Μίκης Θεοδωράκης

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="el">
  <siteinfo>
    <sitename>Βικιφθέγματα</sitename>
    <dbname>elwikiquote</dbname>
    <base>https://el.wikiquote.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1_%CE%A3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Μέσο</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Ειδικό</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Συζήτηση</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Χρήστης</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Συζήτηση χρήστη</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Βικιφθέγματα</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Συζήτηση Βικιφθέγματα</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Αρχείο</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Συζήτηση αρχείου</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Συζήτηση MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Πρότυπο</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Συζήτηση προτύπου</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Βοήθεια</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Συζήτηση βοήθειας</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Κατηγορία</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Συζήτηση κατηγορίας</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Μίκης Θεοδωράκης</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6934</id>
    <revision>
      <id>38750</id>
      <parentid>38749</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T16:43:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μονόλογοι στο Λυκαυγές (2017) */</comment>
      <origin>38750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26645" sha1="an01gsyzmt8oum6svw3vizyrkydf61m" xml:space="preserve">Ο '''[[:w:Μίκης Θεοδωράκης|Μίκης (Μιχαήλ) Θεοδωράκης]]''' (Χίος, 29 Ιουλίου 1925 - Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου 2021) ήταν Έλληνας συνθέτης και πολιτικός, κρητικής και μικρασιατικής καταγωγής. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μουσικοσυνθέτες και ως μία από τις επιδραστικότερες και σπουδαιότερες προσωπικότητες της Ελλάδας του 20ού αιώνα.

== ''Άξιος εστί'' (2004) ==
* Ο μόνος εχθρός του [[λαός|λαού]] είναι η [[εξουσία]] –εν τέλει κάθε εξουσία–, κι αλίμονο αν έχουμε μόνο μια εξουσία...
** ''Άξιος εστί: Ο Μίκης Θεοδωράκης αφηγείται τη ζωή του στον Γ. Π. Μαλούχο και συνθέτει την ιστορία της νεότερης Ελλάδας. ΙΙ. Δικτατορία, παγκόσμια πορεία, μεταπολίτευση'' (2004)&lt;ref&gt;''[https://bookpoint.gr/book/1146235 Άξιος εστί: Ο Μίκης Θεοδωράκης αφηγείται τη ζωή του στον Γ. Π. Μαλούχο και συνθέτει την ιστορία της νεότερης Ελλάδας. ΙΙ. Δικτατορία, παγκόσμια πορεία, μεταπολίτευση].'' bookpoint.gr. Ανακτήθηκε στις 10/10/2026.&lt;/ref&gt;

== ''Διάλογοι στο Λυκόφως'' (2016) ==
Από το βιβλίο: Μίκης Θεοδωράκης. ''Διάλογοι στο Λυκόφως. 90 Συνεντεύξεις.'' Ianos Εκδόσεις. Θεσσαλονίκη. 2016.

* Η έλλειψη εθνικής ανεξαρτησίας και λαϊκής κυριαρχίας μού προξενούν αισθήματα ηθικής ασφυξίας και εθνικής ντροπής, με τα οποία μου είναι αδύνατον να συνυπάρξω. 
** ''01. Ορθολογισμός, Σαφήνεια και δημιουργική Ασάφεια'', Συνέντευξη στην ελληνική MENSA, τεύχος 40, Αύγουστος 2015. (σελ. 30)

* Κι αυτό γιατί όλοι έχουν βεβαιωθεί ότι τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων και πετρελαίου της ελληνικής ΑΟΖ ανέρχονται σε πολλές δεκάδες τρισεκατομμύρια. Τα τραγικά προηγούμενα της ολοκληρωτικής καταστροφής των χωρών της Μέσης Ανατολής και της Λιβύης με τρομάζουν. Γιατί η αιτία ήταν τα πετρέλαια που οι ισχυροί λαοί τα θέλουν όλα δικά τους. Γι' αυτό τον λόγο εξοντώνουν τους λαούς. Η δική μας εξόντωση έχει ήδη ξεκινήσει. Όχι με βομβαρδισμούς και ομαδικές σφαγές αλλά διά της οικονομικής ασφυξίας.
** ''02. Οι σχέσεις μου με τη Γερμανία'', Συνέντευξη στη γερμανική εφημερίδα Der Tagesspiegel (Elisa Simantke), Σεπτέμβριος 2015 (μετάφραση Ρ.Π.). (σελ. 50 - 51)

* Με ρωτάτε πώς θα περιέγραφα το μουσικό μου έργο. Με βάση αυτά που προανέφερα, πιστεύω ότι ως συνθέτης προσπάθησα να συνενώσω δύο βασικά στοιχεία: την [[ελληνικότητα]] με την [[Ευρώπη|ευρωπαϊκή]] μουσική κληρονομιά (κυρίως στη συμφωνική μου μουσική) από τη μια μεριά. Κι από την άλλη, την εποχή μου, δηλαδή τις [[ιδέα|ιδέες]] μου, τον λαό μου, τα πάθη της εποχής μου, δηλαδή τα [[πάθος|πάθη]] όλων των [[λαός|λαών]] της γης, και την πίστη μου ως [[πολίτης|πολίτη]] στη [[δικαιοσύνη]], την [[ελευθερία]] και στα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]. Ίσως αυτή η πλευρά του μαχόμενου πολίτη και των σκληρών του [[αγώνας|αγώνων]] ενάντια σε κάθε είδους [[εξουσία]] που οδηγεί παντού και πάντοτε στη [[βαρβαρότητα]], αυτή η πλευρά του «είναι» μου (ας την ονομάσουμε ιδεολογική) να επηρέασε βαθιά τη [[μουσική]] μου. Αυτό δεν το αρνούμαι. Αντιθέτως, θα έλεγα ότι είμαι περήφανος γι' αυτό.
** ''03. Οι σχέσεις μου με τους Εβραίους'', Συνέντευξη στον Ισραηλινό δημοσιογράφο Yaron Enosh, 18.08.2015. (σελ. 55 - 56)

* Όμως δεν είμαι μόνο φίλος του Ισραήλ αλλά και μεγάλος θαυμαστής του εβραϊκού λαού που, όπως κι εμείς οι [[Έλληνες]], είναι στυλοβάτης του δυτικού πολιτισμού. Εσείς με τη [[Βίβλος|Βίβλο]], δηλαδή την [[ηθική]], κι εμείς με τη [[δημοκρατία]] και την [[τέχνη]], δημιουργήσαμε την υπόσταση του δυτικού ανθρώπου. Προσφέρατε πάρα πολλά, ιδιαίτερα στον σύγχρονο [[πολιτισμός|πολιτισμό]]. [[Εβραίοι]] είναι οι τρεις προσωπικότητες που άλλαξαν ριζικά την [[ανθρωπότητα]]: Ο [[Χριστός]], ο [[Μαρξ]] και ο [[Αϊνστάιν]]. Εκεί, όμως, που κυριαρχήσατε είναι ο τομέας της συμφωνικής μουσικής. Γεννήσατε έναν [[Φέλιξ Μέντελσον Μπαρτόλντι|Μέντελσον]] και έναν [[Γκούσταβ Μάλερ|Μάλερ]] και τους πιο μεγάλους μουσικούς ερμηνευτές.
** ''03. Οι σχέσεις μου με τους Εβραίους'', Συνέντευξη στον Ισραηλινό δημοσιογράφο Yaron Enosh, 18.08.2015. (σελ. 60)

* Η τραγωδία για μένα έχει τον χαρακτήρα μιας θρησκευτικής ιεροτελεστίας που μας ενώνει με το Κέντρο της Συμπαντικής Αρμονίας, δηλαδή με την κορύφωση της ανθρώπινης προσπάθειας για [[πνεύμα|πνευματική]] και [[ψυχή|ψυχική]] ολοκλήρωση.
** ''70. Η τραγωδία για μένα έχει τον χαρακτήρα θρησκευτικής ιεροτελεστίας'', Συνέντευξη στον συνθέτη και περφόρμερ Andrew E. Simpson, 2006 [ΑΡΧ. 34]. (σελ. 530)

* Με επηρέασαν δύο [[αισθητική|αισθητικοί]] κόσμοι καθαρά [[Ελλάδα|ελληνικοί]]: η [[τραγωδία]] και η [[αρχιτεκτονική]].
** ''80. Με επηρέασαν δύο αισθητικοί κόσμοι καθαρά ελληνικοί: η τραγωδία και η αρχιτεκτονική'', Συνέντευξη στον Σύλλογο Αποφοίτων του Τμήματος Μουσικών Σπουδών Α.Π.Θ. (Σ.Δ.), 2005. (σελ. 604)

== ''Μονόλογοι στο Λυκαυγές'' (2017) ==
Από το βιβλίο: Μίκης Θεοδωράκης. ''Μονόλογοι στο Λυκαυγές.'' Ianos Εκδόσεις. Θεσσαλονίκη. 2017.

