperitiba == * Mbissine Therese Diop ŋuni nyɛ Gomis Diouana * Anne-Marie Jelinek ŋun nyɛ Madame * Robert Fontaine ŋun nyɛ Monsieur * Momar Nar Sene ŋun nyɛ Diouana dagorili maa ggm65lukv24cytt11s4irqrehx9ba2r Yeelen 0 33050 134333 134081 2026-05-07T01:44:03Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 134333 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''''Yeelen''''' (Bambara for "brightness"/"light") nyɛla yuuni 1987 Mali nima sinii ka Souleymane Cissé daa yuli ka di sabi ka daa lahi yihili na. Ka bɛ kpɛri li Bambara mini Fula balli nima maa, ka di yɛri Bambara ninvuɣ' gahinda yɛltɔɣa. Hali ayi lihiri di saha maa, bɛ zaŋli mi n n tahi 13th century maa saha ka di lee n nyɛ Mali nima biɛhigu ka lahi nyɛ di tali wuhibu ka yɛri tima tima yɛltɔɣa.<ref>{{Cite web|title=Film Notes -Yeelen|url=https://www.albany.edu/writers-inst/webpages4/filmnotes/fns05n4.html|access-date=2026-05-06|website=www.albany.edu}}</ref> Cissé o bɔhisi bɔhimbu shee ''Cahiers du Cinéma'' daa wuhiya ni di daa nyɛla "in part made in opposition to European ethnographic films” ni ka o “daa bɔri ni o yɛli zama zaŋ kpa bɛ ni tiɛhiri shɛm, kamani white technicians mini academics, ni alien nima tiɛha polo. <ref>{{Cite journal|last=Knorpp|first=Barbara|date=2017-01-01|title=BETWEEN ETHNOGRAPHY AND FICTION: FILMS BY JEAN ROUCH IN FRANCOPHONE AFRICA|url=https://www.academia.edu/38335526/BETWEEN_ETHNOGRAPHY_AND_FICTION_FILMS_BY_JEAN_ROUCH_IN_FRANCOPHONE_AFRICA|journal=African Film Cultures: Contexts of Creation and Circulation|access-date=2026-05-06|archive-date=2022-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802200030/https://www.academia.edu/38335526/BETWEEN_ETHNOGRAPHY_AND_FICTION_FILMS_BY_JEAN_ROUCH_IN_FRANCOPHONE_AFRICA|url-status=dead}}</ref>Bɛ kpɛri kpɛriti kpami Issiaka Kane ŋun daa nyɛ Nianankoro, ni nyɛ Africa nira ka mali tima la. Niamanto Sanogo daa kpɛri mi ni nyɛ Nianankoro ba, ŋun daa che o bia m bahi Bambara, Fulani ni Dogon tingbanni din be West Africa ka di nyɛla tima tima ka o mali ni guri o.<ref>{{Citation|title=Chapter 3 Brows High and Fevered|date=2005-12-31|url=https://doi.org/10.9783/9780812201765.57|work=American Babel|pages=57–70|publisher=University of Pennsylvania Press|access-date=2026-05-06}}</ref> == Plot == Nianankoro ba Soma nyɛla ŋun be Komo sulinsi puuni, ŋun bɔhindi tima tima, amaa ka lee mali tim maa ni guri ka bɔri o maŋa O nini daa kuli kurigimi ni o ku o bia maa pirinla o daa vuhira ka bɛ yɛli o ni o bia maa ni yɛn ti ku o. O ma sɔŋsim puuni, Nianankoro daa zu o ba yɛl' sɔɣira maa shɛŋa n zo ni yi tiŋ maa ni n chaŋ ni o lahiba' ti sɔŋ o. Soma daa bi soya m baŋ o bia maa ni chaŋ n ti be shɛli ka bo soya n che ka ku tooi lahi dɔɣi o. == Cast == * Issiaka Kane - Nianankoro * Aoua Sangare - Attou * Niamanto Sanogo - Soma / Djigui * Balla Moussa Keita - Rouma Boll, Fula king * Soumba Traore - Mah * Ismaila Sarr - Bofing * Youssouf Tenin Cissé - Le petit garçon d'Attou * Koke Sangare - Komo chief 4adws00grj78qcm4gufkm9tuvl2slyq Pat Thomas 0 33051 134164 2026-05-06T15:15:12Z Ibn Dagara 1830 Created an article #Afrocuration2026Ghana 134164 wikitext text/x-wiki '''Pat Thomas''' ka bɛ lahi mi o '''Nana Kwabena Amo Mensah''';<ref>{{Cite web|title=First international release for Ghanaian legend Pat Thomas|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/first-international-release-ghanaian-legend-pat-thomas|date=2015-06-25|website=Music in Africa|language=en|access-date=2020-05-26}}</ref> nyɛla bɛ ni dɔɣi so silimin goli August 14, 1946) nyɛla Ghana yili yiinda mini ŋun sabiri yila. O nyɛla ŋun yuli du pam zaŋ yi yila ŋɔ polo.<ref>{{Cite web|url=https://www.musicinafrica.net/directory/pat-thomas-and-kwashibu-area-band|title=Pat Thomas and Kwashibu Area Band|date=2016-11-01|website=Music in Africa|language=en|access-date=2020-01-30}}</ref> == Piligu biɛhigu mini shikuru baŋsim bobu == == Tuma == == Awards == == Albums == == References == [[Pubu:Living people]] [[Pubu:Afrocuration2026Ghana]] omljkgilydgfimy03f3v1ccdy2tann1 Palm-wine music 0 33052 134231 2026-05-06T16:57:51Z Abdulai Iddrisu 1838 Created page with "Palm-Wine music nyɛla Kali binkumda shɛli din be gbansabla wulin luɣ'li polo, ka di nyɛla di yaligi hali ti gbaagi ka man tigsi din nye Ghana, Sierra-Leone, Liberia, mini Nigeria pumpoŋɔ yuuni nineteenth century, yila nim maa zaa malila dini pilli shɛli" 134231 wikitext text/x-wiki Palm-Wine music nyɛla Kali binkumda shɛli din be gbansabla wulin luɣ'li polo, ka di nyɛla di yaligi hali ti gbaagi ka man tigsi din nye Ghana, Sierra-Leone, Liberia, mini Nigeria pumpoŋɔ yuuni nineteenth century, yila nim maa zaa malila dini pilli shɛli g1dpwbqaxk7u4x9wvl2u36sj4rwhhul Kenya Film Commission 0 33053 134240 2026-05-06T17:08:02Z K.D.Nburidiba 4111 Created a new article 134240 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla Kenyan Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. 