Wikipedia emlwiki https://eml.wikipedia.org/wiki/PP MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Speciale Discussione Utente Discussioni utente Wikipedia Discussioni Wikipedia File Discussioni file MediaWiki Discussioni MediaWiki Template Discussioni template Aiuto Discussioni aiuto Categoria Discussioni categoria TimedText TimedText talk Mòdul Discusiòun dal Mòdul Evento Discussioni evento 0 13580 174896 72482 2026-11-09T16:25:16Z Mirandolese 1879 174896 wikitext text/x-wiki {{Metacaixa |id=0 |color= |bt1=Miranduléś |bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]] |ps1= __NOTOC__ {{dialort | dial=Miranduléś}} [[File:Alisa Kleybanova practice.jpg|315px|thumb|left|L'Alisa Kleybanova tòlta śò a Charleston in dal 2011]] L’'''Alisa Mikhaelovna Kleybanova''' ([[Måssca|Mósca]], 15 ad Luj dal 1989, ''Алиса Михайловна Клейбанова'' in [[Róss|Rus]]) l'è na tenìsta rusa prufesiunìsta da 'l Agóst dal 2003. L'è élta 181 cm e la péśa 72 chilo. L'è stada la nùmar vint dal mónd al 21 ad Favràr dal 2011. La dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs, ch'a sarés pò al sò cōlp preferî insém a 'l servìsi, a dū maṅ. In dla sò caréra l'à vins dū tìtui [[WTA]] (in dal 2010) e déś ad qvéi [[ITF]]. In dal 2008 l'è rivàda in di utàṿ a [[Wimbledon]] e pò l'à fat cumpàgn 'l an dòp anc a gl'[[Australian Open]]. == Caréra == La rusa la taca la sò caréra a la granda śugànd in dal 2003 tri turnèo [[ITF]], vinsénd un tìtul e pardénd na finàl a [[Madrid]]. In dal 2004 la tōś part cun na [[carta salvàdga]] a 'l turnèo [[WTA]] 'd [[Indian Wells]], da nùmar 572 dal mónd, e lè la bat subìt la nùmar 58 dal ''ranking'', la cruàta [[Jelena Kostanić Tošić]]. In dal secónd tùran invéci la céd a l'[[Anna Smashnova]] par 4-6 0-6. In Avrìl la riva in finàl in d'l [[ITF]] ad [[Jackson (Missisìpi)|Jackson]], baténd anc la nùmar òṅ dal tablòṅ [[Shuai Peng]], ma la la pèrd 6-4 2-6 4-6 cun l'[[Evgenia Linetskaya]]. In dal 2005 la s mét in bisàca al turnèo [[ITF]] ad cà ad [[Måssca|Mósca]] (al nùmar dū), dand la paga, fra gl'atri, a la [[Sara Errani]] e a la [[Karin Knapp]]. In [[Giapòṅ]] la śōga in Utóbar e Nuvémbar àtar dū [[ITF]] e la i fà suo tut dū. La sèra 'l an da nùmar 244 dal mónd. La taca a śugàr in dal 2006 in dal qualificasiòṅ ad [[Pattaya City]] ma là la pèrd subìt da la [[Bethanie Mattek-Sands]] 3-6 2-6. In Maǵ la riva in finàl in d'l [[ITF]] ad [[Caśèrta]] baténd la francéśa [[Alizé Cornet]] ma pò la patìs un 2-6 4-6 da la [[Mandy Minella]] ma la stmana dòp la rusa la dà la paga pròpria a la lusemburghéśa in d'l ùlt'm at d'l [[ITF]] ad [[Campbàs]] dòp ch'in dal prim tùran l'iva asfaltâ 6-0 6-0 l'[[Andrea Petković]]. In dal 2007 la taca la stagiòṅ tulénd part