* [[Ευθύνη]] είναι να [[ντροπή|ντρέπεσαι]] και να [[επανάσταση|επαναστατείς]] όχι μόνο όταν σε αδικούν αλλά και όταν [[αδικία|αδικούν]] τον οποιονδήποτε, ακόμα κι όταν ζει χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά σου, όπως τα [[παιδί|παιδιά]] της μαύρης Αφρικής, της Ασίας, της Παλαιστίνης και του Ιράκ, αυτές οι αθώες υπάρξεις που δεν φταίνε σε τίποτα και που είναι [[θύμα|θύματα]] της [[εκμετάλλευση|εκμετάλλευσης]] και της [[αδιαφορία|αδιαφορίας]] των [[πλούτος|πλούσιων]] [[λαός|λαών]].
** ''Η πραγματική ελευθερία είναι η υπευθυνότητα'' [Χαιρετισμός προς Α' Β' Γ' Δ' Ε' ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης, 27.3.2006.] (σελ. 171 - 172)

* Ποιο είναι αλήθεια το κοινό γνώρισμα του [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]] και του [[Γιάννης Ρίτσος|Ρίτσου]]; Ασφαλώς είναι η [[ελληνική γλώσσα]], το ελληνικό ήθος, η παρουσία του ελληνικού χώρου και χρόνου στο έργο τους σε συνδυασμό με τη γνώση και την αγάπη στην ιστορική παράδοση και στις πολιτιστικές αξίες του ελληνικού λαού. Αν τα χαρακτηρίσουμε όλα αυτά με μια λέξη, τότε η λέξη αυτή είναι: [[Ελληνικότητα]].
** ''Για το πρόβλημα της Ελληνικότητας'' [Κείμενο από το βιβλίο των Μ. Θεοδωράκη και Γ. Κοντογιώργη, ''Ελληνικότητα και «διανόηση»'', εκδόσεις Ιανός, 2007, 2.7.2007.] (σελ. 213)

* Σ' αυτούς τους άξονες πιστεύω ότι θα πρέπει να εστιασθεί η [[εκπαίδευση|εκπαιδευτική]] μας [[προσπάθεια]], προκειμένου οι νέες γενιές να αποκτήσουν τα [[ηθική|ηθικά]] κυρίως ερείσματα που θα τους κάνουν μεθαύριο ολοκληρωμένους [[πολίτης|πολίτες]], έτοιμους να αντιμετωπίσουν τη θύελλα της [[παγκοσμιοποίηση|παγκοσμιοποίησης]] από θέση ισχύος που μπορεί να τους χαρίσει μόνο η αίσθηση ότι ανήκουν στον δικό τους κορμό, με τις δικές τους ρίζες και ιδιαιτερότητες. Με τη δική τους [[ταυτότητα]] του ολοκληρωμένου [[Έλληνας|Έλληνα]], που είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει ισότιμα τους άλλους σε μια διεθνή συγκυρία που απειλεί να ισοπεδώσει τα πάντα ξεκινώντας από τις [[πολιτισμός|πολιτισμικές]] και [[έθνος|εθνικές]] [[ιδιαιτερότητα|ιδιαιτερότητες]], ώστε όλοι και όλα να μεταβληθούν σε μια άμορφη και άβουλη μάζα στη διάθεση των ισχυρών της γης.
** ''Για το πρόβλημα της Ελληνικότητας'' [Κείμενο από το βιβλίο των Μ. Θεοδωράκη και Γ. Κοντογιώργη, ''Ελληνικότητα και «διανόηση»'', εκδόσεις Ιανός, 2007, 2.7.2007.] (σελ. 238)

* Αυτό που γίνεται πίσω από τα κάγκελα της κάθε ελληνικής [[φυλακή|φυλακής]], θα πρέπει να ντροπιάζει όλους ανεξαιρέτως τους [[πολίτης|πολίτες]] αυτής της χώρας. Γιατί δείχνει πόσο ανάλγητοι, πόσο απάνθρωποι και πόσο απολίτιστοι είμαστε. Τελικά όλα στη [[Ελλάδα|χώρα μας]] είναι μια βιτρίνα: Βουλή, κυβέρνηση, κόμματα, τηλεόραση, πανεπιστήμια και καλλιτέχνες. Μια ψεύτικη βιτρίνα, για να κρύβει τη [[βρομιά]] και την [[αδικία]].
** ''Προς την «Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων»'' [Δήλωση για τους φυλακισμένους, 10.11.2008.] (σελ. 252)

* Και για να πάω και πιο πέρα, εμείς οι νέοι της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου, όπου οι χωροφύλακες και η [[αστυνομία]] ήταν απέναντί μας με [[όπλα]] που ξερνούσαν ομαδικό [[θάνατος|θάνατο]], είχαμε την [[ψυχή|ψυχική]] και [[πνεύμα|πνευματική]] δύναμη να βλέπουμε ότι σε πολλές περιπτώσεις αυτοί που σήμερα αποκαλούνται περιφρονητικά «μπάτσοι» ήταν [[παιδί|παιδιά]] σαν κι εμάς παρασυρμένα από τη θύελλα των γεγονότων να κάνουν πράξεις που δεν ήθελαν. Δεν γενικεύμαμε. Αντίθετα μπορούσαμε ακόμα και μέσα στις πιο κρίσιμες για μας συνθήκες να δούμε ότι δεν είναι το ίδιο όλοι και ότι ο πραγματικός ένοχος ήταν η [[Εξουσία]], που είχε κατορθώσει να μας τυλίξει στα δίχτυα της, που έσταζαν αίμα και μίσος αδελφού προς αδελφό. Και πολλοί είχαν τότε ακόμα τη δύναμη να φωνάζουν μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα πριν σκοτωθούν: «Αδέρφια, πεθαίνουμε και για τη δική σας [[ευτυχία]]».
** ''Οι «Μπάτσοι» – Προς τους εξεγερμένους νέους'' [Άρθρο στην εφημερίδα ''Τα Νέα'', 18.12.2008.] (σελ. 256)

* Σήμερα, όλο και πιο πολλοί συνειδητοποιούν ότι ο [[κίνδυνος]] από την εισβολή των [[τράπεζα|τραπεζών]] είναι μεγαλύτερος από κείνον του [[Χίτλερ]] του Γ' Ράιχ. Τότε, η διαίρεση λαών, κοινωνιών και ανθρώπων έγινε με βάση φυλετική. Τελικός στόχος υπήρξε η επικράτηση της άριας φυλής και η μετατροπή όλων των άλλων σε ανθρώπινα υποζύγια. Ο στόχος αυτός παρεμένει και σήμερα, με βασικό κριτήριο τον [[πλούτος|πλούτο]].
** ''Ο αόρατος πόλεμος'' [Κείμενο από την προσωπική ιστοσελίδα του Θεοδωράκη, 27.4.2013.] (σελ. 408)

* Γιατί η επίθεση με [[όπλο]] το [[χρήμα]] είναι πολύ πιο βαθιά και αποτελεσματική από την όποια αστυνομική ή στρατιωτική δύναμη. Γιατί προσβάλλει τον [[πολίτης|πολίτη]] συνολικά. Όχι μόνο την ακεραιότητα του σώματος αλλά κι εκείνη του [[πνεύμα|πνεύματος]] και της [[ψυχή|ψυχής]] του. Όπως στα πειράματα του Κάμερον, που περιγράφει η Ναόμι Κλάιν, όπου με 50 ηλεκτροσόκ έσβηνε από τον εγκέφαλο η [[μνήμη]], δηλαδή η [[προσωπικότητα]], το χρήμα με το σοκ της [[ανεργία|ανεργίας]], της [[εξαθλίωση|εξαθλίωσης]] και του [[φόβος|φόβου]] διαλύει την ατομικότητα-προσωπικότητα του πολίτη και καταστρέφει τον κοινωνικό ιστό που συγκροτεί τη μορφή και το περιεχόμενο του [[λαός|λαού]]-[[έθνος|έθνους]]-[[κράτος|κράτους]].
** ''Ευρωπαϊκή Πατριωτική Αντίσταση'' [Κείμενο από την προσωπική ιστοσελίδα του Θεοδωράκη, 24.5.2013.] (σελ. 417)

* Γιατί πώς ήταν ποτέ δυνατόν αν συλλαμβάνουν παιδιά, γυναίκες, γριές, γέρους, ανθρώπους αθώους, που το μόνο έγκλημά τους ήταν ότι ανήκαν σε άλλη φυλή και θρησκεία (μια φυλή μάλιστα που γέννησε τον Αϊνστάιν, τον Φρόιντ, τον Μαρξ, τον Μάλερ και αναρίθμητους άλλους ευεργέτες της ανθρωπότητας), να τους στοιβάζει σε βαγόνια σαν να ήταν ζώα, να ταξιδεύουν μέρες και νύχτες ατέλειωτες και στο τέλος όσοι έμεναν ζωντανοί να είναι υποχρεωμένοι να υποστούν απερίγραπτους τρόπους μαρτυρίων και θανάτου. Ένας αιώνιος εφιάλτης, ο χειρότερος απ' όσους γνώρισε ως σήμερα η ανθρωπότητα, που σε κάνει άρρωστο ακόμα και με τη σκέψη του μόνο, ενώ τα θύματα, ειδικά τα αθώα παιδιά, γίνονται μέσα σου άγγελοι και νιώθεις την ανάγκη να γονατίσεις μπροστά τους και να τους ζητήσεις αιώνια συγγνώμη λέγοντάς τους απλώς: «Ντρέπομαι που γεννήθηκα κι εγώ άνθρωπος». Στα Νταχάου και στα Άουσβιτς δεν σκότωσαν μόνο τους Εβραίους, σκότωσαν τον Άνθρωπο. Και από τότε, όλοι όσοι επιζήσαμε, είμαστε αμαρτωλοί. Κι αυτό είναι που με κάνει τόσο σκληρό και απόλυτο απέναντι σε όποιον τολμήσει να δικαιολογήσει αυτόν τον εφιάλτη. Σκοτώσανε μέσα μου την πίστη μου στον Άνθρωπο, κι αυτό είναι που δεν μπορεί καμιά δύναμη στον κόσμο να με κάνει να το συγχωρήσω.
** ''Να αντιδράσουμε τώρα, όσο είναι ακόμα καιρός'' [Κείμενο από την προσωπική ιστοσελίδα του Θεοδωράκη, 11.6.2013.] (σελ. 419)