6xvnkwxwwbd0zk0o7qdziklvlkoknm9 134245 134240 2026-05-06T17:13:28Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134245 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla Kenyan Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. Kenya sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyan sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. eysv349t0t9amvf3znp7l1lmjusb64x 134247 134245 2026-05-06T17:19:50Z K.D.Nburidiba 4111 Added a 134247 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla Kenyan Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. Kenya sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyan sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu Kenya daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. 2ikaky91goifcylmdqlr7bl11hp8x20 134248 134247 2026-05-06T17:25:58Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134248 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla Kenyan Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. Kenya sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyan sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu Kenya daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005, == jcurqbs76cfl1myd1ws0dzybr3noirw 134251 134248 2026-05-06T17:31:13Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134251 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla Kenyan Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. Kenya sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyan sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu Kenya daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, kaya ni taada, ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. == 5241xwol4mgldq71uivd3ccliw15mtc 134254 134251 2026-05-06T17:34:55Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134254 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla Kenyan Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. Kenya sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyan sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu Kenya daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, kaya ni taada, ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o. == lgqlvm3q2486qy001gsiagbkq1pxf8s 134255 134254 2026-05-06T17:36:31Z K.D.Nburidiba 4111 Added a heading 134255 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla Kenyan Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. Kenya sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyan sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu Kenya daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, kaya ni taada, ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o. == == Di tuma == lhkg0itzm9oh1e1gqr3s5c4r8339xc6 134267 134255 2026-05-06T17:42:02Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134267 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla Kenyan Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. Kenya sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyan sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu Kenya daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, kaya ni taada, ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o. == == Di tuma == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenyan sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. pdvsrxomt0kaxruwrjxax9noeq2k15f 134274 134267 2026-05-06T17:46:10Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134274 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla Kenyan Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. Kenya sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyan sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu Kenya daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, kaya ni taada, ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o. == == Di tuma == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenyan sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni. rf310dp6jp2yve82w2es5npnni24n1l 134277 134274 2026-05-06T17:47:33Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134277 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla Kenyan Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. Kenya sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyan sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu Kenya daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, kaya ni taada, ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o. == == Di tuma == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenyan sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni. == Din yoli yina == * Nowhere in Africa * The Constant Gardener * Tomb Raider II * Good Morning America / ABC – live 2 hour broadcast “Seven Modern Wonders of the World” * The Amazing Race * Survivor Season 3 * Kibera Kid * SlumDogg cut5xs57lywvs7u97xfq7cmucvyi93x 134282 134277 2026-05-06T17:52:12Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134282 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla Kenyan Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. Kenya sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyan sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu Kenya daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, kaya ni taada, ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o. == == Di tuma == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenyan sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni. == Din yoli yina == * Ti ni bɛ mi shɛli Africa * Sahakam Gardener * Tomb Raider II * Daabia America / ABC –bɛ daa ŋmeri mi hawa dibaayi ka di do poloni “Seven Modern Wonders of the World” * Lahaʒibisi guuibu * Tiliginsim saha 3 * Kibera Kid * SlumDogg 52l1cyw4q3ooq6nj9p52tgpgel5fjra 134284 134282 2026-05-06T17:54:40Z K.D.Nburidiba 4111 Added a link 134284 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla [[Kenya]] Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyanima sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu Kenya daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, kaya ni taada, ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o. == == Di tuma == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenyan sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni. == Din yoli yina == * Ti ni bɛ mi shɛli Africa * Sahakam Gardener * Tomb Raider II * Daabia America / ABC –bɛ daa ŋmeri mi hawa dibaayi ka di do poloni “Seven Modern Wonders of the World” * Lahaʒibisi guuibu * Tiliginsim saha 3 * Kibera Kid * SlumDogg ojn5fe7ap2lldefzzncar28yu7yyvbq 134285 134284 2026-05-06T17:57:31Z K.D.Nburidiba 4111 Added a link 134285 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' nyɛla [[Kenya]] Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyanima sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu [[Kenya]] daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, [[kaya ni taada]], ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o. == == Di tuma == [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenya sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni. == Din yoli yina == * Ti ni bɛ mi shɛli Africa * Sahakam Gardener * Tomb Raider II * Daabia America / ABC –bɛ daa ŋmeri mi hawa dibaayi ka di do poloni “Seven Modern Wonders of the World” * Lahaʒibisi guuibu * Tiliginsim saha 3 * Kibera Kid * SlumDogg ff4rxacvjicxdwra4r4uvl881262nuy 134286 134285 2026-05-06T17:59:02Z K.D.Nburidiba 4111 Added a reference 134286 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' <ref>{{Cite journal|last=Cui|first=Xin|date=2020-10-25|title=From home to the film location site, from a film audience to a film tourist|url=https://doi.org/10.31165/nk.2020.131.594|journal=Networking Knowledge: Journal of the MeCCSA Postgraduate Network|volume=13|issue=1|pages=4–21|doi=10.31165/nk.2020.131.594|issn=1755-9944}}</ref>nyɛla [[Kenya]] Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyanima sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu [[Kenya]] daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu. == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, [[kaya ni taada]], ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o. == == Di tuma == [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenya sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni. == Din yoli yina == * Ti ni bɛ mi shɛli Africa * Sahakam Gardener * Tomb Raider II * Daabia America / ABC –bɛ daa ŋmeri mi hawa dibaayi ka di do poloni “Seven Modern Wonders of the World” * Lahaʒibisi guuibu * Tiliginsim saha 3 * Kibera Kid * SlumDogg 7qivk2r7cl7p4pgoj1cjyx6ymsu9jy7 134290 134286 2026-05-06T18:21:31Z K.D.Nburidiba 4111 Added a reference 134290 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' <ref>{{Cite journal|last=Cui|first=Xin|date=2020-10-25|title=From home to the film location site, from a film audience to a film tourist|url=https://doi.org/10.31165/nk.2020.131.594|journal=Networking Knowledge: Journal of the MeCCSA Postgraduate Network|volume=13|issue=1|pages=4–21|doi=10.31165/nk.2020.131.594|issn=1755-9944}}</ref>nyɛla [[Kenya]] Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyanima sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu [[Kenya]] daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu.<ref>{{Cite web|last=PLC|first=Standard Group|title=The Standard - Kenya & World News {{!}} Latest and Breaking news|url=https://www.standardmedia.co.ke/|access-date=2026-05-06|website=The Standard|language=en}}</ref> == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, [[kaya ni taada]], ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o. == == Di tuma == [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenya sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni. == Din yoli yina == * Ti ni bɛ mi shɛli Africa * Sahakam Gardener * Tomb Raider II * Daabia America / ABC –bɛ daa ŋmeri mi hawa dibaayi ka di do poloni “Seven Modern Wonders of the World” * Lahaʒibisi guuibu * Tiliginsim saha 3 * Kibera Kid * SlumDogg 5jt9nawleuwhokkweyttsgqj3j6k566 134291 134290 2026-05-06T18:22:22Z K.D.Nburidiba 4111 Added a reference 134291 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' <ref>{{Cite journal|last=Cui|first=Xin|date=2020-10-25|title=From home to the film location site, from a film audience to a film tourist|url=https://doi.org/10.31165/nk.2020.131.594|journal=Networking Knowledge: Journal of the MeCCSA Postgraduate Network|volume=13|issue=1|pages=4–21|doi=10.31165/nk.2020.131.594|issn=1755-9944}}</ref>nyɛla [[Kenya]] Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyanima sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu [[Kenya]] daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu.<ref>{{Cite web|last=PLC|first=Standard Group|title=The Standard - Kenya & World News {{!}} Latest and Breaking news|url=https://www.standardmedia.co.ke/|access-date=2026-05-06|website=The Standard|language=en}}</ref><ref>{{Citation|last=Mango|first=Carolyn Khamete|title=The presence of women in the Kenyan film industry: applying postcolonial African feminist theory|date=2023|url=https://theses.gla.ac.uk/83403/|type=PhD|publisher=University of Glasgow|language=en|access-date=2026-05-06}}</ref> == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, [[kaya ni taada]], ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o. == == Di tuma == [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenya sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni. == Din yoli yina == * Ti ni bɛ mi shɛli Africa * Sahakam Gardener * Tomb Raider II * Daabia America / ABC –bɛ daa ŋmeri mi hawa dibaayi ka di do poloni “Seven Modern Wonders of the World” * Lahaʒibisi guuibu * Tiliginsim saha 3 * Kibera Kid * SlumDogg 4ogfd0ka1xvttmtqvui283ka87rppwm 134292 134291 2026-05-06T18:23:38Z K.D.Nburidiba 4111 Added a reference 134292 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' <ref>{{Cite journal|last=Cui|first=Xin|date=2020-10-25|title=From home to the film location site, from a film audience to a film tourist|url=https://doi.org/10.31165/nk.2020.131.594|journal=Networking Knowledge: Journal of the MeCCSA Postgraduate Network|volume=13|issue=1|pages=4–21|doi=10.31165/nk.2020.131.594|issn=1755-9944}}</ref>nyɛla [[Kenya]] Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyanima sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu [[Kenya]] daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu.<ref>{{Cite web|last=PLC|first=Standard Group|title=The Standard - Kenya & World News {{!}} Latest and Breaking news|url=https://www.standardmedia.co.ke/|access-date=2026-05-06|website=The Standard|language=en}}</ref><ref>{{Citation|last=Mango|first=Carolyn Khamete|title=The presence of women in the Kenyan film industry: applying postcolonial African feminist theory|date=2023|url=https://theses.gla.ac.uk/83403/|type=PhD|publisher=University of Glasgow|language=en|access-date=2026-05-06}}</ref> == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, [[kaya ni taada]], ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o.<ref>{{Cite web|title=Who We Are - Kenya Film Commission|url=http://kenyafilmcommission.com/index.php/about-us/2014-11-17-17-25-23/who-we-are/|access-date=2026-05-06|website=kenyafilmcommission.com|language=en-gb}}</ref> == == Di tuma == [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenya sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni. == Din yoli yina == * Ti ni bɛ mi shɛli Africa * Sahakam Gardener * Tomb Raider II * Daabia America / ABC –bɛ daa ŋmeri mi hawa dibaayi ka di do poloni “Seven Modern Wonders of the World” * Lahaʒibisi guuibu * Tiliginsim saha 3 * Kibera Kid * SlumDogg 6n76n6p0eaxberkr2tny481upfn4e6y 134293 134292 2026-05-06T18:24:38Z K.D.Nburidiba 4111 Added a reference 134293 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' <ref>{{Cite journal|last=Cui|first=Xin|date=2020-10-25|title=From home to the film location site, from a film audience to a film tourist|url=https://doi.org/10.31165/nk.2020.131.594|journal=Networking Knowledge: Journal of the MeCCSA Postgraduate Network|volume=13|issue=1|pages=4–21|doi=10.31165/nk.2020.131.594|issn=1755-9944}}</ref>nyɛla [[Kenya]] Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyanima sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu [[Kenya]] daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu.<ref>{{Cite web|last=PLC|first=Standard Group|title=The Standard - Kenya & World News {{!}} Latest and Breaking news|url=https://www.standardmedia.co.ke/|access-date=2026-05-06|website=The Standard|language=en}}</ref><ref>{{Citation|last=Mango|first=Carolyn Khamete|title=The presence of women in the Kenyan film industry: applying postcolonial African feminist theory|date=2023|url=https://theses.gla.ac.uk/83403/|type=PhD|publisher=University of Glasgow|language=en|access-date=2026-05-06}}</ref> == Di biɛhigu == == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, [[kaya ni taada]], ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o.<ref>{{Cite web|title=Who We Are - Kenya Film Commission|url=http://kenyafilmcommission.com/index.php/about-us/2014-11-17-17-25-23/who-we-are/|access-date=2026-05-06|website=kenyafilmcommission.com|language=en-gb}}</ref> == == Di tuma == [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenya sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni.<ref>{{Cite web|date=2009-10-05|title=BEST OF KENYA - Volume 1|url=https://issuu.com/svengvp/docs/bestofkenya|access-date=2026-05-06|website=Issuu|language=en}}</ref> == Din yoli yina == * Ti ni bɛ mi shɛli Africa * Sahakam Gardener * Tomb Raider II * Daabia America / ABC –bɛ daa ŋmeri mi hawa dibaayi ka di do poloni “Seven Modern Wonders of the World” * Lahaʒibisi guuibu * Tiliginsim saha 3 * Kibera Kid * SlumDogg qmfhy9pjf1b0w7l1gjb3298qsu6luyc 134295 134293 2026-05-06T18:27:02Z K.D.Nburidiba 4111 Added a photo 134295 wikitext text/x-wiki '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' <ref>{{Cite journal|last=Cui|first=Xin|date=2020-10-25|title=From home to the film location site, from a film audience to a film tourist|url=https://doi.org/10.31165/nk.2020.131.594|journal=Networking Knowledge: Journal of the MeCCSA Postgraduate Network|volume=13|issue=1|pages=4–21|doi=10.31165/nk.2020.131.594|issn=1755-9944}}</ref>nyɛla [[Kenya]] Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyanima sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu [[Kenya]] daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu.<ref>{{Cite web|last=PLC|first=Standard Group|title=The Standard - Kenya & World News {{!}} Latest and Breaking news|url=https://www.standardmedia.co.ke/|access-date=2026-05-06|website=The Standard|language=en}}</ref><ref>{{Citation|last=Mango|first=Carolyn Khamete|title=The presence of women in the Kenyan film industry: applying postcolonial African feminist theory|date=2023|url=https://theses.gla.ac.uk/83403/|type=PhD|publisher=University of Glasgow|language=en|access-date=2026-05-06}}</ref> == Di biɛhigu == [[Lahabali kɔligu:Kenya - Location Map (2013) - KEN - UNOCHA.svg|thumb|Kenya]] == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, [[kaya ni taada]], ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o.<ref>{{Cite web|title=Who We Are - Kenya Film Commission|url=http://kenyafilmcommission.com/index.php/about-us/2014-11-17-17-25-23/who-we-are/|access-date=2026-05-06|website=kenyafilmcommission.com|language=en-gb}}</ref> == == Di tuma == [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenya sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni.<ref>{{Cite web|date=2009-10-05|title=BEST OF KENYA - Volume 1|url=https://issuu.com/svengvp/docs/bestofkenya|access-date=2026-05-06|website=Issuu|language=en}}</ref> == Din yoli yina == * Ti ni bɛ mi shɛli Africa * Sahakam Gardener * Tomb Raider II * Daabia America / ABC –bɛ daa ŋmeri mi hawa dibaayi ka di do poloni “Seven Modern Wonders of the World” * Lahaʒibisi guuibu * Tiliginsim saha 3 * Kibera Kid * SlumDogg nj3iyqlrg0a878y8zfhzyc1e7uwj04w 134296 134295 2026-05-06T18:31:37Z K.D.Nburidiba 4111 134296 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''Kenya Film Commission'''  '''(KFC)''' <ref>{{Cite journal|last=Cui|first=Xin|date=2020-10-25|title=From home to the film location site, from a film audience to a film tourist|url=https://doi.org/10.31165/nk.2020.131.594|journal=Networking Knowledge: Journal of the MeCCSA Postgraduate Network|volume=13|issue=1|pages=4–21|doi=10.31165/nk.2020.131.594|issn=1755-9944}}</ref>nyɛla [[Kenya]] Gomnanti ni daa kpa shɛli yuuni 2005. di ni kuli yɛn nya naba zani yuuni 2006 sunsuuni. [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo daa kpami ni di kpuɣi Kenyanima sinii kpɛritiba zuɣusaa bɛ tingbanni ni tiŋdiya ni. Tiŋduya kpɛrikpɛrita ban daa bɔri ni bɛ kpɛri kpɛrigu [[Kenya]] daa nyɛla bɛ ni wuhi shɛba luɣ' shɛŋa di ni tu ni bɛ chaŋ n ti tooi n kpɛri bɛ kpɛrigu maa viɛnyɛlinga ka di nyɛla bɛ gomnanti yɛda puuni, ka daa lee bɛ dɔɣi ba ka wuhi kada di tu ni bɛ sinii maa lee tam kanli zuɣu.