Vikipedio eowiki https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikipedio Vikipedia diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto Portalo Portala diskuto Projekto Projekta diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk Topic 0 400 9368300 9316545 2026-05-07T15:37:33Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368300 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro | titolo = La Biblio <!-- tiu esperantlingva titolo nepre devas resti ĉi-tie, alikaze vikidatumaro elektas la anglalingvan titolon, kvazaŭ la libro origine estus anglalingva... --> | aŭtoroj = diversaj }} [[Dosiero:Gutenberg Bible.jpg|eta|[[Biblio de Gutenberg]]]] [[Dosiero:Gutenberg Bible (Pelplin copy) 03.jpg|eta|La [[Biblio de Gutenberg]] el la jaro [[1455]], la biblio ununura en Pollando kiu troviĝas en Pelplino en la Dioceza Muzeo estas du-voluma. La pelplina ekzemplero estas escepta, ĉar sur la suba marĝeno de la 46-a paĝo de la unua volumo restis postsigno de la falinta tipo (prestipo - la inversa flanko de ĝi).]] [[Dosiero:Gutenberg Bible (Pelplin copy) 02.jpg|eta|La pelplina ekzemplero de la [[Biblio de Gutenberg]] ununura en Pollando kiu troviĝas en la Dioceza Muzeo en [[Pelplino]] ĝi estas du-voluma]] [[Dosiero:Biblio.jpg|eta|dekstra|La kompleta eldono de Biblio en [[Esperanto]] aperinta en 2006.]] Laŭ la [[judismo]] kaj la [[kristanismo]] la '''Biblio''' estas la Sankta Libro, la Vorto de Dio. Laŭ la nuna [[scienco|scienca]] scio, [[raciismo]] aŭ [[liberpensuloj]], Biblio estas aro de homaj tekstoj, frukto de tradicioj, de subjektivaj interpretoj fare de ties diversaj aŭtoroj, kun granda influo en la homara [[historio]] kaj [[literaturo]]. Ĝi estis verkita inter la dekkvina jarcento a.K. ĝis la dua jarcento p.K. en [[hebrea lingvo|la hebrea]], [[aramea lingvo|la aramea]] kaj la [[greka lingvo|greka]], en la [[orienta Mediteraneo]], precipe en [[Judujo]] (en la hodiaŭa [[Palestino]]). Al la [[Juda Biblio|juda biblio]] la [[Kristanismo|kristanoj]] aldonis la [[Nova testamento|Novan Testamenton]], kiu priskribas la vivon kaj instruon de [[Jesuo]], nomata [[Kristo]] de kristanoj kaj islamanoj, kaj de la kristanoj de la unua jarcento. Kristanoj ankaŭ kredas al la juda biblio kaj nomas ĝin la [[Malnova Testamento]] (kiun la judoj nomas la [[Tanaĥo]]). Al la kristana biblio la [[Mormonismo|mormonoj]] aldonis la [[Libro de Mormon|Libron de Mormon]] inter aliaj libroj. La [[Islamano|islamanoj]] anstataŭigis por la Biblio, laŭ [[islamo]] la difekta Vorto de Dio, la [[Korano]]n, laŭ islamo la sendifekta Vorto de Dio, donita de la [[anĝelo Gabrielo]] al [[Mohameto]], la Fina [[Profeto]]. [[Bibliologio]] aŭ ''Bibliaj studoj'' rilatas al la scio pri la strukturo kaj enhavo de la [[Kanono (kulturo)|kanono]] kaj la individuaj [[Biblia libro|bibliaj libroj]], same kiel la instruado de ĉi tiu scio per kursoj aŭ lernolibroj kaj lernadohelpaĵoj. La termino ''Biblicum'', derivita de la latina, estas ankaŭ uzata por la ekzameno pri bibliaj studoj. Kursoj kaj libroj pri bibliaj studoj povas fokusiĝi aŭ sur la [[Malnova Testamento]] aŭ la [[Nova Testamento]], aŭ ambaŭ. <ref name="Oxf17">''The Oxford Handbook of Biblical Studies'' de J. W. Rogerson kaj Judith M. Lieu (18a de Majo, 2006) {{ISBN|0199254257}} page xvii</ref><ref name="Steve11">''Introduction to Biblical Studies, Second Edition'' by Steve Moyise (Oct 27, 2004) {{ISBN|0567083977}} pp. 11–12</ref> == Ĉefaj partoj de la Biblio == === La Hebrea Biblio === [[Dosiero:Entire Tanakh scroll set.png|eta|[[Skribrulaĵo|Rulvolvaĵoj]]. La tradicia skribaĵo antaŭ la teknologio de [[librobindado]]]] La juda biblio ([[Tanaĥo]], aŭ [[Malnova Testamento]]) La termino "Tanaĥ'" (hebree תנ״ך ) estas siglo formita el la komencliteroj de la Leĝo ["tora'", תורה] + la Profetoj ["neviim'", נביאים] + la Skriboj ["ketuvim'", כתובים] . La kristana "Malnova Testamento" enhavas la samajn librojn, sed en iom malsama ordo. ==== La Leĝo ==== {{Ĉefartikolo|Leĝo de Moseo}} * [[Genezo]] * [[Eliro]] * [[Levidoj]] * [[Nombroj]] * [[Readmono]] La kvin libroj de [[Moseo]]: la leĝo de Dio donita al la judoj per Moseo, kies kapo estas la [[Dekalogo]]. Priskribas la historion de la mondo de la kreo de la mondo de Dio al la epoko de Moseo. [[Adamo]] kaj [[Eva]], [[Noa]], [[Babelo]], [[Abraham]], [[Jakob]], [[Jozef]], [[moralo]], [[koŝero]], ritoj, ktp. La ceteraj libroj de la juda biblio estas helpo por interpreti la leĝon. La Grekoj nomis la kvin librojn la "Pentateŭĥos" (Pentateŭko), kaj modernaj Judoj nomis ilin la ''Torao'' (la instruo). (Notu, ke iafoje "Torao" signifas la entutan malkaŝon de Dio—la Tanaĥo kaj la Talmudo). ==== La Profetoj ==== [[Dosiero:Joshua Crossing Jordan (89396850).jpg|eta|''[[Josuo, filo de Nun|Josuo]] kaj la israelanoj trapasantaj la riveron Jordanon'' ([[Gustave Doré]]).]] * La pli fruaj profetoj ** [[Josuo (libro)|Josuo]] ** [[Juĝistoj]] ** [[Samuel (libro unua)|1 Samuel]] ** [[Samuel (libro dua)|2 Samuel]] ** [[Reĝoj (libro unua)|1 Reĝoj]] ** [[Reĝoj (libro dua)|2 Reĝoj]] * La pli malfruaj profetoj ** La grandaj profetoj *** [[Jesaja (libro)|Jesaja]] *** [[Jeremia (libro)|Jeremia]] *** [[Jeĥezkel (Libro)|Jeĥezkel]] ** La 12 malgrandaj profetoj *** [[Hoŝea (libro)|Hoŝea]] *** [[Joel (libro)|Joel]] *** [[Amos (libro)|Amos]] *** [[Obadja (libro)|Obadja]] *** [[Jona (libro)|Jona]] *** [[Miĥa (libro)|Miĥa]] *** [[Naĥum (libro)|Naĥum]] *** [[Ĥabakuk (libro)|Ĥabakuk]] *** [[Cefanja (libro)|Cefanja]] *** [[Ĥagaj (libro)|Ĥagaj]] *** [[Zeĥarja (libro)|Zeĥarja]] *** [[Malaĥi (libro)|Malaĥi]] :La skriboj de la profetoj, sanktaj homoj kiuj parolis kun Dio. Ĉi tiuj libroj enskribis tion, kion Dio diris al ili. La profetoj admonis kontraŭ la diboĉado de la judoj sub la reĝoj, profetinte la pereon de Izraelo per Asirio, la elvenon al Babilono, la revenon al Izraelo, kaj la alvenon de la Mesio, kiu regos la mondon en paco kaj justeco. La fruaj ses libroj (de ''Josuo'' al ''2 Reĝoj'') priskribas la historion de la judoj de [[-1100]] al [[-600]]. ==== La Skriboj ==== [[Dosiero:King David, the King of Israel.jpg|eta|[[Gerrit van Honthorst]], ''Reĝo [[Davido]] ludanta harpon''., 1622]] * [[Psalmoj|Psalmo]]<nowiki/>j * [[Sentencoj de Salomono|Sentencoj]] * [[Libro de Ijob|Ijob]] * [[Alta Kanto de Salomono|Alta Kanto]] * [[Libro de Rut|Rut]] * [[Plorkanto]] * [[Kohelet|La Predikanto]] * [[Libro de Ester|Ester]] * [[Libro de Danielo|Daniel]] * [[Libro de Ezra|Ezra]] * [[Libro de Neĥemja|Neĥemja]] * [[1 Kroniko]] * [[2 Kroniko]] Ĉi tiuj libroj estis skribitaj de profetoj per la gvido de Dio, sed ne estas rektaj profetaĵoj. Ili enhavas sanktajn proverbojn, kantojn, [[preĝoj]]n, rakontojn, ktp; la psalmojn de [[Davido]], la sentencojn de [[Salomono]], la rakonton de Ijob, Daniel en la leonejo, ktp. === La dua-kanonaj libroj kaj apokrifoj === {{Ĉefartikolo|Dua-kanono|Apokrifoj}} [[Dosiero:P. Oxy. 1.jpg|eta|Papiruso de Oksirinko 1. Malkovrita de Grenfell kaj Hunt en 1897 kaj datita de la unua duono de la 3a jarcento.<ref name="Hurtado"> Hurtado, Larry W. (2006). The Earliest Christian Artifacts. Manuscripts and Christian Origins. [[Grand Rapids]], [[Miĉigano]], Usono: Wm. B. Eerdmans Publishing. p. 228. ISBN 978-0-8028-2895-8. </ref> Oni konsideras ĝin parto de la apokrifa [[evangelio de Tomaso]].]] * [[Libro de Tobit|Tobit]] * [[Libro de Judit|Judit]] * [[Aldonoj al Ester]] * [[1 Makabeoj]] * [[2 Makabeoj]] * [[Saĝeco de Salomono]] * [[Siraĥ]] * [[Libro de Baruĥ|Baruĥ]] ** [[Letero de Jeremia]] * [[Aldonoj al Daniel]] * [[1 Esdras]]* * [[2 Esdras]]* * [[Preĝo de Manase]]* * [[3 Makabeoj]] * [[4 Makabeoj]] * [[Psalmaro de Salomono]] * [[Psalmo 151]] * [[Ĥanoĥ]] kaj multaj aliaj ... La dikliteraj estas en la Biblio de la Roma [[katolikismo|Katolika]] Eklezio, kaj en la nova eldono (2003) de la ''Sankta Biblio'' en Esperanto. La steletitaj libroj troviĝas en anglalingvaj protestantaj "apokrifoj", kaj oficiale presiĝas ankaŭ en apendico de la Romkatolika Biblio, kvankam ne rigardate de la Roma Eklezio kiel kanonaj. La ceterajn en la listo rekonas iuj orientaj ortodoksaj eklezioj (jen greka, jen slavaj, jen etiopia...) sed ne aliaj nek la okcidentaj eklezioj. Libroj de la antikva biblio, kiuj, elĵetite de [[rabeno]]j en la jaroj 90-92, jam ne estas en la juda biblio. La rabenoj elĵetis ilin, ĉar ili estis skribitaj ne en la hebrea, sed en la greka. Inter la kristanoj, la protestantoj rigardas la apokrifon edifa, sed ne sankta, dum la ortodoksuloj kaj katolikoj, aliflanke, ankoraŭ retenas la apokrifaĵojn en siaj biblioj. === Aldonaj Kristanaj libroj ([[Nova Testamento]]) === [[Dosiero:Codex sinaticus (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate XXII).jpg|300px|eta|Paĝo el ''Codex Sinaiticus''.]] # La 4 Evangelioj #* [[Evangelio laŭ Mateo|Mateo]] #* [[Evangelio laŭ Marko|Marko]] #* [[Evangelio laŭ Luko|Luko]] #* [[Evangelio laŭ Johano|Johano]] # :: Priskribas la instruon, vivon, krucumadon kaj releviĝon de Jesuo, kiu laŭ kristanoj, estas la atendita [[mesio]] de la profetoj de la juda biblio. # La Agoj de la Apostoloj #* [[Agoj de la Apostoloj|Agoj]] # :: Historio de la fruaj jaroj de la eklezio, kiam Kristanismo estis disvastigata al la orienta [[Mediteraneo]]. # La 14 Epistoloj de [[Sankta Paŭlo|Paŭlo]] #* [[Epistolo al la Romanoj|Romanoj]] #* [[1-a Epistolo al la Korintanoj|1 Korintanoj]] #* [[2-a Epistolo al la Korintanoj|2 Korintanoj]] #* [[Epistolo al la Galatoj|Galatoj]] #* [[Epistolo al la Efesanoj|Efesanoj]] #* [[Epistolo al la Filipianoj|Filipianoj]] #* [[Epistolo al la Koloseanoj|Koloseanoj]] #* [[1-a Epistolo al la Tesalonikanoj|1 Tesalonikanoj]] #* [[2-a Epistolo al la Tesalonikanoj|2 Tesalonikanoj]] #* [[1-a Epistolo al Timoteo|1 Timoteo]] #* [[2-a Epistolo al Timoteo|2 Timoteo]] #* [[Epistolo al Tito|Tito]] #* [[Epistolo al Filemon|Filemon]] #* [[Epistolo al la Hebreoj|Hebreoj]] # La 7 Epistoloj Ĝeneralaj #* [[Epistolo de Jakobo|Jakobo]] #* [[1-a Epistolo de Petro|1 Petro]] #* [[2-a Epistolo de Petro|2 Petro]] #* [[1-a Epistolo de Johano|1 Johano]] #* [[2-a Epistolo de Johano|2 Johano]] #* [[3-a Epistolo de Johano|3 Johano]] #* [[Epistolo de Judas|Judas]] # :: Leteroj aŭ leterformaj traktatoj de la apostolo Paŭlo kaj de aliaj aŭtoroj al la fruaj kristanaj eklezioj. # La Apokalipso de Johano #* [[Apokalipso de Johano|Apokalipso]] # :: Priskribas la finon de ĉi tiu mondo, la Tagon de Juĝo kaj la fondon de la nova mondo. == Pri la Biblia Enhavo == [[mondbildo]]n kaj doktrinon de Judismo kaj Kristanismo. == Aliaj aldonoj kaj sintenoj pri Biblio == === Talmudo === {{Ĉefartikolo|Talmudo}} [[Dosiero:Talmud set.JPG|eta|dekstra|Kompleta serio de la Babilonia Talmudo.]] Laŭ [[Judismo]] parto de la [[leĝo de Moseo]] estis enskribita kiel liaj kvin libroj, sed alia parto estis transdonita per la buŝo, la [[Parola Torao]], de instruisto al lernanto tra la epokoj. Ĉi tiu alia parto de la leĝo, la [[miŝno]], kaj ĝia komentario (la [[Gemarao]]), finfine estis metita en skribo en la [[6-a jarcento]] en [[Mezopotamio]] (La [[Babilona Talmudo]]) kaj en [[Palestino]] (La [[Jerusalema Talmudo]]). Por Judismo kaj observantoj de la [[Halaĥo]], ĝi estas praktike pli aŭtoritata ol la Tanaĥo (la leĝo + la profetoj + la skriboj). Kristanoj ne rekonas (aŭ eĉ malmulte konas) la Talmudon. === Aldonaj mormonaj libroj === {{Ĉefartikolo|Mormonismo}} * La [[Libro de Mormono]] * [[Doktrino kaj Interligoj]] * [[Multevalora Perlo]] aŭ, eble preferinde, "La Multevalora Perlo" (kp Mateo 13.46) == Tradukoj kaj versioj == Tiuj [[traduko]]j de la Biblio, kiuj jam aperis en la [[antikvo]], kutime estas nomataj ''versioj'', dum la vorto ''tradukoj'' estas uzata nur por la [[mezepoko|mezepokaj]] kaj [[moderno|modernaj]] tradukoj. Nuntempe la kompleta Biblio ekzistas en 422 lingvoj (inkluzive de [[Esperanto]]), dum partoj de ĝi ekzistas en 2377 lingvoj^{[[#Fontoj|[1]]]}. En kelkaj lingvoj ekzistas pluraj malsamaj tradukoj. Jen listo de kelkaj el la plej gravaj versioj kaj tradukoj de la Biblio: * [[Septuaginto]] (greka) * [[Samaria Biblio]] * [[Masora Biblio]] (hebrea) * [[Heksapla]] (greka) * [[Vulgato]] (latina) * [[Versio Rajtigita de la Reĝo Jakobo]] (angla) * [[Einheitsübersetzung]], katolika versio en germana lingvo * [[Herder-biblio]], katolika versio en germana lingvo === Biblio de Lutero === {{Ĉefartikolo|Biblio de Lutero}} [[Dosiero:Lutherbibel.jpg|eta|dekstre|250px|Biblio de Lutero.]] La '''Biblio de Lutero''' (mallongigite '''BL''') estas traduko de la [[Malnova Testamento]] el la antikvaj lingvoj [[hebrea]] kaj [[aramea]] kaj de la [[Nova Testamento]] el la [[kojnea greka lingvo]] al la moderna [[platgermana lingvo]]. Tiu traduko de la Biblio estis farita de [[Marteno Lutero]] kunlabore kun aliaj teologoj. En septembro [[1522]], oni finkompletigis unuan eldonon de la Nova Testamento; el [[1534]], oni disponis de kompleta Biblio en la [[germana]], kiun Lutero plue plibonigis laŭlonge de sia vivo. En 1545 oni faris la lastajn korektojn de la Biblio fare de la propra mano de Lutero. === Esperanto-Tradukoj === {{Ĉefartikolo|Biblio en Esperanto|Esperantaj tradukoj de Biblio}} Komitato estis formita por traduki la Novan Testamenton, kiu eldoniĝis en [[1912]]. La traduko de la Nova Testamento estas influita de la angla [[Versio Rajtigita de la Reĝo Jakobo]]. Zamenhof mem tradukis la Malnovan Testamenton. Reeldono en la jaro 2006 en Ĉeĥio (vidu la supran foton). {{Ĉefartikolo|Finnaj tradukoj de la Biblio}} == ''Biblio'' - el EdE == [[Enciklopedio de Esperanto - B|EdE-B]] '''Biblio. ''' Ne nur de la religia vidpunkto, sed ankaŭ pro ĝia elstara literatura valoro, la Biblio estas rigardata de granda parto de la homaro ĉefa literaturaĵo de la mondo. [[L.L. Zamenhof]] mem konstatis tiun gravecon, kaj jam en [[La Revuo]], en ĝia unua volumo de 1906/1907, kontribuis tradukaĵojn de La Predikanto. En la [[3-a UK 1907|3-a Universala Kongreso]] en [[Kembriĝo]] (Cambridge) en 1907 komitato formiĝis por akceli la tradukadon de la Biblio. Komitato elektita dum la brita Esperanto-kongreso en [[Leeds]] en 1909, entreprenis la tradukadon de la Nova Testamento el la greka teksto. La ĉefan laboron plenumis pastro [[John Cyprian Rust]], pastro [[John Beveridge]] kaj [[Alfred Edward Wackrill]] kaj la traduko aperis en 1912 ĉe la [[Brita kaj Alilanda Biblia Societo]] kaj [[Nacia Biblia Societo de Skotlando]]. La tasko pri la Malnova Testamento kuŝis en la plej kompetentaj manoj de Zamenhof mem, kiu kun admirinda persisto plenumis la laboron, tradukante el la hebrea originalo, kaj fine liveris la lastajn paĝojn nur kelkajn semajnojn antaŭ sia morto en 1917. Zamenhof konfidis la finpretigon al brita komitato, kies ĉefa laboranto estis [[John Mabon Warden]]. Dum la [[18-a UK 1926|18-a Universala Kongreso]] en [[Edinburgh]], 1-an de aŭg. 1926, en Diservo en la katedralo de S-ta Giles, la tuta Esperanta Biblio estis solene kaj publike dediĉita. La eldonon kaj la kliŝigon de la kompostaĵo ebligis malavara financa subteno de f-inoj [[Priscilla Hannah Peckover|Peckover]] (vd. [[Esperanto (gazeto)|Esperanto]], Ĝenevo, 1926, p.&nbsp;137). - Nombro de bibliopartoj, venditaj en Esperanto ĝis 15 dec. 1931, estas: Biblioj kompletaj: 5444, Novaj Testamentoj kompletaj: 22.727, Evangelioj kal Psalmaro (aparte eldonitaj): 14.231. [[Montagu Christie Butler]]. == Bibliografio == * [[IKUE]] kaj [[KELI]], ''Biblio'', [[KAVA-PECH]], [[Dobřichovice]], [[2006]], ISBN 80-85853-90-6 * [[Gerrit Berveling]], ''Biblio'', [[Fonto]], [[1992]] == Vidu ankaŭ == {| style="float:right;" |- | {{Projekto vizaĝoj}} | {{Projektoj|commonscat=Bible|s=Biblio|ReVo=bibli}} |} * [[Bibliaj pentraĵoj]] * [[Biblio de Gutenberg]] * [[La Dekalogo]] * [[Dio]] * [[Biblia kritiko]] * [[Societo de Biblia Literaturo]] * [[Versiklo]] * [[Listo de la papirusoj de la Nova Testamento]] * ''[[Biblia pauperum]]'' == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [ftp://ftp.stack.nl/pub/esperanto/esperanto-texts.dir/estulumo.zip Ĉe stack.nl, iksokonvencie, zipigita] (1339K) * [http://crosswire.org/sword/modules/ModDisp.jsp?modType=Bibles/ CrossWire Bible Society] – Esperanto Londona Biblio (SWORD module, nur por Vindozo) * [http://www.biblesociety.org/ Statistiko pri la nombro de tradukoj de la Biblio] * [http://www.areajesus.com/esperanto/ AreaJesus - La Sankta Biblio (Esperanto)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090203193015/http://areajesus.com/esperanto/ |date=2009-02-03 }} * [http://www.studibiblici.it/ESPERANTO/indiceesp.html Centro pri Biblia Studado "G. VANNUCCI", diverslingva]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.steloj.de/esperanto/biblio La Sankta Biblio] {{Libroj de La Malnova Testamento}} {{Libroj de La Nova Testamento}} {{Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj}} {{Kristanismo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biblio| ]] [[Kategorio:Serio Oriento-Okcidento]] ahgc5f3pbp9rzcnc7vwl36zylnnixdk 0 401 9368543 9337227 2026-05-08T06:24:22Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368543 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lando | nomoenlokalingvo = {{lang|pt|República Federativa do Brasil}} | eonomo = Brazilo | eonomo alternative = Federacia Respubliko Brazilo | flago = [[Dosiero:Flago-de-Brazilo.svg|150ra|Flago de Brazilo]] | blazono = [[Dosiero:Coat of arms of Brazil.svg|120ra|Blazono de Brazilo]] | nacia himno = [[Brazila Nacia Himno]] {{center|[[Dosiero:Hino-Nacional-Brasil-instrumental-mec.ogg]]}} | nacia devizo = Ordem e Progresso <br /> Ordo kaj Progreso | lokigo-bildo = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 250 | dosiero1 = Brazil (orthographic projection).svg | dosiero2 = Politico Brazil.jpg | piedlinio = }} | oficiala lingvo = [[Portugala lingvo|portugala]] | lingvoj = | lingvoj falde=jes | ĉefurbo = [[Braziljo]] | religio = [[Romkatolika Eklezio|katolikismo]] (75%) <br /> [[protestantismo]] (15,4%) <br /> [[senreligio]] (10%) <br /> [[spiritismo]] (3%) <br /> afrikdevenaj religioj ([[candomblé]], [[umbanda]], ktp.) (2%) <br /> [[ateismo]] (1%) <br /> [[judismo]] (0,3%) | km2 = 8.515.770 | referenco por km2={{citaĵo el la reto|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/br.html|titolo=Brasilien|verko=CIA World Factbook|lingvo=en|alirdato=2016-08-17, en [[:de:Brasilien|germana Vikipedio]]|arkivurl=https://web.archive.org/web/20151222121846/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/br.html|arkivdato=2015-12-22}} | akvo = 0,65 | loĝantoj = brazilanoj, portugale: brasileira/e/o | loĝantaro = 211834000 | loĝantaro-jaro=2020 | referenco por loĝantaro=[[Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística]] (IBGE): [http://www.ibge.gov.br/apps/populacao/projecao/index.html ''População do Brasil''] (Julio 2020) Kuranta nombrilo de la laŭtaksa loĝantaro, kreskorapideco: unu nova loĝanto ĉiu 19 sekundoj. Prenite 9 novembron 2017.<br />Rimarko: La loĝantaro estis laŭ la lasta oficiala censo de 2010: {{formatnum:190732694}} loĝantoj. Post tio, nur taksoj estas publikigitaj la 1-an de julio de ĉiu jaro ĝis la sekva censo. Malsamaj informoj de diversaj organizaĵoj kiel la CIA aŭ IMF ĉiam rilatas al siaj taksaj kalkulaj formuloj ĉe "specifa", ne ĉiam unueca tempopunkto, kiuj ne devas egali tiujn de la Nacia Statistika Instituto. | loĝdenso = 24 | referenco por loĝdenso=Rondigita valoro; la ekzakta valoro estas: 23,80 loĝantoj je km². | vivlongeco = | valuto = [[Brazila realo|realo]] | valuta kodo = BRL | horzono = -2 al -4 <br /> UTC-2 al -5 (somere) | ttt = br | landkodo = BR | tel = 55 | politika sistemo = [[Federacio|Federala]] [[prezidenta respubliko]] | ŝtatestro = [[Luiz Inácio Lula da Silva]] | nacia tago = [[7-a de septembro]] | sendependeco = [[7-a de septembro]] [[1822]] | de kiu = [[Portugalio]] | esperanto-asocio = [[Brazila Esperanto-Ligo]] | MEP = [[Usona dolaro|$]]1,774 duiliono | MEP jaro = Monda Banko - 2016 | MEP pokapa = $ 8.611 |vicprezidento=[[Geraldo Alckmin]]}} '''Brazilo'''<ref name="PIV">[https://vortaro.net/#Brazilo_kd Brazilo] en [[PIV]] ĉe Vortaro.net</ref> ({{lang-pt|Brasil}} {{prononco|Bra'ziŭ|bɾɐziw}}, laŭ Internacia Fonetika Alfabeto: /bɾaˈziw/), oficiale '''Federacia Respubliko Brazilo''' ({{lang-pt|República Federativa do Brasil}}, /heˈpu.bli.kɐ fe.de.ɾaˈt͡ʃi.vɐ dʊ.bɾaˈziw/, kun eblaj variantoj por "república" /reˈpu.bli.kɐ/ kaj por "federativa" /fe.de.