* Πώς «μιλά» η [[μουσική]]; Πώς εκφράζεται ο συνθέτης μέσα από τη μουσική; Δεν νομίζω ότι υπάρχει λογική-πεζή απάντηση. Όταν πρόκειται για πραγματική [[τέχνη|καλλιτεχνική]] [[δημιουργία]], τότε ανάγεται στον μυστηριακό κόσμο της δημιουργίας, της γένεσης ενός νέου κόσμου από το [[μηδέν]], από το [[χάος]] που είναι η άγνωστη σε μας εσωτερική [[ψυχή|ψυχική]] και [[πνεύμα|πνευματική]] πλευρά του [[άνθρωπος|ανθρώπου]].
** ''Εκ βαθέων ΙΙ'' [Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη κατά την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κρήτης (1.8.2005).] (σελ. 477 - 478)

== ''Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα'' (04/02/2018) ==
* Καλοί μου Έλληνες... αδέρφια μου, φασίστες, ρατσιστές, τρομοκράτες, αναρχικοί, τραμπούκοι, θα μάθατε ασφαλώς ότι οι πατριώτες που μας κυβερνούν και τα βαποράκια τους οι αριστεριστές, μάζευαν υπογραφές και χθες έριξαν μπογιές στο σπίτι μου για να με εμποδίσουν να μιλήσω μπροστά σε σένα κυρίαρχε λαέ. Για να μιλήσω με λόγια σταράτα, πατριωτικά, φλογερά και ασυμβίβαστα όπως έμαθα να μιλώ σε όλη μου τη ζωή και όπως εσύ με δίδαξες κυρίαρχε ελληνικέ λαέ.
** ''Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα'' (04/02/2018)&lt;ref&gt;''[https://www.lifo.gr/now/greece/oli-i-omilia-toy-miki-theodoraki-sto-syllalitirio-gia-ti-makedonia Όλη η ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία. Το κείμενο και βίντεο με την ομιλία του μουσικοσυνθετη σήμερα στο Σύνταγμα].'' lifo.gr. 04/02/2018. Ανακτήθηκε στις 10/10/2026.&lt;/ref&gt;{{#tag:ref|Και ο [[Γιώργος Σεφέρης]] έγραψε, ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968): «Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».»&lt;ref&gt; Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 259 - 260. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.&lt;/ref&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Εγώ δεν ντρέπομαι όπως οι εθνομηδενιστές που μας κυβερνούν να παραμείνω πιστός στις ιερές σκιές των προγόνων μας που μας δίδαξαν την αγάπη και τη θυσία για το [[Έθνος]] και την [[Πατρίδα]] –μια πατρίδα που σέβεται και αγαπά όλες τις πατρίδες του κόσμου– να είμαι πατριώτης διεθνιστής και συνάμα να περιφρονώ και να μάχομαι τον [[φασισμός|φασισμό]] σε όλες του τις μορφές και προ παντός στην πιο πονηρή, απατηλή και επικίνδυνη μορφή του, την «αριστερίστικη».
** ''Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα'' (04/02/2018)&lt;ref&gt;''[https://www.mikistheodorakis.gr/el/writings/speeches/?nid=5326 Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα (4.2.2018)].'' mikistheodorakis.gr. 03/02/2018. Ανακτήθηκε στις 10/10/2026.&lt;/ref&gt;

== Είπαν για τον Μίκη Θεοδωράκη ==
* Ίσως ελάχιστοι έχουν συνειδητοποιήσει, παρότι συνεχώς διαβάζουν και απολαμβάνουν κείμενα του Μίκη Θεοδωράκη, ότι ο μεγάλος μουσουργός μας είναι ένας πολύ σημαντικός [[συγγραφέας]] με ασυνήθιστα πλούσιο έργο. Αυτό οφείλεται στο ότι το έργο αυτό επισκιάζεται από την ακτινοβολία στον παγκόσμιο ορίζοντα των δύο άλλων έργων του, της [[μουσική|μουσικής]] του δημιουργίας και του μέχρι [[αυτοθυσία|αυτοθυσίας]] ακαταπόνητου [[αγώνας|αγώνα]] του για τον [[άνθρωπος|άνθρωπο]] και τις [[αξία|αξίες]] του. Το ότι στις δύο αυτές δημιουργικές παρουσίες του Μίκη Θεοδωράκη προστίθεται και ένας αντίστοιχος γραπτός λόγος ευρύτατων διαστάσεων, μένει στη σκιά της λάμψης του Μουσουργού και του Αγωνιστή. Αν κανείς αναδιφήσει τον γραπτό λόγο του Μίκη Θεοδωράκη, θα διαπιστώσει ότι αποτελεί το στέρεο και βαθύ θεμέλιο Λόγου πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η καλλιτεχνική του Δημιουργία και βλάστησε ο Αγώνας του για τον Άνθρωπο.
** Γιώργος Κασιμάτης&lt;ref&gt;Μίκης Θεοδωράκης. ''Μονόλογοι στο Λυκαυγές.'' Ianos Εκδόσεις. Θεσσαλονίκη. 2017. σελ. 13.&lt;/ref&gt;

== Σημειώσεις ==
&lt;references group=&quot;σημ.&quot; /&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}


{{DEFAULTSORT:Θεοδωρακης Μικης}}
[[Κατηγορία:Έλληνες μουσικοί]]
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ακτιβιστές]]
[[Κατηγορία:Πολιτικοί]]</text>
      <sha1>an01gsyzmt8oum6svw3vizyrkydf61m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38753</id>
      <parentid>38750</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T16:55:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μονόλογοι στο Λυκαυγές (2017) */</comment>
      <origin>38753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26744" sha1="l0mipu3pfvcn6i2hdhx01phwciw7ck4" xml:space="preserve">Ο '''[[:w:Μίκης Θεοδωράκης|Μίκης (Μιχαήλ) Θεοδωράκης]]''' (Χίος, 29 Ιουλίου 1925 - Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου 2021) ήταν Έλληνας συνθέτης και πολιτικός, κρητικής και μικρασιατικής καταγωγής. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μουσικοσυνθέτες και ως μία από τις επιδραστικότερες και σπουδαιότερες προσωπικότητες της Ελλάδας του 20ού αιώνα.

== ''Άξιος εστί'' (2004) ==
* Ο μόνος εχθρός του [[λαός|λαού]] είναι η [[εξουσία]] –εν τέλει κάθε εξουσία–, κι αλίμονο αν έχουμε μόνο μια εξουσία...
** ''Άξιος εστί: Ο Μίκης Θεοδωράκης αφηγείται τη ζωή του στον Γ. Π. Μαλούχο και συνθέτει την ιστορία της νεότερης Ελλάδας. ΙΙ. Δικτατορία, παγκόσμια πορεία, μεταπολίτευση'' (2004)&lt;ref&gt;''[https://bookpoint.gr/book/1146235 Άξιος εστί: Ο Μίκης Θεοδωράκης αφηγείται τη ζωή του στον Γ. Π. Μαλούχο και συνθέτει την ιστορία της νεότερης Ελλάδας. ΙΙ. Δικτατορία, παγκόσμια πορεία, μεταπολίτευση].'' bookpoint.gr. Ανακτήθηκε στις 10/10/2026.&lt;/ref&gt;

== ''Διάλογοι στο Λυκόφως'' (2016) ==
Από το βιβλίο: Μίκης Θεοδωράκης. ''Διάλογοι στο Λυκόφως. 90 Συνεντεύξεις.'' Ianos Εκδόσεις. Θεσσαλονίκη. 2016.

