Dagbani Wikipedia
dagwiki
https://dag.wikipedia.org/wiki/Sol%C9%94%C9%A3u
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
Miidiya
Diŋ'gahim
Yɛltɔɣa
Ŋun su
Ŋun su yɛltɔɣa
Wikipedia
Wikipedia yɛltɔɣa
Lahabali kɔligu
Lahabali kɔligu yɛltɔɣa
MiidiyaWiki
MiidiyaWiki yɛltɔɣa
Tɛmplet
Tɛmplet yɛltɔɣa
Sɔŋsim
Sɔŋsim yɛltɔɣa
Pubu
Pubu yɛltɔɣa
Salima
Salima yɛltɔɣa
MOS
MOS yɛltɔɣa
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Acacus Mountains
0
16346
142225
141480
2026-07-05T03:12:05Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
142225
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
'''Acacus Mountains''' bee '''Tadrart Akakus''' (Arabic: تدرارت أكاكوس / ALA-LC: Tadrārt Akākūs) nyɛ din niŋ zoli [[Ghat District]] din be western Libya, Sahara luɣ'shɛli polo. Di bɛla tiŋ shɛli be ni booni Ghat, din be Libya la wulin puhuli zuɣu n lahi tee chɛŋ north, Algeria luɣili zuɣu kaman 100 kilometres (62 mi) zuɣu.
==Taari==
=== Etymology ===
''Tadrart'' nyɛla din nyɛ feminine form zaŋ ti "mountain" din be Berber balla ni (masculine: ''adrar''
==Tampima malibu==
Bɛ mi la lala yaɣili ŋɔ di tampima malibu baŋsim la zuɣu ([[rock art]]) ka bɛ daa zaŋli pahi [[UNESCO]] [[World Heritage Site]] ni yuuni 1985 di ni mali peentiri shɛli dɔkpɛri shɛŋa la zuɣu. Di peetibu ŋɔ daa niŋla [[Timeline of human prehistory#Mesolithic|12,000 BCE]] zaŋ chaŋ 100 CE saha ka tahi kali mini biɛhigu taɣibu na.<ref name="unesco">{{cite web|author=UNESCO World Heritage Centre|title=UNESCO Fact Sheet|url=https://whc.unesco.org/en/list/287|access-date=2013-12-09|publisher=Whc.unesco.org}}</ref>
Di mali la binkobi shɛba bɛ ni peenti ka kpɛ,kamani [[Giraffe|giraffes]],wɔbiri, taataa nima ni laakuma, nti pahi ninsalinima mini yuri. Bɛ buɣisirila niriba dakulo kam, for shɛhira,yila ŋmɛbu ni mini waa wabu.<ref name="map">{{cite map|publisher=EWP|title=Jebel Acacus Map and Guide|url=http://ewpnet.com/libya/akakus.htm|edition=1st|year=2006|cartography=EWP|scale=1:100,000, inset 1:400,000. Tourist and cave art information.|isbn=0-906227-93-3|access-date=2008-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150427022847/http://ewpnet.com/libya/akakus.htm|archive-date=2015-04-27|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Acacus Rock Art Photo Gallery|url=http://www.ewpnet.com/libya/acacus/index.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130601042449/http://www.ewpnet.com/libya/acacus/index.htm|archive-date=2013-06-01|access-date=2013-12-09|publisher=Ewpnet.com}}</ref><gallery>
File:Tadrart Acacus 1.jpg|Giraffe
File:Libya 5041 Petroglyphs Tadrart Acacus Luca Galuzzi 2007.jpg|Elephant
File:Tadrart Acacus 2.jpg|Pictograms
File:Libya 4924 Pictograms Tadrart Acacus Luca Galuzzi 2007.jpg|Pictograms
File:Libya 4870 Pictograms Tadrart Acacus Luca Galuzzi 2007.jpg|Pictograms
</gallery>
==Milk lipids==
Tadrart Acacus lahi nyɛla yaɣishɛli milk lipids ni daŋ duɣibu, ka bɛ yuuni 7,500 [[Before Present|BP]] saha.<ref>{{cite journal|last1=Gifford-Gonzalez|first1=Diane|title=Animal Genetics and African Archaeology: Why It Matters|journal=African Archaeological Review|date=2013|volume=30|pages=1–20|doi=10.1007/s10437-013-9130-7|doi-access=free}}</ref>
==Vandalism and destruction since 1969==
Muammar Gaddafi nam saha la din gbaai yuuni 1969 n-ti kpa 2011 yuuni, be daa nyɛla ban yi be ni booni shɛli "Department of Antiquities" yɛla ni ka be viɛla. Yuma zaŋ gbaai 2005, din niŋ ka be bɔri kpam lala kuɣ' shɛli din mali baŋsim ka di pa di zuɣu la gbunni che ka kuɣili maa bela barna ni. Maʒin kara nyɛla be ni zaŋ shɛŋa kpa kuɣuli maa gbinni ni be baŋ kpam ŋɔ ni be shɛli, ka dinzuɣu che ka be wurindi kuɣ'shɛŋa din miri lib, b n-ti pahi din gili din nyɛ Tadrart Acacus kuɣ' shɛli din mali baŋsim ka di pa di zuɣu la.<ref>https://www.theguardian.com/artanddesign/2005/feb/10/heritage.artsandhumanities</ref>
Bin'kuri shɛŋa be ni ʒɛri ni maa nyɛla din niŋ ninmɔhi.<ref>{{Cite web |url=http://www.libyaherald.com/2012/12/23/libyan-archaeologists-look-to-the-future-with-new-training/#ixzz30zUDRKFY |title=Archive copy |access-date=2022-12-16 |archive-date=2021-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210920054616/https://www.libyaherald.com/2012/12/23/libyan-archaeologists-look-to-the-future-with-new-training/#ixzz30zUDRKFY |url-status=dead }}</ref> Zaŋ chɛŋ be UNESCO nim ni daa mŋɛ kuŋɔ n-ti Libya's archaeological and cultural heritage nima, ni be yɛli Libya nim ka dama ni lala yɛl'kura ŋɔ "nyɛla tayiɣisi ni zuri shɛli n-ti pahi tan'mɛriba ban wurindi li la."<ref>{{Cite web |url=http://www.libyaherald.com/2013/09/25/unesco-training-to-combat-the-looting-of-libyan-antiquities/#ixzz30zRTDVxN |title=Archive copy |access-date=2022-12-16 |archive-date=2021-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210920052457/https://www.libyaherald.com/2013/09/25/unesco-training-to-combat-the-looting-of-libyan-antiquities/#ixzz30zRTDVxN |url-status=dead }}</ref>
Yuuni 2012 puuni be n-daa ku Gaddafi la nyaaŋa, be daa kpaŋ be maŋa ni be kpuɣi tumtumdiba ka wuhi ba be tuma ka di nyɛla UNESCO nim niya ni so'chibsi din laasabu nyɛ $2.26 million la puuni, be mini Libya ni Itali gɔmnanti nima. So'chibsi ŋɔ puuni n-nyɛ di mali zali, du gubu ni di niriba baŋsim liɛbu. N-ti pahi Tadrart Acacus, Libya nim malila UNESCO duniya Heritage nim ŋɔ dabaanahi n pahi din nim n-nyɛ: [[Cyrene]], [[Leptis Magna]], [[Sabratha]] ni [[Ghadames]].<ref>{{Cite web|date=2012-12-07|title=UNESCO supports Libyan Heritage with $2m Project {{!}} Libya Business News|url=https://libya-businessnews.com/2012/12/07/unesco-supports-libyan-heritage-with-2m-project/|access-date=2022-12-16|language=en-US|archive-date=2023-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20231209042845/https://libya-businessnews.com/2012/12/07/unesco-supports-libyan-heritage-with-2m-project/|url-status=dead}}</ref> UNESCO nim saɣsigu puuni, be yɛliya ni di tuya ka be kpa luɣ'shɛli be yɛn liɛri ban yɛn guli li ni ban yɛn gbubi li baŋsim shɛli polo Ghat bee Uweynat puuni, ka di lahi nyɛ museum din yɛn nyɛ yɛl'kpeeni din che ka niriba baŋ di yɛla.<ref>{{Cite web|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|title=UNESCO World Heritage Centre - State of Conservation (SOC 2011) Rock-Art Sites of Tadrart Acacus (Libya)|url=https://whc.unesco.org/en/soc/343/|access-date=2022-12-16|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref>
UNESCO State of Conservation (SOC) lahabali gbaŋ din gbaai 2011, 2012 ni 2013 wuhiya ni kuɣa ŋɔ shee kaman bin pii nyɛla be ni kuli li mi shɛli ka wurumdi li silimiin gɔli April 2009 ha.<ref>{{Cite web|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|title=UNESCO World Heritage Centre - State of Conservation (SOC 2011) Rock-Art Sites of Tadrart Acacus (Libya)|url=https://whc.unesco.org/en/soc/343/|access-date=2022-12-16|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref> Yɛl'bɔbigu din gili "property boundaries of the World Heritage ɔSite" ni "property management" yi laɣim, tiŋbihi ŋɔ gba daa be mi di dariza la gba daa pahiya che ka niriba saɣindi li. Zaba din be lala yaɣili ŋɔ tum 2011 yuuni la gba nyɛla din kpaŋsiri binyɛra wurimbu.<ref>{{Cite web|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|title=UNESCO World Heritage Centre - State of Conservation (SOC 2011) Rock-Art Sites of Tadrart Acacus (Libya)|url=https://whc.unesco.org/en/soc/343/|access-date=2022-12-16|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref>
Silimiin gɔli May 2013 puuni, UNESCO daa kpuɣi tabiibi baŋsim sɔya din wuhi be ni yɛn gu ka taɣi Tadrart Acacus site la shɛm, ni be ni yɛn kpuɣi so'chib shɛŋa n-tooi kpaŋsi kaya ni taada din daa be shɛm zaŋ chɛŋ di gubu ni di gbib'bu puuni.<ref>{{Cite web|date=2013-07-08|title=UNESCO organizes training course for conservation and restores of Libyan Artefacts|url=https://unsmil.unmissions.org/unesco-organizes-training-course-conservation-and-restores-libyan-artefacts|access-date=2022-12-16|website=UNSMIL|language=en}}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Silimiin gɔli 14 April 2014 puuni, lahabali daa yina n-wuhi ni bi'biɛhi laɣinsi dibaayi, ban gba daa be tiɛhi viɛnyɛla ka ŋma be mammaŋ yuya n tabili pahi kuɣ' shɛŋa din mali baŋsim ni sabbu di zuɣu, ni ban gba daa zaŋ ti yɛrisi ni be nyɛhi anfooni ni sabbu din pa kuɣa maa zuɣu.<ref>{{Cite web |url=http://observers.france24.com/content/20140414-graffiti-vandalism-destroys-prehistoric-rock-art-libya |title=Archive copy |access-date=2022-12-16 |archive-date=2014-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011203232/http://observers.france24.com/content/20140414-graffiti-vandalism-destroys-prehistoric-rock-art-libya |url-status=dead }}</ref> Silimiin gɔli April 20, 2014 dali, tiŋ'bi lahabali sabiriba ban yi [[Ghat]], [[Libya]], Aziz Al-Hachi la daa nyɛla ban ti French nim lahabali tira so ŋun yuli booni [[Jacques-Marie Bourget]] la ka yɛli, ni "[[sledgehammer]]" nim mini "scrub brushes" ka be daa zaŋ saɣim UNESCO Rock-Art World Heritage Site of Tadrart Acacus.<ref>{{Cite web |url=http://www.algerie1.com/international-2/libye-les-salafistes-wahhabites-libyens-detruisent-un-site-de-12-000-ans-dage/ |title=Archive copy |access-date=2022-12-16 |archive-date=2016-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160808230633/http://www.algerie1.com/international-2/libye-les-salafistes-wahhabites-libyens-detruisent-un-site-de-12-000-ans-dage/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://mondafrique.com/lire/decryptages/2014/04/20/libye-12-000-ans-effaces-au-white-spirit |title=Archive copy |access-date=2022-12-16 |archive-date=2014-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505020145/http://mondafrique.com/lire/decryptages/2014/04/20/libye-12-000-ans-effaces-au-white-spirit |url-status=dead }}</ref>
==joograafi==
Tadrart Acacus mali la tiŋgbani konkɔba balibu, din mali nahingbaŋ bihigu, "[[dune]]s to arches, gorges, isolated rocks and deep [[wadi]]s (ravines)". Din nyɛ tiŋgbani kara n-nyɛ arches of Afzejare kini Tin Khlega. Sahara tigbani kumani zaɣi yino, di mali ʒɛgbana bee mɔri , kamani daadaa ''[[Calotropis procera]]'', di zoya ŋɔ mali la tigbanni kom mini ko bilisi nima.
<gallery>
File:Libya 4985 Tadrart Acacus Luca Galuzzi 2007.jpg|Acacus mountains in western [[Libya]], part of the [[Sahara]]
File:Akakus fozzigiaren.jpg|Rock arch in Tadrart Acacus
File:Tadrart01.JPG|The Moul n'ga Cirque in the [[Tadrart Rouge]] region, with [[wave cloud]]s above
File:Akakus desert.jpg|Desert of Akakus
File:Akakus tete rocheuse.jpg|Head rock
File:Akakus-Gebirge - Bizarre Felsformationen.jpg|Rock formations
File:Libya 5076 Tadrart Acacus Luca Galuzzi 2007.jpg|Rock formations
File:Menschen der Libyschen Wüste.jpg|Temporary human-built habitat
</gallery>
==Karimi pahi==
* [[List of Stone Age art]]
* [[Uan Muhuggiag]]
==Notes==
{{reflist}}
==Further reading==
* Di Lernia, Savino e Zampetti, Daniela (eds.) (2008) ''La Memoria dell'Arte. Le pitture rupestri dell'Acacus tra passato e futuro'', Florence, All'Insegna del Giglio;
* Minozzi S., Manzi G., Ricci F., di Lernia S., and Borgognini Tarli S.M. (2003) "Nonalimentary tooth use in prehistory: an Example from Early Holocene in Central Sahara (Uan Muhuggiag, Tadrart Acacus, Libya)" ''American Journal of Physical Anthropology'' 120: pp. 225–232; {{doi|10.1002/ajpa.10161}}
* Mattingly, D. (2000) "Twelve thousand years of human adaptation in Fezzan (Libyan Sahara)" in G. Barker, Graeme and Gilbertson, D.D. (eds) ''The Archaeology of Drylands: Living at the Margin'' London, Routledge, pp. 160–79;
* Cremaschi, Mauro and Di Lernia, Savino (1999) "Holocene Climatic Changes and Cultural Dynamics in the Libyan Sahara" ''[[African Archaeological Review]]'' 16(4): pp. 211–238; {{doi|10.1023/A:1021609623737}}
* Cremaschi, Mauro; Di Lernia, Savino; and Garcea, Elena A. A. (1998) "Some Insights on the Aterian in the Libyan Sahara: Chronology, Environment, and Archaeology" ''African Archaeological Review'' 15(4): pp. 261–286; {{doi|10.1023/A:1021620531489}}
* Cremaschi, Mauro and Di Lernia, Savino (eds., 1998) ''Wadi Teshuinat: Palaeoenvironment and Prehistory in South-western Fezzan (Libyan Sahara)'' Florence, All'Insegna del Giglio;
* Wasylikowa, K. (1992) "Holocene flora of the Tadrart Acacus area, SW Libya, based on plant macrofossils from Uan Muhuggiag and Ti-n-Torha Two Caves archaeological sites" ''Origini'' 16: pp. 125–159;
* Mori, F., (1960) ''Arte Preistorica del Sahara Libico'' Rome, De Luca;
* Mori, F., (1965) ''Tadrart Acacus'', Turin, Einaudi;
* Mercuri AM (2008) Plant exploitation and ethnopalynological evidence from the Wadi Teshuinat area (Tadrart Acacus, Libyan Sahara). Journal of Archaeological Science 35: 1619-1642; {{doi|10.1016/j.jas.2007.11.003}}
* Mercuri AM (2008) Human influence, plant landscape evolution and climate inferences from the archaeobotanical records of the Wadi Teshuinat area (Libyan Sahara). Journal of Arid Environments 72: 1950-1967. {{doi|10.1016/j.jaridenv.2008.04.008}}
==External links==
{{Commons category|Tadrart Acacus}}
* [https://whc.unesco.org/en/list/287 UNESCO Fact Sheet]
* [https://web.archive.org/web/20061007184254/http://www.acacus.it/eng/index.htm Italian-Libyan Archaeological Mission in the Acacus and Messak]
* [http://www.naturalarches.org/gallery-LibyaPortfolio.htm Natural Arches of the Akakus Plateau] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091107041331/http://www.naturalarches.org/gallery-LibyaPortfolio.htm |date=2009-11-07 }}
==Kundivihira==
* UNESCO Fact Sheet
* Italian-Libyan Archaeological Mission in the Acacus and Messak
* Natural Arches of the Akakus Plateau
[[Pubu:Mountain ranges of Libya]]
[[Pubu:Archaeological sites in Libya]]
[[Pubu:Saharan rock art]]
[[Pubu:Deserts of Libya]]
[[Pubu:Sahara]]
[[Pubu:Prehistoric Africa]]
[[Pubu:Ghat, Libya]]
[[Pubu:Fezzan]]
[[Pubu:Tuareg]]
[[Pubu:World Heritage Sites in Libya]]
[[Pubu:Tourism in Libya]]
[[Pubu:WHD]]
381ymw0damggnggp3kmf7fsm32g20wp
Bukunima duri din be Ghana yuya
0
18046
142231
141930
2026-07-05T07:31:03Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
142231
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|none}}
{{Expand list|date=June 2013}}
Din doli ŋɔ na nyɛla bukunima duri yuya din be [[Ghana]].
== Tiɛbuli ==
{| class="wikitable sortable"
!Library
!Location
!Year Established
!Website
!Type
|-
|[[Street Library Ghana]]
|[[Accra]]
|2011 <ref name="saur2011" />
|<!--www.streetlibraryghana.org-->
|Public- Youth & Children
|-
|Accra Central Library <ref name="ghanaweb2007">{{cite web|date=29 May 2007|title=Library Board no longer dependant on donations|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=124811|work=[[GhanaWeb]]|accessdate=5 June 2013}}</ref>
|[[Accra]]
|1956 (approximate date) <ref>{{cite journal|author=E.J.A. Evans|year=1956|title=New Central Library Accra|journal=Library Association Record|volume=58}}</ref>
|<!--WEBSITE-->
|Public
|-
|Accra Technical University Library
|[[Accra]]
|1949 <ref name="saur2011" />
|http://atu.edu.gh/library/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126113656/https://atu.edu.gh/library/ |date=2022-11-26 }}
|Academic
|-
|Accra Technical Training Centre Library
|[[Accra]]
|1966 <ref name="saur2011" />
|<!--WEBSITE-->
|Academic
|-
|[[Achimota School]] Library
|[[Accra]]
|1927 <ref name="saur2011" />
|<!--WEBSITE-->
|Academic
|-
|Ashanti Regional Library <ref name="ghanaweb2007" />
|[[Kumasi]]
|1954 <ref name="saur2011">{{Citation|title=World Guide to Libraries|publication-date=2011|edition=25th|publisher=De Gruyter Saur|isbn=9783110230710}}</ref>
|<!--WEBSITE-->
|Public
|-
|[[The Balme Library|Balme Library, University of Ghana]]
|[[Legon]]
|1959 <ref>{{cite web|title=About Us|url=http://library.ug.edu.gh/screens/balme/about_us.html|publisher=University of Ghana, Balme Library|accessdate=5 June 2013}}</ref>
|[http://library.ug.edu.gh/screens/balme/index.html]
|Academic
|-
|Bolgatanga regional library <ref name="asamoah2012" />
|Bolgatanga<!--LOCATION-->
|<!--YEAR ESTABLISHED-->
|<!--WEBSITE-->
|<!--TYPE-->
|-
|Bolgatanga Technical Institute Library
|Bolgatanga
|
|
|Academic
|-
|Ghana Institute of Journalism Library
|[[Accra]]
|1958 <ref name="saur2011" />
|<!--WEBSITE-->
|Academic
|-
|Ghana Institute of Management and Public Administration Library
|[[Accra]]
|1961 <ref name="saur2011" />
|<!--WEBSITE-->
|Academic
|-
|Greater Accra Regional Library <ref name="ghanaweb2007" />
|Accra
|1949
|https://www.library.gov.gh/#/web-home/web-home
|Public
|-
|Ho regional library <ref name="asamoah2012" />
|<Ho>
|<!--YEAR ESTABLISHED-->
|<!--WEBSITE-->
|<!--TYPE-->
|-
|Kehillah Center and Public Library
|Accra
|2022
|https://goo.gl/maps/RbXrJxotK5gbDotb9
|Public
|-
|Koforidua regional library <ref name="asamoah2012" />
|<Koforidua>
|<!--YEAR ESTABLISHED-->
|<!--WEBSITE-->
|<!--TYPE-->
|-
|Kpandu Technical Institute Library
|[[Kpandu]]
|1972 <ref name="saur2011" />
|<!--WEBSITE-->
|Academic
|-
|[[Kwame Nkrumah University of Science and Technology]] Library
|[[Kumasi]]
|1952 <ref name="saur2011" />
|<!--WEBSITE-->
|Academic
|-
|Northern Regional Library <ref name="ghanaweb2007" />
|[[Tamale, Ghana|Tamale]]
|<!--YEAR ESTABLISHED-->
|<!--WEBSITE-->
|<!--TYPE-->
|-
|George Padmore Research Library <ref>{{cite web|title=George Padmore Research Library|url=http://www.ghanalibraryboard.com/glb_iSelect_detail.cfm?tblNewsCatID=11&tblNewsID=29|publisher=Ghana Library Board|accessdate=5 June 2013|access-date=4 January 2023|archive-date=1 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120301125356/http://www.ghanalibraryboard.com/glb_iSelect_detail.cfm?tblNewsCatID=11&tblNewsID=29|url-status=dead}}</ref>
|[[Accra]]
|<!--YEAR ESTABLISHED-->
|<!--WEBSITE-->
|National
|-
|Sunyani Technical University Library
|[[Sunyani]]
|1997 <ref name="saur2011" />
|<!--WEBSITE-->
|Academic
|-
|Sunyani regional library <ref name="asamoah2012" />
|<!--LOCATION-->
|<!--YEAR ESTABLISHED-->
|<!--WEBSITE-->
|<!--TYPE-->
|-
|Supreme Court Library
|<!--LOCATION-->
|1909 <ref name="asamoah2012">{{cite book|author=Helena Asamoah-Hassan|title=Libraries in the early 21st century|publisher=Walter de Gruyter|year=2012|isbn=9783110292855|editor=Ravindra N. Sharma|chapter=Libraries in Ghana in the Technological Age|editor2=International Federation of Library Associations and Institutions|editor2-link=International Federation of Library Associations and Institutions}}</ref>
|<!--WEBSITE-->
|<!--TYPE-->
|-
|Takoradi Polytechnic Library
|[[Takoradi]]
|1958 <ref name="saur2011" />
|<!--WEBSITE-->
|Academic
|-
|Todd and Ruth Warren Library, Ashesi University
|Berekuso
|2002
|http://www.ashesi.edu.gh/academics/library.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221005121905/https://www.ashesi.edu.gh/academics/library.html |date=2022-10-05 }}
|Academic
|-
|Trinity College Library
|[[Accra]]
|1948 <ref name="saur2011" />
|<!--WEBSITE-->
|Academic
|-
|University for Development Studies Library
|[[Tamale, Ghana|Tamale]]
|1993 <ref name="saur2011" />
|https://uds.edu.gh/library/
|Academic
|-
|University of Cape Coast Library
|[[Cape Coast]]
|1962 <ref name="saur2011" />
|[https://www.ucc.edu.gh/useful-facilities/library]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<!--WEBSITE-->
|Academic
|-
|University of Education Library
|[[Winneba]]
|1992 <ref name="saur2011" />
|https://www.uew.edu.gh/main/library {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230104001455/https://www.uew.edu.gh/main/library |date=2023-01-04 }}
|Academic
|-
|Upper East Regional Library <ref name="ghanaweb2007" />
|[Bolgatanga]
|<!--YEAR ESTABLISHED-->
|<!--WEBSITE-->
|<!--TYPE-->
|-
|Upper West Regional Library <ref name="asamoah2012" />
|<Wa>
|<!--YEAR ESTABLISHED-->
|<!--WEBSITE-->
|<!--TYPE-->
|-
|Western Regional Library <ref name="ghanaweb2007" />
|[[Sekondi]]
|1955 <ref name="saur2011" />
|<!--WEBSITE-->
|<!--TYPE-->
|-
|[[Wechiau Community Library]]
|[[Wechiau, Ghana|Wechiau]]
|2011
|www.wechiau.org
|General
|}
== Lihimi pahi ==
* [[List of universities in Ghana]]
* [[Ghana Library Authority]]
== Kundivihira ==
{{Reflist|2}}
== Karimi m-pahi ==
; Published in the 20th century
* {{cite journal|author=G.M. Pitcher|year=1970|title=Libraries and Librarianship in Ghana, 1944-1969|journal=Ghana Library Journal}}
* {{cite journal|author=A.A. Alemna|year=1983|title=Development of School Libraries in Ghana|journal=International Library Review|volume=15}}
== External links ==
* [http://www.carligh.org/ Consortium of Academic and Research Libraries in Ghana]
* [http://www.ghanalibraryboard.com/ Ghana Library Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230930052451/http://www.ghanalibraryboard.com/ |date=2023-09-30 }}
* [http://www.indiana.edu/~libsalc/african/ALN125/125DigLibsGhana.html Digital libraries in Ghana], 2008
{{Library nav}}
{{DEFAULTSORT:Libraries in Ghana}}
[[Pubu:Libraries in Ghana| ]]
[[Pubu:Lists of buildings and structures in Ghana|Libraries]]
[[Pubu:Lists of libraries by country|Ghana]]
[[Pubu:Ghana education-related lists|Libraries]]
pjh0r67qrgdk76j0gjhrqbxrfa47sp8
Ajayi Crowther University
0
27492
142227
132980
2026-07-05T04:04:52Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
142227
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Private university in Oyo, Nigeria}}
{{Databox}}
{{Infobox university
| name = Ajayi Crowther University, Oyo
| native_name = A.C.U.
| latin_name =
| image = Ajayi Crowther University, Oyo Main Gate.jpg
| motto = {{lang-la|Scentia Probitas}}
| mottoeng = "Knowledge with Probity"
| established = 2005
| type =
| endowment =
| staff =
| faculty = Faculty of Natural Science, Faculty of Law, Faculty of Social Science, Faculty of Management Science, Faculty of Humanities, Faculty of Engineering, Faculty of Education
| president =
| provost =
| principal =
| rector =
| chancellor = Tunde Afolabi
| vice_chancellor = Timothy A. Adebayo
| dean =
| head_label =
| head =
| students =
| undergrad =
| postgrad =
| doctoral =
| profess =
| city = [[Oyo, Oyo State|Oyo]]
| state = [[Oyo State]]
| country = [[Nigeria]]
| campus =
| free_label =
| free =
| colors =
| colours = {{colour box|Blue}}{{colour box|White}}{{colour box|Gold}} Blue, White and Gold<ref>{{cite web |title=University Logo |url=https://acu.edu.ng/index.php/about-us/logo |website=Ajayi Crowther University, Oyo |accessdate=10 May 2019 |language=en-gb |quote=Blue, white and gold. The blue colour signifies love of humanity and the white, peace, while gold denotes treasure. }}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| mascot =
| fightsong =
| nickname =
| affiliations =
| footnotes =
| website = [http://acu.edu.ng/ http://acu.edu.ng/ ]
| address =
| telephone =
| coordinates = {{Coord|7.8498|3.9485|display=title}}
| pushpin_map = Nigeria
}}
'''Ajayi Crowther University''' ka bɛ lahi booni ni li ACU, nyɛla private faith-based University din be [[Oyo State]], [[Nigeria]].<ref>{{cite web | url=https://www.4icu.org/reviews/10766.htm | title=Ajayi Crowther University | publisher=www.4icu.org | accessdate=7 August 2015 | access-date=25 May 2024 | archive-date=19 December 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231219140138/https://www.4icu.org/reviews/10766.htm | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=http://leadership.ng/news/363739/olanipekun-becomes-new-pro-chancellor-ajayi-crowther-varsity | title=Olanipekun Becomes New Pro-Chancellor Of Ajayi Crowther Varsity | publisher=leadership.ng | work=George Okojie | date=7 April 2014 | accessdate=7 August 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150403074126/http://leadership.ng/news/363739/olanipekun-becomes-new-pro-chancellor-ajayi-crowther-varsity | archive-date=2015-04-03 | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | last = Araromi | first = Maxwell O| title = Attitudes of Undergraduate Students to the Study of French Language as a General Study Course in Ajayi Crowther University, Oyo, Nigeria| work = Studies in Literature and Language | date = 2013-10-31 | accessdate = 2012-04-16 | url = http://www.highbeam.com/doc/1G1-352752502.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20150924154627/http://www.highbeam.com/doc/1G1-352752502.html | url-status = dead | archive-date = 2015-09-24 }}</ref>
== Taarihi ==
Ajayi Crowther University, Oyo nyyɛla [[Church of Nigeria]] [[Anglican Communion]] University. Bɛ daa zali university ŋɔ ka di nyɛ CMS Training Institution in Abeokuta yuuni 1853. Bɛ daa yihi shikuru ŋɔ [[Lagos]] labisi [[Oyo Empire|Oyo]] yuuni 1920.
Tuuli, di daa nyɛla Grade II Teachers' Certificate college. St. Andrews College, Oyo daa piligi "Divinity Course" bin din gbaai yuuni 1910 zaŋ hali ni yuuni 1942. Di daa yi Church of Nigeria Anglican Communion labi gomnanti sulinsi ni yuuni 1977. Di daa leei NCE campus yuuni 1980 ka daa leei College of Education yuuni 1985.
St. Andrews College daa leei university silimiin goli September dabaa ayopɔin dali yuuni 1999 ka Church of Nigeria daa saɣi n-ti SACOBA's yɛltɔɣa. Bɛ daa zali Ajayi Crowther University miri St. Andrews College kurili ni daa be shɛli. University maa daa nya di "license" [[National Universities Commission]] nim sani silimiin goli January dabaa ayopɔin dali yuuni 2005.