a soquànt [[ITF]]. A [[Måssca|Mósca]] (al nùmar dū) la pèrd in semifinàl da l'[[Ekaterina Makarova]] par 5-7 4-6. Vinsénd dū [[ITF]] in [[Itâglia]] in Luj e Setémbar e òṅ in di [[Stat Unî]] in Utóbar, la rusa la gh la cava a tiràr-as dimóndi sù in clasìfica, a 'l nùmar 150. [[File:Kleybanova_2009_US_Open_01.jpg|275px|thumb|right|Un arvèrs dla rusa tirâ a gl'US Open dal 2009]] [[File:Toray PPO 2009 Alisa Kleybanova.jpg|275px|thumb|right|La Kleybanova impgnàda a Tokyo in dal 2009]] [[File:Alisa Kleybanova at the 2010 US Open 04.jpg|275px|thumb|right|L'Alisa a 'l servìsi durànt gl'US Open dal 2010]] In dal 2008 la pasa 'l qualificasiòṅ a [[Gold Coast]] e a gl'[[Australian Open]], andànd pò sèmpar fóra a 'l secónd tùran da la [[Patty Schnyder]] 1-6 3-6 e da l'[[Anna Čakvetadze]] 3-6 4-6. Stés quèl anc a [[Antwerp]] ma chè la riva almànc in di quàrt (4-6 3-6 da la nùmar òṅ dal mónd, la [[Justine Henin]]). A [[Miami]] la fà al sò ingrès in dal tablòṅ prinsipàl faghénd fóra fàcil la [[Mashona Washington]] 6-1 6-2. La rusa la pasa pò àtar dū tùran prima ad farmàr-as cun la [[Vera Zvonarëva]] 1-6 4-6. A 'l [[Roland Garros]] la ''Klejbanova'' la cata 'l us sarâ a 'l secónd tùran da la [[Nadia Petrova]]. A [[Eastbourne]], dòp tri tùran ad qualificasiòṅ, l’''Alisa'' la fà fóra la [[Melanie South]] par 6-4 6-4 e l'[[Aravane Rezaï]] par 6-3 5-7 6-3 prima ad cédar 3-6 3-6 a cl'atra francéśa, la [[Marion Bartoli]]. A [[Wimbledon]] la riva in di utàṿ dand la paga prima a la [[Daniela Hantuchová]] e pò a la giapunéśa [[Ai Sugiyama]], pardénd a la fiṅ cun la [[Venus Williams]] par 3-6 4-6. A [[Stanford]] la bat l'[[Elena Vesnina]] prima ad lasàr strada in dal secónd tùran a la śvisra [[Patty Schnyder]]. A [[Los Angeles]], [[Montreal]] e [[New Haven]] la vins sōl na partìda pardénd invéci cun la [[Petra Kvitová]], cun la [[Marion Bartoli]] ('sta vòlta par bandòṅ) e cun l'[[Ol'ga Govorcova]]. A gl'[[US Open]] (da nùmar trénta-quàtar dal mónd) la partìs bèṅ dand un 6-2 7-5 a la [[Carla Suárez Navarro]] ma pò la finìs mâl ciapànd un 5-7 3-6 da la [[Lindsay Davenport]]. La finìs 'l an śugànd quàtar [[ITF]], vinsénd-an dū, e srand la stagiòṅ da nùmar trénta-tri dal mónd. In dal 2009 la fà secónd tùran a [[Brisbane]] e a [[Sydney]] baténd la [[Kaia Kanepi]] 6-1 6-4 e la [[Marija Kirilenko]] 6-2 6-2 e pardénd cun la [[Tathiana Garbin]] 6-4 4-6 2-6 e cun l'[[Alizé Cornet]] 6-7 1-6. A gl'[[Australian Open]] la śōga invéci a la granda dand la paga a la [[Sofia Arvidsson]] 7-5 7-5, a la [[Stéphanie Cohen-Aloro]] 6-1 3-6 6-2 e a l'[[Ana Ivanović]] 7-5 6-7 6-2 par pò lasàr strada a la [[carta salvàdga]] ad cà, la [[Jelena Dokić]], par 5-7 7-5 6-8. A [[Parì]] a 'l quèrt la céd a 'l secónd