* Η έλλειψη εθνικής ανεξαρτησίας και λαϊκής κυριαρχίας μού προξενούν αισθήματα ηθικής ασφυξίας και εθνικής ντροπής, με τα οποία μου είναι αδύνατον να συνυπάρξω. 
** ''01. Ορθολογισμός, Σαφήνεια και δημιουργική Ασάφεια'', Συνέντευξη στην ελληνική MENSA, τεύχος 40, Αύγουστος 2015. (σελ. 30)

* Κι αυτό γιατί όλοι έχουν βεβαιωθεί ότι τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων και πετρελαίου της ελληνικής ΑΟΖ ανέρχονται σε πολλές δεκάδες τρισεκατομμύρια. Τα τραγικά προηγούμενα της ολοκληρωτικής καταστροφής των χωρών της Μέσης Ανατολής και της Λιβύης με τρομάζουν. Γιατί η αιτία ήταν τα πετρέλαια που οι ισχυροί λαοί τα θέλουν όλα δικά τους. Γι' αυτό τον λόγο εξοντώνουν τους λαούς. Η δική μας εξόντωση έχει ήδη ξεκινήσει. Όχι με βομβαρδισμούς και ομαδικές σφαγές αλλά διά της οικονομικής ασφυξίας.
** ''02. Οι σχέσεις μου με τη Γερμανία'', Συνέντευξη στη γερμανική εφημερίδα Der Tagesspiegel (Elisa Simantke), Σεπτέμβριος 2015 (μετάφραση Ρ.Π.). (σελ. 50 - 51)

* Με ρωτάτε πώς θα περιέγραφα το μουσικό μου έργο. Με βάση αυτά που προανέφερα, πιστεύω ότι ως συνθέτης προσπάθησα να συνενώσω δύο βασικά στοιχεία: την [[ελληνικότητα]] με την [[Ευρώπη|ευρωπαϊκή]] μουσική κληρονομιά (κυρίως στη συμφωνική μου μουσική) από τη μια μεριά. Κι από την άλλη, την εποχή μου, δηλαδή τις [[ιδέα|ιδέες]] μου, τον λαό μου, τα πάθη της εποχής μου, δηλαδή τα [[πάθος|πάθη]] όλων των [[λαός|λαών]] της γης, και την πίστη μου ως [[πολίτης|πολίτη]] στη [[δικαιοσύνη]], την [[ελευθερία]] και στα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]. Ίσως αυτή η πλευρά του μαχόμενου πολίτη και των σκληρών του [[αγώνας|αγώνων]] ενάντια σε κάθε είδους [[εξουσία]] που οδηγεί παντού και πάντοτε στη [[βαρβαρότητα]], αυτή η πλευρά του «είναι» μου (ας την ονομάσουμε ιδεολογική) να επηρέασε βαθιά τη [[μουσική]] μου. Αυτό δεν το αρνούμαι. Αντιθέτως, θα έλεγα ότι είμαι περήφανος γι' αυτό.
** ''03. Οι σχέσεις μου με τους Εβραίους'', Συνέντευξη στον Ισραηλινό δημοσιογράφο Yaron Enosh, 18.08.2015. (σελ. 55 - 56)

* Όμως δεν είμαι μόνο φίλος του Ισραήλ αλλά και μεγάλος θαυμαστής του εβραϊκού λαού που, όπως κι εμείς οι [[Έλληνες]], είναι στυλοβάτης του δυτικού πολιτισμού. Εσείς με τη [[Βίβλος|Βίβλο]], δηλαδή την [[ηθική]], κι εμείς με τη [[δημοκρατία]] και την [[τέχνη]], δημιουργήσαμε την υπόσταση του δυτικού ανθρώπου. Προσφέρατε πάρα πολλά, ιδιαίτερα στον σύγχρονο [[πολιτισμός|πολιτισμό]]. [[Εβραίοι]] είναι οι τρεις προσωπικότητες που άλλαξαν ριζικά την [[ανθρωπότητα]]: Ο [[Χριστός]], ο [[Μαρξ]] και ο [[Αϊνστάιν]]. Εκεί, όμως, που κυριαρχήσατε είναι ο τομέας της συμφωνικής μουσικής. Γεννήσατε έναν [[Φέλιξ Μέντελσον Μπαρτόλντι|Μέντελσον]] και έναν [[Γκούσταβ Μάλερ|Μάλερ]] και τους πιο μεγάλους μουσικούς ερμηνευτές.
** ''03. Οι σχέσεις μου με τους Εβραίους'', Συνέντευξη στον Ισραηλινό δημοσιογράφο Yaron Enosh, 18.08.2015. (σελ. 60)

* Η τραγωδία για μένα έχει τον χαρακτήρα μιας θρησκευτικής ιεροτελεστίας που μας ενώνει με το Κέντρο της Συμπαντικής Αρμονίας, δηλαδή με την κορύφωση της ανθρώπινης προσπάθειας για [[πνεύμα|πνευματική]] και [[ψυχή|ψυχική]] ολοκλήρωση.
** ''70. Η τραγωδία για μένα έχει τον χαρακτήρα θρησκευτικής ιεροτελεστίας'', Συνέντευξη στον συνθέτη και περφόρμερ Andrew E. Simpson, 2006 [ΑΡΧ. 34]. (σελ. 530)

* Με επηρέασαν δύο [[αισθητική|αισθητικοί]] κόσμοι καθαρά [[Ελλάδα|ελληνικοί]]: η [[τραγωδία]] και η [[αρχιτεκτονική]].
** ''80. Με επηρέασαν δύο αισθητικοί κόσμοι καθαρά ελληνικοί: η τραγωδία και η αρχιτεκτονική'', Συνέντευξη στον Σύλλογο Αποφοίτων του Τμήματος Μουσικών Σπουδών Α.Π.Θ. (Σ.Δ.), 2005. (σελ. 604)

== ''Μονόλογοι στο Λυκαυγές'' (2017) ==
Από το βιβλίο: Μίκης Θεοδωράκης. ''Μονόλογοι στο Λυκαυγές.'' Ianos Εκδόσεις. Θεσσαλονίκη. 2017.

* [[Ευθύνη]] είναι να [[ντροπή|ντρέπεσαι]] και να [[επανάσταση|επαναστατείς]] όχι μόνο όταν σε αδικούν αλλά και όταν [[αδικία|αδικούν]] τον οποιονδήποτε, ακόμα κι όταν ζει χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά σου, όπως τα [[παιδί|παιδιά]] της μαύρης Αφρικής, της Ασίας, της Παλαιστίνης και του Ιράκ, αυτές οι αθώες υπάρξεις που δεν φταίνε σε τίποτα και που είναι [[θύμα|θύματα]] της [[εκμετάλλευση|εκμετάλλευσης]] και της [[αδιαφορία|αδιαφορίας]] των [[πλούτος|πλούσιων]] [[λαός|λαών]].
** ''Η πραγματική ελευθερία είναι η υπευθυνότητα'' [Χαιρετισμός προς Α' Β' Γ' Δ' Ε' ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης, 27.3.2006.] (σελ. 171 - 172)

* Ποιο είναι αλήθεια το κοινό γνώρισμα του [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]] και του [[Γιάννης Ρίτσος|Ρίτσου]]; Ασφαλώς είναι η [[ελληνική γλώσσα]], το ελληνικό ήθος, η παρουσία του ελληνικού χώρου και χρόνου στο έργο τους σε συνδυασμό με τη γνώση και την αγάπη στην ιστορική παράδοση και στις πολιτιστικές αξίες του ελληνικού λαού. Αν τα χαρακτηρίσουμε όλα αυτά με μια λέξη, τότε η λέξη αυτή είναι: [[Ελληνικότητα]].
** ''Για το πρόβλημα της Ελληνικότητας'' [Κείμενο από το βιβλίο των Μ. Θεοδωράκη και Γ. Κοντογιώργη, ''Ελληνικότητα και «διανόηση»'', εκδόσεις Ιανός, 2007, 2.7.2007.] (σελ. 213)

* Σ' αυτούς τους άξονες πιστεύω ότι θα πρέπει να εστιασθεί η [[εκπαίδευση|εκπαιδευτική]] μας [[προσπάθεια]], προκειμένου οι νέες γενιές να αποκτήσουν τα [[ηθική|ηθικά]] κυρίως ερείσματα που θα τους κάνουν μεθαύριο ολοκληρωμένους [[πολίτης|πολίτες]], έτοιμους να αντιμετωπίσουν τη θύελλα της [[παγκοσμιοποίηση|παγκοσμιοποίησης]] από θέση ισχύος που μπορεί να τους χαρίσει μόνο η αίσθηση ότι ανήκουν στον δικό τους κορμό, με τις δικές τους ρίζες και ιδιαιτερότητες. Με τη δική τους [[ταυτότητα]] του ολοκληρωμένου [[Έλληνας|Έλληνα]], που είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει ισότιμα τους άλλους σε μια διεθνή συγκυρία που απειλεί να ισοπεδώσει τα πάντα ξεκινώντας από τις [[πολιτισμός|πολιτισμικές]] και [[έθνος|εθνικές]] [[ιδιαιτερότητα|ιδιαιτερότητες]], ώστε όλοι και όλα να μεταβληθούν σε μια άμορφη και άβουλη μάζα στη διάθεση των ισχυρών της γης.
** ''Για το πρόβλημα της Ελληνικότητας'' [Κείμενο από το βιβλίο των Μ. Θεοδωράκη και Γ. Κοντογιώργη, ''Ελληνικότητα και «διανόηση»'', εκδόσεις Ιανός, 2007, 2.7.2007.] (σελ. 238)

* Αυτό που γίνεται πίσω από τα κάγκελα της κάθε ελληνικής [[φυλακή|φυλακής]], θα πρέπει να ντροπιάζει όλους ανεξαιρέτως τους [[πολίτης|πολίτες]] αυτής της χώρας. Γιατί δείχνει πόσο ανάλγητοι, πόσο απάνθρωποι και πόσο απολίτιστοι είμαστε. Τελικά όλα στη [[Ελλάδα|χώρα μας]] είναι μια βιτρίνα: Βουλή, κυβέρνηση, κόμματα, τηλεόραση, πανεπιστήμια και καλλιτέχνες. Μια ψεύτικη βιτρίνα, για να κρύβει τη [[βρομιά]] και την [[αδικία]].
** ''Προς την «Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων»'' [Δήλωση για τους φυλακισμένους, 10.11.2008.] (σελ. 252)