Bɛ daa zaŋ la [[Samuel Ajayi Crowther]] ŋun daa nyɛ African bishop mini Bible lɛbigira ka lɛbigi Bibles labisi [[Yoruba language|Yoruba Language]] ni [[Languages of Africa|African languages]] din pahi yuli zaŋ n-ti university ŋɔ.<ref>{{Cite web |date=2023-06-03 |title=Historical Background - Ajayi Crowther University, Oyo |url=https://www.acu.edu.ng/historical-background/ |access-date=2023-12-11 |language=en-US}}</ref>
Ajayi Crowther University nyɛla din mali [[bachelor's degree]] bɔhimbu [[agriculture]], [[engineering]], [[science]] mini [[technology]], [[The arts|arts]], [[management]], [[social science]] n-ti pahi [[law]]. University maa nyɛla din mali biɛhisi shee, bɔhimbu duri ni wuhibu laɣa yora din be N600,000 to N700,000. JAMB/UTME nyɛla din ŋmaai shikuru bihi ni yɛn mali paasi shɛli ka tooi kpɛ shikuru ŋɔ ni 160.<ref name=":1">{{Cite web |title=Ajayi Crowther University {{!}} School Fees, Courses & Admission info |url=https://universitycompass.com/africa/Nigeria/universities/ajayi-crowther-university.php |access-date=2023-12-12 |website=universitycompass.com}}</ref>
== Vice Chancellor/Registrar ==
"Faculty' zaŋ n-ti Ajayi Crowther University, Oyo n-doli na ŋɔ:<ref>{{Cite web |date=2023-09-27 |title=Principal Officers {{!}} Ajayi Crowther University, Oyo - Ajayi Crowther University, Oyo |url=https://www.acu.edu.ng/principal-officers-ajayi-crowther-university-oyo/ |access-date=2023-12-12 |language=en-US |archive-date=2023-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212143022/https://www.acu.edu.ng/principal-officers-ajayi-crowther-university-oyo/ |url-status=dead }}</ref>
*'''Professor Timothy Abiodun ADEBAYO''' nyɛla [[vice-chancellor]]<ref>{{Cite web |date=2023-06-03 |title=The Vice-Chancellor - Ajayi Crowther University, Oyo |url=https://www.acu.edu.ng/the-vice-chancellor/ |access-date=2023-12-12 |language=en-US}}</ref>
*'''Professor Benjamin Olumuyiwa''' nyɛla [[Pro-vice-chancellor|deputy vice-chancellor]] n-ti Ajayi Crowther University.<ref>{{Cite web |date=2023-06-04 |title=The Deputy Vice-Chancellor - Ajayi Crowther University, Oyo |url=https://www.acu.edu.ng/professor-muyiwa-popoola-deputy-vice-chancellor/ |access-date=2023-12-12 |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Bɛ daa lahi labi piigi o deputy vice chancellor zaŋ n-ti yuma ayi.<ref>{{Cite web |last=Ogunyemi |first=Ifedayo |date=2024-02-13 |title=Ajayi Crowther University re-appoints Popoola as deputy vice chancellor |url=https://tribuneonlineng.com/ajayi-crowther-university-re-appoints-popoola-as-deputy-vice-chancellor/ |access-date=2024-04-19 |website=Tribune Online |language=en-GB}}</ref>
*'''Dr. J.E.T Babatola''' nyɛ [[Registrar (education)|registrar]] n-ti Ajayi Crowther University.<ref>{{Cite web |date=2023-06-05 |title=The Registrar - Ajayi Crowther University, Oyo |url=https://www.acu.edu.ng/registrar/ |access-date=2023-12-12 |language=en-US |archive-date=2023-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212180904/https://www.acu.edu.ng/registrar/ |url-status=dead }}</ref>
*'''Mr. Ayodele John Olusanwo''' nyɛ [[bursar]] zaŋ n-ti Ajayi Crowther University.<ref>{{Cite web |date=2023-06-05 |title=The Bursar - Ajayi Crowther University, Oyo |url=https://www.acu.edu.ng/the-bursar/ |access-date=2023-12-12 |language=en-US}}</ref>
*'''Dr. Beatrice A. Fabunmi''' nyɛ university librarian zaŋ n-t Ajayi Crowther University.<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-06-06 |title=University Librarian - Ajayi Crowther University, Oyo |url=https://www.acu.edu.ng/dr-beatrice-a-fabunmi/ |access-date=2023-12-12 |language=en-US |archive-date=2023-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001231706/https://www.acu.edu.ng/dr-beatrice-a-fabunmi/ |url-status=dead }}</ref>
== Library ==
T.Y. Danjuma Library nyɛla karimbu shee zaŋ n-ti Ajayi Crowther University. Bɛ daa di la lala duu ŋɔ fali St. Andrew's College yuuni 2006<ref name=":0" /> ka daa yihi li labisi din pa be luɣ'shɛli saha ŋɔ silimiin goli January dabaa anahi dali yuuni 2010.<ref name=":0" /> Karimbu shee ŋɔ nyɛla din pu [[Humanities]], [[Management]]/[[Social science|Social Sciences]] n-ti pahi [[Natural science|Natural Sciences]].<ref name=":0" /> Di nyɛla din mali buku nɛma din kalinli yiɣisi kamani 20,000 ni 50 journal titles din nyɛ tiŋduya din mini tiŋgbani maa din.<ref name=":0" />
== Courses ==
Bɔhimbu yaɣa din be Ajayi Crowther University:<ref name=":1" />
=== Agriculture ===
* [[Food science|Agricultural Economics]]
* Agricultural Extension
* Animal Science
* Crop Science
=== Engineering ===
* [[Information]] & [[Communication Technology]]
=== Arts, Management & Social Science ===
* [[Economics]]
* [[Communication]] & [[Media studies|Media Studies]]
* [[Sociology]]
* [[Political science|Political Science]]
* [[Geography]]
* [[Accounting]]
* [[Banking]] & [[Finance]]
* [[Business administration|Business Administration]]
* [[Tax]]ation
* [[Marketing]] & [[Advertising|Advertisement]]
* [[Entrepreneurship]]
* [[Tourism]] [[Hotel]] and [[Event management|Event Management]]
* Industrial Revolution & [[Personnel management|Personnel Management]]
* [[English language|English Language]]
* [[History]] & [[International relations|International Studies]]
=== Science & Technology ===
* [[Microbiology]]
* [[Computer science|Computer Science]]
* [[Physics]]
* [[Electronics]]
* [[Geology]]
* [[Industrial Chemistry]]
* [[Biochemistry]]
* [[Mathematics]]
* [[Statistics]]
* [[Exploration geophysics|Applied Geophysics]]
* [[Environmental Biology]]
* [[Horticulture]]
=== Law ===
* [[Law]]
== Ranking ==
Ajayi Crowther University nyɛla din daa dɔni kalinli pihiwɔi yini ka university nɛma piibu tiŋgbani maa ni yuuni 2023.<ref>{{Cite web |title=Ajayi Crowther University Ranking & Review 2023 {{!}} uniRank |url=https://www.4icu.org/reviews/10766.htm |access-date=2023-12-14 |website=www.4icu.org |language=en |archive-date=2023-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231219140138/https://www.4icu.org/reviews/10766.htm |url-status=dead }}</ref>
== Course approval ==
Silimiin goli February yuuni 2021, National University Commission daa saɣi n-ti bɔhimbu yaɣa palla university - [[Master of Laws|law LLM]], entrepreneur, medical laboratories, radiography n-ti pahi radiation science mini bɔhimbu yaɣa shɛŋa university undergraduate.<ref>{{Cite web |last=Adebayo |first=Musliudeen |date=2021-02-12 |title=NUC visitation panel approves seven new courses for Ajayi Crowther University, Oyo |url=https://dailypost.ng/2021/02/12/nuc-visitation-panel-approves-seven-new-courses-for-ajayi-crowther-university-oyo/ |access-date=2023-12-18 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}</ref>
Silimiin goli November yuuni 2022, National University Commission (NUC) daa saɣi n-ti nursing program zaŋ n-ti university ŋɔ.<ref>{{Cite web |last=admin_edu |title=NUC Approves Nursing Programme For Ajayi Crowther University |url=https://edutorial.ng/nuc-gives-approval-to-ajayi-crowther-university-to-offer-nursing/ |access-date=2023-12-16 |language=en-US }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Admission requirements ==
Shikuru bila ŋun bori ni o kpɛ Ajayi Crowther University Oyo nyɛla ŋun to ni o piigi university tuuli o piibu puuni tiŋgbani maa ni Joint Admission Matriculation Board ([[Unified Tertiary Matriculation Examination|UTME]] ) (JAMB) ka nya 180 mark bɔhimbu yaɣa maa zaa ni. Di to ni bɛ mali "credits" paasi nɛma anu WAEC, NECO ni [[National Business and Technical Examinations Board|NABTEB]], din nyɛ silimiinsili balli, laasabu malibu n-ti bɔhimbu yaɣili kam din kpa talahi ka nyɛ ŋun paai yuun pinaayobu.<ref>{{Cite web |last=Admin |date=2021-10-04 |title=Ajayi Crowther University Admission Requirements 2023/2024 |url=https://ghanadmission.com/ajayi-crowther-university-admission-requirements/ |access-date=2023-12-14 |website=Best Online Portal |language=en-US}}</ref>
== Matriculation ==
Silimiin goli May yuuni 2022, Ajay Crowder University [[Matriculation|matriculated]] 721 shikuru bihi zaŋ n-ti yuuni 2021/2022. Vice chancellor daa kpahi shikuru bihi palla bɛ ni daa kpaɣi ŋɔ zuɣu ni bɛ niŋmi kantiŋ ka chɛ zahimbu shee kurinfahili mini biɛhi yoli kam university.<ref>{{Cite web |last=Musa |first=Sophinat |date=2022-05-27 |title=Ajayi Crowther University matriculates 721 students for 2021/22 session, warns against exam malpractices, social vices |url=https://tribuneonlineng.com/ajayi-crowther-university-matriculates-721-students-for-2021-22-session-warns-against-exam-malpractices-social-vices/ |access-date=2023-12-18 |website=Tribune Online |language=en-GB}}</ref>
Silimiin goli Maybiɛɣ'pishi yini ka dali yuuni 2023, vice chancellor, Prof. Timothy Adebayo daa saɣisi shikuru bihi palla ka daa yɛli ba ni bɛ kpaŋmi bɛ maŋ ka bɛ zo yi biɛhi yoya kam puuni shikuru maa ni. O daa yɛliya ni shikuru bihi shɛba bɛ ni daa kpaɣi maa kalinli daa yiɣisi la 1200. O daa lahi yɛli shikuru maa ni kpaŋ di maŋ yihi shikuru bihi ban mali baŋsim mini biɛhi suŋ shɛm.<ref>{{Cite web |last=Nigeria |first=Guardian |date=2023-05-19 |title=Shun immoral practices, Ajayi Crowther Varsity VC warns students |url=https://guardian.ng/news/shun-immoral-practices-ajayi-crowther-varsity-vc-warns-students/ |access-date=2023-12-16 |website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News |language=en-US}}</ref>
== Partnership on agriculture ==
Jubaili Agricultural Company nyɛla din niŋ saawara ni Ajayi Crowther University Seeds, [[seed]] company zaŋ n-ti Ajayi Crowther University din be Oyo State. Di nyɛla din yɛn sɔŋ pukpariba ni binbiri suma.<ref>{{Cite web |last=Nigeria |first=Guardian |date=2023-01-27 |title=Agric firm collaborates with ACU Seeds to assist farmers |url=https://guardian.ng/features/agro-care/agric-firm-collaborates-with-acu-seeds-to-assist-farmers-2/ |access-date=2023-12-16 |website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News |language=en-US |archive-date=2023-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216140332/https://guardian.ng/features/agro-care/agric-firm-collaborates-with-acu-seeds-to-assist-farmers-2/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Nigeria |first=Guardian |date=2023-01-20 |title=Agric firm collaborates with ACU Seeds to assist farmers |url=https://guardian.ng/features/agro-care/agric-firm-collaborates-with-acu-seeds-to-assist-farmers/ |access-date=2023-12-16 |website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News |language=en-US |archive-date=2023-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216141207/https://guardian.ng/features/agro-care/agric-firm-collaborates-with-acu-seeds-to-assist-farmers/ |url-status=dead }}</ref>
== Award ==
Silimiin goli December yuuni 2023, [[Performing arts|performing art]] shikuru bihi yino daa di la theatre student award din daa niŋ Lagos.<ref>{{Cite web |last=Nigeria |first=Guardian |date=2023-12-29 |title=Ajayi Crowther varsity student wins best actress award |url=https://guardian.ng/features/ajayi-crowther-varsity-student-wins-best-actress-award-2/ |access-date=2024-04-19 |website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News |language=en-US |archive-date=2024-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419063446/https://guardian.ng/features/ajayi-crowther-varsity-student-wins-best-actress-award-2/ |url-status=dead }}</ref>
==Kundivihira==
{{reflist}}
==External links==
*[http://acu.edu.ng/ Ajayi Crowther University Official Website]
{{Universities in Nigeria}}
{{authority control}}
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
[[Pubu:Christian universities and colleges in Nigeria]]
[[Category:2005 establishments in Nigeria]]
[[Category:Private universities and colleges in Nigeria]]
[[Category:Academic libraries in Nigeria]]
[[Category:Universities and colleges established in 2005]]
{{Nigeria-university-stub}}
{{Library-org-stub}}
99cye4953mbxr0z7nx9yqcc9ij4oq4a
All Saints University
0
27895
142228
89051
2026-07-05T04:39:35Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
142228
wikitext
text/x-wiki
{{for|the university in Dominica|All Saints University School of Medicine}}
{{short description|Private university in Uganda}}
{{Databox}}
{{Infobox university
|name = All Saints University Lango (ASUL)
|image = All Saints University Lango logo.jpg
|motto = "Enlightenment with Godliness"
|established = 2008
|type = Private
|vice_chancellor =
|chancellor = Prof. Andrew Anthony Cula'<ref name="Cula">{{cite web | url=http://www.newvision.co.ug/news/654153-all-saints-university-vc-ekong-dead.html | title=All Saints University Vice Chancellor Ekong Dead | date=2 April 2014 | accessdate=1 February 2015 | last=Odongo | first=Bonny | newspaper=[[New Vision]] (Kampala) | archive-date=1 February 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150201211123/http://www.newvision.co.ug/news/654153-all-saints-university-vc-ekong-dead.html | url-status=dead }}</ref>
|city = [[Lira, Uganda|Lira]]
|country = [[Uganda]]
| pushpin_map = Uganda
| coordinates ={{coord|02|14|46|N|32|53|59|E|region:UG|display=inline, title}}
|students = 300+ (2010)
|administrative_staff = 26+ (2010)
|campus = [[Urban area|Urban]]
|website = [http://www.asul.ac.ug/ Homepage]
}}
'''All Saints University''', ka di yu maŋ li nyɛ '''All Saints University Lango''' (ASUL) nyɛla ʒingam university din be [[Uganda]]. Di nyɛla university shɛli [[Uganda National Council for Higher Education]] (UNCHE) ni daa saɣi n-ti.<ref>{{cite web | url=http://www.unche.or.ug/institutions/private-universities | title=List of Licensed Private Universities In Uganda | accessdate=1 February 2015 | last=UNCHE | publisher=[[Uganda National Council for Higher Education]] (UNCHE) | archive-url=https://web.archive.org/web/20141017054940/http://www.unche.or.ug/institutions/private-universities | archive-date=17 October 2014 | url-status=dead }}</ref>
==Dooshee==
ASUL nyɛla din be Adoko Road, yaɣili zaŋ n-ti [[Lira, Uganda|Lira]], din be [[Lira District]], [[Northern Region, Uganda|Northern Region]] ka di waɣilim be kamani {{convert|320|km|mi}} ka soli zaŋ chaŋ [[Kampala]], Uganda tiŋzuɣu mini tiŋa titali.<ref>{{cite web |
url=http://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Kampala%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&toplace=Lira%2C%20Northern%20Region%2C%20Uganda%2C&dt1=ChIJm7N0nQ-8fRcR7G9r2T2QOEU&dt2=ChIJD4MBzJ-wcBcRlyfrgw_T_N0 | title=Road Distance Between Kampala And Lira With Interactive Map | accessdate=1 February 2015 | publisher=Globefeed.com}}</ref> Tarisi zaŋ n-ti university maa nyɛla 2°14'46.0"N, 32°53'59.0"E (Latitude:2.246111; Longitude:32.899722).<ref>{{cite web | publisher=[[Google|Google Maps]] | url=https://www.google.com/maps/place/2%C2%B014'46.0%22N+32%C2%B053'59.0%22E/@2.2470897,32.9003078,17z/data=!4m2!3m1!1s0x0:0x0 | title=Location of The Campus of All Saints University At Google Maps | last=Google | accessdate=1 February 2015}}</ref>
==Taarihi==
ASUL nyɛla university shɛli Diocese of Lango din nyɛ asori duu zaŋ n-ti Uganda ni daa piligi shɛli yuuni 2008. Hali shikuru maa kpamba nyɛla dolodolo nima maa zaa yoli, university maa nyɛla din kpaɣiri shikuru bihi ka bɛ doli bɛ ni yi tiŋgbani shɛŋa na mini bɛ adiini. Tuuli undergraduati shikuru bihi ban kalinli daa yiɣisi pihiwɔi nyɛla bɛ ni daa kpaɣi shɛba silimiin goli January yuuni 2009.<ref>{{cite web | date=11 January 2009 | url=http://www.newvision.co.ug/D/8/16/667716 | title=All Saints University Opens In Lira | accessdate=1 February 2015 | newspaper=[[New Vision]] (Kampala) | last=Patrick Okino | first=and Geoffrey Odyek | url-status=dead | archiveurl=https://archive.today/20150201220753/http://www.newvision.co.ug/D/8/16/667716 | archivedate=1 February 2015 | access-date=22 June 2024 | archive-date=1 February 2015 | archive-url=https://archive.today/20150201220753/http://www.newvision.co.ug/D/8/16/667716 }}</ref> Bɔhimbu yaɣa shɛŋa zaa din be university maa ni nyɛla UNCHE ni daa saɣi n-ti shɛŋa.<ref>{{cite web | url=http://ugandaspotlight.wordpress.com/2008/05/02/42 | date=3 May 2010 | accessdate=1 February 2015 | title=Council Certifies Courses At All Saints University | first=Patrick | last=Okino | newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref>
==Recent developments==
Silimiin goli April yuuni 2014, Vice Chancellor Fred Opio Ekong nyɛla ŋun daa kpi din daa niŋ ka o nya motoo sarati la.<ref name="Cula" /><ref>{{cite web | accessdate=1 February 2015 | url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/2270590/-/5ei7kv/-/index.html | title=Professor Opio Eulogised | date=5 April 2014 | first=Hudson | last=Apunyo | newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala) | access-date=22 June 2024 | archive-date=1 February 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150201201118/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/2270590/-/5ei7kv/-/index.html | url-status=dead }}</ref>
==Academics==
{{asof|January 2015}}, ASUL nyɛla din mali "faculty" nima ata din doli na ŋɔ:<ref>{{cite web | url=http://asul.ac.ug/ | title=All Saints University: Background - Faculties & Departments | accessdate=1 February 2015 | last=ASUL | publisher=All Saints University Lango (ASUL) | date=2010 | access-date=22 June 2024 | archive-date=1 February 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150201211108/http://asul.ac.ug/ | url-status=dead }}</ref>
* Faculty of Business Administration and Management
* Faculty of Social Science
* Faculty of Education
==Courses==
Din doli na ŋɔ nyɛ degree bɔhimbu yaɣa shɛŋa din be ASUL:
===Faculty of Business Administration and Management===
* Bachelor of Business Administration and Management
* Bachelor of Entrepreneurship and Small Business Management
===Faculty of Education===
* Bachelor of Primary Education
* Bachelor of Secondary Education
===Faculty of Social Sciences===
* [[Bachelor of Arts]] in [[social sciences]]
* Bachelor of Social Work and Social Administration
* Bachelor of Arts in Project Planning and Management
Din pahiri degree bɔhimbu yaɣa ŋɔ, university nyɛla din niŋdi diploma mini certificate bɔhimbu yaɣa.
==Lihimi m-pahi==
*[[List of universities in Uganda]]
*[[Education in Uganda]]
*[[List of Ugandan university leaders]]
==Kundivihira==
{{reflist}}
==External links==
* [http://www.asul.ac.ug/ All Saints University Homepage]
{{Authority control}}
{{Universities in Uganda}}
{{Lira District}}
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
[[Category:Universities and colleges in Uganda]]
[[Category:Universities and colleges established in 2008]]
[[Category:Lira District]]
[[Category:Lango sub-region]]
[[Category:Northern Region, Uganda]]
[[Category:2008 establishments in Uganda]]
jyjz23keog78ynt686jrzpqb4ze9b81
Cairo International Film Festival
0
28569
142232
133528
2026-07-05T07:47:21Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
142232
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Annual international film festival held in Cairo, Egypt}}
{{Use dmy dates|date=October 2014}}
'''Cairo International Film Festival''' nyɛla yuuni kam shinii chuɣu puhibu din niŋdi [[Cairo Opera House]].<ref>{{Cite web |date=2022-11-13 |title=44th Cairo International Film Festival kicks off on Nov. 13 |url=https://www.egypttoday.com/Article/4/120614/44th-Cairo-International-Film-Festival-kicks-off-on-Nov-13 |access-date=2022-11-14 |website=EgyptToday}}</ref> Di daa pilila yuuni 1976 ka niŋdi yuuni kam tum di ni pili, gbaai yihi yuuni 2011 mini yuuni 2013, ka laɣ'pooli mini siyaasa yɛltɔɣa daa che ka di bi niŋ.<ref name="dailynewsegypt">{{cite web|url=http://dailynewsegypt.com/2012/09/17/the-trouble-with-the-cairo-international-film-festival/|title=The trouble with the Cairo International Film Festival|access-date=18 November 2012|work=Daily News Egypt|date=17 September 2012 }}</ref><ref name="euromedaudiovisuel">{{cite web|url=http://euromedaudiovisuel.net/p.aspx?t=news&mid=21&l=en&did=1621|title=36th Cairo International Film Festival postponed to 2014|access-date=6 April 2014|work=Euromed Audiovisuel|archive-url=https://web.archive.org/web/20141011065033/http://euromedaudiovisuel.net/p.aspx?t=news&mid=21&l=en&did=1621|archive-date=11 October 2014|url-status=dead}}</ref> Di ko n-nyɛ tiŋ'duya shiniinima pina tibu shɛli [[FIAPF]] ni saɣiti Arab mini [[Africa]] yaɣili, ka lahi nyɛ di yuui pam lala yaɣili ŋo.<ref>{{Cite web|title=Roundup: 43rd Cairo Int'l Film Festival opens, attracts about 100 films from over 60 countries|url=http://www.news.cn/english/africa/2021-11/27/c_1310335627.htm|access-date=2021-11-29|website=www.news.cn|archive-date=27 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127055454/http://www.news.cn/english/africa/2021-11/27/c_1310335627.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Cairo Int'l Film Festival to host 11 film premiers during 43rd edition - Film - Arts & Culture|url=https://english.ahram.org.eg/News/437975.aspx|access-date=2021-11-29|website=Ahram Online}}</ref>
==Taarihi==
Cairo International Film Festival (CIFF) nyɛla pina tibu pinaanu din be pubu "A" ni International Federation of Film Producers Associations [[FIAPF]] ni. Dina n-nyɛ kaya ni taɣada shinii chuɣu kurili be [[Arab World]], [[Africa]] ni [[Middle East]].<ref>{{Cite web |title=Cairo's Festivals& Fairs details |url=http://www.cairo.gov.eg/en/Culture/Pages/Cairo%E2%80%99s-Festivals-Fairs-details.aspx?ID=1 |access-date=2022-11-27 |website=www.cairo.gov.eg |archive-date=18 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240518173030/http://www.cairo.gov.eg/en/Culture/Pages/Cairo%E2%80%99s-Festivals-Fairs-details.aspx?ID=1 |url-status=dead }}</ref>
Yuuni 2023, Cairo International Film Festival niŋbu din daa yɛn pahi pihinahio ni anu daabi tooi niŋ ka di nyɛ "[[Israel–Hamas war]]" zuɣu. <ref>{{cite news |last1=Vivarelli |first1=Nick |title=Cairo Film Festival Canceled Due to Israel-Hamas War |url=https://variety.com/2023/film/festivals/cairo-film-festival-cancelled-israel-hamas-war-1235760309/ |access-date=6 February 2024 |publisher=Variety |date=18 October 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Rosser |first1=Michael |title=Cairo film festival cancels 2023 edition due to Israel-Hamas war |url=https://www.screendaily.com/news/cairo-film-festival-cancels-2023-edition-due-to-israel-hamas-war/5187021.article |access-date=6 February 2024 |publisher=Screen Daily |date=18 October 2023}}</ref>
==Awards==
*Pini din du zuɣusaa CIFF n-nyɛ '''[[Golden Pyramid Award]]'' awarded for Best Picture".<ref>{{Cite web|url=https://www.ciff.org.eg/awards/|title=Awards – Cairo International Film Festival|language=en-US|access-date=2019-10-02|archive-date=14 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014010124/https://www.ciff.org.eg/awards/|url-status=dead}}</ref>
*<u>Silver Pyramid</u> MINI <u>Bronze Pyramid Awards</u> zaŋti Best Director mini Best New Director.
*Best Screenplay award zaŋti "Nobel Prize winner" [[Naguib Mahfouz]].
*Pini shɛlli bɛ ni zaŋ [[Faten Hamama]] ŋun nyɛ Egypt kpɛrikpɛrita paɣa yuli nyɛla bɛ ni zaŋ ti shɛli.
*[[FIPRESCI|The International Federation of Film Critics (FIPRESCI) Awards]] nyɛla bɛ ni mooni shɛli chuɣu maa naabu ni.
Di lahi mali pini gahinda tibu yaɣili kamani:
* The Horizons of Arab Cinema Competition, ka ŋun tirili nyɛ Egyptian Filmmakers Syndicate (EFMS), ka tiri Saad Eldin Wahba Award for Best Arabic Film mini [[Salah Abu Seif|Salah Abu Seif Award]] for Best Arab Artistic Contribution.
The International Critics Week Competition for Feature and Documentary Films, ka ŋun tirili nyɛ Egyptian Film Critics Association (EFCA), ka tiri [[Shadi Abdel Salam|Shadi Abdel Salam Award]] for Best Film, awarded zaŋ ti Director, ni Fathy Farag Award for Best Artistic Contribution.
* Cinema of Tomorrow, International Competition (CTIC) for Short Films tiri la [[Youssef Chahine]] Award for Best Short Film, ni The Special Jury Award.
*The Special Jury Award.
===CIFF cash awards===
*Youssef Cherif Rizkallah Award (Audience Award): 20,000$
*Best Arab Film Award: 15,000$ zaŋti ŋu produsi filim maa.
===The International Federation of Film Critics===
*FIPRESCI Award
== Other festival sections ==
* Festival of Festivals –Filimnima di be kompateesa maa ni sabbu kamani ''[[Cannes Film Festival]], [[Berlin Film Festival]], [[Venice Film Festival]] ni din pahi pahi.''
* International Panorama –Tiŋ'duya filin balibu sabi sɔŋ''.''
* New Egyptian Cinema –Egypt shiniinima din yina ''2016/17 sabi sɔŊ.''
* Feature Film Classics – ''Tiŋ'duya shinii gahinda pia sabi sɔŋ.''
* Film Tributes – ''Kpɛtikpɛritiba ban gaŋdu kpaŋsibu.''
* Guest of Honor Film Week, from World Cinema ''.''<ref>{{Cite web |title=Filmmakers, movies from six continents participating in 44th Cairo Int'l Film Festival - Screens - Arts & Culture |url=https://english.ahram.org.eg/News/479568.aspx |access-date=2022-11-14 |website=Ahram Online}}</ref>
== PIna==
===Major award winners===
{|class="wikitable sortable"
|-
!Year
!Best Film (Golden Pyramid)
!Best Director
!Best Actor
!Best Actress
|-
|1991<br>15th||''[[The Object of Beauty]]''||[[Michael Lindsay-Hogg]]<br>for ''[[The Object of Beauty]]''||[[Joaquim de Almeida]]<br>for ''Family Portrait''||Christiane Heinrich<br>for ''Suspicion''
|-
|1992<br>16th||''Those Left Behind''||[[Michael Apted]]<br>for ''[[Thunderheart]]''||[[Ole Lemmeke]]<br>for ''The Naked Trees''||Xiu Jingshuang<br>for ''Those Left Behind''
|-
|1993<br>17th||''Curfew''||[[Nabil Maleh]]<br>for ''The Extras''||[[Andrzej Seweryn]]<br>for ''Amok''||[[Marina Neyolova]]<br>for ''You Are My Only One''
|-
|1994<br>18th||''[[Colonel Chabert (1994 film)|Colonel Chabert]]''||[[Yves Angelo]]<br>for ''[[Colonel Chabert (1994 film)|Colonel Chabert]]''||[[Nour El-Sherif]]<br>for ''A Hot Night''||[[Laila Elwi]]<br>for ''More Love, Less Violence''
|-
|1995<br>19th||''[[The Flor Contemplacion Story]]''||Sergei Masloboischikov<br>for ''Josephine, the Singer and the Mice People''||[[Stephen Rea]]<br>for ''[[Citizen X]]''||[[Nora Aunor]]<br>for ''[[The Flor Contemplacion Story]]''
|-
|1996<br>20th||''A Girl Called Apple''||[[Pantelis Voulgaris]]<br>for ''[[Akropol]]''||Abu Bakr Ezzat<br>for ''The Woman and the Hatchet''||[[Julia Jäger]]<br>for ''Outside Time''
|-
|1997<br>21st||''[[The Chambermaid on the Titanic]]''||[[Bigas Luna]]<br>for ''[[The Chambermaid on the Titanic]]''||Davor Janjić<br>for ''[[Outsider (1997 film)|Outsider]]''||Reem Al-Turki<br>for ''Ceremonial Wedding Dress''
|-
|1998<br>22nd||''[[Malli (film)|Malli]]''||[[Santosh Sivan]]<br>for ''[[Malli (film)|Malli]]''||Paschalis Tsarouhas<br>for ''[[Vasiliki (film)|Vasiliki]]''||[[Mei Ting]]<br>for ''A Time to Remember''
|-
|1999<br>23rd||{''A Major Inconvenience''|| [[Martin Šulík]]<br>for ''Prague Stories'' <small>(Segment: "Pictures from the Visit")</small>||[[Mahmoud Abdel Aziz]]<br>for ''Pleasure Market''||[[Pegah Ahangarani]]<br>for ''The Girl in the Sneakers''
|-
|2000<br>24th||''[[Sigh (film)|Sigh]]''||Roch Stéphanik<br>for ''Stand-by''||[[Zhang Guoli]]<br>for ''[[Sigh (film)|Sigh]]''||[[Xu Fan]]<br>for ''[[Sigh (film)|Sigh]]''<br>[[Dominique Blanc]]<br>for ''Stand-by''
|-
|2001<br>25th|| ''[[Pauline and Paulette]]''||[[Sinișa Dragin]]<br>for ''Everyday God Kisses Us on the Mouth''||[[Paul Freeman (actor)|Paul Freeman]]<br>for ''Morlang''||[[Niki Karimi]]<br>for ''[[The Hidden Half]]''
|-
|2002<br>26th||''The Last Blues''||[[Mrinal Sen]]<br>for ''[[Aamar Bhuvan|My Land]]''||[[Ahmed Zaki (actor)|Ahmed Zaki]]<br>for ''[[Ma'ali al Wazir|His Excellency the Minister]]''||[[Nandita Das]]<br>for ''[[Aamar Bhuvan|My Land]]''<br>[[Katayoun Riahi]]<br>for ''The Last Supper''
|-
|2003<br>27th||''[[The King (2002 film)|The King]]''||Liang Shan<br>for ''The Father''||Song Guofeng<br>for ''The Father''||[[Sandrine Kiberlain]] &<br>[[Sylvie Testud]]<br>for ''[[Sole Sisters]]''
|-
|2004<br>28th||''[[Guardians of the Clouds]]''||[[Héctor Olivera (film director)|Héctor Olivera]]<br>for ''[[Ay Juancito]]''||[[Adrián Navarro]]<br>for ''[[Ay Juancito]]''<br>Sofocles Peppas<br>for ''Dust''||Eszter Bagaméri<br>for ''Guarded Secrets''<br>[[Nelly Karim]]<br>for ''My Soul Mate''
|-
|2005<br>29th<ref>{{cite web|url=http://www.screendaily.com/klaus-haros-film-mother-of-mine-wins-golden-pyramid/4025489.article|title=Klaus Haro's film, Mother of Mine, wins Golden Pyramid|date=2005-12-13|newspaper=Screen Daily|access-date=2015-04-29}}</ref>||''[[Mother of Mine (film)|Mother of Mine]]''||[[Klaus Härö]]<br>for ''[[Mother of Mine (film)|Mother of Mine]]''||Bujar Lako<br>for ''Magic Eye''||[[Maria Lundqvist]]<br>for ''[[Mother of Mine (film)|Mother of Mine]]''
|-
|2006<br>30th<ref>{{cite web|url=http://www.masress.com/en/dailynews/59721|title=Chinese film defies critics and wins the Golden Pyramid|date=2006-12-10|newspaper=Daily News Egypt|access-date=2015-04-29|archive-date=9 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209180828/https://www.masress.com/en/dailynews/59721|url-status=dead}}</ref>||''The Road''|| Khosro Masumi<br>for ''Somewhere Too Far''||Nicolás Mateo<br>for ''Speed Begets Oblivion''||[[Zhang Jingchu]]<br>for ''The Road''
|-
|2007<br>[[31st Cairo International Film Festival|31st]]<ref>{{cite web|url=http://www.masress.com/en/dailynews/107468|title=French war movie sweeps film festival awards |date=2007-12-09|newspaper=Daily News Egypt|access-date=2015-04-29}}</ref>||''[[Intimate Enemies (2007 film)|Intimate Enemies]]''||[[Florent Emilio Siri]]<br>for ''[[Intimate Enemies (2007 film)|Intimate Enemies]]''||[[Albert Dupontel]]<br>for ''[[Intimate Enemies (2007 film)|Intimate Enemies]]''||Marina Magro<br>for ''Opera''<br>Tatyana Lyutaeva<br>for ''Full Scope''
|-
|2008<br>[[32nd Cairo International Film Festival|32nd]]<ref>{{cite web|url=http://english.alarabiya.net/articles/2008/11/29/61062.html|title=Spain and Belgium winners at Cairo film fest|date=2008-11-29|newspaper=Al Arabiya|access-date=2015-04-29}}</ref>||''[[Return to Hansala]]''||[[Pernille Fischer Christensen]]<br>for ''Dancers''||[[Juan Diego Botto]]<br>for ''[[El Greco (2007 film)|El Greco]]''||[[Yolande Moreau]]<br>for ''[[Séraphine (film)|Séraphine]]''
|-
|2009<br>[[33rd Cairo International Film Festival|33rd]]<ref>{{cite web|url=http://www.screendaily.com/festivals/other-festivals/cairo-festival-hands-main-prizes-to-letters-to-father-jacob-and-the-hedgehog/5008473.article|title=Cairo festival hands main prizes to Letters To Father Jacob and The Hedgehog|date=2009-11-23|newspaper=Screen Daily|access-date=2015-04-29}}</ref>||''[[Letters to Father Jacob]]''||[[Mona Achache]]<br>for ''[[The Hedgehog]]''||Fathy Abdel Wahab<br>for ''The Nile Birds''<br>[[Subrat Dutta]]<br>for ''Madholal Keep Walking''||Karolina Piechota<br>for ''Splinters''
|-
|2010<br>[[34th Cairo International Film Festival|34th]]<ref>{{cite web|url=http://www.dailynewsegypt.com/2010/12/10/egypt-sweeps-top-awards-at-cairo-international-film-festival/|title=Egypt sweeps top awards at Cairo International Film Festival|date=2010-12-10|access-date=2015-04-29|newspaper=Daily News Egypt}}</ref>||''[[Lust (2011 film)|Lust]]''||Svetoslav Ovtcharov<br>for ''Voice Over''||[[Amr Waked]] &<br>[[Alessandro Gassman]]<br>for ''[[The Father and the Foreigner]]''||[[Isabelle Huppert]]<br>for ''[[Copacabana (2010 film)|Copacabana]]''<br>[[Sawsan Badr]]<br>for ''[[Lust (2011 film)|Lust]]''
|-
|2012<br>35th<ref>{{cite web|url=http://english.ahram.org.eg/News/60025.aspx|title=35th Cairo International Film Festival closes on a sad note|date=2012-12-08|access-date=2015-04-29|newspaper=Al Ahram}}</ref>||''Rendez-vous in Kiruna''||||Marian Dziędziel<br>for ''The Fifth season of the Year''||Vanessa Di Quattro<br>for ''[[Breach in the Silence]]''
|-
|2014<br>[[36th Cairo International Film Festival|36th]]<ref>{{cite web|url=http://english.ahram.org.eg/NewsContent/5/32/115870/Arts--Culture/Film/th-Cairo-International-Film-Festival-Iranian-film-.aspx|title=36th Cairo International Film Festival: Iranian film Melbourne wins Best Film|date=2014-11-18|access-date=2015-04-29|newspaper=Al Ahram}}</ref>||''Melbourne''||||[[Khaled Abol Naga]]<br>for ''[[Eyes of a Thief]]''||[[Adèle Haenel]]<br>for ''[[Love at First Fight (film)|Love at First Fight]]''
|-
|2015<br>37th||''[[Mediterranea (film)|Mediterranea]]''||[[Dagur Kari]]<br>for ''[[Virgin Mountain]]''||Koudous Seihon<br>for ''[[Mediterranea (film)|Mediterranea]]''||[[Louise Bourgoin]]<br>for ''[[I Am a Soldier]]''
|-
|2016<br>38th||''[[Mimosas (film)|Mimosas]]''||[[Licínio Azevedo]]<br>for ''[[The Train of Salt and Sugar]]''|| Shakib Ben Omar<br>for ''[[Mimosas]]''||[[Nahed El Sebai]]<br>for ''A Day for Women''
|-
|2017<br>39th<ref>{{Cite web |url=https://www.ciff.org.eg/static/en/article.html?id=2057 |title=Prizes of the 39th Cairo International Film Festival (21st- 30th Nov.2017) |access-date=4 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305063726/https://www.ciff.org.eg/static/en/article.html?id=2057 |archive-date=5 March 2018 |url-status=dead }}</ref>||''[[The Intruder (2017 film)|The Intruder]]''||Laura Mora<br>for ''Killing Jesus''||Raouf Ben Amor<br>for ''Tunis By Night''||Diamand Bou Abboud<br>for ''[[Insyriated]]''
|-
|2018<br>40th<ref>{{cite web | url=https://www.ciff.org.eg/ciff-40-result/ | title=Prizes of the 40th Cairo International Film Festival (20- 29 Nov. 2018) | access-date=4 December 2018 | archive-date=30 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190530055201/https://www.ciff.org.eg/ciff-40-result/ | url-status=dead }}</ref>||''[[A Twelve-Year Night]]''||[[Phuttiphong Aroonpheng]]<br>for ''[[Manta Ray (film)|Manta Ray]]''<br>[[Sergei Loznitsa]]<br>for ''[[Donbass (film)|Donbass]]''||[[Sherif Desoky]]<br>for ''[[Night/Ext]]''||[[Zsófia Szamosi]]<br>for ''[[One Day (2018 film)|One Day]]''
|-
|2019<br>41st<ref>{{cite web | url=https://www.screendaily.com/news/mexicos-i-am-no-longer-here-tunisias-a-son-win-at-cairo-film-festival/5145271.article | title=Mexico's 'I Am No Longer Here,' Tunisia's 'A Son' win at Cairo Film Festival | access-date=30 April 2020}}</ref>||''[[I'm No Longer Here|I Am No Longer Here]]''||[[Bas Devos]]<br>for ''[[Ghost Tropic (film)|Ghost Tropic]]''||[[Juan Daniel Garcia Trevino]]<br>for ''[[I'm No Longer Here|I Am No Longer Here]]''|| [[Judy Ann Santos]]<br>for ''[[Mindanao (film)|Mindanao]]''
|-
| 2020<br>42nd<ref>{{cite web|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/395849/|title=British film ''Limbo'' tops the Golden Pyramid at the 42nd Cairo International Film Festival|work=Cineuropa|first=Ola|last=Salwa|date=15 December 2020|accessdate=20 September 2021}}</ref>
| ''[[Limbo (2020 film)|Limbo]]''
| Ivan I. Tverdovsky<br>for ''Conference''
| [[Yulian Vergov]]<br>for ''German Lessons''
| [[Elham Shahin]]<br>for ''Curfew''<br>Natalya Pavlenkova<br>for ''Conference''
|-
| 2021<br>43rd<ref>{{cite web|url=https://english.ahram.org.eg/NewsContentP/5/445856/Arts--Culture/All-the-winners-of-the-rd-Cairo-International-Film.aspx/|title=All the winners of the 43rd Cairo International Film Festival|work=Ahramonline|first=Eslam|last=Omar|date=6 December 2021|accessdate=10 December 2022}}</ref>
| ''The Hole in the Fence''
| Laura Samani<br>for ''Small Body''
| Mohamed Mamdouh<br>for ''Abu Saddam''
| [[Swamy Rotolo]]<br>for ''[[A Chiara]]''
|-
| 2022<br>44th<ref>{{cite news |last1=Vourlias |first1=Christopher |title=Fiery Palestinian Coming-of-Age Drama ‘Alam’ Wins Top Prize at Cairo Film Festival |url=https://variety.com/2022/film/global/alam-wins-cairo-film-festival-1235440065/ |access-date=6 February 2024 |publisher=Variety |date=23 November 2022}}</ref>
| ''Alam''
| [[Emmanuelle Nicot]]<br>for ''[[Love According to Dalva]]''
| Maher Elkheir for ''The Dam''<br>Mahmoud Bakri for ''Alam''
| Zelda Samson<br>for ''[[Love According to Dalva]]''
|-
| 2024<br>45th<ref>{{cite news |last1=Vivarelli |first1=Nick |title=Cairo Film Festival Canceled Due to Israel-Hamas War |url=https://variety.com/2023/film/festivals/cairo-film-festival-cancelled-israel-hamas-war-1235760309/ |access-date=6 February 2024 |publisher=Variety |date=18 October 2023}}</ref>
|
|
|
|
|}
;
Bɛ ni ti tiŋ'duya kpɛrikpɛriti shɛba pina n-nyɛ [[Marcello Mastroianni]], [[Catherine Deneuve]], [[John Malkovich]], [[Elizabeth Taylor]], [[Morgan Freeman]], [[Sivaji Ganesan]], [[Samuel L. Jackson]], [[Sophia Loren]], [[Claudia Cardinale]], [[Leslie Caron]], [[Richard Gere]], [[Susan Sarandon]], [[Gina Lollobrigida]], [[Peter O'Toole]], [[Omar Sharif]], [[Ornella Muti]], [[Victoria Abril]], [[Shashi Kapoor]], [[Alain Delon]], [[Nicolas Cage]], [[Goldie Hawn]], [[Kurt Russell]], [[Greta Scacchi]], [[Julia Ormond]], [[Mira Sorvino]], [[Khalid Abdalla]], [[Alicia Silverstone]], [[Priscilla Presley]], [[Stuart Townsend]], [[Yolande Moreau]], [[Christopher Lee]], [[Irene Papas]], [[Nora Aunor]], [[Bud Spencer]], [[Tom Berenger]], [[Salma Hayek]], [[Lucy Liu]], [[Juliette Binoche]], [[Dominique Blanc]], [[Charlize Theron]], [[Hilary Swank]] ni [[Adrien Brody]].
