ވިކިޕީޑިއާ dvwiki https://dv.wikipedia.org/wiki/%DE%89%DE%A6%DE%87%DE%A8_%DE%9E%DE%A6%DE%8A%DE%B0%DE%99%DE%A7 MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter މީޑިއާ ޚާއްސަ ޚިޔާލު މެމްބަރު މެމްބަރުގެ ވާހަކަ ވިކިޕީޑިއާ ވިކިޕީޑިއާ ޚިޔާލު ފައިލު ފައިލުގެ ޚިޔާލު މީޑިއާވިކީ މިޑިއާވިކީ ޚިޔާލު ފަންވަތް ފަންވަތުގެ ޚިޔާލު އެހީ އެހީގެ ޚިޔާލު ޤިސްމު ޤިސްމުގެ ޚިޔާލު ނެރު ނެރު ޚިޔާލު TimedText TimedText talk މޮޑިއުލް މޮޑިއުލް ޚިޔާލު Event Event talk ހީރޯސް (ޓީވީ ސިލްސިލާ) 0 4150 138088 131512 2026-11-07T23:38:03Z InternetArchiveBot 21776 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 138088 wikitext text/x-wiki {{Infobox Television | show_name = ހީރޯސް | image = [[ފައިލް:Heroes title card.png|250px]] | caption = ''ހީރޯސް'' [[title card]] | format = [[Drama|ޑްރާމާ]], [[Science Fiction|ސައިންސް ފިކްޝަން]] | picture_format = [[480i]] ([[SDTV]]),<br />[[1080i]] ([[HDTV]]) | runtime = 42 މިނެޓް. | creator = [[Tim Kring|ޓިމް ކްރިންގ]] | starring = [[Milo Ventimiglia|މައިލޯ ވެންޓިމިގްލިޔާ]]<br />[[Masi Oka|މަސީ އޯކާ]]<br />[[Hayden Panettiere|ހެއިޑެން ޕެނެޓިއަރ]]<br />[[Ali Larter|އަލީ ލާރޓަރ]]<br />[[Greg Grunberg|ގްރެގް ގްރަމްބާރަގް]]<br />[[Adrian Pasdar|އެޑްރިއަން ޕެސްޑަރ]]<br />[[Sendhil Ramamurthy|ސެންދިލް ރަމަމުރްތީ]]<br />[[Santiago Cabrera|ސެންޓިއޭގޯ ކެބްރާ]]<br />[[Leonard Roberts|ލިއޮނާރޑް ރޮޞާރަޓްސް]]<br />[[Noah Gray-Cabey|ނޯއާ ގްރޭއި ކޭބީ]]<br />[[Tawny Cypress|ޓޯނީ ސައިޕްރެސް]]<br />[[Jack Coleman|ޖެކް ކޯލްމަން]] | country = {{USA}} | network = [[NBC]] | first_aired = [[25 ސެޕްޓެމްބަރ]]، [[2006]] | last_aired = މިއަދާއި ހަމަޔަށް | num_episodes = 22 <!--(as of May 14, 2007)--> | list_episodes = List of Heroes episodes | imdb_id = 0813715 | tv_com_id = 17552 | website = http://www.nbc.com/Heroes/ }} '''ހީރޯސް''' އަކީ އެމެރިކާގައި 25 ސެޕްޓެމްބަރ 2006 އިން ފެށިގެން ދައްކަމުން އަންނަ އިނގިރޭސި ޑްރާމާ ސިލްސިލާ އެކެވެ. މިޑްރާމާ ސިލްސިލާ އުފެއްދީ [[Tim Kring|ޓިމް ކްރިންގ]] އެވެ. == External links == <!-- Please do not add fan sites or such unofficial links. They will be removed as spam. --> * [http://www.nbc.com/Heroes/ Heroes on NBC] - ''ހީރޯސް'' ގެ ރަސްމީ ވެބްސައިޓް * [https://web.archive.org/web/20060902111949/http://www.9thwonders.com/ 9th Wonders] - ޓިމް ކްރިންގ ގެ ވެބްސައިޓެއް * [https://web.archive.org/web/20070926232323/http://boards.nbc.com/nbc/wiki/index.php/Main_Page ''Heroes'' Wiki] - އެން.ބީ.ސީ ގައި ހީރޯސްގެ ވިކީ * [https://web.archive.org/web/20070329063046/http://www.scifiuk.com/heroes/ Sci-Fi UK Official site] * {{imdb title|id=0813715|title=ހީރޯސް}} {{DEFAULTSORT:Heroes}} t7k37ifvr0anvufmveq2ifbh1phm80c ބެންގާލީ 0 5415 138092 131545 2026-11-07T23:41:43Z InternetArchiveBot 21776 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 138092 wikitext text/x-wiki {{Infobox Language|name=ބެންގާލީ|nativename={{lang|bn|বাংলা}}|iso1=bn|iso2=ben|iso3=ben|familycolor=Indo-European|nation={{BAN|Bangladesh}} (national)<br /> {{IND|India}} * [[West Bengal]] * [[Tripura]] * [[Assam]] ([[Barak Valley]]) * [[Jharkhand]] (additional)<ref name="The Avenue Mail">{{cite news |title=Jharkhand gives second language status to Magahi, Angika, Bhojpuri and Maithili |url=https://www.avenuemail.in/ranchi/jharkhand-gives-second-language-status-to-magahi-angika-bhojpuri-and-maithili/118291/ |work=The Avenue Mail |date=21 March 2018 |access-date=30 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328090028/https://www.avenuemail.in/ranchi/jharkhand-gives-second-language-status-to-magahi-angika-bhojpuri-and-maithili/118291/ |archive-date=28 March 2019 |url-status=dead |accessdate=1659900057 |archivedate=1553763628 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190328090028/https://www.avenuemail.in/ranchi/jharkhand-gives-second-language-status-to-magahi-angika-bhojpuri-and-maithili/118291/ }}</ref><!-- Please start a conversation to reach a consensus before adding Sierra Leone or other Indian states. -->|altname=Bangla|states=[[Bangladesh]] and [[India]]|region=[[Bengal]]|ethnicity=[[Bengalis]]|speakers={{sigfig|300|2}} million|date=2011–2017|speakers2=[[Second language|L2 speakers]]: {{sigfig|36.7|2}} million<ref name="Ethnologue_ben"/>|fam1=|fam5=[[Bengali-Assamese]]|fam4=[[Eastern Indo-Aryan languages|Eastern]]|fam3=[[Indo-Aryan languages|Indo-Aryan]]|fam2=[[Indo-Iranian languages|Indo-Iranian]]|ancestor=[[Magadhi Prakrit]]|ancestor3=[[Old Bengali language|Old Bengali]]|ancestor2=[[Abahattha]]|script=* [[Bengali alphabet|Bengali]] * [[Bengali Braille]] * [[Romanisation of Bengali|Latin-Roman]] ([[Banglish]]) * [[Sylhet Nagari]] (historical) * [[Perso-Arabic]] (historical) * [[Portuguese alphabet|Portuguese]] (historical) * [[Kaithi]] (historical)|agency=[[Bangla Academy]] (in [[Bangladesh]])<br />[[Paschimbanga Bangla Akademi]] (in [[India]])|image=Bangla Script.svg|imagecaption=The word "Bangla" in Bengali script|map=Geographic distribution of Bengali language.png|mapcaption=Map of Bengali language in Bangladesh and India (district-wise). Darker shades imply a greater percentage of native speakers of Bengali in each district.|map2=Bengali-world.svg|mapcaption2=Bengali-speaking diaspora Worldwide.}} '''ބެންގާލީ ބަހަކީ''' ބަންގާޅާއި ހިންދުސްތާނުގެ ވެސްޓް ބެންގާލްގައި ވާހަކަ ދައްކާ ބަހެވެ. বাংলা ভাষা 00wn5vqrg1iaygvi5n0pubzp6ngfct2 މަންމޯހަން ސިންގ 0 5712 138093 135704 2026-11-07T23:55:26Z InternetArchiveBot 21776 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 138093 wikitext text/x-wiki {{faruma}} {{Infobox officeholder | name = މަންމޯހަން ސިންގ | image = Official Portrait of the Prime Minister Dr. Manmohan Singh.jpg | caption = ރަސްމީ ތަސްވީރު، 2004 | office = 13ވަނަ [[އިންޑިޔާގެ ބޮޑުވަޒީރު|އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު]] | president = {{ubl|[[އޭ. ޕީ. ޖޭ. ޢަބްދުލްކަލާމް]]|[[ޕްރަތިބާހ ޕާޓިލް]]|[[ޕްރަނާބް މުކަރްޖީ]]}} | term_start = 22 މޭއި 2004 | term_end = 26 މޭއި 2014 | predecessor = [[އަތަލް ބިހާރީ ވަޖަޕާއީ]] | successor = [[ނަރެންދުރަ މޯދީ]] | birth_date = {{birth date|1932|09|26|df=y}} | birth_place = {{ubl|[[:en:Gah, Pakistan|ގަހް]]، [[:en:Punjab Province (British India)|ޕުންޖާބު]]، [[:en:British India|ބްރިޓިޝް އިންޑިއާ]]|(މިހާރު ޕުންޖާބު، ޕާކިސްތާން)}} | death_date = {{death date and age|2024|12|26|1932|09|26}} | death_place = [[ނިއުދިއްލީ]]، އިންޑިއާ | party = އިންޑިއަން ނޭޝަނަލް ކޮންގްރެސް | nationality = | spouse = ގުރުޝަރަން ކައުރ (ކ. 1958) | children = 3 | profession = {{hlist|އިކޮނޮމިސްޓް}} | awards = | signature = }} '''މަންމޯހަން ސިންގ''' (26 ސެޕްޓެމްބަރ 1932 – 26 ޑިސެމްބަރ 2024) އަކީ އިންޑިއާގެ ސިޔާސީ މީހެއް، އިޤްތިޞާދީ މާހިރެއް، ތަޢުލީމީ މީހެއް އަދި ސަރުކާރުގެ އިސް މުވައްޒަފެކެވެ. އޭނާ 2004 އިން 2014 އަށް އިންޑިއާގެ 13 ވަނަ ބޮޑުވަޒީރުގެ މަޤާމު ފުރުއްވިއެވެ. ޖަވާހަރުލާލް ނެހްރޫ، އިންދިރާ ގާންދީ އަދި ނަރެންދްރަ މޯދީގެ ފަހުން އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ބޮޑުވަޒީރުކަން ކުރެއްވި ހަތަރުވަނަ މީހާއަކީ އޭނާއެވެ. އިންޑިއަން ނެޝަނަލް ކޮންގްރެސްގެ މެންބަރެއް ކަމުގައިވާ ސިންގ އަކީ އިންޑިއާގެ ފުރަތަމަ ސިކް ބޮޑުވަޒީރެވެ. އަދި ނެހްރޫގެ ފަހުން ފުރިހަމަ ފަސް އަހަރުގެ ދައުރެއް ނިންމުމަށްފަހު އަލުން އިންތިޚާބުވި ފުރަތަމަ ބޮޑުވަޒީރުވެސް މެއެވެ. މިހާރު ޕާކިސްތާނުގައި ހިމެނޭ ގާ ގައި އުފަންވި ސިންގް، 1947 ގައި އިންޑިޔާ ބައިބައިވުމާއެކު އޭނާގެ އާއިލާ އިންޑިޔާއަށް ހިޖުރަކުރިއެވެ. އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވަރސިޓީން އިޤްތިޞާދީ ދާއިރާއިން ޑޮކްޓަރޭޓް ހާސިލުކުރުމަށްފަހު، ސިންގް 1966 އިން 1969 އަށް އދ. ގައި މަސައްކަތްކުރިއެވެ. އޭގެފަހުން ލަލިތް ނަރާޔަން މިޝްރާ އޭނާ ވިޔަފާރިއާއި ޞިނާޢަތުގެ މިނިސްޓްރީގެ ލަފާދޭ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެއްސުމާއެކު އޭނާގެ ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާގެ ދާއިރާ ފެށުނެވެ. 1970 އަދި 1980 ގެ އަހަރުތަކުގައި، ސިންގް އިންޑިޔާ ސަރުކާރުގެ އެކި މުހިންމު މަޤާމުތައް ފުރުއްވިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޗީފް އިކޮނޮމިކް އެޑްވައިޒަރ (1972-1976)، ރިޒަރވް ބޭންކުގެ ގަވަރނަރު (1982-1985) އަދި ޕްލޭނިންގ ކޮމިޝަންގެ އިސްވެރިޔާ (1985-1987) ހިމެނެއެވެ. 1991 ގައި އިންޑިޔާ ބޮޑު އިޤްތިޞާދީ ހީނަރުކަމަކާ ކުރިމަތިލަމުންދިޔައިރު، އަލަށް އިންތިޚާބުވި ބޮޑުވަޒީރު ޕީ.ވީ. ނަރަސިމްހަ ރާއޯ، ސިޔާސީ ގޮތުން ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ސިންގް އޭނާގެ ކެބިނެޓަށް މާލީ ވަޒީރުގެ ގޮތުގައި ވެއްދިއެވެ. އޭގެ ފަހުގެ އަހަރުތަކުގައި، ވަރުގަދަ އިދިކޮޅު ބަސްތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހުނު ނަމަވެސް، އޭނާ އިންޑިޔާގެ އިޤްތިޞާދު ލިބަރަލައިޒްކުރުމަށް ގިނަ އޮނިގަނޑުގެ އިޞްލާޙުތަކެއް ގެނައެވެ. މި ފިޔަވަޅުތަކުން ކުރިމަތިވެފައިވާ ހީނަރުކަން ހުއްޓުވުމަށް ކާމިޔާބުވެ، އިޞްލާޙަށް ލޯބިކުރާ އިޤްތިޞާދީ މާހިރެއްގެ ގޮތުގައި ސިންގްގެ ނަން ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި މަޝްހޫރުވި ނަމަވެސް، ވެރިކަމުގައި ހުރި ކޮންގްރެސް ޕާޓީއަށް 1996 ގެ އާންމު އިންތިޚާބުގައި ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ނުލިބުނެވެ. އޭގެފަހުން، 1998 އިން 2004 އަށް އަޓަލް ބިހާރީ ވަޖްޕާއީގެ ވެރިކަމުގައި ސިންގް ހުންނެވީ ރާޖްޔަ ސަބާ (އިންޑިޔާ ޕާލިމެންޓުގެ މަތީ މަޖިލިސް) ގެ އިދިކޮޅު ފަރާތުގެ ލީޑަރުގެ ގޮތުގައެވެ. 2004 ގައި، ކޮންގްރެސްގެ ލީޑަރުޝިޕްގެ ދަށުން އުފެދުނު ޔުނައިޓެޑް ޕްރޮގްރެސިވް އެލަޔަންސް ވެރިކަމަށް އައުމާއެކު، އެ އިއްތިހާދުގެ ޗެއަރޕާސަން ސޯނިޔާ ގާންދީ އެއްވެސް ފަރާތަކުން އުންމީދު ނުކުރާ ގޮތަކަށް ބޮޑުވަޒީރުކަން ސިންގްއާ ހަވާލުކުރިއެވެ. އޭނާގެ ފުރަތަމަ ވަޒީރުކަމުގައި އެތައް މުހިންމު ޤާނޫނުތަކަކާއި މަޝްރޫޢުތަކެއް ތަންފީޒުކުރެވުނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޤައުމީ ރަށްފުށު ޞިއްޙީ މިޝަން، ޔުނީކް އައިޑެންޓިފިކޭޝަން އޮތޯރިޓީ، ރަށްފުށު ވަޒީފާގެ ގެރެންޓީ ސްކީމް އަދި މަޢުލޫމާތު ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤުގެ ޤާނޫނު ހިމެނެއެވެ. 2008 ގައި، އެމެރިކާ އެކު ވެވުނު ތާރީޚީ މަދަނީ ނިއުކްލިއަރ އެއްބަސްވުމަކަށް އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ދެކޮޅުހެދުމުގެ ސަބަބުން، ލެފްޓް ފްރަންޓް ޕާޓީތަކުން އެމީހުންގެ ތާއީދު އަނބުރާ ގެންދިއުމާ ގުޅިގެން ސިންގްގެ ސަރުކާރު ވެއްޓޭ ހިސާބަށް ދިޔައެވެ. 2009 ގައި، އޭނާ ބްރިކްސް އުފެއްދުމުގައި ބައިވެރިވިއެވެ. އޭނާގެ ދައުރުގައި އިންޑިއާގެ އިޤްތިޞާދު އަވަސް ދުވެލީގައި ކުރިއަރައިގެން ދިޔައެވެ. 2009 ގެ އާންމު އިންތިޚާބުގައި ޔޫ.ޕީ.އޭ އަށް އިތުރު ބާރަކާއެކު އަނބުރާ އައުމާއެކު، ސިންގް ވަޒީރުލްއަޢުޒަމްކަމުގެ މަޤާމުގައި ދެމިހުންނެވިއެވެ. އޭނާގެ ދައުރު ނިމުމަށްފަހު، 2014 ގެ އިންޑިއާގެ އާންމު އިންތިޚާބުގައި ވަޒީރުލްއަޢުޒަމްކަމުގެ މަޤާމަށް ކުރިމަތިލުމުން ތަނާޒުލުވިއެވެ. ސިންގް އަކީ ލޯކް ސަބާގެ މެންބަރެއް ކަމުގައި ދުވަހަކުވެސް ނުވިނަމަވެސް، 1991 އިން 2019 އަށް އާސާމް ސްޓޭޓް ތަމްސީލުކުރައްވާ އަދި 2019 އިން 2024 އަށް ރާޖަސްތާން ތަމްސީލުކުރައްވާ ރާޖްޔަ ސަބާގެ މެންބަރެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތްކުރެއްވިއެވެ. == ދިރިއުޅުމުގެ ކުރީކޮޅު == މަންމޯހަން ސިންގ އުފަންވީ ގުރްމުޚް ސިންގ ކޯލީ އާއި އަމްރިތް ކައުރަށް 26 ސެޕްޓެމްބަރ 1932 ގައި، ގާ، ޕަންޖާބް، ބްރިޓިޝް އިންޑިއާ (މިހާރުގެ ޕަންޖާބް، ޕާކިސްތާން) ގައި، ޕަންޖާބީ ސިޚް ވިޔަފާރިވެރިންގެ ޚަތްރީ އަސްލަކަށް ނިސްބަތްވާ ޢާއިލާއަކަށެވެ.<ref name="Caravan_2011">{{cite magazine |last1=Jose |first1=Vinod K. |date=1 October 2011 |title=Manmohan Singh at the centre of the storm |url=https://caravanmagazine.in/reportage/falling-man |magazine=[[The Caravan]] |access-date=26 December 2024}}</ref><ref name="dr mms">{{cite web|title=Detailed Profile: Dr. Manmohan Singh |url=http://india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=2 |access-date=18 December 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111207031001/http://india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=2 |archive-date=7 December 2011}}</ref> އޭނާގެ މަންމަ ނިޔާވީ އޭނާ ވަރަށް ޅަފުރައިގައެވެ.