* Και για να πάω και πιο πέρα, εμείς οι νέοι της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου, όπου οι χωροφύλακες και η [[αστυνομία]] ήταν απέναντί μας με [[όπλα]] που ξερνούσαν ομαδικό [[θάνατος|θάνατο]], είχαμε την [[ψυχή|ψυχική]] και [[πνεύμα|πνευματική]] δύναμη να βλέπουμε ότι σε πολλές περιπτώσεις αυτοί που σήμερα αποκαλούνται περιφρονητικά «μπάτσοι» ήταν [[παιδί|παιδιά]] σαν κι εμάς παρασυρμένα από τη θύελλα των γεγονότων να κάνουν πράξεις που δεν ήθελαν. Δεν γενικεύμαμε. Αντίθετα μπορούσαμε ακόμα και μέσα στις πιο κρίσιμες για μας συνθήκες να δούμε ότι δεν είναι το ίδιο όλοι και ότι ο πραγματικός ένοχος ήταν η [[Εξουσία]], που είχε κατορθώσει να μας τυλίξει στα δίχτυα της, που έσταζαν αίμα και μίσος αδελφού προς αδελφό. Και πολλοί είχαν τότε ακόμα τη δύναμη να φωνάζουν μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα πριν σκοτωθούν: «Αδέρφια, πεθαίνουμε και για τη δική σας [[ευτυχία]]».
** ''Οι «Μπάτσοι» – Προς τους εξεγερμένους νέους'' [Άρθρο στην εφημερίδα ''Τα Νέα'', 18.12.2008.] (σελ. 256)

* Σήμερα, όλο και πιο πολλοί συνειδητοποιούν ότι ο [[κίνδυνος]] από την εισβολή των [[τράπεζα|τραπεζών]] είναι μεγαλύτερος από κείνον του [[Χίτλερ]] του Γ' Ράιχ. Τότε, η διαίρεση λαών, κοινωνιών και ανθρώπων έγινε με βάση φυλετική. Τελικός στόχος υπήρξε η επικράτηση της άριας φυλής και η μετατροπή όλων των άλλων σε ανθρώπινα υποζύγια. Ο στόχος αυτός παρεμένει και σήμερα, με βασικό κριτήριο τον [[πλούτος|πλούτο]].
** ''Ο αόρατος πόλεμος'' [Κείμενο από την προσωπική ιστοσελίδα του Θεοδωράκη, 27.4.2013.] (σελ. 408)

* Γιατί η επίθεση με [[όπλο]] το [[χρήμα]] είναι πολύ πιο βαθιά και αποτελεσματική από την όποια αστυνομική ή στρατιωτική δύναμη. Γιατί προσβάλλει τον [[πολίτης|πολίτη]] συνολικά. Όχι μόνο την ακεραιότητα του σώματος αλλά κι εκείνη του [[πνεύμα|πνεύματος]] και της [[ψυχή|ψυχής]] του. Όπως στα πειράματα του Κάμερον, που περιγράφει η Ναόμι Κλάιν, όπου με 50 ηλεκτροσόκ έσβηνε από τον εγκέφαλο η [[μνήμη]], δηλαδή η [[προσωπικότητα]], το χρήμα με το σοκ της [[ανεργία|ανεργίας]], της [[εξαθλίωση|εξαθλίωσης]] και του [[φόβος|φόβου]] διαλύει την ατομικότητα-προσωπικότητα του πολίτη και καταστρέφει τον κοινωνικό ιστό που συγκροτεί τη μορφή και το περιεχόμενο του [[λαός|λαού]]-[[έθνος|έθνους]]-[[κράτος|κράτους]].
** ''Ευρωπαϊκή Πατριωτική Αντίσταση'' [Κείμενο από την προσωπική ιστοσελίδα του Θεοδωράκη, 24.5.2013.] (σελ. 417)

* Γιατί πώς ήταν ποτέ δυνατόν να συλλαμβάνουν παιδιά, γυναίκες, γριές, γέρους, ανθρώπους αθώους, που το μόνο έγκλημά τους ήταν ότι ανήκαν σε άλλη [[φυλή]] και [[θρησκεία]] (μια φυλή μάλιστα που γέννησε τον [[Αϊνστάιν]], τον [[Φρόιντ]], τον [[Μαρξ]], τον [[Μάλερ]] και αναρίθμητους άλλους ευεργέτες της ανθρωπότητας), να τους στοιβάζει σε βαγόνια σαν να ήταν ζώα, να ταξιδεύουν μέρες και νύχτες ατέλειωτες και στο τέλος όσοι έμεναν ζωντανοί να είναι υποχρεωμένοι να υποστούν απερίγραπτους τρόπους [[μαρτύριο|μαρτυρίων]] και [[θάνατος|θανάτου]]. Ένας αιώνιος [[εφιάλτης]], ο χειρότερος απ' όσους γνώρισε ως σήμερα η [[ανθρωπότητα]], που σε κάνει άρρωστο ακόμα και με τη σκέψη του μόνο, ενώ τα θύματα, ειδικά τα αθώα [[παιδιά]], γίνονται μέσα σου άγγελοι και νιώθεις την ανάγκη να γονατίσεις μπροστά τους και να τους ζητήσεις αιώνια συγγνώμη λέγοντάς τους απλώς: «Ντρέπομαι που γεννήθηκα κι εγώ [[άνθρωπος]]». Στα Νταχάου και στα Άουσβιτς δεν σκότωσαν μόνο τους [[Εβραίοι|Εβραίους]], σκότωσαν τον Άνθρωπο. Και από τότε, όλοι όσοι επιζήσαμε, είμαστε αμαρτωλοί. Κι αυτό είναι που με κάνει τόσο σκληρό και απόλυτο απέναντι σε όποιον τολμήσει να δικαιολογήσει αυτόν τον εφιάλτη. Σκοτώσανε μέσα μου την πίστη μου στον Άνθρωπο, κι αυτό είναι που δεν μπορεί καμιά δύναμη στον κόσμο να με κάνει να το συγχωρήσω.
** ''Να αντιδράσουμε τώρα, όσο είναι ακόμα καιρός'' [Κείμενο από την προσωπική ιστοσελίδα του Θεοδωράκη, 11.6.2013.] (σελ. 419)

* Πώς «μιλά» η [[μουσική]]; Πώς εκφράζεται ο συνθέτης μέσα από τη μουσική; Δεν νομίζω ότι υπάρχει λογική-πεζή απάντηση. Όταν πρόκειται για πραγματική [[τέχνη|καλλιτεχνική]] [[δημιουργία]], τότε ανάγεται στον μυστηριακό κόσμο της δημιουργίας, της γένεσης ενός νέου κόσμου από το [[μηδέν]], από το [[χάος]] που είναι η άγνωστη σε μας εσωτερική [[ψυχή|ψυχική]] και [[πνεύμα|πνευματική]] πλευρά του [[άνθρωπος|ανθρώπου]].
** ''Εκ βαθέων ΙΙ'' [Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη κατά την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κρήτης (1.8.2005).] (σελ. 477 - 478)

== ''Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα'' (04/02/2018) ==
* Καλοί μου Έλληνες... αδέρφια μου, φασίστες, ρατσιστές, τρομοκράτες, αναρχικοί, τραμπούκοι, θα μάθατε ασφαλώς ότι οι πατριώτες που μας κυβερνούν και τα βαποράκια τους οι αριστεριστές, μάζευαν υπογραφές και χθες έριξαν μπογιές στο σπίτι μου για να με εμποδίσουν να μιλήσω μπροστά σε σένα κυρίαρχε λαέ. Για να μιλήσω με λόγια σταράτα, πατριωτικά, φλογερά και ασυμβίβαστα όπως έμαθα να μιλώ σε όλη μου τη ζωή και όπως εσύ με δίδαξες κυρίαρχε ελληνικέ λαέ.
** ''Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα'' (04/02/2018)&lt;ref&gt;''[https://www.lifo.gr/now/greece/oli-i-omilia-toy-miki-theodoraki-sto-syllalitirio-gia-ti-makedonia Όλη η ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία. Το κείμενο και βίντεο με την ομιλία του μουσικοσυνθετη σήμερα στο Σύνταγμα].'' lifo.gr. 04/02/2018. Ανακτήθηκε στις 10/10/2026.&lt;/ref&gt;{{#tag:ref|Και ο [[Γιώργος Σεφέρης]] έγραψε, ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968): «Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».»&lt;ref&gt; Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 259 - 260. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.&lt;/ref&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Εγώ δεν ντρέπομαι όπως οι εθνομηδενιστές που μας κυβερνούν να παραμείνω πιστός στις ιερές σκιές των προγόνων μας που μας δίδαξαν την αγάπη και τη θυσία για το [[Έθνος]] και την [[Πατρίδα]] –μια πατρίδα που σέβεται και αγαπά όλες τις πατρίδες του κόσμου– να είμαι πατριώτης διεθνιστής και συνάμα να περιφρονώ και να μάχομαι τον [[φασισμός|φασισμό]] σε όλες του τις μορφές και προ παντός στην πιο πονηρή, απατηλή και επικίνδυνη μορφή του, την «αριστερίστικη».
** ''Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα'' (04/02/2018)&lt;ref&gt;''[https://www.mikistheodorakis.gr/el/writings/speeches/?nid=5326 Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα (4.2.2018)].'' mikistheodorakis.gr. 03/02/2018. Ανακτήθηκε στις 10/10/2026.&lt;/ref&gt;