Tiŋ'duya dareta shɛba bɛ ni ti pina n-nyɛ [[Robert Wise]], [[Elia Kazan]], [[Vanessa Redgrave]], [[Oliver Stone]], [[Roland Joffe]], [[Carlos Saura]], [[Ismail Merchant]], [[Moustapha Akkad]], [[Gadalla Gubara]] ni [[Michelangelo Antonioni]].
Yuuni CIFF 2004 Best Arab Film Awarddaa zaŋmi ti Egyptian film, [[Inas El-Degheidy]]'s ''Searching for Freedom''. Yuuni 2005 CIFF daa ti la, America kpɛrikpɛrita [[Morgan Freeman]] mini French kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa [[Leslie Caron]]. America kpɛrikpɛrita mini dareta [[Clint Eastwood]]'s ''[[Million Dollar Baby]]'' shinii daa nyɛla bɛ ni niŋ shɛli ka ban be din ni nyɛ Freeman, Eastwood ni[[Hilary Swank]]; ni America dareta [[Vincent Minnelli]]'s classic musical [[An American in Paris (film)|''An American in Paris'']] (1951), ka ban be din ni nyɛ Caron mini [[Gene Kelly]]. CIFF's yuuni 2005 ban yuya daa yina n-lahi nyɛ [[Mohamed Mounir]] mini [[Hanan Turk]] ka di nyɛla bɛ kpaŋmaŋa ni Lebanese dareta [[Jocelyne Saab]]'s [[Dunia (2005 film)|''Dunia'' (2005 film)]] ni. [[Syrian American|Syrian-American]] produsa mini dareta [[Moustapha Akkad]], ŋun daa kpi yuuni 2005 Amman, Jordan, liribu ni gba daa nyɛla bɛ ni teei so yɛla lala yuuni maa. O nyɛla ŋun teeri ''[[Mohammad, Messenger of God]]'' (1976) (U.S. ''The Message'') yɛla pam zaŋ chaŋ Musulunsi adiini yɛla teebu polo, ni "spine-chilling ''Halloween"'' shiniinima din pahi.
==Kundivihira==
{{Reflist}}
== External links ==
* {{Official website|https://www.ciff.org.eg/}}
* [https://www.imdb.com/event/ev0000141/overview/ Cairo International Film Festival] at the [[Internet Movie Database]]
*[http://azam.net/ukhotmovies/film-festivals/cairo-film-festival/ History and background to the Cairo International Film Festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200105193710/http://azam.net/ukhotmovies/film-festivals/cairo-film-festival/ |date=5 January 2020 }}
{{Authority control}}
[[Category:Cairo International Film Festival| ]]
[[Category:1976 establishments in Egypt]]
[[Category:Annual events in Egypt]]
[[Category:Film festivals established in 1976]]
[[Category:Film festivals about African cinema]]
[[Category:Autumn events in Egypt]]
j4okt6zfyv7m4c6euygq80ytfkxrux9
Daddy Lumba
0
33030
142236
137543
2026-07-05T09:27:37Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
142236
wikitext
text/x-wiki
{{Bio}}
'''Charles Kwadwo Fosuh''' (be daa dɔɣi o la silimin goli ''[[September]]'' biɛɣu pihita yinika dali yuuni 1964 - ka o daa kani silimin ''[[July]]'' biɛɣu pishi ni ayɔbu yuuni 2025), ka bɛ mi o o tuma ni '''Daddy Lumba''', nyɛla ''[[Ghana]]'' nira ŋun nyɛ ''[[Germany]]'' yili yiina, yili sabira,<ref>{{Cite web|date=2025-11-26|title=Kumasi High court told Daddy Lumba died a German national, not Ghanaian - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/kumasi-high-court-told-daddy-lumba-died-a-german-national-not-ghanaian/|access-date=2026-05-04|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> ni ŋun tiri yila kumsi. O nyɛla ninvuɣ' so ŋun niŋ bayana ka yihi yilanim pam na, ka di shaŋa nyɛ din du tiŋduya, o nyɛla niriba pam ni mi ka o talahi mini o salo galisi pam ''[[Ghana]]'' yil' yiiniba puuni.<ref name=":1">{{Cite web|date=2025-07-27|title=Daddy Lumba: Ghana's highlife legend dies age 60|url=https://www.bbc.com/news/articles/ce93zez439lo|access-date=2026-05-04|website=www.bbc.com|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Daddy Lumba As A Course To Be Studied?|url=https://www.modernghana.com/entertainment/62813/daddy-lumba-as-a-course-to-be-studied.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Livemint|date=2025-07-26|title=Daddy Lumba, famed Ghanaian highlife singer, dies at 59 in Accra {{!}} Today News|language=en|work=mint|url=https://www.livemint.com/news/us-news/daddy-lumba-famed-ghanaian-highlife-singer-dies-at-59-in-accra-11753543948352.html|access-date=2026-05-04}}</ref><ref>{{Cite web|title=Not Just a Singer: Daddy Lumba and the Soul of a Nation|url=https://www.modernghana.com/news/1421277/not-just-a-singer-daddy-lumba-and-the-soul-of-a.html|access-date=2026-05-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref> Niriba pam daa mi la Lumba ka o nyɛ ŋun yihi yilanim pam din gbunani mini di biɛhisi nyɛ konkoba ka salo maa pam daa tooi lahi mali nangbanikpeeni bee galimi n zaŋ kpa o polo.<ref>{{Cite web|date=2025-07-26|title=Daddy Lumba: The highlife legend who redefined Ghanaian music|url=https://www.pulse.com.gh/story/daddy-lumba-the-highlife-legend-who-redefined-ghanaian-music-2025072612112019972|access-date=2026-05-04|website=Pulse Ghana|language=en}}</ref> O yila maa daa kuli jandirila Ghananim kaya, bɛ yal' niŋda ni bɛ yal' yara, o yila maa ni tooi yari n kpari yal' shaŋa polo n nyɛ yurilim, biɛhigu, kpibu, daŋ, ariziki, fara, suhiyurilim, suhisaɣingu, adiininima, nti pahi suhigbaali.
O ni daa na zoori saha shɛli maa, ''[[Ghana]]'' yil' yiiniba ban daa be ''[[Germany]]'' yuma 1980 bahigu la saha, Lumba daa pili la o yila tuma '<nowiki/>''Lumba Brothers''<nowiki/>' puuni, o mini ''[[Ghana]]'' nira ŋun yuli daa booni [[Nana Acheampong]] la lala saha maa. Bɛ zaa daa nyɛla ban go n chaŋ nti be ''[[Germany]]'' lala saha maa. Bɛ daa yihila bɛ ni daa laɣim n-ŋma yili gaŋ' shɛli la, '<nowiki/>''Yee Ye Aka Akwantuom''<nowiki/>', yuuni 1989; dina n daa lɛbi yili shɛli Ghananim nin ni tiɣi ''[[Ghana]]'' ninvuɣi shaba ban be tiŋduya yilanim puuni.Bɛ ni daa kuli waligi taba 1990 yuma maa piligu saha maa nyaanga, Lumba daa kpala o konko baan' tali tuma mini daabilim ka bɔli li '''Lumba Production''<nowiki/>' ka di mini ''MiPROMO'' kpalanzuya n daa kuli gbuni taba. O daa nyɛla ŋun yihi yil' viɛl' gbaliŋ na yimbayimba saha waɣila nyaanga.
Lumba daa dila ''[[Ghana]]'' baansi kpaŋmaŋ pina dibaa anii. O daa deela ''EMY Africa'' kpaŋmaŋ pina la, ka daa lahi n di kpaŋmaŋ pini shɛli din nyɛ ninvuɣ' shɛba ban kpaŋdi bɛ mansi pam diɛma ni yiɣijam polo la pini yuuni 2018 puuni. Yuuni 2023 puuni, ''[[Germany]]'' ''Ambassador'' din bɛ ''[[Ghana]]'' la daa ti o la '<nowiki/>''Borga Highlife Lifetim''e' kpaŋmaŋ pini la. Yuuni 2024 puuni, o daa lahi bela ban daa deei '<nowiki/>''National Honours and Awards''<nowiki/>' kpaŋmaŋ pina la puuni. Yuuni 2025 puuni, o yilli ŋɔ "''Mpempem Do Me''" daa nyɛla din pahi '''Apple Music''<nowiki/>' yilanim la zuɣu, ''UK'' naa ŋun yuli daa booni ''King Charles III'' la n daa piigi lala yilli maa ni o zaŋ n puhi ''Commonwealth Day'' chuɣu la.
== O biɛhigu piligu ==
Bɛ daa dɔɣila Charles Kwadwo Fosu silimin goli ''[[September]]'' biɛɣu pihita yinika dali yuuni 1964 tiŋ' shɛli bɛ ni booni ''Nsuta'' din be ''[[Ashanti Region]]'' ''[[Ghana]]'' tiŋgbani ni la. O ma n daa nyɛ<ref name=":2">{{Cite web|title=Daddy Lumba, Biography|url=http://ghanaweb.com/person/Daddy-Lumba-1257|access-date=2026-05-04|website=ghanaweb.com|language=en}}</ref> Comfort Gyamfi ka sokam mi o Ama Saah, ka o ba mi nyɛ Johnson Kwadwo Fosu. O ba ni o ma daa dɔɣila bihi ata ka o nyɛ ŋun pa kpɛma sani zuɣu. O laanba maa zaa daa nyɛla karimbanima. O ba daa nyɛla ŋun kani ka o na nyɛ bia.<ref>{{Cite web|title=Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba|url=https://daddylumbaofficial.com/biography/|access-date=2026-05-04|language=en-US}}</ref>
Fosu daa pilila o shikuru chandi ''Nsuta'' tiŋgbani ni, ''Suame Methodist'' din be ''[[Kumasi]]'' la ka o daa chaŋ, nti naai yuuni 1979. O daa tirisi tooni n chaŋ ''[[Adu Gyamfi Senior High School]]'' din be ''Jamasi'' la, amaa o daa lahi yi ni n labi ''[[Juaben Senior High School]]'' nti naai o ''Secondary Education'' nimaani 1984 la saha.<ref>{{Cite web|title=Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba|url=https://daddylumbaofficial.com/biography/|access-date=2026-05-04|language=en-US}}</ref>
== O tuma ==
=== O tuuli kuko' yaara mini Lumba Brothers (1983 hali ni 1989) ===
Fosu daa pilila yila o ni daa na nyɛ yuun' pia ni ayɔbu, o ni daa be ''[[Juaben Senior High School]]'' o daa nyɛla bɛ yila toondana yuuni 1983 hali ni yuuni 1984. O daa lahi kpala o tuuli laɣim yili "''Lumba Brothers''" o mini o zonima.<ref name=":0">{{Cite web|date=2025-07-26|title=10 fascinating facts about Highlife Legend Daddy Lumba — And the legacy he leaves behind|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/10-fascinating-facts-about-highlife-legend-daddy-lumba-and-the-legacy-he-leaves-behind.html|access-date=2026-05-04|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> O daa pilila bayana niŋbu o mini ''Nkwanta Wesley Singers'' ni daa diɛm diɛma ''Anokye Krom Cultural Center'' la.<ref>{{Cite web|title=Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba|url=https://daddylumbaofficial.com/biography/|access-date=2026-05-04|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-07-26|title=Daddy Lumba dead: Ghana mourn legendary highlife artiste wey die at age 60|url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/cqxgj2e0edjo|access-date=2026-05-04|website=BBC News Pidgin}}</ref> Lala saha maa ka o daa yihi yilli ŋɔ na "Lumba Lumba" ka di yara n-jandiri ban daa tuhiri ''[[South Africa]]'' maŋsulinsi zuɣu lala saha maa. Yilli maa daa niŋla bayana, ka di che ka bɛ ti o yu' paa ŋɔ "Daddy Lumba", ka di daa ti che ka di lɛbi o yu' paa.<ref name=":3">{{Cite web|title=Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba|url=https://daddylumbaofficial.com/biography/|access-date=2026-05-04|language=en-US}}</ref>
O ni daa kuli naai ''[[Juaben Senior High School|Juaben SHS]]'' o daa chaŋla ''[[Germany]]'' yuuni 1983,<ref name=":0" /> ka di nyɛla o mam, ''Theresa Abebrese'', o ni daa nya so ''Secondary School'' la nti pahi o karimba ''Mama Acheampong'' n daa nyɛ ban tabi sɔŋ o. O daa chirigila ''[[Ghana]]'' nira ŋun gba nyɛ baanga nimaani ''[[Nana Acheampong]]''. Acheampong daa pun nyɛla ŋun be bɔŋ shɛli bɛ ni bɔli "''Talking Dreams''" la ni. Bɛ daa laɣila taba zɔri<ref name=":0" /> ka bɔli bɛ maŋ 'Lumba Brothers' (ka di yina Daddy Lumba yila bɔŋ kurili la ni). Bɛ daa gbaami ni bɛ yihi bɛ yil' palli na dina n nyɛ ''Yee Ye Aka Akwantuom'''<nowiki/>' '''''yuuni 1986 puuni, Joseph Owusu Banahene n daa nyɛ ŋun sɔŋ ka di yina.<ref name=":2" /><ref name=":1" /> Bɛ daa na bi tooi zaŋ yilli maa n wuhi salo ka di nyɛ laɣiri kalinsi zuɣu, naɣila yuuni 1989 ni ka di daa naan yina polo ni, di yibuna n-tɔ ka di kuli duhi bɛ bɔŋ maa saazuɣu.<ref name=":0" /><ref name=":4">{{Cite web|date=2025-07-26|title=Tribute to Daddy Lumba: The Highlife Maestro — iMullar|url=https://imullar.com/2025/07/26/tribute-to-daddy-lumba-the-highlife-maestro/|access-date=2026-05-04|language=en-GB}}</ref> Lumba Brothers daa nyɛla salo nini ni tiɣi shɛli dama bɛ daa chemi ka yili shɛli din daa du tiŋduya laBurger-Highlife''<nowiki/>' yina salo ni. Di yuma ayi nyaanga ka bɛ wali taba, amaa ka na kuli nyɛ ban laɣindi diɛmdi diɛma, kamani yuun' pia polo ha ka Lumba daa taɣi tiŋa.''<ref>{{Cite web|date=2023-01-02|title=“Nana Acheampong introduced me to Highlife music”-Daddy Lumba - Atinka Online|url=https://atinkaonline.com/nana-acheampong-introduced-me-to-highlife-music-daddy-lumba/|access-date=2026-05-04|language=en-US}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":3" />
=== O konko tuma (1990 hali ni 2025) ===
==== O bayana niŋbu (1990 hali ni 2000 polo) ====
Lumba Brothers ni daa wali taba n naai, Daddy Lumba daa yihila o konko yilanim na ka bɔli li '<nowiki/>''Obi Ate Meso Buo''<nowiki/>' 1990 yuuni la ni, baantali baŋdaba pam daa nya lala yilanim maa viɛlim ka di niŋ bayana ''[[Ghana]]'' yilanim puuni.<ref>{{Cite web|title=Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba|url=https://daddylumbaofficial.com/biography/|access-date=2026-05-04|language=en-US}}</ref><ref name=":6">{{Cite web|last=Oloworekende|first=Wale|date=2025-07-29|title=In Tribute To Daddy Lumba, Ghana’s Most Beloved Maverick|url=https://thenativemag.com/in-tribute-to-daddy-lumba-ghanas-most-beloved-maverick/|access-date=2026-05-04|website=The NATIVE|language=en-US}}</ref> Yilanim maa puuni shɛli n daa nyɛ "''Theresa''" ka di fiila jandiri o mam kuro la.<ref name=":4" /> Lumba daa yaarila o kukoli ''Rheinklang Studio'' ka di be ''Düsseldorf'' din be [[Germany]] la. Daddy Lumba daa kuli yihirila yil' pala na yuuni kam hali ni yuuni 2010. O yilanim maa zaa yi laɣim, o daa nyɛla yil' bɔŋbɔŋ bin pishi ni ayopoin<ref>{{Cite web|date=2025-07-27|title=See the list of over 200 songs Daddy Lumba released - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/see-the-list-of-over-200-songs-daddy-lumba-released/|access-date=2026-05-04|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> o ni daa na be o nyavuli ni (ka ''Obi Ate Meso Buo'<nowiki/>'' gba pahi danni).<ref name=":2" /> O yilanim daa nyɛla o maŋmaŋ kukoli, o maŋmaŋ takari gbaŋ '<nowiki/>''Lumba Production''' ka di nyɛ din mini ''MiPROMO'' kpalanzuya gbuni taba.
1990 yuma la saha zaa, o daa namdila yil' bona n tiri o baan' taba ''[[Germany]]'' tiŋgbani ni, Vida' gba daa pahila o ni daa ti yili shɛŋa maa ni, Felix Owusu ni daa zaŋ shɛli n wuhi salo yuuni 1992 la.<ref name=":5">{{Cite web|date=2025-07-27|title=See the list of over 200 songs Daddy Lumba released - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/see-the-list-of-over-200-songs-daddy-lumba-released/|access-date=2026-05-04|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> Lala saha maa ka Lumba daa chirigi Ofori Amponsah, ŋun daa lihiri m bɔri ŋun yan sɔŋ o o yila tuma polo la. Din saha Daddy Lumba daa na chɛla baantali tuma maa. Dina n daa nyɛ Ofori Amponsah piligu ka o mini Lumba laɣim n-tum, bɛ yihila "Anti Atta" na ka o daa yihi yil' bɔŋ ka boli li Asew. O mini Ofori daa lahi yihila yil'boŋ na ka boli liWo Ho Kyere''<nowiki/>' ka di yina yuuni 1999.''<ref name=":2" /><ref name=":5" />
Yuuni 1999, o daa dila '<nowiki/>''Ghana Music Awards''<nowiki/>' kpaŋmaŋ pina buta ka di '<nowiki/>''Album of the Year''<nowiki/>' kpaŋmaŋ pini nti pahi '<nowiki/>''Most Popular Song of the Year''<nowiki/>' kpaŋmaŋ pini.<ref name=":2" /> '<nowiki/>''Ghana Music Awards'<nowiki/>'' puuni, o daa lahi dila '''Artiste of the Year''<nowiki/>' kpaŋmaŋ pini yuuni 2000.
Silimin goli ''[[December]]'' biɛɣu pia ni yini dali yuuni 2005, Daddy Lumba daa demla diɛma '''House of Blues''<nowiki/>' din be ''[[Chicago]]'' la.<ref>{{Cite web|title=Daddy Lumba at Historic Chicago House of Blues!|url=https://www.modernghana.com/news/87794/daddy-lumba-at-historic-chicago-house-of-blues.html|access-date=2026-05-06|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>
Daddy Lumba daa nyɛla ŋun yi poloni dihiri nuu n zaŋjandi ''<nowiki>''New Partronic Party (NPP)''</nowiki>''. "''Nana Ye Winner''", din nyɛ o yilli la nyɛla yili shɛli din daa mali zaashee pam n zaŋti tiŋgbani zuɣulantali piibupiibu shɛli din daa niŋ yuuni 2004, 2012 hali ni 2016. O daa lahi ŋmala yilli n-ti ''Nana Akufo-Addo'' 2020 piibupiibu la, dina n nyɛ "''4 More For Nana''".<ref>{{Cite web|last=Benedict|first=Qwame|date=2020-11-11|title=Daddy Lumba drops his campaign song for Nana Akuffo Addo (VIDEO)|url=https://www.ghpage.com/daddy-lumba-drops-his-campaign-song-for-nana-akuffo-addo-video/167444/|access-date=2026-05-06|website=GhPage|language=en-US}}</ref>
Silimin goli ''[[January]]'' biɛɣu pia ni yini dali yuuni 2009, linjimanim ata daa kuli kpɛla Lumba yiŋ din be ''Atimatim'' la ni ninmohi, ''[[Kumasi]]'' tiŋgbani ni. O tizopaɣa ''Faustina Fosu'' mini bɛ daŋ ni niriba n daa be yiŋa. Faustina ni yɛli sham, ni linjin' dabba maa daa bohila Lumba yala, bɛ daa yɛlimi ni bɛ mini o n yi [[Ankara]] n kuna, ni, ka o yɛliba ni o mini ba ni nya taba o yiŋa. O ni daa kuli yɛli ba ni o ka yiŋa, bɛ daa chaŋmi ka ti lahi labina hawa dibaayi nyaanga ni suhiyiɣisili, bɛ daa kuli zala bɛ yili maa dunoli gbuni n yari zilima ka turi ba. Bɛ ni daa kuli ŋmaligi, Faustina daa bolila ban su tiŋgbani maa fukumsi ka yɛli ba binshɛli din niŋ. Daddy Lumba daa bi yɛli kahigi binshɛɣu din niŋ maa n wuhi solo.<ref>{{Cite web|title=Daddy Lumba in trouble|url=https://www.modernghana.com/entertainment/8623/daddy-lumba-in-trouble.html|access-date=2026-05-06|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>
=== 2010 hali ni 2025 ===
Silimin goli ''[[December]]'' biɛɣu pishi ni ayɔbu dali yuuni 2010, Daddy Lumba daa nyɛla ŋun dem dema '''Royal Lamerta Hotel' Ahodwo'' din be [[Kumasi]] la ni, o piligu dali n daa bala ka o diɛm diɛma tiŋ maa ni, o daa yan zaŋla lala diɛma maa n puhi o konko yuun pishi baantali maa ni chuɣu.<ref>{{Cite web|date=2010-09-17|title=Lumba's homecoming show - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/lumbas-homecoming-show/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> Bɛ daa tirisila diɛma maa n zali silimin goli ''[[January]]'' dahiyini dali yuuni 2011, ka di nyɛla bɛ tuma nema maa n bi viɛla, niriba n daa saɣim lala luɣili maa, nti pahi luɣili maa ʒilɛli bi viɛli zuɣu. Bɛ ni daa bi tooi diɛm diɛma maa di dabisili dali maa zuɣu ban su diɛma zonzongili daa duhi la lala hotel maa nim kootu.<ref>{{Cite web|title=Patrons of Lumba Concert fiasco explore legal option|url=https://www.modernghana.com/entertainment/14254/patrons-of-lumba-concert-fiasco-explore-legal-option.html|access-date=2026-05-06|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>
Silimin goli ''[[January]]'' biɛɣu pia ni ayopoin dali yuuni 2018, Daddy Lumba daa duhila ''Kwame Anokye'' kootu ''Accra High Court'' lani, dama o daa ŋmala ʒiri ni o nyɛla Daddy Lumba bia, o daa boli la o maŋ ''Daddy Lumba Junior'' ka paɣisiri o ni o deei pina niriba sani. Daddy Lumba yɛliya ni Anokye pili o la paɣisibu saha shɛli o ni daa zini ''[[TV Africa]]'' zuɣu n niŋ '''Just Like You''<nowiki/>' la.<ref>{{Cite web|date=2018-04-04|title=Daddy Lumba look-alike changes name after lawsuit|url=https://www.citinewsroom.com/2018/04/daddy-lumba-look-alike-changes-name-after-lawsuit/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref> Anokye daa taɣila o yuli n boli o maŋ ''Anokye Supremo''.<ref>{{Cite web|date=2025-07-30|title=Eight 'sing-alikes' of Daddy Lumba mistaken for the original - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/eight-sing-alikes-of-daddy-lumba-mistaken-for-the-original/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref>
Yuuni 2018 ''EMY Africa Awards'' la ni, Lumba daa dila '''Icon/Legend of Entertainment''<nowiki/>' kpaŋmaŋ pini. O ni daa deei pini maa o daa yɛlimi "N puhi ʒii ŋɔ zonzongilinim mini Ghananim ka paɣi. N nyɛla ŋun na kuli yan tiriya yili suma n yi na be n nyavuli ni".
Silimin goli ''[[October]]'' yuuni 2023, ''[[Germany]] Ambassador'' ŋun ʒi ''[[Ghana]]'' la daa tila Lumba '''Borga Highlife Lifetime Achievement Award''<nowiki/>' kpaŋmaŋ pini.
Lumba daa deela ''Grand Model'' kpaŋmaŋ pini la 2024 ''National Honours and Awards'' puuni, din daa niŋ ''Accra International Conference Centre'' silimin goli ''[[December]]'' biɛɣu pihita dali la.<ref>{{Cite web|date=2024-12-30|title=Full list of recipients at 2024 National Honours Awards - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/full-list-of-recipients-at-2024-national-honours-awards/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref>
''King Charles III'' daa piila "''Mpempem Do Me''" n pahi yil' yura puuni 2025 yuuni ''Commonwealth Day'' la ni. Lala yilli maa n daa pahiri diba ayopoin ''King Charles III'' ni daa piigi o yil' yura pia ni ayopoin shɛŋa ''Apple Music'' maa.<ref>{{Cite web|date=2025-03-10|title=Daddy Lumba’s ‘Mpempem Do Me’ featured in King Charles’ playlist - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/daddy-lumbas-mpempem-do-me-featured-in-king-charles-playlist/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ghartey|first=Raphael|date=2025-03-10|title=Daddy Lumba's 'Mpempem Do Me' features in King Charles III's playlist|url=https://3news.com/showbiz/music/daddy-lumbas-mpempem-do-me-features-in-king-charles-iiis-playlist|access-date=2026-05-06|website=3News|language=en}}</ref>
Daddy Lumba daa malila niya ni chaŋ ''[[United States]]'' mini ''[[Canada]]'' n-ti diɛm diɛma, o yuun pishi nimaani nyaanga. ''TM Entertainmentz'' nim daa nyahila lala gɔrim maa o kum dabisili maa.<ref>{{Cite web|last=Ghartey|first=Raphael|date=2025-07-27|title=Daddy Lumba's USA and Canada tour cancelled - Management|url=https://3news.com/news/daddy-lumbas-usa-and-canada-tour-cancelled-management|access-date=2026-05-06|website=3News|language=en}}</ref> Ghana kuko' yaara ''Kaywa'' ni daa yɛli sham, ni Daddy Lumba daa na bela o yilanim bahigu shili malibu ni poi ka o nan yi che yila tuma. Lala yilanim maa di nyɛla din yan shihi yaɣa ŋɔ, ''roots reggae, amapiano, afrobeats'' nti pahi ''highlife''.
== O yila baŋsim ==
Lumba daa yan sabila yila, ka piigi di ni yan yiini dɔli sham, ka laɣim yila maa neen' bɔra, ka yili yila maa. O yilanim pam tooi nyɛla kanbonsili, amaa o tooi chirigiri yiindi siliminsili gba.<ref name=":6" /> Yilli kamani "''Homeless''" o bi yili li kanbonsili mini siliminsili konko o daa pahila ''German'' gba, o ni daa be ''[[Germany]]'' maa ka o daa bohim li o yila piligu maa saha.
=== O yila balibu ===
Bɛ ni daa wumsi o n niŋ asɔri yaɣili din nyɛ ''gospel'' la zuɣu, Lumba daa ŋma yilanim pam n zaŋkpa ''gospel'' polo, ka di tooi yara n kpari biɛhigu, yurilim, biɛhisi ni taba, kpaŋsibu ni tahima polo.<ref name=":6" /> Daddy Lumba yila nyɛla bal' konkoba ka shihiri suhi, ka lahi nyɛ din waligi ka che taba. O yilinim din galisim gari kobishii maa tooi yarimi n kpari yurilim, biɛhisi ni taba, amiliya, fara, tahima, laɣiri, yiŋ kalinsi, maŋ kpaŋsibu, wun paɣibu, suhipiɛlli, Naawuni ni yiko polo. O yila nim kuli nyɛla din puhiri ka laɣiri paɣiba, nintiɣibo zaŋchaŋ ban yuri o polo, ni o nin ni nya yal' shaŋa, ka di che ka nyɛ baanso ŋun biɛhigu mini salo biɛhisi tooi dɔli taba ka lahi taɣiri niriba biɛhisi.<ref>{{Cite journal|last=Akrong|first=Issac|date=2012-10|title=Hip life music: re-defining Ghanaian culture (1990-2012)|url=http://hdl.handle.net/10315/31427|language=en}}</ref>
=== O yila biɛhigu ===
Lumba daa lahi nyɛla niriba ni mi so ka o nini tiɣi o maŋa ka lahi dihiri o maŋ nachiinsi viɛnyɛla, ka mali viɛlim shɛli din che ka salo yuri o, ka lahi ŋma yil' shɛŋa ŋan niŋ bayana ''[[Ghana]]'' tiŋgbani ni, ka di nyɛ binshɛli din bi mili baansi pam. O daa mali la o zuɣu malibu balibu balibu, o daa tooi chɛri tamda, n pamdi sɔŋda ka daa lahi niŋdi tim niŋdi li ka di nyalisira ka be gɔnagɔna.<ref name=":6" />
== O maŋmaŋ biɛhigu ==
O ma ''Comfort Gyamfi (Ama Saah)'' n daa nyɛ o daa tooi mali so yɛltɔɣa n tumdi tuma. O kum daa nyɛla din daa dam o pam ka che ka o ŋma suhidamli, tahama, ni dihitabili yilanima. Daddy Lumba daa nyɛla ninvuɣi so ŋun mali ashili n zaŋ kpa o maŋmaŋ biɛhigu polo.<ref>{{Cite web|date=2025-12-02|title=High court rules both women were lawfully married to late music icon Daddy Lumba [Full Judgment] - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/high-court-rules-both-women-were-lawfully-married-to-late-music-icon-daddy-lumba-full-judgment/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> O daaʒia zaa daa nyɛla ''[[Ghana]]'' shiiri million kɔbiga ni pisopoin ni ayɔbu (''GH₵176 million''), ka di che ka o nyɛ be ''[[Ghana]]'' yili' yiindiba ban buni puuni.<ref>{{Cite web|last=Desk|first=HT US|date=2025-07-26|title=Daddy Lumba net worth: How rich was late Ghanaian musician? Here’s all about his family and kids|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/music/daddy-lumba-net-worth-all-about-late-ghanaian-musician-s-wealth-family-and-kids-101753547302466.html|access-date=2026-05-06|website=Hindustan Times|language=en}}</ref>
=== O radio duu ===
Silimin goli ''[[September]]'' yuuni 2022 puuni, Lumba daa yoola ''radio'' duu ka boli li ''DLFM'' (106.9), ka di tiri lahibali kanbonsili ni [[Ankara]] polo ŋɔ.<ref>{{Cite news|date=2022-09-08|title=Music legend Daddy Lumba establishes his own radio station, DLFM|language=en-EN|work=Pulse Ghana|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-legend-daddy-lumba-establishes-his-own-radio-station-dlfm/33ql1bl|access-date=2026-05-06}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=Daddy Lumba opens his own radio station DLFM in Accra (Photos)|url=http://shinemegh.com/2022/09/08/daddy-lumba-opens-his-own-radio-station-dlfm-in-accra-photos/|access-date=2026-05-06|website=shinemegh.com|language=en-US|archive-date=2023-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220170259/https://shinemegh.com/2022/09/08/daddy-lumba-opens-his-own-radio-station-dlfm-in-accra-photos/|url-status=dead}}</ref>
=== O dɔro mini o kpibu ===
Silimin goli ''[[July]]'' biɛɣu pishi ni ayɔbu dali asiba mahili yuuni 2025 Lumba daa nyɛla ŋun kani ''Bank Hospital'' din be ''Cantonments'' din be [[Ankara]] la ni.<ref>{{Cite news|date=2025-07-26|title=Daddy Lumba cause of death: Ghanian music icon, passes away - here's what happened to him|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/daddy-lumba-cause-of-death-ghanian-music-icon-passes-away-heres-what-happened-to-him/articleshow/122925433.cms?from=mdr|access-date=2026-05-06|issn=0013-0389}}</ref> Pɔi ka o daa kani, o yuuni pihiyɔbu dɔɣim dabisili chuɣu shɛli din daa niŋ yuuni 2024 la ni, o daa chihila o paɣa, ''Akosua Serwaa Fosuh'' noli ni ka ŋuna n dihi o shini o dali. O daa viila ashili n yɛli ni o daa niŋla yaannyini apulaashin, kamani 2013 la saha. Pɔi ni yuuni 2013, o daa nyɛla do' so ŋun mali alaafee n diɛmdi diɛma laɣinsi ni. Lumba daa nyɛla ŋun diɛma diɛmanim pam n gili duniya yaanga zuɣu laɣinsinim ni.<ref>{{Cite web|title=Highlife Legend Daddy Lumba dies at 60|url=https://www.modernghana.com/entertainment/81389/highlife-legend-daddy-lumba-dies-at.html|access-date=2026-05-06|website=Modern Ghana|language=en}}</ref> ''King Promise'' daa nyɛla ŋun ʒini ''[[Joy FM (Ghana)|Joy FM]]'' zuɣu n yɛli ni o mini Daddy Lumba daa nyɛla ban laɣim n tumda ni bɛ yihi yila na, di chira ayi nyaanga ka Lumba daa kani maa.<ref>{{Cite web|date=2025-07-26|title=Daddy Lumba: 'We were working on a joint album'- King Promise reveals - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/daddy-lumba-we-were-working-on-a-joint-album-king-promise-reveals/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref>
=== O kuli malibu ===
Daddy Lumba ŋun kani maa daŋni kpɛma (abusuapanin) daa moliya ni o kuli bahigu yan lula silimin goli ''[[December]]'' dabaayɔbu dali 2025, ni di yan niŋla ''Baba Yara Sports Stadium'' din be [[Kumasi]] la ni.<ref>{{Cite web|date=2025-10-08|title=Family announces date for late Daddy Lumba’s final funeral rites|url=https://www.pulse.com.gh/story/family-announces-date-for-late-daddy-lumbas-final-funeral-rites-2025100810142033693|access-date=2026-05-06|website=Pulse Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-08-05|title=Daddy Lumba’s funeral to be held in Kumasi - Family - MyJoyOnline|url=https://www.myjoyonline.com/daddy-lumbas-funeral-to-be-held-in-kumasi-family/|access-date=2026-05-06|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref>
=== Silimin goli December kootu zaligu ===
Silimin goli ''[[December]]'' biɛɣu pia ni ayi dali 2025, ''Accra High Court'' daa zaɣisimi ni kuli maa bi yan mali bɛ ni daa gbaai dabisi shɛli maa (''13th [[December]] 2025''), dama bɛ daa bi mali Daddy Lumba mayilinima maa kuli maa malibu shaawara.<ref name=":7">{{Cite web|date=2025-12-12|title=BREAKING: Court blocks Daddy Lumba’s december 13 funeral|url=https://www.pulse.com.gh/story/breaking-court-blocks-daddy-lumbas-december-13-funeral-2025121211041531447|access-date=2026-05-06|website=Pulse Ghana|language=en}}</ref> Kootu maa daa bi saɣi n-ti daŋkpɛma maa, Kofi Owusu (''Abusuapanin'') ni o mali kuli maa shili ka daa lahi yɛli ''Transitions Funeral Home'' ni bɛ di zaŋ kum maa n-ti ba, naɣila kootu maa ti di sariya maa naagi.<ref name=":7" /> Kootu maa vihigu puuni, Daddy Lumba daŋ shɛba ban daa miri o (o paɣa ni o bihi) nuu daa ka kuli maa shili malibu ni, ka kootu maa daa yɛli ni di tu ni bɛ nuu be dinni.