tùran a la pulàca [[Agnieszka Radwańska]] in tri sét e pò la fà 'l stés riśultâ anc a [[Dubai]] (5-7 4-6 da l'[[Ana Ivanović]]). A [[Miami]] l'è na lòta in famìja fra lē e di atri ex suviètichi. Dòp un ''bye'' l’''Alisa'' la manda a cà la kaśàka [[Galina Voskoboeva]] 6-2 6-4 e pò anc la bielurùsa [[Nastas'sja Jakimava]] 6-3 3-6 6-4 ma in di utàṿ la patìs al śōg putènt dla [[Svetlana Kuznecova]] ch'la la bat par 6-2 6-1. A [[Fès]] la rusa la riva in semifinàl in dua la pèrd da l'[[Ekaterina Makarova]] par 2-6 1-6. A [[Madrid]] la fà 'l cōlp pigànd a 'l secónd tùran la [[Venus Williams]] par 6-3 3-6 7-5 prima ad far al valìś lē cun la danéśa [[Caroline Wozniacki]] cun al puntéǵ ad 2-6 2-6. Dòp soquànt prim e secónd tùran e un quàrt a [[Bùdapest]] (7-5 5-7 2-6 da la sà bistiàsa négra, la [[Patty Schnyder]]) la tórna a i sò livèi a [[Turònt]] in Agóst. In [[Cànada]] la rusa la fà fóra una a drē a cl'atra la śugadōra ad cà [[Aleksandra Wozniak]] par 6-4 6-4, la nùmar quìndas dal mónd [[Dominika Cibulková]] par 6-1 4-6 7-6, la francéśa [[Aravane Rezaï]] par 6-3 6-4 e la nùmar quàtar dal ''ranking'' [[Jelena Janković]] par 6-7 7-6 6-2. La céd sōl in semifinàl, dòp tri sét, a la [[Marija Šarapova]] par 2-6 6-4 4-6. In Setémbar la riva in di utàṿ a [[Tokyo]] baténd prima l'[[Ayumi Morita]] e pò la [[Vera Zvonarëva]] prima ad pèrd'r incóra cun la siberiàna par 6-2 2-6 2-6. La sèra 'l an rivànd in semifinàl a [[Måssca|Mósca]] in dua però la céd 2-6 1-6 a 'l[[Ol'ga Govorcova]]. In dal 2010 in [[Austràglia]] la cata sù dū prim tùran cun al rusi [[Anastasija Pavljučenkova]] a [[Brisbane]] e [[Svetlana Kuznecova]] a [[Sydney]], faghénd védar ch'la fà fadìga a śugàr-ag cóntar. A [[Melbourne]] la s tōś l'arvìnsida cun la [[Jelena Dokić]], mandàda a cà subìt cun un 6-1 7-5 in sal cupét, e pò la bat anc la [[Sorana Cîrstea]] prima ad cédar a la [[Justine Henin]] in tri sét. A [[Parì]] a 'l quèrt la vèṅ batùda 7-6 6-1 da l'itagliàna [[Flavia Pennetta]] a 'l secónd tùran. In Favràr la vins finalmènt al sò prim turnèo [[WTA]] a [[Kuala Lumpur]] e la 'l fà baténd anc al rusi [[Alla Kudrjavceva]] 6-7 6-3 6-4 e [[Elena Dement'eva]] 6-3 6-2, qvésta chè in finàl. La fà 'n bèl turnèo anc a [[Indian Wells]] baténd la [[Cvetana Pironkova]] 6-7 6-3 6-1, la [[Kim Clijsters]] 6-4 1-6 7-6 e la [[Carla Suárez Navarro]] 2-6 7-6 6-4 par rivàr in di quàrt in dua la léva la bandéra biànca cun la [[Jelena Janković]]. A [[Miami]] e a [[Róma]] invéci la fà 'n pas indrē, pardénd subìt cun al ''Chichis'' [[Sara Errani]] e [[Roberta Vinci]]. A 'l [[Roland Garros]] la rusa la bat incóra l'[[Ana Ivanović]] par pò cédar a 'l tèrs tùran a la [[Jaroslava Švedova]] par 2-6 6-4 0-6. In sl'èrba la và fóra