<ref name=":1" /><ref name=":0">{{Cite news |title=PM Manmohan Singh celebrates 77th birthday on board Aircraft |url=https://economictimes.indiatimes.com/pm-manmohan-singh-celebrates-77th-birthday-on-board-aircraft/articleshow/5060201.cms |work=The Economic Times |issn=0013-0389 |date=26 September 2009 |access-date=7 June 2024 |archive-date=7 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240607064015/https://economictimes.indiatimes.com/pm-manmohan-singh-celebrates-77th-birthday-on-board-aircraft/articleshow/5060201.cms |url-status=live }}</ref> އޭނާގެ ބައްޕަގެ މަންމަ ޖަމްނާ ދޭވީ އޭނާ ބޮޑުކުރިއެވެ، އަދި އޭނާ އެ މީހާއާ ވަރަށް ގާތް ގުޅުމެއް އޮތެވެ. އޭނާގެ ފުރަތަމަ ތަޢުލީމު ހާސިލުކުރީ އުރުދޫ މީޑިއަމްގައި 10 އަހަރު ވަންދެނެވެ. އޭގެ ފަހުން އޭނާ ޕެޝަވާރުގެ މަތީ ޕްރައިމަރީ ސްކޫލެއްގައި ވަނީ ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވިފައެވެ. އަހަރުތަކެއް ފަހުން ބޮޑުވަޒީރުކަން ކުރިއިރުވެސް، ސިންގ އޭނާގެ ހިންދީ ތަޤްރީރުތައް ލިޔަމުން ގެންދިޔައީ އުރުދޫ އަކުރުންނެވެ.<ref name="Caravan_2011"/><ref>{{cite news |last1=Chowdhury |first1=Neerja |date=26 December 2024 |title=Manmohan Singh: The 'accidental PM' who proved, time and again, that he was no accident |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/manmohan-singh-accidental-pm-proved-9745984/ |work=The Indian Express |access-date=26 December 2024 |archive-date=26 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226172027/https://indianexpress.com/article/political-pulse/manmohan-singh-accidental-pm-proved-9745984/ |url-status=live }}</ref> ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު އޭނާ ބޭނުންކުރަމުން ދިޔައީ ގުރުމުޚީ، އެއީ އޭނާގެ މާދަރީ ބަސްކަމުގައިވާ ޕަންޖާބީ ލިޔުމަށް ބޭނުންކުރާ އަކުރެކެވެ.<ref>{{cite news |last1=Rawat |first1=Sudeep Singh |date=26 September 2024 |title=Happy Birthday Dr Manmohan Singh; PM Modi, Rahul Gandhi extend best wishes |url=https://www.business-standard.com/india-news/happy-birthday-dr-manmohan-singh-pm-modi-rahul-gandhi-extend-best-wishes-124092600271_1.html |work=Business Standard |access-date=26 December 2024 |archive-date=27 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227065802/https://www.business-standard.com/india-news/happy-birthday-dr-manmohan-singh-pm-modi-rahul-gandhi-extend-best-wishes-124092600271_1.html |url-status=live }}</ref> އިންޑިއާ ބައިބައިވުމަށްފަހު، އޭނާގެ އާއިލާ ހިޖުރަކުރީ އިންޑިއާގެ ހަލްދްވާނީއަށެވެ. 1948 ގައި އެމީހުން އަމްރިތްސަރަށް ބަދަލުވިއެވެ.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Manmohan Singh Visits Alma Mater In Amritsar, Remembers College Days |url=https://www.ndtv.com/india-news/70-years-after-graduation-manmohan-singh-remembers-college-days-1828252 |work=NDTV |agency=PTI |date=25 March 2018 |access-date=7 June 2024 |archive-date=7 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240607065750/https://www.ndtv.com/india-news/70-years-after-graduation-manmohan-singh-remembers-college-days-1828252 |url-status=live }}</ref> އެތާނގައި އޭނާ ކިޔެވީ ހިންދޫ ކޮލެޖް، އަމްރިތްސަރުގައެވެ.<ref>{{cite web |url=http://www.punjabcolleges.com/522-indiacolleges-Government-College-Hoshiarpur/ |title=Government College, Hoshiarpur &#124; Colleges in Hoshiarpur Punjab |publisher=Punjabcolleges.com |access-date=26 September 2011 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222065933/https://www.punjabcolleges.com/522-indiacolleges-Government-College-Hoshiarpur/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://portal.bsnl.in/bsnl/asp/content%20mgmt/html%20content/hotnews/hotnews35448.html |title=Three sardars and their Hoshiarpur connection |publisher=Portal.bsnl.in |date=23 March 1932 |access-date=26 September 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111128174157/http://portal.bsnl.in/bsnl/asp/content%20mgmt/html%20content/hotnews/hotnews35448.html |archive-date=28 November 2011 }}</ref><ref>{{cite news| url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/keyword/hoshiarpur/recent/4 | archive-url=https://archive.today/20120712035246/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/keyword/hoshiarpur/recent/4 | url-status=dead | archive-date=12 July 2012 | work=[[The Times of India]] | title=Hoshiarpur}}</ref> އޭނާ ޕަންޖާބް ޔުނިވަރސިޓީގައި ކިޔެވިއެވެ. އެއީ އޭރު ހޯޝިއާރްޕޫރު، ޕަންޖާބްގައި ހުރި ޔުނިވަރސިޓީއެކެވެ. އޭނާ އިޤްތިޞާދު ކިޔަވައި 1952 އަދި 1954 ގައި ބެޗްލަރސް އަދި މާސްޓަރސް ޑިގްރީ ހާސިލުކުރިއެވެ. އޭނާގެ މުޅި ތަޢުލީމީ ދައުރުގައި އެންމެ މޮޅު ދަރިވަރުގެ ގޮތުގައި ހުރިއެވެ. އޭނާ 1957 ގައި ކޭމްބްރިޖް ޔުނިވަރސިޓީން އިކޮނޮމިކްސް ޓްރައިޕޮސް ފުރިހަމަކުރިއެވެ. އޭނާއަކީ ސެއިންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖްގެ މެންބަރެކެވެ.<ref name=":1">{{Cite news |last=Swamya |first=M.R. Narayan |date=2 July 2022 |title=Rajeev Shukla Does an Autopsy on What Politics Can Do When Injected With Religion |url=https://thewire.in/books/book-review-scars-of-1947-partition-politics-religion |work=The Wire |access-date=7 June 2024 |archive-date=7 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240607064011/https://thewire.in/books/book-review-scars-of-1947-partition-politics-religion |url-status=live}}</ref> ކެމްބްރިޖުން ނިމުމަށްފަހު، ސިންގ އިންޑިޔާއަށް އެނބުރި ވަޑައިގެން ޕަންޖާބު ޔުނިވަރސިޓީގައި މުދައްރިސެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވިއެވެ. 1960 ގައި އޭނާ އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވަރސިޓީއަށް ޑީފިލް ހެއްދެވުމަށް ވަޑައިގަތެވެ.<ref name="TULLY">[[Mark Tully]]. "[https://web.archive.org/web/20130701144359/http://www.alumni.cam.ac.uk/uploads/File/CAMArticles/Michalemas2005/cam_2005_46_profile1.pdf Architect of the New India]". ''Cambridge Alumni Magazine''. Michaelmas 2005. Retrieved on 28 February 2013. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130701144359/http://www.alumni.cam.ac.uk/uploads/File/CAMArticles/Michalemas2005/cam_2005_46_profile1.pdf |date=1 July 2013 }}</ref> އެތާނގައި އޭނާ ނަފީލްޑް ކޮލެޖުގެ މެންބަރެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނެވިއެވެ. އިޔާން ލިޓްލްގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުން 1962 ގައި ނިންމެވި އޭނާގެ ޑޮކްޓަރަލް ތީސިސްގެ ސުރުޚީއަކީ "އިންޑިޔާގެ އެކްސްޕޯޓް ޕަރފޯމަންސް، 1951-1960، އެކްސްޕޯޓް ޕްރޮސްޕެކްޓްސް އެންޑް ޕޮލިސީ އިމްޕްލިކޭޝަންސް" އެވެ. އަދި ފަހުން މިއީ އޭނާގެ ފޮތް "އިންޑިޔާސް އެކްސްޕޯޓް ޓްރެންޑްސް އެންޑް ޕްރޮސްޕެކްޓްސް ފޯ ސެލްފް-ސަސްޓެއިންޑް ގްރޯތް" އަށް އަސާސް ކަމުގައި ވިއެވެ.<ref>{{cite web|url=http://pmindia.nic.in/cv.pdf |title=Curriculum Vitae |access-date=11 December 2008 |publisher=[[Prime Minister of India|Prime Minister's Office]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070221094735/http://pmindia.nic.in/cv.pdf |archive-date=21 February 2007 }}</ref> == ބޮޑުވަޒީރުކަން (2004–2014) == === ފުރަތަމަ ދައުރު: 2004–2009 === 2004 ވަނަ އަހަރުގެ އާންމު އިންތިޚާބަށްފަހު، އިންޑިއަން ނޭޝަނަލް ކޮންގްރެސްއިން ލޯކް ސަބާގައި އެންމެ ގިނަ ގޮނޑި ހޯދި ސިޔާސީ ޕާޓީއަށްވެ، އޭރު ވެރިކަމުގައި އޮތް ނޭޝަނަލް ޑިމޮކްރެޓިކް އެލަޔަންސް (އެންޑީއޭ) ގެ ދައުރު ނިމުމަކަށް ގެނުވިއެވެ. އެމީހުން ޔުނައިޓެޑް ޕްރޮގްރެސިވް އެލަޔަންސް (ޔޫޕީއޭ) އެކުލަވާލައި، އެހެން ޕާޓީތަކާއެކު ސަރުކާރު އުފެއްދުމަށް ކްލެއިމް ކުރިއެވެ. ހައިރާންކުރުވަނިވި ގޮތަކަށް، ޗެއަރޕާސަން ސޯނިއާ ގާންދީ ބޮޑުވަޒީރުކަމަށް ޔޫޕީއޭގެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ގޮތުގައި ޓެކްނޮކްރެޓެއް ކަމުގައިވާ މަންމޯހަން ސިންގް ހުށަހެޅިއެވެ. ސިންގްއަކީ އެއްވެސް އިރެއްގައި ސީދާ ރައްޔިތުންގެ ވޯޓަކުން ކާމިޔާބު ކޮށްފައިވާ މީހެއް ނޫން ނަމަވެސް، ބީބީސީގެ ބަހުން ބުނާނަމަ، "އޭނާއަށް ވަރަށް ބޮޑު ރައްޔިތުންގެ ތާއީދެއް ލިބުނެވެ. އެންމެ މުހިންމު ސަބަބަކީ، އިންޑިއާގެ ގިނަ އިދާރާތަކުގައި ފެތުރިފައިވާ ކޮރަޕްޝަންގެ ހަޑިމުޑުދާރުކަމުން ސަލާމަތްވެފައިވާ ސާފު ސިޔާސަތްވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ގިނަ ބަޔަކު އޭނާ ދެކުނުކަމެވެ".<ref name="bbcprofile">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3725357.stm|title=Profile: Manmohan Singh|work=BBC News|date=30 March 2009|access-date=7 April 2010|archive-date=30 April 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090430013006/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3725357.stm|url-status=live}}</ref> އޭނާ 22 މެއި 2004 ގައި އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރުގެ ގޮތުގައި ޤާނޫނީ ހުވާކުރިއެވެ.<ref>{{cite news|title=Manmohan to Advani: Change your astrologers, stop abuse against me|work=Thaindian News|date=22 July 2008|url=http://www.thaindian.com/newsportal/south-asia/manmohan-to-advani-change-your-astrologers-stop-abuse-against-me_10074778.html|access-date=23 July 2008|archive-date=13 April 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090413065737/http://www.thaindian.com/newsportal/south-asia/manmohan-to-advani-change-your-astrologers-stop-abuse-against-me_10074778.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Manmohan takes on Advani: Babri destruction his only contribution|work=Southasia Times|date=25 March 2009}}</ref> === އިޤްތިޞާދު === [[File:The President of Maldives, Mr. Maumoon Abdul Gayoom meeting with the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on February 11, 2008.jpg|thumb|ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ [[މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް]] އާއި އެކު ނިއު ދިއްލީ ގައި، 2008]] 1991 ގައި، ސިންގ، ފައިނޭންސް މިނިސްޓަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން، އިންޑިއާގެ އިޤްތިޞާދުގައި އެތައް ދުވަހެއް ވަންދެން ލަސް އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުމާއި ކޮރަޕްޝަންގެ މަސްދަރަކަށްވެފައިވާ ލައިސަންސް ރާޖް އުވާލިއެވެ. އޭނާ އިންޑިއާގެ އިޤްތިޞާދު ލިބަރަލައިޒްކޮށް، އިޤްތިޞާދީ ތަރައްޤީ އަވަސްވެގެން ދިއުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނެވެ. ބޮޑުވަޒީރުކަމުގެ ދައުރުގައި، ސިންގ އިންޑިއާގެ މާކެޓްގައި ކުރިއެރުން ހޯދުމަށް ހިތްވަރުދީ، މިކަންކަމުގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކާމިޔާބު ހޯދިއެވެ. ސިންގ، އޭނާގެ ފައިނޭންސް މިނިސްޓަރު ޕީ. ޗިދަމްބަރަމްއާއެކު، އިންޑިއާގެ އިޤްތިޞާދު 8-9% ގެ ރޭޓުން ކުރިއަރަމުންދިޔަ ދުވަސްވަރެއްގެ މައްޗަށް ވެރިކަން ކުރިއެވެ. 2007 ގައި، އިންޑިއާއިން 9% ގެ އެންމެ މަތީ ޖީޑީޕީ ކުރިއެރުމުގެ ރޭޓެއް ހާސިލުކޮށް، ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބާރަށް ކުރިއަރަމުންދާ ދެވަނަ އިޤްތިޞާދަކަށް ވެގެންދިޔައެވެ.<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/india/ |title=CIA – The World Factbook |publisher=Cia.gov |access-date=15 February 2011 |archive-date=18 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210318202107/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/india |url-status=dead }}</ref><ref name="astaire">{{cite web|url=http://www.ukibc.com/ukindia2/files/India60.pdf |title=The India Report |publisher=Astaire Research |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090114195859/http://www.ukibc.com/ukindia2/files/India60.pdf |archive-date=14 January 2009 }}</ref> ސިންގގެ މިނިސްޓްރީން 2005 ގައި ނެޝަނަލް އެމްޕްލޯއިމަންޓް ގެރެންޓީ އެކްޓެއް (އެމްޖީއެންއާރްއީޖީއޭ) ތަންފީޒުކުރިއެވެ.<ref>{{cite web|url=https://haryanarural.gov.in/mahatma-gandhi-national-rural-employment-guarantee-scheme-mgnregs/#:~:text=The%20Government%20of%20India%20passed,to%20do%20unskilled%20manual%20work.|title=MAHATMA GANDHI NATIONAL RURAL EMPLOYMENT GUARANTEE SCHEME (MGNREGS)|publisher=HaryanaRural.gov|accessdate=26 December 2024|archive-date=26 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226214300/https://haryanarural.gov.in/mahatma-gandhi-national-rural-employment-guarantee-scheme-mgnregs/#:~:text=The%20Government%20of%20India%20passed,to%20do%20unskilled%20manual%20work.