Kootu maa daa zalibami ni bɛ bolimi kuli maa talahi nira kam laɣingu ka ka bɛ ti laɣim gbaai dabisili shɛli bɛ ni yan sɔɣi, bɛ daa lahi zalibami ni laɣishɛlikam bɛ ni nya kuli maa malibuni ni bɛ di zaŋli n gabi Daddy Lumba buni puuni, naɣila bɛ ti ŋmaai sariya maa.<ref>{{Cite web|date=2025-12-12|title=High Court stops Daddy Lumba's funeral over family dispute|url=https://www.primenewsghana.com/general-news/high-court-stops-daddy-lumba-s-funeral-over-family-dispute.html|access-date=2026-05-06|website=Prime News Ghana|language=en-us}}</ref>
Biɛla daa nabi tooi, ka kootu maa lahi zaɣisi bɛ ni gbaai sham maa, dama ban daa duhi yɛltɔɣa maa kootu maa daa bi yo bɛ ni daa gbaai ''GH₵2 million'' shɛli n-ti ba ni bɛ yo pɔi ka bɛ naan yi mali yɛlli maa.<ref>{{Cite web|date=2025-12-12|title=Court allows Daddy Lumba’s funeral to proceed after applicants miss GH¢2m deadline|url=https://www.pulse.com.gh/story/court-allows-daddy-lumbas-funeral-to-proceed-after-applicants-miss-ghcent2m-deadline-2025121215063989018|access-date=2026-05-06|website=Pulse Ghana|language=en}}</ref> Di nyaanga bɛ daa kpaŋ bɛ maŋa n mali yɛlli maa, ka kuli maa daa niŋ bɛ ni daa kuli zali li dabisi shɛli maa (''13th December, 2025'').
== O ni zali shɛli ==
Daddy Lumba daa nyɛla ŋun kpaŋsiri ''[[Ghana]]'' bi' pola mini baan' bihi ni bɛ piimi ''Highlife'' bɛ yila yilibu ni.<ref name=":1" /> O daa lahi nyɛla ŋun sɔŋdi baansi ban na yiɣisirina, baansi kamani ''Felix Owusu, Afia Ampofowaa, Kwabena Sunkwa, Ofori Amponsah, Selina Orleans, Akua Serwaa Bonsu, Borax, Ateaa Tina'', ni ban pahipahi.<ref>{{Cite web|title=Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba|url=https://daddylumbaofficial.com/biography/|access-date=2026-05-06|language=en-US}}</ref> Baansi kamani ''Sarkodie, King Promise'', ni ''KiDi'' nyɛla ban gba yɛli ni Daddy Lumba nyɛla ŋun kpaŋsiba pam bɛ yila baantali polo.
Lumba kpaŋmaŋ zaŋchaŋ ''[[Ghana]]'' yila zaŋgɔhi tiŋduya binkumda polo nyɛla din zaŋ ninneesim na, ka o yilanim maa lahi yɛligi ''[[Ghana]]'' kaya.<ref>{{Cite web|date=2025-07-26|title=Daddy Lumba, Ghanaian music superstar, dead at 60|url=https://www.wusa9.com/article/entertainment/music/daddy-lumba-ghana-accra-highlife-music-obituary-death-dead/65-52a3fbb7-22a0-4fc1-92df-106e095cb15a|access-date=2026-05-06|website=wusa9.com|language=en-US}}</ref>
<h1>O kpaŋmaŋ pina</h1>
=== Di ni yina shɛli ===
* Ghana Music Awards <ref>{{Cite web|date=2025-06-13|title=1ST – 10TH EDITION WINNERS - 27TH TGMA Official Website|url=https://ghanamusicawards.com/winner/1st-10th-edition-winners/|access-date=2026-05-14|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-06-13|title=11TH – 20TH EDITION WINNERS - 27TH TGMA Official Website|url=https://ghanamusicawards.com/winner/11th-20th-edition-winners/|access-date=2026-05-14|language=en-US}}</ref><br />
<table border="5" cellpadding="20">
<tr>
<th>Tuma duu</th>
<th>Yuuni</th>
<th>Yaɣi shɛli o ni di</th>
<th>Bɛ ni daa piigi o</th>
<th>Bahigu lahibali </th>
<th>Kundivihira</th>
</tr>
<!-- Ghana Music Awards -->
<tr>
<td rowspan="11">Ghana Music Awards</td>
<td rowspan="3">1999</td>
<td>Best Album</td>
<td>-</td>
<td>O daa diya</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>Most Popular Song</td>
<td>-</td>
<td>O daa diya</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>Artist of the Year</td>
<td>-</td>
<td>O daa diya</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="2">2000</td>
<td>Album Of The Year</td>
<td>Aben Wo Ha</td>
<td>O daa diya</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>Song of the Year</td>
<td>Aben Wo Ha</td>
<td>O daa diya</td>
<td> <ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Daddy-Lumba-s-Aben-Wo-Ha-How-the-controversial-song-became-a-classic-1993919</ref> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="2">2003</td>
<td>Contemporary Highlife Album Of The Year</td>
<td>Poison</td>
<td>O daa diya</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>Contemporary Highlife Song Of The Year</td>
<td>Menya Mpo</td>
<td>O daa diya</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>2008</td>
<td>Song of the Year</td>
<td>Tokrom</td>
<td>Bɛ daa piigi o</td>
<td> <ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Ghana-Music-Awards-2008-nominations-out-193628</ref> </td>
</tr>
<tr>
<td>2011</td>
<td>Highlife Song of the Year</td>
<td>Anadwo Ye Die</td>
<td>Bɛ daa piigi o</td>
<td> <ref>https://www.modernghana.com/entertainment/14578/three-artistes-lead-2011-ghana-music-awards-nominations.html</ref> </td>
</tr>
<tr>
<td>2012</td>
<td>Highlife Song of the Year</td>
<td>Hye Po</td>
<td>Bɛ daa piigi o</td>
<td> <ref>https://www.newsghana.com.gh/sarkodie-okyeame-kwame-top-vodafone-ghana-music-awards-2012-nominees-list/</ref> </td>
</tr>
<tr>
<td>2015</td>
<td>Highlife Song of the Year</td>
<td>Yentie Obiaa</td>
<td>O daa diya</td>
<td></td>
</tr>
<!-- Ghana Music Awards UK -->
<tr>
<td rowspan="2">Ghana Music Awards UK</td>
<td>2017</td>
<td>Highlife Song of the Year</td>
<td>Enko Den</td>
<td>Bɛ daa piigi o</td>
<td> <ref>https://www.modernghana.com/entertainment/43996/ghana-music-awards-uk-2017-nominations-announced.html</ref> </td>
</tr>
<tr>
<td>2023</td>
<td>Most Popular Song of the Year</td>
<td>Ofon Na Ɛdi Asem Fo</td>
<td>Bɛ daa piigi o</td>
<td> <ref>https://www.musicinafrica.net/magazine/ghana-music-awards-uk-2023-all-nominees</ref></td>
</tr>
</table>
=== Honorary Awards ===
<table border="5" cellpadding="20">
<tr>
<th>Organization</th>
<th>Year</th>
<th>Category</th>
<th>Ref.</th>
</tr>
<!-- Ghana Music Awards -->
<tr>
<td rowspan="5">Ghana Music Awards</td>
<td>1999</td>
<td>Artist of the Year</td>
<td rowspan="3"></td>
</tr>
<tr>
<td>2000</td>
<td>Artist of the Year</td>
</tr>
<tr>
<td>2003</td>
<td>Contemporary Highlife Artist Of The Year</td>
</tr>
<tr>
<td>2015</td>
<td>Highlife Artiste(s) of the Year</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>2018</td>
<td>Lifetime Achievement Award</td>
<td> <ref>https://www.musicearshot.com/2025/07/the-timeless-legacy-of-daddy-lumba-ghana-s-highlife-icon-dies-at-60.html?m=1</ref> </td>
</tr>
<!-- EMY Africa Awards -->
<tr>
<td>EMY Africa Awards</td>
<td>2018</td>
<td>Icon/Legend of Entertainment</td>
<td> <ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Daddy-Lumba-A-look-at-the-life-and-achievements-of-a-Highlife-legend-1993575</ref> </td>
</tr>
<!-- Embassy of Ghana -->
<tr>
<td>Embassy of Ghana, Berlin, Germany</td>
<td>2023</td>
<td>Borga Highlife Lifetime Achievement Award</td>
<td> <ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Daddy-Lumba-A-look-at-the-life-and-achievements-of-a-Highlife-legend-1993575</ref> </td>
</tr>
<!-- National Honours -->
<tr>
<td>National Honours and Awards</td>
<td>2024</td>
<td>Grand Medal</td>
<td> <ref>https://www.myjoyonline.com/full-list-of-recipients-at-2024-national-honours-awards/</ref> </td>
</tr>
</table>
== O kuko' yaara ==
Lahibali maa maŋmaŋa: ''Daddy Lumba discography''
== Nyami ŋɔ gba ==
* Music of Ghana
* Music
* Nana Acheampong
== Kundivihira ==
{{Reflist}}
[[Pubu:AfroCurationGhana2026]]
[[Pubu:lahabaya zaa]]
[[Pubu:Doo]]
9ia1za82qj4catph96qkbqxeqjgstz9
Dawadawa
0
33543
142241
141990
2026-07-05T09:48:16Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
142241
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Che ka sabbu maa di shim''''''Kpaligu( Dagbamba) Irú''' (Yoruba) bee '''Daddawa''' [[Gbɛngbɛhili|(gbengberi)]] <ref>{{Cite book|last=Sokoh|first=Ozoz|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-1-64829-189-0|title=Chop chop: cooking the food of Nigeria|last2=Ransom|first2=James|date=2025|publisher=Artisan, a division of Workman Publishing Co., Inc|isbn=978-1-64829-189-0|location=New York, NY}}</ref>bee '''Eware''' (Edo) bee '''Sumbala''' (Bambara) bee '''Narghi''' (Fulani) bee '''Zwuaii''' (Tyap) nyɛla e ni mali zuna ni duɣili zali ka di miigi ka bɛ zaŋ sima bee silimiinsi n zaŋ pahi dizuɣu n duɣi<ref>{{Cite news|title=Dawadawa: The Magical Food Ingredient — LivingTheAncestralWay|language=en-US|work=LivingTheAncestralWay|url=https://abenaoffehgyimah.com/blog/dawadawa-the-magical-food-ingredient|access-date=2026-07-02|archive-date=2024-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20241111205240/https://abenaoffehgyimah.com/blog/dawadawa-the-magical-food-ingredient|url-status=dead}}</ref>. di nyɛla din yɔli pam [[West Africa]] tingbanni zaa. Bɛ mali li mi ma pahiri n duɣiri kali bindira kamani, agushi ziɛri, mana ʒɛri, bira ziɛri, salinvaɣu ziɛri, kuuka ni ŋan pahi pahi.<ref>{{Cite journal|last=Petrikova|first=Ivica|last2=Bhattacharjee|first2=Ranjana|last3=Fraser|first3=Paul D.|date=2023-01-17|title=The 'Nigerian Diet' and Its Evolution: Review of the Existing Literature and Household Survey Data|url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9914143/|journal=Foods|volume=12|issue=3|pages=443|doi=10.3390/foods12030443|issn=2304-8158|pmc=9914143|pmid=36765972}}</ref>
== Bɛ ni niŋdili shɛm ==
Di niŋbu kuli nyɛla duɣibu, paɣibu ni binshɛŋa yihibu dinni. di miisim maa yurimi nyɔm shɛli. bɛ tooi pahiri yalim di maalibu ni Din yɛn che ka di zani yuui.
== bala maa nima ni booni li shɛm ==
Bal' shɛba ni boonili shɛm n nyɛ:
* Manding balli: ''sunbala'', ''sumbala'', ''sungala'', ''sumara'' ''Sumbala'' ''French nima paŋlimi'' Manding nima sani.
* Gbengbehili: ''dawadawa'', ''daddawa''
* Pulaar/Pular: ''ojji''
* Yoriba: ''iru''
* Serer, Saafi, Wolof: ''netetou''
* Krio: ''kainda''
* Susu: ''Kenda''
* Zarma: ''doso mari''
* Dagbanli: ''Kpalgu''
* Mooré: ''Colgo''
* Konkomba language: ''tijun'', ''t.''
== Kundivihira ==
7lxvigz786jntcgmxxihkcki1itt9bd
Acheke
0
33546
142226
142023
2026-07-05T03:14:56Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
142226
wikitext
text/x-wiki
'''Acheke''' (Bambara: cɛkɛ) (Nzema: akyɛkɛ)<ref>{{Cite news|date=2013-10-01|title=Acheke, A Tasty West African Dish|language=en|work=Journalism by Sekou Kamara|url=http://sekoukamara.com/2013/10/01/acheke-a-spicious-west-african-dish/|access-date=2026-07-02}}</ref> (din vinyɛliga sabbu nyɛla '''attièkè''' (Ivory Coast) bee '''akyeke''' (Ghana )) nyɛla binidirigu shɛli bini zaŋ [[banchi]] n niŋ shɛli kadi nyɛ kali [[bindirigu]] din yoli [[Côte d'Ivoire|Côte d'lvoire]] mini [[Ghana]].<ref>{{Cite news|title=Ivory Coast seeks protected status for staple cassava dish|language=en-US|url=https://www.yahoo.com/news/ivory-coast-seeks-protected-status-staple-cassava-dish-201430644.html|access-date=2026-07-02|archive-date=2016-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160805005446/https://www.yahoo.com/news/ivory-coast-seeks-protected-status-staple-cassava-dish-201430644.html|url-status=dead}}</ref> Binidirigu ŋɔ nyɛla bini zaŋ banchi shɛli bini wurigi ka chɛ ka di miigi n duɣiri shɛli.<ref>{{Cite web|date=2016-08-26|title=Attieke from the Western Region|url=https://www.pulse.com.gh/story/efie-aduane-series-attieke-from-the-western-region-2024080214365660589|access-date=2026-07-02|website=Pulse Ghana|language=en}}</ref> Acheke kuma gba nyɛla bini duɣiri shɛli, din ŋani couscous.
Attièkè nyɛla binidiri gahindili n ti Lagoon nima ( Ebriè) southern Côte d'lvoire yaɣali nima mini Nzema nima ban bɛ Ghana [[Western Region]] yaɣali maa.
Lala bachi ŋɔ attièkè ŋɔ nyɛla din yina bachi ŋɔ "adjèkè" puuni Ebriè balli shɛli bini yɛri southern Côte d'lvoire yaɣali maa. Di bolibu maa daa nyɛla Bambara ni ni niŋim shɛli ka taɣali n bolindili "atchèkè" ka French niriba maa gba boli ni "attièkè". Din nyɛla bini zaŋ banchi shɛli bini wurigi ka chɛ ka di miigi<ref>{{Cite book|title=Indigenous Fermented Foods of Southeast Asia|date=2015|publisher=CRC Press LLC|isbn=978-1-4398-4481-6|editor-last=Owens|editor-first=J. David|series=Fermented foods and beverages series|location=Boca Raton, FL}}</ref> n niŋdi shɛli ka di nyɛ din mali kore ayi dirili ni zahim chimda ni nanzua shɛli bini baɣisi ka ni tooi lahi ŋahi nanzua mini alibasa n pa di zuɣu n dihili nachinsi ka niŋ maagi n pahi din yɛn chɛ ka di niŋ nyɛɣisim, n ti pahi kpa kom zuɣu.
Attièkè nyɛla binidirigu shɛli din niŋ afua ka sokam ni tooi dali, ka di pa nyɛ bindiri kpeeni n ti daŋ shɛli ni bindiri kohiriba sani n ti pahi churi bee suhupɛili laɣimgu nim ni. Milinsi mini baŋsim zaŋ chaŋ bindirigu ŋɔ duɣibu polo nyɛla yɛli kpani biɛhigu puuni. Ghana zuliya nim puuni, Nzema zuliya ni, ŋun na ʒin di akyeke bi yɛlimi ni o pa Nzema maŋli.
Attuèkè nyɛla din bɛ di ko ka chɛ gari
== Din duɣiri shɛm ==
A yɛn pɛhila banchi ma, ka wurigili, ka nayi zaŋli n gabi banchi din miigi ni bɛla ni di piligu ni( piligu maa nyɛla din mali yuya balibu zaŋ jɛndi zuliya shɛli ban niŋli maa: mamgnan Ebriè ni, lidjrou Adjoujrou puuni, bèdèfon Alladjan ni). Bi ni zaŋ li zali dahin yini bee dabaa ayi ka di miigu. Di yi miigi n naagi di saha hydrocyanic acid din bɛ banchi ni maa nyɛla din yɛn yi, bini kahim di kom maa ,ka yarigi n suŋ ka di kugi ka bi nayi pa duɣili. Bini duɣili saha bihi sunsuni , attièkè nyɛla din bi . Di nyɛla bini diri shɛli ni zahim mini nanzua bee kamatosi.
Di kuli bɛmi ka Moroccan couscous maa, attièkè nyɛla bini wurigiri shɛli balibu zaŋ chaŋ di balibu polo, di doliya region shɛli dini yina. Din niŋ bayana nyɛla zaɣa kara ka bi boli "Abodjama" ka di nyɛ daabihi ban kuhiri li maa ka nyɛ ban bi yi zuliya shɛli attièkè nyɛ nyɛ bi bindirigu kpani ni na maa. Di nyɛla bali shɛli bini niŋda ka di nyɛ daabiligu zuɣu. Attièkè balibu nyɛla din mali nyɛɣasim nyɛ balibu din wuhiri dini yina yaɣa shɛli.
Attièkè shɛli bini kohiri daa ni maa nyɛla bini duɣi shɛli, a ni tooi di li ka bi labi n duɣili. Amaa di yi kugi di tumi ni a labi n duɣili.
== Fali ==
Silimi gɔli [[December]] yuuni 2024 puuni, attièkè daa nyɛla UNESCO nim ni yɛli ni shɛli nyɛla kali balibu shɛli tu ni boli intangible cultural heritage.
== Kundivihira ==
sq5rfbk56olwrhbzmkbvs6sxv4m3c5u
Banga soup
0
33552
142229
142116
2026-07-05T06:22:09Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
142229
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Palm nut soup close up 02.jpg|thumb|abe ʒiɛri]]
'''Abe ʒiɛri''' bee '''banga''' nyɛla ʒiɛri shɛli bini za abe wala n duɣi, ka di nyɛ din niŋ bayana [[Cameroon]], [[Sierra leone|Sierra Leone,]] [[Ghana]], [[Nigeria]], Democratic Republic of Congo mini [[Ivory Coast]]. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla bini zaŋ abe kom n duɣi shɛli ni nimdi, zahim gora mini aromatic. Di nyɛla bini diri shɛli ni starch, eba, sakɔro, shinkaafa kpela, bonku, fonio bee shinkaafa.
== Di yi kana regions ni ==
=== Cameroon ===
Mbanga ʒiɛri nyɛla abe wala ʒiɛri Camerooonian bindira<ref>{{Cite book|last=Osseo-Asare|first=Fran|title=Food culture in sub-Saharan Africa|date=2005|publisher=Greenwood Press|isbn=978-0-313-32488-8|series=Food culture around the world|location=Westport, Conn}}</ref><ref>{{Cite book|title=Rapid Urbanisation, Urban Food Deserts and Food Security in Africa|date=2016|publisher=Springer International Publishing : Imprint: Springer|isbn=978-3-319-43567-1|editor-last=Battersby|editor-first=Jane|edition=1st ed. 2016|location=Cham|editor-last2=Crush|editor-first2=Jonathan}}</ref> ni mini African bindira ni.<ref>{{Cite web|last=Adamu|first=Imma|date=2023-06-07|title=Palm Nut Soup (Banga)|url=https://www.africanbites.com/mbangapalmnut-soup/|access-date=2026-07-03|website=Immaculate Bites|language=en-US}}</ref> Di nyɛla bini diri shɛli ni Kwacoco. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla Cameroon nim gba ʒiɛri balibu zaŋ ti Africa banga, abe wala ʒiɛri shɛli bini diri tiŋsi ni kani Nigeria. Cameroon puuni mbanga nyɛla bini mali abe wala n duɣiri ʒiɛri shɛli. A yi tiŋ maa ni bɛ tooi mani canned wala n duɣiri li.<ref>{{Cite news|date=2018-07-21|title=Mbanga (Palm Nut) Soup|language=en-US|work=The Congo Cookbook|url=http://www.congocookbook.com/soup-and-stew-recipes/mbanga-palm-nut-soup/|access-date=2026-07-03|archive-date=2021-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210805141214/http://www.congocookbook.com/soup-and-stew-recipes/mbanga-palm-nut-soup/|url-status=dead}}</ref>
=== Nigeria ===
[[Lahabali kɔligu:Eba served with Fresh fish banga soup in a clay pot.jpg|thumb|Eba mini abe ʒiɛri ni zahim]]
[[Lahabali kɔligu:Eating Banga (Pam Seed) Rice..jpg|thumb|Shinkaafa mini manʒi bee banga]]
Banga nyɛla abe ʒiɛri balli southern (Niger Delta) Nigeria, din tooi bɛ tiŋ shɛŋa n nyɛ itsekiri, isoko, ijaw mini urhobo zuliya nim maa ni.<ref>{{Cite web|title=Banga Soup {{!}} Original Recipe from Delta State Nigeria|url=https://allnigerianfoods.com/banga-soup/|access-date=2026-07-03|website=All Nigerian Foods|language=en-US}}</ref> Lala bindirigu ŋɔ nyɛla din bɛ fi ko ka chɛ ofe akwu, bindirigu balli shɛli din bɛ Igbo kali ni. Binis nim mali ʒiɛri shɛli bini mali abe n duɣira ka di bɛ ka ofe akwu din yi kana bini mali ʒiɛvari shɛŋa mini di duɣibu soli.<ref>{{Cite web|title=Banga Soup (Ofe Akwu)|url=https://www.allnigerianrecipes.com/soups/banga-soup/|access-date=2026-07-03|website=All Nigerian Recipes|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Jemimah|first=Sisi|date=2015-09-22|title=Ofe Akwu - Igbo Style Banga Soup|url=https://sisijemimah.com/2015/09/22/ofe-akwu/|access-date=2026-07-03|website=Sisi Jemimah|language=en-GB}}</ref> Itsekiri nim bolindi la obieyen, urhobo ni gba bolindili ame edi, ka isoko nim gba nyɛ ban bolindi izuwo ibiedi.<ref>{{Cite web|date=2024-05-21|title=Banga Soup Recipe - African Food Network|url=https://afrifoodnetwork.com/recipes/soup-stew-recipes/banga-soup-recipe/|access-date=2026-07-03|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-05-21|title=Banga Soup Recipe - African Food Network|url=https://afrifoodnetwork.com/recipes/soup-stew-recipes/banga-soup-recipe/|access-date=2026-07-03|language=en-US}}</ref>
Nigeria puuni bi diri ʒiɛri maa ni bindira kamani starch (usi) mini (Eba) nti itsekiri nim maa ban bɛ Delta State, Nigeria, starch mini gari nyɛla itsekiri nim ni daa zaŋ shɛli na ka di nyɛla bi daa nyɛla banchi gbaŋpɛila shɛba ban daa lahi wuhiba di niŋbu maa sani.<ref>{{Cite book|last=Dapper|first=Olfert|url=http://archive.org/details/bim_early-english-books-1641-1700_africa-being-an-accurat_dapper-olfert_1670|title=Africa: being an accurate description, ... 1670|date=1670|others=Internet Archive}}</ref><ref>{{Cite book|last=Barbot|first=Jean|url=http://archive.org/details/descriptionofcoa00barb|title=A description of the coasts of north and south-Guinea, and of Ethiopia inferior, vulgarly Angola ... And a new relation of the province of Guiana, and of the great rivers of Amazons and Oronoque in South-America. With an appendix being a general account of the first discoveries of America, in the fourteenth century, and some observations thereon. And a geographical, political, and natural history of the Antilles-Islands, in the North-Sea of America ..|date=1732|others=Duke University Libraries}}</ref> Igbo nim mali kpam mini ʒiɛri bali shɛli ka di nyɛla abe ka bi zaŋ n niŋli. Ofe akwu nyɛla kpam dini maa ka tooi dirili ni shinkaafa, ka chɛ ka bini yihi di kom shɛli maa nyɛ Anambra nim ni mali shɛli n duɣiri ohamini onugbu ʒiɛri ka bi dirili ni bidiri valinda, starch bindirigu shɛli din bi kpema ka bi mali nu n dirili kamani bi yi to banchi (utara bee akpu) mini kawana /banchi ʒim bindirigu (nni oka).
Abe wala ŋɔ nyɛla bini nyɛla shɛli abe tia zuɣu, bini papalist vinyɛliga, ka duɣili ka nayi toli n yihi di kom maa, din nyɛ yɛli kpɛɛni ayi yɛn duɣi banga ʒiɛri.
Banga ʒiɛri nyɛla bini duɣiri shɛli ni beletete, aidan binwala,rohojie, binyoma vari shɛli bini boli obenetietien ( scent bee bitter vari nyɛla bini mali shɛli nzali di zaani) oburunbebe murisi, ka ŋahi alibasa, zahim shɛli bini boli crayfish maa, nanzua bee scotch bonnet ni yalim din yɛn chɛ ka di niŋ nyɛɣisim. Ʒiɛri ŋɔnyɛla bini diri shɛli ni starch bini zaŋ banchi n moni shɛli la di mini manʒi bee shinkaafa di yi kana southern yaɣali Nigeria puuni. Banga ʒiɛri nyɛla bini tooi duɣiri shɛli ni zahim shɛli bini bolindi catfish maa, din kuugi bee di ŋɔbee nimdi, mana nyɛla bini tooi mali shɛli n pahira. Di nyɛla bini kpahindi abe kom n duɣiri shɛli.<ref>{{Cite web|title=How to prepare Banga Soup or Obe Eyin|url=https://igboists.forumotion.com/t10-how-to-prepare-banga-soup-or-obe-eyin|access-date=2026-07-03|website=igboists.forumotion.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six Savoury and Sumptuous Soups|url=https://artsandculture.google.com/story/six-savoury-and-sumptuous-soups/6QUBPDixwYYcKA|access-date=2026-07-03|website=Google Arts & Culture|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Iresi Eyin- Yoruba Style Local Jollof – 9jafoodie {{!}} Nigerian Food Recipes|url=https://9jafoodie.com/iresi-eyin-yoruba-style-local-jollof/|access-date=2026-07-03|language=en-US}}</ref> Din zuɣu bi niŋdi ʒiɛri nɛima kamani crayfish, nimdi zahim, nanzua, nahu nimdi n pahira. Bi dirili ni Eba (Garri) bee usi (starch).<ref>{{Cite web|last=Yemmie|first=Sisi|date=2014-08-28|title=BANGA SOUP RECIPE AND STARCH - THE NIGER DELTA WAY!!!|url=http://www.sisiyemmie.com/2014/08/banga-soup-recipe-and-starch-niger.html|access-date=2026-07-03|website=SISIYEMMIE: Nigerian Food & Lifestyle Blog}}</ref>
== Anfooni nima ==
== Kundivihira ==
logcdxp6xgff43xgm9rfivi4op613ux
Bissara
0
33555
142230
142134
2026-07-05T07:10:09Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
142230
wikitext
text/x-wiki
{{Bio}}
'''Bissara (arabic:بصارة{{Langx|ar|بصارة}})''' nyɛla Egyptian mini Moroccan nim binidirigu. Binidirigu ŋɔ nyɛla din mali waache bɔɣa, alibaalsa, garlic mini aromatic herbs polo n ti pahi binyoma. Bini duɣi binyɛra ŋɔ zaa ka nɛmli ka di niŋ zaɣa gati.
Bi lahi bolindili Talxca (ⵜⴰⵍⵅⵛⴰ) Tashelhit puuni ka bolindili Tamarakt (ⵜⴰⵎⴰⵔⴰⴽⵜ) Tarifit mi puuni.
== Etymology ==
binidirigu taarihi nima wuhiya ni di yulimaa bissara maa nyɛla din yina Ancient Egyptian hieroglyphic bachi bisourou (bee bissouro) din gbeni nyɛ waache din duɣi.<ref name=":2">{{Cite news|date=2016-06-23|title=How to eat breakfast like a local around the world {{!}} Provided By Advertising Publications|language=en-US|work=The Seattle Times|url=https://www.seattletimes.com/nwshowcase/journeys/how-to-eat-breakfast-like-a-local-around-the-world/|access-date=2026-07-03|archive-date=2018-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180113150437/https://www.seattletimes.com/nwshowcase/journeys/how-to-eat-breakfast-like-a-local-around-the-world/|url-status=dead}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|last=Morse|first=Kitty|title=Cooking at the kasbah: recipes from my Moroccan kitchen|date=1998|publisher=Chronicle Books|isbn=978-0-8118-1503-1|location=San Francisco}}</ref><ref name=":3">{{Cite book|last=Staff|first=Chicago Tribune|title=Good Eating's Global Dining in Chicago: Where to find the city's best international, ethnic, and exotic restaurants|date=2013|publisher=Agate Publishing|isbn=978-1-57284-443-8|location=Chicago}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|last=Nermine|first=Chez|date=2022-02-22|title=Bissara (Egyptian Vegan Dip of Split Fava Beans): البصارة المصرية -|language=en-US|url=https://cheznermine.com/2022/02/22/dip-of-split-fava-beans/|access-date=2026-07-03|archive-date=2023-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20230604112807/https://cheznermine.com/2022/02/22/dip-of-split-fava-beans/|url-status=dead}}</ref>
== Taarihi ==
Taarihi baŋda Daniel Newman yɛligu puuni, 13th century duɣibu kundi din yi al-Andalus nyɛla din mali binidiri kuri baysâr din nyɛ bassari ni yi shɛli ni na. Di daa nyɛla koko shɛli bini zaŋ waache kuma mini nimdi n niŋdi shɛli.<ref>{{Cite web|last=admin|date=2025-09-05|title=Spotlight on: Broad beans|url=https://eatlikeasultan.com/spotlight-on-broad-beans/|access-date=2026-07-03|website=Eat Like A Sultan|language=en}}</ref>
Di yi kana ancient Jewish nim binidira ni, binidiri shɛli bɛni n nyɛ di tatabo ka bi bolindili "mikpah ful" rabbinic literature puuni n bala, daa nyɛla bini tooi ditlri shɛli pam.
== Di duɣibu ==
Bissara nyɛla bini zaŋdi waachɛ kara n niŋdi shɛli, din n nyɛ di yɛli bori kpeeni.<ref name=":2" /><ref name=":0" /><ref name=":3" /> Bini mali binyoma shɛŋa n pahiri di zuɣu n nyɛ garlic, olive kpam, leemu nyɛmi kom, nanzua ʒiɛ, cumin mini yalim.<ref>{{Cite book|last=Hal|first=Fatema|title=Authentic Recipes from Morocco|last2=Hamon|first2=Jean|last3=Barbey|first3=Bruno|date=2012|publisher=Tuttle Publishing|isbn=978-1-4629-0540-9|location=New York}}</ref> Saha shɛŋa bi mali split peas bee chickpeas n niŋdili.<ref>{{Cite news|title=The spice of life in magical Marrakesh...|language=en|work=independent|url=https://www.independent.ie/life/travel/the-spice-of-life-in-magical-marrakesh-30384843.html|access-date=2026-07-03}}</ref>
=== Egyptian bindirigu ===
Egypt tiŋgbani, bisaara nyɛla bini diri ka di nyɛ di mini boroboro, ka bi tooi dirili asibasi, hal ni meze, bi di bi tooi dirili wuntaŋni bee yuŋ. Egyptian bisaara nyɛla bini duɣiri shɛli ni ni mɔri bee vari, nanzua,leemu nyɛmi kom mini saha shɛŋa alibalsa.<ref name=":4">{{Cite news|last=Doja.Daoud|title=البصارة... وجبة الشتاء الزهيدة|language=ar-AR|work=العربي الجديد|url=https://www.alaraby.co.uk/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%A7%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%AC%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%87%D9%8A%D8%AF%D8%A9|access-date=2026-07-03}}</ref> Di nyɛla kali bindirigu n ti pukpariba,<ref name=":4" /> hal din pa nyɛ Egypt tiŋpuuni nim ni mi binidiri shɛli yuuni 2011 hali na ni zuŋɔ domishi di nyɛla din mali alaafee n gari tiŋpuuni binidiri shɛŋa gba kamani ful medames. Di nyɛla din ka laɣari ka di nyɛ bini buɣisiri shɛli pauper's bindirigu.
' Egypt punni bissara nyɛla bini niŋdi shɛli ni vari kamani parsley , mint, dill,spinach bee molokhiya, hal di kuli nyɛ latter ka Egyptian tooi mali n pahiri maa kamani Palestine nim, di nyɛla bini diri shɛli ni boroboro.<ref>{{Cite web|title=Classic Egyptian Bessara|url=https://cairocooking.com/md_recipe/classic-egyptian-bessara/|access-date=2026-07-03|website=Cairo Cooking|language=en-US}}</ref> Bissara nyɛla din gili Egypt hali ni Levant : Palestinian nim niŋdi bissara ni waache mini molokhiya.<ref>{{Cite web|date=2019-01-04|title=أطباق الشتاء في فلسطين.. الخبيزة ملكة المائدة|url=https://felesteen.news/post/40142/%D8%A3%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%A1-%D9%81%D9%8A-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%A8%D9%8A%D8%B2%D8%A9-%D9%85%D9%84%D9%83%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%A6%D8%AF%D8%A9|access-date=2026-07-03|website=فلسطين أون لاين|language=ar}}</ref><ref>{{Cite book|last=Tamimi|first=Sami|title=Falastin: a cookbook|last2=Wigley|first2=Tara|last3=Ottolenghi|first3=Yotam|last4=Zarins|first4=Jenny|date=2020|publisher=Ten Speed Press|isbn=978-0-399-58173-1|edition=First US edition|location=California}}</ref>
=== Moroccan bindirigu ===
Morocco tiŋgbani, bissara nyɛla bini tooi diri shɛli gɔli shɛŋa ni maasim yi ti bɛni yuuni ka di nyɛ din tooi bɛ tiŋpuuni m mini alleyway puuni.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=‘‘Bissara’’, le plat chaud anti-froid|url=http://www.babmagazine.ma/bissara-le-plat-chaud-anti-froid|access-date=2026-07-03|website=www.babmagazine.ma|language=fr|archive-date=2021-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227234207/http://www.babmagazine.ma/bissara-le-plat-chaud-anti-froid|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Cuisine juive marocaine : la cuisine de Rosa {{!}} WorldCat.org|url=https://search.worldcat.org/title/1013172477|access-date=2026-07-03|website=search.worldcat.org|language=en}}</ref> Bi tooi mali kuriwa din mɔɣalim ni bee ʒiɛri kuriwa ni ka bi ni kpa shɛli bini boli olive oil maa n pa di zuɣu n ti pahi paprika mini cumin. Bi dirili ni boroboro ka saha shɛŋa bi niŋdi leemu nyɛmi n pahiri di zuɣu.