<ref>{{Cite web|last=PLC|first=Standard Group|title=The Standard - Kenya & World News {{!}} Latest and Breaking news|url=https://www.standardmedia.co.ke/|access-date=2026-05-06|website=The Standard|language=en}}</ref><ref>{{Citation|last=Mango|first=Carolyn Khamete|title=The presence of women in the Kenyan film industry: applying postcolonial African feminist theory|date=2023|url=https://theses.gla.ac.uk/83403/|type=PhD|publisher=University of Glasgow|language=en|access-date=2026-05-06}}</ref> == Di biɛhigu == [[Lahabali kɔligu:Kenya - Location Map (2013) - KEN - UNOCHA.svg|thumb|Kenya]] == Kenya sinii laɣingu ŋo nyɛla din nya naba zani yuuni 2022-03-03 Wayback Machine saha la, dini daa bɛ yɛltɔɣa nima minisita ni tabiibi yɛltɔɣa nima sulinsi ni la yuuni 2005 naɣila yuuni 2014 bɛ ni daa kpuɣi li n tahi diɛma ni yiɣijam, [[kaya ni taada]], ni ti pahi nyini baŋsim. yuuni 2019 bɛ daa lahi labisili Ministry of ICT, Innovation ni Youth Affairs. Yuuni 2022,ka di lahi labi Ministry of Youth Affairs, Creative Economy and Sports. Gbaŋ ŋmara maa daa ti shɛba tuma , ka tuma maa daanbolo maa mi ka H. E. the President ni daa piigi o.<ref>{{Cite web|title=Who We Are - Kenya Film Commission|url=http://kenyafilmcommission.com/index.php/about-us/2014-11-17-17-25-23/who-we-are/|access-date=2026-05-06|website=kenyafilmcommission.com|language=en-gb}}</ref> == == Di tuma == [[Kenya]] sinii laɣingu ŋo nyɛla din sɔŋdi Kenya sinii kpɛritiba ka di nyɛla bɛ bola biɛhigu shee, ŋmahiri gu, ni ŋmaai bu, n ti pahi bɛ ni kpari bɔhimbu nima zaŋ chaŋ kpɛrigu maa polo zaa. Bɛ daa lahi bo soya din yɛn tooi che ka bɛ ni tooi kaani kpɛri kpɛritiba, egenti nima, baŋdiba, daabihi Kenyan sinii kpɛritiba puuni.<ref>{{Cite web|date=2009-10-05|title=BEST OF KENYA - Volume 1|url=https://issuu.com/svengvp/docs/bestofkenya|access-date=2026-05-06|website=Issuu|language=en}}</ref> == Din yoli yina == * Ti ni bɛ mi shɛli Africa * Sahakam Gardener * Tomb Raider II * Daabia America / ABC –bɛ daa ŋmeri mi hawa dibaayi ka di do poloni “Seven Modern Wonders of the World” * Lahaʒibisi guuibu * Tiliginsim saha 3 * Kibera Kid * SlumDogg mkzia8wz4japn5khufnrf6cs23wa4mj Kwame Asare 0 33054 134244 2026-05-06T17:13:07Z Abdulai Iddrisu 1838 Created page with "Kwame Asare, niribi pam mi o la Jacob Sam bi dɔɣi o mi yuuni 1903 tiŋ yuli booni Cape Coast ŋʋni n daa lahi nye ŋʋn pilli Ghanaian Highlife Yila, ŋʋn daa lahi piligu highlife guitarist. O daa lahi nyɛla ŋʋn bɔhim Goldsmith, o daa nyɛla ŋʋn yihisi n chaŋ Kumahi n ti pilli Kumahi trio." 134244 wikitext text/x-wiki Kwame Asare, niribi pam mi o la Jacob Sam bi dɔɣi o mi yuuni 1903 tiŋ yuli booni Cape Coast ŋʋni n daa lahi nye ŋʋn pilli Ghanaian Highlife Yila, ŋʋn daa lahi piligu highlife guitarist. O daa lahi nyɛla ŋʋn bɔhim Goldsmith, o daa nyɛla ŋʋn yihisi n chaŋ Kumahi n ti pilli Kumahi trio. 93us4itor5nt8x45ajl1cmijal50167 134289 134244 2026-05-06T18:17:04Z Abdulai Iddrisu 1838 Mali niŋ din be galisi 134289 wikitext text/x-wiki Kwame Asare, niribi pam mi o la Jacob Sam bi dɔɣi o mi yuuni 1903 tiŋ yuli booni Cape Coast ŋʋni n daa lahi nye ŋʋn pilli Ghanaian Highlife Yila, ŋʋn daa lahi piligu highlife guitarist. O daa lahi nyɛla ŋʋn bɔhim Goldsmith, o daa nyɛla ŋʋn yihisi n chaŋ Kumahi n ti pilli Kumahi trio. O daa bɔhim la o guitar baŋsim la Liberian Seaman sani. O daa lahi nyɛla ninvuɣ'so ŋʋn pill highlife yila yilibu Ghana tinŋgbani ka sokam daa milila Yaa Amposah yuuni 1928 Zonophone London Tiŋgbani Kingsway duula ni EZ series, o daa yilila guitar band highlife yili gahindili [[Pubu:O Yila]] sla4jv4rbrjjfttxgwxkiguzkd18a07 134302 134289 2026-05-06T19:01:09Z Abdulai Iddrisu 1838 Di nyɛla Mali niŋ din be galisi 134302 wikitext text/x-wiki Kwame Asare, niribi pam mi o la Jacob Sam bi dɔɣi o mi yuuni 1903 tiŋ yuli booni Cape Coast ŋʋni n daa lahi nye ŋʋn pilli Ghanaian Highlife Yila, ŋʋn daa lahi piligu highlife guitarist. O daa lahi nyɛla ŋʋn bɔhim Goldsmith, o daa nyɛla ŋʋn yihisi n chaŋ Kumahi n ti pilli Kumahi trio. O daa bɔhim la o guitar baŋsim la Liberian Seaman sani. O daa lahi nyɛla ninvuɣ'so ŋʋn pill highlife yila yilibu Ghana tinŋgbani ka sokam daa milila Yaa Amposah yuuni 1928 Zonophone London Tiŋgbani Kingsway duula ni EZ series, o daa yilila guitar band highlife yili gahindili ni o kukoli velli ni o nubihi Zaŋ tum guitar tuma. O daa