Wikipiideɛ
dgawiki
https://dga.wikipedia.org/wiki/A_Gamp%C9%9Bl%C9%9B_zu
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Duoro bimbu zie
Be o yoŋ
Yeli
Toma daana
Toma daana yeli
Wikipedia
Wikipedia yeli
Duoro kɔre
Duoro kɔre yeli
MediaWiki
MediaWiki yeli
Tɛmpileti
Tɛmpileti yeli
Sombo
Sombo yeli
Gbuli
Gbuli yeli
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
C. K. Mann
0
6975
61911
61652
2026-06-25T17:21:12Z
Mary Loor
55
/* */
61911
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q20898401}}
'''C. K. Mann (Charles Kofi Amankwaa Mann)''' e la neɛ ba naŋ dɔge o 1936 yuoni poɔ, o pãã voore la o nyɔvore zaa wa tɔ a Toloŋ kyuu beri lezare, a 2018 yuoni saŋa. Yuori kaŋa neɛzaa naŋ da baŋ ne o la '''C. K. Mann,''' o e la neɛ naŋ ŋmeɛrɛ bee a e yieluŋ kyɛkyeɛrɛ naŋ yi [[Ghana]] paaloŋ poɔ. A o yieluŋ toma di la zie a ta bonaare, o de la kyɔɔtaa gyamaa a yi a yielluŋ poɔ. 2006 yuoni poɔ, o na la da de a Ghana kogi zu soba kyɔɔtaa John Agyekum Kufour Grand Medal.
== '''O nyɔvore yɛlɛ ane o tontonne''' ==
C. K. Mann e la neɛ ba naŋ dɔge a 1936<ref>[http://www.fondation-langlois.org/html/e/page.php?NumPage=2274 "Ghana's Highlife Music Collection C.K. Mann"]. Fondation-Langlois. Retrieved 23 July 2017.
</ref> yuoni poɔ,a [[Cape Coast North|Cape Coast]] naŋ be a [[Central Region|Central Irigiŋ]] paaloŋ naŋ be a Ghana poɔ. O da tona la koɔ poɔ toma kyɛ wa bare kyɛ te poɔ Moses Kweku Oppong’s Kakaiku gaŋgaa ŋmeɛbo poɔ.<ref>[http://www.allmusic.com/artist/ck-mann-mn0001791198/biography "Artist Biography by Adam Greenberg"]. All Music. Retrieved 23 July 2017.
</ref>
A saŋa na onaŋ wa milli ne a Ghana yieluŋ naŋ, o da de la omeŋa paale Ocean String ane a gaŋgaa poɔ kyɛ te tɔ 1965 yuoni. A saŋa a gaŋga-ŋmeɛbɛ na zaa naŋ zo yaare bare, o da la de la omeŋa te paale Takoradi, The Carousel 7 poc a zi paala na onaŋ poɔ yuori la lɛ. A yi a 1969 yuomo poɔ puoriŋ, o da e la neɛ yuori naŋ yi ka gyamaa baŋ o, a saŋa ka o meŋa da maale yieluŋ paala ka o yi gbaŋgbale ka noba zaa kyɛllɛ, ka a yieluŋ la “Edina Benya”. Onaŋ la da vɛŋ ka neɛ naŋ so a gaŋgaa ka ba ŋmeɛrɛ enne maa kyɛ ka o poɔ zaa pɛlle. Ka Anis Mubarak a da de Paapa Yankson ka o poɔ a ba laŋgbuli<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=617 "Paapa Yankson Profile"]. Ghana Web. Retrieved 22 July 2017.
</ref> poɔ ka ba zaa ŋmeɛrɛ a gaŋgaa. Mann pãã da de lɛ a tuuri paaloŋ noba boŋŋmeɛre boma a paale, aseŋ Osode, A Ghana saaŋkompare zonnyɔgereba yieluŋ da la lɛ.
Mann kpi la a Ghana port ane Harbour Authority (GHAPOHA) asibiti naŋ be a Takoradi poɔ. Toloŋ kyuu beri lezare daare, a 2018 yuoni poɔ. O da bɛɛ baaloŋ kaŋa a ba kɔɔre a deɛ da piili o la Borenyɛ kyuu poɔ.<ref>[https://web.archive.org/web/20180621145452/http://citifmonline.com/2018/03/20/highlife-legend-ck-mann-passes/ "Highlife legend CK Mann passes on - citifmonline.com"]. ''citifmonline.com''. 20 March 2018. Retrieved 20 March 2018.</ref>
== '''O yieluŋ zaa o naŋ ŋmɛ''' ==
Mann ŋmɛ la yieluŋ yaga naŋ de yuori ka a mine la; "Adwoa Yankey", "Asafo beesuon", "Obaa yaa aye me bone", "Kolomashie", "Dofo bi akyerew me", "Ankwasema dede", "Okwan tsentsen awar", "Aboa akonkoran", "Beebi a odo wo", "Tsie m'afotusem", "Ebusua ape adze aye me", "Yebeyi wo aye", and "Do me ma mondo wo bi".<ref>[http://www.globalgroovers.com/2015/02/c-k-mann-his-carousel-7-funky-highlife-essiebons-enterprises-ltd-1975.html "C.K. Mann & his Carousel 7"]. Global Groovers. 23 February 2015. Retrieved 23 July 2017.