|url-status=live}}</ref> ސިންގގެ ސަރުކާރުން ވަޖްޕާއީގެ ސަރުކާރުން ފަށާފައިވާ ގޯލްޑަން ކުއަޑްރިލެޓަރަލް އަދި ހައިވޭ މޮޑަނައިޒޭޝަން ޕްރޮގްރާމް ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. އަދި ސިންގ ބޭންކިންގ އަދި ފައިނޭންޝަލް ސެކްޓަރުތަކާއި، ޕަބްލިކް ސެކްޓަރ ކުންފުނިތައް އިސްލާހުކުރުމަށްވެސް މަސައްކަތްކުރިއެވެ. ފައިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ދަނޑުވެރިންގެ ދަރަނި ލުއިކޮށްދިނުމަށާއި، އިންޑަސްޓްރީއަށް ފައިދާވާނެ ސިޔާސަތުތަކަށް މަސައްކަތްކުރިއެވެ. 2005 ގައި، ސިންގގެ ސަރުކާރުން ސޭލްސް ޓެކްސްގެ ބަދަލުގައި ވެލިއު އެޑެޑް ޓެކްސް ތަޢާރަފުކުރިއެވެ. 2007 އަދި 2008 ގެ ކުރީކޮޅު، ދުނިޔޭގެ އިންފްލޭޝަންގެ މައްސަލައިން އިންޑިއާއަށް އަސަރުކުރިއެވެ.<ref>{{cite news|title=Global inflation climbs to historic levels|url=https://www.nytimes.com/2008/02/12/business/worldbusiness/12iht-inflate.1.9963291.html|newspaper=The New York Times|author=Kevin Plumberg|author2=Steven C. Johnson|access-date=17 June 2011|date=2 November 2008|archive-date=1 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110501111029/http://www.nytimes.com/2008/02/12/business/worldbusiness/12iht-inflate.1.9963291.html|url-status=live}}</ref> === ދެވަނަ ދައުރު: 2009–2014 === އިންޑިއާގައި 15 ވަނަ ލޯކް ސަބާއަށް އާންމު އިންތިޚާބު ބޭއްވުނީ 2009 އޭޕްރީލް 16 އާއި 2009 މެއި 13 އާ ދެމެދު ފަސް މަރުހަލާއެއްގެ މައްޗަށެވެ. މި އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ އިއުލާން ކުރެވުނީ 2009 މެއި 16 ގައެވެ. އާންދްރާ ޕްރަދޭޝް، ރާޖަސްތާން، މަހާރާޝްޓްރާ، ތަމިލް ނާޑޫ، ކޭރަލާ، ވެސްޓް ބެންގާލް އަދި އުއްތަރު ޕްރަދޭޝްގައި ވަރުގަދަ ނަތީޖާއެއް ހޯދުމުގެ ސަބަބުން ޔުނައިޓެޑް ޕްރޮގްރެސިވް އެލަޔަންސް (ޔޫޕީއޭ) އަށް އެވަގުތު ވެރިކަމުގައި ހުރި ސިންގްގެ ދަށުން އައު ސަރުކާރެއް އުފެއްދުމަށް މަގުފަހިވިއެވެ. މިއީ 1962 ގައި ޖަވާހަރުލާލް ނެހްރޫއަށްފަހު ފުރިހަމަ ފަސް އަހަރުގެ ދައުރެއް ނިންމުމަށްފަހު އަލުން އިންތިޚާބުވި ފުރަތަމަ ބޮޑުވަޒީރެވެ. ކޮންގްރެސް އާއި އޭގެ ބައިވެރިންނަށް މަޖިލީހުގެ 543 މެންބަރުންގެ ތެރެއިން 322 މެންބަރުންގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ފަސޭހަކަމާއެކު އަޣުލަބިއްޔަތު ހޯދުމަށް ކާމިޔާބުވިއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ޔޫޕީއޭގެ މެންބަރުންނާއި ބަހުޖަން ސަމާޖް ޕާޓީ (ބީއެސްޕީ)، ސަމާޖްވާދީ ޕާޓީ (އެސްޕީ)، ޖަނަތާ ދަލް (ސެކިއުލަރ) (ޖޭޑީ(އެސް))، ރާޝްޓްރީޔާ ޖަނަތާ ދަލް (އާރްޖޭޑީ) އަދި އެހެނިހެން ކުދި ޕާޓީތަކުން ބޭރުން ލިބުނު އެހީތެރިކަމެވެ. 2009 މެއި 22 ގައި ރާޝްޓްރަޕަތި ބަވަންގައި ބޭއްވުނު ރަސްމިއްޔާތެއްގައި މަންމޯހަން ސިންގް ބޮޑުވަޒީރުކަމުގެ ހުވާ ކުރެއްވިއެވެ. އިންޑިއާގެ ޕާލިމަންޓަށް ހުށަހެޅުނު 2012 ގެ ކޮންޓްރޯލަރ އެންޑް އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް (ސީއޭޖީ) ގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ބައެއް އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކަށް ބިޑިންގ ޕްރޮސެސްއެއް ނެތި ބޮގު ބްލޮކްތައް ދޫކުރުމުގެ ސަބަބުން، މަންމޯހަން ސިންގް އިންޑިއާގެ ބޮގު ވަޒީރުކަން ކުރެއްވި 2005 އާއި 2009 އާ ދެމެދު ގައުމަށް ގާތްގަނޑަކަށް 1.85 ޓްރިލިއަން ރުޕީސް (ކުރު މިންގަނޑުން) ގެ ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވެއެވެ. މަންމޯހަން ސިންގް 2013 އޭޕްރީލްގައި ޖޮއިންޓް ޕާލިމެންޓަރީ ކޮމިޓީ (ޖޭޕީސީ) އަށް ހާޒިރުވުމަށް އިންކާރު ކުރެއްވިއެވެ. މިއީ ޖޭޕީސީގެ މެންބަރެއް ކަމުގައިވާ ޔަޝްވަންތް ސިންހާ އޭނާގެ 2ޖީ މައްސަލައިގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް ހާޒިރުވުމަށް އެދުމުންނެވެ. == އަވަހާރަވުން == ސިންގް ވަނީ ގިނަ ފަހަރު މަތިން ހިތުގެ ބައިޕާސް ސަރޖަރީ ހަދާފައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ފަހުގެ ސަރޖަރީ ހެދުނީ 2009 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހުގައެވެ.<ref>{{cite news |date=24 January 2009 |title=One graft successfully performed on Manmohan Singh |url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/000200901241640.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090414041423/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/000200901241640.htm |archive-date=14 April 2009 |access-date=24 January 2009 |work=The Hindu |location=Chennai, India}}</ref> 2020 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހު، ސިންގް ވަނީ ބޭސް ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ނޭދެވޭ އަސަރެއް ކުރުމާ ގުޅިގެން އޯލް އިންޑިއާ އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް މެޑިކަލް ސައިންސަސް (އޭއައިއައިއެމްއެސް) ގައި ހޮސްޕިޓަލައިޒްކުރެވިފައެވެ. 2021 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު، ސިންގްގެ ކޮވިޑް-19 ޓެސްޓް ޕޮޒިޓިވްވުމާ ގުޅިގެން އޭނާ ވަނީ އަނެއްކާވެސް ހޮސްޕިޓަލްގައި އެޑްމިޓްކުރެވިފައެވެ.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2021/apr/21/ex-indian-pm-manmohan-singh-admitted-hospital-covid |title=Ex-Indian PM Manmohan Singh admitted to hospital with Covid |publisher=The Guardian |accessdate=27 December 2024|date=21 April 2021}}</ref> 2021 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރ މަހު، ބަލިކަށިކަމާއި ހުންއައުމާ ގުޅިގެން ސިންގް ވަނީ އަލުން އޭއައިއައިއެމްއެސްގައި ހޮސްޕިޓަލައިޒްކުރެވިފައެވެ.<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/manmohan-singh-hospitalised-health-update-6404101/|title=Manmohan Singh stable, developed reaction to medication: Hospital sources|publisher=Indian Express|date=11 May 2020|accessdate=26 December 2024|archive-date=26 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226221538/https://indianexpress.com/article/india/manmohan-singh-hospitalised-health-update-6404101/|url-status=live}}</ref> 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރ 26 ވަނަ ދުވަހު، ސިންގް ވަނީ ނިއު ދިއްލީގައި ހުރި އޭނާގެ ގޭގައި ވެއްޓި، އޭއައިއައިއެމްއެސް ދިއްލީގެ އިމަޖެންސީ ޑިޕާޓްމަންޓަށް ގެންދެވިފައެވެ.<ref>{{cite news |last1=Phabhu |first1=Sunil |title=Former PM Manmohan Singh, 92, Admitted To AIIMS In Delhi |url=https://www.ndtv.com/india-news/ex-pm-manmohan-singh-admitted-to-aiims-in-delhi-7337980 |work=www.ndtv.com |publisher=NDTV |date=26 December 2024 |language=en |archive-date=26 December 2024 |access-date=26 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226164701/https://www.ndtv.com/india-news/ex-pm-manmohan-singh-admitted-to-aiims-in-delhi-7337980 |url-status=live }}</ref><ref name=toiobit>{{Cite news |date=26 December 2024 |title=Former PM and Congress veteran Manmohan Singh passes away at 92 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/manmohan-singh-passes-away-at-92-former-prime-minister-congress-leader/articleshow/116689736.cms |access-date=26 December 2024 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref name=toiobit/><ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2024/12/26/indias-former-pm-manmohan-singh-dies-aged-92.html|title=Manmohan Singh, India's 'reluctant' prime minister, dies aged 92|publisher=CNBC|accessdate=26 December 2024|date=26 December 2024}}</ref> ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދެވުނުތާ މަދު ގަޑިއިރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި، އުމުރުން 92 އަހަރުގައި ސިންގް ވަނީ އަވަހާރަވެފައެވެ.<ref>{{cite news |last1=Achom |first1=Debanish |date=26 December 2024 |title=Manmohan Singh, 2-Time PM And Architect Of India's Economic Reforms, Dies At 92 |url=https://www.ndtv.com/india-news/manmohan-singh-2-time-pm-and-architect-of-indias-economic-reforms-dies-at-92-7338451 |work=NDTV |access-date=26 December 2024 |archive-date=26 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226171144/https://www.ndtv.com/india-news/manmohan-singh-2-time-pm-and-architect-of-indias-economic-reforms-dies-at-92-7338451 |url-status=live }}</ref><ref name="bloomberg">{{cite web |date=26 December 2024 |title=Manmohan Singh, Premier Who Unleashed Indian Economy, Dies at 92 |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-26/manmohan-singh-premier-who-unleashed-indian-economy-dies-at-92?embedded-checkout=true |accessdate=26 December 2024 |publisher=Bloomberg}}</ref><ref>{{cite news |title=India's former PM Manmohan Singh dies aged 92 |url=https://www.reuters.com/world/india/indias-former-pm-manmohan-singh-dies-aged-92-2024-12-26/ |access-date=26 December 2024 |work=Reuters |date=26 December 2024}}</ref> އޭގެ ފަހުން ސަރުކާރުން ވަނީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ 1 ވަނަ ދުވަހާ ހަމައަށް ޤައުމީ ހިތާމައިގެ މުއްދަތެއް އިޢުލާންކޮށް، ސިންގްއަށް ދައުލަތުގެ ޖަނާޒާއެއް ކުރިއަށް ގެންދާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައެވެ.<ref>{{cite news |title=India announces state funeral for ex-PM Manmohan Singh |url=https://www.france24.com/en/live-news/20241227-india-announces-state-funeral-for-ex-pm-manmohan-singh |access-date=27 December 2024 |work=France 24 |date=27 December 2024}}</ref> == މަޞްދަރު == {{Reflist}} 8ahto9icl8ft2b0zk3ioexgymjvcp7q ބ. އަތޮޅު ތައުލީމީ މަރުކަޒު 0 15150 138091 137847 2026-11-07T23:40:34Z InternetArchiveBot 21776 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 138091 wikitext text/x-wiki '''ބ. އަތޮޅު ތައުލީމީ މަރުކަޒު'''އަކީ މާލޭގައި ބޭރު ފުރަތަމަ ސަރުކާރު ސްކޫލެވެ.<ref>{{Cite web |title=Maldives Schools Directory |url=http://www.thauleem.net/schools/index.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610221626/http://www.thauleem.net/schools/index.htm |archive-date=10 June 2015 |website=thauleem.net}}</ref> ސްކޫލު ހުޅުއްވީ އަބްދުލް ސައްތަރު މޫސާ ދީދީ، 14 ފެބްރުއަރީ 1978ގައެވެ. 1978 ވަނަ އަހަރުގައި ސްކޫލް ހެއްދީ ޔުނިސެފްގެ އެހީގައެވެ. ސްކޫލު ފުރަތަމަ ފެށީ 56 ދަރިވަރުންނާއި 3 މުދައްރިސުން، މިހާރު 1137 ދަރިވަރުން އެބަހުރި އަދި 106 ސްޓާފުވެރިންނެވެ. ބ. އަތޮޅު ތައުލީމީ މަރުކަޒު ކިޔަވައިދެެއްވަނީ ޕްރައިމަރީ، ސެކަންޑަރީ އަދި ހަޔަރް ސެކަންޑާރީ އެޑިޔުކޭޝަންނެވެ.<ref>{{Cite web |title=School History - Baa Atoll Education Center |url=https://baec.edu.mv/about/school-history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002112043/https://baec.edu.mv/about/school-history/ |archive-date=2 October 2023}}</ref> == ރިފަރެންސްތައް == {{Reflist}} == ބޭރުގެ ލިންކްތައް == * [https://web.archive.org/web/20070503015538/http://www.baec.edu.mv/ Official website] * [http://baec.50webs.com History of B.A.E.C. (from 1978 - 2006)] <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|5.103964|73.070508|type:edu_globe:earth_region:MV|display=title}} tr0dfbj4bc2789i4ep4yhq9pq3s56i5 ޗާލްސް ތިންވަނަ 0 15352 138095 135078 2026-11-08T00:25:46Z InternetArchiveBot 21776 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 138095 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | title = [[ކޮމަންވެލްތުގެ އިސްވެރިޔާ]] | image = King Charles III (July 2023).jpg | caption = ޗާލްސް، 2023 | succession = [[ޔުނައިޓެޑް ކިންގްޑަމް|އިނގިރޭސިވިލާތާއި]] އަދި ކޮމަންވެލްތުގެ އެހެން ދާއިރާތަކުގެ ރަސްގެފާނު | reign = 8 ސެޕްޓެމްބަރ 2022 – މިހާރު | coronation = 6 މެއި 2023 | predecessor = [[އެލިޒަބަތު ދެވަނަ]] | suc-type = {{nowrap|ވާރިސް}} | successor = [[ވިލިއަމް، ޕްރިންސް އޮފް ވޭލްސް]] | birth_name = ޕްރިންސް ޗާލްސް އޮފް އެޑިންބާރގް | birth_date = {{birth date and age|1948|11|14|df=yes}} | birth_place = ބަކިންހަމް ޕެލަސް، [[ލަންޑަން]]، އިނގިރޭސިވިލާތް | spouse-type = އަނބިން | spouse = {{ubl|{{ކައިވެނި|ޑަޔާނާ ސްޕެންސަރ|1981}}|{{ކައިވެނި|ކެމިލާ ޕާކަރ ބައުލްސް|2005}}}} | issue = [[ވިލިއަމް، ޕްރިންސް އޮފް ވޭލްސް]]<br/>ޕްރިންސް ހެރީ | full name = ޗާލްސް ފިލިޕް އާރތް ޖޯޖް | dynasty = ވިންޑްސަރ | father = [[ޕްރިންސް ފިލިޕް، ޑޫކް އޮފް އެޑިންބާރގް]] | mother = [[އެލިޒަބަތު ދެވަނަ]] | signature = Signature Charles lll 2022 (cropped).png | module = {{އަޑު|King Charles Addresses Scottish Parliament - 12 September 2022.flac|ވާހަކަދައްކާމީހާ=ޗާލްސް ތިންވަނައި|ރެކޯޑްކޮށްފައިވަނީ=12 ސެޕްޓެމްބަރ 2022}} }} '''ޗާލްސް ތިންވަނަ''' (ޗާލްސް ފިލިޕް އާރތް ޖޯޖް؛ އުފަންވީ 14 ނޮވެމްބަރ 1948) އަކީ އިނގިރޭސިވިލާތާއި ކޮމަންވެލްތުގެ އެހެން 14 ދާއިރާގެ ރަސްގެފާނެވެ. ޗާލްސް އުފަންވީ އޭނާގެ މަންމަގެ ކާފަ ޖޯޖް ހަވަނަ ރަސްގެފާނުގެ ވެރިކަމުގައި ބަކިންހަމް ޕެލަސްއަށް ކަމަށާއި ވާރިސެއް ކަމަށް ވެގެން ދިޔައީ 1952 ވަނަ އަހަރު އޭނާގެ މަންމަ ރާނީ އެލިޒަބަތު ދެވަނަ ތަޚުތަށް އިސްވެވަޑައިގަތުމުންނެވެ އިން 1969 ވަނަ އަހަރު ޗީމް ސްކޫލާއި ގޯޑަންސްޓައުން އިން ތައުލީމު ހާސިލް ކުރެއްވި އިރު، ފަހުން އޮސްޓްރޭލިއާގެ ވިކްޓޯރިއާގެ ޖީލޮންގް ގްރެމަރ ސްކޫލްގެ ޓިމްބަރޓޮޕް ކެމްޕަހުގައި ހަ މަސް ދުވަހު ހޭދަކުރެއްވި އެވެ. ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކެމްބްރިޖް އިން ތާރީޚުގެ ޑިގްރީ ހާސިލް ކުރެއްވުމަށް ފަހު ޗާލްސް ވަނީ 1971 އިން 1976 އަށް ރޯޔަލް އެއާފޯސް އާއި ރޯޔަލް ނޭވީގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާފަ އެވެ.1981 ވަނަ އަހަރު އޭނާ ކައިވެނި ކުރެއްވީ ލޭޑީ ޑަޔާނާ ސްޕެންސަރ އާ އެވެ. އެމީހުންނަށް ލިބުނީ ވިލިއަމް އާއި ހެރީ ކިޔާ ދެ ފިރިހެން ދަރިންނެވެ. ޗާލްސް އާއި ޑަޔާނާ ވަރިވީ 1996 ވަނަ އަހަރު، އެދެމީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް ކައިވެނީގެ ބޭރުން ރަނގަޅަށް އާންމުވެފައިވާ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވުމުންނެވެ. ޑަޔާނާ މަރުވީ ޖެހިގެން އައި އަހަރު ކާރު އެކްސިޑެންޓެއްގައި ލިބުނު އަނިޔާތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. 2005 ވަނަ އަހަރު ޗާލްސް ކައިވެނި ކުރީ އޭނާގެ ދިގު މުއްދަތުގެ ބައިވެރިޔާ ކެމިލާ ޕާކަރ ބައުލްސް އާއެވެ. ވާރިސެއްގެ ގޮތުގައި ޗާލްސް ރަސްމީ ވާޖިބުތަކާއި އެންގޭޖްމަންޓްތައް އަދާކުރެއްވީ އޭނާގެ މަންމަގެ ފަރާތުންނެވެ. ޕްރިންސް ޓްރަސްޓް އުފެއްދެވީ 1976 ވަނަ އަހަރު، ޕްރިންސް ޗެރިޓީސް ސްޕޮންސަރ ކުރައްވައި، 800 އަށް ވުރެ ގިނަ އެހެން ޗެރިޓީތަކާއި ޖަމިއްޔާތަކުގެ ޕެޓްރޯން ނުވަތަ ރައީސް ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވަކާލާތު ކުރެއްވީ ތާރީހީ އިމާރާތްތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށާއި މުޖުތަމައުގައި އާކިޓެކްޗާގެ މުހިންމުކަމަށް ވަކާލާތު ކުރައްވަމުންނެވެ. އެ ރޮނގުން އޭނާ އުފެއްދެވީ ތަޖުރިބާގެ ގޮތުން އާ ރަށެއް ކަމަށްވާ ޕައުންޑްބަރީ އެވެ. ތިމާވެށީގެ މާހިރެއް ކަމަށްވާ ޗާލްސް ވަނީ ޑަޗީ އޮފް ކޮރްނޯލް އެސްޓޭޓްސްގެ މެނޭޖަރުގެ މަގާމުގައި ހުރި ދުވަސްވަރު އޯގަނައިޒް ފާމިންގ އާއި މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ތާއީދުކޮށް، އޭނާއަށް އެވޯޑްތަކާއި ޝަރަފުތަކުގެ އިތުރުން ފާޑުކިޔުންތައް ވެސް ލިބިފައެވެ؛ އަދި ޖެނެޓިކަލީ މަޑީފައިޑް ކާނާ އެޑޮޕްޓް ކުރުމަށް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފާޑުކިޔުންތެރިއެއް ކަމަށްވާއިރު، އަލްޓަނޭޓިވް މެޑިސިންއަށް އޭނާ ތާއީދުކުރާ ކަމަށް ވެސް ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވެފައިވެ އެވެ. އޭނާ ވަނީ 17 ފޮތެއް ލިޔުއްވާފައި ނުވަތަ ކޯ-އޮތޯރިޓީއެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާފައެވެ. ޗާލްސް ރަސްގެފާނަށް ވެވަޑައިގަތީ 2022 ވަނަ އަހަރު މަންމަ އަވަހާރަވުމުންނެވެ.އުމުރުން 73 އަހަރުގައި އޭނާ އަކީ އިނގިރޭސި ތާރީހުގައި އެންމެ ގިނަ ދުވަހު ވާރިސެއް އަދި ޕްރިންސް އޮފް ވޭލްސްގެ މަގާމު އަދާކުރެއްވި އެންމެ ދުވަސްވީ މީހާ އެވެ. އޭނާގެ ވެރިކަމުގައި ހިނގާފައިވާ މުހިންމު ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި 2023 ވަނަ އަހަރު ތަޚުތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތުމާއި ޖެހިގެން އައި އަހަރު ކެންސަރު ޖެހުނު އިރު، ފަހުގެ ހާދިސާގައި ޕްލޭންކޮށްފައިވާ އާންމު ގުޅުންތައް ވަގުތީ ގޮތުން މެދުކަނޑާލި އެވެ. ==ޅައުމުރާއި، އާއިލާއާއި، ތަޢުލީމް== [[File:Prince Charles Christening Family Portrait.jpg|thumb|1948 ވަނަ އަހަރު ޗާލްސްގެ ކްރިސްޓިނިންގ (މެދުގައި، ޝާހީ ކްރިސްޓިނިންގ ގައުން ލައިގެން): (ކަނާތުން ވާތްފަރާތަށް) އޭނާގެ ކާފަ ރަސްގެފާނު ޖޯޖް ހަވަނަ؛ އޭނާގެ މަންމަ ޕްރިންސެސް އެލިޒަބަތު އޭނާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން؛ އޭނާގެ ބައްޕަ ފިލިޕް؛ އަދި އޭނާގެ ކާފަ ރާނީ އެލިޒަބަތު އެވެ]] ޗާލްސް އުފަންވެވަޑައިގަތީ 14 ނޮވެމްބަރ 1948 ގައި 21:14 (ޖީއެމްޓީ) ގައި، އޭނާގެ މަންމަގެ ކާފަ، ޖޯޖް ހަވަނަ ރަސްގެފާނުގެ ވެރިކަމުގައި، ޕްރިންސެސް އެލިޒަބަތު، ޑަޗެސް އޮފް އެޑިންބާރގް (ފަހުން ރާނީ އެލިޒަބަތު ދެވަނަ) އަދި ފިލިޕްގެ ފުރަތަމަ ދަރިފުޅަށެވެ , ޑޫކް އޮފް އެޑިންބާރގް.އޭނާ ވިހެއީ ބަކިންހަމް ޕެލަސްގައި ސިޒޭރިއަން ސެކްޝަން ހަދައިގެންނެވެ. އޭނާގެ މައިންބަފައިންނަށް އިތުރު ތިން ކުދިން ލިބުނުއިރު، އެއީ އޭން (އުފަންވީ 1950)، އެންޑްރޫ (އުފަންވީ 1960) އަދި އެޑްވާޑް (އުފަންވީ 1964) އެވެ. 15 ޑިސެމްބަރ 1948 ގައި އުމުރުން ހަތަރު ހަފްތާގައި ކެންޓަބަރީގެ އާރކްބިޝޮޕް ޖެފްރީ ފިޝަރ ގެ ފަރާތުން ބަކިންހަމް ޕެލަސްގެ މިއުޒިކް ރޫމްގައި ޗާލްސް ފިލިޕް އާރތް ޖޯޖް ގެ ނަން ދީފައިވެއެވެ.<ref>{{Cite web |title=The Christening of Prince Charles |url=https://www.rct.uk/collection/themes/exhibitions/hrh-the-prince-of-wales-an-exhibition-to-celebrate-his-sixtieth-0/the |archive-url=https://web.archive.org/web/20211217142032/https://www.rct.uk/collection/themes/exhibitions/hrh-the-prince-of-wales-an-exhibition-to-celebrate-his-sixtieth-0/the |archive-date=17 December 2021 |access-date=17 December 2021 |website=Royal Collection Trust}}</ref><ref name="PoWsite">{{Cite web |title=HRH The Prince of Wales {{!}} Prince of Wales |url=https://www.princeofwales.gov.uk/biographies/hrh-prince-wales |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409101949/https://www.princeofwales.gov.uk/biographies/hrh-prince-wales |archive-date=9 April 2023 |access-date=13 September 2022 |publisher=Clarence House}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Book of the Baptism Service of Prince Charles |url=https://www.rct.uk/collection/themes/exhibitions/royal-childhood/buckingham-palace/the-book-of-the-baptism-service-of-prince-charles |archive-url=https://web.archive.org/web/20230420021106/https://www.rct.uk/collection/themes/exhibitions/royal-childhood/buckingham-palace/the-book-of-the-baptism-service-of-prince-charles |archive-date=20 April 2023 |access-date=25 April 2023 |website=Royal Collection Trust}}</ref> ޖޯޖް ހަވަނަ އަވަހާރަވީ 6 ފެބްރުއަރީ 1952 ގައި ކަމަށާއި ޗާލްސްގެ މަންމަ ތަޚުތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތީ އެލިޒަބަތު ދެވަނަ ގެ ގޮތުގައެވެ؛ ޗާލްސް ވަގުތުން ވާރިސެއްގެ ގޮތުގައި ވެގެން ދިޔައެވެ. 1337 ވަނަ އަހަރު އެޑްވާޑް ތިންވަނަ ގެ ޗާޓަރެއްގެ ދަށުން، އަދި ރަސްގެފާނުގެ ދޮށީ ދަރިކަލުންގެ ގޮތުގައި، އޭނާ އޮޓޮމެޓިކުން ޑޫކް އޮފް ކޮރންވޯލްގެ ސަގާފީ ލަޤަބުތަކާއި، ސްކޮޓްލޭންޑްގެ ޕީރޭޖްގައި، ޑޫކް އޮފް ރޮތެސޭ، އާލް އޮފް ކެރިކް، ބެރަން އޮފް ރެންފްރޫ، ލޯޑް އޮފް ދަ ގެ ލަޤަބުތައް ނަންގަވައިފިއެވެ އައިލްސް، އަދި ޕްރިންސް އެންޑް ގްރޭޓް ސްޓިވަރޑް އޮފް ސްކޮޓްލޭންޑް އެވެ.{{sfn|Brandreth|p=127|2007}} ޖެހިގެން އައި އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ 2 ވަނަ ދުވަހު ވެސްޓްމިންސްޓަރ އެބީގައި އޭނާގެ މަންމަގެ ތަޚުތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތުމުގައި ޗާލްސް ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.<ref>{{Cite news |title=50 facts about the Queen's Coronation |publisher=The Royal Family |url=https://www.royal.uk/50-facts-about-queens-coronation-0 |url-status=live |access-date=3 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210207234935/https://www.royal.uk/50-facts-about-queens-coronation-0 |archive-date=7 February 2021}}</ref> ޗާލްސްއަށް ފަސް އަހަރު ފުރުނުއިރު، ބަކިންހަމް ޕެލަސްގައި އޭނާގެ ތައުލީމު ބަލަހައްޓަން ކެތަރިން ޕީބްލްސްގެ ނަމުން މަޝްހޫރު ގަވަރުނަކު އައްޔަން ކުރި އެވެ. އެއަށްފަހު ޗާލްސް ހުޅަނގު ލަންޑަންގެ ހިލް ހައުސް ސްކޫލުގައި ކްލާސްތައް ފެށީ 1956 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހު އެވެ. ޗާލްސް ފުޓްބޯޅައިގައި ތަމްރީނު ދިނުމަށް ރާނީއަށް ނަސޭހަތްތެރިވި އެ ސްކޫލްގެ ބާނީ އަދި ހެޑްމާސްޓަރު ސްޓޫއާޓް ޓައުންއެންޑްގެ ފަރާތުން އޭނާއަށް އިސްކަންދީފައެއް ނުވެ އެވެ. އޭގެ ފަހުން ޗާލްސް ކިޔަވަމުން ދިޔައީ ބައްޕަގެ ކުރީގެ ދެ ސްކޫލެއް ކަމަށްވާ ހެމްޝަޔަރގެ ޗީމް ސްކޫލުގައި، 1958 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން، އޭގެ ފަހުން ސްކޮޓްލޭންޑްގެ އިރުއުތުރުގައި އޮންނަ ގޯޑަންސްޓައުންގައި، އެތަނުގައި ކްލާސްތައް ފެށީ 1962 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހުގައެވެ.{{sfn|Brandreth|p=139|2007}} 1994 ވަނަ އަހަރު ޖޮނަތަން ޑިމްބްލްބީ ލިޔުއްވި ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ބަޔޮގްރަފީގައި ޗާލްސްގެ މައިންބަފައިންނަކީ ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ ގޮތުން ދުރު ބައެއް ކަމަށް ސިފަކޮށްފައިވާއިރު، ޗާލްސްގެ ނާޒުކު ޠަބީޢަތަށް ފަރުވާކުޑަކުރުމުގެ ކުށް ފިލިޕްގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވެ އެވެ. ޚާއްސަކޮށް ހަރުކަށި މަންހަޖުގެ ސަބަބުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ގޯޑަންސްޓައުން "ކިލްޓްސްގައި ކޮލްޑިޓްޒް" ގެ ގޮތުގައި ޗާލްސް ސިފަކުރި ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނި ނަމަވެސް، ފަހުން އޭނާ ވަނީ އެ ސްކޫލުން އޭނާއަށް "އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސާއި އަމިއްލަ ގާބިލްކަމާއި ނުކުޅެދުންތެރިކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ވަރަށް ގިނަ ކަންތައްތަކެއް" ދަސްކޮށްދީފައިވާ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. އޭނާ 1975 ވަނަ އަހަރު ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި ބުނީ ގޯޑަންސްޓައުން އަށް ހާޒިރުވުމުން "އުފާވާ" ކަމަށާއި "އެތަނުގެ ހަރުކަށިކަން" "ވަރަށް މާބޮޑަށް ބޮޑުކޮށްފައިވާ" ކަމަށެވެ. 1966 ވަނަ އަހަރު އޮސްޓްރޭލިއާގެ ވިކްޓޯރިއާގެ ޖީލޮންގް ގްރެމަރ ސްކޫލްގެ ޓިމްބަރޓޮޕް ކެމްޕަހުގައި ދެ ޓާމް ހޭދަކުރެއްވިއިރު، އެ ދުވަސްވަރު އޭނާ ވަނީ އޭނާގެ ތާރީޚުގެ ޓިއުޓަރު މައިކަލް ކޮލިންސް ޕަރސޭއާއެކު ސްކޫލް ދަތުރެއްގައި ޕަޕުއާ ނިއު ގިނީއަށް ޒިޔާރަތްކޮށްފައެވެ. 1973 ވަނަ އަހަރު ޗާލްސް ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި ޓިމްބަރޓޮޕްގައި ހޭދަކުރި ދުވަސްތަކަކީ އޭނާގެ މުޅި ތައުލީމުގެ އެންމެ އުފާވެރި ބައެކެވެ. ގޯޑަންސްޓައުންއަށް އެނބުރި އައުމާއެކު އޭނާގެ ބައްޕަ ތަމްސީލުކޮށްގެން ހެޑް ބޯއީއަކަށް ވެވަޑައިގެން، 1967 ވަނަ އަހަރު ޖީސީއީގެ ހަ އޯ ލެވެލް އާއި ތާރީހާއި ފްރެންޗް އިން ދެ އޭ ލެވެލް ހޯދައިގެން ގްރޭޑް ބީ އަދި ސީ އިން ވަކިވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އޭނާގެ ތައުލީމާ ބެހޭ ގޮތުން ފަހުން ޗާލްސް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި "އަހަރެންނަށް ސްކޫލް ކިތަންމެ އުފާއެއް ނުލިބުނު؛ އެކަމަކު، އެއީ ހަމައެކަނި އަހަރެން އެހެން ތަނަކަށް ވުރެ ގޭގައި އުފާވާތީ" އެވެ. [[File:Elizabeth, Philip, Charles and Anne.jpg|thumb|left|upright=0.75|މައިންބަފައިންނާއި ކޮއްކޮ އޭން އާއި އެކު، އޮކްޓޯބަރ 1957]] ޗާލްސް ޝާހީ ސަގާފަތް މުގުރާލީ އިނގިރޭސި ސިފައިންގެ ސިފައިންނާ ގުޅުމަށް ވުރެ، އޭ ލެވެލް އަށް ފަހު ސީދާ ޔުނިވާސިޓީއަށް ވަޑައިގަތުމުންނެވެ. 1967 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހު ކެމްބްރިޖްގެ ޓްރިނިޓީ ކޮލެޖަށް ވަދެ ޓްރައިޕޯސްގެ ފުރަތަމަ ބައި އާކިއޮލޮޖީ އާއި އެންތްރޮޕޮލޮޖީ ކިޔަވައި، ދެވަނަ ބައި ތާރީޚަށް ބަދަލުވި އެވެ. ދެވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެބަރިސްޓްވިތުގައި ހުންނަ ޔުނިވާސިޓީ ކޮލެޖް އޮފް ވޭލްސްގައި ކިޔަވައިގެން އެއް ޓާމް ވަންދެން ވެލްޝްގެ ތާރީޚާއި ވެލްޝް ބަސް ކިޔަވައި ވިދާޅުވި އެވެ. ޔުނިވާސިޓީ ޑިގްރީ ހާސިލްކުރި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ފުރަތަމަ ވާރިސަށް ޗާލްސް ވެގެން ދިޔައީ 1970 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކެމްބްރިޖް އިން 2:2 ބެޗްލަރ އޮފް އާޓްސް (ބީއޭ) ޑިގްރީ ހާސިލް ކުރެއްވި އެވެ. ސްޓޭންޑަޑް ޕްރެކްޓިސް އަށް ފަހު 1975 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހު ބެޗްލަރ އޮފް އާޓްސް މާސްޓާ އޮފް އާޓްސް (އެމްއޭ ކެންޓަބް) ޑިގްރީއަކަށް ޕްރޮމޯޓް ކުރެއްވި އެވެ. ==ޕްރިންސް އޮފް ވޭލްސް== ޗާލްސް އުފެއްދެވީ ޕްރިންސް އޮފް ވޭލްސް އަދި އާލް އޮފް ޗެސްޓަރ 26 ޖުލައި 1958 ގައި ނަމަވެސް އޭނާގެ އިންވެސްޓިޗަރ ބޭއްވީ 1 ޖުލައި 1969 ގައި ކެއަރނަރފޯން ކަސްޓަލްގައި ބޭއްވި ޓީވީން ދައްކާ ރަސްމިއްޔާތެއްގައި އޭނާގެ މަންމަ ތާޖު އަޅުއްވައިގެންނެވެ؛ ވެލްސްގެ ގައުމިއްޔަތުގެ ޝުއޫރު ބޮޑުވަމުން ދިޔަ ސަބަބުން ވޭލްސްގައި އިންވެސްޓިޗާއާ މެދު ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް އުފެދުނެވެ. ޖެހިގެން އައި އަހަރު ހައުސް އޮފް ލޯޑްސްގެ ގޮނޑިއަށް ވަޑައިގެންނެވިއިރު، ފުރަތަމަ ތަގުރީރު ކުރެއްވީ 13 ޖޫން 1974 ގައި ކަމަށާއި، މިއީ 1884 ވަނަ އަހަރު ކުރިއަށް އޮތް އެޑްވާޑް ހަތްވަނަ އަށް ފަހު ފްލޯރ އިން ވާހަކަ ދެއްކެވި ފުރަތަމަ ޝާހީ ތަޤްރީރެވެ. ޗާލްސް އިތުރު އާންމު މަސްއޫލިއްޔަތުތަކެއް އަދާކުރަން ފެށިއިރު، 1976 ވަނަ އަހަރު ޕްރިންސް ޓްރަސްޓް އުފެއްދެވި އިރު، 1981 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާއަށް ދަތުރުކުރެއްވި އެވެ މަލްކަމް ފްރޭސަރ؛ ނަމަވެސް އާންމުންގެ ޖޯޝެއް ނެތުމުން އެ ހުށަހެޅުމުން އެއްވެސް ކަމެއް ނުލިބުނެވެ. ރިއެކްޝަންގައި ޗާލްސް ކޮމެންޓް ކުރި ގޮތުގައި "އެހެންވީމާ، އެހީތެރިވުމަށް ކަމެއް ކުރަން ތައްޔާރަށް ހުރެގެން ހަމައެކަނި ތިމާ ބޭނުން ނުވާ ކަމަށް ބުނުމުން ތިމާ ވިސްނަންވީ ކޮން ކަމަކާ ހެއްޔެވެ؟" ===އަސްކަރީ ތަމްރީނާއި ކެރިއަރ=== ޗާލްސް ވަނީ ރޯޔަލް އެއާފޯސް (އާރުއޭއެފް) އާއި ރޯޔަލް ނޭވީގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވާފައެވެ. ކެމްބްރިޖްގައި ހޭދަކުރި ދެވަނަ އަހަރު ރޯޔަލް އެއާފޯސްގެ ތަމްރީނު ހޯދައި، ކެމްބްރިޖް ޔުނިވާސިޓީ އެއާ ސްކޮޑްރަން އާއި އެކު ޗިޕްމަންކް މަތިންދާބޯޓު އުދުހެން ދަސްކޮށް، 1971 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހު އޭނާގެ އާރްއޭއެފް ފިޔަތައް ހަދިޔާކުރި އެވެ.