== Είπαν για τον Μίκη Θεοδωράκη ==
* Ίσως ελάχιστοι έχουν συνειδητοποιήσει, παρότι συνεχώς διαβάζουν και απολαμβάνουν κείμενα του Μίκη Θεοδωράκη, ότι ο μεγάλος μουσουργός μας είναι ένας πολύ σημαντικός [[συγγραφέας]] με ασυνήθιστα πλούσιο έργο. Αυτό οφείλεται στο ότι το έργο αυτό επισκιάζεται από την ακτινοβολία στον παγκόσμιο ορίζοντα των δύο άλλων έργων του, της [[μουσική|μουσικής]] του δημιουργίας και του μέχρι [[αυτοθυσία|αυτοθυσίας]] ακαταπόνητου [[αγώνας|αγώνα]] του για τον [[άνθρωπος|άνθρωπο]] και τις [[αξία|αξίες]] του. Το ότι στις δύο αυτές δημιουργικές παρουσίες του Μίκη Θεοδωράκη προστίθεται και ένας αντίστοιχος γραπτός λόγος ευρύτατων διαστάσεων, μένει στη σκιά της λάμψης του Μουσουργού και του Αγωνιστή. Αν κανείς αναδιφήσει τον γραπτό λόγο του Μίκη Θεοδωράκη, θα διαπιστώσει ότι αποτελεί το στέρεο και βαθύ θεμέλιο Λόγου πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η καλλιτεχνική του Δημιουργία και βλάστησε ο Αγώνας του για τον Άνθρωπο.
** Γιώργος Κασιμάτης&lt;ref&gt;Μίκης Θεοδωράκης. ''Μονόλογοι στο Λυκαυγές.'' Ianos Εκδόσεις. Θεσσαλονίκη. 2017. σελ. 13.&lt;/ref&gt;

== Σημειώσεις ==
&lt;references group=&quot;σημ.&quot; /&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}


{{DEFAULTSORT:Θεοδωρακης Μικης}}
[[Κατηγορία:Έλληνες μουσικοί]]
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ακτιβιστές]]
[[Κατηγορία:Πολιτικοί]]</text>
      <sha1>l0mipu3pfvcn6i2hdhx01phwciw7ck4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38755</id>
      <parentid>38753</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T17:00:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μονόλογοι στο Λυκαυγές (2017) */</comment>
      <origin>38755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26772" sha1="hxoqz1a64wcuavgyfo1h9amyc6pzhpb" xml:space="preserve">Ο '''[[:w:Μίκης Θεοδωράκης|Μίκης (Μιχαήλ) Θεοδωράκης]]''' (Χίος, 29 Ιουλίου 1925 - Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου 2021) ήταν Έλληνας συνθέτης και πολιτικός, κρητικής και μικρασιατικής καταγωγής. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μουσικοσυνθέτες και ως μία από τις επιδραστικότερες και σπουδαιότερες προσωπικότητες της Ελλάδας του 20ού αιώνα.

== ''Άξιος εστί'' (2004) ==
* Ο μόνος εχθρός του [[λαός|λαού]] είναι η [[εξουσία]] –εν τέλει κάθε εξουσία–, κι αλίμονο αν έχουμε μόνο μια εξουσία...
** ''Άξιος εστί: Ο Μίκης Θεοδωράκης αφηγείται τη ζωή του στον Γ. Π. Μαλούχο και συνθέτει την ιστορία της νεότερης Ελλάδας. ΙΙ. Δικτατορία, παγκόσμια πορεία, μεταπολίτευση'' (2004)&lt;ref&gt;''[https://bookpoint.gr/book/1146235 Άξιος εστί: Ο Μίκης Θεοδωράκης αφηγείται τη ζωή του στον Γ. Π. Μαλούχο και συνθέτει την ιστορία της νεότερης Ελλάδας. ΙΙ. Δικτατορία, παγκόσμια πορεία, μεταπολίτευση].'' bookpoint.gr. Ανακτήθηκε στις 10/10/2026.&lt;/ref&gt;

== ''Διάλογοι στο Λυκόφως'' (2016) ==
Από το βιβλίο: Μίκης Θεοδωράκης. ''Διάλογοι στο Λυκόφως. 90 Συνεντεύξεις.'' Ianos Εκδόσεις. Θεσσαλονίκη. 2016.

* Η έλλειψη εθνικής ανεξαρτησίας και λαϊκής κυριαρχίας μού προξενούν αισθήματα ηθικής ασφυξίας και εθνικής ντροπής, με τα οποία μου είναι αδύνατον να συνυπάρξω. 
** ''01. Ορθολογισμός, Σαφήνεια και δημιουργική Ασάφεια'', Συνέντευξη στην ελληνική MENSA, τεύχος 40, Αύγουστος 2015. (σελ. 30)

* Κι αυτό γιατί όλοι έχουν βεβαιωθεί ότι τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων και πετρελαίου της ελληνικής ΑΟΖ ανέρχονται σε πολλές δεκάδες τρισεκατομμύρια. Τα τραγικά προηγούμενα της ολοκληρωτικής καταστροφής των χωρών της Μέσης Ανατολής και της Λιβύης με τρομάζουν. Γιατί η αιτία ήταν τα πετρέλαια που οι ισχυροί λαοί τα θέλουν όλα δικά τους. Γι' αυτό τον λόγο εξοντώνουν τους λαούς. Η δική μας εξόντωση έχει ήδη ξεκινήσει. Όχι με βομβαρδισμούς και ομαδικές σφαγές αλλά διά της οικονομικής ασφυξίας.
** ''02. Οι σχέσεις μου με τη Γερμανία'', Συνέντευξη στη γερμανική εφημερίδα Der Tagesspiegel (Elisa Simantke), Σεπτέμβριος 2015 (μετάφραση Ρ.Π.). (σελ. 50 - 51)

* Με ρωτάτε πώς θα περιέγραφα το μουσικό μου έργο. Με βάση αυτά που προανέφερα, πιστεύω ότι ως συνθέτης προσπάθησα να συνενώσω δύο βασικά στοιχεία: την [[ελληνικότητα]] με την [[Ευρώπη|ευρωπαϊκή]] μουσική κληρονομιά (κυρίως στη συμφωνική μου μουσική) από τη μια μεριά. Κι από την άλλη, την εποχή μου, δηλαδή τις [[ιδέα|ιδέες]] μου, τον λαό μου, τα πάθη της εποχής μου, δηλαδή τα [[πάθος|πάθη]] όλων των [[λαός|λαών]] της γης, και την πίστη μου ως [[πολίτης|πολίτη]] στη [[δικαιοσύνη]], την [[ελευθερία]] και στα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]. Ίσως αυτή η πλευρά του μαχόμενου πολίτη και των σκληρών του [[αγώνας|αγώνων]] ενάντια σε κάθε είδους [[εξουσία]] που οδηγεί παντού και πάντοτε στη [[βαρβαρότητα]], αυτή η πλευρά του «είναι» μου (ας την ονομάσουμε ιδεολογική) να επηρέασε βαθιά τη [[μουσική]] μου. Αυτό δεν το αρνούμαι. Αντιθέτως, θα έλεγα ότι είμαι περήφανος γι' αυτό.
** ''03. Οι σχέσεις μου με τους Εβραίους'', Συνέντευξη στον Ισραηλινό δημοσιογράφο Yaron Enosh, 18.08.2015. (σελ. 55 - 56)

* Όμως δεν είμαι μόνο φίλος του Ισραήλ αλλά και μεγάλος θαυμαστής του εβραϊκού λαού που, όπως κι εμείς οι [[Έλληνες]], είναι στυλοβάτης του δυτικού πολιτισμού. Εσείς με τη [[Βίβλος|Βίβλο]], δηλαδή την [[ηθική]], κι εμείς με τη [[δημοκρατία]] και την [[τέχνη]], δημιουργήσαμε την υπόσταση του δυτικού ανθρώπου. Προσφέρατε πάρα πολλά, ιδιαίτερα στον σύγχρονο [[πολιτισμός|πολιτισμό]]. [[Εβραίοι]] είναι οι τρεις προσωπικότητες που άλλαξαν ριζικά την [[ανθρωπότητα]]: Ο [[Χριστός]], ο [[Μαρξ]] και ο [[Αϊνστάιν]]. Εκεί, όμως, που κυριαρχήσατε είναι ο τομέας της συμφωνικής μουσικής. Γεννήσατε έναν [[Φέλιξ Μέντελσον Μπαρτόλντι|Μέντελσον]] και έναν [[Γκούσταβ Μάλερ|Μάλερ]] και τους πιο μεγάλους μουσικούς ερμηνευτές.
** ''03. Οι σχέσεις μου με τους Εβραίους'', Συνέντευξη στον Ισραηλινό δημοσιογράφο Yaron Enosh, 18.08.2015. (σελ. 60)

* Η τραγωδία για μένα έχει τον χαρακτήρα μιας θρησκευτικής ιεροτελεστίας που μας ενώνει με το Κέντρο της Συμπαντικής Αρμονίας, δηλαδή με την κορύφωση της ανθρώπινης προσπάθειας για [[πνεύμα|πνευματική]] και [[ψυχή|ψυχική]] ολοκλήρωση.
** ''70. Η τραγωδία για μένα έχει τον χαρακτήρα θρησκευτικής ιεροτελεστίας'', Συνέντευξη στον συνθέτη και περφόρμερ Andrew E. Simpson, 2006 [ΑΡΧ. 34]. (σελ. 530)

* Με επηρέασαν δύο [[αισθητική|αισθητικοί]] κόσμοι καθαρά [[Ελλάδα|ελληνικοί]]: η [[τραγωδία]] και η [[αρχιτεκτονική]].
** ''80. Με επηρέασαν δύο αισθητικοί κόσμοι καθαρά ελληνικοί: η τραγωδία και η αρχιτεκτονική'', Συνέντευξη στον Σύλλογο Αποφοίτων του Τμήματος Μουσικών Σπουδών Α.Π.Θ. (Σ.Δ.), 2005. (σελ. 604)

== ''Μονόλογοι στο Λυκαυγές'' (2017) ==
Από το βιβλίο: Μίκης Θεοδωράκης. ''Μονόλογοι στο Λυκαυγές.'' Ianos Εκδόσεις. Θεσσαλονίκη. 2017.