subìt a [[Eastbourne]] (6-4 5-7 2-6 da la [[Svetlana Kuznecova]]) mént'r a [[Wimbledon]] la céd a la [[Venus Williams]] a 'l tèrs tùran. In Agóst a [[San Diego]] la riva in di quàrt mandànd a cà la nùmar dū dal mónd, la [[Jelena Janković]], ma pò la gh'à da pigàr-as cun la śluvàca [[Daniela Hantuchová]] par 6-2 4-6 3-6. A [[Montreal]], [[New Haven]] e a gl'[[US Open]] la và fóra prèst par cólpa dgl'itagliàni [[Flavia Pennetta]] e [[Sara Errani]] ma in Setémbar la rusa la pōl tiràr via al turàć da 'l spumànt parchè la vins al turnèo ad [[Seùl]], 6-1 6-3 in finàl cun la [[Klára Zakopalová]]. In Utóbar l’''Alisa'' la pèrd a 'l secónd tùran a [[Pechîn]] (1-6 4-6 da la [[Na Li]]) e a 'l tèrs tùran a [[Måssca|Mósca]] (1-6 3-6 da la [[Viktoryja Azaranka]]) ma chè almànc la bat la [[Lucie Šafářová]] e la [[Sara Errani]]. La rusa la taca al 2011 cun un prim tùran a [[Brisbane]] ma pò la và a la granda a [[Sydney]] in dua la dà la paga a la [[Francesca Schiavone]] 6-7 6-1 6-2, a la [[María José Martínez Sánchez]] 6-2 6-4 e a la [[Dominika Cibulková]] 6-3 5-7 6-2 e pò la céd sōl par 6-4 3-6 6-7 a la nùmar tri dal mónd [[Kim Clijsters]], pò vinsidōra di [[Australian Open]] da lè a pôc. Al 21 ad Favràr la riva a èsar la nùmar vint dal mónd (al sò ''ranking'' più bèl) dòp i quàrt pardû in [[Dubai]] cun la [[Flavia Pennetta]]. A pâr ch'a sia rivâ par lē al mumènt più bèl dla sò caréra ma a n è briśa acsè. La taca a pèrdar prèst in di turnèo (a [[Miami]] cun l'[[Ekaterina Makarova]] 5-7 3-6, a [[Charleston]] cun la [[Christina McHale]] 1-6 0-6). A [[Madrid]] e a [[Róma]] la và fóra a 'l secónd tùran, pardénd da la [[Roberta Vinci]] e da la [[Shahar Peer]], pò ad lē a n sà più gnint, cun la rusa ch'la sa scanśèla da i turnèo dal [[Roland Garros]] e ad [[Wimbledon]]. Al 15 ad Luj, al dè dal sò cumpleàn, la fà savēr in sal sit uficiàl dla [[WTA]] e anc in sal suo 'd avér-ag al [[linfòma 'd Hodgkin]] e ad cunseguénsa 'd èsar custréta a suspéndar la sò caréra par curàr-as da 'l càncar. La próa a tùrnàr a śugàr na prima vòlta in dal 2012 a [[Miami]], quànd la pasa 'l prim tùran cun la [[Johanna Larsson]] prima ad farmàr-as cun la [[Marija Kirilenko]] par 6-7 3-6, ma 'l è 'n fōg ad paja. Finalmènt i dutōr i gh daṅ via libra in dal 2013 e lē la s arbàsa a śugàr in soquànt [[ITF]] americàṅ a partìr da Maǵ. La rusa la in vins òṅ e in 'n àtar la riva in finàl. In dal tèrs, śugâ in Luj, la riva in di quàrt parténd da 'l qualificasiòṅ. == Culegamènt estéran == * {{en}} {{ru}} [http://www.alisakleybanova.ru/ Al sò sit uficiàl] * {{en}} [http://www.wtatennis.com/players/player/11068/title/alisa-kleybanova La sò schéda in sal sit dla WTA] |sel=1 }} [[Categoria:TENNIS|Klejbanova