Wikipedija dsbwiki https://dsb.wikipedia.org/wiki/G%C5%82owny_bok MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Medija Specialne Diskusija Wužywaŕ Diskusija wužywarja Wikipedija Wikipedija diskusija Dataja Diskusija wó dataji MediaWiki MediaWiki diskusija Pśedłoga Diskusija wó pśedłoze Pomoc Diskusija wó pomocy Kategorija Diskusija wó kategoriji TimedText TimedText talk Modul Modul diskusija Veranstaltung Veranstaltung Diskussion Barliń 0 65 148219 146429 2026-10-23T13:11:58Z Ziv 19669 ([[c:GR|GR]]) [[File:Deutschland Lage Berlins.svg]] → [[File:Deutschland Lage von Berlin.svg]] [[c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] · Harmonisation of a fileset 148219 wikitext text/x-wiki {{Zwězkowy kraj |chórgoj=Flag_of_Berlin.svg |wopon=DEU_Berlin_COA.svg |stolica= |wusokosć=34 m |pśestrěń=892 km² |ludnosć=3.531.201 |lěto=30. septembra 2012 |gustosć wobydlenja=3959 wob. na km² |oficielne websedło=[http://www.berlin.de www.berlin.de] |šołta=[[Kai Wegner]] ([[CDU]]) |kněžecej stronje=[[CDU]] / [[SPD]] |městna=149 |strony w parlamenśe=[[CDU]] 52<br /> [[SPD]] 35<br /> [[Zwězk 90/Zelene]] 34<br /> [[Die Linke]] 20<br /> [[AfD]] 16<br /> bźez frakcije 2 |slědne wólby=[[12. februara]] [[2023]] |pśiduce wólby=2026 |reprezentanty w Zwězkowej raźe=4 |mapa=Deutschland Lage von Berlin.svg |wopisanje mapy=Połoženje Barlinja w Nimskej |mapa2=Berlin.svg |wopisanje mapy2=Wobwody Barlinja |postowa licba=10001–14199 |pśedwólenje=030 |KFZ-wobznamjenje=B |gmejnski kluc=11 0 00 000 |rozrědowanje města=12 }} [[Dataja:Fernsehturm Weltzeituhr Berlin.jpg|thumb|left|Swětowy zeger w Barlinju]] '''Barliń''' ({{wrěcy|de}} ''Berlin'') jo głowne město a [[stolica]] [[Nimska|Nimskeje]], a ma wěcej wobydlarjow a wěcej płoni ako kužde dalšne nimske město. Wón jo měsćański stat a stakim jaden tych krajow [[Nimska Zwězkowa Republika|Nimskeje zwězkoweje republiki]]. Barliń jo jadno z nejwětšych [[město]]w pó wobydlarjach w [[Europska unija|EU]]. == Kultura == [[Dataja:Train station Berlin Friedrichstrasse 5.jpg|thumb|left|Barliń-Friedrichstrasse]] Ako jaden tych centrow z nejwětšym politiskim wliwom w [[Europska unija|Europskej uniji]] a ze swójim kulturnym derbstwom, jo Barliń jadna tych nejwěcej wobglědowanych metropolow kontinenta. Město jo wuznamny wobchadny suk a wažny góspodaŕski, kulturny a kubłański centrum Nimskeje. Institucije ako uniwersity, slěźeńske institucije, [[źiwadło|źiwadła]], muzeje ale teke festiwale, nocne žywjenje a architektura Barlinja su swětosławne. == Stawizny == Historiski Barliń jo był wěcej raz głowne město nimskich statow ako markgrobojstwa/kurwjerchojstwa [[Bramborska|Bramborskeje]], kralojstwa [[Pšuska|Pšuskeje]], [[Nimski rajch|Nimskego rajcha]] abo [[Nimska