ɾaˈti.vɐ/; De [[1889]] ĝis [[1968]] nomita '''Unuiĝintaj Ŝtatoj de Brazilo'''), estas lando en [[Sudameriko]]. Ĝi estas la [[Listo de landoj laŭ areo|kvina plej granda lando en la mondo laŭ surfaco]] (post [[Rusio]], [[Kanado]], [[Usono]] kaj [[Ĉinio]]), kaj la [[Listo de landoj laŭ loĝantaro|sesa plej granda en la mondo laŭ loĝantaro]] (post [[Ĉinio]], [[Barato]], [[Usono]], [[Indonezio]], kaj [[Pakistano]])<ref>[https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2019/06/brasil-e-ultrapassado-pelo-paquistao-em-lista-de-paises-mais-populosos-do-mundo.shtml Folha Online] (17.06.2019): Brasil é ultrapassado pelo Paquistão em lista de países mais populosos do mundo</ref>. La unua kontakto de la [[Indiĝenaj popoloj de Brazilo|lokaj indiĝenaj]] loĝantoj kun eksteramerikano okazis en [[1500]] pro la alveno de la [[ekspedicio]] de [[Portugalio|portugalo]] [[Pedro Álvares Cabral]], kies nomo povas aperi en Esperanto kiel Petro Alvareso Kabralo — tiu alveno de Kabralo ankoraŭ hodiaŭ estas ofte nomata, laŭ eŭropocentra vidpunkto, "malkovro de Brazilo". En la lando estas granda etna kaj [[Kultura diverseco|kultura diversecoj]]. Portugaloj intermiksiĝis kun [[indiĝenoj]], al ili aldoniĝis [[afriko|afrikaj]] homoj sklavigitaj de portugaloj, alportataj dum la kolonia periodo ĝis [[1888]]. En la 19-a kaj 20-a jarcentoj estis grandaj ondoj de [[enmigrado]] el pli ol 50 landoj, precipe de [[Eŭropo]] kaj [[Japanio]]. En la 21-a jarcento venas [[Migrado|migrantoj]] el tiuj regionoj, samkiel el pluraj aliaj lokoj, ĉefe el Usono, el najbaraj sudamerikaj landoj, el Ĉinio, el [[Sud-Koreio]], el [[Haitio]], el [[Sirio]], el [[DRKongo|D. R. Kongo]]. Spite ties grandan loĝantaron kaj tre dense loĝataj regionoj, Brazilo havas vastajn areojn de naturo kiuj subtenas unu el la [[Megadiversaj landoj|plej altaj niveloj de biodiverseco]], ĉefe ene de la kontinento ĉe la [[Amazonio]]. == Historio == {{Ĉefartikolo|Historio de Brazilo}} {{Ĉefartikolo|Listo de ŝtatestroj de Brazilo}} === Prahistorio === Historio, laŭ strikta senco, dependas de skribaj [[dokumento]]j. Sekve, kvankam en la geografia regiono hodiaŭ okupata de Brazilo jam estis [[homo|homoj]] antaŭ la alveno de eŭropanoj, kaj eĉ kvankam aliaj eŭropanoj alvenis al ĝi antaŭ [[Esplorado|esploristo]] [[Pedro Álvares Cabral]], ne estas skribaj dokumentoj pri tio. [[Pero Vaz de Caminha]] estas la aŭtoro de la unua skriba dokumento pri tio, kio hodiaŭ estas Brazilo, en [[aprilo]] aŭ [[majo]] [[1500]], do en tiu jaro komenciĝas la Brazila historio. La tempo antaŭ Caminha apartenas al [[pra-historio]]. [[Dosiero:Jean baptiste debret - caçador escravos.jpg|250ra|eta|Brazilaj indiĝenoj, laŭ [[Jean Baptiste Debret]].]] Tradiciaj historiistoj parolas ankaŭ pri "[[proto-historio]]" de Brazilo, t. e., historiaj kialoj por eliro de portugaloj el [[Eŭropo]]. Kelkaj, malmultaj, historiistoj konsideras nord-eŭropajn legendojn pri [[insulo]] ''[[Hi-Brazilo]]'' kiel parton de brazila proto-historio. ==== Unuaj loĝantoj ==== Antaŭ la alveno de [[Portugalio|portugaloj]], multaj homoj loĝis en la teritorio, kie hodiaŭ estas Brazilo. La origino de tiuj homoj estas la sama kiel tiu de aliaj pra-amerikanoj. Eble ili alvenis de Azio per tiama tera vojo en la nuna markolo de Bering. Kelkaj tre malnovaj homaj [[fosilio]]j eltrovitaj en Sudameriko malsimpligis tiun teorion. Hodiaŭ oni akceptas ne nur unu, sed multajn transirojn de [[Beringa Markolo]]. === Dependa periodo === {{Ĉefartikolo|Malkovro de Brazilo}} [[Dosiero:Engenho com capela.jpg|250ra|eta|maldekstra|[[Sukero]]n, la bazo de brazila ekonomio dum la kolonia periodo.]] La dependa periodo de la brazila historio komenciĝas en la [[22-a de aprilo]] [[1500]], kiam la portugala navigisto [[Pedro Álvares Cabral]] (en Esperanto: Petro Alvareso Kabralo) alvenis al la loko, kie hodiaŭ situas la municipo Porto-Seguro (Porto Seguro), en ŝtato [[Bahio]], kaj deklaris la posedon de parto de [[Ameriko]] flanke de sia lando. Tio rajtigis al [[Portugalio]] postuli regadon de la teritorio laŭ [[Traktato de Tordesiljas]]; tiu regado daŭris ĝis la [[7-a de septembro]] [[1822]]. En ĉi tiu dato oficiale deklaris la sendependecon de Brazilo la portugala princo Petro la 1-a (Petro la 4-a en Portugalio), kiu ekde la antaŭa jaro estis reganta princo de Brazilo nome de sia patro Johano la 6-a. Sed pli ol en aliaj landoj tiuj datoj estas nur formalaĵoj. Oni povas dividi la dependan periodon en du partojn: kolonian periodon [[1500]]-[[1808]] kaj regnan periodon [[1808]]-[[1822]]. La termino [[kolonia Brazilo]] (portugale ''Brasil Colonial'') priskribas la teritorion de la nuna ŝtato Brazilo en la periodo ekde [[1500]], kiam al la teritorio alvenis la unuaj portugaloj, ĝis [[1815]], kiam Brazilo estis ranglevita al reĝlando samranga kiel Portugalio en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo]]. Dum la 300 jaroj de brazila kolonia historio, la ekonomia ekspluatado de la teritorio estis bazita unue sur eltiro de [[brazil-arbo]]j (16-a jarcento), produktado de [[sukero]] (16-a ĝis 18-a jarcentoj), kaj fine sur minado de [[oro]] kaj [[diamanto]]j (18-a jarcento). [[Sklavo]]j, speciale tiuj portitaj el Afriko, disponigis la plejmulton de la laborforto de la brazila ekonomio. En kontrasto kun la najbaraj fragmentitaj hispanaj posedaĵoj, la brazilaj kolonioj konstruitaj fare de la portugaloj en Latinameriko tenis sian teritorian unuecon kaj lingvan integrecon post la ŝtata sendependiĝo de Portugalio, tiel ke la [[Brazila Imperio]] (de 1822 ĝis 1889) kaj la sekva respubliko Brazilo iĝis la plej granda lando en la regiono. ''[[Bandeirante]]s'' estis militistoj kaj koloniistoj, kiuj el la 16a jarcento eniris en la internajn teritoriojn de Sudameriko, elirinte el San-Paŭlo de Piratininga (San-Paŭlo) en kio poste estos Brazilo. La nomo "bandeirante" devenas de la portugala vorto "bandeira" (flago) ĉar ili grupiĝis uzante flagojn, kiuj distingis ilin; metafore poste estis nomataj "bandeiras" la armitaj bandoj kaj ankaŭ la invadoj fare de portugaloj en teritorioj poste postulataj de Portugalio. [[Nederlanda Brazilo]], konata ankaŭ laŭ oficiala nomo '''Nova Holando''' (en [[nederlanda]]: ''Nieuw Holland''<ref>[https://www.newhollandfoundation.nl/new-holland-foundation/ Wie zijn wij?] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20250211185259/https://www.newhollandfoundation.nl/new-holland-foundation/ |date=2025-02-11 }} New Holland Foundation, alirita la 5an de aprilo 2022, "Op het hoogtepunt van de Gouden Eeuw werd in Brazilië de kolonie ‘Nieuw Holland’ gesticht"</ref>), estis la norda parto de la [[Kolonia Brazilo|portugala kolonio]] de Brazilo regata de la [[Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj|Unuiĝintaj Provincoj]] dum la nederlanda [[Kolonio|koloniigo de Ameriko]] inter 1630 kaj 1654.<ref>La termino ''Nova Holando'' devas esti nekonfuzata kun la posta termino ''Nova Holando'' uzita por la nuna [[Aŭstralio]].</ref> === Reĝlanda periodo === En Novembro [[1807]], trupoj de [[Napoléon Bonaparte|Napoleono Bonaparto]] igis la portugalan kortegon fuĝi al Brazilo. La [[regento|regenta]] princo [[Johano la 6-a de Portugalio|Princo Johano]] kaj la reĝino [[Maria la 1-a de Portugalio|Maria la 1-a]], alinomata la Freneza, alvenis [[Rio-de-Ĵanejro]]n en [[1808]], poste faris defendan aliancon kun [[Britio]]. La brazilaj havenoj estis malfermitaj al internacia komerco kaj finis la kolonia monopolo. [[Rio-de-Ĵanejro]] fariĝis ĉefurbo de [[Portugalio]]. La princo kreis la ''Imprensa Nacional'' (''Nacian Presejon'') ([[13-a de majo]] [[1808]]), la ''Banco do Brasil'' (Brazilan Bankon) ([[12-a de oktobro]] [[1808]]), la ''Caixa Econômica'' (Ŝparkason) ktp. Tiuj fondaĵoj ekzistis ĝis hodiaŭ kaj estas simboloj de nacia sendependo. [[Dosiero:Príncipe Regente de Portugal e toda a Família Real embarcando para Brasil no cais de Belém.jpg|eta|dekstra|La portugalan realan familion fuĝis el Portugalio.]] Post la [[Viena kongreso]] je la [[16-a de decembro]] [[1815]] Brazilo estiĝis [[regno]] ene de la portugala ŝtato, kiu nomiĝis de tiam '''Unuiĝita Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvoj'''. === Sendependa periodo === La [[Brazila Imperio]] ('''''Império do Brasil''''' en [[portugala]]) estis ŝtato ekzistinta inter [[1822]] kaj [[1889]] kiu antaŭis tiun de la [[Unuiĝintaj Ŝtatoj de Brazilo]] kiu funkciis el 1889 al 1968, kiu siavice antaŭis tiun de la nuna [[Federacia Respubliko Brazilo]]. [[Dosiero:Deodoro da Fonseca sak.jpg|eta|maldekstra|[[Deodoro da Fonseca]], la unua brazila prezidento.]] ==== Dua Respubliko (1930-1937) ==== En [[1930]] okazis puĉo kiu finis la unuan respublikon. Kiam Vargas puĉis en 1930, li intencis estri absolute, sen konstitucio, kaj finis la "provizoran" respublikan periodon de la brazila historio laŭ ideoj de [[Pozitivismo]]. En [[1932]] la [[Pro-Konstitucia Revolucio]] en [[San-Paŭlio|San-Paŭlo]] devigis Vargas-on akcepti novan konstitucion en [[1934]], sed en la [[10-a de novembro]] [[1937]] li denove puĉis kaj kreis la "[[Nova Ŝtato|Novan Ŝtaton]]", en kiu li intencis anstataŭigi la parlamenton per scienca akademio. Sed tiam la influo de la [[faŝismo]] en Brazilo jam estis tre forta, kaj la diktaturo de Vargas fariĝis iom post iom pli faŝisma ol pozitivisma. Dum tio periodo, en [[1935]], okazis komunisma ribelo en [[Norda Rio-Grando]] kaj [[Rio-de-Ĵanejro]]. Vargas uzis tion por persekuti siajn malamikojn kaj timigi la superajn klasojn pri [[komunismo]]. ==== Tria Respubliko (aŭ "[[Nova Ŝtato]]") (1937-1945) ==== {{Ĉefartikolo|Nova Ŝtato}} Same kiel la [[faŝismo|faŝistoj]] en Eŭropo, Vargas eluzis tiujn ĉi timojn pri komunismo por pravigi [[diktatoreco|diktatorecan]] regadon. Sian modelon de "Nova Ŝtato" li realigis ekde [[1937]] laŭ la ekzemplo de samnoma sistemo sub Salazar en [[Portugalio]]. Tiu periodo estis [[diktatoreco|diktaturo]], en kiu la prezidanto estas ne nur ŝtatestro kaj registarestro sed ankaŭ plej supera leĝdonato kaj plej supera juĝisto. Tamen tiutempe Brazilo ne aliĝis al la potenco de la [[Akso Romo-Berlino-Tokio]] de la [[Dua Mondmilito]] kiel faris aliaj diktaturoj, sed male por ricevi apogon de la venkontaj [[Aliancanoj]], la brazila ŝtato aliĝis al tiuj kaj sendis la trupojn de la [[Brazila Ekspedicia Forto]], kiu batalis ekzemple en la [[Kampanjo de Italio]]. Tiu diktaturo daŭris ĝis la [[29-a de oktobro]] [[1945]] kiam okazis [[puĉo]] apogita de [[Usono]]. ==== Kvara Respubliko (aŭ "Populisma Respubliko") (1945-1964) ==== [[Dosiero:Brasilia Congresso Nacional 05 2007 221.jpg|eta|250ra|[[Braziljo]] estis konstruita dum la kvara respubliko.]] Tiu tempo estas ankaŭ nomata ''oraj jaroj'' de la brazila historio. En tiu periodo, kvankam komunisma partio ne povis elekti reprezentantojn, Brazilo vivis "normalan" parlamentan demokration laŭ usona modelo. Nur en [[1954]] oni provis ''blankan'' puĉon kiu fiaskis. En tiu periodo, aperis en Brazilo televidaparatoj, modernaj fabrikoj kaj iom post iom finis la laŭleĝa [[kvazaŭsklavigo pro ŝuldoj]]. [[Juscelino Kubitschek]] fondis [[Braziljo]]n en la 21-a de aprilo [[1960]]. Sed en la [[31-a de januaro]] [[1961]] [[Jânio Quadros]] enoficiĝis kiel prezidanto kaj rezignis je la [[25-a de aŭgusto]] [[1961]], kaj ekis gravega krizo. La socialisma vicprezidanto [[João Goulart]] estis en [[Ĉinio]] kaj oni proponis puĉon por ke li ne enoficiĝu kiel prezidanto. [[Ranieri Mazzilli]], estante prezidanto de la parlamento, estris de la [[25-a de aŭgusto]] [[1961]] ĝis la [[8-a de septembro]] [[1961]]. Oni kreis la oficon de [[ĉefministroj de Brazilo|ĉefministro]], kaj la prezidanto estis nur ŝtatestro. [[João Goulart]] povis esti prezidanto. [[Plebiscito]] malkreis la oficon de ĉefministro kaj la prezidanto reestis ŝtatestro kaj registarestro en la [[24-a de januaro]] [[1963]]. ==== Kvina Respubliko (aŭ Militista Periodo) (1964-1985) ==== {{Ĉefartikolo|Milita puĉo de 1964}} [[Dosiero:Nixon-Médici.gif|eta|Brazila prezidento [[Emílio Garrastazú Médici]] kaj [[Usono|Usona]] prezidento [[Richard Nixon]] en [[1971]].]] La Militista Periodo, aŭ ''plumbaj jaroj'', komencis la [[1-an de aprilo]] [[1964]]. Kvankam [[Ranieri Mazzilli]] estis konsiderata laŭleĝa provizora prezidanto ([[2-a de aprilo]] [[1964]] ĝis [[15-a de aprilo]] [[1964]]) ĉar li estis la prezidanto de la [[parlamento]], tamen la vera povo apartenis al "Supera Komando de Revolucio", t. e. la aro de brazilaj generaloj. Marŝalo [[Humberto de Alencar Castello Branco]] iĝis diktatoro de la [[15-a de aprilo]] [[1964]] ĝis [[15-a de marto]] [[1967]]. Castelo Branco ekziligis la ĉefajn politikajn figurojn de Brazilo. En [[1965]] oni malpermesis la ekziston de politikaj partioj. En [[1967]] oni trudis novan [[konstitucio]]n. En [[1984]] popola movado rapidigis la finon de la diktatura periodo. ==== Sesa Respubliko (aŭ "Nova Respubliko") (1985-1990) ==== [[Tancredo Neves]] kaj [[Ulisses Guimarães]] sukcesis gvidi popolan movadon kiu komencis spontane en [[1984]]. En la [[15-a de novembro]] [[1984]] [[Tancredo Neves]] estis deklarita prezidento de Brazilo de la [[Parlamento]] kaj devis enoficiĝi en [[15-a de marto]] [[1985]], sed antaŭ enoficiĝo li mortis. La parlamento deklaris la prezidanton de la Senato [[José Sarney]] prezidento en la [[15-a de marto]] [[1985]] kun ĉiuj diktatorecaj povoj kaj sen limtempo por fino de lia regado. Sarney okazigis balotadon por konstitucia asembleo. En [[1986]] li ŝanĝis la nomon de la brazila mono, malpermesis la plialtigon de prezoj en Brazilo kaj deklaris nepagadon de internacia [[debeto]] de Brazilo. En 1989 li denove ŝanĝis la nomon de brazila mono. Lia ekonomia politiko estis fiaska kaj [[inflacio]] atingis 80% monate (1,5% tage!). Li regis ĝis [[15-a de marto]] [[1990]]. ==== Sepa Respubliko (1990 ĝis nun) ==== [[Fernando Collor de Mello]] estis la unua brazila prezidento elektita per popola balotado ekde [[1961]]. Lia regado, kiu komenciĝis la [[15-a de marto|15-an de marto]] [[1990]], estis ruiniga. En la unua tago de lia regado li konfiskis '''tutan monon''' de l' popolo, kiu estis en bankoj, por ĉesigi la [[inflacio]]n (vere, sen mono ne estas inflacio!). Li ankaŭ ŝanĝis la nomon de la brazila valuto. Li permesis eniron de fremdaj varoj kontraŭ malaltaj impostoj. Krome li fakte permesis koruptecon kaj li mem estis koruptita. La [[29-a de decembro|29-an de decembro]] [[1992]] li estis impedita(?) de la [[parlamento]], kaj enoficiĝis la vicprezidanto [[Itamar Franco]]. [[Dosiero:Jair_Bolsonaro.jpg|eta|150ra|[[Jair Bolsonaro]], brazila prezidinto.]] [[Itamar Franco]] estis malvigla prezidento, ĉiuj timis ke li ne sukcesas estri, pro tio oni evitis oponon al li. Ĉiu timis ke fiasko de lia registaro povus frakasi Brazilon kaj meti la landon en novan diktaturan periodon, tial ĉiu helpis lin dum lia periodo, kaj li sukcesis atingi nacian unuecon. Itamar Franco redonis monon al la popolo, ŝanĝis la nomon de la brazila valuto, kontrolis inflacion, rekomencis pagadon de internaciaj debetoj ktp. Fine li denove ŝanĝis la nomon de brazila valuto. Lia regado finiĝis la [[1-a de januaro|1-an de januaro]] de [[1995]]. [[Fernando Henrique Cardoso]] estis elektita de rekta popola balotado, enposteniĝis la [[1-a de januaro|1-an de januaro]] de [[1995]] kaj estis la unua prezidento de Brazilo ekde [[1961]] kiu ricevis la simbolojn de prezidenteco de sia antaŭulo. Li estis la unua prezidento ekde [[1986]] kiu ne ŝanĝis la nomon de brazila valuto, kvankam li ordonis faradon de novaj moneroj. Li estis la unua "normala" prezidento de Brazilo ekde [[Juscelino Kubitschek]]. CARDOSO estis reelektita en [[1998]] per normala balotado kaj regis ĝis [[2003]], kiam oni elektis la popularan brazilan prezidenton [[Luiz Inácio Lula da Silva]]. LULA estis reelektita en [[2006]] kaj regis ĝis [[2010]]. Li profitis sian popularecon kaj indikis la novan kandidaton por enposteniĝi kiel prezidento de Brazilo. [[Dilma Rousseff|Dilma Vana Rousseff]], indikata de Lula, estis elektita de rekta popola balotado la [[31-a de oktobro|31-an de oktobro]] de [[2010]] kaj enposteniĝis la 1-an de januaro de [[2011]]. ROUSSEFF estis la unua prezidentino de Brazilo kaj ŝi estis elpostenigita pere de jur`politika proceso la 12-an de majo 2016. Tiam estis enpostenigita [[Michel Temer]]. == Registaro kaj politiko == {{Ĉefartikolo|Listo de ŝtatestroj de Brazilo}} Historie, Brazila respublika registaro baziigis sur [[Usono|Usona]] registara sistemo. Ĝi estas en normalaj historiaj periodoj, estigita de la [[Brazila Konstitucio]], estas [[federacia respubliko]]. La nacia registaro konsistas el la ekzekutiva, leĝdona, kaj juĝista branĉoj. La kapo de la ekzekutiva branĉo estas la [[Prezidento de Brazilo]]. La leĝdona branĉo konsistas el la [[Brazila Kongreso]], kun du tipoj de ĉambristoj: [[deputito]]j kaj [[senatano]]j, dum la [[Plejsupera Federacia Tribunalo]] estas kapo de la juĝista branĉo. Laŭ la stato de 2016 la parlamento konsistas el sume 594 membroj: 81 senatanoj kaj 513 deputitoj. La federacia [[registaro de Brazilo]] (portugale ''Governo Federal do Brasil''), jure ofte nomata portugale ''União'', do "unio", estas la centra nacia registaro de la Federacia Respubliko Brazilo, kaj dividas la suverenecon pri la ŝtata teritorio de Brazilo kun la aliaj federacieroj, la 26 ŝtatoj kaj [[Federacia Distrikto]], portugale: ''Distrito Federal''. Brazilaj ŝtatoj ne havas tiom da aŭtonomio kiel usonaj ŝtatoj, ekzemple, ne havas prikrimajn leĝojn aŭ ne povas fari leĝojn pri balotado. Sekve, ili pli similas al aŭtonomaj provincoj, kun elektita registaro de aliaj sudamerikaj landoj. Estas tre diversaj politikaj partioj en Brazilo (Pri tio rigardu ĉe [[Listo de politikaj partioj#Brazilo|Listo de politikaj partioj]]). == Geografio == Brazilo havas 8.514.877&nbsp;km² de areo, kaj estas la kvina lando en la mondo laŭ grandeco. Ĉiuj teroj en Brazilo estas kultiveblaj kaj plimalpli fertilaj, dum granda parto de aliaj pli grandaj landoj ([[Rusio]], [[Kanado]], [[Ĉinio]] kaj [[Usono]]) estas [[dezerto]]j aŭ nekultiveblaj teroj. Ne estas en Brazilo dezertoj, krom apudmara dezerteto [[Lençóis Maranhenses]] (270&nbsp;km²), la nura varma dezerto en la mondo kun abunda dolĉa akvo, kiu estas turismejo. Brazilo havas plej grandajn riverojn kaj tropikajn arbarojn en la mondo en [[Amazonio]]. Krom tio, estas interesaj [[biomo]]j kiel [[Pantanalo]], [[Caatinga|Kaatingo]] kaj [[Atlantika arbaro]]. Ne estas grandaj [[monto]]j aŭ [[vulkano]]j. En Brazilo estas ĉirkaŭ 5 mil urboj, multaj kun pli ol 1 miliono da loĝantoj, kaj eĉ [[San-Paŭlo]] kun pli ol 10 milionoj da loĝantoj. [[Dosiero:Brazilaj biomoj.jpg|eta|311x311ra|Brazilaj biomoj]] Brazilo havas kvin geografiajn regionojn: la Norda Regiono, karakterizata per grava [[ekologio|ekologia]] sistemo, la [[Amazona arbaro]], kaj la [[Amazono]], la plej granda rivero en la mondo; la Nordorienta Regiono, karakterizata per iomete arida klimato landinterne kaj pli mildajn temperaturojn marborde; la Centrokcidenta Regiono, karakterizata per vastaj savanoj kaj per la [[Pantanalo]], grandega marĉa regiono kiu entenas riĉan faŭnon kaj flaŭron; la Sudorienta Regiono, kiu estas la plej industrialigita regiono de la lando, kie troviĝas, interalie, la bela urbo [[Rio-de-Ĵanejro]] kaj la potenca [[San-Paŭlo]], financa centro de la lando, kaj [[Ouro Preto]] (esp-e, Nigra Oro), kie oni povas vidi la verkojn de [[Aleijadinho]], la plej grava baroka skulptisto en Brazilo; kaj, finfine, la Suda Regiono, karakterizata de montara pejzaĝo kaj forta eŭropeca kulturo pro la plurlandaj enmigrintoj tie loĝantaj, kaj kie estas unu el plej elstaraj akvofaloj de la mondo, [[Igŭacuo]], deklarita de [[Unesko]] kiel mondheredaĵo pro sia natura beleco. ''[[Sertao]]'' (portugale Sertão) estas la nomo por [[Dezertoj kaj kserofitaroj|duondezertaj pejzaĝoj]] en la internlando de Brazilo. === Klimato === [[Dosiero:Brazil Köppen Climate Map.png|eta|dekstra|350ra|Klimata mapo de Brazilo laŭ la [[klimata klasifiko de Köppen]].]] Pro sia vasteco, Brazilo estas karakterizata de diverstipaj [[klimato]]j, laŭ la [[latitudo]] kaj la [[longitudo]]. La tuta lando situas en la [[suda duonsfero]] de [[Tero]], tiel ke la [[sezono]]j sekvas unu la alian laŭ la tipa ritmo de tiu mondoparto. Laŭ la [[klimata klasifiko de Köppen]], en Brazilo estas ses ĉefaj