<ref>Brandreth 2007, pp. 169–170</ref><ref>{{Cite web |title=Military Career of the Prince of Wales |url=http://www.princeofwales.gov.uk/the-prince-of-wales/biography/military-career#na |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130514194400/http://www.princeofwales.gov.uk/the-prince-of-wales/biography/military-career#na |archive-date=14 May 2013 |access-date=19 April 2013 |publisher=Prince of Wales}}</ref><ref>{{Cite web |title=Prince Charles after receiving his wings 20 August 1971 |url=https://www.rct.uk/collection/2814155/prince-charles-after-receiving-his-wings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221005223308/https://www.rct.uk/collection/2814155/prince-charles-after-receiving-his-wings |archive-date=5 October 2022 |access-date=5 October 2022 |website=Royal Collection Trust}}; {{cite web|url=https://www.bbc.com/news/uk-england-lincolnshire-53435538|title=Prince Charles attends RAF Cranwell ceremony|work=BBC News|date=16 July 2020|accessdate=5 October 2022|archive-date=5 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005223308/https://www.bbc.com/news/uk-england-lincolnshire-53435538|url-status=live}}</ref> އެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ޕާސިން އައުޓް ޕެރޭޑަށް ފަހު ޗާލްސް ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ކެރިއަރަކަށް ފަށައި، ރޯޔަލް ނޭވަލް ކޮލެޖް ޑާޓްމައުތުގައި ހަ ހަފްތާގެ ކޯހެއްގައި ނަންނޯޓް ކުރި އެވެ. އެއަށްފަހު 1971 އިން 1972 އަށް ގައިޑްޑް މިސައިލް ޑިސްޓްރޯޔަރ އެޗްއެމްއެސް ނޯފޯކް އާއި ފްރިގޭޓް އެޗްއެމްއެސް މިނަރވާ، 1972 އިން 1973 އަށް އަދި އެޗްއެމްއެސް ޖުޕިޓަރ ގައި 1974 ވަނަ އަހަރު ޚިދުމަތް ކުރެއްވިއެވެ އެޗްއެމްއެސް ހެރްމީސް އިން އޮޕަރޭޓް ކުރާ ނޭވަލް އެއާ ސްކޮޑްރަން އެވެ. ޗާލްސް 9 ފެބްރުއަރީ 1976 އިން ފެށިގެން އައްސޭރިފަށުގެ މައިންހަންޓަރު އެޗްއެމްއެސް ބްރޮނިންގޓަންގެ ކޮމާންޑަރެއްގެ ގޮތުގައި ނޭވީގައި އެންމެ ފަހު 10 މަސް ދުވަސް ހޭދަކުރެއްވިއިރު، އޭގެ ދެ އަހަރު ފަހުން އާރްއޭއެފް ބްރައިޒް ނޯޓަންގައި ޕެރަޝޫޓް ޓްރެއިނިން ކޯހެއްގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ the Parachute Regiment in 1977. ޗާލްސް އުދުހުން ދޫކޮށްލީ 1994 ވަނަ އަހަރު އައިލޭގައި ބީއޭއީ 146 އެއް ކްރެޝް ލޭންޑް ކުރުމަށް ފަހު، އެ މަތިންދާބޯޓު އުދުހުމަށް ދައުވަތު ލިބުނު ފަސިންޖަރެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ؛ އެ ފަޅުވެރިން އިހުމާލުވެފައިވާ ކަމަށް ތަހުގީގު ބޯޑަކުން ފެނިފައިވެ އެވެ.<ref>{{Cite web |title=Occurrence # 187927 |url=https://aviation-safety.net/wikibase/wiki.php?id=187927 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027130641/https://aviation-safety.net/wikibase/wiki.php?id=187927 |archive-date=27 October 2017 |access-date=3 May 2023 |publisher=Flight Safety Foundation}}; {{Cite news |last=Boggan |first=Steve |date=20 July 1995 |title=Prince gives up flying royal aircraft after Hebrides crash |work=The Independent (UK) |url=https://www.independent.co.uk/news/prince-gives-up-flying-royal-aircraft-after-hebrides-crash-1592247.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170324085302/http://www.independent.co.uk/news/prince-gives-up-flying-royal-aircraft-after-hebrides-crash-1592247.html |archive-date=24 March 2017}}</ref> ===ގުޅުންތަކާއި ކައިވެނިތައް=== ޒުވާން ދުވަސްވަރު ޗާލްސް އަކީ ގިނަ އަދަދެއްގެ އަންހެނުންނާ ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅިފައިވާ މީހެކެވެ. އޭނާގެ ލޯބިވެރިންގެ ތެރޭގައި ސްޕެއިންގައި ހުންނަވާ އިނގިރޭސި ސަފީރު ސަރ ޖޯން ރަސެލްގެ ދަރިކަނބަލުން ޖޯޖިއާނާ ރަސެލް؛ ވެލިންޓަންގެ 8 ވަނަ ޑޫކްގެ ދަރިކަނބަލުން ލޭޑީ ޖޭން ވެލްސްލީ؛ ޑޭވިނާ ޝެފީލްޑް؛ ލޭޑީ ސާރާ ސްޕެންސަރ؛ އަދި ފަހުން އޭނާގެ ދެވަނަ އަނބިމީހާއަކަށް ވެވަޑައިގެންނެވި ކެމިލާ ޝާންޑެވެ.{{sfn|Brandreth|p=193|2007}}{{sfn|Brandreth|p=192|2007}}{{sfn|Brandreth|p=194|2007}}{{sfn|Brandreth|p=195|2007}}{{sfn|Brandreth|pp=15–17, 178|2007}} [[File:HRH Prince Charles Allan Warren.jpg|thumb|upright=0.75|ފޮޓޯ ނަގާފައިވަނީ އެލަން ވޮރެން، 1972]] 1974 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު މައުންޓްބެޓެން އުމުރުން 25 އަހަރުގެ ޗާލްސް އާއި ލިޔެކިޔުންތައް ފޮނުވަން ފެށީ މައުންޓްބެޓެންގެ ކާފަދަރިފުޅު އަމަންޑާ ނެޗްބުލް އާއި ކައިވެނި ކުރަން އުޅޭ ވާހަކައެވެ. ޗާލްސް ވަނީ އަމަންޑާގެ މަންމަ ލޭޑީ ބްރެބޯން އަށް ލިޔެފައި ކަމަށާއި އޭނާ އަކީ އޭނާގެ ގޯޑްމަޑަރ ވެސް ކަމަށް ބުނެ އޭނާގެ އަންހެން ދަރިފުޅަށް ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކޮށްފަ އެވެ. ލޭޑީ ބްރެބޯން ޖަވާބު ދެއްވީ ރުހުން ދީގެން ނަމަވެސް 16 އަހަރުގެ ކުއްޖަކާ ކޯޓްޝިޕް ކުރުމަކީ ވަގުތުން ވަގުތަށް ވާ ކަމެއް ކަމަށް ލަފާ ދެއްވިއެވެ.{{sfn|Dimbleby|p=263|1994}} އޭގެ ހަތަރު އަހަރު ފަހުން މައުންޓްބެޓެން ވަނީ 1980 ވަނަ އަހަރު އިންޑިއާއަށް ޗާލްސް ކުރި ދަތުރުގައި އަމަންޑާ އާއި އޭނާއާ އެކު ދިއުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިފަ އެވެ. ނަމަވެސް ދެ ބައްޕައިންވެސް އިއުތިރާޒު ކުރިއެވެ؛ ޕްރިންސް ފިލިޕް ބިރުގަތީ އޭނާގެ މަޝްހޫރު ދޮންބައްޕަ[ނޯޓް 7] ޗާލްސް އަށް ކޭތަ ހިފާފާނެތީ ކަމަށާއި، ލޯޑް ބްރެބޯން އިންޒާރު ދެއްވީ ޖޮއިންޓް .ޒިޔާރަތެއް ކުރުމުން ދެމަފިރިއަކަށް ވުމަށް ނިންމުމުގެ ކުރިން މީޑިއާގެ ސަމާލުކަން އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ކޮއްކޮއަށް ލިބޭނެ ކަމަށެވެ{{sfn|Dimbleby|pp=263–265|1994}} ޗާލްސް އެކަނި [[އިންޑިއާ]]އަށް ފުރުމުގެ ކުރިން 1979 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހު މައުންޓްބެޓެން އަވަހާރަކޮށްލީ އަޔަލޭންޑްގެ ރިޕަބްލިކަން ސިފައިންނެވެ. ޗާލްސް އެނބުރި އައުމުން އަމަންޑާއަށް ޕްރޮޕޯސް ކުރިއެވެ. އެކަމަކު ކާފަގެ އިތުރުން ބޮމުގެ ހަމަލާގައި ބައްޕަގެ ފަރާތުން ކާފަ އާއި ކޮއްކޮ ގެއްލިގެން ޝާހީ އާއިލާއާ ގުޅެން މިހާރު ފަސްޖެހެ އެވެ.{{sfn|Dimbleby|pp=263–265|1994}} ====ލޭޑީ ޑަޔާނާ ސްޕެންސަރ==== ޗާލްސް އެންމެ ފުރަތަމަ ލޭޑީ ޑަޔާނާ ސްޕެންސަރާއި ބައްދަލުވީ 1977 ވަނަ އަހަރު އޭނާގެ ގެ ކަމަށްވާ އަލްތޯޕް އަށް ޒިޔާރަތް ކުރަމުން ދަނިކޮށެވެ. އޭރު އޭނާ އަކީ އޭނާގެ ދޮށީ ކޮއްކޮ ސާރާގެ އެކުވެރިޔާ ކަމަށާއި 1980 ވަނަ އަހަރުގެ މެދުތެރެއާ ހަމައަށް ވެސް ޑަޔާނާއާ މެދު ރޮމޭންޓިކް ގޮތަކަށް ވިސްނާފައެއް ނުވެ އެވެ. ޖުލައި މަހު ރައްޓެއްސެއްގެ ބާބަކިއުއެއްގައި ޗާލްސް އާއި ޑަޔާނާ އެކުގައި ހޭ ބެލްއެއްގައި އިށީނދެގެން ތިއްބާ، އޭނާގެ ބޮޑު ދޮންބައްޕަ ލޯޑް މައުންޓްބެޓެންގެ ޖަނާޒާގައި އޭނާ ފެނުނީ ފަޅުވެ، އަޅާލުން ބޭނުންވާ ކަމަށް ފާހަގަކުރި އެވެ. ވަރަށް އަވަހަށް ޑިމްބަލްބީ ބުނާ ގޮތުގައި "އިހުސާސަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ނުލިބި، އޭނާ އޭނާއާ މެދު ސީރިއަސްކޮށް ވިސްނަން ފެށީ ޕޮޓެންޝަލް ބްރައިޑްއެއްގެ ގޮތުގަ" ކަމަށާއި އޭނާ ޗާލްސްއާ އެކު ބަލްމޯރަލް ކަސްޓަލް އާއި ސެންޑްރިންހަމް ހައުސްއަށް ޒިޔާރަތް ކުރި ކަމަށެވެ.{{sfn|Dimbleby|p=279|1994}} ޗާލްސްގެ ދެބެންގެ ދެދަރި ނޯޓަން ނެޗްބުލް އާއި އޭނާގެ އަންހެނުން ޗާލްސް އަށް ބުނީ ޑަޔާނާ އޭނާގެ މަގާމުން ބިރުގަނެފައިވާ ކަމަށް ފެންނަ ކަމަށާއި އޭނާ އޭނާދެކެ ލޯބިވާހެން ހީނުވާ ކަމަށެވެ.{{sfn|Dimbleby|pp=280–282|1994}}މީގެ އިތުރުން އެ ދެމަފިރިންގެ ކޯޓްޝިޕް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ނޫސްވެރިންނާއި ޕަޕަރާޒީންގެ ވަރަށް ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ލިބުނެވެ. ޗާލްސް އަވަހަށް ކައިވެނި ކުރަން ނިންމުމެއް ނުނިންމި ނަމަ މީޑިއާގެ ޝައްކުތަކުން ޑަޔާނާގެ އަބުރަށް އަނިޔާވާނެ ކަމަށް ބުނުމުން، އަދި އޭނާއަކީ އެކަށީގެންވާ ޝާހީ އަނބިމީހާއެއްކަން އެނގުމުން (މައުންޓްބެޓެންގެ މިންގަނޑަށް ބަލާއިރު) ޗާލްސް އޭނާގެ ބައްޕަގެ ލަފާ މާނަކުރީ އިންޒާރެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ އިތުރު ލަސްވުމެއް ނެތި ކުރިއަށް ދިއުމަށްޓަކައެވެ.{{sfn|Dimbleby|pp=281–283|1994}}އޭނާ ޑަޔާނާއަށް ހުށަހެޅީ 1981 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު ކަމަށާއި، އެމީހުންގެ އެންގޭޖްމަންޓް ރަސްމީކޮށް ފެށީ 24 ފެބްރުއަރީގައެވެ؛ މި ކައިވެނި އޮތީ ސެއިންޓް ޕޯލްސް ކެތެޑްރަލްގައި 29 ޖުލައިގަ އެވެ. ކައިވެންޏާއެކު ޗާލްސް ވަނީ ޑަޗީ އޮފް ކޮރންވޯލްގެ ފައިދާއިން ހިލޭސާބަހަށް ޓެކްސް ކޮންޓްރިބިއުޝަން 50 ޕަސެންޓުން 25 ޕަސެންޓަށް ދަށްކޮށްފައެވެ.[4] މި ދެމަފިރިން ދިރިއުޅެމުން ދިޔައީ ޓެޓްބަރީ ކައިރީގައި އޮންނަ ކެންސިންގޓަން ޕެލަސް އާއި ހައިގްރޯވް ހައުސްގައި ކަމަށާއި، ދެ ދަރިން ލިބިފައި ވަނީ 1982 ވަނަ އަހަރު ވިލިއަމް އާއި 1984 ވަނަ އަހަރު ހެރީ އެވެ. [[[[File:Charles and Di. Uluru. March 83.JPG|thumb|upright=0.75]] ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެމަފިރިންގެ އެއްގޮތް ނުވުމާއި 13 އަހަރާ ގާތްކުރާ އުމުރުގެ ތަފާތުގެ ސަބަބުން ކައިވެންޏަށް އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތިވި އެވެ.{{sfn|Brown|p=720|2007}}{{sfn|Smith|p=561|2000}}ނޮވެމްބަރު 1986 ގެ ނިޔަލަށް ޗާލްސް ވަނީ ކެމިލާ ޕާކަރ ބައުލްސް އާއި އެކު ގުޅުން ފުރިހަމައަށް އަލުން ފަށާފައެވެ.<ref name="RadioTimes01">{{Cite web |last=Griffiths |first=Eleanor Bley |date=1 January 2020 |title=The truth behind Charles and Camilla's affair storyline in The Crown |url=https://www.radiotimes.com/tv/drama/the-crown-charles-affair-camilla-cheating |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220908213027/https://www.radiotimes.com/tv/drama/the-crown-charles-affair-camilla-cheating |archive-date=8 September 2022 |access-date=9 September 2022 |publisher=Radio Times}}</ref>ޕީޓާ ސެޓެލެން 1992 ވަނަ އަހަރު ރެކޯޑްކުރި ވީޑިއޯ ޓޭޕެއްގައި ޑަޔާނާ ވަނީ އޭނާ "މި މާހައުލުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހަކާ ވަރަށް ބޮޑަށް ލޯބިވެފައި" ކަމަށް އެއްބަސްވެފަ އެވެ.<ref>{{Cite news |date=7 December 2004 |title=Diana 'wanted to live with guard' |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/4074545.stm |url-status=live |access-date=31 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731164728/http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/4074545.stm |archive-date=31 July 2017}}</ref><ref name="Telegraph_12Dec2004">{{Cite news |last=Langley |first=William |date=12 December 2004 |title=The Mannakee file |work=The Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1478804/The-Mannakee-file.html |url-status=live |access-date=31 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731210646/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1478804/The-Mannakee-file.html |archive-date=31 July 2017}}</ref> އެކަމަނާ އިޝާރާތް ކުރައްވަނީ 1986 ވަނަ އަހަރު ޑިޕްލޮމެޓިކް ޕްރޮޓެކްޝަން ސްކޮޑަށް ބަދަލުވި ބެރީ މަންނާކީ އަށް ކަމަށް ބެލެވުނީ އޭނާގެ މެނޭޖަރުން ޑަޔާނާ އާއި އޭނާގެ ގުޅުން އެކަށީގެން ނުވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅުމުންނެވެ. ފަހުން ޑަޔާނާ ވަނީ އެ އާއިލާގެ ކުރީގެ ރައިޑިން އިންސްޓްރަކްޓަރު މޭޖަރ ޖޭމްސް ހެވިޓް އާއި ގުޅުން ބަދަހިކޮށްފަ އެވެ.<ref>{{Cite news |last=Milmo |first=Cahal |date=8 December 2004 |title=Conspiracy theorists feast on inquiry into death of Diana's minder |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/conspiracy-theorists-feast-on-inquiry-into-death-of-dianas-minder-8002517.