== Bindira din bɛ ka dina ==
Tova Dickstein, nyɛla din yi di ko ancient bindira ni, din tabi Jewish bindirigu shɛli bini mi mikpah bee mikpah ful bini boli shɛli bushɛm zuɣu rabbinic literature puunin ti saha ŋɔ bissara. Ancient vihigu wuhiya ni di nyɛla bindiri kom shɛli bini zaŋ waache, garlic, mint mini olive kpam n niŋ shɛli. Din niŋ ka di daa tooi yirina Mishnah ni maa, din gba daa mali halakhic zaligu din wuhiri ni Sukkah nyɛla bini tooi chɛ shɛli saa saha din niŋ ka mikpah maa nyɛ maligim ni gbaagi shɛli maa ka di nuŋgi ma, o daa yɛliya ni di nyɛla ancient Israelites nim tiŋgban nim bindirigu.
== Kundivihira ==
6202xngnyfiknbldbkdlod0qdgcyt4h
Isi ewu
0
33558
142182
2026-07-04T12:06:38Z
K.D.Nburidiba
4111
Created a new article
142182
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema. baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.
7f82z11b2afielzj0qz40qi52ot0pkv
142183
142182
2026-07-04T12:20:20Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a section
142183
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema. baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.
gf3cx4u5vfc6kmbm5hyu4ntu1ojtkqa
142184
142183
2026-07-04T12:23:41Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a section
142184
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema. baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.
ofikpg0dtw6cqr6trswrunys7guvlck
142185
142184
2026-07-04T13:14:58Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
142185
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema. baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.
8958b0u1g8j2nmx787tjb227ympah3w
142186
142185
2026-07-04T13:18:56Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
142186
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema. baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.
mam0txvg99vy5eshcd8ymjbrlf3jzyc
142187
142186
2026-07-04T13:57:16Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
142187
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema. baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.
eo18bsljvn6v04bupu64ai2sultls22
142188
142187
2026-07-04T13:58:52Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a heading
142188
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema. baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.
== Kundivihira ==
oolzhylcsr40j0f8duxe5lakeu35erd
142189
142188
2026-07-04T14:00:04Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
142189
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.
== Kundivihira ==
ssuji3a32t82v1wdnohtduknzmnt5fv
142190
142189
2026-07-04T14:00:58Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
142190
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.
== Kundivihira ==
apj3382f9902xly45i4t3hxqmseinjw
142191
142190
2026-07-04T14:14:31Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
142191
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.
== Kundivihira ==
57arfls5eyt6i6t92mtqfujpj0mapoq
142192
142191
2026-07-04T14:15:31Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
142192
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.
== Kundivihira ==
k5eqgobuh9t32p965vjp7zbynpnnkmv
142193
142192
2026-07-04T14:16:32Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
142193
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.
== Kundivihira ==
g9lfjk30j4sbbzcu9d9wzhsxmit11q9
142194
142193
2026-07-04T14:17:39Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
142194
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.<ref>{{Cite web|last=Oredola|first=Tayo|date=2024-08-23|title=Isiewu (Spicy Goat Head) - Low Carb Africa|url=https://lowcarbafrica.com/isiewu-spicy-goat-head/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.
== Kundivihira ==
73iqlydyzsert9xwdcdg55rbv7p9s6h
142195
142194
2026-07-04T14:18:28Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
142195
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima bindirigu ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.<ref>{{Cite web|last=Oredola|first=Tayo|date=2024-08-23|title=Isiewu (Spicy Goat Head) - Low Carb Africa|url=https://lowcarbafrica.com/isiewu-spicy-goat-head/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.<ref>{{Cite web|last=Stanford|first=Igbo|date=2025-06-09|title=Isi Ewu Recipe – How to Make Ogbonge Igbo Goat Head Delicacy|url=https://bake.com.ng/isi-ewu-recipe/|access-date=2026-07-04|website=Nigerian Recipes and Dishes|language=en-US}}</ref>
== Kundivihira ==
4zlc9szx3w3vir40i55v9wodg339bip
142196
142195
2026-07-04T14:19:16Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
142196
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima [[bindirigu]] ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' nimdi ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.<ref>{{Cite web|last=Oredola|first=Tayo|date=2024-08-23|title=Isiewu (Spicy Goat Head) - Low Carb Africa|url=https://lowcarbafrica.com/isiewu-spicy-goat-head/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.<ref>{{Cite web|last=Stanford|first=Igbo|date=2025-06-09|title=Isi Ewu Recipe – How to Make Ogbonge Igbo Goat Head Delicacy|url=https://bake.com.ng/isi-ewu-recipe/|access-date=2026-07-04|website=Nigerian Recipes and Dishes|language=en-US}}</ref>
== Kundivihira ==
nfux21acdnoyfr9w0ke6x6v0snebepy
142197
142196
2026-07-04T14:19:46Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
142197
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima [[bindirigu]] ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' [[nimdi]] ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua zuɣu kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.<ref>{{Cite web|last=Oredola|first=Tayo|date=2024-08-23|title=Isiewu (Spicy Goat Head) - Low Carb Africa|url=https://lowcarbafrica.com/isiewu-spicy-goat-head/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.<ref>{{Cite web|last=Stanford|first=Igbo|date=2025-06-09|title=Isi Ewu Recipe – How to Make Ogbonge Igbo Goat Head Delicacy|url=https://bake.com.ng/isi-ewu-recipe/|access-date=2026-07-04|website=Nigerian Recipes and Dishes|language=en-US}}</ref>
== Kundivihira ==
9s8tl9cuqcd9kfu52ffs314058a2frs
142198
142197
2026-07-04T14:20:10Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
142198
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima [[bindirigu]] ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' [[nimdi]] ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua [[zuɣu]] kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ kom bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.<ref>{{Cite web|last=Oredola|first=Tayo|date=2024-08-23|title=Isiewu (Spicy Goat Head) - Low Carb Africa|url=https://lowcarbafrica.com/isiewu-spicy-goat-head/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.<ref>{{Cite web|last=Stanford|first=Igbo|date=2025-06-09|title=Isi Ewu Recipe – How to Make Ogbonge Igbo Goat Head Delicacy|url=https://bake.com.ng/isi-ewu-recipe/|access-date=2026-07-04|website=Nigerian Recipes and Dishes|language=en-US}}</ref>
== Kundivihira ==
qypsp5zf3glkemuwq5pf4nj15m9z1tj
142199
142198
2026-07-04T14:20:37Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
142199
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima [[bindirigu]] ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' [[nimdi]] ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua [[zuɣu]] kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ [[kom]] bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, alibalisa, kanwa, kpa' ziɛɣu, naanzuwa, yalim, nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.<ref>{{Cite web|last=Oredola|first=Tayo|date=2024-08-23|title=Isiewu (Spicy Goat Head) - Low Carb Africa|url=https://lowcarbafrica.com/isiewu-spicy-goat-head/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.<ref>{{Cite web|last=Stanford|first=Igbo|date=2025-06-09|title=Isi Ewu Recipe – How to Make Ogbonge Igbo Goat Head Delicacy|url=https://bake.com.ng/isi-ewu-recipe/|access-date=2026-07-04|website=Nigerian Recipes and Dishes|language=en-US}}</ref>
== Kundivihira ==
fjfumfbwr7sj5xmsdj90zfss02d8nya
142200
142199
2026-07-04T14:21:42Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
142200
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima [[bindirigu]] ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' [[nimdi]] ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua [[zuɣu]] kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ [[kom]] bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, [[alibalisa]], [[Kaŋwa|kanwa]], kpa' ziɛɣu, [[Naanzua|naanzuwa]], [[yalim]], nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali buɣum kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Alibalisa, binnyɔma, naanzua ni yalim ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.<ref>{{Cite web|last=Oredola|first=Tayo|date=2024-08-23|title=Isiewu (Spicy Goat Head) - Low Carb Africa|url=https://lowcarbafrica.com/isiewu-spicy-goat-head/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.<ref>{{Cite web|last=Stanford|first=Igbo|date=2025-06-09|title=Isi Ewu Recipe – How to Make Ogbonge Igbo Goat Head Delicacy|url=https://bake.com.ng/isi-ewu-recipe/|access-date=2026-07-04|website=Nigerian Recipes and Dishes|language=en-US}}</ref>
== Kundivihira ==
r4p2qulyrudj1ctw6xnr030hn8qqwd5
142201
142200
2026-07-04T14:23:13Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
142201
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima [[bindirigu]] ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' [[nimdi]] ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua [[zuɣu]] kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ [[kom]] bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, [[alibalisa]], [[Kaŋwa|kanwa]], kpa' ziɛɣu, [[Naanzua|naanzuwa]], [[yalim]], nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali [[Buɣim|buɣum]] kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
[[Alibalisa]], binnyɔma, [[naanzua]] ni [[yalim]] ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni shinkaafa bee bindirigu shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.<ref>{{Cite web|last=Oredola|first=Tayo|date=2024-08-23|title=Isiewu (Spicy Goat Head) - Low Carb Africa|url=https://lowcarbafrica.com/isiewu-spicy-goat-head/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna,chuɣu, kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.<ref>{{Cite web|last=Stanford|first=Igbo|date=2025-06-09|title=Isi Ewu Recipe – How to Make Ogbonge Igbo Goat Head Delicacy|url=https://bake.com.ng/isi-ewu-recipe/|access-date=2026-07-04|website=Nigerian Recipes and Dishes|language=en-US}}</ref>
== Kundivihira ==
19l72ovopsurvxhv95m56p821evwr9j
142202
142201
2026-07-04T14:24:37Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
142202
wikitext
text/x-wiki
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima [[bindirigu]] ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' [[nimdi]] ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua [[zuɣu]] kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ [[kom]] bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, [[alibalisa]], [[Kaŋwa|kanwa]], kpa' ziɛɣu, [[Naanzua|naanzuwa]], [[yalim]], nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali [[Buɣim|buɣum]] kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
[[Alibalisa]], binnyɔma, [[naanzua]] ni [[yalim]] ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni [[Shinkafa|shinkaafa]] bee [[bindirigu]] shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.<ref>{{Cite web|last=Oredola|first=Tayo|date=2024-08-23|title=Isiewu (Spicy Goat Head) - Low Carb Africa|url=https://lowcarbafrica.com/isiewu-spicy-goat-head/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna[[Chuɣu|,chuɣu]], kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.<ref>{{Cite web|last=Stanford|first=Igbo|date=2025-06-09|title=Isi Ewu Recipe – How to Make Ogbonge Igbo Goat Head Delicacy|url=https://bake.com.ng/isi-ewu-recipe/|access-date=2026-07-04|website=Nigerian Recipes and Dishes|language=en-US}}</ref>
== Kundivihira ==
9yv0ysc1ptz4zw9v43sslrgmsg7iqwc
142203
142202
2026-07-04T14:26:01Z
K.D.Nburidiba
4111
142203
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Isi ewu''''' ({{Langx|en|Goat's head}}) nyɛla Ibo nima [[bindirigu]] ka bɛ mali bu' zuɣu n duɣiri li.<ref>{{Cite web|title=Nigeria Recipes: ISI-EWU ( spiced goat head) - OnlineNigeria.com|url=http://onlinenigeria.com/links/Recipesadv.asp?blurb=449|access-date=2026-07-04|website=onlinenigeria.com}}</ref>
lala ziɛri maa di yɛn ŋmanila naɣ' [[nimdi]] ziɛri ka isi ewu mi lee duɣiri ni bua [[zuɣu]] kani naɣ' bema.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-13|title=How to Prepare Isi Ewu (Goat Head): A Step By Step Guide|url=https://9jafoods.com/how-to-prepare-isi-ewu-goat-head-a-step-by-step-guide/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> baa shɛba duɣiri la zuɣu muni maa, ka shɛba mi ŋmahiri li ka lee niŋ [[kom]] bela.<ref>{{Cite web|date=2017-06-17|title=Isi Ewu (Goat Head) Recipe by Diana Asare|url=https://cookpad.com/eng/recipes/2736696|access-date=2026-07-04|website=Cookpad|language=en}}</ref>
== Ziɛri ziɛri ==
Bua zuɣu, Dagbani ŋmani, [[alibalisa]], [[Kaŋwa|kanwa]], kpa' ziɛɣu, [[Naanzua|naanzuwa]], [[yalim]], nima n tu ni di beni m pahi duɣi Isi Ewu ziɛri.<ref>{{Cite web|date=2017-12-17|title=Isi ewu, Goat head in spicy sauce - The Pretend Chef|url=https://www.thepretendchef.com/isi-ewu-goat-head/|access-date=2026-07-04|website=www.thepretendchef.com|language=en-GB}}</ref>
== Di duɣibu ==
A yɛn duɣila nimdi maa duɣuni ka di bi zaa; bɛ tooi mali [[Buɣim|buɣum]] kpeeni duɣiri li pirinla din kpem maa zuɣu.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
[[Alibalisa]], binnyɔma, [[naanzua]] ni [[yalim]] ka a yɛn zaŋ mi pahi kpaziɛɣu maa zuɣu n duɣi. Ka pahi kanwa maa bela duɣu shɛli ni.<ref>{{Cite web|title=Isi Ewu|url=https://www.ritmanbarbistro.com/Isi-Ewu-p141498672|access-date=2026-07-04|website=Ritman Bar & Bistro|language=en}}</ref>
Isi ewu yi duɣi naai bɛ tɔhirilimi ni alibalisa charita. Ka bɛ dirili ni [[Shinkafa|shinkaafa]] bee [[bindirigu]] shɛli ani kuli bɔra. Isi Ewu nyɛla bɛ ni tɔhiri shɛli n niŋdi ŋmani puuni ka mali nuu n dirili.<ref>{{Cite web|last=Oredola|first=Tayo|date=2024-08-23|title=Isiewu (Spicy Goat Head) - Low Carb Africa|url=https://lowcarbafrica.com/isiewu-spicy-goat-head/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Fi biɛhigu kali puuni ==
Bɛ tooi duɣiri li mi di yi ti niŋ ka zama yɛn laɣim kamani amiliya, suuna[[Chuɣu|,chuɣu]], kali laɣingu nima ni, ka bɛ yurili ni dama bee binnyura shɛli a ni bɔra.<ref>{{Cite web|last=Stanford|first=Igbo|date=2025-06-09|title=Isi Ewu Recipe – How to Make Ogbonge Igbo Goat Head Delicacy|url=https://bake.com.ng/isi-ewu-recipe/|access-date=2026-07-04|website=Nigerian Recipes and Dishes|language=en-US}}</ref>
== Kundivihira ==
f310ngx0883dml9xe576x0m3vcu153n
Nsala soup
0
33559
142204
2026-07-04T20:29:08Z
Maltima Rabia
5146
Create am article
142204
wikitext
text/x-wiki
Nsala ʒiɛri
n1zzsybpavruupmxzcy5yzqwttgt1t6
142205
142204
2026-07-04T20:33:58Z
Maltima Rabia
5146
Added content
142205
wikitext
text/x-wiki
Nsala ʒiɛri wumma , bini lahi mi shɛli "white soup" maa, ka Igbo nim mi bolindili ofe nsala nyɛla bindiri shɛli dini yina eastern yaɣali Nigeria tiŋgbani. Di ʒiɛvari kpeeni n nyɛ zahim shɛli bini bolin catfish maa din nyɛ din tiri ʒiɛri maa nyɛmsim din yi di ko. Di nyɛla bini lahi ŋahiri nuli bee bankani bihi n ti pahi utazi vari niŋdi shɛli ni. Nsala nyɛla din bi ka Afia Efere din nyɛ din yoli Efik zuliya ni maa.
Bini bolindili white soup maa bi shɛli na ka di nyɛl bini bi niŋdi mamʒi n niŋdi dini maa di duɣibu shɛ kamani bi kali ʒiɛri shɛŋa din pahi. Bini doli soli shɛli n duɣirili ka bi niŋdi mamʒi n pahira maa nyɛla din chɛ ka di pɛila, ka gberisa, di gberisim maa yila nuli shɛŋa bini niŋ niŋdini maa.
tgvg3kqn84m26ojxoynotbkkbjav1up
142206
142205
2026-07-04T20:35:39Z
Maltima Rabia
5146
Added content
142206
wikitext
text/x-wiki
Nsala ʒiɛri wumma , bini lahi mi shɛli "white soup" maa, ka Igbo nim mi bolindili ofe nsala nyɛla bindiri shɛli dini yina eastern yaɣali Nigeria tiŋgbani. Di ʒiɛvari kpeeni n nyɛ zahim shɛli bini bolin catfish maa din nyɛ din tiri ʒiɛri maa nyɛmsim din yi di ko. Di nyɛla bini lahi ŋahiri nuli bee bankani bihi n ti pahi utazi vari niŋdi shɛli ni. Nsala nyɛla din bi ka Afia Efere din nyɛ din yoli Efik zuliya ni maa.
Bini bolindili white soup maa bi shɛli na ka di nyɛl bini bi niŋdi mamʒi n niŋdi dini maa di duɣibu shɛ kamani bi kali ʒiɛri shɛŋa din pahi. Bini doli soli shɛli n duɣirili ka bi niŋdi mamʒi n pahira maa nyɛla din chɛ ka di pɛila, ka gberisa, di gberisim maa yila nuli shɛŋa bini niŋ niŋdini maa.
Recipe
Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini niŋdi pahiri n duri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ igiri bee iru, utazi, catfish, nuli, yalim, maagi, zahim ŋɔra mini zahim kuma. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla bini diri shɛli ni sakɔro, eba, semolina, semovita, bee bindiri shɛli bini muni ka bi dirili ni kom bee binyorili shɛli ani bora.
Ʒiɛri ŋɔ ʒiɛgbaŋ kpeeni nyɛla nuli mini catfish. Catfish n kuli nyɛ yɛli kpeeni pam, amaa saha shɛŋa bi tooi niŋdi nimdi n niŋdi dini kamani bua nimdi, noo nimdi mini tripe.
svantl6y5aejtfrtyx58zz5qbr5q7zo
142207
142206
2026-07-04T20:37:07Z
Maltima Rabia
5146
Added content
142207
wikitext
text/x-wiki
Nsala ʒiɛri wumma , bini lahi mi shɛli "white soup" maa, ka Igbo nim mi bolindili ofe nsala nyɛla bindiri shɛli dini yina eastern yaɣali Nigeria tiŋgbani. Di ʒiɛvari kpeeni n nyɛ zahim shɛli bini bolin catfish maa din nyɛ din tiri ʒiɛri maa nyɛmsim din yi di ko. Di nyɛla bini lahi ŋahiri nuli bee bankani bihi n ti pahi utazi vari niŋdi shɛli ni. Nsala nyɛla din bi ka Afia Efere din nyɛ din yoli Efik zuliya ni maa.
Bini bolindili white soup maa bi shɛli na ka di nyɛl bini bi niŋdi mamʒi n niŋdi dini maa di duɣibu shɛ kamani bi kali ʒiɛri shɛŋa din pahi. Bini doli soli shɛli n duɣirili ka bi niŋdi mamʒi n pahira maa nyɛla din chɛ ka di pɛila, ka gberisa, di gberisim maa yila nuli shɛŋa bini niŋ niŋdini maa.
Recipe
Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini niŋdi pahiri n duri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ igiri bee iru, utazi, catfish, nuli, yalim, maagi, zahim ŋɔra mini zahim kuma. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla bini diri shɛli ni sakɔro, eba, semolina, semovita, bee bindiri shɛli bini muni ka bi dirili ni kom bee binyorili shɛli ani bora.
Ʒiɛri ŋɔ ʒiɛgbaŋ kpeeni nyɛla nuli mini catfish. Catfish n kuli nyɛ yɛli kpeeni pam, amaa saha shɛŋa bi tooi niŋdi nimdi n niŋdi dini kamani bua nimdi, noo nimdi mini tripe.
Di ni mali alaafee shɛm
Nsala nyɛla ʒiɛri shɛli din mali alaafee yɛli bora kamani Vitamin C, Protein, Omega ʒ fatty acid, selenium, phosphorus, carbohydrates, fiber, potassium, vitamin B12 n ti pahi amino acid pam. Di nyɛla din kariti waari, ka bi yi za uzazi ʒi n duɣili di nyɛla din mali antioxidant din guri ka taɣiri ti niŋgbena ka chɛ cancer ka kpaŋsiri suhu daa alaafee.
Ʒiɛri ŋɔ nyɛla paɣa duɣiso nim ni diri shɛli ni di ku bi pulini yuma. Di nyɛla bini duɣiri shɛli ni nanzua shɛli bini boli negro pepper, bini yɛli ni shɛli nyɛla din paɣuri pulini maa. Negro nanzua nyɛla bini mali shɛli kuri bukaata ka di nyɛla din nyɛ tim maa zuɣu, n tibiri puuni doro bee suhuni doro.
See also
pol89unx18cqsm3dj7x3frry0ci3wyr
142208
142207
2026-07-04T20:37:41Z
Maltima Rabia
5146
Added headings
142208
wikitext
text/x-wiki
Nsala ʒiɛri wumma , bini lahi mi shɛli "white soup" maa, ka Igbo nim mi bolindili ofe nsala nyɛla bindiri shɛli dini yina eastern yaɣali Nigeria tiŋgbani. Di ʒiɛvari kpeeni n nyɛ zahim shɛli bini bolin catfish maa din nyɛ din tiri ʒiɛri maa nyɛmsim din yi di ko. Di nyɛla bini lahi ŋahiri nuli bee bankani bihi n ti pahi utazi vari niŋdi shɛli ni. Nsala nyɛla din bi ka Afia Efere din nyɛ din yoli Efik zuliya ni maa.
Bini bolindili white soup maa bi shɛli na ka di nyɛl bini bi niŋdi mamʒi n niŋdi dini maa di duɣibu shɛ kamani bi kali ʒiɛri shɛŋa din pahi. Bini doli soli shɛli n duɣirili ka bi niŋdi mamʒi n pahira maa nyɛla din chɛ ka di pɛila, ka gberisa, di gberisim maa yila nuli shɛŋa bini niŋ niŋdini maa.
== Recipe ==
Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini niŋdi pahiri n duri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ igiri bee iru, utazi, catfish, nuli, yalim, maagi, zahim ŋɔra mini zahim kuma. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla bini diri shɛli ni sakɔro, eba, semolina, semovita, bee bindiri shɛli bini muni ka bi dirili ni kom bee binyorili shɛli ani bora.
Ʒiɛri ŋɔ ʒiɛgbaŋ kpeeni nyɛla nuli mini catfish. Catfish n kuli nyɛ yɛli kpeeni pam, amaa saha shɛŋa bi tooi niŋdi nimdi n niŋdi dini kamani bua nimdi, noo nimdi mini tripe.
== Di ni mali alaafee shɛm ==
Nsala nyɛla ʒiɛri shɛli din mali alaafee yɛli bora kamani Vitamin C, Protein, Omega ʒ fatty acid, selenium, phosphorus, carbohydrates, fiber, potassium, vitamin B12 n ti pahi amino acid pam. Di nyɛla din kariti waari, ka bi yi za uzazi ʒi n duɣili di nyɛla din mali antioxidant din guri ka taɣiri ti niŋgbena ka chɛ cancer ka kpaŋsiri suhu daa alaafee.
Ʒiɛri ŋɔ nyɛla paɣa duɣiso nim ni diri shɛli ni di ku bi pulini yuma. Di nyɛla bini duɣiri shɛli ni nanzua shɛli bini boli negro pepper, bini yɛli ni shɛli nyɛla din paɣuri pulini maa. Negro nanzua nyɛla bini mali shɛli kuri bukaata ka di nyɛla din nyɛ tim maa zuɣu, n tibiri puuni doro bee suhuni doro.
See also
4pef248lm71c5s9h98hprw06gs2h2av
142209
142208
2026-07-04T20:38:17Z
Maltima Rabia
5146
Added headings
142209
wikitext
text/x-wiki
Nsala ʒiɛri wumma , bini lahi mi shɛli "white soup" maa, ka Igbo nim mi bolindili ofe nsala nyɛla bindiri shɛli dini yina eastern yaɣali Nigeria tiŋgbani. Di ʒiɛvari kpeeni n nyɛ zahim shɛli bini bolin catfish maa din nyɛ din tiri ʒiɛri maa nyɛmsim din yi di ko. Di nyɛla bini lahi ŋahiri nuli bee bankani bihi n ti pahi utazi vari niŋdi shɛli ni. Nsala nyɛla din bi ka Afia Efere din nyɛ din yoli Efik zuliya ni maa.
Bini bolindili white soup maa bi shɛli na ka di nyɛl bini bi niŋdi mamʒi n niŋdi dini maa di duɣibu shɛ kamani bi kali ʒiɛri shɛŋa din pahi. Bini doli soli shɛli n duɣirili ka bi niŋdi mamʒi n pahira maa nyɛla din chɛ ka di pɛila, ka gberisa, di gberisim maa yila nuli shɛŋa bini niŋ niŋdini maa.
== Recipe ==
Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini niŋdi pahiri n duri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ igiri bee iru, utazi, catfish, nuli, yalim, maagi, zahim ŋɔra mini zahim kuma. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla bini diri shɛli ni sakɔro, eba, semolina, semovita, bee bindiri shɛli bini muni ka bi dirili ni kom bee binyorili shɛli ani bora.
Ʒiɛri ŋɔ ʒiɛgbaŋ kpeeni nyɛla nuli mini catfish. Catfish n kuli nyɛ yɛli kpeeni pam, amaa saha shɛŋa bi tooi niŋdi nimdi n niŋdi dini kamani bua nimdi, noo nimdi mini tripe.
== Di ni mali alaafee shɛm ==
Nsala nyɛla ʒiɛri shɛli din mali alaafee yɛli bora kamani Vitamin C, Protein, Omega ʒ fatty acid, selenium, phosphorus, carbohydrates, fiber, potassium, vitamin B12 n ti pahi amino acid pam. Di nyɛla din kariti waari, ka bi yi za uzazi ʒi n duɣili di nyɛla din mali antioxidant din guri ka taɣiri ti niŋgbena ka chɛ cancer ka kpaŋsiri suhu daa alaafee.
Ʒiɛri ŋɔ nyɛla paɣa duɣiso nim ni diri shɛli ni di ku bi pulini yuma. Di nyɛla bini duɣiri shɛli ni nanzua shɛli bini boli negro pepper, bini yɛli ni shɛli nyɛla din paɣuri pulini maa. Negro nanzua nyɛla bini mali shɛli kuri bukaata ka di nyɛla din nyɛ tim maa zuɣu, n tibiri puuni doro bee suhuni doro.
== See also ==
== Kundivihira ==
fj83bs1vq3s1jzltqiwjcs0xx6sku3s
142210
142209
2026-07-04T20:45:09Z
Maltima Rabia
5146
Added reference
142210
wikitext
text/x-wiki
Nsala ʒiɛri wumma , bini lahi mi shɛli "white soup" maa, ka Igbo nim mi bolindili ofe nsala<ref>{{Cite web|last=Nigeria|first=Guardian|date=2021-03-28|title=How to Make Ofe Nsala (White Soup)|url=https://guardian.ng/life/how-to-make-ofe-nsala-white-soup/|access-date=2026-07-04|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-GB}}</ref> nyɛla bindiri shɛli dini yina eastern yaɣali Nigeria tiŋgbani.<ref>{{Cite web|last=Okelenyi|first=Bill|date=2023-09-29|title=Nsala Soup: All You Need to Know About White Soup - OneTouch.ng|url=https://onetouch.ng/1915/ofe-nsala-soup-white-soup/|access-date=2026-07-04|language=en-GB}}</ref> Di ʒiɛvari kpeeni n nyɛ zahim shɛli bini bolin catfish maa din nyɛ din tiri ʒiɛri maa nyɛmsim din yi di ko. Di nyɛla bini lahi ŋahiri nuli bee bankani bihi n ti pahi utazi vari niŋdi shɛli ni. Nsala nyɛla din bi ka Afia Efere din nyɛ din yoli Efik zuliya ni maa.<ref>{{Cite web|date=2014-11-06|title=How to prepare nsala soup with goat meat/Chicken meat|url=https://africandelicacy.wordpress.com/how-to-prepare-nsala-soup-with-goat-meat/|access-date=2026-07-04|website=TASTY AFRICAN TRADITIONAL DELICACIES!!!|language=en}}</ref>
Bini bolindili white soup maa bi shɛli na ka di nyɛl bini bi niŋdi mamʒi n niŋdi dini maa di duɣibu shɛ kamani bi kali ʒiɛri shɛŋa din pahi. Bini doli soli shɛli n duɣirili ka bi niŋdi mamʒi n pahira maa nyɛla din chɛ ka di pɛila, ka gberisa, di gberisim maa yila nuli shɛŋa bini niŋ niŋdini maa.
== Recipe ==
Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini niŋdi pahiri n duri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ igiri bee iru, utazi, catfish, nuli, yalim, maagi, zahim ŋɔra mini zahim kuma. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla bini diri shɛli ni sakɔro, eba, semolina, semovita, bee bindiri shɛli bini muni ka bi dirili ni kom bee binyorili shɛli ani bora.
Ʒiɛri ŋɔ ʒiɛgbaŋ kpeeni nyɛla nuli mini catfish. Catfish n kuli nyɛ yɛli kpeeni pam, amaa saha shɛŋa bi tooi niŋdi nimdi n niŋdi dini kamani bua nimdi, noo nimdi mini tripe.
== Di ni mali alaafee shɛm ==
Nsala nyɛla ʒiɛri shɛli din mali alaafee yɛli bora kamani Vitamin C, Protein, Omega ʒ fatty acid, selenium, phosphorus, carbohydrates, fiber, potassium, vitamin B12 n ti pahi amino acid pam. Di nyɛla din kariti waari, ka bi yi za uzazi ʒi n duɣili di nyɛla din mali antioxidant din guri ka taɣiri ti niŋgbena ka chɛ cancer ka kpaŋsiri suhu daa alaafee.
Ʒiɛri ŋɔ nyɛla paɣa duɣiso nim ni diri shɛli ni di ku bi pulini yuma. Di nyɛla bini duɣiri shɛli ni nanzua shɛli bini boli negro pepper, bini yɛli ni shɛli nyɛla din paɣuri pulini maa. Negro nanzua nyɛla bini mali shɛli kuri bukaata ka di nyɛla din nyɛ tim maa zuɣu, n tibiri puuni doro bee suhuni doro.