klimataj regionoj: ekvatora, tropika, subtropika, duonseka, milda, tropika montara. === Riveroj === La ĉefa rivero de Brazilo estas la [[Amazono (rivero)|Amazono]], kiu trairas la samnoman [[amazona arbaro|amazonan arbaron]]. Ĉe la landlimoj kun [[Argentino]] kaj [[Paragvajo]] situas 275 akvofaloj, kiuj transiras plurajn altec-diferencojn je suma longeco de kvar kilometroj. La rivero longas 6280 kilometrojn, el kiuj 4000 estas laŭireblaj ŝipe. La aliaj plej gravaj riveroj de la lando estas [[Parano]] kaj [[São Francisco]]. == Administra divido == {{Ĉefartikolo|Administra divido de Brazilo}} [[Dosiero:Brazil States.svg|dekstra|eta|[[subŝtatoj de Brazilo]]]] La Federacia Respubliko Brazilo estas dividita en 26 federacierojn kaj unu rekte federacieran distrikton (Distrito Federal do Brasil). Kiel malsupra memstara administra nivelo sub federacieroj ekzistas la municipoj. La federacia distrikto konsistas esence el la urbo Braziljo. === Ŝtatoj respektive subŝtatoj === {{Ĉefartikolo|Subŝtatoj de Brazilo}} Brazilo estas dividita administre kaj politike en 27 [[subŝtato|federacieroj]]n, 26 ŝtatoj respektive [[subŝtatoj de Brazilo|subŝtatoj]] kaj unu federacia distrikto. Kvankam la Federacia Distrikto rigore ne estas (sub)ŝtato, tamen pro analogio kaj taŭgeco multfoje ĝi aperas kune kun la (sub)ŝtatoj, sed pro neatento ĝi kelkfoje estas erare listigita kiel ŝtato mem. Verdire la Federacia Distrikto estas speciala teritorio de Brazilo, kie estas la landa ĉefurbo [[Braziljo]], kun administra sistemo diferenca de tiu de la aliaj federacieroj. {{Ĉefartikolo|Listo de brazilaj ŝtatoj laŭ loĝantaro}} {| class="wikitable sortable" style="float:center; text-align:center; clear:all; font-size:90%" ! class="unsortable" | Flago ! ŝtato ! Oficiala nomo ! Mallongigo ! Ĉefurbo ! Areo (km²) ! Loĝantaro ([[2005]]) ! Loĝantardenso ([[2005]]) |- | [[Dosiero:Bandeira do Acre.svg|30ra|kadra]] | [[Akro (Brazilo)|Akro]] | ''Acre'' | AC | [[Rio Branco]] | 152.581,4 | 656.043 | 4,30 |- | [[Dosiero:Bandeira de Alagoas.svg|30ra|kadra]] | [[Alagoaso]] | ''Alagoas'' | AL | [[Maceió]] | 27.767,7 | 3.015.912 | 108,61 |- | [[Dosiero:Bandeira do Amapá.svg|30ra|kadra]] | [[Amapao]] | ''Amapá'' | AP | [[Makapao]] | 142.814,6 | 594.587 | 4,16 |- | [[Dosiero:Bandeira do Amazonas.svg|30ra|kadra]] | [[Amazonio (ŝtato)|Amazonio]] | ''Amazonas'' | AM | [[Manaŭso]] | 1.570.745,7 | 3.232.330 | 2,05 |- | [[Dosiero:Bandeira da Bahia.svg|30ra|kadra]] | [[Bahio]] | ''Bahia'' | BA | [[Salvador de Bahio]] | 564.692,7 | 13.815.334 | 24,46 |- | [[Dosiero:Bandeira do Ceará.svg|30ra|kadra]] | [[Cearao]] | ''Ceará'' | CE | [[Fortalezo]] | 148.825,6 | 8.097.276 | 54,40 |- | [[Dosiero:Bandeira do Espírito Santo.svg|30ra|kadra]] | [[Espirito-Santo]] | ''Espírito Santo'' | ES | [[Vitória (Espirito-Santo)|Vitória]] | 46.077,5 | 3.408.365 | 73,97 |- | [[Dosiero:Bandeira do Distrito Federal (Brasil).svg|30ra|kadra]] | [[Federacia Distrikto (Brazilo)|Federacia Distrikto]] | ''Distrito Federal'' | DF | [[Braziljo]] | 5.801,937 | 2.562.963 | 441,74 |- | [[Dosiero:Flag of Goiás.svg|30ra|kadra]] | [[Gojaso]] | ''Goiás'' | GO | [[Goiânia]] | 340.086,7 | 5.619.917 | 16,52 |- | [[Dosiero:Bandeira do Maranhão.svg|30ra|kadra]] | [[Maranjo]] | ''Maranhão'' | MA | [[San-Luiso]] | 331.983,3 | 6.103.327 | 18,38 |- | [[Dosiero:Bandeira de Mato Grosso.svg|30ra|kadra]] | [[Mato-Groso]] | ''Mato Grosso'' | MT | [[Cuiabá]] | 903.357,9 | 2.803.274 | 3,10 |- | [[Dosiero:Bandeira de Minas Gerais.svg|30ra|kadra]] | [[Minas-Ĝerajso]] | ''Minas Gerais'' | MG | [[Belo Horizonte]] | 586.528,3 | 19.237.450 | 32,79 |- | [[Dosiero:Bandeira do Rio Grande do Norte.svg|30ra|kadra]] | [[Norda Rio-Grando]] | ''Rio Grande do Norte'' | RN | [[Natalo (Brazilo)|Natalo]] | 52.796,8 | 3.003.087 | 56,88 |- | [[Dosiero:Bandeira da Paraíba.svg|30ra|kadra]] | [[Paraibo]] | ''Paraíba'' | PB | [[Ĵoan-Pesoo]] | 56.439,8 | 3.595.886 | 63,71 |- | [[Dosiero:Bandeira do Paraná.svg|30ra|kadra]] | [[Paranao]] | ''Paraná'' | PR | [[Kuritibo]] | 199.314,9 | 10.261.856 | 51,48 |- | [[Dosiero:Bandeira do Pará.svg|30ra|kadra]] | [[Parao]] | ''Pará'' | PA | [[Belemo]] | 1.247.689,5 | 6.970.586 | 5,58 |- | [[Dosiero:Bandeira de Pernambuco.svg|30ra|kadra]] | [[Pernambuko]] | ''Pernambuco'' | PE | [[Recife]] | 98.311.6 | 8.413.593 | 85,58 |- | [[Dosiero:Bandeira do Piauí.svg|30ra|kadra]] | [[Piaŭio]] | ''Piauí'' | PI | [[Teresina]] | 251.529,2 | 3.006.885 | 11,95 |- | [[Dosiero:Bandeira Estado RiodeJaneiro Brasil2.svg|30ra|kadra]] | [[Rio-de-Ĵanejrio]] | ''Rio de Janeiro'' | RJ | [[Rio-de-Ĵanejro]] | 43.696,1 | 15.383.407 | 352,05 |- | [[Dosiero:Bandeira de Rondônia.svg|30ra|kadra]] | [[Rondonio]] | ''Rondônia'' | RO | [[Porto Velho]] | 237.576,2 | 1.153.459 | 6,46 |- | [[Dosiero:Bandeira de Roraima.svg|30ra|kadra]] | [[Rorajmo]] | ''Roraima'' | RR | [[Boa Vista (Rorajmo)|Boa Vista]] | 224.299,0 | 391.317 | 1,74 |- | [[Dosiero:Bandeira Santa Catarina.svg|30ra|kadra]] | [[Sankta Katarino (Brazilo)|Sankta Katarino]] | ''Santa Catarina'' | SC | [[Florianópolis]] | 95.346,2 | 5.866.568 | 61,53 |- | [[Dosiero:Bandeira do Estado de São Paulo.svg|30ra|kadra]] | [[San-Paŭlo]] | ''São Paulo'' | SP | [[San-Paŭlo (urbo)|San-Paŭlo]] | 248.209,4 | 40.442.795 | 162,93 |- | [[Dosiero:Bandeira de Sergipe.svg|30ra|kadra]] | [[Serĝipo]] | ''Sergipe'' | SE | [[Arakaĵuo]] | 21.910,3 | 1.967.761 | 89,81 |- | [[Dosiero:Bandeira de Mato Grosso do Sul.svg|30ra|kadra]] | [[Suda Mato-Groso]] | ''Mato Grosso do Sul'' | MS | [[Campo Grande]] | 357.125,0 | 2.264.468 | 6,34 |- | [[Dosiero:Bandeira do Rio Grande do Sul.svg|30ra|kadra]] | [[Suda Rio-Grando]] | ''Rio Grande do Sul'' | RS | [[Porto-Alegro]] | 281.748,5 | 10.845.087 | 38,49 |- | [[Dosiero:Bandeira do Tocantins.svg|30ra|kadra]] | [[Tokantinso]] | ''Tocantins'' | TO | [[Palmas]] | 277.620,9 | 1.305.728 | 4,70 |- |} == Ekonomio == Vidu [[Ekonomio de Brazilo]] Brazilo estas la deka ekonomio de la mondo, la plej granda de [[Sudameriko]]. La Brazila ekonomio bazas ekvilibre inter granda [[agrikultura sektoro]] kaj [[industrio]]. Tiu ebligas ke brazilanoj povas aĉeti en sia propra lando industriajn kaj agrikulturajn varojn kaj, sekve, importado estas ĉiam malpligranda ol eksportado. Agrikulture, la plej gravaj importoj estas [[rizo]] kaj [[tritiko]], alie Brazilo eksportas [[viando]]n, [[lakto]]n, [[sojo]]n, [[kafo]]n (dum la dua deko de la [[21-a jarcento]], Brazilo estis de longe kaj estas ankoraŭ la unua en la mondo produkti kafon) kaj [[maizo]]n. Brazilo eksportas [[mineralo]]jn kiel [[fero]]n, [[alumino]]n, [[oro]]n, ktp. kaj importas ĉefe [[karbo]]n, [[kupro]]n, [[natrio]]n kaj [[sulfuro]]n. Brazilo produktas teorie la tutan [[nafto]]n kiun ĝi bezonas, sed en praktiko ĝi devas eksporti pezan nafton por aĉeti malpezan nafton kaj [[natura gaso|naturan gason]]. Brazila industrio estas tre diversa, ĝi produktas kaj eksportas aŭtomobilojn, aviadilojn, teksaĵojn, kemiaĵojn, ktp. Brazilo importas ĉefe komputilojn kaj elektronikajn ilojn. Hodiaŭ ĉinaj [[brikabrako]]j konkurencas al nacia malpeza industrio. En [[2006]], Brazilo estis unu el la kvar unuaj landoj membroj de la nuna [[BRICS]] (asocio de kvin gravaj emerĝaj naciaj ekonomioj). === Soja unukultivo === Brazilo pintas en la uzo de [[Pesticido|pesticidoj]], kiujn Eŭropo produktas kaj eksportas, sed kiuj estas malpermesitaj en [[Eŭropo]] mem<ref>"''Brasil Europa em Fragmentos''" libro en la portugala kaj la nederlanda, de Luc Vankrunkelsven, direktoro de la Internacia Organizaĵo Wervel por daŭripova agrikulturo, kaj konsultisto por WTO (Monda Komerca Organizo).</ref>. Tiuj pesticidoj estas disspruĉitaj tra la kampoj per aviadiloj, sed ankaŭ super apudaj lernejoj kaj vilaĝoj. Ekzemple, la Parque Indigena do Xingu, la plej granda rezervejo kie 17 [[indiĝenaj popoloj]] klopodas supervivi, estas ĉirkaŭita de granda areo de soja [[unukultivo]], kie ĉi tiuj pesticidoj estas vaste disspruĉitaj. Ĉiuj riveroj de la areo, kiuj provizas trinkakvon al la indiĝenaj popoloj, trafluas la sojfabajn kampojn kaj estas venenitaj. Jam antaŭ la jaro [[2008]] oni senarbarigis en [[Rondônia]] kaj [[Pará]] kie troviĝis la amazona arbarego je la profito de la [[brutobredado]]. Tiu fenomeno eĉ post 2008 ŝanĝigis arbarojn en centmilojn da hektaroj da kultivebla tero ekster Eŭropo, [[Ĉinio]] kaj [[Barato]] (la loĝantaro de tiu du landoj havis jarcentan tradicion de vegetara manĝado<ref>(pt) ''[https://al-go.jusbrasil.com.br/noticias/2205016/escritor-belga-critica-expansao-da-soja-e-do-consumo-de-carne Escritor belga critica expansão da soja e do consumo de carne]'', Jusbrasil, 2010</ref>), aldone al la bezonataj [[Sterko|sterkoj]], [[Aspergilo|aspergiloj]] kaj [[pluvakvo]]. La unika [[ekosistemo]] de la [[amazona arbaro]] aĝas pli ol 45 milionoj da jaroj kaj estas nun (2021) jam detruita por 54%<ref>(nl) Arthur Follebout, [https://wervel.be/tag/cerrado/ Cerrado], Wervel, la 28-an de januaro 2021</ref><ref>(pt) Luc Vankrunkelsven, ''[http://base.d-p-h.info/es/fiches/dph/fiche-dph-7613.html Soja e a morte dos povos indígenas] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210803045848/https://base.d-p-h.info/es/fiches/dph/fiche-dph-7613.html |date=2021-08-03 }}'', DPG, 03/2005</ref>. == Demografio == {{Ĉefartikolo|Demografio de Brazilo}} Laŭ [[Popolnombrado|nombrado]] farita en [[2007]]<ref>''[http://www1.folha.uol.com.br/folha/cotidiano/ult95u357263.shtml Folha Online]'' (27.12.2007): ''IBGE diz que população vai diminuir a partir de 2060''</ref>, la loĝantaro kreskas je 1,2% jare, malpli ol la antaŭe supozita kresko (1,4%). En 1990 la kresko estis je 1,64% jare. Averaĝe, virinoj naskas po 1.99 infanojn. La loĝantaro do atingos maksimumon en [[2060]] (per ĉ. 260 milionoj) kaj tiam ekestos malkresko, se konserviĝos la nuntempaj parametroj pri [[nasko]] kaj [[morto]]. Kiel en ĉiu lando, kiu konstatas sian "maljuniĝon", oni ekdiskutas en Brazilo strategiojn kaj politiko-ŝanĝojn, kiuj atentu pri ŝanĝoj rilate al medicinaj zorgoj (kun pli da [[Gerontologio|gerontologoj]] kaj ne tiom da [[Pediatrio|pediatroj]]), transportado aŭ la sekvoj de malpli granda nombro da aktivaj laboristoj kontribuantaj al la ŝtata [[Sociala sekureco|sociasekura sistemo]]. === Etnografio === Granda parto de [[brazilano]]j estas [[mestizo]]j. En Brazilo, oni povas deklari apartenon al ian etnon kaj ŝanĝi tiun deklaron dum la vivo, kiu estas tre ofta. Sekve, iu povas deklari sin [[Blankaj brazilanoj|blankulo]], [[indiĝeno]], [[mestizo]], [[nigrulo]] sinsekve, laŭ deziro. Laŭ informo de la [[Instituto Brazila de Geografio kaj Statistiko]] el [[2005]], ĉirkaŭ 49,9% el la popolo deklaras sin blanka, ĉirkaŭ 6,3% deklaras sin nigrulo, ĉirkaŭ 43,2% deklaras sin mestizo (vi du artikolon [[kaboklo]]), la aliaj deklaras sin orientaj aŭ [[Indiĝenaj popoloj de Brazilo|indiĝenoj]]. {{Ĉefartikolo|Indiĝenaj popoloj de Brazilo|Afrikobrazilano|Enmigrado en Brazilon}} Oni taksas, ke 15 % de la loĝantaro de [[Ooizumi]], [[Japanio]], parolas la [[portugala]]n kiel denaskan lingvon, kaj en 2007, Ooizumi havis la plej altan koncentriĝon de brazilanoj en Japanujo. === Lingvoj === [[Oficiala lingvo]] de Brazilo estas la [[portugala lingvo]], preskaŭ 99% de la loĝantaro havas ĝin kiel [[gepatra lingvo|gepatran lingvon]], nur ĉirkaŭ 1 miliono da homoj havas alian el ĉirkaŭ 200 lingvoj kiel gepatran. Krom la portugala, oni parolas ofte, kiel gepatran lingvon ĉefe la [[japana]]n (ĉirkaŭ 300 mil loĝantoj), la [[taliana dialekto|talianan dialekton]] ([[itala]]), kaj la [[Sudriogranda germana dialekto|sudriograndan germanan dialekton]] ([[germana]]). El la indigena lingvo, nur la [[gvarania lingvo]] kaj [[yathë]] havas pli ol mil parolantojn. Hodiaŭ, pro forta migrado el aliaj sudamerikaj landoj, ĉirkaŭ 300 mil enmigrintoj parolas la [[hispana]]n kiel gepatran lingvon. La [[brazila signolingvo |brazila signolingvo]] aŭ gestolingvo, konata kiel Libras, ne estas oficiala. Ekde 2002 ĝi tamen estas agnoskata kiel laŭleĝa komunikilo kaj esprimilo de la surdula komunumo. Cetere estas kunoficialaj lingvoj je municipa nivelo : en 2021 sume estas 19 kunoficialaj lingvoj en entute 41 municipoj. == Substrukturo == La [[substrukturo]] de Brazilo estas agada grupo kaj brazila ekonomia strukturo kiu servas por plivastigado de diversaj agadoj. Ekzemple, por ke landaj entreprenoj povas eksporti, necesas havenoj kaj [[flughaveno]]j, elementoj de substrukturo. === Edukado === [[Dosiero:Universidade Federal do Parana 4 Curitiba Parana.jpg|eta|[[Federacia Universitato de Paranao]], fondita en [[1912]]. estas la plej antikva Universitato de Brazilo.]] La Federacia Konstitucio kaj la Leĝo de Instruoj kaj Bazoj de Nacia Edukado determinas, ke Federacia Registaro, Ŝtatoj, Federacia Distrikto kaj Municipoj devas administri kaj organizi siajn respektivajn instrusistemojn. Ĉiuj tiuj publikaj edukadaj sistemoj estas responsuloj por siaj propraj konservadoj, kiu administras viajn rimerojn, tiel kiel mekanismojn kaj fontojn de monaj rimedoj. La nova Konstitucio rezervas 25% da [[buĝeto]] de Ŝtato kaj 18% da federalaj [[imposto]]j kaj municipaj procentoj al edukado. === Scienco kaj Teknologio === [[Dosiero:Marcos Pontes2.jpg|eta|dekstra|[[Marcos Pontes]], la unua [[kosmonaŭto]] el Brazilo.]] Scienca produktado vere ekis en Brazilo dum la unuaj [[jardeko]]j de la [[19-a jarcento]], kiam la [[Reĝa Familio de Portugalio]], gvidita de [[Johano la 6-a (Portugalio)|Dom João la 6-a]], alvenis al [[Rio-de-Ĵanejro]], forkurante el la invado de [[Portugalio]] per la [[armeo]] de [[Napoleono Bonaparte]], en [[1807]]. Ĝis tiam, Brazilo estis [[kolonio]] portugalia, sen [[universitato]]j aŭ sciencaj organizaĵoj, malsame al la tiamaj kolonioj amerikaj kontrolitaj de la [[Hispana Imperio]], kiuj, malgraŭ vasta anafalbeteco, ja havis grandan numeron da universitatoj ekde la [[16-a jarcento]].<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.meuartigo.brasilescola.com/historia-geral/independencia-america-espanhola.htm|titolo=Independência da América Espanhola|lingvo=portugale|eldonisto=Brasil Escola|alirdato=15-a de januaro 2011|arkivurl=https://web.archive.org/web/20120105155906/http://meuartigo.brasilescola.com/historia-geral/independencia-america-espanhola.htm|arkivdato=2012-01-05}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.abub.org.br/2010/04/universidade-no-brasil-pano-de-fundo-historico-e-presenca-crista|titolo=A universidade no Brasil: pano de fundo histórico e presença cristã|lingvo=portugale|eldonisto=ABUB|alirdato=15-a de januaro 2011}}{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Teknologia splorado en Brazilo estas plejparte organizita de publikaj [[universitato]]j kaj institutoj por splorado. Kelkaj el la plej bonaj teknologiaj centroj en Braziloj estas la institutoj [[Fundação Oswaldo Cruz|Oswaldo Cruz]], [[Instituto Butantan|Butantan]], [[Comando-Geral de Tecnologia Aeroespacial]], [[Empresa Brasileira de Pesquisa Agropecuária]] kaj [[Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais|INPE]]. Brazilo havas la plej modernaj Kosma-programo de [[Latin-Ameriko]], kun kapablo sufiĉa por lanĉiloj kaj por konstruo de [[Artefarita satelito|satelitoj]].<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-1826.html |titolo=Brazil&nbsp;— The Space Program |lingvo=angle|jaro=1997 |monato=April |eldonisto=country-data.com|alirdato=24-a de majo 2008}}</ref> Je la [[14-a de oktobro]] [[1997]], la [[Brazila Spaca Agentejo]] akordiĝis kun [[NASA]] por liveri pecojn de ekipaĵoj por la [[Internacia Kosmostacio]].<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://md-m09.sid.inpe.br/col/sid.inpe.br/md-m09%4080/2009/08.04.14.23/doc/clipping1.html |titolo=Clipping do INPE |lingvo=portugale|eldonisto=Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais |alirdato=26-a de marto 2010}}</ref> Tiu akordo ebligis ke Brazilo trejnu sian unuan [[kosmonaŭto]]. Je la [[30-a de marto]] [[2006]], Kolonelo [[Marcos Pontes]] vojaĝis en [[Sojuz (kosmoŝipo)|Sojuz]] kaj fariĝis la unua kosmonaŭto brazila kaj la tria el Latin-Ameriko orbiti nian planedon.<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://noticias.terra.com.br/ciencia/brasilnoespaco/interna/0,,OI939969-EI6412,00.html|titolo=Do cosmonauta ao taikonauta, dezenas de nacionalidades no espaço |lingvo=portugale|eldonisto=Terra|alirdato=18-a de novembro 2008}}</ref> === Trafiko === === Sano === La brazila publika sana sistemo estas direktata kaj liverata per ĉiuj malsamaj niveloj de la registaro, kvankam la privata sana sistemo rolas kiel komplemento.<ref name="atendimento">{{citaĵo el la reto|url=http://www.brasil.gov.br/sobre/saude/programas-e-campanhas|titolo=Saúde|verko=Atendimento|lingvo=portugale|eldonisto=Brasil|alirdato=26-a de marto 2010}}</ref> Estas multaj problemoj en la publika sana sistemo en Brazilo. En [[2006]], la ĉefaj problemoj estis la altiga procentiĝo de [[infana mortindico|infana]] kaj [[patrina mortindico]], mortemo per ne-transmisiantaj malsanoj kaj morteco pere de eksteraj kaŭzoj, nome: trafika akcidento, [[perforto]] kaj [[memmortigo]].<ref name="atendimento"/><ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.planejamento.gov.br/secretarias/upload/Arquivos/spi/programas_projeto/radar_social/2006_PRP_Radar_radarSocial.pdf|titolo=Saúde|verko=Radar social|eldonisto=Ministério do Planejamento|lingvo=portugale|formato=pdf|alirdato=10-a de junio 2008|arkivurl=https://wayback.archive-it.org/all/20081216074831/http://www.planejamento.gov.br/secretarias/upload/Arquivos/spi/programas_projeto/radar_social/2006_PRP_Radar_radarSocial.pdf|arkivdato=2008-12-16}}</ref> === Energio === === Komunikado === == Kulturo == La brazilan kulturon ĉefe influis la kulturo, la lingvo kaj la vivkutimoj de [[Portugalio]], enkondukitaj de la portugalaj koloniistoj dum sia alveno. La influo de la lokaj popoloj klare videblas en la brazilaj lingvo kaj kuirarto, dum la alveno de sklavoj el Afriko havis rimarkindan influon en la fakoj de muziko, kuirarto, lingvo kaj religio. En la suda kaj sudorienta parto de la lando eblas rimarki influon italan kaj germanan. La alveno de italaj enmigrintoj estis aparte abunda inter la jaroj [[1870]] kaj [[1920]]. {{Ĉefartikolo|Karnavalo en Rio-de-Ĵanejro}} === Literaturo === La unuaj ekzempleroj pri brazila literaturo ŝuldiĝas al verkoj de religiuloj kaj kronikoj de esploristoj kiuj trairis la landon dum la [[16-a jarcento]]. En la 17-a jarcento floris la skolo de [[Bahia]], kiu inkluzivis historiistojn kaj poeziistojn, inter kiuj estis [[Gregório de Matos]] (1636-1695). Nur en la sekva jarcento, tamen, oni povas oficiale rekoni la naskiĝon de brazila literatura sento. La [[19-a jarcento]] estis la tempo de [[Romantikismo]], enkondukita de [[Gonçalves de Magalhães]] (1811-1882). En la sama periodo verkadis la du plej popularaj romantikaj poeziistoj, [[Gonçalves Dias]] (1823-1864) kaj [[Castro Alves]] (1847-1871), kaj la unuaj romanistoj, [[Manuel Antonio de Almeida]] (1830-1861) kaj [[Joaquim Manuel de Macedo]] (1820-1882). [[Oswald de Andrade]] (naskiĝinta la 11-an de januaro 1890 en San-Paŭlo; mortinta la 22-an de oktobro 1954 samurbe) estis brazila verkisto kaj kunfondinto de la brazila [[modernismo]]. Inter la nuntempaj ĉefverkistoj menciindas [[Paulo Coelho]], [[João Guimarães Rosa]] kaj [[Jorge Amado]]. === Muziko === [[Dosiero:Abe agbe afoxe.jpg|eta|Afoŝeo aŭ [[ŝekereo]].]] {{Ĉefartikolo|Muziko de Brazilo|Muziko Populara Brazila}} En Brazilo estas multaj tipaj muzikaj stiloj aŭ eventoj ([[sambo]], [[bosanovo]], [[Kandomblea muziko|kandombleo]], [[samboregeo]], [[timbalada]], [[Koko (muziko)|koko]], [[Bajao (muziko)|bajao]], [[cirando]], [[ŝoteo]], [[embolado]], [[repento]], ''[[forró]]'', [[lunduo]], [[modinjo]], [[ĉoro]], [[aŝeo]], [[brazila tango]], [[sembo]], [[Mangue Beat]], [[funkeado]], [[kaboklinjo]], [[kalango]], [[karimboo]] ktp.) kaj instrumentoj ([[kavakinjo]], [[afoŝeo]], [[sanfono]], [[Brazila tamburino|tamburino]], [[surdo]], [[repiniko]], [[kuiko]], [[ĉokaljo]], [[agogoo]], [[atabako]], [[Timbo (muzikinstrumento)|timbo]], [[pandero]], [[zabumbo]], [[iluo]], [[batuko]], [[apito]], [[rekoreko]] ktp.), multaj el ili por [[perkuto]]. Estis kaj estas multaj famaj kantistoj kaj muzikistoj ([[Ernesto Nazareth]], [[Anacleto de Medeiros]], [[Chiquinha Gonzaga]], [[Maria Bethânia]], [[Luiz Gonzaga]], [[Caetano Veloso]], [[Gilberto Gil]], [[Chico Buarque]], [[Tom Jobim]], [[Pixinguinha]], [[Ary Barroso]], [[Milton Nascimento]], [[Waldir Azevedo]], [[Daniela Mercury]], [[Ivete Sangalo]], [[Ara Ketu]], [[Olodum]], [[Chico César]], [[Jacob do Bandolim]], [[Chico Science]], [[Pinduca]]). Inter bandoj menciindas [[Monobloco]], [[Funk'n'Lata]] {{Ĉefartikolo|Karnavalo en Rio-de-Ĵanejro}} === Religio === [[Katolikismo]] estas la ĉefa kredo de la lando; pro tio, Brazilo havas la plej grandan katolikan loĝantaron de la mondo.