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801031824/http://www.independent.co.uk/news/uk/crime/conspiracy-theorists-feast-on-inquiry-into-death-of-dianas-minder-8002517.html |archive-date=1 August 2017 |access-date=31 July 2017 |work=The Independent (UK) |publisher=Independent Digital News & Media Ltd |issn=1741-9743 |oclc=185201487}}</ref><ref>{{Cite news|last=Duboff |first=Josh |date=13 March 2017 |title=Princess Diana's Former Lover Maintains He Is Not Prince Harry's Father |url=https://www.vanityfair.com/style/2017/03/james-hewitt-prince-harry-father-princess-diana |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626210124/https://www.vanityfair.com/style/2017/03/james-hewitt-prince-harry-father-princess-diana |archive-date=26 June 2019 |access-date=25 November 2018 |magazine=Vanity Fair}}</ref> އެކަކު އަނެކެއްގެ ކުންފުނީގައި ޗާލްސް އާއި ޑަޔާނާގެ ފާޅުކަން ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން ޕްރެސް އިން އެމީހުންނަށް "ދަ ގްލަމްސް" ގެ ނަން ދިނެވެ. ޑަޔާނާ ވަނީ އެންޑްރޫ މޯޓަން ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތެއް ކަމަށްވާ ޑަޔާނާ: ހެއާ ޓްރޫ ސްޓޯރީގައި ޗާލްސް އާއި ޕާކަރ ބައުލްސްގެ ގުޅުން ފަޅާއަރުވާލާފައެވެ. އޭނާގެ އަމިއްލަ ކައިވެނީގެ ބޭރުން ކުރާ ފްލާރޓްތަކުގެ އޯޑިއޯ ޓޭޕްތައް ވެސް ފެންމަތިވިއިރު، ހެވިޓް އާއި ހެރީގެ ޖިސްމާނީ އެއްގޮތްކަމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހެވިޓް އަކީ ޕްރިންސް ހެރީގެ ބައްޕަ ކަމަށް ބުނާ ބުނުންތައް ވެސް ފާޅުވި އެވެ. .ނަމަވެސް ޑަޔާނާ އާއި ހެވިޓްގެ ގުޅުން ފެށުނު އިރު ހެރީ ވަނީ މީގެ ކުރިން އުފަންވެފައެވެ<ref>{{Cite news |date=21 September 2002 |title=Hewitt denies Prince Harry link |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/2273498.stm |url-status=live |access-date=24 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090215161416/http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/2273498.stm |archive-date=15 February 2009}}</ref><ref name="Quest">{{Cite web |last=Quest |first=Richard |date=3 June 2002 |title=Royals, Part 3: Troubled times |url=http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/05/29/people.royals.3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160715061326/http://edition.cnn.com/2002/WORLD/europe/05/29/people.royals.3 |archive-date=15 July 2016 |access-date=22 January 2023 |publisher=CNN}}</ref> 1992 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު ޖޯން މޭޖާ ވަނީ އެ ދެމަފިރިން ގާނޫނީ ގޮތުން ވަކިވިކަން ހައުސް އޮފް ކޮމަންސްގައި އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ. ޖެހިގެން އައި އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު އިނގިރޭސި ނޫސްތަކުން ވަނީ 1989 ވަނަ އަހަރު ޗާލްސް އާއި ޕާކަރ ބައުލްސް އާއި ދެމެދު "ކެމިލަގޭޓް" އާއި "ޓަމްޕޮންގޭޓް" ގެ ނަން ދީފައިވާ ޝައުގުވެރި، ބަގްޑް ފޯނު ވާހަކައެއްގެ ޓްރާންސްކްރިޕްޓްތައް ޝާއިއުކޮށްފަ އެވެ. އޭގެ ފަހުން ޗާލްސް ވަނީ ޑިމްބަލްބީއާއެކު ޓެލެވިޜަން ފިލްމެއް ކަމަށްވާ ޗާލްސް: ދަ ޕްރައިވެޓް މޭން، ދަ ޕަބްލިކް ރޯލް އިން އާންމުންގެ ވިސްނުން ހޯއްދަވާފައެވެ އެސޯސިއޭޝަން އިން 1986 ވަނަ އަހަރު، ޑަޔާނާ އާއި ކައިވެނި "ރިޓްރީވޭބަލް ޑައުން" އަށް ފަހުގައެވެ. އޭގެ ފަހުން 1995 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހު ބީބީސީގެ ކަރަންޓް އެފެއާޒް ޝޯ ޕެނަރަމާ އަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި ޑަޔާނާ އަމިއްލައަށް ކައިވެނީގެ މައްސަލަތައް ގަބޫލުކުރި އެވެ , ތަންކޮޅެއް ތޮއްޖެހިފައި އޮތީ." އަދި ފިރިމީހާ ރަސްކަމަށް އެކަށީގެންވާ ކަމާމެދު ޝައްކު ފާޅުކުރިއެވެ. ޗާލްސް އާއި ޑަޔާނާ ވަރިވީ 28 އޮގަސްޓް 1996 ގައި، ޑިސެމްބަރު 1995 ގައި ރާނީ ލަފާ ދެއްވުމުން ކައިވެނި ނިންމާލުމަށެވެ. އެ ދެމަފިރިން ވަނީ ދަރިންގެ ބެލެނިވެރިކަން ހިއްސާކޮށްފައެވެ. ޑަޔާނާ މަރުވީ 31 އޮގަސްޓް 1997 ގައި ޕެރިހުގައި ހިނގި ކާރު އެކްސިޑެންޓެއްގައި ކަމަށާއި ޗާލްސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޮމެންނާ އެކު ޕެރިހަށް ފުރައިގެން ދިޔައީ އޭނާގެ ހަށިގަނޑާއެކު އަނބުރާ އިނގިރޭސިވިލާތަށް ގެންދިއުމަށެވެ. 2003 ވަނަ އަހަރު ޑަޔާނާގެ ބަޓްލަރ ޕޯލް ބުރެލް ޝާއިއުކުރި ނޯޓެއްގައި އޭނާ ބުނި ގޮތުގައި ޑަޔާނާ ލިޔުނީ 1995 ވަނަ އަހަރު ކަމަށާއި އެ ނޯޓުގައި ޗާލްސް "[ޑަޔާނާގެ] ކާރުގައި 'އެކްސިޑެންޓެއް' ރޭވި، ބްރޭކް ފޭލްވެ ބޮލަށް ބޮޑެތި އަނިޔާތަކެއް" ކަމަށް ތުހުމަތުތަކެއް ކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ އަލުން ކައިވެނި ކުރެވިދާނެ ކަމެވެ. އޮޕަރޭޝަން ޕެޖެޓްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި މެޓްރޮޕޮލިޓަން ޕޮލިސްގެ އިންކުއަރީ ޓީމުން ސުވާލު ކުރުމުން ޗާލްސް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ބުނީ 1995 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީގެ އަންހެނުންގެ ނޯޓާ ބެހޭ ގޮތުން ނޭނގޭ ކަމަށާއި އެ އިހުސާސްތައް ކުރި ސަބަބު ވެސް ނުވިސްނޭ ކަމަށެވެ. ====ކެމިލާ ޕާކަރ ބައުލްސް==== [[File:Charles Camilla Jamaica 2008.jpg|thumb|right|upright=0.75|]] ޕްރިންސް އޮފް ވޭލްސް އާއި ކެމިލާ ޕާކަރ ބައުލްސްގެ އެންގޭޖްމަންޓް އިއުލާން ކުރެވުނީ 10 ފެބްރުއަރީ 2005 ގައެވެ. ކެނެޑާގައި ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޖަސްޓިސް އިން ކަނޑައެޅީ ކެނެޑާގެ ތަޚުތަށް އެއްވެސް ވާރިސެއް ޔޫނިއަނުން ނުފެންނާނެތީ، ކެނެޑާއަށް ރާނީގެ ޕްރައިވީ ކައުންސިލްގެ ރުހުން ހޯދަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ޗާޗެއްގެ ބަދަލުގައި ސިވިލް ކައިވެންޏެއް ކުރި ހަމައެކަނި ޝާހީ އާއިލާގެ މެންބަރަކީ ޗާލްސް އެވެ. ބީބީސީން ޝާއިއުކުރި 1950 އާއި 1960 ގެ އަހަރުތަކުގެ އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ ލިޔެކިޔުންތަކުގައި ބުނެފައި ވަނީ އެފަދަ ކައިވެންޏަކީ ގާނޫނާ ހިލާފު ކަމެއް ކަމަށެވެ؛ މި ދައުވާތައް ޗާލްސްގެ ތަރުޖަމާނު ބާތިލްކޮށް، އިށީނދެގެން އިން ސަރުކާރުން ވިސްނައިދިނީ ރަޖިސްޓްރޭޝަން ސާވިސް އެކްޓް 1953 އިން އުވާލާފައިވާ ކަމަށެވެ. މި ޔޫނިއަން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހަމަޖެހިފައި އޮތީ ވިންޑްސަރ ކަސްޓަލްގައި ބާއްވާ މަދަނީ ރަސްމިއްޔާތެއްގައި ކަމަށާއި، އޭގެ ފަހުން އެ ކަސްޓަލްގެ ސެއިންޓް ޖޯޖް ޗެޕަލްގައި ދީނީ ބަރަކާތެއް ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ. ކައިވެނީގެ ތަން ވިންޑްސަރ ގިލްޑްހޯލްއަށް ބަދަލުކުރީ ވިންޑްސަރ ކަސްޓަލްގައި މަދަނީ ކައިވެންޏަކުން އެތަނުގައި ކައިވެނި ކުރަން ބޭނުންވާ ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް އެތަން ލިބޭނެ ގޮތް ހެދުމަށް ލާޒިމުވާނެކަން އެނގުމުންނެވެ. މި ހަރަކާތުގެ ހަތަރު ދުވަސް ކުރިން، ޕޯޕް ޖޯން ޕޯލް ދެވަނަގެ ޖަނާޒާގައި ޗާލްސް އާއި ދައުވަތު ލިބުނު ބައެއް އިއްޒަތްތެރިންނަށް ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމުގެ ގޮތުން، ފުރަތަމަ ކަނޑައެޅި ތާރީހު ކަމަށްވާ 8 އޭޕްރީލް އިން ޖެހިގެން އައި ދުވަހަށް ފަސްކުރި އެވެ. ޗާލްސްގެ މައިންބަފައިން ކައިވެނީގެ ހަފްލާގައި ބައިވެރިވެފައެއް ނުވެއެވެ؛ ރާނީ ހާޒިރުވާން ފަސްޖެހުނީ ޗާޗް އޮފް އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސުޕްރީމް ގަވަރުނަރުގެ މަގާމުން ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. އެޑިންބާރގްގެ ރާނީ އާއި ޑޫކް ވެސް ނިޢުމަތުގެ ޚިދުމަތުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެން ވިންޑްސަރ ކަސްޓަލްގައި އަލަށް ކައިވެނިކުރި ދެމަފިރިންނަށް ރިސެޕްޝަނެއް ބާއްވާފައިވެއެވެ. ކެންޓަބަރީގެ އާރކްބިޝޮޕް ރޯވާން ވިލިއަމްސް ގެ ނިޢުމަތް ޓީވީން ދައްކާފައިވެއެވެ ===ރަސްމީ ވާޖިބުތައް=== 1965 ވަނަ އަހަރު ޗާލްސް އޭނާގެ ފުރަތަމަ ޕަބްލިކް އެންގޭޖްމަންޓް ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ ޕެލަސް އޮފް ހޮލީރޫޑްހައުސްގައި ބޭއްވި ސްޓޫޑެންޓް ގާޑަން ޕާޓީއެއްގައި ބައިވެރިވެގެންނެވެ. ޕްރިންސް އޮފް ވޭލްސްގެ މަގާމުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު ރާނީގެ ފަރާތުން ރަސްމީ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރައްވައި، 2002 އާއި 2022 އާ ދެމެދު 10،934 އެންގޭޖްމަންޓް ފުރިހަމަ ކުރެއްވި އެވެ. ޗާލްސް ގަވާއިދުން ވޭލްސްގެ ދަތުރުތައް ކުރައްވައި، ކޮންމެ ހޫނު މޫސުމެއްގައި ހަފްތާއެއްހާ ދުވަހުގެ އެންގޭޖްމަންޓްތައް ފުރިހަމަ ކުރައްވައި، ސެނެޑް ހުޅުވުން ފަދަ ގައުމީ މުހިންމު މުނާސަބަތުތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ރޯޔަލް ކަލެކްޝަން ޓްރަސްޓްގެ ހަ ޓްރަސްޓީން އަހަރަކު ތިން ފަހަރު ބައްދަލުކުރަނީ އޭނާގެ ޗެއާމަންޝިޕްގަ އެވެ. އަދި 1970 ވަނަ އަހަރު ފިޖީގައި، 1973 ވަނަ އަހަރު ބަހާމާސްގައި، 1975 ވަނަ އަހަރު ޕަޕުއާ ނިއު ގިނީގައި، 1980 ވަނަ އަހަރު ޒިމްބާބުވޭގައި އަދި 1984 ވަނަ އަހަރު ބްރޫނާއީގައި ބޭއްވި މިނިވަންކަމުގެ އުފާފާޅުކުރުމުގައި ވެސް ޗާލްސް ވަނީ އޭނާގެ މަންމަ ތަމްސީލުކޮށްފަ އެވެ. 1981 ވަނަ އަހަރު .22 ރައިފަލުން ރާނީއަށް ބަޑިޖަހާފައިވާ ކްރިސްޓޮފަރ ޖޯން ލޫއިސް ވަނީ ޑަޔާނާ އާއި ވިލިއަމްއާއެކު ނިއުޒީލެންޑަށް ޒިޔާރަތްކުރި ޗާލްސް އަވަހާރަކޮށްލުމަށްޓަކައި ނަފްސާނީ ހޮސްޕިޓަލަކުން ފިލަން މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. ޖެނުއަރީ 1994 ގައި އޮސްޓްރޭލިއާ ދުވަހު ޗާލްސް އޮސްޓްރޭލިއާއަށް ޒިޔާރަތް ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު، ޑިޓެންޝަން ކޭމްޕްތަކުގައި ބަންދުކޮށްފައި ތިބި ކެމްބޯޑިއާގެ އެތައް ސަތޭކަ ހިމާޔަތް ހޯދާ މީހުންނާ މެދު ކަންތައް ކުރި ގޮތާ ދެކޮޅަށް މުޒާހަރާކޮށް ޑޭވިޑް ކަންގް ވަނީ ސްޓާޓިން ފިސްތޯލައަކުން ދެ ބަޑިޖަހާފަ އެވެ. 1995 ވަނަ އަހަރު ޗާލްސް ވެވަޑައިގަތީ ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުން ރިޕަބްލިކް އޮފް އަޔަރލޭންޑަށް ޒިޔާރަތްކުރި ޝާހީ އާއިލާގެ ފުރަތަމަ މެންބަރަށެވެ. 1997 ވަނަ އަހަރު ހޮންކޮންގުގައި ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ރާނީ ތަމްސީލު ކުރެއްވީ ޗާލްސް އެވެ. 1998 ވަނަ އަހަރުގެ މާޗް މަހު ޗާލްސްގެ ކަނާތު ކަކުލުގެ ލޭޒަރ ކީހޯލް ސާޖަރީއެއް ހެދިއެވެ. 2003 ވަނަ އަހަރުގެ މާޗް މަހު ކިންގް އެޑްވާޑް ހަތްވަނަ ހޮސްޕިޓަލުގައި ހަރނިއާ އަށް ލިބުނު އަނިޔާއަކަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް އޮޕަރޭޝަނެއް ކުރި އެވެ. 2005 ވަނަ އަހަރު ޕޯޕް ޖޯން ޕޯލް ދެވަނަގެ ޖަނާޒާގައި އޭނާގެ ކައިރީގައި އިށީނދެގެން އިން ޒިމްބާބުވޭގެ ރައީސް ރޮބަޓް މުގާބޭއާ އަތް ޖައްސާލުމުން ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދުނެވެ. އޭގެ ފަހުން ޗާލްސްގެ އޮފީހުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ މުގާބޭގެ އަތުގައި ހިފާލުމުން ދުރުހެލި ނުވެވޭނެ ކަމަށާއި "މިހާރުގެ ޒިމްބާބުވޭގެ ވެރިކަން އޭނާއަށް ނަފްރަތު ކުރާ" ކަމަށެވެ. 2008 ވަނަ އަހަރު އޭނާގެ ނޭފަތުގެ ބްރިޖުން ކެންސަރު ނޫން ގްރޯތްއެއް ނަގާފައިވެ އެވެ. ޗާލްސް ވަނީ 2010 ވަނަ އަހަރު އިންޑިއާގެ ދިއްލީގައި ބޭއްވި ކޮމަންވެލްތު ގޭމްސް ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ރާނީ ތަމްސީލުކޮށްފަ އެވެ. ނޮވެމްބަރު 2010 ގައި އޭނާ އާއި ކެމީލާ ދަރިވަރުންގެ މުޒާހަރާތަކުގައި ނުސީދާ ގޮތެއްގައި ބައިވެރިވެ، އެމީހުންގެ ކާރަށް މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިން ހަމަލާދީފައިވެ އެވެ. ނޮވެމްބަރު 2013 ގައި ކޮމަންވެލްތުގެ އިސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި، ރާއްޖޭގެ ކޮލަމްބޯގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ރާނީ ތަމްސީލް ކުރެއްވި އެވެ. ޗާލްސް އާއި ކެމިލާ 2015 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހު ރިޕަބްލިކް އޮފް އަޔަލޭންޑަށް ފުރަތަމަ ޖޮއިންޓް ދަތުރު ކުރިއިރު، މި ދަތުރަކީ "ސުލްހައާއި ސުލްހަ ކުރިއެރުވުމަށް" މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް އިނގިރޭސި އެމްބަސީން ބުނެ އެވެ. އެ ދަތުރުގައި ޗާލްސް ވަނީ ސިން ފެއިންގެ ލީޑަރު އަދި 1979 ވަނަ އަހަރު ލޯޑް މައުންޓްބެޓެން އަވަހާރަކޮށްލި ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތެއް ކަމަށްވާ މީރާގެ ލީޑަރު ޖެރީ އެޑަމްސްއާ ގަލްވޭގައި އަތް ޖައްސާފައެވެ އަތް ދިއްކުރުން" އަދި "އެންގްލޯ-އައިރިޝް ގުޅުމަށް މުހިންމު ވަގުތެއް" އެވެ. ކޮމަންވެލްތުގެ ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިން 2018 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި ނިންމާފައި ވަނީ ރާނީއަށް ފަހު ދެން ކޮމަންވެލްތުގެ ވެރިއަކަށް ހުންނާނީ ޗާލްސް ކަމަށެވެ. ބޮލަކީ ޚިޔާރުކުރާ އެއްޗެއް ކަމުން އެއީ ވިރާސީ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. 