zaŋla shɛba m pahi o maŋ zʋɣʋ beni n daa nye Kumahi trio la. Ka shɛba daa niŋ o nupuhu bini n daa nye Guitarist H.E Biney n ti pahi percussionist Kwah Kanta. [[Pubu:O Yila]] avgph01h6ava5sh9phjdkfcj6b1gjwg Saha acquah 0 33055 134326 2026-05-06T22:52:42Z Yakubu Rafia 1788 Created page with "Saka Acquaye(2 November 1923 - 27 February 2007) daa nyɛla Ghanaian yiliyiina, kpɛri kpɛr' sabira, sculptor mini textile designer. Biɛhigu piligu Saka Acquaye nyɛla bɛ ni dɔɣi so Accra, Gold Coast ( now Ghana)" 134326 wikitext text/x-wiki Saka Acquaye(2 November 1923 - 27 February 2007) daa nyɛla Ghanaian yiliyiina, kpɛri kpɛr' sabira, sculptor mini textile designer. Biɛhigu piligu Saka Acquaye nyɛla bɛ ni dɔɣi so Accra, Gold Coast ( now Ghana) egbw6ybquv7vslj181fnbu2lrftfbcd Mati Diop 0 33056 134347 2026-05-07T08:27:11Z K.D.Nburidiba 4111 Created an article 134347 wikitext text/x-wiki '''Mati Diop''' (bɛ dɔɣi o la dabisili 22 June goli ni yuuni 1982) nyɛla French sinii kpɛrita ni ŋun yuuni ka bɛ kpɛrita. n63e7vp8gk2ojw5da57qvc6cz8hkvyp 134348 134347 2026-05-07T08:33:25Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134348 wikitext text/x-wiki '''Mati Diop''' (bɛ dɔɣi o la dabisili 22 June goli ni yuuni 1982) nyɛla French sinii kpɛrita ni ŋun yuuni ka bɛ kpɛrita. O daa di pini Grand Prix nima sani yuuni 2019 Cannes nima sinii zuɣu puhibu ni, ka di nyɛla o sinii din kpee daa kani dina n nyɛ ''Atlantics'', ni Golden Bear yuuni 2024 ka di mi daa niŋ Berlin International nima sinii chuɣu puhibu ni, ni ti pahi sinii kurili ''Dahomey''. 1zxmtxfznt87g5kdzsd3afcga7bwtqr 134349 134348 2026-05-07T08:39:20Z K.D.Nburidiba 4111 Added a 134349 wikitext text/x-wiki '''Mati Diop''' (bɛ dɔɣi o la dabisili 22 June goli ni yuuni 1982) nyɛla French sinii kpɛrita ni ŋun yuuni ka bɛ kpɛrita. O daa di pini Grand Prix nima sani yuuni 2019 Cannes nima sinii zuɣu puhibu ni, ka di nyɛla o sinii din kpee daa kani dina n nyɛ ''Atlantics'', ni Golden Bear yuuni 2024 ka di mi daa niŋ Berlin International nima sinii chuɣu puhibu ni, ni ti pahi sinii kurili ''Dahomey''. Pirinla o gba ni kpɛriti maa zuɣu, niriba pam mi o la kpɛrigu maa zuɣu ka di nyɛla o sinii din boli ''35 Shots of Rum'' (2008). r2d4goaqpza979c3f82b7c8ph8zqbl8 134350 134349 2026-05-07T08:54:24Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134350 wikitext text/x-wiki '''Mati Diop''' (bɛ dɔɣi o la dabisili 22 June goli ni yuuni 1982) nyɛla French sinii kpɛrita ni ŋun yuuni ka bɛ kpɛrita. O daa di pini Grand Prix nima sani yuuni 2019 Cannes nima sinii zuɣu puhibu ni, ka di nyɛla o sinii din kpee daa kani dina n nyɛ ''Atlantics'', ni Golden Bear yuuni 2024 ka di mi daa niŋ Berlin International nima sinii chuɣu puhibu ni, ni ti pahi sinii kurili ''Dahomey''. Pirinla o gba ni kpɛriti maa zuɣu, niriba pam mi o la kpɛrigu maa zuɣu ka di nyɛla o sinii din boli ''35 Shots of Rum'' (2008). == O pilli == Bɛ daa dɔɣi ka Diop Paris, France tingbanni. O ba, Wasis Diop, nyɛla gbansabinli ka lahi nyɛ Senegale nira ka nyɛ yili yiina, ka o ma, Christine Brossard, mi nyɛ silimiinga ka lahi nyɛ French photo ŋmara ni nyini tuum baŋsim daabia. sm0p30vo361biphtjzrcalwntbe7hrn 134351 134350 2026-05-07T08:59:39Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134351 wikitext text/x-wiki '''Mati Diop''' (bɛ dɔɣi o la dabisili 22 June goli ni yuuni 1982) nyɛla French sinii kpɛrita ni ŋun yuuni ka bɛ kpɛrita. O daa di pini Grand Prix nima sani yuuni 2019 Cannes nima sinii zuɣu puhibu ni, ka di nyɛla o sinii din kpee daa kani dina n nyɛ ''Atlantics'', ni Golden Bear yuuni 2024 ka di mi daa niŋ Berlin International nima sinii chuɣu puhibu ni, ni ti pahi sinii kurili ''Dahomey''. Pirinla o gba ni kpɛriti maa zuɣu, niriba pam mi o la kpɛrigu maa zuɣu ka di nyɛla o sinii din boli ''35 Shots of Rum'' (2008). == O pilli == Bɛ daa dɔɣi ka Diop Paris, France tingbanni. O ba, Wasis Diop, nyɛla gbansabinli ka lahi nyɛ Senegale nira ka nyɛ yili yiina, ka o ma, Christine Brossard, mi nyɛ silimiinga ka lahi nyɛ French photo ŋmara ni nyini tuum baŋsim daabia. O nyɛla kpɛrikpɛrita Djibril Diop Mambéty daŋ. O bilim ni, o daa tooi gɔri pam ni chani France mini Senegal, ni wuhiri o ni nyɛ so. n2dvgaa4pyprdgqmug9908kngblstvo 134352 134351 2026-05-07T09:06:29Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134352 wikitext text/x-wiki '''Mati Diop''' (bɛ dɔɣi o la dabisili 22 June goli ni yuuni 1982) nyɛla French sinii kpɛrita ni ŋun yuuni ka bɛ kpɛrita. O daa di pini Grand Prix nima sani yuuni 2019 Cannes nima sinii zuɣu puhibu ni, ka di nyɛla o sinii din kpee daa kani dina n nyɛ ''Atlantics'', ni Golden Bear yuuni 2024 ka di mi daa niŋ Berlin International nima sinii chuɣu puhibu ni, ni ti pahi sinii kurili ''Dahomey''. Pirinla