<ref name="USDS">[http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2005/51629.htm internacia raporto pri religia libero (angle), informo de la usona registaro, vidita la 8-an de junio 2008]</ref> Laŭ la popolnombrado de 2000, 73,57% el la populacio sekvis [[katolikismo]]; 15,41% [[protestantismo]]; 1,33% [[spiritismo]]; 1,22% aliaj branĉoj de kristianismo; 0,31% afro-brazilaj religioj; 0,13% [[budhismo]]; 0,05% [[judismo]]; 0,02% [[islamismo]]; 0,01% indianaj religioj; 0,59% aliaj religioj, nedeklaritaj aŭ nedeterminitaj; kvankam 7,35% havis neniun religion.<ref name="popolnombrado2000">{{citaĵo el la reto|url=http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/censo2000/populacao/religiao_Censo2000.pdf|titolo=População residente, por sexo e situação do domicílio, segundo a religião|lingvo=portugale|eldonisto=IBGE|verko=Censo Demográfico 2000|alirdato=13-a de decembro 2007}}</ref> {{Ĉefartikolo|Afrikobrazilaj religioj}} [[Dosiero:800px-Kilondira.jpg|eta|280ra|dekstra|Antikva foto de rito de kandombleo bantua.]] [[Afrikobrazilaj religioj]] estas [[religio]]j praktikataj en Brazilo, kiuj estas [[Afriko|afrikdevenaj]] aŭ enhavas elementojn de afrikaj religioj. Al ili apartenas [[kandombleo]], kies ĉefa tereno troviĝas en [[Bahio]], la kultoj de [[ŝangoo]] en nordorienta Brazilo, [[batuko]] en la sudoriento kaj la [[spiritisme]] influita [[umbando]]. La afrikobrazilaj religioj havas multan komunan kaj ofte estas subigata sub la terminon [[makumbo]]. Sian originon ĉi tiuj religioj havas en la epoko de [[sklaveco]]. Ofte ili prezentas [[sinkretisma]]n sintezon el [[afrika]] (precipe [[joruboj|joruba]]), [[eŭropa]] kaj kiel restaĵoj ankaŭ [[indiana]] religio. Kiel ankaŭ en aliaj afrikoamerikaj religioj, ofte [[kristanisma]] fasado servis kiel legitimado por la sklavoj, por povi festi siajn proprajn tradiciojn kaj ritojn. Krom tio ankaŭ ekzistis kristanismaj sklavoj, dum kiam [[islama]]j tradicioj el Afriko laŭ nuna kono preskaŭ ne transvivis kaj pereis. === Festoj === [[Dosiero:Passista no Carnaval (Brasil).jpg|eta|180ra|Dancistino en [[Karnavalo en Rio-de-Ĵanejro]] en 2003.]] * ''[[Folia de reis]]'' * [[Junia festo]] * [[Karnavalo]]j {{Ĉefartikolo|Karnavalo en Rio-de-Ĵanejro}} === Arto === ==== Arkitekturo ==== La [[Kolonia arkitekturo de Brazilo|kolonia arkitekturo]] estas difinita kiel la arkitekturo farita en la nuna brazila teritorio ekde 1500, jaro de la malkovro de la portugaloj ĝis la Sendependeco en 1822. Ĝi gravas en la historiaj centroj de [[Salvador de Bahio]], [[Ouro Preto]], [[Olinda]], [[Diamantina]], São Luís de Maranhão, Goiás, la Santuário do Bom Jesus de Matosinhos en Congonhas do Campo kaj la ruinoj de la Gvaraniaj Jezuitoj Misioj en San Miguel de las Misiones. ==== Pentrarto ==== [[Benedito Calixto de Jesus]] (naskiĝis la 14-an de oktobro 1853, mortis la 31-an de majo 1927) estis brazila [[pentristo]].<ref>Peter G. Stone; Brian Molyneaŭ (1994): ''The Presented Past, eldonejo ''Routledge'', paĝo 127, {{en}}. ISBN 978-0-415-09602-7.''</ref> Liaj verkoj kutime bildigas figurojn de Brazilo kaj brazila kulturo, inkluzive de fama portreto de la 17-jarcenta portugaldevena esploristo ''[[Domingos Jorge Velho]]'' en 1923<ref>Ana Elena Puga (2008). ''Memory, Allegory, and Testimony in South American Theater'', eldonejo ''Routledge, {{en}}. ISBN 978-0-415-96119-6.''</ref> kaj scenoj de la marbordo de San-Paŭlo.<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=xOtcAAAAMAAJ&pgis=1 ''Brazilian art'', angle, Eldonejo Universitato de Teksaso, 1976.]</ref> === Kuirarto === * [[Kajpirinjo]] (portugale ''caipirinha'' [kaipiˈrĩjɐ]) estas brazil-devena alkohola mikstrinkaĵo (koktelo) el [[kaŝaso]] (cachaça, brazila sukerkana brando), suko de [[limeujo]]j, [[sukerkano|kansukero]] kaj [[glaciaĵo]]. La nomo kajpirinjo venas de la brazil-portugala vorto ''[[caipira]]'', kiu signifas [[kamparano]]. Kun la diminutivo (-inha) ĝi signifas proksimume ''etul(in)o de la kamparo''. * La [[kajpira farunaĵo]] (portugale ''bolinho caipira'') estas brazila fritata bakaĵo kaj farĉata kun viando (aŭ "sojviando", por veganoj), kaj tradicia plado en la kulturo ''caipira''. == Sporto == En lando de tiom da loĝantoj, kompreneble troveblas kluboj de ĉiaj sportaj disciplinoj. Aparte populara en Brazilo - samkiel en la najbaraj landoj Argentino kaj Urugvajo - estas [[futbalo]]. Kiam konkuras la vira [[brazila nacia teamo de futbalo]], milionoj da subtenantoj sekvas ĉiujn movojn. Kvin fojojn, en 1958, 1962, 1970, 1994 kaj 2002, la teamo gajnis la [[Futbala Mondpokalo|Futbalan Mondpokalon]], sed en la matĉoj de la [[Futbala Mondpokalo 2010]] ili nur eniris la grupon de plej bonaj ok teamoj, tie malvenkante kontraŭ la nederlanda teamo. Enlande grandis la atendoj ke en la matĉoj de la [[Futbala Mondpokalo 2014]], kiu en junio 2014 okazis en pluraj urboj de Brazilo. [[Dosiero:Capoeira-in-the-street-2.jpg|eta|300ra|Kapoejro]] '''[[Kapoejro]]''' (''capoeira'', en la portugala) estas [[luktoarto]] disvolvita de afrikaj sklavoj alportitaj al Brazilo kaj de iliaj posteuloj. Ĝin karakterizas lertaj kaj kompleksaj korpomovoj, farataj ofte sur la planko aŭ kapmalsupre kaj piedleve, kaj havantaj kelkfoje fortan akrobatan komponanton. Karakterizaĵo distinganta ĝin disde aliaj luktoj estas la fakto, ke ĝi estas akompanata de propra [[muziko]]. Ofta dubo estas, ĉu kapoejro estas danco aŭ lukto; kapoejro, en vero, estas kaj danco kaj lukto. La vorto [[kapoejro]] havas kelkajn signifojn, el kiuj unu rilatas al la arbaraj aŭ ĝangalaj areoj en la brazila internlando. Estas sugestite, ke kapoejro ekhavis sian nomon de tiaj lokoj, kie la sklavoj forfuĝintaj provis kaŝi sin. Vidu ankaŭ artikolon pri [[Makuleleo]]. == Esperanto-Movado == {{Ĉefartikolo|Frua Esperanto-movado en Brazilo|Nuna Esperanto-movado en Brazilo}} == Vidu ankaŭ == * [[Ĉefministroj de Brazilo]] * [[Prezidento de Brazilo]] * [[Brazila ekstera politiko]] * [[Monarkoj de Brazilo]] * [[Listo de urboj de Brazilo]] * [[Flago de Brazilo]] * [[Instituto Guimarães Rosa]] * [[Karnavalo en Rio-de-Ĵanejro]] * [[Rilatoj inter Brazilo kaj Surinamo]] * [[Rajtoj de GLAT en Brazilo]] * [[Horzonoj en Brazilo]] == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj|4}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj |commonscat=Brazil |n=Portalo:Brazilo |s=Kategorio:Brazilo |ReVo=brazil }} {{Portalo|Brazilo}} * {{ueavikio|{{paĝonomo}}}} {{eo}} * [http://www.property-brazil.com/articles/brazil-information.aspx Brazil Information] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060207115830/http://www.property-brazil.com/articles/brazil-information.aspx |date=2006-02-07 }} angle * [http://www.aleph.com.br/kce/brazilo.htm Regionoj de Brazilo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20040419102306/http://www.aleph.com.br/kce/brazilo.htm |date=2004-04-19 }} * [http://www.curitiba-brazil.com Curitiba Brazil]; angle. * [http://www.geographicguide.com/brazil.htm bildoj pri Brazilo]; * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil/ Brazilo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210812124129/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil/ |date=2021-08-12 }} en [[Monda faktolibro de CIA]] {{G20-Ŝtatoj}} {{Merkosudo}} {{KPL}} {{Ŝtatoj en Sudameriko}} {{Havenda artikolo|Brazilo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Brazilo| ]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1822]] pkea3sgikoo1qegucc99oyedrtofsvf 0 443 9368815 9315939 2026-05-08T11:40:33Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368815 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lando | |sen banderolo= jes | nomoenlokalingvo = Република България | transskribo = Republika Balgarija | eonomo = Bulgara Respubliko | flago = [[Dosiero:Flago-de-Bulgario.svg|150px|Flago de Bulgario]] | blazono = [[Dosiero:Coat of arms of Bulgaria.svg|120px|Blazono de Bulgario]] | nacia himno = [[Mila Rodino]] | nacia devizo = | lokigo-bildo = [[Dosiero:EU-Bulgaria.svg|250px|Situo]] | oficiala lingvo = [[Bulgara lingvo|bulgara]] | lingvoj = | ĉefurbo = [[Sofio]] | religio = 85% [[ortodoksaj kristanoj]], 15% [[islamo]] | km2 = 110.910 | akvo = 0,3 | loĝantoj = [[bulgaroj]] (83,9%), [[turkoj]], [[ciganoj]] | loĝantaro = {{WikidataLoĝantaro}} | loĝantaro-jaro = {{WikidataLoĝantaroDato}} | loĝdenso = 65.5 | vivlongeco = | valuto = [[Eŭro]] | valuta kodo = EUR | horzono = [[UTC+2|+2]] <br /> [[UTC+3]] (somere) | ttt = bg | landkodo = BG | tel = 359 | politika sistemo = Evoluanta [[demokratio]] | ŝtatestro = [[Iliana Jotova]] | ĉefministro = [[Rosen Ĵeljazkov]] | nacia tago = | sendependeco = [[1908]] | de kiu = [[Otomana Imperio]] | esperanto-asocio = [[Bulgara Esperanto-Asocio]] | MEP = [[Usona dolaro|$]]92,894 mlrd | MEP jaro = 2008 | MEP pokapa = $ 12.252 }} '''Bulgario''' (aŭ '''Bulgarujo''', {{lang-bg|България}} [balGArija]; oficiale ''Република България'' {{IPA|[rɛˈpublikɐ bɤ̞lˈɡarijɐ]}}) estas lando en la [[Balkana duoninsulo]]. En la nordo ĝia limo estas [[Danubo]] (norde de la rivero situas [[Rumanio]]), en la oriento — la [[Nigra maro]], en la sudo — surtera limo kun [[Grekio]] kaj [[Turkio]], en la okcidento — la eksaj jugoslaviaj respublikoj [[Serbio]] kaj [[Nord-Makedonio]]. == Ĝeneralaj informoj == * '''Monunuo:''': la eŭropa valuto [[eŭro]]. * '''Eksporto:''' maŝinindustriaj produktaĵoj, nutraĵoj, vino, tabako, tekstilproduktaĵoj. * '''Pokapa [[Malneta Enlanda Produkto|MEP]]:''' 1.330 [[Usona dolaro|$]]. * '''Organizoj:''' [[UNO]] ([[1955]]), [[Eŭropa Unio]] (2007-01-01), [[NATO]]. * '''Heredaĵo:''' [[Bojana preĝejo]] ĉe Sofio, [[trakio|trakaj]] kurganoj de ''Kazanlak'' kaj ''Svetĉar'', ''Madara Horseman'', malnova urbo-insulo ''[[Nesebar]]'', Pirina nacia parko, [[Rila-monaĥejo]], Srebarna rezervejo, Baĉkova (Petricona) monaĥejo. [[Dosiero:Sofia University (26471377689).jpg|eta|312x312ra|[[Sofio]]]] == Geografio == Bulgario estas malgranda lando situanta en Sudorienta Eŭropo, en la oriento de Balkano. Ĝia teritorio kovras areon de 110 994 kvadrataj kilometroj, dum terlimoj kun ĝiaj kvin najbaraj landoj kuras sumlongon de 1 808 kilometroj, kaj ĝia marbordo estas 354 kilometroj longa.<ref name="Library of Congress">{{citaĵo el la reto |titolo=Country Profile: Bulgaria |formato=PDF |verko=Library of Congress Country Studies |eldoninto=Library of Congress |jaro=2006 |url=https://www.loc.gov/rr/frd/cs/profiles/Bulgaria.pdf}}</ref> La geografiaj koordinatoj de Bulgario estas [[43-a nord-paralelo|43° N]] [[25-a orient-meridiano|25° E]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bulgaria/ |titolo=Bulgaria |verko=[[The World Factbook]] |eldoninto=[[Central Intelligence Agency]] |alirdato=2022-07-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20210422080455/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bulgaria/ |arkivdato=2021-04-22 }}</ref> La plej rimarkindaj [[Topografio|topografiaj]] ecoj de la lando estas la [[Danuba Ebenaĵo]], la [[Balkano]], la [[Supra Trakia Ebenaĵo|Trakia Ebenaĵo]], kaj la [[Rilo]]-[[Rodopo]] [[masivo]].<ref name="Library of Congress" /> Ĝi situas en la provincoj [[Provinco Blagoevgrad|Blagoevgrad]], [[Provinco Kjustendil|Kjustendil]] kaj [[Provinco Sofio|Sofio]] norde de la montaro [[Pirin]] kaj oriente de la slava [[Nord-Makedonio]]. Pirin ({{lang-bg|Пирин}}, {{lang-el|Πιρίν}}, antikva nomo ''Orbelos'') estas la plej alta montaro en sudokcidenta Bulgario. Ĝi situas en la provinco Blagoevgrad ĉe la limo de la regiono Makedonio de Grekio kaj iom oriente de la slava Respubliko Norda Makedonio. La plej granda montopinto, 2914 metrojn alta, nomiĝas [[Viĥren]]. La tutan orientan flankon konstituas la marbordo de la [[Nigra Maro]]. == Historio == {{Ĉefartikolo|Historio de Bulgario}} === Prahistorio kaj antikva tempo === [[Dosiero:Panagyurishte gold.jpg|eta|Ora [[ritono]], unu el la eroj de la [[Trakio|traka]] [[Trezoro de Panagjuriŝte]], kiu datiĝas el la kvara al tria jarcentoj A.K|250x250ra]] Prahistoriaj kulturoj en la bulgaraj landoj inkluzivas la Neolitikan [[Hamangia kulturo|Hamangian]] kulturon kaj [[Vinĉa kulturo|Vinĉa]]-kulturon (6-a al 3-aj jarmiloj antaŭ la komuna erao), la ĥalkolitikan [[Varna kulturo|Varnan]] kulturon (5-a jarmilo a.k.e.; vidu ankaŭ [[Tombejo de Varna]]) kaj la Bronzepokan [[Ezera kulturo|Ezeran]] kulturon. La spacon nun okupitan de nuna Bulgario okupis la [[trakoj]]. Post la [[3-a Makedonia milito]] Trakio falis sub la rego de la [[Romia Imperio]]. Trakio ({{lang-la|Thracia}}) restis provinco de Romio ĝis ties disfalo. Poste Trakio falis sub la rego de la [[Bizanca Imperio]]. Bizancio perdis la plejparton de Trakio al la regno de Bulgario en la [[9-a jarcento]], regajnis ĝin en [[972]] kaj reperdis ĝin en la [[12-a jarcento]]. [[Omurtag]] estis Granda [[Ĥano]] (''Kanasubigi'') de Bulgario de 814 ĝis 831. Li estis konata kiel „la Konstruanto“. En la komenco de sia regado li subskribis 30-jaran pactraktaton kun la najbara [[Orienta Romia Imperio]], kiu restis valida ĝis la fino de lia vivo. Omurtag sukcese retenis la agreseman politikon de la [[Franka imperio]], kiu intencis konkeri la nordokcidenton de Bulgario, kaj subpremis la malkonsenton de kelkaj [[Slavoj|slavaj]] triboj. Li faris administraciajn reformojn, kiuj pliigis la povon kaj la aŭtoritaton de la centra registaro. La regionon la [[Osmanida Imperio]] konkeris en la 14-a jarcento, kaj ĝin regis dum kvin jarcentoj. La [[aprila ribelo de 1876]] estis ribelo de la bulgara popolo kontraŭ la preskaŭ 500-jara regado de la Otomana Imperio (en la bulgara ankaŭ konata kiel "Възраждане" t.e. liberigo aŭ bulgara renesanco). La ribelo daŭris de aprilo ĝis majo 1876. La ribelo estis sange subpremita de la otomana armeo kaj la ''baŝibozuk'' (avangardo de la Otomana Imperia Armeo), estigante furiozan kritikon tra Eŭropo kaj Usono. Indignanta socio fakte igis la rusan caron [[Aleksandro la 2-a (Rusio)|Aleksandron la 2-an]] proklami militon kontraŭ la Otomana Imperio por defendi samkredajn slavojn, rezulte de tio Bulgario denove sendependiĝis en 1878 (komence nur la norda parto — kiel [[Bulgara Princlando]]). === Moderna historio === Bulgario fariĝis tute sendependa de la [[Osmanida Imperio]] en [[1908]]. En la [[Unua mondmilito|Unua]] kaj la [[Dua mondmilito]]j ĝi aliancis kun [[Germanio]], parte pro revenĝisma deziro havigi al si la promesitajn en 1878 terenojn kun parte bulgara loĝantaro en [[Makedonio]] kaj ĉe la [[Egea maro]]. Militaj trupoj de la sovetunia [[Ruĝa Armeo]] eniris en la okupitan Bulgarion en [[1944]], sekve falis la monarĥio kaj establiĝis socialisma [[Popola Respubliko Bulgario]] regata de bulgaraj komunistoj, pli frue persekutataj, kun forta influo de la regantoj de [[Sovetunio]]. Ekde majo 1955 la politikan gvidadon de Moskvo kaj la pluan restadon de sovetuniaj trupoj en Bulgario leĝigis la [[Varsovia Traktato]]. La unuaj demokratiaj elektoj okazis en [[1987]]. En [[1991]] estis adoptita nova [[konstitucio]]. La unuan nekomunistan registaron formis [[Filip Dimitrov]]. == Politiko == La prezidento aŭ ŝtata prezidanto de la Respubliko Bulgario estas la bulgaria ŝtatestro. La nuna postenulo, [[Rumen Radev]] (Румен Радев), prenis sian oficon la 22-an de januaro 2017, en teamo kun vicprezidantino [[Ilijana Jotova]] (Илияна Йотова) - ambaŭ reelektiĝis en baloto de 2021. Li sukcedis la kolegon [[Rosen Plevneliev]], kiu oficis kiel prezidanto de 2012 ĝis 2017. La prezidanto estas elektata per rekta popolbaloto por kvinjarperiodo. Se neniu kandidato ne ricevas pli ol 1/2 el la voĉoj, oni aranĝas duan elekton. La vicprezidanto estas elektata en sama baloto kiel la prezidanto. == [[Administra divido]] == {{Ĉefartikolo|provincoj de Bulgario}} {| |+ Ekde 1997 Bulgario dividitas laŭ 28 [[oblasto]]j ([[provincoj de Bulgario|provincoj]]), kiuj estas: |- | {{Mapo de Bulgario laŭ provincoj}} | :1 [[Provinco Blagoevgrad|Blagoevgrad]] :2 [[Provinco Burgas|Burgas]] :3 [[Provinco Dobriĉ|Dobriĉ]] :4 [[Provinco Gabrovo|Gabrovo]] :5 [[Provinco Ĥaskovo|Ĥaskovo]] :6 [[Provinco Jambol|Jambol]] :7 [[Provinco Karĝali|Karĝali]] :8 [[Provinco Kjustendil|Kjustendil]] :9 [[Provinco Loveĉ|Loveĉ]] :10 [[Provinco Montana|Montana]] :11 [[Provinco Pazarĝik|Pazarĝik]] :12 [[Provinco Pernik|Pernik]] :13 [[Provinco Pleven|Pleven]] :14 [[Provinco Plovdiv|Plovdiv]] | :15 [[Provinco Razgrad|Razgrad]] :16 [[Provinco Ruse|Ruse]] :17 [[Provinco Silistra|Silistra]] :18 [[Provinco Sliven|Sliven]] :19 [[Provinco Smoljan|Smoljan]] :20 [[Sofio]] (Urbo) :21 [[Sofia provinco]] :22 [[Provinco Stara Zagora|Stara Zagora]] :23 [[Provinco Ŝumen|Ŝumen]] :24 [[Provinco Targoviŝte|Targoviŝte]] :25 [[Provinco Varna|Varna]] :26 [[Provinco Veliko Tarnovo|Veliko Tarnovo]] :27 [[Provinco Vidin|Vidin]] :28 [[Provinco Vraca|Vraca]] |} == Ekonomio == Bulgario estas industria kaj agrikultura lando. Ĝis la komenco de la financa krizo ĝia ekonomio kreskis, ricevante grandajn eksterlandajn investojn kaj spertante konstruadan eksplodon. Malgraŭ ke Bulgario ne havas multe da propra nafto kaj gaso, ĝi sukcesis iĝi grava produktanto kaj distribuanto de energio en la regiono. La atomcentralo en [[Kozloduj]] estas la plej potenca generanto de elektra energio en la lando; ekzistas plano pri konstruado de la nova atomcentralo en [[Belene]]. Bulgario estas inter la plej gravaj produktantoj de kelkaj agrikulturaj produktoj, ekz. ŝafa lakto, sunfloraj semoj, tabako. Grava branĉo de la ekonomio estas la turismo, kun grandaj sablaj plaĝoj ĉe la Nigra maro kaj popularaj vintraj kurortoj en la montaro. 4,7 milionoj da turistoj vizitis la landon en 2008<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.nsi.bg/SocialActivities/Tourism.htm |titolo=Oficialaj statistikaj datumoj |alirdato=2010-07-11 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20091125094323/http://www.nsi.bg/SocialActivities/Tourism.htm |arkivdato=2009-11-25 }}</ref>. Ekzistas prognozoj pri kresko de tiu kvanto ĝis 20 milionoj jare. == Amaskomunikiloj == La [[Bulgara nacia televido]] ({{lang-bg|Българска национална телевизия}}, transskribo: ''Balgarska nacionalna televizija'', mallonge BNT) estas la publika, ŝtata televida korporacio de Bulgario. Ĝia centra oficejo situas en la ĉefurbo Sofio. Por radiofonio ekzistas la [[Bulgara nacia radio]] (BNR). == Literaturo == (en) [[Tomasz Kamusella]], ''Ethnic Cleansing During the Cold War: The Forgotten 1989 Expulsion of Bulgaria’s Turks'' (eld: Routledge Studies in Modern European History). 2018. [[Londono]]: eldonejo ''[[Routledge]]'', 328 paĝoj, ISBN 978-1-138-48052-0. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Flago de Bulgario]] * [[Futbala teamo de Bulgario]] * [[Bulgario:Esperanto-movado]] * [[Foliarbaroj apud Nigra Maro kaj de Kolĥido]] * [[Nacia himno de Bulgario]] * [[Aŭtokodoj en Bulgario]] * [[Bulgara Imperio]] * [[Bulgaroj]] * [[Nacia biblioteko “Sanktaj Cirilo kaj Metodo” de Bulgario]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|commonscat=Bulgaria|n=Kategorio:Bulgarujo|s=Kategorio:Bulgario|ReVo=bulgari}} * {{ueavikio|Bulgarujo|{{paĝonomo}}}} {{eo}} * [http://www.kirildouhalov.net historio, arto kaj muziko en Bulgario, paĝoj anglalingvaj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180322233833/http://kirildouhalov.net/ |date=2018-03-22 }} * [http://www.learn-bulgarian.net learn-bulgarian.net - lernu la bulgaran lingvon, paĝoj anglalingvaj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090821101326/http://www.learn-bulgarian.net/ |date=2009-08-21 }} * [http://www.EasyBulgarian.com EasyBulgarian.com - lernu la bulgaran lingvon, paĝoj anglalingvaj] * [http://bulgaria.europe-countries.com bildoj pri Bulgario, paĝoj anglalingvaj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190717081323/http://bulgaria.europe-countries.com/ |date=2019-07-17 }} * [http://www.europe-atlas.com/bulgaria-map.htm mapo de Bulgario, paĝoj anglalingvaj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20041208223753/http://www.europe-atlas.com/bulgaria-map.htm |date=2004-12-08 }} * [http://vitrifolk.apinc.org/costumes-bulgarie.html tradiciaj vestoj de Bulgario] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20061116230539/http://vitrifolk.apinc.org/costumes-bulgarie.html |date=2006-11-16 }} * [http://members.lycos.co.uk/rre/History-Seven.html esenca historio de Bulgario en sep paĝoj, paĝoj anglalingvaj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070328141124/http://members.lycos.co.uk/rre/History-Seven.html |date=2007-03-28 }} * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bulgaria/ Bulgario] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210422080455/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bulgaria/ |date=2021-04-22 }} en [[Monda faktolibro de CIA]] {{Membroŝtatoj de la Eŭropa Unio}} {{NATO}} {{Ŝtatoj en Eŭropo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Bulgario| ]] [[Kategorio:Slavaj ŝtatoj]] [[Kategorio:Ŝtatoj de la Eŭropa Unio]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1908]] [[Kategorio:Membroj de la Nordatlantika Traktat-Organizo]] n5qyel18axfekbpccfpdb97vz8nxhr9 0 457 9368254 8935478 2026-05-07T14:02:44Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368254 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Bertilo WENNERGREN |dosiero = [[Dosiero:Bertilo Wennergren.jpg|180px|Bertilow]] |priskribo = sveda esperantisto, Akademiano kaj drumisto |pseŭdonomo = |dato de naskiĝo = 1956-10-04 |loko de naskiĝo = {{Svedujo}} |nacieco = [[Svedoj|Svedo]] |tradukis = |dato de morto = |loko de morto = |verkis = ''[[Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko]]'' |aliaj aktivecoj = |akademiano = ekde [[2001]] |esperantiĝis en = |kesteroj = {{Informkesto muzika artisto |subŝablono = jes |nomo = Bertilo WENNERGREN |dosiero = |priskribo de dosiero = |grandeco de dosiero = |larĝa dosiero = |fono = nevoĉa muzikisto |naskonomo = |alie nomata = |kromnomo = |morto = |deveno = |instrumento = |ĝenro = [[Rokmuziko]] |profesio = [[drumo|drumisto]] |aktivaj jaroj = ekde 1986 |eldoninto = [[Vinilkosmo]] |parencaj temoj = [[Persone]] |ttt = |kategorio = ne }} }} '''Bertilo WENNERGREN''' {{Prononco|Bertilo '''Ve'''nergren}} ([[sveda lingvo|svedlingve]] ''Bertil Wennergren'') (naskiĝis la {{daton|4|oktobro|1956}}) estas [[sveda esperantisto]], [[gramatiko|gramatikisto]] kaj [[drumo|drumisto]]. Li loĝas en [[Germanujo]], en la vilaĝeto [[Schossin]]. Li parolas [[Esperanto]]n de [[1980]], kaj estas ekde la jaro [[2001]] ano de la [[Akademio de Esperanto]]. Li estis longe Direktoro de la Sekcio pri Ĝenerala Vortaro en la Akademio; poste li estris la gramatikan sekcion ĝis 2015<ref>{{citaĵo el retejo|url=http://www.liberafolio.org/2015/kiselman-demisias-pro-kazo-okazo-kaj-kaoso|verko=Libera Folio|titolo=Kiselman demisias pro kazo, okazo kaj kaoso|citaĵo=Kiselman ne kontentis pri mia reagotempo, kaj pro lia kritiko mi decidis forlasi tiun postenon (kaj ankaŭ la postenon kiel direktoro de la gramatika sekcio, ĉar ankaŭ tiun taskon mi apenaŭ sukcesas plenumi).|dato=1‑a februaro 2016|alirdato=2015-12-23|arkivurl=https://web.archive.org/web/20161214130239/http://www.liberafolio.org/2015/kiselman-demisias-pro-kazo-okazo-kaj-kaoso|arkivdato=2016-12-14}}</ref>. Li estas la aŭtoro de la ''[[Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko]]''{{spaco}}(PMEG) kaj la "Landoj kaj lingvoj de la mondo". Li verkis ankaŭ lernolibrojn de Esperanto por svedoj. Surbaze de la ''Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko'', li publikigis diversajn eldonojn de ''[[Detala Gramatiko de Esperanto]]''.<ref> Bertilo Wennergren, ''Detala Gramatiko de Esperanto'', Espero por E@I, 2023, 3a eldono.</ref> Ĝis julio 2009 Wennergren iom kontribuis ankaŭ al Vikipedio. En noto de septembro 2007 en sia persona uzantopaĝo li forte kritikis ĝian tiutempan kvaliton.<ref>[https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Bertilow&oldid=2421565]</ref><ref>[https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Bertilow&direction=prev&oldid=2421565]</ref> == Muziko == Bertilo estis membro de la iamaj Esperantlingvaj [[Rokenrolo|rok]][[bando]]j [[Amplifiki]] kaj [[Persone]]. En [[2002]] li edziĝis al esperantistino [[Birke Dockhorn]], kun kiu li duete prezentas kantojn en Esperanto-renkontiĝoj kaj fojfoje en sia loĝregiono. == Honorigoj == La {{daton|19|decembro|2006}} li estis proklamita de la gazeto ''[[La Ondo de Esperanto]]'' kiel la [[Esperantisto de la Jaro]] 2006 pro la ''PMEG''. Proksimume en 2014 Wennergren estis honorigita de UEA kiel "elstara aganto". == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|s=Aŭtoro:Bertilo Wennergren}} {{Projekto vizaĝoj}} * {{Oficiala retejo}} *[https://web.archive.org/web/20071220215506/http://www.esperanto.org/Ondo/Ind-jaro.htm#2006-intervjuo Intervjuo kun Bertilo Wennergren] * [http://lingvakritiko.com/ Lingva Kritiko], retpaĝo de B. Wennergren pri Esperantologio * [http://aleph.onb.ac.at/F?func=find-b&find_code=WRD&adjacent=N&request=Bertilo+Wennergren Verkoj de Bertilo Wennergren] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160307030027/http://aleph.onb.ac.at/F?func=find-b&find_code=WRD&adjacent=N&request=Bertilo+Wennergren |date=2016-03-07 }} en la [http://www.onb.ac.at/eo/esperantomuzeo/index.htm Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160802133044/http://www.onb.ac.at/eo/esperantomuzeo/index.htm |date=2016-08-02 }} * {{Kantaro-Vikio|bertilo_wennergren}} {{Persone}} {{Eo-Jaro|state=collapsed}} {{Bibliotekoj}} {{Unua}} {{Vivtempo|Wennergren, Bertilo}} [[Kategorio:Akademio de Esperanto]] [[Kategorio:Esperantisto de la Jaro]] [[Kategorio:Esperantologoj]] [[Kategorio:Interlingvistoj]] [[Kategorio:Persone]] [[Kategorio:Svedaj drumistoj]] [[Kategorio:Svedaj gramatikistoj]] [[Kategorio:Amplifiki]] q84jthu1t7o7tgnuq59qzscnstoulc4 0 489 9368487 9347917 2026-05-07T23:28:26Z CarlessParking 249282 /* */ 9368487 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lando | nomoenlokalingvo = [[Dosiero:Myanmar long form.png|Pyidaungzu Myanma Naingngandaw|220ra]] | transskribo = Pyidaungsu Myanma Naingngandaŭ | eonomo = Mjanmaa Unio | flago = [[Dosiero:Flago-de-Birmo.svg|120ra]] | blazono = [[Dosiero:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|100ra]] | nacia himno = [[Kaba Ma Kjei]] (ကမ္ဘာမကျေ) <br /> Ĝis la fino de la mondo | lokigo-bildo = [[Dosiero:Location Burma (Myanmar) ASEAN.svg|270ra|Situo]] | lingvoj = [[Birma lingvo|Birma/Mjanmaa lingvo]] (65%) <br /> 107 gentaj lingvoj<ref>Cliff, Goddard (2005). The Languages Of East And Southeast Asia: An Introduction. Oxford University Press. ISBN 0-19-924860-5.</ref> | ĉefurbo = [[Nepyido]] | religio = [[Budhismo]] (89%) <br /> [[Kristanismo]] (4%) <br /> [[Islamo]] (4%) | km2 = 676 578 | akvo = 3,06 | loĝantoj = Bamaroj | loĝantaro = 48 798 000 (2007, takso) | loĝdenso = 75 | vivlongeco = | alfabeteco = | valuto = [[Birma kjato]] | valuta kodo = MMK | horzono = +6.30 | ttt = mm | landkodo = MMR | tel = 95 | politika sistemo = Militista [[Junto (politiko)|junto]] | ŝtatestro = prezidanto [[Min Aung Hlaing]] | ĉefministro = ne plu ekzistas ekde 2011 | nacia tago = [[4-a de januaro]] | sendependeco = [[4-a de januaro]] [[1948]] (de [[Britio]]) | esperanto-asocio = - }} '''Mjanmao''' ({{lang-my|မြန်မာ}}, prononco [mjəmà], laŭ la angla formo de la oficiala nomo laŭ la aktuala reganta [[junto (politiko)|junto]] ekde 1989 kaj laŭ [[UN]]; eventuale, malpli ofte, ankaŭ '''''Mjanmaro''''') aŭ '''Birmo'''<ref name="PIV">[https://vortaro.net/#Birmo_kd Birmo] en [[PIV]] ĉe Vortaro.net.</ref> (oficiala nomo ĝis 1989, daŭre rekomendata de la [[Akademio de Esperanto]] kaj plu la ordinare uzata nomo en Esperanto), estas lando en [[Sud-Orienta Azio]]. Ĝi landlimas [[Barato]]n, [[Bangladeŝo]]n, [[Laoso]]n, [[Ĉinio]]n kaj [[Tajlando]]n kaj havas proksimume 2 000&nbsp;km da marbordo sude. La landon regas [[militista reĝimo]] ekde [[1962]] kaj ne okazis parlamentaj balotadoj de [[1990]], kiam la nuna militista junto malvenkegis en ili, ĝis [[2010]]. La registaro ne obeis la rezulton de la balotado, daŭrigis sian agadon kaj malliberigis la alipartianojn kiel la [[Nobel-premio|Nobelpremiiton]] pri [[Paco]] [[Aung San Suu Kyi]]. Post 17 jaroj, en [[2007]] la Militista Junto kontraŭstaris popolan protestadon, estratan de [[bikŝuo|budhismaj monaĥoj]]. Kapitalismaj okcidentaj landoj subtenis la ribelon. [[Ĉinio]] estas ĉefa ekonomia partnero de Birmo (vidu sube Ekonomio). En [[2010]] tamen okazis ĝenerala balotado, kiun gajnis la partio [[Unia Solidara kaj Evolua Partio]], subtena al la junta reĝimo: La 4-an de februaro 2011 la ĝistiama ĉefministro [[Tein Sein]] iĝis ŝtatprezidento kaj per tiu elekto formale finiĝis la junta reĝimo, kvankam pluregas la samaj homoj. == Bazaj informoj == * '''Landkodo:''' MM. * '''Esperanto-nomo:''' [a] Mjanmao, Mjanmaro * '''Nacia nomo:''' ''Myanma Neinang''. * '''Areo:''' 676.600 kv.km. * '''Politika sistemo:''' militista reĝimo. * '''Ŝtatestro: '''gvidanto de ŝtata konsilio ''Than Shwe'' (1992). * '''Adm. divido:''' 7 regionoj kaj 7 ŝtatoj. * '''Ĉefurbo:''' [[Pyinmana]] aŭ [[Naypyidaw]]. * '''Urboj: '''''[[Ranguno]]'' aŭ ''[[Jangono]]'' (3.662 mil), ''[[Mandalay]]'' (417 mil), ''Basejn'' (356 mil). * '''Loĝantaro:''' 45.106 mil (1995), inter ili 68% [[birmanoj]], 9% [[ŝanoj]], 7% [[karenoj]], 3% [[ĉinoj]], 13% aliaj. * '''Ŝtatlingvo:''' [[birma lingvo|birma]] * '''Parollingvoj:''' [[karena lingvo|karena]], [[ŝana lingvo|ŝana]], [[kaĉina lingvo|kaĉina]], [[mona lingvo|mona]], [[ĉina lingvo|ĉina]]. * '''Kredantoj:''' [[budhistoj]]. * '''Eksporto:''' rizo, kaŭĉuko. * '''Organizoj:''' [[UNO]] ([[1948]]) == Urboj == La plej granda urbo de la lando, kun 4 477 782 loĝantoj <small>(en [[2005]])</small> estas [[Ranguno]], kiu ĝis [[novembro]] [[2005]] estis la [[ĉefurbo]] de la lando. Ekde [[decembro]] [[2005]], la administracioj estis translokigitaj al la nova ĉefurbo [[Nepjido]]<ref>Noto : '''''Nepjido''''' ([[Birma lingvo|birme]]: နေပြည်တော်မြို့, Naypyitaw), eksa Pjinmano (ပျဉ်းမနားမြို့, Pyinmana, kvankam tiun ŝanĝon de ĉefurbo ne agnoskis ĉiuj landoj kaj internaciaj organizaĵoj en la mondo</ref>, kiu situas ĉirkaŭ 320&nbsp;km norde de Ranguno. La [[6-an de februaro]] [[2006]] la translokigo de ĉiuj ministerioj estis oficiale finita. La nova ĉefurbo estas malpermesita al civiluloj kaj eksterlandanoj kaj estis oficiale nomita ''[[Naypyidaw]]'' (reĝa urbo) la [[22-an de marto]] [[2006]]. Aliaj grandaj urboj estas [[Mandalay|Mandalajo]], [[Molamjajn]], [[Bago]], [[Patejn]], [[Taunĝi]]. == Nomo-ŝanĝoj == La reĝimo volis en 1988 liberiĝi de ĉiuj referencoj al la kolonia epoko kaj tial ili decidis ŝanĝi la nomon de la lando al Mianmao. Ankaŭ urboj kaj riveroj ricevis novan nomon. ''Rangoon'' estis rebaptita en ''Yangon'', ''Pagan'' fariĝis ''Bagan'' kaj la rivero ''Irrawaddy'' (Irivadio) fariĝis la rivero ''Ayeyarwady (''Ajejarvadio'')''. Jen la ĉefaj nomŝanĝoj<ref>(nl) ''[https://www.zuidoostaziemagazine.com/birma-of-myanmar/ Is het nu Birma of Myanmar?]'' (Ĉu estas nun Birmo aŭ Mianmao?), Zuidoost-Azië Magazine.</ref>: ''Birma/Burma/'''''Birmo''' → Myanmar/ '''Mjanmao/''' '''Mianmaro'''<ref name=":0" />/ '''Mjanmaro''' ''Rangoon'' / [[Ranguno]] → ''Yangon'' ''Pagan/Pegu → Bagan'' / '''[[Bago]]''' ''Akyab → Sittwe'' ''Amherst → Kyaikkami'' ''Arakan → Rakhine'' ''Bassein →'' '''''[[Patejn]]''''' ''Maymyo → Pyin U Lwin'' ''Moulmein / Mulmejn →  Mawlamyine / '''[[Molamjajn]]''''' ''Myohaung → Mrauk U'' ''Pegu → Bago'' ''Prome → Pyay'' ''Sandoway → Thandwe'' ''Syriam → Thanlyin'' ''Yaunghwe → Nyaung Shwe'' Rivero ''Irrawaddy''/[[Rivero Iravadio|'''Rivero Irovadio''']] → Rivero ''Ayeyarwady'' / [[Iravadio|'''Rivero Ajejarvadio''']] Rivero ''Salween'' → Rivero ''Thanlwin'' Rivero ''Sittang'' → Rivero ''Sittoung'' ''Tennasserim'' → ''Tanintharyi'' == Espererantigo de la nomoj == {{Vidu ankaŭ|Nomoj de Birmo/Mjanmao|Vjetnamoj#Noto pri la nomo de Vjetnamio}} En ĉiu lingvo estas disputo pri la landanomo, kiu estu devena de aŭ "''Bama''" (bazita sur "''Bamar''", la nomo de la plej granda etno en la lando) aŭ de "''Myanma''". La plej konata esperantigo de "''Bama''" estas "Birmo". Ebloj de la esperantigo de "''Myanma''" estas "''Mianmo''" aŭ "'''Mjanmao'''"<ref>Laŭ la vortaro "Großes Wörterbuch Esperanto-Deutsch" de Erich-Dieter Krause, paĝo 483, la lando nomiĝas ankaŭ ''Mjanmo''. Tamen li sub la kapvorto ''Birmo'', paĝo 87, mencias la vorton ''Mjanmaro''.</ref> aŭ "'''Mianmaro'''"<ref name=":0">[http://www.esperantoporun.org/dokumentoj/informiloj/informilo-de-marto-2019/ Informilo Esperanto por UN] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190826111234/http://www.esperantoporun.org/dokumentoj/informiloj/informilo-de-marto-2019/ |date=2019-08-26 }}, marto 2019</ref> aŭ "'''Mjanmaro'''" Tamen, iuj teorie uzas la formon "Birmujo" (aŭ "Mjanmujo").<ref>[http://esperanto-ondo.ru/Recenzoj/R-rossia.htm Recenza eseo de] [[Sergio Pokrovskij]]</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.elerno.cn/elibro/FestlibroLisen.pdf |titolo=La arto agadi kune: Festlibro por s-ano Li Sen |alirdato=2014-05-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140530044447/http://www.elerno.cn/elibro/FestlibroLisen.pdf |arkivdato=2014-05-30 }}</ref> Povus anstataŭigi la diron :"el ĉiuj birmoj nur 69% estas la etno nomata ''Bamar'' en Birmo" :: → "el ĉiuj '''birmujanoj''' nur 69% estas '''birmoj'''". Tia ŝanĝado oficiale estis farita por la landonomo "Vjetnamio" (el "Vjetnamo") per la [[Akademio de Esperanto]] en 1 == Historio == Birmo estis parto de la ampleksega [[Imperio]] de [[Britio]] kiel [[Brita Birmo]] post la lasta reĝo [[Thibaw Min]] ĝis la [[Dua Mondmilito]]. La [[Birma Kampanjo]] estis serio de bataloj en Brita Birmo, en la [[Pacifika Fronto]] de la Dua Mondmilito, ĉefe inter fortoj de la Brita Imperio kaj Ĉinio, kun subteno de Usono, unuflanke, kontraŭ la invadantaj fortoj de la Japana Imperio, Tajlando, kaj la Hindia Nacia Armeo. Britaj fortoj estis ĉirkaŭ 1 000 000 kaj venis ĉefe el Brita Hindio, kun aliaj koloniaj trupoj, kaj pli malgrandaj nombroj de teraj kaj aeraj fortoj el aliaj kolonioj. La Birma Sendependiga Armeo (konata al Aliancanoj kiel "Birma Perfida Armeo") estis trejnita de la japanoj kaj faris la dekomencajn atakojn kontraŭ fortoj de la Brita Imperio. Ĉiuflanke pereis po pli ol 200 000 homoj. La [[Birma Vojo]] estis vojo kiu ligis Birmon kun la sudokcidento de Ĉinio. Ĝi estis konstruita dum Birmo estis Brita kolonio por sendi liverojn al Ĉinio dum la [[Dua Ĉin-Japana Milito]]. En [[1947]] estis mortigita la generalo [[Aŭng San]], patro de [[Aŭng San Suu Kyi]], kiu ĝis tiam klopodis bridi la diferencojn inter birmanoj; post la sendependiĝo en [[1948]] ekis malfacila epoko ĝis la [[puĉo]] de [[1962]], de kiam la militistoj kontraŭstaris arde la minoritatojn, el kiuj multaj rifuĝis en [[Tajlando]] kaj aliaj najbaraj landoj. La 8-an de aŭgusto [[1988]], civitanoj en Mjanmao surstratiĝis por renversi la subpreman socialisman [[Militreĝimo|militreĝimon]] de la diktatoro Ne Win, kiu regis la landon per fera pugno ekde [[1962]]<ref>[https://eo.globalvoices.org/2019/09/5632 Rememorigo de la ribelo '88 por demokratio en Mjanmao], [[The Irrawaddy]] + [[Tutmondaj Voĉoj]], la 9-an de septembro 2019.</ref>. Ne okazis parlamentaj balotadoj ekde [[1990]], kiam la nuna militis,ta junto malvenkegis en tiuj balotoj. La registaro ne obeis la rezulton de la balotado, daŭrigis sian agadon kaj malliberigis la alipartianojn interalie [[Aung San Suu Kyi]], [[Nobel-premio|Nobelpremiiton]] pri [[Paco]]. La [[Safrana Revolucio]] estis sinsekvo de ekonomiaj kaj politikaj protestadoj kaj surstratiĝoj, kiuj okazis en Birmo dum aŭgusto, septembro kaj oktobro 2007. La protestadojn kaŭzis la decido de la nacia militista registaro forigi la subvenciojn de la vendoprezoj de [[benzino]]. == Geografio == Birmo, kio ampleksas ekde malalta [[Himalajo]] norde ĝis la [[duoninsulo de Malako]] sude, havas okcidente la marbordon de [[golfo de Bengalo]], kaj proksime la montaron Arakan. Montarĉenoj estas plej altaj norde kun plej alta altaĵo en monto [[Hkakabo Razi]] (5.967 m), en montaro [[Gaoligong]]. Estas en la lando multaj neaktivaj [[vulkano]]j. Montarĉenoj, situantaj en direkto de norde suden, izolas la terkulturajn ebenaĵojn de la [[rivero]]j [[Ĉindvino]], [[Iravadio]], Sittango kaj Salŭeno. Alia grava rivero kiu trapasas la landon estas [[Mekongo]]. La [[klimato]] estas varia, ĉefe varme tropika, kun meza temperaturo de {{GdC|25}}. La somera [[musono]] estas rigora kaj kaŭzas multajn [[pluvo]]jn. [[Biogeografio|Biogeografie]] la lando troviĝas en la [[Hindoĉinujo|hindoĉina]] [[ekoprovinco]] de la [[orientaliso]] laŭ la [[tipologio]] de la [[Monda Natur-Fonduso]] (WWF). Vidu artikolojn [[Nordbirmaj mezvarmaj arbaroj]] kaj [[Orient-himalajaj foliaj kaj koniferaj arbaroj]]. == Administrado == {| class="wikitable" |- ! No. ! Ŝtato/Regiono ! Distriktoj ! Municipoj ! Urboj ! Subdistriktoj ! Vilaĝaroj ! Vilaĝoj |- | 1 | [[Kaĉino]] | 3 | 18 | 20 | 116 | 606 | 2630 |- | 2 | [[Kajaho]] | 2 | 7 | 7 | 29 | 79 | 624 |- | 3 | [[Kajino]] | 3 | 7 | 10 | 46 | 376 | 2092 |- | 4 | [[Ĉin (subŝtato)]] | 2 | 9 | 9 | 29 | 475 | 1355 |- | 5 | [[Sagainga Regiono]] | 8 | 37 | 37 | 171 | 1769 | 6095 |- | 6 | [[Tanintaria Regiono]] | 3 | 10 | 10 | 63 | 265 | 1255 |- | 7 | [[Bagoa Regiono]] | 4 | 28 | 33 | 246 | 1424 | 6498 |- | 8 | [[Magvaja Regiono]] | 5 | 25 | 26 | 160 | 1543 | 4774 |- | 9 | [[Mandalaja Regiono]] | 7 | 31 | 29 | 259 | 1611 | 5472 |- | 10 | [[Ŝtato Mon]] | 2 | 10 | 11 | 69 | 381 | 1199 |- | 11 | [[Ŝtato Raĥine]] | 4 | 17 | 17 | 120 | 1041 | 3871 |- | 12 | [[Jangona Regiono]] | 4 | 45 | 20 | 685 | 634 | 2119 |- | 13 | [[Ŝanio|Ŝtato Ŝan]] | 11 | 54 | 54 | 336 | 1626 | 15513 |- | 14 | [[Iravadia Regiono]] |6 | 26 | 29 | 219 | 1912 | 11651 |- | | '''Totalo''' | '''63''' | '''324''' | '''312''' | '''2548''' | '''13742''' | '''65148''' |} == Ekonomio == [[Dosiero:Longyi.jpg|eta|dekstra|200ra|Birma kamparano vestita per tipa ''longjio'']] La [[ekonomio|ekonomia]] stato de Birmo estas malstabila. [[Terkulturado]] estas la ĉefa resursofonto por la landa ekonomio; ĝi okupas preskaŭ 2/3 de la [[labora loĝantaro]] kaj kontribuas je 40 % al la [[Malneta Enlanda Produkto]]. La ĉefa produkto estas [[rizo]], kio okupas preskaŭ duonon de la kultivebla tero. Ceteraj produktoj ([[kotono]], [[arakido]], [[kaŭĉukarbo|kaŭĉuko]], [[teo]]) estas duarangaj. Gravas ankaŭ la produktado de [[papavo]], ĉefe en la tiel nomata ortriangulo, angulregiono ĉe la limoj inter Birmo, Laoso kaj Tajlando. La [[arbaro|forsta]] [[Arbarekspluatado|ekspluatado]] estas intensa: Birmo okupas la unuan lokon monde pri produktado de [[Tektono (genro)|tektono]] kaj oni vendas tiun produkton ĉefe al [[Ĉinio]] por mebloindustrio kaj konstruado; tio estas kialo de danĝera senarbarigo de la tuta lando. La industria sektoro, antikveca, trapasas malfacilan situacion pro manko de investado, spite al la klopodoj de la ŝtato por allogi fremdajn [[kapitalo]]jn. Petrolo jam ne estas tiom grava, sed Ĉinio planas konstrui petroldukton el birma haveno Akjabo tra la tuta lando ĝis la suda ĉina urbo Kummingo; tio helpos la petroltransporton el [[Mezoriento]] al Ĉinio sen trapasi la danĝeran markolon [[Malako]]. [[Turismo]] komencis pro ekzotismo de la lando allogi vizitantojn, sed la malfacila politika situacio bremsas ties disvolviĝon. La ĝenerala situacio de grandega malriĉeco favoras la pliampleksiĝon de koruptado kaj de la [[kontrabando]] kaj de la [[nigra merkato]]. == Loĝantaro == Birmo estas arego de 135 etnaj grupoj, kiuj parolas ĉirkaŭ 60 lingvojn. Tia konsisto endanĝerigas la politikan stabilon de la lando, ĉefe ĉar la [[birmanoj]] estas plimulto kun 68 '''%''' ĝis maksimume 70 % de la preskaŭ 53 milionoj da loĝantoj. Ili okupas la centrajn fruktodonajn ebenaĵojn de la valo de la rivero [[Iravadio]] kaj la ĉefajn postenojn en politiko kaj ekonomio. Tamen la riĉaj regionoj pri [[oleo]], [[gaso]], tektono kaj [[jado]] estas loĝejo de minoritatoj, kiuj ne tiom ricevas de la landa reĝimo. Britoj dum kolonia epoko helpis tiujn kontraŭstarojn por pli facile regi la landon kaj malfortigi la povon de la birmanoj (aŭ 'bamaroj'). Ekzemple [[Karenoj]] estas grupa nomo por popoloj, vivantaj en suda Birmo en triba sistemo kaj parolantaj ŝino-tibetajn lingvojn. Ili ne formas unuecan grupon, ili diferencas etne, lingve, religie aŭ ekonomie. Laŭ unu tradicia diferencigo ekzistas blankaj kaj ruĝaj karenoj. Kotulio (angle transliterata ''Kawthoolei'') estas nomo uzata de la karenoj kaj ilia sendependiĝa movado la Karena Nacia Unio (KNU) por nomi la ŝtaton, kiun la KNU celas starigi en Birmo. La [[rohinĝoj]] - sialingve ''ruáingga'', prononco laŭ sistemo IFA ɹuájŋɡa, ရိုဟင်ဂျာ rui hang gya, prononco ɹòhɪ̀ɴɡjà, bengale রোহিঙ্গা, prononco ɹohiŋɡa, angle nomataj rohingya, prononco laŭ sistemo IFA roʊˈɪndʒə, do [roŭinĝe], roʊˈhɪndʒə, do [roŭhinĝe] aŭ roʊˈɪŋjə, do [roŭhinje] - estas alia etno. Ties membroj parolas variaĵon de la lingvo parolata ĉirkaŭ la urbego [[Ĉitagongo]] de [[Bangladeŝo]], parto de la [[bengala lingvo]]. Preskaŭ ĉiuj rohinĝoj estas sunaismaj islamanoj. La etnanoj tradicie vivas en la norda parto de la subŝtato [[Raĥine]], kiu limas al Bangladeŝo. == Politiko == [[Birma parlamenta balotado (2015)]] == Birmo en Esperanto == [[Marjorie Boulton]], en sia mikspota libro [[Faktoj kaj fantazioj]], dediĉas ties 31-an ĉapitron "Fabelo el Birmo" al komentoj pri la lando; poste ŝi rakontas fabelon pri "''La kato, kiu kondutis kiel universitata profesoro''".