== See also ==
== Kundivihira ==
76hedxr5ls66ei7e2qnvdwtjxxswqf5
142211
142210
2026-07-04T21:02:00Z
Maltima Rabia
5146
Added references
142211
wikitext
text/x-wiki
Nsala ʒiɛri wumma , bini lahi mi shɛli "white soup" maa, ka Igbo nim mi bolindili ofe nsala<ref>{{Cite web|last=Nigeria|first=Guardian|date=2021-03-28|title=How to Make Ofe Nsala (White Soup)|url=https://guardian.ng/life/how-to-make-ofe-nsala-white-soup/|access-date=2026-07-04|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-GB}}</ref> nyɛla bindiri shɛli dini yina eastern yaɣali Nigeria tiŋgbani.<ref>{{Cite web|last=Okelenyi|first=Bill|date=2023-09-29|title=Nsala Soup: All You Need to Know About White Soup - OneTouch.ng|url=https://onetouch.ng/1915/ofe-nsala-soup-white-soup/|access-date=2026-07-04|language=en-GB}}</ref> Di ʒiɛvari kpeeni n nyɛ zahim shɛli bini bolin catfish maa din nyɛ din tiri ʒiɛri maa nyɛmsim din yi di ko. Di nyɛla bini lahi ŋahiri nuli bee bankani bihi n ti pahi utazi vari niŋdi shɛli ni. Nsala nyɛla din bi ka Afia Efere din nyɛ din yoli Efik zuliya ni maa.<ref>{{Cite web|date=2014-11-06|title=How to prepare nsala soup with goat meat/Chicken meat|url=https://africandelicacy.wordpress.com/how-to-prepare-nsala-soup-with-goat-meat/|access-date=2026-07-04|website=TASTY AFRICAN TRADITIONAL DELICACIES!!!|language=en}}</ref>
Bini bolindili white soup maa bi shɛli na ka di nyɛl bini bi niŋdi mamʒi n niŋdi dini maa di duɣibu shɛ kamani bi kali ʒiɛri shɛŋa din pahi. Bini doli soli shɛli n duɣirili ka bi niŋdi mamʒi n pahira maa nyɛla din chɛ ka di pɛila, ka gberisa, di gberisim maa yila nuli shɛŋa bini niŋ niŋdini maa.<ref>{{Cite web|title=Authentic Ofe Nsala (White Soup) Recipe – Light, Comforting & Flavorful {{!}} Joyful Cook|url=https://joyfulcook.com/recipe/ofe-nsala-soup/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Recipe ==
Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini niŋdi pahiri n duri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ igiri bee iru, utazi, catfish, nuli, yalim, maagi, zahim ŋɔra mini zahim kuma. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla bini diri shɛli ni sakɔro, eba, semolina, semovita, bee bindiri shɛli bini muni ka bi dirili ni kom bee binyorili shɛli ani bora.<ref>{{Cite web|title=Nsala Soup|url=https://www.allnigerianrecipes.com/soups/nsala-soup/|access-date=2026-07-04|website=All Nigerian Recipes|language=en-US}}</ref>
Ʒiɛri ŋɔ ʒiɛgbaŋ kpeeni nyɛla nuli mini catfish. Catfish n kuli nyɛ yɛli kpeeni pam, amaa saha shɛŋa bi tooi niŋdi nimdi n niŋdi dini kamani bua nimdi, noo nimdi mini tripe.<ref>{{Cite news|last=Brown|first=Ed|date=2019-08-24|title=Nsala Soup (White Soup): How to Cook Ofe Nsala|language=en-US|work=Royac Shop|url=https://www.royacshop.com/2072-nsala-soup-white-soup-how-to-cook-ofe-nsala.html|access-date=2026-07-04}}</ref>
== Di ni mali alaafee shɛm ==
Nsala nyɛla ʒiɛri shɛli din mali alaafee yɛli bora kamani Vitamin C, Protein, Omega ʒ fatty acid, selenium, phosphorus, carbohydrates, fiber, potassium, vitamin B12 n ti pahi amino acid pam.<ref>{{Cite web|last=Nwokolo|first=Collins|date=2021-09-22|title=8 Accurate Health Benefits of Nsala Soup|url=https://healthguide.ng/health-benefits-of-nsala-soup/|access-date=2026-07-04|website=Health Guide NG|language=en-US}}</ref> Di nyɛla din kariti waari, ka bi yi za uzazi ʒi n duɣili di nyɛla din mali antioxidant din guri ka taɣiri ti niŋgbena ka chɛ cancer ka kpaŋsiri suhu daa alaafee.<ref>{{Cite web|last=Adesina .O (Teekay)|date=2023-06-30|title=What are the Health Benefits of Uziza Seeds|url=https://www.withinnigeria.com/piece/2023/06/30/what-are-the-health-benefits-of-uziza-seeds/|access-date=2026-07-04|website=PIECE — WITHIN NIGERIA|language=en-US}}</ref>
Ʒiɛri ŋɔ nyɛla paɣa duɣiso nim ni diri shɛli ni di ku bi pulini yuma.<ref>{{Cite web|last=Osewezina|first=Williams|date=2023-03-28|title=Real White Soup [Nsala] Ingredients, Spices {{!}} Health Benefits|url=https://sohealthyng.com/real-white-soup-nsala-ingredients-spices-health-benefits/|access-date=2026-07-04|website=So Healthy|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla bini duɣiri shɛli ni nanzua shɛli bini boli negro pepper, bini yɛli ni shɛli nyɛla din paɣuri pulini maa.<ref>{{Cite journal|last=Adetunji|first=Ademola|last2=Wewers|first2=F|last3=Giwa|first3=Abdur-Rahim|date=2020-06-20|title=Assessment of Negro pepper (Xylopia aethiopica) Fruit extracts as Corrosion Inhibitors for Mild Steel|url=https://www.researchgate.net/publication/342335060_Assessment_of_Negro_pepper_Xylopia_aethiopica_Fruit_extracts_as_Corrosion_Inhibitors_for_Mild_Steel?__cf_chl_rt_tk=mc9T1Yss0wliMNlUhdw0zO2xdvYl.JEMQCJGtOZ5j1Q-1783198628-1.0.1.1-ZHUEttQrAMLYaXKS8kbPo3j44jLP__RngbKag13MwGE|pages=1100–1111}}</ref> Negro nanzua nyɛla bini mali shɛli kuri bukaata ka di nyɛla din nyɛ tim maa zuɣu, n tibiri puuni doro bee suhuni doro.<ref>{{Cite web|last=David|first=Samuel|date=2023-09-28|title=Uda Seed (Negro Pepper): 12 Health Benefits, Uses & Side Effects|url=https://www.withinnigeria.com/piece/2023/09/28/uda-seed-negro-pepper-12-health-benefits-uses-side-effects/|access-date=2026-07-04|website=PIECE — WITHIN NIGERIA|language=en-US}}</ref>
== See also ==
== Kundivihira ==
4q4urynctk7qukmf75202flp85p74e1
142212
142211
2026-07-04T21:02:44Z
Maltima Rabia
5146
Bold a texts
142212
wikitext
text/x-wiki
'''Nsala ʒiɛri''' wumma , bini lahi mi shɛli "'''white soup'''" maa, ka Igbo nim mi bolindili ofe nsala<ref>{{Cite web|last=Nigeria|first=Guardian|date=2021-03-28|title=How to Make Ofe Nsala (White Soup)|url=https://guardian.ng/life/how-to-make-ofe-nsala-white-soup/|access-date=2026-07-04|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-GB}}</ref> nyɛla bindiri shɛli dini yina eastern yaɣali Nigeria tiŋgbani.<ref>{{Cite web|last=Okelenyi|first=Bill|date=2023-09-29|title=Nsala Soup: All You Need to Know About White Soup - OneTouch.ng|url=https://onetouch.ng/1915/ofe-nsala-soup-white-soup/|access-date=2026-07-04|language=en-GB}}</ref> Di ʒiɛvari kpeeni n nyɛ zahim shɛli bini bolin catfish maa din nyɛ din tiri ʒiɛri maa nyɛmsim din yi di ko. Di nyɛla bini lahi ŋahiri nuli bee bankani bihi n ti pahi utazi vari niŋdi shɛli ni. Nsala nyɛla din bi ka Afia Efere din nyɛ din yoli Efik zuliya ni maa.<ref>{{Cite web|date=2014-11-06|title=How to prepare nsala soup with goat meat/Chicken meat|url=https://africandelicacy.wordpress.com/how-to-prepare-nsala-soup-with-goat-meat/|access-date=2026-07-04|website=TASTY AFRICAN TRADITIONAL DELICACIES!!!|language=en}}</ref>
Bini bolindili white soup maa bi shɛli na ka di nyɛl bini bi niŋdi mamʒi n niŋdi dini maa di duɣibu shɛ kamani bi kali ʒiɛri shɛŋa din pahi. Bini doli soli shɛli n duɣirili ka bi niŋdi mamʒi n pahira maa nyɛla din chɛ ka di pɛila, ka gberisa, di gberisim maa yila nuli shɛŋa bini niŋ niŋdini maa.<ref>{{Cite web|title=Authentic Ofe Nsala (White Soup) Recipe – Light, Comforting & Flavorful {{!}} Joyful Cook|url=https://joyfulcook.com/recipe/ofe-nsala-soup/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Recipe ==
Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini niŋdi pahiri n duri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ igiri bee iru, utazi, catfish, nuli, yalim, maagi, zahim ŋɔra mini zahim kuma. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla bini diri shɛli ni sakɔro, eba, semolina, semovita, bee bindiri shɛli bini muni ka bi dirili ni kom bee binyorili shɛli ani bora.<ref>{{Cite web|title=Nsala Soup|url=https://www.allnigerianrecipes.com/soups/nsala-soup/|access-date=2026-07-04|website=All Nigerian Recipes|language=en-US}}</ref>
Ʒiɛri ŋɔ ʒiɛgbaŋ kpeeni nyɛla nuli mini catfish. Catfish n kuli nyɛ yɛli kpeeni pam, amaa saha shɛŋa bi tooi niŋdi nimdi n niŋdi dini kamani bua nimdi, noo nimdi mini tripe.<ref>{{Cite news|last=Brown|first=Ed|date=2019-08-24|title=Nsala Soup (White Soup): How to Cook Ofe Nsala|language=en-US|work=Royac Shop|url=https://www.royacshop.com/2072-nsala-soup-white-soup-how-to-cook-ofe-nsala.html|access-date=2026-07-04}}</ref>
== Di ni mali alaafee shɛm ==
Nsala nyɛla ʒiɛri shɛli din mali alaafee yɛli bora kamani Vitamin C, Protein, Omega ʒ fatty acid, selenium, phosphorus, carbohydrates, fiber, potassium, vitamin B12 n ti pahi amino acid pam.<ref>{{Cite web|last=Nwokolo|first=Collins|date=2021-09-22|title=8 Accurate Health Benefits of Nsala Soup|url=https://healthguide.ng/health-benefits-of-nsala-soup/|access-date=2026-07-04|website=Health Guide NG|language=en-US}}</ref> Di nyɛla din kariti waari, ka bi yi za uzazi ʒi n duɣili di nyɛla din mali antioxidant din guri ka taɣiri ti niŋgbena ka chɛ cancer ka kpaŋsiri suhu daa alaafee.<ref>{{Cite web|last=Adesina .O (Teekay)|date=2023-06-30|title=What are the Health Benefits of Uziza Seeds|url=https://www.withinnigeria.com/piece/2023/06/30/what-are-the-health-benefits-of-uziza-seeds/|access-date=2026-07-04|website=PIECE — WITHIN NIGERIA|language=en-US}}</ref>
Ʒiɛri ŋɔ nyɛla paɣa duɣiso nim ni diri shɛli ni di ku bi pulini yuma.<ref>{{Cite web|last=Osewezina|first=Williams|date=2023-03-28|title=Real White Soup [Nsala] Ingredients, Spices {{!}} Health Benefits|url=https://sohealthyng.com/real-white-soup-nsala-ingredients-spices-health-benefits/|access-date=2026-07-04|website=So Healthy|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla bini duɣiri shɛli ni nanzua shɛli bini boli negro pepper, bini yɛli ni shɛli nyɛla din paɣuri pulini maa.<ref>{{Cite journal|last=Adetunji|first=Ademola|last2=Wewers|first2=F|last3=Giwa|first3=Abdur-Rahim|date=2020-06-20|title=Assessment of Negro pepper (Xylopia aethiopica) Fruit extracts as Corrosion Inhibitors for Mild Steel|url=https://www.researchgate.net/publication/342335060_Assessment_of_Negro_pepper_Xylopia_aethiopica_Fruit_extracts_as_Corrosion_Inhibitors_for_Mild_Steel?__cf_chl_rt_tk=mc9T1Yss0wliMNlUhdw0zO2xdvYl.JEMQCJGtOZ5j1Q-1783198628-1.0.1.1-ZHUEttQrAMLYaXKS8kbPo3j44jLP__RngbKag13MwGE|pages=1100–1111}}</ref> Negro nanzua nyɛla bini mali shɛli kuri bukaata ka di nyɛla din nyɛ tim maa zuɣu, n tibiri puuni doro bee suhuni doro.<ref>{{Cite web|last=David|first=Samuel|date=2023-09-28|title=Uda Seed (Negro Pepper): 12 Health Benefits, Uses & Side Effects|url=https://www.withinnigeria.com/piece/2023/09/28/uda-seed-negro-pepper-12-health-benefits-uses-side-effects/|access-date=2026-07-04|website=PIECE — WITHIN NIGERIA|language=en-US}}</ref>
== See also ==
== Kundivihira ==
r6sebippyzrxyin7qtiigjcdwcc1so2
142213
142212
2026-07-04T21:05:50Z
Maltima Rabia
5146
Added links
142213
wikitext
text/x-wiki
'''Nsala ʒiɛri''' wumma , bini lahi mi shɛli "'''white soup'''" maa, ka Igbo nim mi bolindili ofe nsala<ref>{{Cite web|last=Nigeria|first=Guardian|date=2021-03-28|title=How to Make Ofe Nsala (White Soup)|url=https://guardian.ng/life/how-to-make-ofe-nsala-white-soup/|access-date=2026-07-04|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-GB}}</ref> nyɛla bindiri shɛli dini yina eastern yaɣali [[Nigeria]] tiŋgbani.<ref>{{Cite web|last=Okelenyi|first=Bill|date=2023-09-29|title=Nsala Soup: All You Need to Know About White Soup - OneTouch.ng|url=https://onetouch.ng/1915/ofe-nsala-soup-white-soup/|access-date=2026-07-04|language=en-GB}}</ref> Di ʒiɛvari kpeeni n nyɛ [[zahim]] shɛli bini bolin catfish maa din nyɛ din tiri ʒiɛri maa nyɛmsim din yi di ko. Di nyɛla bini lahi ŋahiri [[nyuli]] bee [[bankani]] bihi n ti pahi utazi vari niŋdi shɛli ni. Nsala nyɛla din bi ka Afia Efere din nyɛ din yoli Efik zuliya ni maa.<ref>{{Cite web|date=2014-11-06|title=How to prepare nsala soup with goat meat/Chicken meat|url=https://africandelicacy.wordpress.com/how-to-prepare-nsala-soup-with-goat-meat/|access-date=2026-07-04|website=TASTY AFRICAN TRADITIONAL DELICACIES!!!|language=en}}</ref>
Bini bolindili white soup maa bi shɛli na ka di nyɛl bini bi niŋdi mamʒi n niŋdi dini maa di duɣibu shɛ kamani bi kali ʒiɛri shɛŋa din pahi. Bini doli soli shɛli n duɣirili ka bi niŋdi mamʒi n pahira maa nyɛla din chɛ ka di pɛila, ka gberisa, di gberisim maa yila nuli shɛŋa bini niŋ niŋdini maa.<ref>{{Cite web|title=Authentic Ofe Nsala (White Soup) Recipe – Light, Comforting & Flavorful {{!}} Joyful Cook|url=https://joyfulcook.com/recipe/ofe-nsala-soup/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Recipe ==
Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini niŋdi pahiri n duri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ igiri bee iru, utazi, catfish, nuli, yalim, maagi, zahim ŋɔra mini zahim kuma. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla bini diri shɛli ni sakɔro, eba, semolina, semovita, bee bindiri shɛli bini muni ka bi dirili ni kom bee binyorili shɛli ani bora.<ref>{{Cite web|title=Nsala Soup|url=https://www.allnigerianrecipes.com/soups/nsala-soup/|access-date=2026-07-04|website=All Nigerian Recipes|language=en-US}}</ref>
Ʒiɛri ŋɔ ʒiɛgbaŋ kpeeni nyɛla nuli mini catfish. Catfish n kuli nyɛ yɛli kpeeni pam, amaa saha shɛŋa bi tooi niŋdi nimdi n niŋdi dini kamani bua nimdi, noo nimdi mini tripe.<ref>{{Cite news|last=Brown|first=Ed|date=2019-08-24|title=Nsala Soup (White Soup): How to Cook Ofe Nsala|language=en-US|work=Royac Shop|url=https://www.royacshop.com/2072-nsala-soup-white-soup-how-to-cook-ofe-nsala.html|access-date=2026-07-04}}</ref>
== Di ni mali alaafee shɛm ==
Nsala nyɛla ʒiɛri shɛli din mali alaafee yɛli bora kamani Vitamin C, Protein, Omega ʒ fatty acid, selenium, phosphorus, carbohydrates, fiber, potassium, vitamin B12 n ti pahi amino acid pam.<ref>{{Cite web|last=Nwokolo|first=Collins|date=2021-09-22|title=8 Accurate Health Benefits of Nsala Soup|url=https://healthguide.ng/health-benefits-of-nsala-soup/|access-date=2026-07-04|website=Health Guide NG|language=en-US}}</ref> Di nyɛla din kariti waari, ka bi yi za uzazi ʒi n duɣili di nyɛla din mali antioxidant din guri ka taɣiri ti niŋgbena ka chɛ cancer ka kpaŋsiri suhu daa alaafee.<ref>{{Cite web|last=Adesina .O (Teekay)|date=2023-06-30|title=What are the Health Benefits of Uziza Seeds|url=https://www.withinnigeria.com/piece/2023/06/30/what-are-the-health-benefits-of-uziza-seeds/|access-date=2026-07-04|website=PIECE — WITHIN NIGERIA|language=en-US}}</ref>
Ʒiɛri ŋɔ nyɛla paɣa duɣiso nim ni diri shɛli ni di ku bi pulini yuma.<ref>{{Cite web|last=Osewezina|first=Williams|date=2023-03-28|title=Real White Soup [Nsala] Ingredients, Spices {{!}} Health Benefits|url=https://sohealthyng.com/real-white-soup-nsala-ingredients-spices-health-benefits/|access-date=2026-07-04|website=So Healthy|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla bini duɣiri shɛli ni nanzua shɛli bini boli negro pepper, bini yɛli ni shɛli nyɛla din paɣuri pulini maa.<ref>{{Cite journal|last=Adetunji|first=Ademola|last2=Wewers|first2=F|last3=Giwa|first3=Abdur-Rahim|date=2020-06-20|title=Assessment of Negro pepper (Xylopia aethiopica) Fruit extracts as Corrosion Inhibitors for Mild Steel|url=https://www.researchgate.net/publication/342335060_Assessment_of_Negro_pepper_Xylopia_aethiopica_Fruit_extracts_as_Corrosion_Inhibitors_for_Mild_Steel?__cf_chl_rt_tk=mc9T1Yss0wliMNlUhdw0zO2xdvYl.JEMQCJGtOZ5j1Q-1783198628-1.0.1.1-ZHUEttQrAMLYaXKS8kbPo3j44jLP__RngbKag13MwGE|pages=1100–1111}}</ref> Negro nanzua nyɛla bini mali shɛli kuri bukaata ka di nyɛla din nyɛ tim maa zuɣu, n tibiri puuni doro bee suhuni doro.<ref>{{Cite web|last=David|first=Samuel|date=2023-09-28|title=Uda Seed (Negro Pepper): 12 Health Benefits, Uses & Side Effects|url=https://www.withinnigeria.com/piece/2023/09/28/uda-seed-negro-pepper-12-health-benefits-uses-side-effects/|access-date=2026-07-04|website=PIECE — WITHIN NIGERIA|language=en-US}}</ref>
== See also ==
== Kundivihira ==
ngwsjzd5oxq456kd8wylbtay09t5ag9
142214
142213
2026-07-04T21:07:09Z
Maltima Rabia
5146
Edited
142214
wikitext
text/x-wiki
'''Nsala ʒiɛri''' wumma , bini lahi mi shɛli "'''white soup'''" maa, ka Igbo nim mi bolindili ofe nsala<ref>{{Cite web|last=Nigeria|first=Guardian|date=2021-03-28|title=How to Make Ofe Nsala (White Soup)|url=https://guardian.ng/life/how-to-make-ofe-nsala-white-soup/|access-date=2026-07-04|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-GB}}</ref> nyɛla bindiri shɛli dini yina eastern yaɣali [[Nigeria]] tiŋgbani.<ref>{{Cite web|last=Okelenyi|first=Bill|date=2023-09-29|title=Nsala Soup: All You Need to Know About White Soup - OneTouch.ng|url=https://onetouch.ng/1915/ofe-nsala-soup-white-soup/|access-date=2026-07-04|language=en-GB}}</ref> Di ʒiɛvari kpeeni n nyɛ [[zahim]] shɛli bini bolin catfish maa din nyɛ din tiri ʒiɛri maa nyɛmsim din yi di ko. Di nyɛla bini lahi ŋahiri [[nyuli]] bee [[bankani]] bihi n ti pahi utazi vari niŋdi shɛli ni. Nsala nyɛla din bi ka Afia Efere din nyɛ din yoli Efik zuliya ni maa.<ref>{{Cite web|date=2014-11-06|title=How to prepare nsala soup with goat meat/Chicken meat|url=https://africandelicacy.wordpress.com/how-to-prepare-nsala-soup-with-goat-meat/|access-date=2026-07-04|website=TASTY AFRICAN TRADITIONAL DELICACIES!!!|language=en}}</ref>
Bini bolindili white soup maa bi shɛli na ka di nyɛl bini bi niŋdi mamʒi n niŋdi dini maa di duɣibu shɛ kamani bi kali ʒiɛri shɛŋa din pahi. Bini doli soli shɛli n duɣirili ka bi niŋdi mamʒi n pahira maa nyɛla din chɛ ka di pɛila, ka gberisa, di gberisim maa yila nuli shɛŋa bini niŋ niŋdini maa.<ref>{{Cite web|title=Authentic Ofe Nsala (White Soup) Recipe – Light, Comforting & Flavorful {{!}} Joyful Cook|url=https://joyfulcook.com/recipe/ofe-nsala-soup/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Recipe ==
Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini niŋdi pahiri n duri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ igiri bee iru, utazi, catfish, nuli, yalim, maagi, zahim ŋɔra mini zahim kuma. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla bini diri shɛli ni sakɔro, eba, semolina, semovita, bee bindiri shɛli bini muni ka bi dirili ni kom bee binyorili shɛli ani bora.<ref>{{Cite web|title=Nsala Soup|url=https://www.allnigerianrecipes.com/soups/nsala-soup/|access-date=2026-07-04|website=All Nigerian Recipes|language=en-US}}</ref>
Ʒiɛri ŋɔ ʒiɛgbaŋ kpeeni nyɛla nuli mini catfish. Catfish n kuli nyɛ yɛli kpeeni pam, amaa saha shɛŋa bi tooi niŋdi nimdi n niŋdi dini kamani bua nimdi, noo nimdi mini tripe.<ref>{{Cite news|last=Brown|first=Ed|date=2019-08-24|title=Nsala Soup (White Soup): How to Cook Ofe Nsala|language=en-US|work=Royac Shop|url=https://www.royacshop.com/2072-nsala-soup-white-soup-how-to-cook-ofe-nsala.html|access-date=2026-07-04}}</ref>
== Di ni mali alaafee shɛm ==
Nsala nyɛla ʒiɛri shɛli din mali alaafee yɛli bora kamani Vitamin C, Protein, Omega ʒ fatty acid, selenium, phosphorus, carbohydrates, fiber, potassium, vitamin B12 n ti pahi amino acid pam.<ref>{{Cite web|last=Nwokolo|first=Collins|date=2021-09-22|title=8 Accurate Health Benefits of Nsala Soup|url=https://healthguide.ng/health-benefits-of-nsala-soup/|access-date=2026-07-04|website=Health Guide NG|language=en-US}}</ref> Di nyɛla din kariti waari, ka bi yi za uzazi ʒi n duɣili di nyɛla din mali antioxidant din guri ka taɣiri ti niŋgbena ka chɛ cancer ka kpaŋsiri suhu daa alaafee.<ref>{{Cite web|last=Adesina .O (Teekay)|date=2023-06-30|title=What are the Health Benefits of Uziza Seeds|url=https://www.withinnigeria.com/piece/2023/06/30/what-are-the-health-benefits-of-uziza-seeds/|access-date=2026-07-04|website=PIECE — WITHIN NIGERIA|language=en-US}}</ref>
Ʒiɛri ŋɔ nyɛla paɣa duɣiso nim ni diri shɛli ni di ku bi pulini yuma.<ref>{{Cite web|last=Osewezina|first=Williams|date=2023-03-28|title=Real White Soup [Nsala] Ingredients, Spices {{!}} Health Benefits|url=https://sohealthyng.com/real-white-soup-nsala-ingredients-spices-health-benefits/|access-date=2026-07-04|website=So Healthy|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla bini duɣiri shɛli ni nanzua shɛli bini boli negro pepper, bini yɛli ni shɛli nyɛla din paɣuri pulini maa.<ref>{{Cite journal|last=Adetunji|first=Ademola|last2=Wewers|first2=F|last3=Giwa|first3=Abdur-Rahim|date=2020-06-20|title=Assessment of Negro pepper (Xylopia aethiopica) Fruit extracts as Corrosion Inhibitors for Mild Steel|url=https://www.researchgate.net/publication/342335060_Assessment_of_Negro_pepper_Xylopia_aethiopica_Fruit_extracts_as_Corrosion_Inhibitors_for_Mild_Steel?__cf_chl_rt_tk=mc9T1Yss0wliMNlUhdw0zO2xdvYl.JEMQCJGtOZ5j1Q-1783198628-1.0.1.1-ZHUEttQrAMLYaXKS8kbPo3j44jLP__RngbKag13MwGE|pages=1100–1111}}</ref> Negro nanzua nyɛla bini mali shɛli kuri bukaata ka di nyɛla din nyɛ tim maa zuɣu, n tibiri puuni doro bee suhuni doro.<ref>{{Cite web|last=David|first=Samuel|date=2023-09-28|title=Uda Seed (Negro Pepper): 12 Health Benefits, Uses & Side Effects|url=https://www.withinnigeria.com/piece/2023/09/28/uda-seed-negro-pepper-12-health-benefits-uses-side-effects/|access-date=2026-07-04|website=PIECE — WITHIN NIGERIA|language=en-US}}</ref>
== See also ==
* Afia Efere
* List of soups
== Kundivihira ==
9d5vo4bacufiyzihr28yoiauw0ejpyv
142215
142214
2026-07-04T21:14:25Z
Maltima Rabia
5146
Added a bio
142215
wikitext
text/x-wiki
{{Bio}}
'''Nsala ʒiɛri''' wumma , bini lahi mi shɛli "'''white soup'''" maa, ka Igbo nim mi bolindili ofe nsala<ref>{{Cite web|last=Nigeria|first=Guardian|date=2021-03-28|title=How to Make Ofe Nsala (White Soup)|url=https://guardian.ng/life/how-to-make-ofe-nsala-white-soup/|access-date=2026-07-04|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-GB}}</ref> nyɛla bindiri shɛli dini yina eastern yaɣali [[Nigeria]] tiŋgbani.<ref>{{Cite web|last=Okelenyi|first=Bill|date=2023-09-29|title=Nsala Soup: All You Need to Know About White Soup - OneTouch.ng|url=https://onetouch.ng/1915/ofe-nsala-soup-white-soup/|access-date=2026-07-04|language=en-GB}}</ref> Di ʒiɛvari kpeeni n nyɛ [[zahim]] shɛli bini bolin catfish maa din nyɛ din tiri ʒiɛri maa nyɛmsim din yi di ko. Di nyɛla bini lahi ŋahiri [[nyuli]] bee [[bankani]] bihi n ti pahi utazi vari niŋdi shɛli ni. Nsala nyɛla din bi ka Afia Efere din nyɛ din yoli Efik zuliya ni maa.<ref>{{Cite web|date=2014-11-06|title=How to prepare nsala soup with goat meat/Chicken meat|url=https://africandelicacy.wordpress.com/how-to-prepare-nsala-soup-with-goat-meat/|access-date=2026-07-04|website=TASTY AFRICAN TRADITIONAL DELICACIES!!!|language=en}}</ref>
Bini bolindili white soup maa bi shɛli na ka di nyɛl bini bi niŋdi mamʒi n niŋdi dini maa di duɣibu shɛ kamani bi kali ʒiɛri shɛŋa din pahi. Bini doli soli shɛli n duɣirili ka bi niŋdi mamʒi n pahira maa nyɛla din chɛ ka di pɛila, ka gberisa, di gberisim maa yila nuli shɛŋa bini niŋ niŋdini maa.<ref>{{Cite web|title=Authentic Ofe Nsala (White Soup) Recipe – Light, Comforting & Flavorful {{!}} Joyful Cook|url=https://joyfulcook.com/recipe/ofe-nsala-soup/|access-date=2026-07-04|language=en-US}}</ref>
== Recipe ==
Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini niŋdi pahiri n duri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ igiri bee iru, utazi, catfish, nuli, yalim, maagi, zahim ŋɔra mini zahim kuma. Ʒiɛri ŋɔ nyɛla bini diri shɛli ni sakɔro, eba, semolina, semovita, bee bindiri shɛli bini muni ka bi dirili ni kom bee binyorili shɛli ani bora.<ref>{{Cite web|title=Nsala Soup|url=https://www.allnigerianrecipes.com/soups/nsala-soup/|access-date=2026-07-04|website=All Nigerian Recipes|language=en-US}}</ref>
Ʒiɛri ŋɔ ʒiɛgbaŋ kpeeni nyɛla nuli mini catfish. Catfish n kuli nyɛ yɛli kpeeni pam, amaa saha shɛŋa bi tooi niŋdi nimdi n niŋdi dini kamani bua nimdi, noo nimdi mini tripe.<ref>{{Cite news|last=Brown|first=Ed|date=2019-08-24|title=Nsala Soup (White Soup): How to Cook Ofe Nsala|language=en-US|work=Royac Shop|url=https://www.royacshop.com/2072-nsala-soup-white-soup-how-to-cook-ofe-nsala.html|access-date=2026-07-04}}</ref>
== Di ni mali alaafee shɛm ==
Nsala nyɛla ʒiɛri shɛli din mali alaafee yɛli bora kamani Vitamin C, Protein, Omega ʒ fatty acid, selenium, phosphorus, carbohydrates, fiber, potassium, vitamin B12 n ti pahi amino acid pam.<ref>{{Cite web|last=Nwokolo|first=Collins|date=2021-09-22|title=8 Accurate Health Benefits of Nsala Soup|url=https://healthguide.ng/health-benefits-of-nsala-soup/|access-date=2026-07-04|website=Health Guide NG|language=en-US}}</ref> Di nyɛla din kariti waari, ka bi yi za uzazi ʒi n duɣili di nyɛla din mali antioxidant din guri ka taɣiri ti niŋgbena ka chɛ cancer ka kpaŋsiri suhu daa alaafee.<ref>{{Cite web|last=Adesina .O (Teekay)|date=2023-06-30|title=What are the Health Benefits of Uziza Seeds|url=https://www.withinnigeria.com/piece/2023/06/30/what-are-the-health-benefits-of-uziza-seeds/|access-date=2026-07-04|website=PIECE — WITHIN NIGERIA|language=en-US}}</ref>
Ʒiɛri ŋɔ nyɛla paɣa duɣiso nim ni diri shɛli ni di ku bi pulini yuma.<ref>{{Cite web|last=Osewezina|first=Williams|date=2023-03-28|title=Real White Soup [Nsala] Ingredients, Spices {{!}} Health Benefits|url=https://sohealthyng.com/real-white-soup-nsala-ingredients-spices-health-benefits/|access-date=2026-07-04|website=So Healthy|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla bini duɣiri shɛli ni nanzua shɛli bini boli negro pepper, bini yɛli ni shɛli nyɛla din paɣuri pulini maa.<ref>{{Cite journal|last=Adetunji|first=Ademola|last2=Wewers|first2=F|last3=Giwa|first3=Abdur-Rahim|date=2020-06-20|title=Assessment of Negro pepper (Xylopia aethiopica) Fruit extracts as Corrosion Inhibitors for Mild Steel|url=https://www.researchgate.net/publication/342335060_Assessment_of_Negro_pepper_Xylopia_aethiopica_Fruit_extracts_as_Corrosion_Inhibitors_for_Mild_Steel?__cf_chl_rt_tk=mc9T1Yss0wliMNlUhdw0zO2xdvYl.JEMQCJGtOZ5j1Q-1783198628-1.0.1.1-ZHUEttQrAMLYaXKS8kbPo3j44jLP__RngbKag13MwGE|pages=1100–1111}}</ref> Negro nanzua nyɛla bini mali shɛli kuri bukaata ka di nyɛla din nyɛ tim maa zuɣu, n tibiri puuni doro bee suhuni doro.<ref>{{Cite web|last=David|first=Samuel|date=2023-09-28|title=Uda Seed (Negro Pepper): 12 Health Benefits, Uses & Side Effects|url=https://www.withinnigeria.com/piece/2023/09/28/uda-seed-negro-pepper-12-health-benefits-uses-side-effects/|access-date=2026-07-04|website=PIECE — WITHIN NIGERIA|language=en-US}}</ref>
== See also ==
* Afia Efere
* List of soups
== Kundivihira ==
mq47je96tjzetqajcv9ae326qkualhn
Nkwobi
0
33560
142216
2026-07-04T22:46:25Z
Maltima Rabia
5146
Create an article
142216
wikitext
text/x-wiki
Nkwobi
96wldi5uhz8hjfisf0txoycvowlgxbq
142217
142216
2026-07-04T22:50:21Z
Maltima Rabia
5146
Added content
142217
wikitext
text/x-wiki
Nkwobi (wumma) nyɛla Nigeria bindirigu di yoli di southern yaɣali. Di nyɛla din yi Igbo zuliya ni na. Di nyɛla ʒiɛri shɛli bini za nahu binbɛma n duɣi shɛli. Di nyɛla di ŋani Isi ewu hali ka niriba nyɛ ban bi mi di waliŋimsim, amaa di duɣibu soya nyɛla din waligi. Bini duɣiri nkwobi ni nahu bɛma maa Isi ewu din yuli maa ni kuli nyɛ shɛma nyɛla bibi duɣiri shɛli ni buzuɣu
nm8cnl2isgaitrxmopvf90efexa7goh
142218
142217
2026-07-04T22:52:53Z
Maltima Rabia
5146
Added content
142218
wikitext
text/x-wiki
Nkwobi (wumma) nyɛla Nigeria bindirigu di yoli di southern yaɣali. Di nyɛla din yi Igbo zuliya ni na. Di nyɛla ʒiɛri shɛli bini za nahu binbɛma n duɣi shɛli. Di nyɛla di ŋani Isi ewu hali ka niriba nyɛ ban bi mi di waliŋimsim, amaa di duɣibu soya nyɛla din waligi. Bini duɣiri nkwobi ni nahu bɛma maa Isi ewu din yuli maa ni kuli nyɛ shɛma nyɛla bibi duɣiri shɛli ni buzuɣu
Overview
Nkwobi nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu bɛma ni alibalisa mini ʒiɛgbaŋ balibu. Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini mali n duɣiri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ mamʒi,kaun (bini lahi mi shɛli potash maa), calabash nutmeg, utazi vari, nanzua mini alibalsa ni di pahi. Ngu (palm ash) nyɛla bini tooi mali shɛli n zalindi potash zaani, ka spinach gba nyɛ din zaani utazu zaani. Bini gabi potash ŋɔ nbaagi bini zaŋ n gabi mamʒi ni ka damda hali ka di ti niŋ zaŋ doʒim ka niŋ gberisim. Crayfish, calabash nutmeg mini nanzua zim nyɛla bibi yɛn niŋ shɛli n pahi di nyaaga. Bini waagi nahu bɛma shɛŋa maa nyɛla bibi yɛn zaŋ shɛli n niŋ bini gabi kpa shɛli mani ka damdili din yɛn chɛ ka di bɛ kabi. Nkwobi nyɛla din tooi bɛ bindira kɔhibu shɛi mini biɛhigu laɣimgu nim ni n gari bi yiŋ duɣibu. Bindirigu ŋɔ nyɛla din ni tooi bi kamani miniti pia ni anu sunsuni di yi niŋ ka bi duɣi nahu bɛma maa n zali poi ka biɛɣu na yi niigi. Di nyɛla din mali dariza, ka gberisa, ka nyɛɣisa.
89bpoisatdfjs7inc9yz3dv7vbyyywb
142219
142218
2026-07-04T22:53:18Z
Maltima Rabia
5146
Added heading
142219
wikitext
text/x-wiki
Nkwobi (wumma) nyɛla Nigeria bindirigu di yoli di southern yaɣali. Di nyɛla din yi Igbo zuliya ni na. Di nyɛla ʒiɛri shɛli bini za nahu binbɛma n duɣi shɛli. Di nyɛla di ŋani Isi ewu hali ka niriba nyɛ ban bi mi di waliŋimsim, amaa di duɣibu soya nyɛla din waligi. Bini duɣiri nkwobi ni nahu bɛma maa Isi ewu din yuli maa ni kuli nyɛ shɛma nyɛla bibi duɣiri shɛli ni buzuɣu
== Overview ==
Nkwobi nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu bɛma ni alibalisa mini ʒiɛgbaŋ balibu. Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini mali n duɣiri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ mamʒi,kaun (bini lahi mi shɛli potash maa), calabash nutmeg, utazi vari, nanzua mini alibalsa ni di pahi. Ngu (palm ash) nyɛla bini tooi mali shɛli n zalindi potash zaani, ka spinach gba nyɛ din zaani utazu zaani. Bini gabi potash ŋɔ nbaagi bini zaŋ n gabi mamʒi ni ka damda hali ka di ti niŋ zaŋ doʒim ka niŋ gberisim. Crayfish, calabash nutmeg mini nanzua zim nyɛla bibi yɛn niŋ shɛli n pahi di nyaaga. Bini waagi nahu bɛma shɛŋa maa nyɛla bibi yɛn zaŋ shɛli n niŋ bini gabi kpa shɛli mani ka damdili din yɛn chɛ ka di bɛ kabi. Nkwobi nyɛla din tooi bɛ bindira kɔhibu shɛi mini biɛhigu laɣimgu nim ni n gari bi yiŋ duɣibu. Bindirigu ŋɔ nyɛla din ni tooi bi kamani miniti pia ni anu sunsuni di yi niŋ ka bi duɣi nahu bɛma maa n zali poi ka biɛɣu na yi niigi. Di nyɛla din mali dariza, ka gberisa, ka nyɛɣisa.
cz1vfa960j2wulu60b802s9uij85tul
142220
142219
2026-07-04T22:55:00Z
Maltima Rabia
5146
Added heading
142220
wikitext
text/x-wiki
Nkwobi (wumma) nyɛla Nigeria bindirigu di yoli di southern yaɣali. Di nyɛla din yi Igbo zuliya ni na. Di nyɛla ʒiɛri shɛli bini za nahu binbɛma n duɣi shɛli. Di nyɛla di ŋani Isi ewu hali ka niriba nyɛ ban bi mi di waliŋimsim, amaa di duɣibu soya nyɛla din waligi. Bini duɣiri nkwobi ni nahu bɛma maa Isi ewu din yuli maa ni kuli nyɛ shɛma nyɛla bibi duɣiri shɛli ni buzuɣu
== Overview ==
Nkwobi nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu bɛma ni alibalisa mini ʒiɛgbaŋ balibu. Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini mali n duɣiri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ mamʒi,kaun (bini lahi mi shɛli potash maa), calabash nutmeg, utazi vari, nanzua mini alibalsa ni di pahi. Ngu (palm ash) nyɛla bini tooi mali shɛli n zalindi potash zaani, ka spinach gba nyɛ din zaani utazu zaani. Bini gabi potash ŋɔ nbaagi bini zaŋ n gabi mamʒi ni ka damda hali ka di ti niŋ zaŋ doʒim ka niŋ gberisim. Crayfish, calabash nutmeg mini nanzua zim nyɛla bibi yɛn niŋ shɛli n pahi di nyaaga. Bini waagi nahu bɛma shɛŋa maa nyɛla bibi yɛn zaŋ shɛli n niŋ bini gabi kpa shɛli mani ka damdili din yɛn chɛ ka di bɛ kabi. Nkwobi nyɛla din tooi bɛ bindira kɔhibu shɛi mini biɛhigu laɣimgu nim ni n gari bi yiŋ duɣibu. Bindirigu ŋɔ nyɛla din ni tooi bi kamani miniti pia ni anu sunsuni di yi niŋ ka bi duɣi nahu bɛma maa n zali poi ka biɛɣu na yi niigi. Di nyɛla din mali dariza, ka gberisa, ka nyɛɣisa.