* [[Ευθύνη]] είναι να [[ντροπή|ντρέπεσαι]] και να [[επανάσταση|επαναστατείς]] όχι μόνο όταν σε αδικούν αλλά και όταν [[αδικία|αδικούν]] τον οποιονδήποτε, ακόμα κι όταν ζει χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά σου, όπως τα [[παιδί|παιδιά]] της μαύρης Αφρικής, της Ασίας, της Παλαιστίνης και του Ιράκ, αυτές οι αθώες υπάρξεις που δεν φταίνε σε τίποτα και που είναι [[θύμα|θύματα]] της [[εκμετάλλευση|εκμετάλλευσης]] και της [[αδιαφορία|αδιαφορίας]] των [[πλούτος|πλούσιων]] [[λαός|λαών]].
** ''Η πραγματική ελευθερία είναι η υπευθυνότητα'' [Χαιρετισμός προς Α' Β' Γ' Δ' Ε' ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης, 27.3.2006.] (σελ. 171 - 172)

* Ποιο είναι αλήθεια το κοινό γνώρισμα του [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]] και του [[Γιάννης Ρίτσος|Ρίτσου]]; Ασφαλώς είναι η [[ελληνική γλώσσα]], το ελληνικό ήθος, η παρουσία του ελληνικού χώρου και χρόνου στο έργο τους σε συνδυασμό με τη γνώση και την αγάπη στην ιστορική παράδοση και στις πολιτιστικές αξίες του ελληνικού λαού. Αν τα χαρακτηρίσουμε όλα αυτά με μια λέξη, τότε η λέξη αυτή είναι: [[Ελληνικότητα]].
** ''Για το πρόβλημα της Ελληνικότητας'' [Κείμενο από το βιβλίο των Μ. Θεοδωράκη και Γ. Κοντογιώργη, ''Ελληνικότητα και «διανόηση»'', εκδόσεις Ιανός, 2007, 2.7.2007.] (σελ. 213)

* Σ' αυτούς τους άξονες πιστεύω ότι θα πρέπει να εστιασθεί η [[εκπαίδευση|εκπαιδευτική]] μας [[προσπάθεια]], προκειμένου οι νέες γενιές να αποκτήσουν τα [[ηθική|ηθικά]] κυρίως ερείσματα που θα τους κάνουν μεθαύριο ολοκληρωμένους [[πολίτης|πολίτες]], έτοιμους να αντιμετωπίσουν τη θύελλα της [[παγκοσμιοποίηση|παγκοσμιοποίησης]] από θέση ισχύος που μπορεί να τους χαρίσει μόνο η αίσθηση ότι ανήκουν στον δικό τους κορμό, με τις δικές τους ρίζες και ιδιαιτερότητες. Με τη δική τους [[ταυτότητα]] του ολοκληρωμένου [[Έλληνας|Έλληνα]], που είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει ισότιμα τους άλλους σε μια διεθνή συγκυρία που απειλεί να ισοπεδώσει τα πάντα ξεκινώντας από τις [[πολιτισμός|πολιτισμικές]] και [[έθνος|εθνικές]] [[ιδιαιτερότητα|ιδιαιτερότητες]], ώστε όλοι και όλα να μεταβληθούν σε μια άμορφη και άβουλη μάζα στη διάθεση των ισχυρών της γης.
** ''Για το πρόβλημα της Ελληνικότητας'' [Κείμενο από το βιβλίο των Μ. Θεοδωράκη και Γ. Κοντογιώργη, ''Ελληνικότητα και «διανόηση»'', εκδόσεις Ιανός, 2007, 2.7.2007.] (σελ. 238)

* Αυτό που γίνεται πίσω από τα κάγκελα της κάθε ελληνικής [[φυλακή|φυλακής]], θα πρέπει να ντροπιάζει όλους ανεξαιρέτως τους [[πολίτης|πολίτες]] αυτής της χώρας. Γιατί δείχνει πόσο ανάλγητοι, πόσο απάνθρωποι και πόσο απολίτιστοι είμαστε. Τελικά όλα στη [[Ελλάδα|χώρα μας]] είναι μια βιτρίνα: Βουλή, κυβέρνηση, κόμματα, τηλεόραση, πανεπιστήμια και καλλιτέχνες. Μια ψεύτικη βιτρίνα, για να κρύβει τη [[βρομιά]] και την [[αδικία]].
** ''Προς την «Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων»'' [Δήλωση για τους φυλακισμένους, 10.11.2008.] (σελ. 252)

* Και για να πάω και πιο πέρα, εμείς οι νέοι της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου, όπου οι χωροφύλακες και η [[αστυνομία]] ήταν απέναντί μας με [[όπλα]] που ξερνούσαν ομαδικό [[θάνατος|θάνατο]], είχαμε την [[ψυχή|ψυχική]] και [[πνεύμα|πνευματική]] δύναμη να βλέπουμε ότι σε πολλές περιπτώσεις αυτοί που σήμερα αποκαλούνται περιφρονητικά «μπάτσοι» ήταν [[παιδί|παιδιά]] σαν κι εμάς παρασυρμένα από τη θύελλα των γεγονότων να κάνουν πράξεις που δεν ήθελαν. Δεν γενικεύμαμε. Αντίθετα μπορούσαμε ακόμα και μέσα στις πιο κρίσιμες για μας συνθήκες να δούμε ότι δεν είναι το ίδιο όλοι και ότι ο πραγματικός ένοχος ήταν η [[Εξουσία]], που είχε κατορθώσει να μας τυλίξει στα δίχτυα της, που έσταζαν αίμα και μίσος αδελφού προς αδελφό. Και πολλοί είχαν τότε ακόμα τη δύναμη να φωνάζουν μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα πριν σκοτωθούν: «Αδέρφια, πεθαίνουμε και για τη δική σας [[ευτυχία]]».
** ''Οι «Μπάτσοι» – Προς τους εξεγερμένους νέους'' [Άρθρο στην εφημερίδα ''Τα Νέα'', 18.12.2008.] (σελ. 256)

* Σήμερα, όλο και πιο πολλοί συνειδητοποιούν ότι ο [[κίνδυνος]] από την εισβολή των [[τράπεζα|τραπεζών]] είναι μεγαλύτερος από κείνον του [[Χίτλερ]] του Γ' Ράιχ. Τότε, η διαίρεση λαών, κοινωνιών και ανθρώπων έγινε με βάση φυλετική. Τελικός στόχος υπήρξε η επικράτηση της άριας φυλής και η μετατροπή όλων των άλλων σε ανθρώπινα υποζύγια. Ο στόχος αυτός παρεμένει και σήμερα, με βασικό κριτήριο τον [[πλούτος|πλούτο]].
** ''Ο αόρατος πόλεμος'' [Κείμενο από την προσωπική ιστοσελίδα του Θεοδωράκη, 27.4.2013.] (σελ. 408)

* Γιατί η επίθεση με [[όπλο]] το [[χρήμα]] είναι πολύ πιο βαθιά και αποτελεσματική από την όποια αστυνομική ή στρατιωτική δύναμη. Γιατί προσβάλλει τον [[πολίτης|πολίτη]] συνολικά. Όχι μόνο την ακεραιότητα του σώματος αλλά κι εκείνη του [[πνεύμα|πνεύματος]] και της [[ψυχή|ψυχής]] του. Όπως στα πειράματα του Κάμερον, που περιγράφει η Ναόμι Κλάιν, όπου με 50 ηλεκτροσόκ έσβηνε από τον εγκέφαλο η [[μνήμη]], δηλαδή η [[προσωπικότητα]], το χρήμα με το σοκ της [[ανεργία|ανεργίας]], της [[εξαθλίωση|εξαθλίωσης]] και του [[φόβος|φόβου]] διαλύει την ατομικότητα-προσωπικότητα του πολίτη και καταστρέφει τον κοινωνικό ιστό που συγκροτεί τη μορφή και το περιεχόμενο του [[λαός|λαού]]-[[έθνος|έθνους]]-[[κράτος|κράτους]].
** ''Ευρωπαϊκή Πατριωτική Αντίσταση'' [Κείμενο από την προσωπική ιστοσελίδα του Θεοδωράκη, 24.5.2013.] (σελ. 417)