<ref>[[Marjorie Boulton]], [[Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro]], [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], 1984, dua eldono 1993. Paĝoj 253-257.</ref> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Nomoj de Birmo/Mjanmao]] == Ekstera ligilo == {{Projektoj|n=Kategorio:Birmo|ReVo=birm}} (eo) {{ueavikio|Birmo|{{paĝonomo}}}} {{-}} [[Dosiero:Bagan banner2.jpg|775ra]] {{Ŝtatoj en Azio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Birmo| ]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1948]] djteb2wm8zrdysycpq0snq2udofniyn 9368488 9368487 2026-05-07T23:28:46Z CarlessParking 249282 /* */ 9368488 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lando | nomoenlokalingvo = [[Dosiero:Myanmar long form.png|Pyidaungzu Myanma Naingngandaw|220ra]] | transskribo = Pyidaungsu Myanma Naingngandaŭ | eonomo = Mjanmaa Unio | flago = [[Dosiero:Flago-de-Birmo.svg|120ra]] | blazono = [[Dosiero:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|100ra]] | nacia himno = [[Kaba Ma Kjei]] (ကမ္ဘာမကျေ) <br /> Ĝis la fino de la mondo | lokigo-bildo = [[Dosiero:Location Burma (Myanmar) ASEAN.svg|270ra|Situo]] | lingvoj = [[Birma lingvo|Birma/Mjanmaa lingvo]] (65%) <br /> 107 gentaj lingvoj<ref>Cliff, Goddard (2005). The Languages Of East And Southeast Asia: An Introduction. Oxford University Press. ISBN 0-19-924860-5.</ref> | ĉefurbo = [[Nepjido]] | religio = [[Budhismo]] (89%) <br /> [[Kristanismo]] (4%) <br /> [[Islamo]] (4%) | km2 = 676 578 | akvo = 3,06 | loĝantoj = Bamaroj | loĝantaro = 48 798 000 (2007, takso) | loĝdenso = 75 | vivlongeco = | alfabeteco = | valuto = [[Birma kjato]] | valuta kodo = MMK | horzono = +6.30 | ttt = mm | landkodo = MMR | tel = 95 | politika sistemo = Militista [[Junto (politiko)|junto]] | ŝtatestro = prezidanto [[Min Aung Hlaing]] | ĉefministro = ne plu ekzistas ekde 2011 | nacia tago = [[4-a de januaro]] | sendependeco = [[4-a de januaro]] [[1948]] (de [[Britio]]) | esperanto-asocio = - }} '''Mjanmao''' ({{lang-my|မြန်မာ}}, prononco [mjəmà], laŭ la angla formo de la oficiala nomo laŭ la aktuala reganta [[junto (politiko)|junto]] ekde 1989 kaj laŭ [[UN]]; eventuale, malpli ofte, ankaŭ '''''Mjanmaro''''') aŭ '''Birmo'''<ref name="PIV">[https://vortaro.net/#Birmo_kd Birmo] en [[PIV]] ĉe Vortaro.net.</ref> (oficiala nomo ĝis 1989, daŭre rekomendata de la [[Akademio de Esperanto]] kaj plu la ordinare uzata nomo en Esperanto), estas lando en [[Sud-Orienta Azio]]. Ĝi landlimas [[Barato]]n, [[Bangladeŝo]]n, [[Laoso]]n, [[Ĉinio]]n kaj [[Tajlando]]n kaj havas proksimume 2 000&nbsp;km da marbordo sude. La landon regas [[militista reĝimo]] ekde [[1962]] kaj ne okazis parlamentaj balotadoj de [[1990]], kiam la nuna militista junto malvenkegis en ili, ĝis [[2010]]. La registaro ne obeis la rezulton de la balotado, daŭrigis sian agadon kaj malliberigis la alipartianojn kiel la [[Nobel-premio|Nobelpremiiton]] pri [[Paco]] [[Aung San Suu Kyi]]. Post 17 jaroj, en [[2007]] la Militista Junto kontraŭstaris popolan protestadon, estratan de [[bikŝuo|budhismaj monaĥoj]]. Kapitalismaj okcidentaj landoj subtenis la ribelon. [[Ĉinio]] estas ĉefa ekonomia partnero de Birmo (vidu sube Ekonomio). En [[2010]] tamen okazis ĝenerala balotado, kiun gajnis la partio [[Unia Solidara kaj Evolua Partio]], subtena al la junta reĝimo: La 4-an de februaro 2011 la ĝistiama ĉefministro [[Tein Sein]] iĝis ŝtatprezidento kaj per tiu elekto formale finiĝis la junta reĝimo, kvankam pluregas la samaj homoj. == Bazaj informoj == * '''Landkodo:''' MM. * '''Esperanto-nomo:''' [a] Mjanmao, Mjanmaro * '''Nacia nomo:''' ''Myanma Neinang''. * '''Areo:''' 676.600 kv.km. * '''Politika sistemo:''' militista reĝimo. * '''Ŝtatestro: '''gvidanto de ŝtata konsilio ''Than Shwe'' (1992). * '''Adm. divido:''' 7 regionoj kaj 7 ŝtatoj. * '''Ĉefurbo:''' [[Pyinmana]] aŭ [[Naypyidaw]]. * '''Urboj: '''''[[Ranguno]]'' aŭ ''[[Jangono]]'' (3.662 mil), ''[[Mandalay]]'' (417 mil), ''Basejn'' (356 mil). * '''Loĝantaro:''' 45.106 mil (1995), inter ili 68% [[birmanoj]], 9% [[ŝanoj]], 7% [[karenoj]], 3% [[ĉinoj]], 13% aliaj. * '''Ŝtatlingvo:''' [[birma lingvo|birma]] * '''Parollingvoj:''' [[karena lingvo|karena]], [[ŝana lingvo|ŝana]], [[kaĉina lingvo|kaĉina]], [[mona lingvo|mona]], [[ĉina lingvo|ĉina]]. * '''Kredantoj:''' [[budhistoj]]. * '''Eksporto:''' rizo, kaŭĉuko. * '''Organizoj:''' [[UNO]] ([[1948]]) == Urboj == La plej granda urbo de la lando, kun 4 477 782 loĝantoj <small>(en [[2005]])</small> estas [[Ranguno]], kiu ĝis [[novembro]] [[2005]] estis la [[ĉefurbo]] de la lando. Ekde [[decembro]] [[2005]], la administracioj estis translokigitaj al la nova ĉefurbo [[Nepjido]]<ref>Noto : '''''Nepjido''''' ([[Birma lingvo|birme]]: နေပြည်တော်မြို့, Naypyitaw), eksa Pjinmano (ပျဉ်းမနားမြို့, Pyinmana, kvankam tiun ŝanĝon de ĉefurbo ne agnoskis ĉiuj landoj kaj internaciaj organizaĵoj en la mondo</ref>, kiu situas ĉirkaŭ 320&nbsp;km norde de Ranguno. La [[6-an de februaro]] [[2006]] la translokigo de ĉiuj ministerioj estis oficiale finita. La nova ĉefurbo estas malpermesita al civiluloj kaj eksterlandanoj kaj estis oficiale nomita ''[[Naypyidaw]]'' (reĝa urbo) la [[22-an de marto]] [[2006]]. Aliaj grandaj urboj estas [[Mandalay|Mandalajo]], [[Molamjajn]], [[Bago]], [[Patejn]], [[Taunĝi]]. == Nomo-ŝanĝoj == La reĝimo volis en 1988 liberiĝi de ĉiuj referencoj al la kolonia epoko kaj tial ili decidis ŝanĝi la nomon de la lando al Mianmao. Ankaŭ urboj kaj riveroj ricevis novan nomon. ''Rangoon'' estis rebaptita en ''Yangon'', ''Pagan'' fariĝis ''Bagan'' kaj la rivero ''Irrawaddy'' (Irivadio) fariĝis la rivero ''Ayeyarwady (''Ajejarvadio'')''. Jen la ĉefaj nomŝanĝoj<ref>(nl) ''[https://www.zuidoostaziemagazine.com/birma-of-myanmar/ Is het nu Birma of Myanmar?]'' (Ĉu estas nun Birmo aŭ Mianmao?), Zuidoost-Azië Magazine.</ref>: ''Birma/Burma/'''''Birmo''' → Myanmar/ '''Mjanmao/''' '''Mianmaro'''<ref name=":0" />/ '''Mjanmaro''' ''Rangoon'' / [[Ranguno]] → ''Yangon'' ''Pagan/Pegu → Bagan'' / '''[[Bago]]''' ''Akyab → Sittwe'' ''Amherst → Kyaikkami'' ''Arakan → Rakhine'' ''Bassein →'' '''''[[Patejn]]''''' ''Maymyo → Pyin U Lwin'' ''Moulmein / Mulmejn →  Mawlamyine / '''[[Molamjajn]]''''' ''Myohaung → Mrauk U'' ''Pegu → Bago'' ''Prome → Pyay'' ''Sandoway → Thandwe'' ''Syriam → Thanlyin'' ''Yaunghwe → Nyaung Shwe'' Rivero ''Irrawaddy''/[[Rivero Iravadio|'''Rivero Irovadio''']] → Rivero ''Ayeyarwady'' / [[Iravadio|'''Rivero Ajejarvadio''']] Rivero ''Salween'' → Rivero ''Thanlwin'' Rivero ''Sittang'' → Rivero ''Sittoung'' ''Tennasserim'' → ''Tanintharyi'' == Espererantigo de la nomoj == {{Vidu ankaŭ|Nomoj de Birmo/Mjanmao|Vjetnamoj#Noto pri la nomo de Vjetnamio}} En ĉiu lingvo estas disputo pri la landanomo, kiu estu devena de aŭ "''Bama''" (bazita sur "''Bamar''", la nomo de la plej granda etno en la lando) aŭ de "''Myanma''". La plej konata esperantigo de "''Bama''" estas "Birmo". Ebloj de la esperantigo de "''Myanma''" estas "''Mianmo''" aŭ "'''Mjanmao'''"<ref>Laŭ la vortaro "Großes Wörterbuch Esperanto-Deutsch" de Erich-Dieter Krause, paĝo 483, la lando nomiĝas ankaŭ ''Mjanmo''. Tamen li sub la kapvorto ''Birmo'', paĝo 87, mencias la vorton ''Mjanmaro''.</ref> aŭ "'''Mianmaro'''"<ref name=":0">[http://www.esperantoporun.org/dokumentoj/informiloj/informilo-de-marto-2019/ Informilo Esperanto por UN] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190826111234/http://www.esperantoporun.org/dokumentoj/informiloj/informilo-de-marto-2019/ |date=2019-08-26 }}, marto 2019</ref> aŭ "'''Mjanmaro'''" Tamen, iuj teorie uzas la formon "Birmujo" (aŭ "Mjanmujo").<ref>[http://esperanto-ondo.ru/Recenzoj/R-rossia.htm Recenza eseo de] [[Sergio Pokrovskij]]</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.elerno.cn/elibro/FestlibroLisen.pdf |titolo=La arto agadi kune: Festlibro por s-ano Li Sen |alirdato=2014-05-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140530044447/http://www.elerno.cn/elibro/FestlibroLisen.pdf |arkivdato=2014-05-30 }}</ref> Povus anstataŭigi la diron :"el ĉiuj birmoj nur 69% estas la etno nomata ''Bamar'' en Birmo" :: → "el ĉiuj '''birmujanoj''' nur 69% estas '''birmoj'''". Tia ŝanĝado oficiale estis farita por la landonomo "Vjetnamio" (el "Vjetnamo") per la [[Akademio de Esperanto]] en 1 == Historio == Birmo estis parto de la ampleksega [[Imperio]] de [[Britio]] kiel [[Brita Birmo]] post la lasta reĝo [[Thibaw Min]] ĝis la [[Dua Mondmilito]]. La [[Birma Kampanjo]] estis serio de bataloj en Brita Birmo, en la [[Pacifika Fronto]] de la Dua Mondmilito, ĉefe inter fortoj de la Brita Imperio kaj Ĉinio, kun subteno de Usono, unuflanke, kontraŭ la invadantaj fortoj de la Japana Imperio, Tajlando, kaj la Hindia Nacia Armeo. Britaj fortoj estis ĉirkaŭ 1 000 000 kaj venis ĉefe el Brita Hindio, kun aliaj koloniaj trupoj, kaj pli malgrandaj nombroj de teraj kaj aeraj fortoj el aliaj kolonioj. La Birma Sendependiga Armeo (konata al Aliancanoj kiel "Birma Perfida Armeo") estis trejnita de la japanoj kaj faris la dekomencajn atakojn kontraŭ fortoj de la Brita Imperio. Ĉiuflanke pereis po pli ol 200 000 homoj. La [[Birma Vojo]] estis vojo kiu ligis Birmon kun la sudokcidento de Ĉinio. Ĝi estis konstruita dum Birmo estis Brita kolonio por sendi liverojn al Ĉinio dum la [[Dua Ĉin-Japana Milito]]. En [[1947]] estis mortigita la generalo [[Aŭng San]], patro de [[Aŭng San Suu Kyi]], kiu ĝis tiam klopodis bridi la diferencojn inter birmanoj; post la sendependiĝo en [[1948]] ekis malfacila epoko ĝis la [[puĉo]] de [[1962]], de kiam la militistoj kontraŭstaris arde la minoritatojn, el kiuj multaj rifuĝis en [[Tajlando]] kaj aliaj najbaraj landoj. La 8-an de aŭgusto [[1988]], civitanoj en Mjanmao surstratiĝis por renversi la subpreman socialisman [[Militreĝimo|militreĝimon]] de la diktatoro Ne Win, kiu regis la landon per fera pugno ekde [[1962]]<ref>[https://eo.globalvoices.org/2019/09/5632 Rememorigo de la ribelo '88 por demokratio en Mjanmao], [[The Irrawaddy]] + [[Tutmondaj Voĉoj]], la 9-an de septembro 2019.</ref>. Ne okazis parlamentaj balotadoj ekde [[1990]], kiam la nuna militis,ta junto malvenkegis en tiuj balotoj. La registaro ne obeis la rezulton de la balotado, daŭrigis sian agadon kaj malliberigis la alipartianojn interalie [[Aung San Suu Kyi]], [[Nobel-premio|Nobelpremiiton]] pri [[Paco]]. La [[Safrana Revolucio]] estis sinsekvo de ekonomiaj kaj politikaj protestadoj kaj surstratiĝoj, kiuj okazis en Birmo dum aŭgusto, septembro kaj oktobro 2007. La protestadojn kaŭzis la decido de la nacia militista registaro forigi la subvenciojn de la vendoprezoj de [[benzino]]. == Geografio == Birmo, kio ampleksas ekde malalta [[Himalajo]] norde ĝis la [[duoninsulo de Malako]] sude, havas okcidente la marbordon de [[golfo de Bengalo]], kaj proksime la montaron Arakan. Montarĉenoj estas plej altaj norde kun plej alta altaĵo en monto [[Hkakabo Razi]] (5.967 m), en montaro [[Gaoligong]]. Estas en la lando multaj neaktivaj [[vulkano]]j. Montarĉenoj, situantaj en direkto de norde suden, izolas la terkulturajn ebenaĵojn de la [[rivero]]j [[Ĉindvino]], [[Iravadio]], Sittango kaj Salŭeno. Alia grava rivero kiu trapasas la landon estas [[Mekongo]]. La [[klimato]] estas varia, ĉefe varme tropika, kun meza temperaturo de {{GdC|25}}. La somera [[musono]] estas rigora kaj kaŭzas multajn [[pluvo]]jn. [[Biogeografio|Biogeografie]] la lando troviĝas en la [[Hindoĉinujo|hindoĉina]] [[ekoprovinco]] de la [[orientaliso]] laŭ la [[tipologio]] de la [[Monda Natur-Fonduso]] (WWF). Vidu artikolojn [[Nordbirmaj mezvarmaj arbaroj]] kaj [[Orient-himalajaj foliaj kaj koniferaj arbaroj]]. == Administrado == {| class="wikitable" |- ! No. ! Ŝtato/Regiono ! Distriktoj ! Municipoj ! Urboj ! Subdistriktoj ! Vilaĝaroj ! Vilaĝoj |- | 1 | [[Kaĉino]] | 3 | 18 | 20 | 116 | 606 | 2630 |- | 2 | [[Kajaho]] | 2 | 7 | 7 | 29 | 79 | 624 |- | 3 | [[Kajino]] | 3 | 7 | 10 | 46 | 376 | 2092 |- | 4 | [[Ĉin (subŝtato)]] | 2 | 9 | 9 | 29 | 475 | 1355 |- | 5 | [[Sagainga Regiono]] | 8 | 37 | 37 | 171 | 1769 | 6095 |- | 6 | [[Tanintaria Regiono]] | 3 | 10 | 10 | 63 | 265 | 1255 |- | 7 | [[Bagoa Regiono]] | 4 | 28 | 33 | 246 | 1424 | 6498 |- | 8 | [[Magvaja Regiono]] | 5 | 25 | 26 | 160 | 1543 | 4774 |- | 9 | [[Mandalaja Regiono]] | 7 | 31 | 29 | 259 | 1611 | 5472 |- | 10 | [[Ŝtato Mon]] | 2 | 10 | 11 | 69 | 381 | 1199 |- | 11 | [[Ŝtato Raĥine]] | 4 | 17 | 17 | 120 | 1041 | 3871 |- | 12 | [[Jangona Regiono]] | 4 | 45 | 20 | 685 | 634 | 2119 |- | 13 | [[Ŝanio|Ŝtato Ŝan]] | 11 | 54 | 54 | 336 | 1626 | 15513 |- | 14 | [[Iravadia Regiono]] |6 | 26 | 29 | 219 | 1912 | 11651 |- | | '''Totalo''' | '''63''' | '''324''' | '''312''' | '''2548''' | '''13742''' | '''65148''' |} == Ekonomio == [[Dosiero:Longyi.jpg|eta|dekstra|200ra|Birma kamparano vestita per tipa ''longjio'']] La [[ekonomio|ekonomia]] stato de Birmo estas malstabila. [[Terkulturado]] estas la ĉefa resursofonto por la landa ekonomio; ĝi okupas preskaŭ 2/3 de la [[labora loĝantaro]] kaj kontribuas je 40 % al la [[Malneta Enlanda Produkto]]. La ĉefa produkto estas [[rizo]], kio okupas preskaŭ duonon de la kultivebla tero. Ceteraj produktoj ([[kotono]], [[arakido]], [[kaŭĉukarbo|kaŭĉuko]], [[teo]]) estas duarangaj. Gravas ankaŭ la produktado de [[papavo]], ĉefe en la tiel nomata ortriangulo, angulregiono ĉe la limoj inter Birmo, Laoso kaj Tajlando. La [[arbaro|forsta]] [[Arbarekspluatado|ekspluatado]] estas intensa: Birmo okupas la unuan lokon monde pri produktado de [[Tektono (genro)|tektono]] kaj oni vendas tiun produkton ĉefe al [[Ĉinio]] por mebloindustrio kaj konstruado; tio estas kialo de danĝera senarbarigo de la tuta lando. La industria sektoro, antikveca, trapasas malfacilan situacion pro manko de investado, spite al la klopodoj de la ŝtato por allogi fremdajn [[kapitalo]]jn. Petrolo jam ne estas tiom grava, sed Ĉinio planas konstrui petroldukton el birma haveno Akjabo tra la tuta lando ĝis la suda ĉina urbo Kummingo; tio helpos la petroltransporton el [[Mezoriento]] al Ĉinio sen trapasi la danĝeran markolon [[Malako]]. [[Turismo]] komencis pro ekzotismo de la lando allogi vizitantojn, sed la malfacila politika situacio bremsas ties disvolviĝon. La ĝenerala situacio de grandega malriĉeco favoras la pliampleksiĝon de koruptado kaj de la [[kontrabando]] kaj de la [[nigra merkato]]. == Loĝantaro == Birmo estas arego de 135 etnaj grupoj, kiuj parolas ĉirkaŭ 60 lingvojn. Tia konsisto endanĝerigas la politikan stabilon de la lando, ĉefe ĉar la [[birmanoj]] estas plimulto kun 68 '''%''' ĝis maksimume 70 % de la preskaŭ 53 milionoj da loĝantoj. Ili okupas la centrajn fruktodonajn ebenaĵojn de la valo de la rivero [[Iravadio]] kaj la ĉefajn postenojn en politiko kaj ekonomio. Tamen la riĉaj regionoj pri [[oleo]], [[gaso]], tektono kaj [[jado]] estas loĝejo de minoritatoj, kiuj ne tiom ricevas de la landa reĝimo. Britoj dum kolonia epoko helpis tiujn kontraŭstarojn por pli facile regi la landon kaj malfortigi la povon de la birmanoj (aŭ 'bamaroj'). Ekzemple [[Karenoj]] estas grupa nomo por popoloj, vivantaj en suda Birmo en triba sistemo kaj parolantaj ŝino-tibetajn lingvojn. Ili ne formas unuecan grupon, ili diferencas etne, lingve, religie aŭ ekonomie. Laŭ unu tradicia diferencigo ekzistas blankaj kaj ruĝaj karenoj. Kotulio (angle transliterata ''Kawthoolei'') estas nomo uzata de la karenoj kaj ilia sendependiĝa movado la Karena Nacia Unio (KNU) por nomi la ŝtaton, kiun la KNU celas starigi en Birmo. La [[rohinĝoj]] - sialingve ''ruáingga'', prononco laŭ sistemo IFA ɹuájŋɡa, ရိုဟင်ဂျာ rui hang gya, prononco ɹòhɪ̀ɴɡjà, bengale রোহিঙ্গা, prononco ɹohiŋɡa, angle nomataj rohingya, prononco laŭ sistemo IFA roʊˈɪndʒə, do [roŭinĝe], roʊˈhɪndʒə, do [roŭhinĝe] aŭ roʊˈɪŋjə, do [roŭhinje] - estas alia etno. Ties membroj parolas variaĵon de la lingvo parolata ĉirkaŭ la urbego [[Ĉitagongo]] de [[Bangladeŝo]], parto de la [[bengala lingvo]]. Preskaŭ ĉiuj rohinĝoj estas sunaismaj islamanoj. La etnanoj tradicie vivas en la norda parto de la subŝtato [[Raĥine]], kiu limas al Bangladeŝo. == Politiko == [[Birma parlamenta balotado (2015)]] == Birmo en Esperanto == [[Marjorie Boulton]], en sia mikspota libro [[Faktoj kaj fantazioj]], dediĉas ties 31-an ĉapitron "Fabelo el Birmo" al komentoj pri la lando; poste ŝi rakontas fabelon pri "''La kato, kiu kondutis kiel universitata profesoro''".<ref>[[Marjorie Boulton]], [[Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro]], [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], 1984, dua eldono 1993. Paĝoj 253-257.