== Kundivihira ==
h8qwsurpgzw5pn82im2ricc3ban2lgg
142221
142220
2026-07-04T22:55:52Z
Maltima Rabia
5146
Bold a text
142221
wikitext
text/x-wiki
'''Nkwobi''' (wumma) nyɛla Nigeria bindirigu di yoli di southern yaɣali. Di nyɛla din yi Igbo zuliya ni na. Di nyɛla ʒiɛri shɛli bini za nahu binbɛma n duɣi shɛli. Di nyɛla di ŋani Isi ewu hali ka niriba nyɛ ban bi mi di waliŋimsim, amaa di duɣibu soya nyɛla din waligi. Bini duɣiri nkwobi ni nahu bɛma maa Isi ewu din yuli maa ni kuli nyɛ shɛma nyɛla bibi duɣiri shɛli ni buzuɣu
== Overview ==
Nkwobi nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu bɛma ni alibalisa mini ʒiɛgbaŋ balibu. Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini mali n duɣiri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ mamʒi,kaun (bini lahi mi shɛli potash maa), calabash nutmeg, utazi vari, nanzua mini alibalsa ni di pahi. Ngu (palm ash) nyɛla bini tooi mali shɛli n zalindi potash zaani, ka spinach gba nyɛ din zaani utazu zaani. Bini gabi potash ŋɔ nbaagi bini zaŋ n gabi mamʒi ni ka damda hali ka di ti niŋ zaŋ doʒim ka niŋ gberisim. Crayfish, calabash nutmeg mini nanzua zim nyɛla bibi yɛn niŋ shɛli n pahi di nyaaga. Bini waagi nahu bɛma shɛŋa maa nyɛla bibi yɛn zaŋ shɛli n niŋ bini gabi kpa shɛli mani ka damdili din yɛn chɛ ka di bɛ kabi. Nkwobi nyɛla din tooi bɛ bindira kɔhibu shɛi mini biɛhigu laɣimgu nim ni n gari bi yiŋ duɣibu. Bindirigu ŋɔ nyɛla din ni tooi bi kamani miniti pia ni anu sunsuni di yi niŋ ka bi duɣi nahu bɛma maa n zali poi ka biɛɣu na yi niigi. Di nyɛla din mali dariza, ka gberisa, ka nyɛɣisa.
== Kundivihira ==
99q7jncjo9cpw8ldj4hxmcgvphcwvwt
142222
142221
2026-07-04T22:58:27Z
Maltima Rabia
5146
Added content
142222
wikitext
text/x-wiki
'''Nkwobi''' (wumma) nyɛla Nigeria bindirigu di yoli di southern yaɣali. Di nyɛla din yi Igbo zuliya ni na. Di nyɛla ʒiɛri shɛli bini za nahu binbɛma n duɣi shɛli. Di nyɛla di ŋani Isi ewu hali ka niriba nyɛ ban bi mi di waliŋimsim, amaa di duɣibu soya nyɛla din waligi. Bini duɣiri nkwobi ni nahu bɛma maa Isi ewu din yuli maa ni kuli nyɛ shɛma nyɛla bibi duɣiri shɛli ni buzuɣu
== Overview ==
Nkwobi nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu bɛma ni alibalisa mini ʒiɛgbaŋ balibu. Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini mali n duɣiri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ mamʒi,kaun (bini lahi mi shɛli potash maa), calabash nutmeg, utazi vari, nanzua mini alibalsa ni di pahi. Ngu (palm ash) nyɛla bini tooi mali shɛli n zalindi potash zaani, ka spinach gba nyɛ din zaani utazu zaani. Bini gabi potash ŋɔ nbaagi bini zaŋ n gabi mamʒi ni ka damda hali ka di ti niŋ zaŋ doʒim ka niŋ gberisim. Crayfish, calabash nutmeg mini nanzua zim nyɛla bibi yɛn niŋ shɛli n pahi di nyaaga. Bini waagi nahu bɛma shɛŋa maa nyɛla bibi yɛn zaŋ shɛli n niŋ bini gabi kpa shɛli mani ka damdili din yɛn chɛ ka di bɛ kabi. Nkwobi nyɛla din tooi bɛ bindira kɔhibu shɛi mini biɛhigu laɣimgu nim ni n gari bi yiŋ duɣibu. Bindirigu ŋɔ nyɛla din ni tooi bi kamani miniti pia ni anu sunsuni di yi niŋ ka bi duɣi nahu bɛma maa n zali poi ka biɛɣu na yi niigi. Di nyɛla din mali dariza, ka gberisa, ka nyɛɣisa.
Nyɛm yaha
* Cow's trotters
* List of beef dishes
* List of African dishes
* Nigerian cuisine
* Igbo cuisine
* Tripe
== Kundivihira ==
fvdd7kxoszuveusdowtf1sdjw1i2wy1
142223
142222
2026-07-04T22:58:48Z
Maltima Rabia
5146
Added heading
142223
wikitext
text/x-wiki
'''Nkwobi''' (wumma) nyɛla Nigeria bindirigu di yoli di southern yaɣali. Di nyɛla din yi Igbo zuliya ni na. Di nyɛla ʒiɛri shɛli bini za nahu binbɛma n duɣi shɛli. Di nyɛla di ŋani Isi ewu hali ka niriba nyɛ ban bi mi di waliŋimsim, amaa di duɣibu soya nyɛla din waligi. Bini duɣiri nkwobi ni nahu bɛma maa Isi ewu din yuli maa ni kuli nyɛ shɛma nyɛla bibi duɣiri shɛli ni buzuɣu
== Overview ==
Nkwobi nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu bɛma ni alibalisa mini ʒiɛgbaŋ balibu. Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini mali n duɣiri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ mamʒi,kaun (bini lahi mi shɛli potash maa), calabash nutmeg, utazi vari, nanzua mini alibalsa ni di pahi. Ngu (palm ash) nyɛla bini tooi mali shɛli n zalindi potash zaani, ka spinach gba nyɛ din zaani utazu zaani. Bini gabi potash ŋɔ nbaagi bini zaŋ n gabi mamʒi ni ka damda hali ka di ti niŋ zaŋ doʒim ka niŋ gberisim. Crayfish, calabash nutmeg mini nanzua zim nyɛla bibi yɛn niŋ shɛli n pahi di nyaaga. Bini waagi nahu bɛma shɛŋa maa nyɛla bibi yɛn zaŋ shɛli n niŋ bini gabi kpa shɛli mani ka damdili din yɛn chɛ ka di bɛ kabi. Nkwobi nyɛla din tooi bɛ bindira kɔhibu shɛi mini biɛhigu laɣimgu nim ni n gari bi yiŋ duɣibu. Bindirigu ŋɔ nyɛla din ni tooi bi kamani miniti pia ni anu sunsuni di yi niŋ ka bi duɣi nahu bɛma maa n zali poi ka biɛɣu na yi niigi. Di nyɛla din mali dariza, ka gberisa, ka nyɛɣisa.
== Nyɛm yaha ==
* Cow's trotters
* List of beef dishes
* List of African dishes
* Nigerian cuisine
* Igbo cuisine
* Tripe
== Kundivihira ==
8cao7dwa5h8l16uht4q75ral18aea36
142224
142223
2026-07-04T23:05:38Z
Maltima Rabia
5146
Added references
142224
wikitext
text/x-wiki
'''Nkwobi''' (wumma) nyɛla Nigeria bindirigu di yoli di southern yaɣali. Di nyɛla din yi Igbo zuliya ni na.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-12|title=Nkwobi: Easy Ibo Spicy Cow Foot Delicacy to Die For|url=https://9jafoods.com/nkwobi-easy-ibo-spicy-cow-foot-delicacy-to-die-for/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla ʒiɛri shɛli bini za nahu binbɛma n duɣi shɛli.<ref>{{Cite web|last=Reporter|first=Our|date=2018-04-21|title=Nkwobi: A mouth-watering delicacy from the East!|url=https://tribuneonlineng.com/nkwobi-a-mouth-watering-delicacy-from-the-east/|access-date=2026-07-04|website=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla di ŋani Isi ewu hali ka niriba nyɛ ban bi mi di waliŋimsim, amaa di duɣibu soya nyɛla din waligi. Bini duɣiri nkwobi ni nahu bɛma maa Isi ewu din yuli maa ni kuli nyɛ shɛma nyɛla bibi duɣiri shɛli ni buzuɣu
== Overview ==
Nkwobi nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu bɛma ni alibalisa mini ʒiɛgbaŋ balibu. Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini mali n duɣiri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ mamʒi,kaun (bini lahi mi shɛli potash maa), calabash nutmeg, utazi vari, nanzua mini alibalsa ni di pahi. Ngu (palm ash) nyɛla bini tooi mali shɛli n zalindi potash zaani, ka spinach gba nyɛ din zaani utazu zaani. Bini gabi potash ŋɔ nbaagi bini zaŋ n gabi mamʒi ni ka damda hali ka di ti niŋ zaŋ doʒim ka niŋ gberisim. Crayfish, calabash nutmeg mini nanzua zim nyɛla bibi yɛn niŋ shɛli n pahi di nyaaga. Bini waagi nahu bɛma shɛŋa maa nyɛla bibi yɛn zaŋ shɛli n niŋ bini gabi kpa shɛli mani ka damdili din yɛn chɛ ka di bɛ kabi. Nkwobi nyɛla din tooi bɛ bindira kɔhibu shɛi mini biɛhigu laɣimgu nim ni n gari bi yiŋ duɣibu. Bindirigu ŋɔ nyɛla din ni tooi bi kamani miniti pia ni anu sunsuni di yi niŋ ka bi duɣi nahu bɛma maa n zali poi ka biɛɣu na yi niigi. Di nyɛla din mali dariza, ka gberisa, ka nyɛɣisa.
== Nyɛm yaha ==
* Cow's trotters
* List of beef dishes
* List of African dishes
* Nigerian cuisine
* Igbo cuisine
* Tripe
== Kundivihira ==
iqmkj2mmm6sqgtq8soxbubbi39i83eo
142254
142224
2026-07-05T11:50:20Z
Maltima Rabia
5146
Added reference
142254
wikitext
text/x-wiki
'''Nkwobi''' (wumma) nyɛla Nigeria bindirigu di yoli di southern yaɣali. Di nyɛla din yi Igbo zuliya ni na.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-12|title=Nkwobi: Easy Ibo Spicy Cow Foot Delicacy to Die For|url=https://9jafoods.com/nkwobi-easy-ibo-spicy-cow-foot-delicacy-to-die-for/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla ʒiɛri shɛli bini za nahu binbɛma n duɣi shɛli.<ref>{{Cite web|last=Reporter|first=Our|date=2018-04-21|title=Nkwobi: A mouth-watering delicacy from the East!|url=https://tribuneonlineng.com/nkwobi-a-mouth-watering-delicacy-from-the-east/|access-date=2026-07-04|website=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla di ŋani Isi ewu hali ka niriba nyɛ ban bi mi di waliŋimsim, amaa di duɣibu soya nyɛla din waligi. Bini duɣiri nkwobi ni nahu bɛma maa Isi ewu din yuli maa ni kuli nyɛ shɛma nyɛla bibi duɣiri shɛli ni buzuɣu
== Overview ==
Nkwobi nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu bɛma ni alibalisa mini ʒiɛgbaŋ balibu. Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini mali n duɣiri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ mamʒi,kaun (bini lahi mi shɛli potash maa), calabash nutmeg, utazi vari, nanzua mini alibalsa ni di pahi. Ngu (palm ash) nyɛla bini tooi mali shɛli n zalindi potash zaani, ka spinach gba nyɛ din zaani utazu zaani. Bini gabi potash ŋɔ nbaagi bini zaŋ n gabi mamʒi ni ka damda hali ka di ti niŋ zaŋ doʒim ka niŋ gberisim. Crayfish, calabash nutmeg mini nanzua zim nyɛla bibi yɛn niŋ shɛli n pahi di nyaaga. Bini waagi nahu bɛma shɛŋa maa nyɛla bibi yɛn zaŋ shɛli n niŋ bini gabi kpa shɛli mani ka damdili din yɛn chɛ ka di bɛ kabi. Nkwobi nyɛla din tooi bɛ bindira kɔhibu shɛi mini biɛhigu laɣimgu nim ni n gari bi yiŋ duɣibu. Bindirigu ŋɔ nyɛla din ni tooi bi kamani miniti pia ni anu sunsuni di yi niŋ ka bi duɣi nahu bɛma maa n zali poi ka biɛɣu na yi niigi. Di nyɛla din mali dariza, ka gberisa, ka nyɛɣisa.<ref>{{Cite web|last=John|first=Ifeoma|date=2025-09-16|title=How to make Nkwobi (Nigerian Cow Skin Recipe with Pomo) - %|url=https://eatwithifeoma.com/how-to-make-nkwobi/|access-date=2026-07-05|language=en-US}}</ref>
== Nyɛm yaha ==
* Cow's trotters
* List of beef dishes
* List of African dishes
* Nigerian cuisine
* Igbo cuisine
* Tripe
== Kundivihira ==
l4tr04gzklox2su8dpv5py6uo7q1tqp
142255
142254
2026-07-05T11:50:39Z
Maltima Rabia
5146
Edited
142255
wikitext
text/x-wiki
'''Nkwobi''' (wumma) nyɛla Nigeria bindirigu di yoli di southern yaɣali. Di nyɛla din yi Igbo zuliya ni na.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-12|title=Nkwobi: Easy Ibo Spicy Cow Foot Delicacy to Die For|url=https://9jafoods.com/nkwobi-easy-ibo-spicy-cow-foot-delicacy-to-die-for/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla ʒiɛri shɛli bini za nahu binbɛma n duɣi shɛli.<ref>{{Cite web|last=Reporter|first=Our|date=2018-04-21|title=Nkwobi: A mouth-watering delicacy from the East!|url=https://tribuneonlineng.com/nkwobi-a-mouth-watering-delicacy-from-the-east/|access-date=2026-07-04|website=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla di ŋani Isi ewu hali ka niriba nyɛ ban bi mi di waliŋimsim, amaa di duɣibu soya nyɛla din waligi. Bini duɣiri nkwobi ni nahu bɛma maa Isi ewu din yuli maa ni kuli nyɛ shɛma nyɛla bibi duɣiri shɛli ni buzuɣu
== Overview ==
Nkwobi nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu bɛma ni alibalisa mini ʒiɛgbaŋ balibu. Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini mali n duɣiri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ mamʒi,kaun (bini lahi mi shɛli potash maa), calabash nutmeg, utazi vari, nanzua mini alibalsa ni di pahi. Ngu (palm ash) nyɛla bini tooi mali shɛli n zalindi potash zaani, ka spinach gba nyɛ din zaani utazu zaani. Bini gabi potash ŋɔ nbaagi bini zaŋ n gabi mamʒi ni ka damda hali ka di ti niŋ zaŋ doʒim ka niŋ gberisim. Crayfish, calabash nutmeg mini nanzua zim nyɛla bibi yɛn niŋ shɛli n pahi di nyaaga. Bini waagi nahu bɛma shɛŋa maa nyɛla bibi yɛn zaŋ shɛli n niŋ bini gabi kpa shɛli mani ka damdili din yɛn chɛ ka di bɛ kabi. Nkwobi nyɛla din tooi bɛ bindira kɔhibu shɛi mini biɛhigu laɣimgu nim ni n gari bi yiŋ duɣibu.
Bindirigu ŋɔ nyɛla din ni tooi bi kamani miniti pia ni anu sunsuni di yi niŋ ka bi duɣi nahu bɛma maa n zali poi ka biɛɣu na yi niigi. Di nyɛla din mali dariza, ka gberisa, ka nyɛɣisa.<ref>{{Cite web|last=John|first=Ifeoma|date=2025-09-16|title=How to make Nkwobi (Nigerian Cow Skin Recipe with Pomo) - %|url=https://eatwithifeoma.com/how-to-make-nkwobi/|access-date=2026-07-05|language=en-US}}</ref>
== Nyɛm yaha ==
* Cow's trotters
* List of beef dishes
* List of African dishes
* Nigerian cuisine
* Igbo cuisine
* Tripe
== Kundivihira ==
fa5ogn5o2dgeyhre8b6ikxaoi0kdvph
142256
142255
2026-07-05T11:55:09Z
Maltima Rabia
5146
Added references
142256
wikitext
text/x-wiki
'''Nkwobi''' (wumma) nyɛla Nigeria bindirigu di yoli di southern yaɣali. Di nyɛla din yi Igbo zuliya ni na.<ref>{{Cite web|last=Odiraa|date=2020-04-12|title=Nkwobi: Easy Ibo Spicy Cow Foot Delicacy to Die For|url=https://9jafoods.com/nkwobi-easy-ibo-spicy-cow-foot-delicacy-to-die-for/|access-date=2026-07-04|website=9jafoods|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla ʒiɛri shɛli bini za nahu binbɛma n duɣi shɛli.<ref>{{Cite web|last=Reporter|first=Our|date=2018-04-21|title=Nkwobi: A mouth-watering delicacy from the East!|url=https://tribuneonlineng.com/nkwobi-a-mouth-watering-delicacy-from-the-east/|access-date=2026-07-04|website=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> Di nyɛla di ŋani Isi ewu hali ka niriba nyɛ ban bi mi di waliŋimsim, amaa di duɣibu soya nyɛla din waligi. Bini duɣiri nkwobi ni nahu bɛma maa Isi ewu din yuli maa ni kuli nyɛ shɛma nyɛla bibi duɣiri shɛli ni buzuɣu
== Overview ==
Nkwobi nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu bɛma ni alibalisa mini ʒiɛgbaŋ balibu. Ʒiɛgbaŋ shɛŋa bini mali n duɣiri ʒiɛri ŋɔ n nyɛ mamʒi,kaun (bini lahi mi shɛli potash maa), calabash nutmeg, utazi vari, nanzua mini alibalsa ni di pahi. Ngu (palm ash) nyɛla bini tooi mali shɛli n zalindi potash zaani, ka spinach gba nyɛ din zaani utazu zaani. Bini gabi potash ŋɔ nbaagi bini zaŋ n gabi mamʒi ni ka damda hali ka di ti niŋ zaŋ doʒim ka niŋ gberisim. Crayfish, calabash nutmeg mini nanzua zim nyɛla bibi yɛn niŋ shɛli n pahi di nyaaga. Bini waagi nahu bɛma shɛŋa maa nyɛla bibi yɛn zaŋ shɛli n niŋ bini gabi kpa shɛli mani ka damdili din yɛn chɛ ka di bɛ kabi.<ref>{{Cite web|title=Nkwobi {{!}} How To Make Nigerian Desserts|url=https://allnigerianfoods.com/nigerian-nkwobi/|access-date=2026-07-05|website=All Nigerian Foods|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=CHIOMA|date=2020-09-19|title=Food tips: How to make your Nkwobi spicy, yummy!|url=https://allure.vanguardngr.com/2020/09/food-tips-how-to-make-your-nkwobi-spicy-yummy/|access-date=2026-07-05|website=Vanguard Allure|language=en-US}}</ref> Nkwobi nyɛla din tooi bɛ bindira kɔhibu shɛi mini biɛhigu laɣimgu nim ni n gari bi yiŋ duɣibu.
Bindirigu ŋɔ nyɛla din ni tooi bi kamani miniti pia ni anu sunsuni di yi niŋ ka bi duɣi nahu bɛma maa n zali poi ka biɛɣu na yi niigi.<ref>{{Cite web|last=CHIOMA|date=2020-09-19|title=Food tips: How to make your Nkwobi spicy, yummy!|url=https://allure.vanguardngr.com/2020/09/food-tips-how-to-make-your-nkwobi-spicy-yummy/|access-date=2026-07-05|website=Vanguard Allure|language=en-US}}</ref> Di nyɛla din mali dariza, ka gberisa, ka nyɛɣisa.<ref>{{Cite web|last=John|first=Ifeoma|date=2025-09-16|title=How to make Nkwobi (Nigerian Cow Skin Recipe with Pomo) - %|url=https://eatwithifeoma.com/how-to-make-nkwobi/|access-date=2026-07-05|language=en-US}}</ref>
== Nyɛm yaha ==
* Cow's trotters
* List of beef dishes
* List of African dishes
* Nigerian cuisine
* Igbo cuisine
* Tripe
== Kundivihira ==
tlyip3uvp332o1zn3ktkkeocajl58cz
Moin moin
0
33561
142233
2026-07-05T07:55:42Z
K.D.Nburidiba
4111
Created a new article
142233
wikitext
text/x-wiki
'''Moin-moin''', '''moi-moi''' bee '''olele''' (Yoriba: mọ́yín-mọyín, ọ́lẹ̀lẹ̀) di nyɛla bɛ ni chim bee n duɣi tuya shɛli bɛ ni puɣisi di sɔɣiri ka che li ka gabi alibalisa, naanzubua, binnyɔma, zahim, shɛli ni gba gala,noonimdi.
4gd1140g232yq57yliod0j46qbc1hz5
142234
142233
2026-07-05T08:07:45Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
142234
wikitext
text/x-wiki
'''Moin-moin''', '''moi-moi''' bee '''olele''' (Yoriba: mọ́yín-mọyín, ọ́lẹ̀lẹ̀) di nyɛla bɛ ni chim bee n duɣi tuya shɛli bɛ ni puɣisi di sɔɣiri ka che li ka gabi alibalisa, naanzubua, binnyɔma, zahim, shɛli ni gba gala,noonimdi.
Di nyɛla alaafee bindirigu n zaŋ ti yɔriba nima. ka yɔriba tiŋsi bam be West Africa tingbanni dirili. Yɔriba shɛba ban gba nye Brazil nima maa gba dirilimi ka booni li '''abará.'''
lsbqlci77dzowc5f4924rgtc68it170
142235
142234
2026-07-05T08:20:03Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a section
142235
wikitext
text/x-wiki
'''Moin-moin''', '''moi-moi''' bee '''olele''' (Yoriba: mọ́yín-mọyín, ọ́lẹ̀lẹ̀) di nyɛla bɛ ni chim bee n duɣi tuya shɛli bɛ ni puɣisi di sɔɣiri ka che li ka gabi alibalisa, naanzubua, binnyɔma, zahim, shɛli ni gba gala,noonimdi.
Di nyɛla alaafee bindirigu n zaŋ ti yɔriba nima. ka yɔriba tiŋsi bam be West Africa tingbanni dirili. Yɔriba shɛba ban gba nye Brazil nima maa gba dirilimi ka booni li '''abará.'''
== Ziɛri ziɛri ==
* tu'puɣisira
* Alibalisa
* kpaziɛɣu
* Gala
* Binsaba
* noo nimdi
* Zahim
* Yalim
hfgomgxqouimlgpjioedvtmpsl0xupl
142237
142235
2026-07-05T09:37:57Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
142237
wikitext
text/x-wiki
'''Moin-moin''', '''moi-moi''' bee '''olele''' (Yoriba: mọ́yín-mọyín, ọ́lẹ̀lẹ̀) di nyɛla bɛ ni chim bee n duɣi tuya shɛli bɛ ni puɣisi di sɔɣiri ka che li ka gabi alibalisa, naanzubua, binnyɔma, zahim, shɛli ni gba gala,noonimdi.
Di nyɛla alaafee bindirigu n zaŋ ti yɔriba nima. ka yɔriba tiŋsi bam be West Africa tingbanni dirili. Yɔriba shɛba ban gba nye Brazil nima maa gba dirilimi ka booni li '''abará.'''
== Ziɛri ziɛri ==
* tu'puɣisira
* Alibalisa
* kpaziɛɣu
* Gala
* Binsaba
* noo nimdi
* Zahim
* Yalim
== Di duɣibu ==
Bɛ ni duɣiri Moi-moi shɛm n nyɛ bɛ bɛ zaŋdi la tuya n lɔhi li , m puɣisi li ka niɛmli, ka pahi kpam, alibalisa, zahim, naanzua. Shɛba damdi limi.
ej8nyacpej6x14ls06qzwgpozwkgu18
142238
142237
2026-07-05T09:41:39Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
142238
wikitext
text/x-wiki
'''Moin-moin''', '''moi-moi''' bee '''olele''' (Yoriba: mọ́yín-mọyín, ọ́lẹ̀lẹ̀) di nyɛla bɛ ni chim bee n duɣi tuya shɛli bɛ ni puɣisi di sɔɣiri ka che li ka gabi alibalisa, naanzubua, binnyɔma, zahim, shɛli ni gba gala,noonimdi.
Di nyɛla alaafee bindirigu n zaŋ ti yɔriba nima. ka yɔriba tiŋsi bam be West Africa tingbanni dirili. Yɔriba shɛba ban gba nye Brazil nima maa gba dirilimi ka booni li '''abará.'''
== Ziɛri ziɛri ==
* tu'puɣisira
* Alibalisa
* kpaziɛɣu
* Gala
* Binsaba
* noo nimdi
* Zahim
* Yalim
== Di duɣibu ==
Bɛ ni duɣiri Moi-moi shɛm n nyɛ bɛ bɛ zaŋdi la tuya n lɔhi li , m puɣisi li ka niɛmli, ka pahi kpam, alibalisa, zahim, naanzua. Shɛba damdi limi.
Moin-moin diri di ko bee dini shinkaafa, salad, koko bee gaali.
j0l7iksmix6e719h4xkxtou5z7fgkcn
142239
142238
2026-07-05T09:43:11Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
142239
wikitext
text/x-wiki
'''Moin-moin''', '''moi-moi''' bee '''olele''' (Yoriba: mọ́yín-mọyín, ọ́lẹ̀lẹ̀) di nyɛla bɛ ni chim bee n duɣi tuya shɛli bɛ ni puɣisi di sɔɣiri ka che li ka gabi alibalisa, naanzubua, binnyɔma, zahim, shɛli ni gba gala,noonimdi.<ref>{{Cite web|last=Tukuru|first=Adeola|date=2022-03-22|title=The thriving 'Moi-moi' business in Nigeria - Blueprint Newspapers Limited|url=https://blueprint.ng/the-thriving-moi-moi-business-in-nigeria/|access-date=2026-07-05|language=en-US}}</ref>
Di nyɛla alaafee bindirigu n zaŋ ti yɔriba nima. ka yɔriba tiŋsi bam be West Africa tingbanni dirili. Yɔriba shɛba ban gba nye Brazil nima maa gba dirilimi ka booni li '''abará.'''
== Ziɛri ziɛri ==
* tu'puɣisira
* Alibalisa
* kpaziɛɣu
* Gala
* Binsaba
* noo nimdi
* Zahim
* Yalim
== Di duɣibu ==
Bɛ ni duɣiri Moi-moi shɛm n nyɛ bɛ bɛ zaŋdi la tuya n lɔhi li , m puɣisi li ka niɛmli, ka pahi kpam, alibalisa, zahim, naanzua. Shɛba damdi limi.
Moin-moin diri di ko bee dini shinkaafa, salad, koko bee gaali.
== Kundivihira ==
jtpqnd8ak1jbswde64h4d7cgfay1udm
142240
142239
2026-07-05T09:44:22Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
142240
wikitext
text/x-wiki
'''Moin-moin''', '''moi-moi''' bee '''olele''' (Yoriba: mọ́yín-mọyín, ọ́lẹ̀lẹ̀) di nyɛla bɛ ni chim bee n duɣi tuya shɛli bɛ ni puɣisi di sɔɣiri ka che li ka gabi alibalisa, naanzubua, binnyɔma, zahim, shɛli ni gba gala,noonimdi.<ref>{{Cite web|last=Tukuru|first=Adeola|date=2022-03-22|title=The thriving 'Moi-moi' business in Nigeria - Blueprint Newspapers Limited|url=https://blueprint.ng/the-thriving-moi-moi-business-in-nigeria/|access-date=2026-07-05|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pearce|first=Tola Olu|last2=Kujore|first2=Olufemi O.|last3=Agboh-Bankole|first3=V. Aina|date=1988|title=Generating an Income in the Urban Environment: The Experience of Street Food Vendors in Ile-Ife, Nigeria|url=https://www.jstor.org/stable/1160348|journal=Africa: Journal of the International African Institute|volume=58|issue=4|pages=385–400|doi=10.2307/1160348|issn=0001-9720}}</ref>
Di nyɛla alaafee bindirigu n zaŋ ti yɔriba nima. ka yɔriba tiŋsi bam be West Africa tingbanni dirili. Yɔriba shɛba ban gba nye Brazil nima maa gba dirilimi ka booni li '''abará.'''
== Ziɛri ziɛri ==
* tu'puɣisira
* Alibalisa
* kpaziɛɣu
* Gala
* Binsaba
* noo nimdi
* Zahim
* Yalim
== Di duɣibu ==
Bɛ ni duɣiri Moi-moi shɛm n nyɛ bɛ bɛ zaŋdi la tuya n lɔhi li , m puɣisi li ka niɛmli, ka pahi kpam, alibalisa, zahim, naanzua. Shɛba damdi limi.
Moin-moin diri di ko bee dini shinkaafa, salad, koko bee gaali.
== Kundivihira ==
ettjrd4yv81onr8und1u7qikwgnl1ml
142257
142240
2026-07-05T11:57:25Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
142257
wikitext
text/x-wiki
'''Moin-moin''', '''moi-moi''' bee '''olele''' (Yoriba: mọ́yín-mọyín, ọ́lẹ̀lẹ̀) di nyɛla bɛ ni chim bee n duɣi tuya shɛli bɛ ni puɣisi di sɔɣiri ka che li ka gabi alibalisa, naanzubua, binnyɔma, zahim, shɛli ni gba gala,noonimdi.<ref>{{Cite web|last=Tukuru|first=Adeola|date=2022-03-22|title=The thriving 'Moi-moi' business in Nigeria - Blueprint Newspapers Limited|url=https://blueprint.ng/the-thriving-moi-moi-business-in-nigeria/|access-date=2026-07-05|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pearce|first=Tola Olu|last2=Kujore|first2=Olufemi O.|last3=Agboh-Bankole|first3=V. Aina|date=1988|title=Generating an Income in the Urban Environment: The Experience of Street Food Vendors in Ile-Ife, Nigeria|url=https://www.jstor.org/stable/1160348|journal=Africa: Journal of the International African Institute|volume=58|issue=4|pages=385–400|doi=10.2307/1160348|issn=0001-9720}}</ref>
Di nyɛla alaafee bindirigu n zaŋ ti yɔriba nima.<ref>{{Cite web|last=Style|first=BellaNaija|date=2023-07-03|title=How To Make Rich & Delicious Moimoi {{!}} WATCH|url=https://www.bellanaija.com/2023/07/make-buttery-moimoi/|access-date=2026-07-05|website=BellaNaija|language=en-US}}</ref> ka yɔriba tiŋsi bam be West Africa tingbanni dirili. Yɔriba shɛba ban gba nye Brazil nima maa gba dirilimi ka booni li '''abará.'''
== Ziɛri ziɛri ==
* tu'puɣisira
* Alibalisa
* kpaziɛɣu
* Gala
* Binsaba
* noo nimdi
* Zahim
* Yalim
== Di duɣibu ==
Bɛ ni duɣiri Moi-moi shɛm n nyɛ bɛ bɛ zaŋdi la tuya n lɔhi li , m puɣisi li ka niɛmli, ka pahi kpam, alibalisa, zahim, naanzua. Shɛba damdi limi.
Moin-moin diri di ko bee dini shinkaafa, salad, koko bee gaali.
== Kundivihira ==
rvrzulu4yn590usfrc03313bfks1uh9
142258
142257
2026-07-05T11:58:50Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
142258
wikitext
text/x-wiki
'''Moin-moin''', '''moi-moi''' bee '''olele''' (Yoriba: mọ́yín-mọyín, ọ́lẹ̀lẹ̀) di nyɛla bɛ ni chim bee n duɣi tuya shɛli bɛ ni puɣisi di sɔɣiri ka che li ka gabi alibalisa, naanzubua, binnyɔma, zahim, shɛli ni gba gala,noonimdi.<ref>{{Cite web|last=Tukuru|first=Adeola|date=2022-03-22|title=The thriving 'Moi-moi' business in Nigeria - Blueprint Newspapers Limited|url=https://blueprint.ng/the-thriving-moi-moi-business-in-nigeria/|access-date=2026-07-05|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pearce|first=Tola Olu|last2=Kujore|first2=Olufemi O.|last3=Agboh-Bankole|first3=V. Aina|date=1988|title=Generating an Income in the Urban Environment: The Experience of Street Food Vendors in Ile-Ife, Nigeria|url=https://www.jstor.org/stable/1160348|journal=Africa: Journal of the International African Institute|volume=58|issue=4|pages=385–400|doi=10.2307/1160348|issn=0001-9720}}</ref>
Di nyɛla alaafee bindirigu n zaŋ ti yɔriba nima.<ref>{{Cite web|last=Olaiya|first=Adeyinka|date=2023-04-11|title=Brazil Moi Moi , The Yoruba Ancestral Taste In The Streets Of Salvador|url=https://ancestrals.com.ng/2023/04/11/brazil-moi-moi-the-yoruba-ancestral-taste-in-the-streets-of-salvador/|access-date=2026-07-05|website=The Ancestral News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Style|first=BellaNaija|date=2023-07-03|title=How To Make Rich & Delicious Moimoi {{!}} WATCH|url=https://www.bellanaija.com/2023/07/make-buttery-moimoi/|access-date=2026-07-05|website=BellaNaija|language=en-US}}</ref> ka yɔriba tiŋsi bam be West Africa tingbanni dirili. Yɔriba shɛba ban gba nye Brazil nima maa gba dirilimi ka booni li '''abará.'''
== Ziɛri ziɛri ==
* tu'puɣisira
* Alibalisa
* kpaziɛɣu
* Gala
* Binsaba
* noo nimdi
* Zahim
* Yalim
== Di duɣibu ==
Bɛ ni duɣiri Moi-moi shɛm n nyɛ bɛ bɛ zaŋdi la tuya n lɔhi li , m puɣisi li ka niɛmli, ka pahi kpam, alibalisa, zahim, naanzua. Shɛba damdi limi.
Moin-moin diri di ko bee dini shinkaafa, salad, koko bee gaali.
== Kundivihira ==
3z0zekd6x9esg1dtwnbcmshbt75xu0c
Ndolé
0
33562
142242
2026-07-05T10:58:52Z
Maltima Rabia
5146
Create an article
142242
wikitext
text/x-wiki
Ndolè
mk6ammfggbuzpnm0c3mwrxxa7wqsie0
142243
142242
2026-07-05T10:59:27Z
Maltima Rabia
5146
Added content
142243
wikitext
text/x-wiki
Ndolè bi lahi sabirili Ndole bee Ndolé nyɛla Cameroonian nim bindirigu shɛli din nyɛ bini zaŋ simoli, crayfish, garlic, alibalsa n ti pahi Ndoleh vari (West mini Central Africa ʒiɛvar). Lala bindirigu maa nyɛla din yina Douala, din bɛ Littoral Region Cameroon tiŋgbani.
Ndolè nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu nimdi bee zahim, di bali shɛli bɛni ka bi niŋdi zahim shɛli bini bolindi shrimp maa, di ri nyɛ lala bi bolindili "regal". Di nyɛla bini diri shɛli ni bɔrade chimda bee zaŋ waara, nti pahi bobolo bee miondo din nyɛ Cameroonian nim bindirigu shɛli bini zaŋ manioc ʒim shɛli din miigi ka bi pubili Marantaceae vari ni ka nayi duɣili, si nyɛla bini puɣiri shɛli zaŋ kpala.