Alisa]] [[Categoria:SPORT|Klejbanova Alisa]] in8do92zu03u2pqzmb0q95e6559yadb 0 32147 174895 162713 2026-11-09T16:09:14Z Mirandolese 1879 174895 wikitext text/x-wiki {{Metacaixa |id=0 |color= |bt1=Miranduléś |bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]] |ps1= __NOTOC__ {{dialort | dial=Miranduléś}} [[File:Mississippi_in_United_States.svg|280px|thumb|left|Al Missisìpi (in rós) a 'l intéran di Stat Unî]] [[File:Seal_of_Mississippi_%282014%29.svg|215px|thumb|right|Al stéma dal Missisìpi]] [[File:Flag_of_Mississippi.svg|215px|thumb|right|La bandéra dal Missisìpi]] [[File:Defense.gov photo essay 120830-Z-EG664-005.jpg|215px|thumb|right|Efèt d'l uragàṅ Isaac dal 2012]] Al '''Missisìpi''' (a s lèś [mɪsɨˈsɪpi] in [[Ingléś]], [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/40/En-us-Mississippi.ogg <small>scólta'l chè</small>]) 'l è 'n stat dal sud di [[Stat Unî]] ch'al s è unî a la federasiòṅ in dal 1817. Al sò mòt in [[latìn]] 'l è „Virtute et armis“ (''Virtù e armi'') mént'r al sò [[scutmàj]] 'l è „The Magnolia State“ (''Al stat dla Magnòglia''). Al ciàpa 'l nóm da 'l fiùm [[Missisìpi (fiùm)|umònim]] ch'al pasa da la sò banda sinìstra che gl'indiàṅ i ciamàvan ''misi-ziibi'' (''fiùm grand''). La sò capitàl e sèntar più impurtànt l'è [[Jackson (Missisìpi)|Jackson]] cun [[Gulfport]], [[Hattiesburg]] e [[Bilòxi]] àtri sità impurtànti. Al ''Missisìpi'' al gh'à utànta-dū cuntèi e duśènt-nuvantasiē cumùṅ. Al stat al gh'à na superfìsi ad 125.443 km² méntar la sò pupulasiòṅ l'è 'd nóṿ migliòṅ 'd abitànt a 'l incìrca, divìśa fra 'n 59,1% ad biànc e 37,0% ad négar, la persentuàla 'd gint ad culōr più élta dal paéś. Al cunfìna a nòrd c'n al [[Tennessee]], a èst cun 'l [[Alabàma]], a sud c'n al [[Gōlf dal Mèsic]], a sud-òvest cun la [[Luiśiàna]] e nòrd-òvest cun 'l [[Arkànsas]]. Al ''Missisìpi'' 'l è pîṅ ad furèsti, ad fiōr ad [[Magnòglia]], òṅ di sò sìmbul, e 'd [[bucàcia|bucàci]]. In dgl'elesiòṅ p'r elèś'r al presidènt di [[Stat Unî]] al ''Missisìpi'' da 'l 1980 in avànti 'l è pasâ a vutàr p'r i republicàṅ méntar prima 'l éra praticamènt sèmpar da la banda di demucràtic, tant par dir in dal 1944 [[Franklin D. Roosevelt]] chè 'l iva ciapâ dagnóra 'l 94% di vōt. Al sò guvernadōr, da 'l 2012, 'l è 'l republicàṅ [[Phil Bryant]]. Chi lò 'l à fat vgnir fóra na léǵ in d'l Avrìl dal 2016 ch'la diś ch'a s pōl rifiutàr-'s ad sarvìr di fnòć par di mutìṿ religióś. Al ''Missisìpi'', ólt'r a ès'r al stat più pòvar (i sò diśucupâ i pàs'n al 6,2%), 'l è anc al paéś più religióś dla federasiòṅ e i dū tèrs dla sò gint l'è 'd acòrd sèg tant che bèla in dal 2004 'l 86% di eletōr ad cal stat chè i aṅ vlû mét'r in dla sò custitusiòṅ par scrit, dòp un referéndum, ad pruibìr ad dar