</ref> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Nomoj de Birmo/Mjanmao]] == Ekstera ligilo == {{Projektoj|n=Kategorio:Birmo|ReVo=birm}} (eo) {{ueavikio|Birmo|{{paĝonomo}}}} {{-}} [[Dosiero:Bagan banner2.jpg|775ra]] {{Ŝtatoj en Azio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Birmo| ]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1948]] t15syexw86ukvou8udav93ue4acbauw 0 491 9368497 9309398 2026-05-08T02:15:46Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368497 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lando | nomoenlokalingvo = Plurnacia Ŝtato de Bolivio<br /> Estado Plurinacional de Bolivia <br /> Puliwya Mamallaqta <br /> Wuliwya Suyu | eonomo = Bolivio | flago = [[Dosiero:Flago-de-Bolivio.svg|150px|Flago de Bolivio]] | blazono = [[Dosiero:Coat of arms of Bolivia.svg|120px|Blazono de Bolivio]] | nacia himno = [[Himno Nacional de Bolivia]] <br /> Nacia Himno de Bolivio [[Dosiero:Himno Nacional de Bolivia instrumental.ogg]] | nacia devizo = La unión es la fuerza! <br /> Unueco estas forteco! | lokigo-bildo = [[Dosiero:LocationBolivia.svg|250px|Situo]] | oficiala lingvo = [[Hispana lingvo|hispana]] <br /> [[Keĉua lingvaro|keĉua]] <br /> [[Ajmara lingvo|ajmara]] <br /> [[Gvarania lingvo|gvarania]] | lingvoj = | lingvoj falde = jes | ĉefurbo = [[Sukro]] | religio = [[Romkatolika Eklezio|katolikismo]] (78%) <br /> [[protestantismo]] (16%) | km2 = 1098581 | akvo = 1.29 | loĝantoj = [[Indianoj]] <br /> [[Mestizo]]j | loĝantaro = 10426160 | loĝantaro-jaro = [[2010]] | loĝdenso = 8.76 | vivlongeco = | valuto = [[bolivia bolivjano|bolivjano]] | valuta kodo = BOB | horzono = -4 | ttt = bo | landkodo = BO | tel = 591 | politika sistemo = [[Prezidenta respubliko]] | ŝtatestro = [[Luis Arce]] | ĉefministro = | nacia tago = [[6-a de aŭgusto]] | sendependeco = [[6-a de aŭgusto]] [[1825]] | de kiu = [[Hispanio]] | esperanto-asocio = | MEP = [[Usona dolaro|$]]25,684 miliardo | MEP jaro = 2007 | MEP pokapa = $ 2.817 }} '''Bolivio'''<ref name="PIV">[https://vortaro.net/#Bolivio_kd Bolivio] en [[PIV]] ĉe Vortaro.net</ref> ({{lang-es|Bolivia}}, {{lang-ay|Wuliwya}}, {{lang-qu|Bulibiya}}, {{lang-gn|Volívia}}), oficiale la '''Plurnacia Ŝtato de Bolivio''',<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://gacetaoficialdebolivia.gob.bo/edicions/view/9NEC |titolo=Decreto Supremo 48 |verko=Gaceta Oficial Estado Plurinacional de Bolivia, edición 9NEC |dato=2009-03-19 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220712153252/http://gacetaoficialdebolivia.gob.bo/edicions/view/9NEC |arkivdato=2022-07-12 }}</ref> estas [[lando sen maraliro]] situanta en la mezokcidento de [[Sudameriko]], ĝi havas populacion de ĉirkaŭ 12,1 milionoj da loĝantoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia |titolo=Bolivia |verko=[[The World Factbook]] |aŭtoro=[[Central Intelligence Agency]] |jaro=2023 |alirdato=2023-12-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20231216021508/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/ |arkivdato=2023-12-16 }}</ref> Ĝi limas norde kaj oriente kun [[Brazilo]], sude kun [[Paragvajo]] kaj [[Argentino]], kaj okcidente kun [[Ĉilio]] kaj [[Peruo]]. == Historio == Bolivio estis parto de la [[Inkaa imperio]] en la [[13-a jarcento]]. Post la alveno de la [[conquistador|hispanaj konkerantoj]] en la [[16-a jarcento]], ĝi fariĝis parto de la Vicreĝlando de Peruo, kun la nomo ''Supera Peruo''. Ĝi estis tre grava parto de la imperio pro la abundo de arĝento. La lando sendependiĝis en [[1825]], kaj prenis sian nomon el liberiganto [[Simón Bolívar]]. La povon prenis kaj plu havis la descendantoj de eŭropa origino, kun apenaŭa partopreno de indianoj. Bolivion perdis sian aliron al la [[Pacifiko]] en la fino de la [[19-a jarcento]], post milito kun [[Ĉilio]] ([[Milito de la Pacifiko]]). En postaj jaroj ĝi ankaŭ perdis parton de sia teritorio: [[Akro (Brazilo)|Akro]] iris al [[Brazilo]], kaj parto de la [[Ĉako]] al [[Paragvajo]], post la t.n. [[Ĉaka milito]]. Dum plejmulto de sia historio, Bolivio suferis de grava politika malstabileco, kaj ĝi havas la rekordon de militistaj puĉoj en la tuta Ameriko. En [[1967]] estis provo de revolucio, gvidata de [[Che Guevara]], kiu estis mortigita en la montaroj de la lando. En la jardeko de 1980 la situacio iom stabiliĝis kaj alvenis reprezenta demokratio. Tamen, tio malhelpis postan daŭran malstabilecon, kiu kondukis al diversaj demisioj de prezidentoj. Nuntempe oni vidas grandigantan influon de la indiana movado, kaj peton de sociaj reformoj por unu el la plej malriĉaj landoj de la kontinento. En januaro 2006 estis elektita prezidento la [[ajmaro]] [[Evo Morales]], unua indiĝeno en tiu posteno. En decembro 2009 alia balotado okazis kaj prezidanto Morales estis reelekita. Ekde la 8-an de novembro 2020 la nova prezidanto estas [[Luis Arce]]. {{Ĉefartikolo|Historio de la bolivia fervojo}} == Geografio == [[Dosiero:Salar_de_Uyuni,_Bolivia2.jpg|eta|[[Salar de Uyuni]].|350x350ra]] Bolivio troviĝas sur la okcidenta duonglobo de la planedo, okcidente de la meridiano de Greenwich, okupas la kernon de sudameriko kaj prezentas malpezan klinon al okcidento, do havas regionojn tropikajn, subtropikajn kaj varmetajn. Ekstrema punktoj: Nordo latitudo 9º 40'07" (Manoa), Sudo latitudo 22º 54'12" (Altaĵo Guajakes), oriento longitudo 57º 25'05" (Bona Fino), okcidento longitudo 69º 38'23" (Altaĵo Maŭripalka). Bolivio limas al 5 landoj: Nordoriente al Brazilo (3.423&nbsp;km), sudoriento al Paragvajo (741&nbsp;km), sudo al Argentino (773&nbsp;km), sudokcidento al Ĉilio (850&nbsp;km) kaj okcidento al Peruo (1.131&nbsp;km). Ĝia areo estas 1.098.581&nbsp;km², do okupas la 5-an pozicion laŭ areo inter sudamerikaj landojn. La orografia sistemo prezentas tri zonojn: Okcidenta zono aŭ Andino, formita de okcidenta montaro, orienta montaro kaj altebenaĵa. Centra zono aŭ Subandina, formita de valoj, krevoj kaj "jungo" (yungas). Orienta zono aŭ Benaĵo, formita de varma kaj malseka benaĵo, la fosa Ĉiquitana, la seka benaĵo kaj la alta paragvaja deklivo. == Loĝantaro == La loĝantaro estas pli ol 12 milionoj da personoj en 2023. El ili 66% estas indiĝenoj de 36 diferencaj nacioj, interalie 25% [[keĉuoj]] kaj 17% [[ajmaroj]]. 30% estas [[mestizo]]j kaj 14% [[eŭropanoj]]. 60% de bolivianoj estas malriĉaj kaj 38% ege malriĉaj. En la kamparo ok el dek personoj estas malriĉaj kaj ses nesufiĉe manĝas. Elmigrado kreskas: 20% de bolivianoj elmigris, miliono al Argentinio, milionduono al Eŭropo (ĉefe al Hispanio kaj Italio), 300 000 al Brazilo kaj milionkvarono al Usono; el ili 60 ĝis 80% estas neleĝe. La vivodaŭro estas de 66,3 jaroj. Oni parolas la [[hispana]]n, [[Ajmara lingvo|ajmaran]], [[Keĉua lingvo|keĉuan]], [[gvarania]]n kaj aliajn 33 [[Indiĝenaj lingvoj|indiĝenajn lingvojn]]. Gravaj urboj estas [[Santa Cruz de la Sierra]] (1 440 mil) kaj [[Cochabamba (urbo)|Cochabamba]] (630 mil). == Ekonomio == La averaĝa monatsalajro estas 942 [[Bolivia bolivjano|bolivjanoj]] (100,24 [[eŭro]]j), sed en agrikulturo nur 309 bolivjanoj (33,4 eŭroj) ĉe viroj kaj 105 bolivjanoj (11,36 eŭroj) ĉe virinoj. Bolivio eksportas [[gaso]]n, [[nafto]]n, [[plumbo]]n, [[zinko]]n, [[arĝento]]n, [[oro]]n, [[kafo]]n kaj [[sukero]]n. == Administra strukturo == [[Dosiero:Bl-map.png|eta|dekstra|Politika mapo de Bolivio.]] Bolivio estas dividita en 9 departementojn: [[Beniio]] (Beni), [[Ĉukisakio]] (Chuquisaca), [[Koĉapampio]] (Cochabamba), [[La-Pazio]] (La Paz), [[Pando (Bolivio)|Pando]], [[Potosiio]] (Potosí), [[Santa-Kruzio (Bolivio)|Santa-Kruzio]] (Santa Cruz), [[Tariŝio]] (Tarija) kaj [[Uruio]] (Oruro). La departementoj pludividiĝas en provincojn kaj kantonojn. La ĉefurbo estas [[Sukro]] sed la registaro laboras en la urbo [[La-Pazo]]. == Politiko == === Interna politiko === {{Ĉefartikolo|Prezidanto de Bolivio}} La civitanoj pli ol 17-jaraĝaj rajtas elekti la prezidanton, kiu estas la ĉefreprezentanto de la ŝtato. Poste la popolo elektas prefektojn, kiuj estas la ĉefreprezentantoj en ĉiuj departementoj; la subprefektoj respondecas en ĉiuj provincoj kaj la urbestroj respondecas en ĉiuj urboj. La politika sistemo estas evoluanta demokratia respubliko kaj Bolivio estas ano de la [[Unuiĝintaj Nacioj]] ekde ĝia komenciĝo. === Ekstera politiko === Bolivio apartenas al la [[Anda Komunumo]], fondita en 1969, kiu establis [[Libera komerco|liberkomercan]] areon inter siaj membroŝtatoj ekde 1995. Dum la regado de [[Hugo Chávez]], la registaro de [[Evo Morales]] konservis tre proksimajn rilatojn kun Venezuelo, kio ankaŭ esprimiĝis per ĝia membreco en la [[Alianco Bolivara por Ameriko]] (ALBA) ekde 2004. La [[Komunumo Sudamerika de Nacioj]] (Unasur) estis fondita en 2008 por antaŭenigi la politikan integriĝon de Sudameriko. La sidejo de la ĝenerala asembleo (''Centro de Convenciones'') estis planita esti en konstruaĵo inaŭgurita en 2018 proksime de [[Cochabamba]]. Tamen, rezulte de politikaj renversiĝoj en Latinameriko, UNASUR perdis gravecon favore al la [[Komunumo de Ŝtatoj Latinamerikaj kaj Karibaj]] (CELAC), en kiu Bolivio ankaŭ partoprenas. Aldone, la longe dezirata plena membreco en [[Mercosur]] estis konfirmita en 2023.<ref>[https://www.mercosur.int/quienes-somos/paises-del-mercosur/ Membroŝtatoj de Mercosur] ({{es}})</ref> Krome la lando estas membro de la [[Movado de Nealiancitaj Landoj]] (NAM),<ref>[https://www.nti.org/education-center/treaties-and-regimes/non-aligned-movement-nam Movado de Nealiancitaj Landoj (NAM) en retejo de la asocio ''Nuclear Threat Initiative''] (Iniciato pri Nuklea Minaco, {{en}})</ref> [[Organizo de Amerikaj Ŝtatoj]] (OAS), [[Organizaĵo de la Traktato pri Amazonia Kunlaboro]] (ACTO) kaj [[Suda Banko]]. En 2009 Bolivio rompis [[diplomatiaj rilatoj|diplomatiajn rilatojn]] kun [[Israelo]], kies trupoj eniris [[Gazao]]n kadre de [[Konflikto de la Gaza Sektoro (2008-2009)|operaco "Gisplumbo"]], kio sekvigis multnombrajn detruojn kaj pereon de civiluloj. La rilatoj estis restarigitaj en 2020, sed la {{daton|31|10|2023}} Bolivio denove rompis ilin,<ref>[[:n:Bolivio rompis diplomatiajn rilatojn kun Israelo|Bolivio rompis diplomatiajn rilatojn kun Israelo]] en oktobro 2023 en [[vikinovaĵoj]] ({{eo}})</ref> protestante kontraŭ "la agresa kaj misproporcia milita ofensivo" de Israelo kontraŭ Sektoro Gazao kadre de [[Israel-hamasa milito de 2023|operaco "Feraj Glavoj"]]. En 2018, Bolivio subskribis la [[traktato pri la Malpermeso de Nukleaj Armiloj|traktaton pri la Malpermeso de Nukleaj Armiloj]] de la [[Unuiĝintaj Nacioj]]. Bolivio estas la 68-a plej pacema lando en la mondo, laŭ la [[Tutmonda Pac-Indico]] (''[[d:Q327901|Global Peace Index]]'') de 2024, do neniel estas tre paca, sed ankaŭ ne la plej malpaca.<ref>[https://www.economicsandpeace.org/wp-content/uploads/2024/06/GPI-2024-web.pdf Tutmonda Pac-Indico de 2024, raporto en formato] [[Portebla dokumentformo|PDF]] ({{en}}).</ref> == Esperanto-movado == {{Ĉefartikolo|Esperanto-movado en Bolivio}}{{Projektoj|n=Kategorio:Bolivio|ReVo=bolivi}} == Vidu ankaŭ == * [[Merkosudo]] * [[Ameriko]] * [[Latin-Ameriko]] * [[Listo de urboj de Bolivio]] == Eksteraj ligiloj == * {{ueavikio|{{paĝonomo}}}} {{eo}} * [http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amsudant/bolivie.htm lingvaj situacio kaj leĝaro en Bolivio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20040803174500/http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amsudant/bolivie.htm |date=2004-08-03 }} {{fr}} * [http://www.bolivioesperanto.blogspot.com Aktualaj notoj pri Bolivio] {{eo}} == Referencoj == {{referencoj}} {{Merkosudo}} {{Ŝtatoj en Sudameriko}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Bolivio| ]] [[Kategorio:Landoj sen maraliro]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1825]] dbqjfrhn24j6pm3jcnykz2w4jxstz3y 0 510 9368813 9331260 2026-05-08T11:31:18Z Sj1mor 12103 9368813 wikitext text/x-wiki {{Prisupre|pri=lando en Azio|organika kombinaĵo|Butano (kemio)}} {{Informkesto lando | | nomoenlokalingvo = [[Dosiero:Brug rGyal-Khab.svg|120ra]] | transskribo = Druk Jul | eonomo = Butano | flago = [[Dosiero:Flago-de-Butano.svg|120ra|''Druk Jul'', la flago de Butano]] | blazono = [[Dosiero:Emblem of Bhutan.svg|120ra|la nacia blazono]] | nacia himno = [[Druk tsendhen]] | nacia devizo = Unu lando, unu popolo | lokigo-bildo = [[Dosiero:Bhutan (orthographic projection).svg|270ra|Lokigo]] | lingvoj = [[Dzonka lingvo|dzonka]] | ĉefurbo = [[Timbuo]] | religio = [[Budhismo]] | km2 = 47.000 | akvo = 0 | loĝantoj = butananoj <!-- ne "butanoj", kompreneble! --> | loĝdenso = 46 | valuto = [[Butana ngultrumo]] | valuta kodo = BTM | horzono = +6 | ttt = bt | tel = 975 | politika sistemo = [[Konstitucia monarkio]] | ŝtatestro = Reĝo [[Jigme Khesar Namgyel Wangchuck]] (ekde 2006) | ĉefministro = [[Lotay Tshering]] | nacia tago = [[17-a de decembro]] | MEP = [[Usona dolaro|$]]3,161 miliardo | MEP jaro = 2007 | MEP pokapa = $ 4.862 }} '''Butano'''<ref name="PIV">[https://vortaro.net/#Butano_kd Butano] en [[PIV]] ĉe Vortaro.net.</ref> aŭ oficiale '''Reĝlando Butano''' ([[dzonka lingvo|dzonke]]: འབྲུགཡུལ་, ''Druk Jul'', ''Draklando'') estas la sola [[Himalajo|himalaja]] [[budhismo|budhisma]] [[ŝtato]] en la mondo. Ĝi konsistas el malgranda areo de 47.000 [[Kvadrata kilometro|km²]] oriente de la [[Himalajo|Himalaja montoĉeno]] en [[Azio]]. La [[nacia lingvo]] nomiĝas la [[Dzonka lingvo|dzonga]]. Ĉi tiu tre maldense loĝata lando estas rimarkinda pro sia stato de izoliteco de la cetera mondo. La unuaj eksterlandaj [[ĵurnalisto]]j eniris la landon nur en [[1972]] por raporti pri la kronado de la [[reĝo]]. La plejmulto de la loĝantaro daŭre vivas en tradicia maniero. Tamen evoluoj inkluzive de rektaj internaciaj flugoj, [[interreto]], [[poŝtelefono]]j, kaj [[kabla televido]] ĉiufoje pli modernigas la urbajn areojn de la lando. Aktuale en [[2024]], Butano ankoraŭ estas la unusola lando en la mondo kun negativa [[karbonbilanco]] <ref>Tshering Tobgay, [https://www.ted.com/talks/tshering_tobgay_this_country_isn_t_just_carbon_neutral_it_s_carbon_negative/transcript Ĉi tiu lando ne estas nur karboneŭtrala -- ĝi estas karbona negativa] , TED.com, februaro 2016</ref>, tio estas, ĝi stokas pli da [[karbondioksido]] ol ĝi elsendas, tiel kontribuante al la lukto kontraŭ la [[klimata krizo]]. Ĝi faras tion limigante [[turismo]]<nowiki/>n al sia teritorio, pliiganta [[Arbarigo|arbarigadon]] kaj produktante [[Hidroelektro|hidroelektron]] el riverakvo <ref>[https://www.gvi.co.uk/?post_type=post&p=39971 Kial Butano estas la sola karbonegativa lando en la mondo GVI UK] , www.gvi.co.uk (usonangla)</ref>. == Mondmapo de Feliĉo == En [[2006]], la revuo ''[[Business Week]]'' taksis Butanon kiel la plej ĝojan landon en [[Azio]] kaj la oka plej ĝoja en la mondo, laŭ tutmonda enketo farita de la [[Universitato de Leicester]] en 2006 nomita la "[[Monda mapo|Mondmapo]] de la [[Feliĉo]]". === Malneta enlanda feliĉo === Por pli detala artikolo: [[Malneta enlanda feliĉo|Malneta Enlanda Feliĉo]] (MEF) La Malneta Enlanda Feliĉo (MEF) estas de granda valoro en Butano. Butano ekvilibrigas modernigon kun la antikva kulturo kaj tradicioj sub la konsila filozofio de [[Malneta enlanda feliĉo]]. Senbrida detruo de la medio estis evitita. La registaro prenas iniciatojn por konservi la tradician kulturon de la nacio, identecon kaj la medion. La butana filmindustrio multe kontribuis al la konservado kaj antaŭenigo de la butanaj tradicio kaj kulturo en la moderna epoko, unu el la kvar apogiloj de la Malneta Nacia Feliĉo, kune kun bona ŝtata mastrumado, daŭrebla sociekonomika disvolviĝo kaj naturmedia konservado<ref>(en) Hinly Wong, ''[https://72dragonsmedia.com/reporting/cannes-2019/interview-with-ugyen-phuntsho-rabgay One of Bhutan’s youngest filmmakers: interview with Ugyen Phuntsho Rabgay] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201029140402/https://72dragonsmedia.com/reporting/cannes-2019/interview-with-ugyen-phuntsho-rabgay |date=2020-10-29 }}'', la 19-an de majo 2019.</ref>. {{Ĉefartikolo|Monda raporto pri feliĉo}} == Geografio == La pejzaĝo de Butano varias inter subtropikaj ebenaĵoj en la sudo ĝis la himalajaj altaĵoj en la nordo, kie kelkaj pintoj superas 7,000 metrojn. == Religio == La ŝtata religio estas [[Vaĝrajana budhismo]], kaj la loĝantaro estas ĉefe budhisma, [[hinduismo]] estas la due plej granda religio. La elstara kaj plej granda urbo estas [[Timbuo]]. Post jarcentoj da rekta monarĥa regado, Butano aranĝis siajn unuajn demokratiajn elektojn en [[2008]]. Ĝi estas membro de [[Unuiĝintaj Nacioj]] kaj de la [[Sud-Azia Unuiĝo por Regiona Kunlaboro]]. La suma areo de la lando estas nuntempe 38,394 kvadrataj kilometroj. La lando estis menciita en ĵurnaloj tutmondaj en [[2004]], kiel la unua lando, kie fumi [[tabako]]n iĝis tute malpermesata ie ajn. == Deveno de la nomo == La nomo estas derivaĵo de la [[Sanskrito|sanskrita]] vorto ''bhauṭṭa'' > ''bhoṭa'', kiu estis nomo por [[Tibeto]] inkluzive de Butano. [[Prakrito|Prakrita]] vorto ''bhoṭṭānta'' 'Tibet-fino' signifis landon proksiman al [[Nepalo]], en la regiono de Butano, > [[asama lingvo|asame]] ''bhoṭānt'', [[nepalia lingvo|nepalie]] ''bhoṭān'', [[hindia lingvo|hindie]] ''bhūṭān'' 'Butano'.<ref>R. L. Turner (1966) ''Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages'', Oxford Univ. Press; A. Sharma & H. J. Vermeer (1987) ''Hindi-deutsches Wörterbuch''</ref>. La sanskritaj vortoj eble devenas de [[tibeta]] ''bod'' '[[Tibeto]]', sed ankaŭ povas esti inverse. Kelkaj butananoj nomas sian landon ''"Brug Yul"'', transskribita ''"Druk Yul"'' ([[drako]]lando) kaj ili mem nomas sin 'Drukpa'. Pro la sereneco kaj virgeco de la lando kaj ĝiaj turismaj vidindaĵoj, Butano estas kelkfoje konata kiel la lasta "[[Ŝangrilao]]". Historie, Butano estis konata per multaj nomoj, ekz. ''Lho Mon'' (suda lando de malhelo), ''Lho Tsendenjong'' (suda lando de 'Tsenden''-[[cipreso]]), ''Lhomen Khazhi'' (suda lando de kvar alirvojoj) kaj ''Lho Men Jong'' (suda lando de kuracaj herboj), ''Druk Tsendhen'')<ref name="loc">http://www.loc.gov</ref>. == Historio == Supozeble la unuaj homoj venis al la montaraj valoj de Butano antaŭ pluraj jarmiloj, laŭ sugestoj de arkeologiaj eltrovaĵoj kiel surŝtonaj skribaĵoj, [[armilo]]j, [[elefanto|elefantrestaĵoj]]. Tamen, ne ekzistas historiaj registroj de la tempoj, al kiuj apartenas la trovitaĵoj. Fakte, multaj el la dokumentoj perdiĝis post [[incendio]], kiu detruis la antaŭan ĉefurbon [[Punaĥo]], en [[1827]]. [[Historiisto]]j supozas, ke la nomoj, kiujn en la [[antikvo]] ricevis la teritorio: ''Lhomon'' aŭ ''Monjul'', rilatas al [[indiĝenoj|indiĝena popolo]], kiu kreis regnon inter [[500 a.K.]] kaj [[600 a.K.]]. La nomoj ''Lhomon Cendenjong'' kaj ''Lhomon Ĥaŝi'' aperas en antikvaj tibetaj kaj butanaj [[kroniko]]j. [[Dosiero:Bhutan CIA WFB 2010 map.png|eta|maldekstre|200ra|Mapo de Butano]] La butananoj estas parencoj de la nordaj tibetanoj, kun kiuj ili kundividas fizikajn, lingvajn kaj kulturajn komunaĵojn, kiuj antaŭdiras, ke en iama nekonata [[epoko]], okazis amasa [[elmigrado]] de [[tibetanoj]], kiuj alvenis tra [[Himalajo]] por ekloĝi en la nuntempa teritorio de Butano kaj tiel kreiĝis la bazo de la nuntempa popolo. En la [[8-a jarcento]], la hinda [[guruo]] [[Padmasambhavo]] alvenis al Butano alportante [[budhismo]]n kaj konstruante [[templo]]jn kaj [[monaĥejo]]jn, inkluzive de la fama [[monaĥejo]] [[Taktŝango]]. Ĝis la unuaj jaroj de la [[17-a jarcento]] Butano ekzistis kiel malgranda militista [[feŭdo|feŭdaro]]. Ĝian unuigon realigis la [[lamao]] kaj tibeta militistestro [[Shabdrung Ngawang Namgyal]], kaj tiel ekregis budhana [[teokratio]] ekde la [[17-a jarcento]]. Eskapante de politikaj malamikoj en [[Tibeto]], li alvenis al Butano en [[1616]] kaj ekigis programon por fortikigado kaj militista konsolidado, gvidante al la konstruado de mirindaj [[dzongo]]j aŭ [[fortikaĵo]]j kiel [[Simtoĥa Dzongo]], kiu protektas la enirejon de la Timbu-[[valo]]. Tiu akravida estro uzis kulturajn simbolojn kaj la militistan forton por establi butanan nacian identecon, inkluzive de la kreado de sanktaj budhanaj [[danco]]j por esti dancataj dum la ĉiujaraj [[festivalo]]j ''"ceĉuo"''. Post lia forpaso, interna [[batalo]] kaj interfrata [[milito]] erigis la povon de la ''"ŝabdrung"'' por la sekvaj 200 jaroj, ĝis en [[1885]], Ugyen Wangchuck sukcesis plifortigi la povon kaj kultivis proksimajn rilatojn kun la [[britoj]] en [[Brita Hindujo|Hindujo]]. Ŝabdrung ankaŭ establis la kunregadon de la lando, tio estas de la spirituala estro ([[Ĝe-Kĥempo]]) kaj de la administracia estro ([[Desi Druk]]). Tia politiko ekzistas modifita ĝis hodiaŭ. Malgraŭ la konstantaj invadoj kaj atakoj de la nordaj tibetanoj, Butano ĉiam havis memstaran regadon ekde ĝia fondiĝo fare de Shabdrung. Dum la unuaj [[jaro]]j de la [[18-a jarcento]], la butananoj invadis la regnon de [[Cooch Behar]] sude, submetante ĝin al butana regado. En [[1772]], la Cooch Behari-oj apelaciis al la [[Brita Orienthinda Kompanio]], kiu kuniĝis kun la [[Biharo|biharanoj]] por forpeli la butananojn kaj eĉ ataki ilin en [[1774]]. Oni finis per pactraktato, en kiu Butano devis retiriĝi ĝis siaj landlimoj antaŭ [[1730]]. [[Dosiero:PunakhaDzong.jpg|eta|250ra|Konstruaĵo [[Mo Ĉhuo]] en Punaĥo en la antikva ĉefurbo de Butano]] Tamen, [[paco]] ne longe daŭris kaj la landlimaj konfliktoj kun la britoj okazadis dum la sekvaj cent jaroj, inkluzive de la [[Milito de Duars]] ([[1864]]-[[1865]]), okazinta pro la kontrolo de la bengalaj Duar-oj. La jaroj inter [[1870]] kaj [[1880]] estis markitaj de la interfrata milito inter la centraj potencoj de la valoj de [[distrikto Paro|Paro]] kaj [[distrikto Trongsa|Trongso]]. En [[1885]] Ugyen Wangchuck, la “penlop” (reganto) de [[distrikto Trongsa|Trongso]], sukcesis ekregi la [[lando]]n kaj meti finon al la interfrata milito, helpata de la britoj (la “penlop” de Paro estis alianculo de la tibetanoj). Sub brita influo establiĝis [[monarĥio]] en [[1907]]: kroniĝis Wangchuck, absoluta reganto de Butano. Tri jarojn poste, estis subskribita traktato en kiu Butano lasis eksterajn rilatojn al Britio. [[Barato]] okupiĝas pri la eksteraj rilatoj de Butano kaj pri provizora helpo. Sub la gvidado de la tria [[reĝo]] de Butano, [[Jigme Dorji Wangchuck]], Butano adoptis laŭgradan ekspozicion al la ekstera mondo. Butano atingis la agnoskon de [[Unuiĝintaj Nacioj]] kiel suverena [[nacio]] en [[1971]]. [[Jigme Singye Wangchuck]], la kvara reĝo de la lando, entroniĝis en [[1972]], kiam li estis 17-jaraĝa, post la forpaso de sia [[patro]]. Lia kronado en [[junio]] [[1974]] estis okazo por inviti elektitajn diplomatojn kaj aliajn altajn gastojn el la tuta mondo, markante la komencon de regula interagado (modesta) kun vizitantoj el foraj landoj. La kvara reĝo montris grandan lertecon kondukante sian landon al moderneco de la [[21-a jarcento]] konservante la butanan [[kulturo]]n kun ĝiaj radikoj el la [[17-a jarcento]]. === Demokratia reformo kaj modernigo === [[Dosiero:King_Jigme_Khesar_Namgyel_Wangchuck_(edit).jpg|180ra|eta|maldekstre|[[Jigme Khesar Namgyel Wangchuck]], nuna reĝo de Butano. Foto de marto 2007]] Reĝo [[Jigme Singye Wangchuck]] lanĉis signifajn politikajn reformojn, transdonante la plej multajn el siaj administraj potencoj al la Konsilio de Ministroj kaj kalkulante depovigon de la reĝo de du trionoj al plimulto de la [[Nacia Asembleo]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.democracy-international.org/fileadmin/di/pdf/papers/di-bhutan.pdf | familia nomo = Hoffman | persona nomo = Klus | jaro = 2006 | titolo = Democratization from above: The case of Bhutan | formato = PDF | dato = | alirdato = la 24-an de aprilo 2010 | arkivurl = https://web.archive.org/web/20110610012322/http://www.democracy-international.org/fileadmin/di/pdf/papers/di-bhutan.pdf | arkivdato = 2011-06-10 }}</ref>. En [[1999]], la registaro ĉesigis malpermeson de [[televido]] kaj la [[interreto]], do Butano iĝis unu el la lastaj landoj kiuj enkondukis la televidon. En sia parolado, la reĝo diris ke televido estis grava paŝo al la modernigo de Butano same kiel plia kontribuaĵo al la Malneta Enlanda Feliĉo (Butano estas la sola lando kiu mezuras feliĉon)<ref>{{citaĵo el gazeto | familia nomo = Larmer | persona nomo = Brook | jaro = 2008 | monato = marto | titolo = Bhutan's Enlightened Experiment | publikaĵo = [http://ngm.nationalgeographic.com National Geographic] | issn = 0027-9358 | url = http://ngm.nationalgeographic.com/2008/03/bhutan/larmer-text/2 | alirdato = la 19-an de junio 2010 }}</ref>, sed avertis ke la «misuzo» de televido povus erozii tradiciajn butanajn valorojn <ref>Cathy Scott-Clark, Adrian Levy. [http://www.guardian.co.uk/weekend/story/0,3605,975769,00.html "Fast forward into trouble"], "The Guardian", la 14-an de junio 2003. Alirita la 3-an de marto 2008.