8iq08cddgw5ajmuowbxzfmbysaztf9a
142244
142243
2026-07-05T11:21:24Z
Maltima Rabia
5146
Added content
142244
wikitext
text/x-wiki
Ndolè bi lahi sabirili Ndole bee Ndolé nyɛla Cameroonian nim bindirigu shɛli din nyɛ bini zaŋ simoli, crayfish, garlic, alibalsa n ti pahi Ndoleh vari (West mini Central Africa ʒiɛvar). Lala bindirigu maa nyɛla din yina Douala, din bɛ Littoral Region Cameroon tiŋgbani.
Ndolè nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu nimdi bee zahim, di bali shɛli bɛni ka bi niŋdi zahim shɛli bini bolindi shrimp maa, di ri nyɛ lala bi bolindili "regal". Di nyɛla bini diri shɛli ni bɔrade chimda bee zaŋ waara, nti pahi bobolo bee miondo din nyɛ Cameroonian nim bindirigu shɛli bini zaŋ manioc ʒim shɛli din miigi ka bi pubili Marantaceae vari ni ka nayi duɣili, si nyɛla bini puɣiri shɛli zaŋ kpala.
Di duɣibu
Ndolè nyɛla bini mali shɛli n maɣisiri spinach domishi din nyɛ din nahimgbaŋ nyɛ zaŋ vakahali ka di nyɛ vari maa yaha hali di duɣibu soli ni nyɛ din pa yim maa zaa yoli. Lala bindirigu ŋɔ duɣibu nyɛla din kuri saha pam, hali di ʒiɛvari maa nyɛla din ni afoa.
Binidirigu ŋɔ duɣibu nyɛmi, bini duɣi Ndolè vari maa buyi bee buta zuɣu ni yalim kom n ti pahi kanwa zuɣu din yɛn chɛ ka di tom maa baligi. Bi ni yaa vari maa n niŋ simoli ʒiɛri kom shɛli bini pun duɣi maa zuɣu. Nimdi, zahim ŋɔra ( kamani cod), shrimp zaɣa maha bee zaɣa ŋɔra nyɛla bini mali shɛli n pahiri ʒiɛri maa puuni. Cameroon nim ban bɛ sambani nyɛla ban mali ʒiɛri ŋɔ n diri Asian shinkaafa, hali shinkaafa ni kuli nyɛ din pa bini mali lala ʒiɛri maa n diri shɛli domishi shinkaafa pa Cameroon nim kali bindirigu.
eznw4fczk1mdm8w1bg0a4d9jkvnuxpu
142245
142244
2026-07-05T11:21:56Z
Maltima Rabia
5146
Added heading
142245
wikitext
text/x-wiki
Ndolè bi lahi sabirili Ndole bee Ndolé nyɛla Cameroonian nim bindirigu shɛli din nyɛ bini zaŋ simoli, crayfish, garlic, alibalsa n ti pahi Ndoleh vari (West mini Central Africa ʒiɛvar). Lala bindirigu maa nyɛla din yina Douala, din bɛ Littoral Region Cameroon tiŋgbani.
Ndolè nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu nimdi bee zahim, di bali shɛli bɛni ka bi niŋdi zahim shɛli bini bolindi shrimp maa, di ri nyɛ lala bi bolindili "regal". Di nyɛla bini diri shɛli ni bɔrade chimda bee zaŋ waara, nti pahi bobolo bee miondo din nyɛ Cameroonian nim bindirigu shɛli bini zaŋ manioc ʒim shɛli din miigi ka bi pubili Marantaceae vari ni ka nayi duɣili, si nyɛla bini puɣiri shɛli zaŋ kpala.
== Di duɣibu ==
Ndolè nyɛla bini mali shɛli n maɣisiri spinach domishi din nyɛ din nahimgbaŋ nyɛ zaŋ vakahali ka di nyɛ vari maa yaha hali di duɣibu soli ni nyɛ din pa yim maa zaa yoli. Lala bindirigu ŋɔ duɣibu nyɛla din kuri saha pam, hali di ʒiɛvari maa nyɛla din ni afoa.
Binidirigu ŋɔ duɣibu nyɛmi, bini duɣi Ndolè vari maa buyi bee buta zuɣu ni yalim kom n ti pahi kanwa zuɣu din yɛn chɛ ka di tom maa baligi. Bi ni yaa vari maa n niŋ simoli ʒiɛri kom shɛli bini pun duɣi maa zuɣu. Nimdi, zahim ŋɔra ( kamani cod), shrimp zaɣa maha bee zaɣa ŋɔra nyɛla bini mali shɛli n pahiri ʒiɛri maa puuni. Cameroon nim ban bɛ sambani nyɛla ban mali ʒiɛri ŋɔ n diri Asian shinkaafa, hali shinkaafa ni kuli nyɛ din pa bini mali lala ʒiɛri maa n diri shɛli domishi shinkaafa pa Cameroon nim kali bindirigu.
n4w5engeeh9du8nzvhjq5bv7l77eovx
142246
142245
2026-07-05T11:22:49Z
Maltima Rabia
5146
Added heading
142246
wikitext
text/x-wiki
Ndolè bi lahi sabirili Ndole bee Ndolé nyɛla Cameroonian nim bindirigu shɛli din nyɛ bini zaŋ simoli, crayfish, garlic, alibalsa n ti pahi Ndoleh vari (West mini Central Africa ʒiɛvar). Lala bindirigu maa nyɛla din yina Douala, din bɛ Littoral Region Cameroon tiŋgbani.
Ndolè nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu nimdi bee zahim, di bali shɛli bɛni ka bi niŋdi zahim shɛli bini bolindi shrimp maa, di ri nyɛ lala bi bolindili "regal". Di nyɛla bini diri shɛli ni bɔrade chimda bee zaŋ waara, nti pahi bobolo bee miondo din nyɛ Cameroonian nim bindirigu shɛli bini zaŋ manioc ʒim shɛli din miigi ka bi pubili Marantaceae vari ni ka nayi duɣili, si nyɛla bini puɣiri shɛli zaŋ kpala.
== Di duɣibu ==
Ndolè nyɛla bini mali shɛli n maɣisiri spinach domishi din nyɛ din nahimgbaŋ nyɛ zaŋ vakahali ka di nyɛ vari maa yaha hali di duɣibu soli ni nyɛ din pa yim maa zaa yoli. Lala bindirigu ŋɔ duɣibu nyɛla din kuri saha pam, hali di ʒiɛvari maa nyɛla din ni afoa.
Binidirigu ŋɔ duɣibu nyɛmi, bini duɣi Ndolè vari maa buyi bee buta zuɣu ni yalim kom n ti pahi kanwa zuɣu din yɛn chɛ ka di tom maa baligi. Bi ni yaa vari maa n niŋ simoli ʒiɛri kom shɛli bini pun duɣi maa zuɣu. Nimdi, zahim ŋɔra ( kamani cod), shrimp zaɣa maha bee zaɣa ŋɔra nyɛla bini mali shɛli n pahiri ʒiɛri maa puuni. Cameroon nim ban bɛ sambani nyɛla ban mali ʒiɛri ŋɔ n diri Asian shinkaafa, hali shinkaafa ni kuli nyɛ din pa bini mali lala ʒiɛri maa n diri shɛli domishi shinkaafa pa Cameroon nim kali bindirigu.
== Kundivihira ==
sul1kwwvpst0atel57hb270pswov6ow
142247
142246
2026-07-05T11:26:41Z
Maltima Rabia
5146
Bold texts
142247
wikitext
text/x-wiki
'''Ndolè''' bi lahi sabirili '''Ndole''' bee '''Ndolé''' nyɛla Cameroonian nim bindirigu shɛli din nyɛ bini zaŋ simoli, crayfish, garlic, alibalsa n ti pahi Ndoleh vari (West mini Central Africa ʒiɛvar). Lala bindirigu maa nyɛla din yina Douala, din bɛ Littoral Region Cameroon tiŋgbani.
Ndolè nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu nimdi bee zahim, di bali shɛli bɛni ka bi niŋdi zahim shɛli bini bolindi shrimp maa, di ri nyɛ lala bi bolindili "regal". Di nyɛla bini diri shɛli ni bɔrade chimda bee zaŋ waara, nti pahi bobolo bee miondo din nyɛ Cameroonian nim bindirigu shɛli bini zaŋ manioc ʒim shɛli din miigi ka bi pubili Marantaceae vari ni ka nayi duɣili, si nyɛla bini puɣiri shɛli zaŋ kpala.
== Di duɣibu ==
Ndolè nyɛla bini mali shɛli n maɣisiri spinach domishi din nyɛ din nahimgbaŋ nyɛ zaŋ vakahali ka di nyɛ vari maa yaha hali di duɣibu soli ni nyɛ din pa yim maa zaa yoli. Lala bindirigu ŋɔ duɣibu nyɛla din kuri saha pam, hali di ʒiɛvari maa nyɛla din ni afoa.
Binidirigu ŋɔ duɣibu nyɛmi, bini duɣi Ndolè vari maa buyi bee buta zuɣu ni yalim kom n ti pahi kanwa zuɣu din yɛn chɛ ka di tom maa baligi. Bi ni yaa vari maa n niŋ simoli ʒiɛri kom shɛli bini pun duɣi maa zuɣu. Nimdi, zahim ŋɔra ( kamani cod), shrimp zaɣa maha bee zaɣa ŋɔra nyɛla bini mali shɛli n pahiri ʒiɛri maa puuni. Cameroon nim ban bɛ sambani nyɛla ban mali ʒiɛri ŋɔ n diri Asian shinkaafa, hali shinkaafa ni kuli nyɛ din pa bini mali lala ʒiɛri maa n diri shɛli domishi shinkaafa pa Cameroon nim kali bindirigu.
== Kundivihira ==
n8fka94ubeu29jbeibs1g9vrlg8tei2
142248
142247
2026-07-05T11:33:56Z
Maltima Rabia
5146
Added references
142248
wikitext
text/x-wiki
'''Ndolè''' bi lahi sabirili '''Ndole''' bee '''Ndolé'''<ref>{{Cite news|last=Brady|first=Emily|date=2008-12-06|title=The Year of Living Nervously|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/12/07/nyregion/thecity/07asyl.html|access-date=2026-07-05|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|title=A la découverte du N`dolè, cette plante utilisée dans la cuisine Camerounaise!|url=https://afriquefemme.com/fr/cuisine/mon-assiette/8966-a-la-decouverte-du-n-dole-cette-plante-utilisee-dans-la-cuisine-camerounaise|access-date=2026-07-05|website=afriquefemme.com|language=fr-fr}}</ref> nyɛla Cameroonian nim bindirigu shɛli din nyɛ bini zaŋ simoli, crayfish, garlic, alibalsa n ti pahi Ndoleh vari (West mini Central Africa ʒiɛvar). Lala bindirigu maa nyɛla din yina Douala, din bɛ Littoral Region Cameroon tiŋgbani.
Ndolè nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu nimdi bee zahim, di bali shɛli bɛni ka bi niŋdi zahim shɛli bini bolindi shrimp maa, di ri nyɛ lala bi bolindili "regal". Di nyɛla bini diri shɛli ni bɔrade chimda bee zaŋ waara, nti pahi bobolo bee miondo din nyɛ Cameroonian nim bindirigu shɛli bini zaŋ manioc ʒim shɛli din miigi ka bi pubili Marantaceae vari ni ka nayi duɣili, si nyɛla bini puɣiri shɛli zaŋ kpala.
== Di duɣibu ==
Ndolè nyɛla bini mali shɛli n maɣisiri spinach domishi din nyɛ din nahimgbaŋ nyɛ zaŋ vakahali ka di nyɛ vari maa yaha hali di duɣibu soli ni nyɛ din pa yim maa zaa yoli. Lala bindirigu ŋɔ duɣibu nyɛla din kuri saha pam, hali di ʒiɛvari maa nyɛla din ni afoa.
Binidirigu ŋɔ duɣibu nyɛmi, bini duɣi Ndolè vari maa buyi bee buta zuɣu ni yalim kom n ti pahi kanwa zuɣu din yɛn chɛ ka di tom maa baligi. Bi ni yaa vari maa n niŋ simoli ʒiɛri kom shɛli bini pun duɣi maa zuɣu. Nimdi, zahim ŋɔra ( kamani cod), shrimp zaɣa maha bee zaɣa ŋɔra nyɛla bini mali shɛli n pahiri ʒiɛri maa puuni. Cameroon nim ban bɛ sambani nyɛla ban mali ʒiɛri ŋɔ n diri Asian shinkaafa, hali shinkaafa ni kuli nyɛ din pa bini mali lala ʒiɛri maa n diri shɛli domishi shinkaafa pa Cameroon nim kali bindirigu.
== Kundivihira ==
s7h2txrfctcuhe4prc7h6sizbnzbnyt
142249
142248
2026-07-05T11:37:46Z
Maltima Rabia
5146
Added references
142249
wikitext
text/x-wiki
'''Ndolè''' bi lahi sabirili '''Ndole''' bee '''Ndolé'''<ref name=":0">{{Cite news|last=Brady|first=Emily|date=2008-12-06|title=The Year of Living Nervously|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/12/07/nyregion/thecity/07asyl.html|access-date=2026-07-05|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|title=A la découverte du N`dolè, cette plante utilisée dans la cuisine Camerounaise!|url=https://afriquefemme.com/fr/cuisine/mon-assiette/8966-a-la-decouverte-du-n-dole-cette-plante-utilisee-dans-la-cuisine-camerounaise|access-date=2026-07-05|website=afriquefemme.com|language=fr-fr}}</ref> nyɛla Cameroonian nim bindirigu shɛli din nyɛ bini zaŋ simoli, crayfish, garlic, alibalsa n ti pahi Ndoleh vari (West mini Central Africa ʒiɛvari).<ref name=":0" /> Lala bindirigu maa nyɛla din yina Douala, din bɛ Littoral Region Cameroon tiŋgbani.<ref>{{Cite web|title=Ndole - “Africa’s Dish In Miniature”|url=https://www.kengskitchen.com/cameroon-recipes/ndole|access-date=2026-07-05|website=kengskitchen|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=John|date=2025-03-27|title=Hearty Cameroonian Ndolé: Bitter greens and peanut stew unlocks centuries of flavor|url=https://www.journee-mondiale.com/en/hearty-cameroonian-ndole-bitter-greens-and-peanut-stew-unlocks-centuries-of-flavor/|access-date=2026-07-05|website=World Day|language=en-US}}</ref>
Ndolè nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu nimdi bee zahim, di bali shɛli bɛni ka bi niŋdi zahim shɛli bini bolindi shrimp maa, di ri nyɛ lala bi bolindili "regal". Di nyɛla bini diri shɛli ni bɔrade chimda bee zaŋ waara, nti pahi bobolo bee miondo din nyɛ Cameroonian nim bindirigu shɛli bini zaŋ manioc ʒim shɛli din miigi ka bi pubili Marantaceae vari ni ka nayi duɣili, si nyɛla bini puɣiri shɛli zaŋ kpala.
== Di duɣibu ==
Ndolè nyɛla bini mali shɛli n maɣisiri spinach domishi din nyɛ din nahimgbaŋ nyɛ zaŋ vakahali ka di nyɛ vari maa yaha hali di duɣibu soli ni nyɛ din pa yim maa zaa yoli. Lala bindirigu ŋɔ duɣibu nyɛla din kuri saha pam, hali di ʒiɛvari maa nyɛla din ni afoa.
Binidirigu ŋɔ duɣibu nyɛmi, bini duɣi Ndolè vari maa buyi bee buta zuɣu ni yalim kom n ti pahi kanwa zuɣu din yɛn chɛ ka di tom maa baligi. Bi ni yaa vari maa n niŋ simoli ʒiɛri kom shɛli bini pun duɣi maa zuɣu. Nimdi, zahim ŋɔra ( kamani cod), shrimp zaɣa maha bee zaɣa ŋɔra nyɛla bini mali shɛli n pahiri ʒiɛri maa puuni. Cameroon nim ban bɛ sambani nyɛla ban mali ʒiɛri ŋɔ n diri Asian shinkaafa, hali shinkaafa ni kuli nyɛ din pa bini mali lala ʒiɛri maa n diri shɛli domishi shinkaafa pa Cameroon nim kali bindirigu.
== Kundivihira ==
inwjoayu8od369xcx5xoulmu3oqos3m
142250
142249
2026-07-05T11:45:02Z
Maltima Rabia
5146
Added references
142250
wikitext
text/x-wiki
'''Ndolè''' bi lahi sabirili '''Ndole''' bee '''Ndolé'''<ref name=":0">{{Cite news|last=Brady|first=Emily|date=2008-12-06|title=The Year of Living Nervously|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/12/07/nyregion/thecity/07asyl.html|access-date=2026-07-05|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|title=A la découverte du N`dolè, cette plante utilisée dans la cuisine Camerounaise!|url=https://afriquefemme.com/fr/cuisine/mon-assiette/8966-a-la-decouverte-du-n-dole-cette-plante-utilisee-dans-la-cuisine-camerounaise|access-date=2026-07-05|website=afriquefemme.com|language=fr-fr}}</ref> nyɛla Cameroonian nim bindirigu shɛli din nyɛ bini zaŋ simoli, crayfish, garlic, alibalsa n ti pahi Ndoleh vari (West mini Central Africa ʒiɛvari).<ref name=":0" /> Lala bindirigu maa nyɛla din yina Douala, din bɛ Littoral Region Cameroon tiŋgbani.<ref>{{Cite web|title=Ndole - “Africa’s Dish In Miniature”|url=https://www.kengskitchen.com/cameroon-recipes/ndole|access-date=2026-07-05|website=kengskitchen|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=John|date=2025-03-27|title=Hearty Cameroonian Ndolé: Bitter greens and peanut stew unlocks centuries of flavor|url=https://www.journee-mondiale.com/en/hearty-cameroonian-ndole-bitter-greens-and-peanut-stew-unlocks-centuries-of-flavor/|access-date=2026-07-05|website=World Day|language=en-US}}</ref>
Ndolè nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu nimdi bee zahim, di bali shɛli bɛni ka bi niŋdi zahim shɛli bini bolindi shrimp maa, di ri nyɛ lala bi bolindili "regal".<ref>{{Cite web|date=2023-06-01|title=Cameroun : le ndolè classé 47ème meilleure cuisine du monde !|url=https://fr.journalducameroun.com/cameroun-le-ndole-classe-47eme-meilleure-cuisine-du-monde/|access-date=2026-07-05|website=Journalducameroun.com|language=fr}}</ref> Di nyɛla bini diri shɛli ni bɔrade chimda bee zaŋ waara, nti pahi bobolo bee miondo din nyɛ Cameroonian nim bindirigu shɛli bini zaŋ manioc ʒim shɛli din miigi ka bi pubili Marantaceae vari ni ka nayi duɣili, si nyɛla bini puɣiri shɛli zaŋ kpala.<ref>{{Cite web|last=Keliher|first=Irene|date=2023-09-18|title=Cameroonian Ndole: Meet the Famous West African Stew|url=https://www.remitly.com/blog/lifestyle-culture/nationaldishes-ndole-cameroon-facts/|access-date=2026-07-05|website=Beyond Borders|language=en-US}}</ref>
== Di duɣibu ==
Ndolè nyɛla bini mali shɛli n maɣisiri spinach domishi din nyɛ din nahimgbaŋ nyɛ zaŋ vakahali ka di nyɛ vari maa yaha hali di duɣibu soli ni nyɛ din pa yim maa zaa yoli. Lala bindirigu ŋɔ duɣibu nyɛla din kuri saha pam, hali di ʒiɛvari maa nyɛla din ni afoa.<ref>{{Cite news|last=Kouagheu|first=Josiane|date=2023-07-19|title=Le ndolé, classique doux-amer adoré des Camerounais|language=fr|work=Le Monde|url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2023/07/14/le-ndole-classique-doux-amer-adore-des-camerounais_6181902_3212.html|access-date=2026-07-05|issn=1950-6244}}</ref>
Binidirigu ŋɔ duɣibu nyɛmi, bini duɣi Ndolè vari maa buyi bee buta zuɣu ni yalim kom n ti pahi kanwa zuɣu din yɛn chɛ ka di tom maa baligi. Bi ni yaa vari maa n niŋ simoli ʒiɛri kom shɛli bini pun duɣi maa zuɣu. Nimdi, zahim ŋɔra ( kamani cod), shrimp zaɣa maha bee zaɣa ŋɔra nyɛla bini mali shɛli n pahiri ʒiɛri maa puuni.<ref>{{Cite web|last=Adamu|first=Imma|date=2016-09-20|title=Ndole (Spinach/Bitterleaves and Peanut Soup)|url=https://www.africanbites.com/ndole/|access-date=2026-07-05|website=Immaculate Bites|language=en-US}}</ref> Cameroon nim ban bɛ sambani nyɛla ban mali ʒiɛri ŋɔ n diri Asian shinkaafa, hali shinkaafa ni kuli nyɛ din pa bini mali lala ʒiɛri maa n diri shɛli domishi shinkaafa pa Cameroon nim kali bindirigu.
== Kundivihira ==
as4jkeqvgctmh0pe6ajfsilro8blo5j
142251
142250
2026-07-05T11:46:19Z
Maltima Rabia
5146
Added heading
142251
wikitext
text/x-wiki
'''Ndolè''' bi lahi sabirili '''Ndole''' bee '''Ndolé'''<ref name=":0">{{Cite news|last=Brady|first=Emily|date=2008-12-06|title=The Year of Living Nervously|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/12/07/nyregion/thecity/07asyl.html|access-date=2026-07-05|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|title=A la découverte du N`dolè, cette plante utilisée dans la cuisine Camerounaise!|url=https://afriquefemme.com/fr/cuisine/mon-assiette/8966-a-la-decouverte-du-n-dole-cette-plante-utilisee-dans-la-cuisine-camerounaise|access-date=2026-07-05|website=afriquefemme.com|language=fr-fr}}</ref> nyɛla Cameroonian nim bindirigu shɛli din nyɛ bini zaŋ simoli, crayfish, garlic, alibalsa n ti pahi Ndoleh vari (West mini Central Africa ʒiɛvari).<ref name=":0" /> Lala bindirigu maa nyɛla din yina Douala, din bɛ Littoral Region Cameroon tiŋgbani.<ref>{{Cite web|title=Ndole - “Africa’s Dish In Miniature”|url=https://www.kengskitchen.com/cameroon-recipes/ndole|access-date=2026-07-05|website=kengskitchen|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=John|date=2025-03-27|title=Hearty Cameroonian Ndolé: Bitter greens and peanut stew unlocks centuries of flavor|url=https://www.journee-mondiale.com/en/hearty-cameroonian-ndole-bitter-greens-and-peanut-stew-unlocks-centuries-of-flavor/|access-date=2026-07-05|website=World Day|language=en-US}}</ref>
Ndolè nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu nimdi bee zahim, di bali shɛli bɛni ka bi niŋdi zahim shɛli bini bolindi shrimp maa, di ri nyɛ lala bi bolindili "regal".<ref>{{Cite web|date=2023-06-01|title=Cameroun : le ndolè classé 47ème meilleure cuisine du monde !|url=https://fr.journalducameroun.com/cameroun-le-ndole-classe-47eme-meilleure-cuisine-du-monde/|access-date=2026-07-05|website=Journalducameroun.com|language=fr}}</ref> Di nyɛla bini diri shɛli ni bɔrade chimda bee zaŋ waara, nti pahi bobolo bee miondo din nyɛ Cameroonian nim bindirigu shɛli bini zaŋ manioc ʒim shɛli din miigi ka bi pubili Marantaceae vari ni ka nayi duɣili, si nyɛla bini puɣiri shɛli zaŋ kpala.<ref>{{Cite web|last=Keliher|first=Irene|date=2023-09-18|title=Cameroonian Ndole: Meet the Famous West African Stew|url=https://www.remitly.com/blog/lifestyle-culture/nationaldishes-ndole-cameroon-facts/|access-date=2026-07-05|website=Beyond Borders|language=en-US}}</ref>
== Di duɣibu ==
Ndolè nyɛla bini mali shɛli n maɣisiri spinach domishi din nyɛ din nahimgbaŋ nyɛ zaŋ vakahali ka di nyɛ vari maa yaha hali di duɣibu soli ni nyɛ din pa yim maa zaa yoli. Lala bindirigu ŋɔ duɣibu nyɛla din kuri saha pam, hali di ʒiɛvari maa nyɛla din ni afoa.<ref>{{Cite news|last=Kouagheu|first=Josiane|date=2023-07-19|title=Le ndolé, classique doux-amer adoré des Camerounais|language=fr|work=Le Monde|url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2023/07/14/le-ndole-classique-doux-amer-adore-des-camerounais_6181902_3212.html|access-date=2026-07-05|issn=1950-6244}}</ref>
Binidirigu ŋɔ duɣibu nyɛmi, bini duɣi Ndolè vari maa buyi bee buta zuɣu ni yalim kom n ti pahi kanwa zuɣu din yɛn chɛ ka di tom maa baligi. Bi ni yaa vari maa n niŋ simoli ʒiɛri kom shɛli bini pun duɣi maa zuɣu. Nimdi, zahim ŋɔra ( kamani cod), shrimp zaɣa maha bee zaɣa ŋɔra nyɛla bini mali shɛli n pahiri ʒiɛri maa puuni.<ref>{{Cite web|last=Adamu|first=Imma|date=2016-09-20|title=Ndole (Spinach/Bitterleaves and Peanut Soup)|url=https://www.africanbites.com/ndole/|access-date=2026-07-05|website=Immaculate Bites|language=en-US}}</ref> Cameroon nim ban bɛ sambani nyɛla ban mali ʒiɛri ŋɔ n diri Asian shinkaafa, hali shinkaafa ni kuli nyɛ din pa bini mali lala ʒiɛri maa n diri shɛli domishi shinkaafa pa Cameroon nim kali bindirigu.
== A nu tooi lahi yuli shɛli ==
== Kundivihira ==
8i7xs63ncgdbuoi8t8dhfb9lcja1a5a
142252
142251
2026-07-05T11:46:55Z
Maltima Rabia
5146
Added content
142252
wikitext
text/x-wiki
'''Ndolè''' bi lahi sabirili '''Ndole''' bee '''Ndolé'''<ref name=":0">{{Cite news|last=Brady|first=Emily|date=2008-12-06|title=The Year of Living Nervously|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/12/07/nyregion/thecity/07asyl.html|access-date=2026-07-05|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|title=A la découverte du N`dolè, cette plante utilisée dans la cuisine Camerounaise!|url=https://afriquefemme.com/fr/cuisine/mon-assiette/8966-a-la-decouverte-du-n-dole-cette-plante-utilisee-dans-la-cuisine-camerounaise|access-date=2026-07-05|website=afriquefemme.com|language=fr-fr}}</ref> nyɛla Cameroonian nim bindirigu shɛli din nyɛ bini zaŋ simoli, crayfish, garlic, alibalsa n ti pahi Ndoleh vari (West mini Central Africa ʒiɛvari).<ref name=":0" /> Lala bindirigu maa nyɛla din yina Douala, din bɛ Littoral Region Cameroon tiŋgbani.<ref>{{Cite web|title=Ndole - “Africa’s Dish In Miniature”|url=https://www.kengskitchen.com/cameroon-recipes/ndole|access-date=2026-07-05|website=kengskitchen|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=John|date=2025-03-27|title=Hearty Cameroonian Ndolé: Bitter greens and peanut stew unlocks centuries of flavor|url=https://www.journee-mondiale.com/en/hearty-cameroonian-ndole-bitter-greens-and-peanut-stew-unlocks-centuries-of-flavor/|access-date=2026-07-05|website=World Day|language=en-US}}</ref>
Ndolè nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu nimdi bee zahim, di bali shɛli bɛni ka bi niŋdi zahim shɛli bini bolindi shrimp maa, di ri nyɛ lala bi bolindili "regal".<ref>{{Cite web|date=2023-06-01|title=Cameroun : le ndolè classé 47ème meilleure cuisine du monde !|url=https://fr.journalducameroun.com/cameroun-le-ndole-classe-47eme-meilleure-cuisine-du-monde/|access-date=2026-07-05|website=Journalducameroun.com|language=fr}}</ref> Di nyɛla bini diri shɛli ni bɔrade chimda bee zaŋ waara, nti pahi bobolo bee miondo din nyɛ Cameroonian nim bindirigu shɛli bini zaŋ manioc ʒim shɛli din miigi ka bi pubili Marantaceae vari ni ka nayi duɣili, si nyɛla bini puɣiri shɛli zaŋ kpala.<ref>{{Cite web|last=Keliher|first=Irene|date=2023-09-18|title=Cameroonian Ndole: Meet the Famous West African Stew|url=https://www.remitly.com/blog/lifestyle-culture/nationaldishes-ndole-cameroon-facts/|access-date=2026-07-05|website=Beyond Borders|language=en-US}}</ref>
== Di duɣibu ==
Ndolè nyɛla bini mali shɛli n maɣisiri spinach domishi din nyɛ din nahimgbaŋ nyɛ zaŋ vakahali ka di nyɛ vari maa yaha hali di duɣibu soli ni nyɛ din pa yim maa zaa yoli. Lala bindirigu ŋɔ duɣibu nyɛla din kuri saha pam, hali di ʒiɛvari maa nyɛla din ni afoa.<ref>{{Cite news|last=Kouagheu|first=Josiane|date=2023-07-19|title=Le ndolé, classique doux-amer adoré des Camerounais|language=fr|work=Le Monde|url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2023/07/14/le-ndole-classique-doux-amer-adore-des-camerounais_6181902_3212.html|access-date=2026-07-05|issn=1950-6244}}</ref>
Binidirigu ŋɔ duɣibu nyɛmi, bini duɣi Ndolè vari maa buyi bee buta zuɣu ni yalim kom n ti pahi kanwa zuɣu din yɛn chɛ ka di tom maa baligi. Bi ni yaa vari maa n niŋ simoli ʒiɛri kom shɛli bini pun duɣi maa zuɣu. Nimdi, zahim ŋɔra ( kamani cod), shrimp zaɣa maha bee zaɣa ŋɔra nyɛla bini mali shɛli n pahiri ʒiɛri maa puuni.<ref>{{Cite web|last=Adamu|first=Imma|date=2016-09-20|title=Ndole (Spinach/Bitterleaves and Peanut Soup)|url=https://www.africanbites.com/ndole/|access-date=2026-07-05|website=Immaculate Bites|language=en-US}}</ref> Cameroon nim ban bɛ sambani nyɛla ban mali ʒiɛri ŋɔ n diri Asian shinkaafa, hali shinkaafa ni kuli nyɛ din pa bini mali lala ʒiɛri maa n diri shɛli domishi shinkaafa pa Cameroon nim kali bindirigu.
== A nu tooi lahi yuli shɛli ==
* Cameroonian cuisine
* Cassava-based dishes
* List of African dishes
* African cuisine
* List of stews
== Kundivihira ==
kdx9narsylxu5pntz7zgp399lb9i3gw
142253
142252
2026-07-05T11:47:39Z
Maltima Rabia
5146
Edited
142253
wikitext
text/x-wiki
'''Ndolè''' bi lahi sabirili '''Ndole''' bee '''Ndolé'''<ref name=":0">{{Cite news|last=Brady|first=Emily|date=2008-12-06|title=The Year of Living Nervously|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/12/07/nyregion/thecity/07asyl.html|access-date=2026-07-05|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|title=A la découverte du N`dolè, cette plante utilisée dans la cuisine Camerounaise!|url=https://afriquefemme.com/fr/cuisine/mon-assiette/8966-a-la-decouverte-du-n-dole-cette-plante-utilisee-dans-la-cuisine-camerounaise|access-date=2026-07-05|website=afriquefemme.com|language=fr-fr}}</ref> nyɛla Cameroonian nim bindirigu shɛli din nyɛ bini zaŋ simoli, crayfish, garlic, alibalsa n ti pahi Ndoleh vari (West mini Central Africa ʒiɛvari).<ref name=":0" /> Lala bindirigu maa nyɛla din yina Douala, din bɛ Littoral Region Cameroon tiŋgbani.<ref>{{Cite web|title=Ndole - “Africa’s Dish In Miniature”|url=https://www.kengskitchen.com/cameroon-recipes/ndole|access-date=2026-07-05|website=kengskitchen|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=John|date=2025-03-27|title=Hearty Cameroonian Ndolé: Bitter greens and peanut stew unlocks centuries of flavor|url=https://www.journee-mondiale.com/en/hearty-cameroonian-ndole-bitter-greens-and-peanut-stew-unlocks-centuries-of-flavor/|access-date=2026-07-05|website=World Day|language=en-US}}</ref>
Ndolè nyɛla bini duɣiri shɛli ni nahu nimdi bee zahim, di bali shɛli bɛni ka bi niŋdi zahim shɛli bini bolindi shrimp maa, di ri nyɛ lala bi bolindili "regal".<ref>{{Cite web|date=2023-06-01|title=Cameroun : le ndolè classé 47ème meilleure cuisine du monde !|url=https://fr.journalducameroun.com/cameroun-le-ndole-classe-47eme-meilleure-cuisine-du-monde/|access-date=2026-07-05|website=Journalducameroun.com|language=fr}}</ref> Di nyɛla bini diri shɛli ni bɔrade chimda bee zaŋ waara, nti pahi bobolo bee miondo din nyɛ Cameroonian nim bindirigu shɛli bini zaŋ manioc ʒim shɛli din miigi ka bi pubili Marantaceae vari ni ka nayi duɣili, si nyɛla bini puɣiri shɛli zaŋ kpala.<ref>{{Cite web|last=Keliher|first=Irene|date=2023-09-18|title=Cameroonian Ndole: Meet the Famous West African Stew|url=https://www.remitly.com/blog/lifestyle-culture/nationaldishes-ndole-cameroon-facts/|access-date=2026-07-05|website=Beyond Borders|language=en-US}}</ref>
== Di duɣibu ==
Ndolè nyɛla bini mali shɛli n maɣisiri spinach domishi din nyɛ din nahimgbaŋ nyɛ zaŋ vakahali ka di nyɛ vari maa yaha hali di duɣibu soli ni nyɛ din pa yim maa zaa yoli. Lala bindirigu ŋɔ duɣibu nyɛla din kuri saha pam, hali di ʒiɛvari maa nyɛla din ni afoa.<ref>{{Cite news|last=Kouagheu|first=Josiane|date=2023-07-19|title=Le ndolé, classique doux-amer adoré des Camerounais|language=fr|work=Le Monde|url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2023/07/14/le-ndole-classique-doux-amer-adore-des-camerounais_6181902_3212.html|access-date=2026-07-05|issn=1950-6244}}</ref>
Binidirigu ŋɔ duɣibu nyɛmi, bini duɣi Ndolè vari maa buyi bee buta zuɣu ni yalim kom n ti pahi kanwa zuɣu din yɛn chɛ ka di tom maa baligi. Bi ni yaa vari maa n niŋ simoli ʒiɛri kom shɛli bini pun duɣi maa zuɣu. Nimdi, zahim ŋɔra ( kamani cod), shrimp zaɣa maha bee zaɣa ŋɔra nyɛla bini mali shɛli n pahiri ʒiɛri maa puuni.<ref>{{Cite web|last=Adamu|first=Imma|date=2016-09-20|title=Ndole (Spinach/Bitterleaves and Peanut Soup)|url=https://www.africanbites.com/ndole/|access-date=2026-07-05|website=Immaculate Bites|language=en-US}}</ref> Cameroon nim ban bɛ sambani nyɛla ban mali ʒiɛri ŋɔ n diri Asian shinkaafa, hali shinkaafa ni kuli nyɛ din pa bini mali lala ʒiɛri maa n diri shɛli domishi shinkaafa pa Cameroon nim kali bindirigu.
== A ni tooi lahi yuli shɛli ==
* Cameroonian cuisine
* Cassava-based dishes
* List of African dishes
* African cuisine
* List of stews
== Kundivihira ==
r3miqztu8nl2exowr9j2fhoh9fl8wl0