</ref> Mann yieluŋ daga pare baaraa o naŋ ŋmɛ kyɛ ba la ŋmɛ yielu zaa la; ''Wope Nye Ho'' West Gold deme yieluŋ ŋmɛ dieŋ la ka ba maale a yieluŋ a Takoradi poɔ kyɛ ka a yieluŋ paa yi kpɛ saseɛ poɔ a 2013<ref>[https://www.modernghana.com/music/21918/ck-mann-is-back-to-revive-highlife-music.html "C.K Mann Is Back To Revive Highlife Music"]. Modern Ghana. 25 June 2013. Retrieved 23 July 2017.
</ref> yuoni poɔ.
== '''Kyɔɔtaa Nyaabo''' ==
A 2006 yuoni poɔ, Mann da la neɛ naŋ da de a Grand Medal a Ghana National Honours ane Kyɔɔtaa a yi a Ghana kogi zu soba naŋ da di John Agyekum Kufour a 2006 yuoni poɔ, a kyɔɔtaa ŋa da e la bone banaŋ de ko o bonso o toŋ la soŋ yaga zaa a Ghana<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20170728165803/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Ghana-Honours-Her-Heroes-Heroines-106746 "Ghana Honours Her Heroes, Heroines"]. Ghana Web. 1 July 2006. Archived from [https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Ghana-Honours-Her-Heroes-Heroines-106746 the original] on 28 July 2017. Retrieved 23 July 2017.
</ref> yieluŋ ŋmeɛbo poɔ. O da paale la a danweɛ noba banaŋ naŋ de a kyɔɔtaa.<ref name=":0" /><ref>[https://www.modernghana.com/news/100967/ghana-honours-her-heroes-heroines.html "Ghana Honours Her Heroes, Heroines"]. Modern Ghana. 3 July 2006. Retrieved 23 July 2017.
</ref>
Zie be la a Takoradi paaloŋ a di Anaji, Mann eŋɛ la ka ba pore a zie ŋa yuori a lɛ.<ref>[http://gh.geoview.info/ck_mann_avenue,189916879w "C.K. Mann Avenue"]. Gh.Geoview. Retrieved 23 July 2017.
</ref>
== '''Meŋ kaa kyɛ a nyɛ fo meŋa''' ==
* Nyɔvore yɛlɛ pɔtal
* Yiele pɔtal
* Afirika pɔtal
* Afirika yielyielbo pɛll
== '''Smmo Yizie''' ==
[[Gbuli:AfroCurationGhana2026]]
[[Gbuli:Dagaare]]
[[Gbuli:Nensaala]]
[[Category: gampɛlɛ zaa]]
[[Gbuli:Mainpage]]
[[Gbuli:Ghana]]
[[Gbuli:Africa]]
[[Gbuli:West Africa]]
[[Gbuli:Dɔɔ]]
[[Gbuli:Dɔɔloŋ]]
mpoo46e4d8wqrjstp2lrpx908337k4t
Hanover Schützenfest
0
7235
61912
2026-06-26T10:26:21Z
Edith Tangkur
310
Creat article
61912
wikitext
text/x-wiki
A '''Hanover Marksmen's''' '''tigiri''' (German: ''Schützenfest Hannover'') a Hanover, Lower Saxony poɔ e la a tigiri kpoŋ kaŋa a tendaazaa<ref>https://www.ndr.de/nachrichten/niedersachsen/hannover_weser-leinegebiet/Schuetzenausmarsch-in-Hannover-160000-Menschen-an-der-Strecke,schuetzenfest1358.html</ref> poɔ. O piili la a yuoni 1529 poɔ ( yuomo 497 naŋ pare ), a tigiri maŋ di la dayeni yuoni zaa poɔ. A tigiri leɛ teɛroŋ maŋ taa la yeleree gyamaa a lane wiri 250 zɔɔbo, a ane beer bɛrɛ anuu zɔɔre.
A tigiri vuuni maŋ e la 12-kilometre-long (7.5 mi) noba naŋ pɔge ba nine a are ka noba naŋ maŋ poɔ a ta 10,000 noba naŋ yi Germany ane a tendaazaa ka noba naŋ maŋ pɔŋ ba nine ta 5,000 marksmen, ka a kyakya meŋ maŋ ta 100 ane nimipɛle zie ka wagons naŋ 60 meŋ maŋ poɔ. O e la a tigiri kpoŋ a Europe poɔ, kaapɔge a tendaazaa meŋ. Noba naŋ 1.5 miliyɔɔ la maŋ gaa a a tigiri ŋa zie yuoni zaa, A tigiri tɔɔre zie ne a yeleree ta la 60-metre-wogi (200 ft) Steiger Ferris Wheel, naŋ na baŋ di noba naŋ ta 420 o 42 ziŋ zie o poɔ.
== Meŋ la nyɛ ==
* Oktoberfest Hanover — second largest Oktoberfest in the world, with around 160 rides and inns, two large beer tents and around 1 million visitors each year
* Hanover also hosts one of the two largest Spring Festivals in Europe with around 160 rides and inns, 2 large beer tents and around 1 million visitors each year.
== Sommo yizie ==
#
0d07w7kwca5f7cc0w0gc505bkeqttt3