o gba ni kpɛriti maa zuɣu, niriba pam mi o la kpɛrigu maa zuɣu ka di nyɛla o sinii din boli ''35 Shots of Rum'' (2008). == O pilli == Bɛ daa dɔɣi ka Diop Paris, France tingbanni. O ba, Wasis Diop, nyɛla gbansabinli ka lahi nyɛ Senegale nira ka nyɛ yili yiina, ka o ma, Christine Brossard, mi nyɛ silimiinga ka lahi nyɛ French photo ŋmara ni nyini tuum baŋsim daabia. O nyɛla kpɛrikpɛrita Djibril Diop Mambéty daŋ. O bilim ni, o daa tooi gɔri pam ni chani France mini Senegal, ni wuhiri o ni nyɛ so. == O shikuru == Diop niŋla o Degree Le Fresnoy National Studio of Contemporary Art din be France la, ka la nyɛ Palais de Tokyo ni Le Pavillon. p9lgx1q2x13ndqgwi4vjboan4x8izsi 134360 134352 2026-05-07T11:18:23Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134360 wikitext text/x-wiki '''Mati Diop''' (bɛ dɔɣi o la dabisili 22 June goli ni yuuni 1982) nyɛla French sinii kpɛrita ni ŋun yuuni ka bɛ kpɛrita. O daa di pini Grand Prix nima sani yuuni 2019 Cannes nima sinii zuɣu puhibu ni, ka di nyɛla o sinii din kpee daa kani dina n nyɛ ''Atlantics'', ni Golden Bear yuuni 2024 ka di mi daa niŋ Berlin International nima sinii chuɣu puhibu ni, ni ti pahi sinii kurili ''Dahomey''. Pirinla o gba ni kpɛriti maa zuɣu, niriba pam mi o la kpɛrigu maa zuɣu ka di nyɛla o sinii din boli ''35 Shots of Rum'' (2008). == O pilli == Bɛ daa dɔɣi ka Diop Paris, France tingbanni. O ba, Wasis Diop, nyɛla gbansabinli ka lahi nyɛ Senegale nira ka nyɛ yili yiina, ka o ma, Christine Brossard, mi nyɛ silimiinga ka lahi nyɛ French photo ŋmara ni nyini tuum baŋsim daabia. O nyɛla kpɛrikpɛrita Djibril Diop Mambéty daŋ. O bilim ni, o daa tooi gɔri pam ni chani France mini Senegal, ni wuhiri o ni nyɛ so. == O shikuru == Diop niŋla o Degree Le Fresnoy National Studio of Contemporary Art din be France la, ka la nyɛ Palais de Tokyo ni Le Pavillon. == O tuma == Diop daa nyɛla ŋun pahi n tumdi Radcliffe Institute for Advanced Study yuuni 2014 hali ni yuuni 2015. p4o0zewq3beiz1f6h75exlkkdddbej1 134367 134360 2026-05-07T11:28:37Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 134367 wikitext text/x-wiki '''Mati Diop''' (bɛ dɔɣi o la dabisili 22 June goli ni yuuni 1982) nyɛla French sinii kpɛrita ni ŋun yuuni ka bɛ kpɛrita. O daa di pini Grand Prix nima sani yuuni 2019 Cannes nima sinii zuɣu puhibu ni, ka di nyɛla o sinii din kpee daa kani dina n nyɛ ''Atlantics'', ni Golden Bear yuuni 2024 ka di mi daa niŋ Berlin International nima sinii chuɣu puhibu ni, ni ti pahi sinii kurili ''Dahomey''. Pirinla o gba ni kpɛriti maa zuɣu, niriba pam mi o la kpɛrigu maa zuɣu ka di nyɛla o sinii din boli ''35 Shots of Rum'' (2008). == O pilli == Bɛ daa dɔɣi ka Diop Paris, France tingbanni. O ba, Wasis Diop, nyɛla gbansabinli ka lahi nyɛ Senegale nira ka nyɛ yili yiina, ka o ma, Christine Brossard, mi nyɛ silimiinga ka lahi nyɛ French photo ŋmara ni nyini tuum baŋsim daabia. O nyɛla kpɛrikpɛrita Djibril Diop Mambéty daŋ. O bilim ni, o daa tooi gɔri pam ni chani France mini Senegal, ni wuhiri o ni nyɛ so. == O shikuru == Diop niŋla o Degree Le Fresnoy National Studio of Contemporary Art din be France la, ka la nyɛ Palais de Tokyo ni Le Pavillon. == O tuma == Diop daa nyɛla ŋun pahi n tumdi Radcliffe Institute for Advanced Study yuuni 2014 hali ni yuuni 2015. O tuma nimani maa daa kuli o yihiri niriba, bɛ ni nyɛ shɛba, bɛ teeli ni bɛ kɔŋbu, din gbaai bɛ tiɛha ni bɛ so kura. dk3jy4ilvwrdosgxmimleq5yiq5uq1b Bamako 0 33057 134365 2026-05-07T11:27:00Z Aliya 2018 7499 Created an article 134365 wikitext text/x-wiki '''''Bamako''''' '''''nyɛla sinii kurili.Ŋnɔn sabili ka wuhi di niŋbu n nyɛ''''' Abderrahmane Sissako. Di wuhiri la lahibali zaŋ kpa tiɛha din wuhiri I sarika yɛltɔɣa. emzcqyq2oszlb7jm0sd7ayvvi0ixk2z 134376 134365 2026-05-07T11:48:38Z Aliya 2018 7499 Added a content 134376 wikitext text/x-wiki '''''Bamako''''' '''''nyɛla sinii kurili.Ŋnɔn sabili ka wuhi di niŋbu n nyɛ''''' Abderrahmane Sissako. Di wuhiri la lahibali zaŋ kpa tiɛha din wuhiri I sarika yɛltɔɣa. Bamako tiŋkpaŋa , zaŋ kpa dunia baŋki mini tiŋduya laɣi paŋbo totopoŋ (I.M.F) din be gbansabila tingbana fara.Nivuɣu zuɣuri kamani Maïga, Tiécoura Traoré, Hélène Diarra, Habib Dembélé ni Djénéba Koné. bxtcu8eiltd75a6ndzo90yz94zeo4zi 134377 134376 2026-05-07T11:52:28Z Aliya 2018 7499 M maliminiŋ 134377 wikitext text/x-wiki '''''Bamako''''' '''''nyɛla sinii kurili.Ŋnɔn sabili ka wuhi di niŋbu n nyɛ''''' Abderrahmane Sissako. Di wuhiri la lahibali zaŋ kpa tiɛha din wuhiri I sarika yɛltɔɣa. Bamako tiŋkpaŋa , zaŋ kpa dunia baŋki mini tiŋduya laɣi paŋbo totopoŋ (I.M.F) din nyɛ gbansabila tingbana fara.Nivuɣu zuɣuri kamani Maïga, Tiécoura Traoré, Hélène Diarra, Habib Dembélé ni Djénéba Koné. 82xiqm0i4hwo33wzf4l6rzmjms9atzq