demokratiska republika|Nimskeje demokratiskeje republiki]] (jano pódzajtšny źěl města). Wót nimskego zjadnośenja, dnja 3. oktobra 1990, jo Barliń głowne město cełeje Nimskeje, a z głownoměstnem wobzamknjenim [[Nimski zwězkowy sejm|Nimskego zwězkowego sejma]] wót 1991 město jo wót 1999 teke sedło nimskego [[parlament]]a a zwězkowego kněžaŕstwa. == Rozdźělenje města == [[Dataja:Berlin.bezirke.png|thumb|590px|Měsćańske źěły Barlinja]] Wót 1 januara 2001 w Barlinju jo 12 měsćańskich źěłow. {| class="prettytable" | &nbsp; | nowy źěł wót 2001 | źěły do 2001 | płoń km² | wobydlarjow |- | '''I''' | Mitte | Mitte, Tiergarten, Wedding | 39.74 | 322,932 |- | '''II''' | Friedrichshain-Kreuzberg | Friedrichshain, Kreuzberg | 20.16 | 261,266 |- | '''III''' | Pankow | Prenzlauer Berg, Weißensee, Pankow | 103.07 | 353,629 |- | '''IV''' | Charlottenburg-Wilmersdorf | Charlottenburg, Wilmersdorf | 64.72 | 315,479 |- | '''V''' | Spandau | Spandau | 91.91 | 225,283 |- | '''VI''' | Steglitz-Zehlendorf | Steglitz, Zehlendorf | 102.50 | 288,928 |- | '''VII''' | Tempelhof-Schöneberg | Tempelhof, Schöneberg | 53.09 | 333,601 |- | '''VIII''' | Neukölln | Neukölln | 44.93 | 305,915 |- | '''IX''' | Treptow-Köpenick | Treptow, Köpenick | 168.43 | 235,313 |- | '''X''' | Marzahn-Hellersdorf | Marzahn, Hellersdorf | 61.74 | 250,794 |- | '''XI''' | Lichtenberg | Lichtenberg, Hohenschönhausen | 52.29 | 258,773 |- | '''XII''' | Reinickendorf | Reinickendorf | 89.45 | 244,618 |} == Wótkaz == {{Commonscat|Berlin}} * [http://www.berlin.de Internetowe boki Barlinja] {{Nimska}} [[Kategorija:Barliń| ]] [[Kategorija:Sedlišćo w Nimskej|Barliń]] r1eods30c12dm8vmjgnabdjpb4zw4vq Jill-Francis Ketlicojc 0 11735 148222 144101 2026-10-23T19:59:19Z InternetArchiveBot 16004 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 148222 wikitext text/x-wiki '''Jill-Francis Ketlicojc''', nim. Jill-Francis Käthlitz, pseudonym '''Źilka''', (roź. 1991) jo dolnoserbska spisowaśelka, basnikaŕka a redaktorka Nowego Casnika<ref>[https://www.nowycasnik.de/index.php/dsb/component/k2/item/7044-to-ja-som-jill-francis-ketlicojc-ta-nowa-w-redakciji Jill Francis Ketlicojc, To ja som: Jill-Francis Ketlicojc, ta „nowa“ w redakciji, ''Nowy Casnik'', 11.12.2019]</ref>. Wóna jo studěrowała pśirownujucu literaturu a interdisciplinarne pólske studija na uniwersiśe Mjertyna Luthera w Halle-Wittenberg<ref>[https://web.archive.org/web/20221020101048/https://www.nowycasnik.de/index.php/dsb/component/k2/item/4009-ma-sp-dobanje-na-mojtej-romantice Gregor Wieczorek, Ma spódobanje na 'śmojtej romantice']</ref>. Jill-Francis Ketlicojc pišo basni a wulicowańka, kótarež su wózjawjane w ''[[Rozhlad|Rozhlaźe]]'', ''[[Nowy Casnik|Nowem Casniku]]'', Serbskej