2019 ވަނަ އަހަރުގެ މާޗް މަހު އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ އެދުމުގެ މަތިން ޗާލްސް އާއި ކެމިލާ ކިއުބާއަށް ރަސްމީ ދަތުރެއްގައި ދިއުމުން އެއީ އެގައުމަށް ޒިޔާރަތްކުރި ފުރަތަމަ އިނގިރޭސި ޝާހީ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނެވެ. މި ދަތުރަކީ ކިއުބާ އާއި އިނގިރޭސިވިލާތާ ގާތް ގުޅުމެއް ގާއިމް ކުރުމަށް ކުރި މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެވުނެވެ. ޗާލްސް އަށް ކޮވިޑް-19 ޖެހުނީ 2020 ވަނަ އަހަރުގެ މާޗް މަހު ކޮވިޑު-19 ގެ ދުވަސްވަރު ކަމަށްވާއިރު، އެންއެޗްއެސްގެ ގިނަ ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުންނާއި ބަލިމީހުންނަށް އަވަހަށް ޓެސްޓް ނުކުރެވޭ ދަނޑިވަޅެއްގައި ޗާލްސް އާއި ކެމިލާ އަވަހަށް ޓެސްޓް ކުރި ކަމަށް ބުނެ ބައެއް ނޫސްތަކުން ފާޑުކިޔާފައިވެ އެވެ. އޭނާ ކޯވިޑް-19 އަށް ދެވަނަ ފަހަރަށް ޕޮޒިޓިވް ވެފައިވަނީ 2022 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު ކަމަށާއި އޭނާ އާއި ވެސް ޕޮޒިޓިވްވި ކެމިލާ އަށް ވެސް ކޮވިޑް-19 ވެކްސިންގެ ޑޯޒްތައް 2021 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު ދީފައިވާ ކަމަށެވެ. ބާބަޑޯސްގެ ރަސްގެފާނުގެ މަގާމު އުވާލައި، ބާބަޑޯސް ޕާލަމެންޓްރީ ޖުމްހޫރިއްޔާއަކަށް ބަދަލުވުން ފާހަގަކުރުމަށް 2021 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހު ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ޗާލްސް ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އޭނާއަށް ދައުވަތު ދެއްވީ ކޮމަންވެލްތުގެ މުސްތަގުބަލުގެ ވެރިޔާގެ މަގާމުގައި ބޮޑުވަޒީރު މިއާ މޮޓްލީ އެވެ؛ އެއީ ޝާހީ އާއިލާގެ މެންބަރަކު ވެރިކަމެއް ޖުމްހޫރިއްޔާއަކަށް ބަދަލުވުމުގައި ބައިވެރިވި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ޖެހިގެން އައި އަހަރުގެ މެއި މަހު އިނގިރޭސި ޕާލަމެންޓްގެ ސްޓޭޓް އޮޕަނިންގގައި ޗާލްސް ބައިވެރިވެވަޑައިގަތީ، އޭނާގެ މަންމަގެ ފަރާތުން ރާނީގެ ތަގުރީރު ދެއްވައި، ސްޓޭޓްގެ ކައުންސެލަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ==ރަސްކަން== ޗާލްސް އިނގިރޭސި ތަޚުތަށް ވަޑައިގަތީ އޭނާގެ މަންމަ އަވަހާރަވުމުން 8 ސެޕްޓެމްބަރު 2022 ގައި އެވެ.އެއީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ވާރިސެއްގެ ގޮތުގައި އެންމެ ގިނަ ދުވަހު ހުންނެވި ބޭފުޅާ އެވެ. އުމުރުން 73 އަހަރުގައި ކުރިން ރެކޯޑް ހޯލްޑަރ ވިލިއަމް އަށާރަވަނަ 1830 ވަނަ އަހަރު ރަސްކަމަށް ވަޑައިގެންނެވިއިރު އުމުރުން 64 އަހަރުގައެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 9 ވަނަ ދުވަހުގެ ހަވީރު 6 ޖަހާއިރު ޗާލްސް ގައުމަށް ފުރަތަމަ ތަގުރީރު ދެއްވިއިރު، އެ ތަގުރީރުގައި އޭނާގެ މަންމައަށް ޝުކުރު އަދާކުރައްވައި، ޕްރިންސް އޮފް ވޭލްސްގެ މަގާމަށް ދޮށީ ދަރިފުޅު ވިލިއަމް އައްޔަން ކުރައްވާފައިވާކަން އިއުލާން ކުރެއްވި އެވެ. ޖެހިގެން އައި ދުވަހު އެކްސެޝަން ކައުންސިލުން އާންމުކޮށް ޗާލްސް ރަސްގެފާނެއްގެ ގޮތުގައި އިއުލާން ކުރިއިރު، މި ރަސްމިއްޔާތު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޓީވީން ދެއްކިއެވެ. ބައިވެރިންގެ ތެރޭގައި ރާނީ ކެމިލާ އާއި ޕްރިންސް ވިލިއަމް އަދި އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރު ލިޒް ޓްރަސް އާއި އޭނާގެ ކުރިން ދިރިތިބި ހަ ބޭފުޅުން ހިމެނެ އެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ވަށައިގެންވާ ލޯކަލް އޮތޯރިޓީތަކުން ވެސް އެ އިއުލާން ކިޔައިދިނެވެ. އެހެން ދާއިރާތަކުން ސޮއިކޮށް އަމިއްލަ އިޢުލާންތަކުގައި ކިޔެވިއިރު، ސްކޮޓްލޭންޑް، ވޭލްސް، އުތުރު އަޔަރލޭންޑް، އިނގިރޭސި އޯވަސީސް ޓެރިޓޯރީސް، ކްރައުން ޑިޕެންޑެންސީސް، ކެނެޑާގެ ޕްރޮވިންސްތަކާއި އޮސްޓްރޭލިއާގެ ސްޓޭޓްތަކުން ވެސް ކިޔައިދިނެވެ. ޗާލްސް އާއި ކެމިލާގެ ތަޚުތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތީ 6 މެއި 2023 ގައި ވެސްޓްމިންސްޓަރ އެބީގައެވެ. އޭނާ ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި ޗާލްސް ތަޚުތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތުމަކީ 1953 ވަނަ އަހަރު އޭނާގެ މަންމައަށް ވުރެ ސާދާ ރަސްމިއްޔާތެއް ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ މިޒަމާނުގެ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ނަސްލީ ތަފާތުކުރުން". އެހެންނަމަވެސް، ތަޚުތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތުމަކީ، ތަޚުތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތުމާއި، ތަޚުތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތުމާއި، ތަޚުތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތުމާއި، ތަޚުތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތުމާއި، ތަޚުތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތުމެވެ. ޖުލައި މަހު އެމީހުން ބައިވެރިވީ ޝުކުރު އަދާކުރުމުގެ ގައުމީ ޚިދުމަތެއްގައި ސެއިންޓް ޖައިލްސްގެ ކެތެޑްރަލްގައި ޗާލްސްއަށް ސްކޮޓްލޭންޑްގެ ޝަރަފުވެރިކަން އަރުވާފައެވެ. ޗާލްސް އާއި ކެމިލާ ވަނީ ތިން ސްޓޭޓް ވިޒިޓެއްގައި ބައިވެރިވެ، ދެ ޒިޔާރަތެއް ލިބިފަ އެވެ. ނޮވެމްބަރު 2022 ގައި އެމީހުން ވަނީ ޗާލްސްގެ ވެރިކަމުގައި އިނގިރޭސިވިލާތަށް ފުރަތަމަ ރަސްމީ ދައުލަތުގެ ދަތުރުފުޅުގައި ދެކުނު އެފްރިކާގެ ރައީސް ސައިރިލް ރަމަފޯސާ އަށް ހޯސްޓްކޮށްފަ އެވެ. ޖެހިގެން އައި އަހަރުގެ މާޗް މަހު ރަސްގެފާނާއި ރާނީ ޖަރުމަނަށް ދައުލަތުގެ ދަތުރެއް ކުރެއްވި އެވެ؛ ޗާލްސް ވެގެން ދިޔައީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ފުރަތަމަ ރަސްގެފާނަށް ބުންޑެސްޓަގް އާއި މުޚާޠަބު ކުރެއްވި ބޭފުޅާއަށެވެ. ހަމައެފަދައިން ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ފްރާންސްގެ ސެނެޓް ޗެމްބަރުން އެގައުމަށް ކުރެއްވި ދައުލަތުގެ ދަތުރުފުޅުގައި ތަގުރީރު ދެއްވި ފުރަތަމަ އިނގިރޭސި ރަސްގެފާނަށް ވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ޖެހިގެން އައި މަހު ރަސްގެފާނު ކެންޔާއަށް ވަޑައިގެން އިނގިރޭސިންގެ އިސްތިއުމާރީ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން މައާފަށް އެދުމަށް ޕްރެޝަރު ކުރިމަތިވި އެވެ. ދައުލަތުގެ ޖާފަތުގައި ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގައި އޭނާ ވަނީ "ނަފްރަތު އުފެދޭ އަދި ޖަސްޓިފައިބަލް އަނިޔާވެރި އަމަލުތަކެއް" ކަމަށް ގަބޫލުކުރެއްވި ނަމަވެސް ރަސްމީކޮށް މައާފަށް އެދިވަޑައިގެންފައެއް ނުވެ އެވެ. ޖެނުއަރީ 2024 ގައި ޗާލްސް ވަނީ ބެނިން ޕްރޮސްޓޭޓް ބޮޑުވުމަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ލަންޑަން ކްލިނިކުގައި "ކަރެކްޓިވް ޕްރޮސީޖަރ" އެއް ކުރިއަށް ގެންގޮސް، އޭގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ބައެއް އާންމު އެންގޭޖްމަންޓްތައް ފަސްކޮށްފަ އެވެ. ފެބްރުއަރީ މަހު ބަކިންހަމް ޕެލަސް އިން ވަނީ އެ ފަރުވާގެ ތެރޭގައި ކެންސަރު ފެނިފައިވީ ނަމަވެސް އެއީ ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރެއް ނޫން ކަމަށް އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ. އޭނާގެ އާންމު ވާޖިބުތައް ފަސްކުރި ނަމަވެސް، އައުޓްޕޭޝަންޓް ފަރުވާގެ ތެރޭގައި ޗާލްސް ދުސްތޫރީ މަސައްކަތްތައް އަދާކުރަމުން ގެންދާނެ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެ އެވެ. އޭނާ ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ވަނީ ކެންސަރުގެ ޗެރިޓީތަކަށް ތާއީދުކުރާ ކަމަށް ތާއީދުކޮށް، ފުރިހަމައަށް ރަނގަޅުވުމުގައި "ޕޮޒިޓިވް ގޮތުގައި ދެމިހުރެ" ކަމަށެވެ. މާޗް މަހު ކެމިލާ ވަނީ އޭނާ ޣައިރު ހާޒިރުގައި ވެސްޓްމިންސްޓާ އެބީގައި ބޭއްވި ކޮމަންވެލްތު ދުވަހުގެ ޚިދުމަތާއި ވޮސްޓަރ ކެތެޑްރަލްގައި ހުންނަ ރޯޔަލް މައުންޑީގައި ޑެޕިއުޓީ ކޮށްފަ އެވެ. ކެންސަރު ޖެހިފައިވާކަން އެނގުނު ފަހުން އޭނާ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އާންމުކޮށް ފެނިގެން ދިޔައީ 31 މާޗްގައި ވިންޑްސަރ ކަސްޓަލްގެ ސެއިންޓް ޖޯޖް ޗެޕަލްގައި ބޭއްވި އީސްޓާ ސާވިސްގަ އެވެ. 2024 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު ކެންސަރަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯއްދެވުމަށް ފަހު އާންމުންނާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ މަސައްކަތްތައް އަލުން ފަށާނެ ކަމަށް އިއުލާން ކުރި އެވެ. ==ރިފަރަންސް== [[ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ]] bxhqw93kaacu9gccisjpx7pl0sqziw1 ނަސްލު ގުރޫޕުތައް 0 15572 138090 133496 2026-11-07T23:38:55Z InternetArchiveBot 21776 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 138090 wikitext text/x-wiki {{Expand English|ލިޔުން=Ethnicity}} ނަސްލެއް ނުވަތަ ނަސްލަކީ އެހެން ގްރޫޕްތަކާ ތަފާތުވާ ކަމަށް ހީވާ ޝެއަރޑް ސިފަތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެކަކު އަނެކަކާ އެއްގޮތްވާ ބައެކެވެ. އެ ސިފަތަކުގެ ތެރޭގައި އުފެދިފައިވާ އާންމު ޤައުމެއް، ނުވަތަ ނަސްލު، ސަގާފަތް، ބަހާއި، ތާރީޚާއި، މުޖުތަމަޢާއި، ދީނާއި، ނުވަތަ އިޖުތިމާޢީ ފަރުވާގެ އާންމު ސެޓްތައް ހިމެނިދާނެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ނަސްލީ ޤައުމިއްޔަތުގެ ޙާލަތްތަކުގައި ނަސްލީ ލަފުޒު ގިނައިން ބޭނުންކުރަނީ ޤައުމު މި ލަފުޒާ ބަދަލުކޮށްގެންނެވެ. ނަސްލަކީ ވާރުތަވެފައިވާ ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުން ލާޒިމުކޮށްފައިވާ ކޮންސްޓްރަކްޓެއްގެ ގޮތުގައި މާނަކުރެވިދާނެއެވެ. ނަސްލީ މެންބަރުކަން ކަނޑައެޅެނީ ހިއްސާކުރެވޭ ސަގާފީ ތަރިކައަކުން، ނަސްލަކުން، އަސްލު މީތުއަކުން، ތާރީޚަކުން، ވަޒަނެއް، ބަހަކުން، ބަހުރުވައަކުން، ދީނެއް، މައިތޮލޮޖީއަކުން، ފޯކްލޯރއަކުން، ރިޗުއަލްއަކުން، ކެއުންތަކުން، ހެދުން އެޅުމުގެ ސްޓައިލަކުން، ފަންނެއް ނުވަތަ ޖިސްމާނީ ސިފައަކުންނެވެ. ގްރޫޕްތައް ދެނެގަތުމަށް ބަލާއިރު، ނަސްލީ ގްރޫޕްތަކުގެ ޖެނެޓިކް އެންސެސްޓްރީގެ ހަނި ނުވަތަ ފުޅާ ސްޕެކްޓްރަމްއެއް ހިއްސާކުރެވިދާނެ ކަމަށާއި، ބައެއް ގްރޫޕްތަކުގައި ޖެނެޓިކް އެންސެސްޓްރީ މިކްސް ކުރެވިދާނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. ބަސް ބަދަލުވުމާއި، އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ކައިވެނިކުރުމާއި، ސަގާފަތް އުފެއްދުމާއި، އެޑޮޕްޝަން ކުރުމާއި، ދީނަށް ބަދަލުވުމުގެ ގޮތުން، ވަކިވަކި ފަރުދުން ނުވަތަ ޖަމާއަތްތައް ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް އެއް ނަސްލުން އަނެއް ނަސްލަށް ބަދަލުވެދާނެއެވެ. ނަސްލުތައް ސަބްގްރޫޕް ނުވަތަ ގަބީލާތަކަށް ބަހާލެވިދާނެ ކަމަށާއި، ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް އެންޑޯގޭމީ ނުވަތަ ބެލެނިވެރި ގްރޫޕުން ޖިސްމާނީ ގޮތުން އެކަހެރިވުމުގެ ސަބަބުން އަމިއްލައަށް ވަކި ނަސްލުތަކަކަށް ވެދާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އޭގެ އިދިކޮޅަށް ކުރިން ވަކި ނަސްލުތައް އެއްވެގެން ޕެން އެތްނިސިޓީއެއް އުފެދި، އެންމެ ފަހުން އެއް ނަސްލަކަށް އެއްވެދާނެއެވެ. ބައިބައިވުމުގެ ތެރެއިން ވިޔަސް ނުވަތަ އެއްކޮށްލުމުން ވިޔަސް ވަކި ނަސްލީ އައިޑެންޓިޓީއެއް އުފެދުމަށް ކިޔަނީ އެތްނޯޖެނެސިސް އެވެ.<ref>{{Cite web|date=2015-05-25|title=Insight into Ethnic Differences|url=https://www.nih.gov/news-events/nih-research-matters/insight-into-ethnic-differences|access-date=2021-08-02|website=National Institutes of Health (NIH)|language=EN|archive-date=2021-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210802034224/https://www.nih.gov/news-events/nih-research-matters/insight-into-ethnic-differences|url-status=dead}}</ref> އޯގަނިކް އަދި ޕާފޯމަންޓިވް ކްރައިޓީރިއާ ވެސް ނަސްލީ ގްރޫޕްތަކުގެ ސިފައެއް ނަމަވެސް، މާޒީގައި ބަހުސްތައް ކުރެވިފައިވަނީ ޕްރިމޯޑިއަލިޒަމް އާއި ކޮންސްޓްރަކްޓިވިޒަމް އާއި ދެމެދު ދެބައިވެގެންނެވެ. 20 ވަނަ ގަރުނުގެ ކުރީކޮޅު "ޕްރައިމޯޑިއަލިސްޓުން" ދެކެމުން އައީ ނަސްލުތަކަކީ ދުރު މާޒީން ފެށިގެން އޭގެ ވަކި ސިފަތައް ދެމިއޮތް ހަގީގީ ހާދިސާތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ.[6] 1960 ގެ އަހަރުތަކުގެ ފަހުން އުފެދުނު ޕާސްޕެކްޓިވްސް އިން ނަސްލީ ގްރޫޕްތަކަކީ އިޖުތިމާޢީ ކޮންސްޓްރަކްޓްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެމުން ދިޔައީ، މުޖުތަމަޢުގެ އުސޫލުތަކުން އައިޑެންޓިޓީ ޙަވާލުކުރެވިގެންނެވެ. ==ރިފަރެންސްތައް== {{reflist}} 68jvan63cnr15ei3o3nt4zcjzebhvon ލަކްޒަމްބަރގް 0 15603 138094 136061 2026-11-08T00:13:08Z InternetArchiveBot 21776 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 138094 wikitext text/x-wiki <DIV style="font-family: Faruma"> {{Infobox country | conventional_long_name = Grand Duchy of Luxembourg | common_name = Luxembourg | native_name = Groussherzogtum&nbsp;Lëtzebuerg | image_flag = Flag of Luxembourg.svg | image_coat = Greater coat of arms of the grand-duchy of Luxembourg.svg | national_motto = "މިރް ވެލް ބްލޭވޭ ވަޓް މިރް ސިން"<br /> "އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންވަނީ އަޅުގަނޑުމެން މިތިބި ގޮތަށް ދެމިތިބެން" | national_anthem = "އޮންސް ހީމެޗްޓް"<br />("Our Homeland")<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Ons Heemecht.ogg]]</div> | royal_anthem = "{{lang|lb|ޑި ވިލްހެލްމަސް|italic=no}}"<sup>a</sup><br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;"> </div> | image_map = EU-Luxembourg.svg | map_caption = ލަކްޒަމްބަރގް | capital = ލަކްޒަމްބަރގް ސިޓީ<ref name="The World Factbook">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/luxembourg/|title=The World Factbook|language=en|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|date=24 November 2020|access-date=11 December 2020|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109075735/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/luxembourg|url-status=dead}}</ref> | largest_city = capital | coordinates = | official_languages = [[ލަކްޒަމްބަރގް ބަސް|ލަކްޒަމްބަރގިޝް]] | demonym = {{hlist|ލަކްޒަމްބަރގަރސް|ލަކްޒަމްބަރގިޝް}} | religion_year = 2018<ref name=EB2018>{{cite book|title=Eurobarometer 90.4: Attitudes of Europeans towards Biodiversity, Awareness and Perceptions of EU customs, and Perceptions of Antisemitism|publisher=European Commission|url=http://zacat.gesis.org/webview/index.jsp?headers=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA7556_V204&v=2&stubs=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA7556_V11&weights=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA7556_V440&V204slice=1&study=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfStudy%2FZA7556&charttype=null&tabcontenttype=row&V11slice=1&V204subset=1+-+10%2C11%2C12+-+13%2C14&mode=table&top=yes|access-date=15 July 2019|via=[[GESIS – Leibniz Institute for the Social Sciences|GESIS]]|archive-date=13 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200313212123/https://zacat.gesis.org/webview/index.jsp?headers=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA7556_V204&v=2&stubs=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA7556_V11&weights=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA7556_V440&V204slice=1&study=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfStudy%2FZA7556&charttype=null&tabcontenttype=row&V11slice=1&V204subset=1+-+10%2C11%2C12+-+13%2C14&mode=table&top=yes}}</ref> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; | |73.2% [[މަސީހީދީން]] |63.8% ކެތޮލިކް |9.4% އެހެން |23.4% ޣައިރު |3.2% other}} | government_type = ޔުނިޓަރީ ޕާލަމެންޓްރީ ދުސްތޫރީ ރަސްކަން | leader_title1 = ގްރޭންޑް ޑޫކް | leader_name1 = ހެންރީ | leader_title2 = ބޮޑުވަޒީރު | leader_name2 = ލޫކް ފްރީޑަން | leader_name3 = ކްލޯޑް ވައިސެލަރ | leader_title3 = މަޖިލީހުގެ ރައީސް | legislature = ޗެމްބަރ އޮފް ޑެޕިއުޓީސް | sovereignty_type = މިނިވަންކަން | established_event1 = ފަރަންސޭސިވިލާތުން | established_date1 = 9 ޖޫން 1815 | established_event2 = ނެދަލެންޑްސްއާއެކު ޒާތީ<br/> ޔޫނިއަންގައި މިނިވަންކަން | established_date2 = 19 އޭޕްރީލް 1839 | established_event3 = ލަންޑަންގެ މިނިވަން<br/> މުއާހަދާ އަލުން ކަށަވަރުކުރުން | established_date3 = 11 މެއި 1867 | established_event4 = ކިންގްޑަމް އޮފް ނެދަލެންޑްސް<br/> އާއި އެކު ޒާތީ ގުޅުން ނިމުމަކަށް އައުން | established_date4 = 23 ނޮވެމްބަރ 1890 | established_event5 = ޖަރުމަނު ދައުލަތުގެ ބާރު ހިފުން | established_date5 = 1 އޮގަސްޓް 1914 | established_event6 = ނާޒީ ޖަރުމަނުން މިނިވަންވުން | established_date6 = 1944/1945 | established_event7 = އދ.އަށް ވަނީ | established_date7 = 24 އޮކްޓޯބަރ 1945 | area_km2 = 2,586.4 | area_rank = 168 | area_sq_mi = 998<br/> | percent_water = 0.23 (2015)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|archive-date=24 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}</ref> | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 672,050<ref>{{Cite web |url=https://statistiques.public.lu/dam-assets/actualite/2024/stn16-pop-2024/stn16-2024-population-2024-v20.pdf |title=Une croissance démographique réduite en 2023 |date=2024-04-18 |website=statistiques.public.lu |language=fr |access-date=18 April 2024 |archive-date=18 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240418170659/https://statistiques.public.lu/dam-assets/actualite/2024/stn16-pop-2024/stn16-2024-population-2024-v20.pdf |url-status=live }}</ref> | population_census = 643,941<ref>{{cite web |url=https://statistiques.public.lu/fr/recensement/evolution-de-la-population.html |title=Évolution de la population |date=10 February 2023 |website=Statistiques - Luxembourg |language=fr |access-date=18 April 2023 |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416142608/https://statistiques.public.lu/fr/recensement/evolution-de-la-population.html |url-status=live }}</ref> | population_estimate_year = January 2024 | population_estimate_rank = 163 | population_census_year = 2021 | population_density_km2 = 255 | population_density_sq_mi = 602.8 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 58 | GDP_PPP = {{increase}} $96.886 [[billion]]<ref name="IMFWEO.LU">{{Cite web |title=World Economic Outlook Database, April 2024 Edition |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=512,914,612,171,614,311,213,911,314,193,122,912,313,419,513,316,913,124,339,638,514,218,963,616,223,516,918,748,618,624,522,622,156,626,628,228,924,233,632,636,634,238,662,960,423,935,128,611,321,243,248,469,253,642,643,939,734,644,819,172,132,646,648,915,134,652,174,328,258,656,654,336,263,268,532,944,176,534,536,429,433,178,436,136,343,158,439,916,664,826,542,967,443,917,544,941,446,666,668,672,946,137,546,674,676,548,556,678,181,867,682,684,273,868,921,948,943,686,688,518,728,836,558,138,196,278,692,694,962,142,449,564,565,283,853,288,293,566,964,182,359,453,968,922,714,862,135,716,456,722,942,718,724,576,936,961,813,726,199,733,184,524,361,362,364,732,366,144,146,463,528,923,738,578,537,742,866,369,744,186,925,869,746,926,466,112,111,298,927,846,299,582,487,474,754,698,&s=PPPGDP,&sy=2024&ey=2025&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |access-date=2024-04-18 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |language=en |archive-date=18 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240418045811/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=512,914,612,171,614,311,213,911,314,193,122,912,313,419,513,316,913,124,339,638,514,218,963,616,223,516,918,748,618,624,522,622,156,626,628,228,924,233,632,636,634,238,662,960,423,935,128,611,321,243,248,469,253,642,643,939,734,644,819,172,132,646,648,915,134,652,174,328,258,656,654,336,263,268,532,944,176,534,536,429,433,178,436,136,343,158,439,916,664,826,542,967,443,917,544,941,446,666,668,672,946,137,546,674,676,548,556,678,181,867,682,684,273,868,921,948,943,686,688,518,728,836,558,138,196,278,692,694,962,142,449,564,565,283,853,288,293,566,964,182,359,453,968,922,714,862,135,716,456,722,942,718,724,576,936,961,813,726,199,733,184,524,361,362,364,732,366,144,146,463,528,923,738,578,537,742,866,369,744,186,925,869,746,926,466,112,111,298,927,846,299,582,487,474,754,698,&s=PPPGDP,&sy=2024&ey=2025&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_year = 2024 | GDP_PPP_rank = 100th | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $143,743<ref name="IMFWEO.LU" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 1st | GDP_nominal = {{increase}} $89.095 billion<ref name="IMFWEO.LU" /> | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = 71 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $135,605<ref name="IMFWEO.LU" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 1 | Gini = 29.6 <!--number only--> | Gini_year = 2021 | Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref name=eurogini>{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=[[Eurostat]] |website=ec.europa.eu |access-date=9 August 2021 |archive-date=9 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |url-status=live }}</ref> | HDI = 0.927 <!--number only--> | HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref>{{Cite web |date=13 March 2024 |title=Human Development Report 2023/2024 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |archive-date=13 March 2024 |access-date=13 March 2024 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = 20th | currency = ޔޫރޯ (€) | currency_code = | time_zone = CET | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | time_zone_DST = CEST | date_format = dd.mm.yyyy | drives_on = right | calling_code = +352 | cctld = .lu<sup>b</sup> | today = }} '''ލަކްޒަމްބަރގް ''' ރަސްމީކޮށް, ގްރޭންޑް ޑަޗީ އޮފް ލަކްޒަމްބަރގް އަކީ ހުޅަނގު ޔޫރަޕްގައި އޮންނަ ކުޑަ ބިން ބަންދު ޤައުމެކެވެ. 2،586 އަކަކިލޯމީޓަރު (998 އަކަމީޓަރު) ގެ ސަރަހައްދެއްގައި އޮންނަ ލަކްޒަމްބަރގް އަކީ ޔޫރަޕްގެ ހަތްވަނައަށް އެންމެ ކުޑަ ޤައުމެވެ. 2024 ވަނަ އަހަރު އާބާދީ 672،050 އަށް އަރާފައިވާއިރު، މިއީ އާބާދީ އެންމެ ގިނައިން އިތުރުވި ނަމަވެސް ޔޫރަޕްގެ އާބާދީ އެންމެ މަދު ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ގައުމެކެވެ؛ އާބާދީގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި މީހުންނަކީ ބިދޭސީންނެވެ. ލަކްޒަމްބަރގަކީ ދުސްތޫރީ ރަސްގެފާނެއް ކަމަށްވާ ގްރޭންޑް ޑޫކް ހެންރީ އިސްކޮށް ހުންނަވައިގެން އުފައްދާފައިވާ ތަމްސީލު ޑިމޮކްރަސީއެއް ކަމުން އެއީ ދުނިޔޭގައި ބާކީ އޮތް ހަމައެކަނި ސޮވަރިން ގްރޭންޑް ޑަޗީ އެވެ. 2i15303kwkla8vgb2c8r77zx6fkserr ހުއިސުން 0 16299 138089 137098 2026-11-07T23:38:17Z InternetArchiveBot 21776 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 138089 wikitext text/x-wiki {{Taxobox}}'''ހުއިސުން (ނުވަތަ ހުއިޒުން)''' {{Lang-en|Indian costus}} (ސައިންސީ ނަން: Dolomiaea costus، ކުރީގެ ނަން: Saussurea costus) އަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ތައާރަފުވެ އެނގިފައިވާ ގަދީމީ ބޭސްވެރިކަމުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ހިންދުކަރައިގެ ގަހެކެވެ. އޭގެ މޫ (ހުއިސުނަކީ) ސިއްހީ ގޮތުން ގިނަ ފައިދާތަކެއް ލިބޭ އެއްޗެކެވެ. <ref>{{Cite web |title=GRIN Taxonomy for Plants |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?3713 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924150658/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?3713 |archive-date=ސެޕުޓެންބަރު |publisher=[[ދަނޑުވެރިކަމާ ބެހޭ ވުޒާރާ (އެމެރިކާ)|އެމެރިކާގެ ދަނޑުވެރިކަމާ ބެހޭ ވުޒާރާ]]}}</ref> މާ ގިނައިން މި ގަސް ކަނޑާ ބޭނުންކޮށް ހެދުމުގެ ސަބަބުން، ނެތިހިނގައިދާނެ ކަމުގެ ބިރުހީވެފައިވާ އެއްގަމުގައި ހެދޭ ގަސްގަހާގެއްސާއި ޖަނަވާރުންގެ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ވިޔަފާރީގެ މުޢާހަދާ (ވޮޝިންޓަން މުޢާހަދާ) ގެ އެޕެންޑިކުސް 1 އަށް އިތުރުކޮށް، އެކުސްޕޯޓް ކުރުމަށްޓަކައި ގަސް ނެގުން ޤާނޫނީ ކުށަކަށް ހެދިއެވެ. <ref>{{Cite web |title=Saussurea costus / CITES<!-- عنوان مولد بالبوت --> |url=https://cites.org/eng/node/40340 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200812062736/https://cites.org/eng/node/40340/ |archive-date=2020-08-12 |access-date=2020-08-12}}</ref> ހިންދުކަރައިގެ ފަތްޕިލާވެއްޔަކީ ސިއްހީ ބައެއް މައްސަލަތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ބާވަތްތަކެއް ކަމަށް ފާހަގަކުރެވިފައި ވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ސީރިއަސް މައްސަލަތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ. މި ފަތްޕިލާވެލީގެ ގިނަ ބާވަތްތަކެއް ހުރުމާއެކުވެސް ބައެއް ގަސްގަހާގެހި ހޯދުމަކީ އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. ހުއިސުނަކީ ހިންދުކަރައިގެ ފަތްޕިލާވެލީގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން، ބޭސްވެރިކަމުގައި ގިނަ ފަރުވާތަކެއްގައި ބޭނުންކުރާ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބާވަތެވެ. <ref>{{Cite web |last=نت |first=الميادين |date=2021-01-30 |title=فوائد وأضرار القسط الهندي.. ما هي؟ |url=https://www.almayadeen.net/news/misc/1453256/%D9%81%D9%88%D8%A7%D8%A6%D8%AF-%D9%88%D8%A3%D8%B6%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%8A---%D9%85%D8%A7-%D9%87%D9%8A |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150829/https://www.almayadeen.net/news/misc/1453256/%D9%81%D9%88%D8%A7%D8%A6%D8%AF-%D9%88%D8%A3%D8%B6%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%8A---%D9%85%D8%A7-%D9%87%D9%8A |archive-date=2021-01-30 |access-date=2021-02-05 |website=شبكة الميادين |language=ar-AR |url-status=dead }}</ref> 2k4m6ijmen5vsd23gh2g9gg4knksc3x