* Γιατί πώς ήταν ποτέ δυνατόν να συλλαμβάνουν παιδιά, γυναίκες, γριές, γέρους, ανθρώπους αθώους, που το μόνο έγκλημά τους ήταν ότι ανήκαν σε άλλη [[φυλή]] και [[θρησκεία]] (μια φυλή μάλιστα που γέννησε τον [[Αϊνστάιν]], τον [[Φρόιντ]], τον [[Μαρξ]], τον [[Γκούσταβ Μάλερ|Μάλερ]] και αναρίθμητους άλλους ευεργέτες της ανθρωπότητας), να τους στοιβάζει σε βαγόνια σαν να ήταν ζώα, να ταξιδεύουν μέρες και νύχτες ατέλειωτες και στο τέλος όσοι έμεναν ζωντανοί να είναι υποχρεωμένοι να υποστούν απερίγραπτους τρόπους [[μαρτύριο|μαρτυρίων]] και [[θάνατος|θανάτου]]. Ένας αιώνιος [[εφιάλτης]], ο χειρότερος απ' όσους γνώρισε ως σήμερα η [[ανθρωπότητα]], που σε κάνει άρρωστο ακόμα και με τη σκέψη του μόνο, ενώ τα θύματα, ειδικά τα αθώα [[παιδιά]], γίνονται μέσα σου άγγελοι και νιώθεις την ανάγκη να γονατίσεις μπροστά τους και να τους ζητήσεις αιώνια συγγνώμη λέγοντάς τους απλώς: «Ντρέπομαι που γεννήθηκα κι εγώ [[άνθρωπος]]». Στα Νταχάου και στα Άουσβιτς δεν σκότωσαν μόνο τους [[Εβραίοι|Εβραίους]], σκότωσαν τον Άνθρωπο. Και από τότε, όλοι όσοι επιζήσαμε, είμαστε αμαρτωλοί. Κι αυτό είναι που με κάνει τόσο σκληρό και απόλυτο απέναντι σε όποιον τολμήσει να δικαιολογήσει αυτόν τον εφιάλτη. Σκοτώσανε μέσα μου την πίστη μου στον Άνθρωπο, κι αυτό είναι που δεν μπορεί καμιά δύναμη στον κόσμο να με κάνει να το συγχωρήσω.
** ''Να αντιδράσουμε τώρα, όσο είναι ακόμα καιρός'' [Κείμενο από την προσωπική ιστοσελίδα του Θεοδωράκη, 11.6.2013.] (σελ. 419)

* Πώς «μιλά» η [[μουσική]]; Πώς εκφράζεται ο συνθέτης μέσα από τη μουσική; Δεν νομίζω ότι υπάρχει λογική-πεζή απάντηση. Όταν πρόκειται για πραγματική [[τέχνη|καλλιτεχνική]] [[δημιουργία]], τότε ανάγεται στον μυστηριακό κόσμο της δημιουργίας, της γένεσης ενός νέου κόσμου από το [[μηδέν]], από το [[χάος]] που είναι η άγνωστη σε μας εσωτερική [[ψυχή|ψυχική]] και [[πνεύμα|πνευματική]] πλευρά του [[άνθρωπος|ανθρώπου]].
** ''Εκ βαθέων ΙΙ'' [Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη κατά την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κρήτης (1.8.2005).] (σελ. 477 - 478)

== ''Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα'' (04/02/2018) ==
* Καλοί μου Έλληνες... αδέρφια μου, φασίστες, ρατσιστές, τρομοκράτες, αναρχικοί, τραμπούκοι, θα μάθατε ασφαλώς ότι οι πατριώτες που μας κυβερνούν και τα βαποράκια τους οι αριστεριστές, μάζευαν υπογραφές και χθες έριξαν μπογιές στο σπίτι μου για να με εμποδίσουν να μιλήσω μπροστά σε σένα κυρίαρχε λαέ. Για να μιλήσω με λόγια σταράτα, πατριωτικά, φλογερά και ασυμβίβαστα όπως έμαθα να μιλώ σε όλη μου τη ζωή και όπως εσύ με δίδαξες κυρίαρχε ελληνικέ λαέ.
** ''Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα'' (04/02/2018)&lt;ref&gt;''[https://www.lifo.gr/now/greece/oli-i-omilia-toy-miki-theodoraki-sto-syllalitirio-gia-ti-makedonia Όλη η ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία. Το κείμενο και βίντεο με την ομιλία του μουσικοσυνθετη σήμερα στο Σύνταγμα].'' lifo.gr. 04/02/2018. Ανακτήθηκε στις 10/10/2026.&lt;/ref&gt;{{#tag:ref|Και ο [[Γιώργος Σεφέρης]] έγραψε, ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968): «Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».»&lt;ref&gt; Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 259 - 260. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.&lt;/ref&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Εγώ δεν ντρέπομαι όπως οι εθνομηδενιστές που μας κυβερνούν να παραμείνω πιστός στις ιερές σκιές των προγόνων μας που μας δίδαξαν την αγάπη και τη θυσία για το [[Έθνος]] και την [[Πατρίδα]] –μια πατρίδα που σέβεται και αγαπά όλες τις πατρίδες του κόσμου– να είμαι πατριώτης διεθνιστής και συνάμα να περιφρονώ και να μάχομαι τον [[φασισμός|φασισμό]] σε όλες του τις μορφές και προ παντός στην πιο πονηρή, απατηλή και επικίνδυνη μορφή του, την «αριστερίστικη».
** ''Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα'' (04/02/2018)&lt;ref&gt;''[https://www.mikistheodorakis.gr/el/writings/speeches/?nid=5326 Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Σύνταγμα (4.2.2018)].'' mikistheodorakis.gr. 03/02/2018. Ανακτήθηκε στις 10/10/2026.&lt;/ref&gt;

== Είπαν για τον Μίκη Θεοδωράκη ==
* Ίσως ελάχιστοι έχουν συνειδητοποιήσει, παρότι συνεχώς διαβάζουν και απολαμβάνουν κείμενα του Μίκη Θεοδωράκη, ότι ο μεγάλος μουσουργός μας είναι ένας πολύ σημαντικός [[συγγραφέας]] με ασυνήθιστα πλούσιο έργο. Αυτό οφείλεται στο ότι το έργο αυτό επισκιάζεται από την ακτινοβολία στον παγκόσμιο ορίζοντα των δύο άλλων έργων του, της [[μουσική|μουσικής]] του δημιουργίας και του μέχρι [[αυτοθυσία|αυτοθυσίας]] ακαταπόνητου [[αγώνας|αγώνα]] του για τον [[άνθρωπος|άνθρωπο]] και τις [[αξία|αξίες]] του. Το ότι στις δύο αυτές δημιουργικές παρουσίες του Μίκη Θεοδωράκη προστίθεται και ένας αντίστοιχος γραπτός λόγος ευρύτατων διαστάσεων, μένει στη σκιά της λάμψης του Μουσουργού και του Αγωνιστή. Αν κανείς αναδιφήσει τον γραπτό λόγο του Μίκη Θεοδωράκη, θα διαπιστώσει ότι αποτελεί το στέρεο και βαθύ θεμέλιο Λόγου πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η καλλιτεχνική του Δημιουργία και βλάστησε ο Αγώνας του για τον Άνθρωπο.
** Γιώργος Κασιμάτης&lt;ref&gt;Μίκης Θεοδωράκης. ''Μονόλογοι στο Λυκαυγές.'' Ianos Εκδόσεις. Θεσσαλονίκη. 2017. σελ. 13.&lt;/ref&gt;

== Σημειώσεις ==
&lt;references group=&quot;σημ.&quot; /&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}


{{DEFAULTSORT:Θεοδωρακης Μικης}}
[[Κατηγορία:Έλληνες μουσικοί]]
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ακτιβιστές]]
[[Κατηγορία:Πολιτικοί]]</text>
      <sha1>hxoqz1a64wcuavgyfo1h9amyc6pzhpb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Χίτλερ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6940</id>
    <redirect title="Αδόλφος Χίτλερ" />
    <revision>
      <id>38751</id>
      <timestamp>2026-11-11T16:44:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>Ανακατεύθυνση στη σελίδα [[Αδόλφος Χίτλερ]]</comment>
      <origin>38751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="1lcvroyerko3l6awg6h6sda0yv81vny" xml:space="preserve">#ΑΝΑΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ [[Αδόλφος Χίτλερ]]</text>
      <sha1>1lcvroyerko3l6awg6h6sda0yv81vny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Όπλο</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6941</id>
    <redirect title="Όπλα" />
    <revision>
      <id>38752</id>
      <timestamp>2026-11-11T16:46:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>Ανακατεύθυνση στη σελίδα [[Όπλα]]</comment>
      <origin>38752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="m1jwlct5kjtgnhcj1rpksqkif8cqlaf" xml:space="preserve">#ΑΝΑΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ [[Όπλα]]</text>
      <sha1>m1jwlct5kjtgnhcj1rpksqkif8cqlaf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Φρόιντ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6942</id>
    <redirect title="Σίγκμουντ Φρόιντ" />
    <revision>
      <id>38754</id>
      <timestamp>2026-11-11T16:56:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>Ανακατεύθυνση στη σελίδα [[Σίγκμουντ Φρόιντ]]</comment>
      <origin>38754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="nbjj8p01c2l3im7szmog1mac40n5r1m" xml:space="preserve">#ΑΝΑΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ [[Σίγκμουντ Φρόιντ]]</text>
      <sha1>nbjj8p01c2l3im7szmog1mac40n5r1m</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>