šuli, Płomjenju a Pratyji. ==Publikacije== *2015 - ''Kak jo kobołk swóju smjerźinu dostał'' (wulicowańko za źiśi), [w:] ''Pratyja'' za 2015, b. 124-127. *2016 - ''Plandrak, Plańtśak a Pumpak'' (wulicowańko za źiśi), [w:] ''Pratyja'' za 2016, b. 127-129. *2017 – basni, [w:] ''[[Basnikarska kjarmuša]]. Lyrika pó dolnoserbsku'', wudawaŕ a zestajaŕ: [[Bernd Pittkunings]] *2017 - ''Barwy krokusow'' (wulicowańko za źiśi), [w:] ''Pratyja'' za 2017, b. 118-121. *2020 - ''Wuchack głupack a druge tšojeńka'', knigły za źiśi, Budyšyn *2021 - ''Basnjeca banjawa'', knigły za źiśi, ilustracije Martina Burghart-Vollhardt, Budyšyn *2022 - ''Zaječk hłupačk a druhe powědki'', pśestajił do górnoserbšćiny Jan Měškank, Budyšyn *2023 - ''Pyšpot procha ∙ In Sand und Wolken geschrieben'', ilustrěrowała Isa Bryccyna, Budyšyn ====Teksty w ''Rozhlaźe''==== * [https://www.rozhlad.de/index.php/dsb/literatura/item/5807-dowi-enje Jill-Francis Ketlicojc, dowiźenje (baseń), ''Rozhlad'' 07/2019] == Nožki == <references /> == Wótkaze == * [https://web.archive.org/web/20221020101048/https://www.nowycasnik.de/index.php/dsb/component/k2/item/4009-ma-sp-dobanje-na-mojtej-romantice Gregor Wieczorek, Ma spódobanje na 'śmojtej romantice', ''Nowy Casnik'', 11.10.2017] * [https://www.youtube.com/watch?v=zvXRSDjsq94 Jill-Francis Ketlicojc cyta z knigłow ''Wuchack głupack a druge tšojeńka''] * [https://www.youtube.com/watch?v=zriMHhrC7Bg Jill-Francis Ketlicojc cyta baseń ''Nocna wutšoba''] * [https://www.youtube.com/watch?v=HRNtWwK-kSU Jill-Francis Ketlicojc cyta baseń ''Wjacorne spomnjeśe''] {{DEFAULTSORT:Ketlicojc, Jill-Francis}} [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Roź. 1991]] [[Kategorija:Spisowaśel]] [[Kategorija:Žona]] e6nu6qa4zt3kj149a8xvzelctcm5yd2 Fryco Nakońc 0 11820 148221 147733 2026-10-23T19:34:46Z InternetArchiveBot 16004 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 148221 wikitext text/x-wiki '''Fryco Nakońc''', nim. Fritz Nakoinz (roź. 20 junija [[1920]] w [[Šlichow]]je, wum. 28. decembra 1967 we [[Wjerbno|Wjerbnje]]) jo był dolnoserbski rucnikaŕ (tkalc tepichow) a [[Domowina|domowinski]] procowaŕ. W lětach 1954-1957 wón jo był prědny sekretaŕ Domowinskeje župy "Chóśebuz", pón 1957-1962 sekretaŕ wobwodnego pśedsedarstwa Domowiny w [[Chóśebuz]]u a zasej 1962-1967 župny sekretaŕ. W 1960 jo dostał cesne znamuško Domowiny<ref>[https://web.archive.org/web/20201020024358/http://www.domowina.de/fileadmin/Assets/Domowina/Mediathek/Dokumente/prehlad_cestne_znamjesko_1959-1989.pdf Lisćina wuznamjenjonych cesnym znamuškom Domowiny 1958-1989]</ref>. == Nóžki == <references /> == Literatura == {{Nbs|Th|Nakońc, Fryco|406}} == Wótkaze == * [https://web.archive.org/web/20210506091435/https://www.nowycasnik.de/index.php/de/component/k2/item/3983-ze-stawiznow-domowiny Pětš Janaš, Ze stawiznow Domowiny , ''Nowy Casnik'', 04. oktobra 2017] {{DEFAULTSORT:Nakońc, Fryco}} [[Kategorija:Roź. 1920]] [[Kategorija:Wum. 1967]] [[Kategorija:Wósoba (Dolna Łužyca)]] [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Domowina]] [[Kategorija:Muž]] 7prbhgwdhg1spcpikhox2lpmgsd5zaq Fryco Libo 0 12241 148220 146373 2026-10-23T19:32:56Z InternetArchiveBot 16004 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 148220 wikitext text/x-wiki '''Fryco Libo''', nim. Friedrich Liebo (roź. 3. decembra [[1947]]<ref>glej [[Detlef Kobjela]], [[Werner Měškank]], ''Vom Regenzauberlied bis zur wendischen Pop-Ballade. Ein Beitrag zur Musikgeschichte der Lausitz unter besonderer Darstellung der niedersorbischen Musikgeschichte'' (''[[Podstupimske pśinoski k Sorabistice]]'', nr 3), Pódstupim 2000, b. 54.</ref><ref>Helmut Kaltšmit, ''Leksikon awtorow serbskich knihow 1945-1978'', Budyšyn 1979, b. 71.</ref> w [[Móst (gmejna)|Mósće]]) jo serbski literarny wědomnostnik, wucabnik, didaktikaŕ a basnikaŕ. W lětach 1999-2013 wón jo był wjednik Źěłanišća za serbske kubłańske wuwijanje Chóśebuz (ABC), źož jo teke wjele wucbnych a didaktiskich materialijow napisał a zestajił. 2000-2002 Fryco Libo jo był ze županom župy Dolna Łužyca<ref>[https://www.domowina.de/dsb/clonkojstwo/sobustawske-towaristwa/zupa-dolna-luzyca-z-t/zupa-dolna-luzyca/stawizny/ Informacija na boce domowina.de]</ref>. Cłonk [[Serbski sejm|Serbskego sejma]]<ref>[http://serbski-sejm.de/ds/clonki.html Serbski sejm - cłonki]</ref>. ==Publikacije== ===Didaktiske materialije=== *2001 - ''Sprachunterricht und Sprachenlernen von Regional-und Minderheitensprachen in Europa. Dokumentation / Wucenje a wuknjenje regionalnych a mjeńšynowych rěcow w Europje. Dokumentacija'', wud. ABC, red. Fryco Libo, Chóśebuz 2001, 72 b. *2002 - ''Bilingualer Unterricht. Unterrichtssprache Sorbisch / Wendisch. Lern- und Arbeitstechniken im bilingualen Sachfachunterricht. Dokumentation 2/ Bilingualnawucba. Wuwucowańska rěc Serbšćina. Wuknjeńske a źěłowe techniki w bilingualnej wěcnej pśedmjatowej wucbje. Dokumentacija 2'', wud. ABC, red. Fryco Libo, Chóśebuz 2002, 116 b. *2003 - ''Witaj-Unterricht–Bilingualer Unterricht. Dokumentation 3 / Witaj-wucba– Bilingualnawucba.Dokumentacija 3''; wud. ABC, red. Fryco Libo, [[Antje Kellowa]], Chóśebuz 2003, 32 b. *2004 - ''Moderner Fremdsprachenunterricht Sorbisch (Wendisch) in der Primarstufe und in der Sekundarstufe I/II. Dokumentation 4/ Moderna cuzorěcna wucba serbšćina w primarnem schojźeńku a w sekundarnem schojźeńku I/II. Dokumentacija 4''; wud. ABC, red. Fryco Libo, Antje Kellowa, Chóśebuz 2004, 115b. *2005 - ''Einführung in