gnanc un dirìt a 'l còpi gay. Da sèmp'r un stat ad cuntadèṅ, i padròṅ biànc i druàv'n i séruv négar par far-i lauràr in di camp ad [[cutòṅ]], dòp avér pardû la guèra sivìl cun qvéi dal nòrd, al ''Missisìpi'' 'l à fat fadìga a tgnir al pas di àtar stat, al n gh la cavàva gnanc a tiràr sù di [[àrśan]] par tgnir sóta cuntról tut i sò fiùm ch'i aṅ eśundâ dimóndi vòlti in dal cōrs dal tèmp, cum in dal 1927 quànd i èṅ andâ 'd sóta 70.000 km² ad sit. In dal 1990 i aṅ ligaliśâ 'l śōg 'd aśàrd in dal sità lung i fiùm par tiràr da la sò banda dimóndi turìsta. Prima ch'a rivìs 'l uragàṅ [[Katrina]] in dal 2005, al ''Missisìpi'' 'l éra 'l secónd marcâ di [[Stat Unî]] in c'l àmbit chè dòp al [[Nevàda]] ma pò 'l è andâ tut a gambi a 'l ària. == Culegamènt estéran == * {{en}} [http://www.ms.gov/ Al sit ufisiàł] * {{it}} [https://www.treccani.it/enciclopedia/mississippi_res-aaed2b7f-e041-11df-9ef0-d5ce3506d72e/ La sò paśna su 'l sit dla ''Treccani''] |sel=1 }} {{Stat Unî}} [[Categoria:GEOGRAFIA|Missisìpi]] [[Categoria:Stat Unî]] iq28kuaw0tndwgq2000gppth01ytqsg 0 32285 174898 120888 2026-11-09T17:14:07Z Mirandolese 1879 174898 wikitext text/x-wiki {{Metacaixa |id=0 |color= |bt1=Miranduléś |bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]] |ps1= __NOTOC__ {{dialort | dial=Miranduléś}} [[File:Katrina-14588.jpg|290px|thumb|left|Cà 'd Bilòxi spasàdi via da 'l uragàṅ Katrina]] '''Bilòxi''' (a s lèś /bəˈlʌksi/ in [[Ingléś]]) l'è na sità di [[Stat Unî]] ad quarànta-quatarmìla abitànt su 'l [[Gōlf dal Mèsic]] ch'la s cata in dal stat dal [[Missisìpi]], in dla cuntèa 'd [[Harrison (cuntèa Missisìpi)|Harrison]]. La gh'à na superfìsi ad 120,5 km² e 'l sò sìndic 'l è 'republicàṅ ''Andrew Gilich'' dit "FoFo". In sità a gh'è anc na baś militàra, la ''Keesler Air Force Base''. ''Bilòxi'' 'l è 'n sèntar turìstic p'r al mâr e anc p'r al śōg 'd aśàrd esénd che chè a gh'è 'n muć ad caśinò ch'i èṅ stâ mis sù a 'l inìsi di an Nuànta quànd al stat al gh'à dâ via libra. Al 29 'd Agóst dal 2005 la sità 'l è stada spasàda via da 'l uragàṅ Katrina ch'l'à masâ chè 53 parsòni e tirâ śò al 90% dal cà. Dimóndi gint l'à decìś 'd andàr via da ''Bilòxi'' tant che la sità l'à pardû al 13% di sò abitànt da 'l 2000 a 'l 2010. == Persunàǵ ligâ a ''Bilòxi'' == * [[Eric Roberts]], atōr * [[Belladonna]], atōra pòran * [[Matthew Barlow]], cantànt di [[Iced Earth]] * [[Fred Haise]], astrunàuta == Culegamènt estéran == * {{en}} [http://www.biloxi.ms.us/ Al sit ufisiàł] |sel=1 }} [[Categoria:GEOGRAFIA|Bilòxi]] cbjevvcumiuxlzfi3qujifp4q12hs5q 0 47240 174897 2026-11-09T17:10:32Z Mirandolese 1879 Creata pagina con "{{Metacaixa |id=0 |color= |bt1=Miranduléś |bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]] |ps1= __NOTOC__ {{dialort | dial=Miranduléś}} [[File:Flag of Jackson, Mississippi.svg|190px|thumb|left|La bandéra dla sità]] [[File:Hinds County Mississippi Incorporated and Unincorporated areas Jackson Highlighted.svg|190px|thumb|left|La mapa dla sità]] '''Jackson''' l'è na sità di [[Stat Unî]] ad sènt-trentasiemìla abitànt a 'l incìrca, capitàł dal stat dal Miss..." 174897 wikitext text/x-wiki {{Metacaixa |id=0 |color= |bt1=Miranduléś |bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]] |ps1= __NOTOC__ {{dialort | dial=Miranduléś}} [[File:Flag of Jackson, Mississippi.svg|190px|thumb|left|La bandéra dla sità]] [[File:Hinds County Mississippi Incorporated and Unincorporated areas Jackson Highlighted.svg|190px|thumb|left|La mapa dla sità]] '''Jackson''' l'è na sità di [[Stat Unî]] ad sènt-trentasiemìla abitànt a 'l incìrca, capitàł dal stat dal [[Missisìpi]], in dla cuntèa 'd [[Cuntèa 'd Hinds|Hinds]] su 'l fiùm ''Pearl River''. La ciàpa 'l nóm da [[Andrew Jackson]], sètim presidènt americàṅ e prim espunènt dal partî demucràtic a dvintàr-al. La sò ecunumìa la pōl cuntàr su i sèntar dla salùt, su l'università e 'l setōr pùblic. Al sìndig 'l è al demucràtic ''John Horhn'', elèt in dal 2025. I sò abitànt par 'l 82% i èṅ di afroamericàṅ, 13% biànc, e 2,4% ispànig. Da 'l 1980 in avànti dimóndi biànc i aṅ lasâ la sità da quànd la Cōrt Federàla l'à dâ 'n taj a la segregasiòṅ rasiàla in dal scóli, dand vita a 'n muimènt cgnusû cuma "white flight" ch'l à fat crudàr in bas la pupulasiòṅ. In fîṅ a 'l 1980 la pasàva incóra i duśènt-vintmìla abitànt. Cla gint chè, cun di bèsi, l'è andàda a star in pòst lè darènt in dua i gh'ér'n incóra clas divìśi fra biànc e négar, faghénd dvintàr sèmpar più pòvra la capitàł par via di buś lasâ in dal tasi pagàdi ch'i n gh'èṅ piò. Śuntànd-ag la scapàda di sarvèi (laureâ ch'i aṅ catâ lavōr in atri sità dal sud) e 'l livèl élt di crìmin e di masamènt, al sìrcul visióś a pâr sénsa sulusiòṅ. Fra 'l 2021 e 'l 2022 la sità l'à patî un brut mumènt quànd al sistéma dl'àqua putabìla 'l è andâ in criśi par via di tub vèć e frust e inundasiòṅ dal fiùm ''Pearl'', ch'l è andâ 'd sōvar. L'àqua ch'la rivàva in cà la n s psiva più bévar parchè pîna 'd piómb, ram e batēr. [[File:JacksonMS Downtown Panorama.jpg|400px|thumb|right|Na vduda ad Jackson]] == Persunàǵ nâ a ''Jackson'' == * [[Eudora Welty]], scritōra * [[Cassandra Wilson]], cantànta == Culegamènt estéran == * {{en}} [http://www.jacksonms.gov/ Al sit ufisiàł] * {{it}} [https://www.treccani.it/enciclopedia/jackson_(Enciclopedia-Italiana)/ La sò paśna su 'l sit dla ''Treccani''] |sel=1 }} [[Categoria:GEOGRAFIA|Jackson (Missisìpi)]] [[Categoria:Stat Unî]] dzxs7cdu7zineaibfmeg7x8tpvuoarw