den bilingualen Unterricht Sorbisch (Wendisch) / Zawjeźenje do bilingualeneje wucby serbšćina'', wud. ABC, Chóśebuz 2005, 38 b. *2006 - ''Sorbisch (Wendisch) lehren und lernen–Prozesse der Sprachaneignung aus moderner Sicht. Dokumentation 5 / Serbšćinu wucyś a wuknuś–procese pśiswójenja rěcy zmodernego glědanja.Dokumentacija 5''; wud. ABC, red. Fryco Libo, Chóśebuz 2006, 94 b. *2007 - ''Natürlicher Spracherwerb und Sprachenlernen. Der Beitrag des Sorbisch-(Wendisch-)Unterrichts zum Kompetenzerwerb. Dokumentation 6 / Pśirodne pśiswójenje anawuknjenje rěcow. Pśinosk serbšćiny k pśiswójenju kompetencow. Dokumentacija 6''; wud. ABC, red. Fryco Libo, Chóśebuz 2007, 96 b. *Fryco Libo, ''Pśirucka serbšćina ako druga rěc / Handreichung Sorbisch (Wendisch) als Zweitsprache (SaZ). Allgemeine didaktische Grundlegung des Witaj-Bildungsprogramms für alle Schulstufen unter besonderer Berücksichtigung der Primarstufe''; wud. ABC, red. [[Margot Hašcyna]], R. Beck, Chóśebuz 2010, 74 .b *2010 - Dietlind Lüdke, Fryco Libo, ''Implementationsbrief zum Rahmenlehrplan Sekundarstufe I Moderne Fremdsprachen in den Jahrgangsstufen 1–10./Sorbisch (Wendisch) als Zweitsprache (SaZ) für Schülerinnen und Schüler der Primarstufe und der SekundarstufeI des Witaj-Bildungsprogramms''; wud. ABC, LISUM, b. m. 2010 ===Literatura=== *1971 - ''Žěłowy źeń se akle zachopi'', ''Na G.'', ''Nalěto? Na lěto'', ''Narownanje'', ''Wo komplikowanosći myslenja'', lyrika, w: ''[[Jadna z nich jo šołtowka|Jadna z nich jo šołtowka. Antologija noweje dolnoserbskeje literatury]]'', zest. [[Horst Adam]], Budyšyn. *1978 - ''Spreewald. Błota'', foty Gerald Große, tekst. Fryco Libo, wud. Ludnowe Nakładnistwo Domowina, Budyšyn *2003 - ''Heinersbrück-Most wie es war'', Móst *2003 - ''Dolnoserbska romantika'', zestajał Fryco Libo, rěd [[Serbska poezija]] *2016 - ''Bóśon z Mósta. Pěsnje a wjerše'', ilustrěrowała Marion Kwicojc, wud. Ludowe Nakładnistwo Domowina, Budyšyn == Nóžki == <references /> == Wótkaze == * [https://www.youtube.com/watch?v=Hl3lkNBe-2s Fryco Libo cyta z knigłow ''Bóśon z Mósta''] * [https://web.archive.org/web/20190902201523/https://www.nowycasnik.de/index.php/dsb/component/k2/item/4024-z-basnikarskeju-du-u-zw-zany-ze-sw-jim-m-stom Gregor Wieczorek, ''Z basnikarskeju dušu zwězany ze swójim Móstom'', ''Nowy Casnik'', 11.10.2017] * [https://www.stadtwikidd.de/wiki/Fryco_Libo Fryco Libo, (w:) Stadtwiki Dresden] {{DEFAULTSORT:Libo, Fryco}} [[Kategorija:Roź. 1947]] [[Kategorija:Wósoba (Dolna Łužyca)]] [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Spisowaśel]] [[Kategorija:Sorabist]] [[Kategorija:Germanist]] [[Kategorija:Wucabnik]] [[Kategorija:Župa Dolna Łužyca]] [[Kategorija:Muž]] 68723p2sadz1eiw1kn6i8v4wris1zun