</ref>. Nova konstitucio estis prezentita en [[2005]]. En [[decembro]] 2005, Jigme Singye Wangchuck sciigis ke li abdikos la tronon favore al sia filo en [[2008]]. La [[14-an de decembro]] [[2006]], li sciigis ke li tuj abdikas. Butano nun eniris novan epokon de demokratio, komencante per la unuaj naciaj parlamentaj elektoj en [[decembro 2007]] kaj [[marto 2008]]. La [[6-an de novembro]] 2008, 28-jaraĝa [[Jigme Khesar Namgyel Wangchuck]], pliaĝa filo de la reĝo Jigme Singye Wangchuck, estis kronita reĝo, tiel markante novan epokon en la historio de tiu himalaja regno<ref>{{Cite document | first = Nitasha | last = Kaul | year = 2008 | title = Bhutan Crowns a Jewel | work = UPI Asia | publisher = United Press International | url = http://www.upiasia.com/Politics/2008/11/10/bhutan_crowns_a_jewel/1962 | date = 2008-11-10 | accessdate = 2011-06-19 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110615005027/http://www.upiasia.com/Politics/2008/11/10/bhutan_crowns_a_jewel/1962 | archivedate = 2011-06-15 }}.</ref>. == Registaro kaj politiko == [[Dosiero:Tashichoedzong-Bhutan-2001.JPG|230ra|eta|Vidaĵo de [[Taŝiĉoedzong]], [[Timbuo]], sidejo de la Butana registaro ekde 1952.]] La politika sistemo de Butano pozitive evoluis de [[absoluta monarkio]] al [[konstitucia monarĥio]]. La [[monarĥo]] [[Jigme Dorji Wangchuck]] estis elektita kiel [[reĝo]] post la sendependiĝo disde Barato; li estas konsiderata ''Patro de la [[nacio]]'', pro siaj disvolvigaj planoj. Lia posteulo [[Jigme Singye Wangchuck]] okupiĝis dum sia regado pri [[kulturo]] kaj zorgado de la [[naturo|natura medio]]. En [[2004]] li malpermesis fumadon en la tuta regno. Jigme Singye Wangchuck estis kronita en [[julio]] [[1972]] kaj regis ĝis la [[15-a de decembro]] [[2006]], kiam li abdikis, transdoninte la tronon al sia filo [[Jigme Khesar Namgyel Wangchuck]]. La novaĵo estis diskonigita per dekreto skribita de la monarĥo mem. La butana registaro estas konstitucia monarĥio ekde [[1994]]. Butano estas lando, kiu post la sendependiĝo de Barato daŭrigis traktaton, jam ekzistantan kun la britoj, kiu deklaris, ke Barato okupiĝos pri la eksteraj rilatoj. Sed ĝi ne povus interveni en la internajn aferojn. Aliaj artikoloj de la traktato diris, ke ekzistas komerca libereco inter ambaŭ landoj. La nuntempa monarĥo estas la kvina de la dinastio establita la [[17-an de decembro]] [[1907]]. Tradicie la lando ne havis [[konstitucio]]n, sed nun ĝi ekzistas. En la balotoj en [[marto 2008]] venkis la ''"Partio por la Bonstato de Butano"'' (DPT) de Jigmi Thinley, kiu akiris 44 el la 47 seĝoj de la malalta ĉambro de la [[Parlamento]]. Thinley naskiĝis en [[1950]] kaj studis en [[usono|usona]] [[universitato]]. Post jarcentoj da absoluta monarĥio kun teokratiaj trajtoj, unuaj demokratiaj balotoj okazis en Butano en [[marto 2008]]. == Armeo kaj eksteraj rilatoj == [[Dosiero:Sir Ugyen Wangchuck, with his bodyguards, Tongsa Dzong in Bhutan, 1905.jpg|eta|Unua reĝo de Butano, Ugyen Wangchuck kun siaj korpogardistoj en 1905 antaŭ la formado de la Butana Reĝa Armeo]] La [[Butana Reĝa Armeo]] estas la militservo de Butano. Ĝi inkluzivas la Reĝan Korpogardistaron kaj la [[Butana Reĝa Polico|Reĝan Butanan Policon]]. Membreco estas libervola, kaj la minimuma aĝo por aliĝo estas 18-jaraĝo. La konstanta armeo-nombro proksimumas al 6,000 kaj estas trejnita de la [[Hinda Armeo]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/EL19Df04.html | titolo = ''Asian Times'' | eldoninto = Atimes.com | dato = 2003-12-19 | alirdato = 2009-04-23 | arkivurl = https://web.archive.org/web/20161121042613/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/EL19Df04.html | arkivdato = 2016-11-21 }}</ref>. Ĝi havas jaran buĝeton de ĉ. 13.7 milionoj da {{J|usona dolaro}}. Ĉar Butano estas senhavena lando, ĝi havas neniun mararmeon. En 2007 Butano kaj Barato subskribis novan traktaton kiu klarigas ke Butano estas la mastro de siaj propraj eksteraj rilatoj, inkluzive de la sentema (al Barato) lim-afero kun Ĉinio. La traktato de 1949 estis anstataŭita de la traktato de 2007. Butano havas [[diplomatiaj rilatoj|diplomatiajn rilatojn]] kun 21 landoj, kaj kun la [[Eŭropa Unio]], kun misioj en [[Hindio|Barato]], [[Bangladeŝo]], [[Tajlando]], kaj [[Kuvajto]]. Ĝi havas du UN-misiojn, unu en [[Nov-Jorko]] kaj alia en [[Ĝenevo]]. Nur Barato kaj [[Bangladeŝo]] havas ambasadojn en Butano, dum Tjailando havas konsulejon. Per multjara traktato, hindoj kaj butananoj povas travojaĝi al siaj respektivaj landoj sen pasporto aŭ vizo uzante la naciajn identigilojn. Butanaj civitanoj ankaŭ povas labori en Barato sen laŭleĝa restrikto. Butano ne havas formalajn diplomatiajn rilatojn kun sia norda najbaro, la [[Ĉina Popola Respubliko]], kvankam interŝanĝoj de vizitoj je diversaj niveloj inter ili du signife pliiĝis en la lastaj tempoj. La unua duflanka interkonsento inter Ĉinio kaj Butano estis subskribita en 1998, kaj Butano ankaŭ starigis honorajn konsulejojn en [[Makao]] kaj [[Honkongo]]. La landlimo de Butano kun Ĉinio estas plejparte ne limigita kaj tiel disputita en kelkaj lokoj. Ĉirkaŭ 269 kvadrataj kilometroj restas sub diskuto inter Ĉinio kaj Butano<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.kuenselonline.com/modules.php?name=News&file=article&sid=7833 | titolo = ''Kuensel'' | eldoninto = [[Kuenselonline.com]] | dato =2006-12-13 | alirdato = 2009-04-23 }}</ref>. La [[13-an de novembro]] [[2005]], ĉinaj soldatoj eniris en la disputitajn teritoriojn inter Ĉinio kaj Butano, kaj komencis konstrui vojojn kaj pontojn<ref name=dispcb />. La butana Ministro de Eksteraj Rilatoj Ĥandu Wangchuk diskutis la aferon kun ĉinaj aŭtoritatoj post kiam la temo estis prezentita en la butana parlamento. En respondo, la reprezentanto de la Ministerio de Eksteraj Rilatoj de Ĉinio, Qin Gang, diris ke la limo restas en disputo kaj ke la du flankoj daŭre laboras por ĝia paca kaj amika solvo<ref>{{cite web | url = http://news.china.com/zh_cn/domestic/945/20051201/12906175.html | title = ''China.com'' | publisher = News.china.com | date = | accessdate = 2009-04-23 | titolo = Arkivita kopio | alirdato = 2011-08-09 | arkivurl = https://web.archive.org/web/20090925120828/http://news.china.com/zh_cn/domestic/945/20051201/12906175.html | arkivdato = 2009-09-25 }}</ref>. Hinda spiono diris ke ĉina delegacio en Butano rakontis al la butananoj ke ili "ekscese reagis"<ref name=dispcb>{{cite web | url = http://www.hindustantimes.com/news/7598_1583871,000500020006.htm | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060824075647/http://www.hindustantimes.com/news/7598_1583871,000500020006.htm | archivedate = 2006-08-24 | title = ''HindustanTimes.com'' | publisher = Web.archive.org | date = | accessdate = 2009-04-23 | titolo = Arkivita kopio | alirdato = 2011-08-09 | arkivurl = https://web.archive.org/web/20071229111417/http://www.hindustantimes.com/news/7598_1583871%2C000500020006.htm | arkivdato = 2007-12-29 }}{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071229111417/http://www.hindustantimes.com/news/7598_1583871%2C000500020006.htm |date=2007-12-29 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.hindustantimes.com/news/7598_1583871%2C000500020006.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-08-11 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20071229111417/http://www.hindustantimes.com/news/7598_1583871%2C000500020006.htm |arkivdato=2007-12-29 }}</ref>. [[Dosiero:Bhutan Relations 2010.svg|eta|maldekstre|350ra|Landoj kun formalaj aŭ neformalaj diplomatiaj rilatoj kun Butano.]] La [[8-an de februaro]] [[2007]], la {{PDFlink|[http://www.mea.gov.in/pressrelease/2007/03/treaty.pdf Hind-Butana Amikectraktato]|30.6&nbsp;KB}} estis konsiderinde reviziita. En la Artikolo 2 de la Traktato de [[1949]]: "La Registaro de Barato kompromisiĝas al la ne enmiksiĝo de la hinda registaro sur la interna administrado de Butano. Siaflanke, la Registaro de Butano konsentas esti gvidita per la konsiloj de la Registaro de Barato sekvante ĝiajn eksterajn rilatojn". En la reviziita traktato kie oni nun legas ke "en konservado de la daŭraj proksimaj amikecaj rilatoj kaj kunlaboro inter Butano kaj Barato, la Registaro de la Regno Butano kaj la Registaro de la Respubliko Barato devas kunlabori proksime unu la alian rilate al iliaj naciaj interesoj. Nek registaro devas permesi la uzon de sia teritorio por agadoj damaĝa al la nacia sekureco kaj intereso de la alia". La reviziita traktato ankaŭ inkluzivas ĉi tiun enkondukon: "Reasertante ilian respekton por la respektiva sendependeco, suvereneco kaj teritoria integreco", elemento kiu estis forestanta en la plej frua versio. La Hind-Butana Amikectraktato de 2007 fortigas la statuson de Butano kiel sendependa kaj suverena nacio. Butano havas neniun formalan rilaton kun [[Usono]]<ref name=state>{{cite web | url = http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1068.html | title = Bhutan Country Specific Information | work = United States Department of State | accessdate = 2008-03-24 | titolo = Arkivita kopio | alirdato = 2011-08-09 | arkivurl = https://web.archive.org/web/20080328065136/http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1068.html | arkivdato = 2008-03-28 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080328065136/http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1068.html | archivedate = 2008-03-28 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1068.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-08-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080328065136/http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1068.html |arkivdato=2008-03-28 }}</ref>, [[Rusio]], [[Ĉinio]], [[Britio]] aŭ Francio. Neformala kontakto kun Usono estas farita tra la Usona Ambasado en [[Nov-Delhio]]<ref name=state/>. == Geografio == [[Dosiero:Satellite image of Bhutan in April 2002.jpg|eta|Satelita bildo de Butano]] [[Dosiero:Bhutan topo en.jpg|eta|Topografia mapo de Butano]] Tiu ĉi malgranda lando preskaŭ tute montara, etendiĝas en la suda montodeklivo de la [[montoĉeno]] de [[Himalajo]] ekde la altaĵoj ĉe la [[ĉinio|ĉina]] landlimo. La plej alta monto estas [[Kula Kangri]] (7.554 m). Abrupte malsupreniras la tereno ĝis la plataĵo de [[Duars]] ĉe la suda [[landlimo]] al [[Hindio|Barato]]. Distingeblas tri zonoj en la [[lando]]: la altaj montaroj norde, la profundaj valoj inter la montaroj kaj la suda malalta zono, kiuj multe similas al la hinda pejzaĝo. [[Himalajo]] regas la nordon de la lando, kie multaj pintoj superas 7.000 metrojn. Kvankam oni konsideris la pinton [[Kula Kangri]] (7.544 m), la plej alta montaro de la lando, postaj [[topografio|topografaj]] studoj konkludis, ke la pinto de Kula Kangri, fakte tute troviĝas en [[Ĉinujo]]. Laŭ tiuj studoj la plej alta pinto de Butano estus [[Gangkhar Puensum]], 7.540 metroj alta. Aliaj konataj montaroj estas la ''"[[Nigra Montaro]]"'' en la centro de la lando, 1.500 ĝis 2.700 m alta. Sude troviĝas la monteto [[Silawik]], kiu atingas 1500 metrojn kaj estas kovrita de [[arbaro]]j. Riveroj rapide fluas kaj ĝenerale en suda direkto. En la fundo de multaj montaraj [[glaĉero]]j ekzistas lagoj. La glaĉeroj kovras 10% de la [[areo]] kaj la [[musono|musonaj pluvoj]] nutras la multnombrajn [[rivero]]jn de la [[lando]]. La [[klimato]] en la suda parto estas [[subtropiko|subtropika]] kun multa pluvado. En la valoj la [[klimato]] estas multe pli malvarma kun varmegaj someroj kaj malvarmaj vintroj kaj ĉe la montaro la someroj estas freŝaj kaj vintroj frostaj. [[Dosiero:GangkharPuensum3.jpg|eta|maldekstre|[[Gangkhar Puensum]] en Ura La, Butano]] [[Dosiero:Jacaranda bhutan.jpg|eta|maldekstre|Arboj [[Jakarando]] en Butano]] Krom la ĉefurbo [[Timbuo]], aliaj urboj estas [[Paro (urbo)|Paro]] kaj [[Punaĥo]] (antikva vintra ĉefurbo ĝis [[1955]]). Jarcentoj da izoliĝo, malmultnombra loĝantaro kaj neatingebla geografia situo igis la landon posedi unu el la plej netuŝitaj ekosistemoj en la [[mondo]]. === Plantaro kaj bestaro === Ĉirkaŭ 550 specioj da plantoj troviĝas en Butano, inkluzive de 300 kuracherboj. 65 % de la areo estas kovrataj de arbaroj. Ĉirkaŭ 165 bestaj specioj ekzistas, inkluzive de tre raraj specioj kaj en danĝero de malapero, kiel la [[ruĝa pando]], la [[neĝleopardo]] kaj la [[orumita languro]]. En la jaro [[2000]] iom pli ol 20 % de la landa areo estis protektata. Inter la protektataj regionoj, la plej gravaj estas: * Jigme Dorji, preskaŭ la tuta [[regiono]] ĉe la landlimo kun [[Ĉinujo]], * la nacia parko Raga, * la Nigra Montaro, * Thumsing La kaj * Royal Manas en Butono, kio signifas "Tero de la Tondra Drako", prenas ĝian [[nomo]]n el la fortegaj ŝtormoj en [[Himalajo]]. Dum la pluvsezono oftas [[Terglito|terglitadoj]]. La ĉefaj mediaj problemoj estas la [[erozio]] kaj la malfacila alireblo al trinkebla akvo kaj san-institucioj. Krome, la kreskado de la loĝantaro ankaŭ pligrandigas la lignobezonon, kaj la premo pri la uzebla tereno por paŝtado kaj [[agrikulturo]]. Tamen, la biologia konservado de la medio formas parton de la registara [[politiko]] kaj de la popola [[tradicio]]. Vidu artikolon [[Orient-himalajaj foliaj kaj koniferaj arbaroj]]. == Teritoria organizado == {{Ĉefartikolo|Teritoria organizado de Butano}} [[Dosiero:Zones of Bhutan.svg|300ra|eta|Distrikto de Butano]] La nacia teritorio de Butano estas dividata en kvar zonoj (''dzongdej'') kun 20 distriktoj (''dzongĥag''): {{Div col}} Okcidenta Zono <br />2. [[Distrikto Ĉuĥa|Ĉuĥa]] <br />5. [[Distrikto Haa|Haa]] <br />8. [[Distrikto Paro|Paro]] <br />12. [[Distrikto Samce|Samce]] <br />14. [[Distrikto Timbuo|Timbuo]] Orienta Zono <br />6. [[Distrikto Lhunce|Lhunce]] <br />7. [[Distrikto Mongar|Mongar]] <br />9. [[Distrikto Pemagatŝel|Pemagatŝel]] <br />11. [[Distrikto Samdrup Jongĥar|Samdrup Jonghar]] <br />15. [[Distrikto Traŝigang|Traŝigang]] <br />16. [[Distrikto Traŝijangste|Traŝijangste]] Centra Zono <br />3. [[Distrikto Dagana|Dagana]] <br />4. [[Distrikto Gasa|Gasa]] <br />10. [[Distrikto Punaĥa|Punaĥa]] <br />18. [[Distrikto Cirang|Cirang]] <br />19. [[Distrikto Ŭangdue Podrang|Ŭangdue Podrang]] Suda Zono <br />1. [[Distrikto Bumthang|Bumthang]] <br />13. [[Distrikto Sarpang|Sarpang]] <br />17. [[Distrikto Trongsa|Trongsa]] <br />20. [[Distrikto Ĵemgang|Ĵemgang]] {{Div col end}} == Urboj == [[Dosiero:Thimphu.JPG|eta|Vidaĵo de Timbuo ekde la suda parto de Langjupaĥo en la nordoriento de la urbo.]] * [[Timbuo]], la plej granda urbo kaj ĉefurbo de Butano. * [[Dambuo]], la administra ĉefurbo de la [[distrikto Cirang]]. * [[Jakaro]], ĉefurbo de la [[distrikto Bumthang]] kaj loko tra kiu Budhismo eniris en la landon. * [[Mongaro]], la orienta komerca urbo. * [[Paro (urbo)|Paro]], sidejo de la [[Internacia Flughaveno de Paro]]. * [[Phuentŝolingo]], komerca urbo. * [[Punaĥo]], la antikva ĉefurbo. * [[Samdrup-Jongĥaro]] la sudorienta urbo limanta kun Barato. * [[Traŝigango]], ĉefurbo de la [[distrikto Traŝigang]] la plej loĝata distrikto de la lando. * [[Trongso]], en centra Butano kun la plej vasta kaj grava el ĉiuj [[dzongo]]j en Butano. == Ekonomio == [[Dosiero:10 Ngultrum Vorderseite.jpg|eta|maldekstre|La [[Butana ngultrumo]] estas la valuto de Butano]] La nacia valuto de Butano estas la [[butana ngultrumo]] kaj ĝia valoro estas same kiel tiu de la [[rupio]]. La landa ekonomio ĉefe baziĝas je [[agrikulturo]]. Estas ĉefe kultivataj [[rizo]], [[tritiko]], [[maizo]], [[frukto]]j kaj [[legomo]]j. En la montaraj regionoj, agrikulturistoj bredas bovojn kaj [[gruntbovo]]jn. La registaro kreis disvolvigajn planojn por akceli la elteneblan ekspluatadon de la landaj rimedoj, ĉefe pri [[arbaro]]j kaj [[minejo]]j<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.tribuneindia.com/2005/20050126/main5.htm|titolo=''The Tribune''|alirdato=2009-04-23|eldoninto=Tribuneindia.com}}</ref>. [[Industrio]] limiĝas al produktado de [[nutraĵo]]j, manlaboraĵoj kaj [[teksaĵo]]j, nur por enlanda konsumo. Estas tre grava la [[hidroelektro|hidroelektra]] [[energio]], kiu estas eksportata al [[Hindio|Barato]]. La ĉefa monfonto estas [[turismo]], kvankam ĝi estas tre limigita. La eldonado de [[poŝtkarto]]j estas alia monfonto por la landa ekonomio<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.wto.org/english/thewto_e/countries_e/india_e.htm|titolo=WTO|alirdato=2009-04-23|eldoninto=WTO}}</ref>. La ekonomio de Butano estas unu el la plej malgrandaj el la [[mondo]], pli ol 90 % de la loĝantaro sin vivtenas per agrikulturo aŭ bovbredado. La butana valuto estas la ''ngultrum''-o, erigita en 100 ''chetrum''-oj kaj konvertebla en oficialaj bankoj. Ĝi samvaloras kun la hinda [[rupio]]. Ekzistas du bankoj kun filioj tra la lando sed ne ekzistas mon-aŭtomatoj. La butana ekonomio liniiĝas kun la ekonomio de [[Hindio|Barato]], kiu estas ĝia ĉefa komerclando, kun kiu Butano havas fortajn ligojn de ekonomia kaj financa dependecoj. La hidroelektra potenco de Butano kaj ĝia allogaĵo por turistoj estas ĝiaj ĉefaj rimedoj<ref>{{Cite news | url = http://www.atimes.com/atimes/China/JA12Ad02.html | title = In Bhutan, China and India collide | first = Mohan | last = Balaji | date = 2008-01-12 | accessdate = 2010-10-03 | publisher = [[Asia Times]] | titolo = Arkivita kopio | alirdato = 2011-08-09 | arkivurl = https://web.archive.org/web/20160303182520/http://www.atimes.com/atimes/China/JA12Ad02.html | arkivdato = 2016-03-03 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080509184053/http://www.atimes.com/atimes/China/JA12Ad02.html |date=2008-05-09 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.atimes.com/atimes/China/JA12Ad02.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-08-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303182520/http://www.atimes.com/atimes/China/JA12Ad02.html |arkivdato=2016-03-03 }}</ref>. [[Dosiero:HaaValley.jpg|eta|Valo Haa]] Modelprogramoj por [[edukado]] kaj sociigo disvolviĝas kun la helpo de internaciaj organizaĵoj por disvolviĝo. Sed ĉiuj ekonomiaj programoj baziĝas sur la deziro de la registaro protekti la medion kaj la kulturajn tradiciojn de la [[lando]]. [[Televido]] eniris la landon en [[2000]]. Popersona enspezo egalas al ĉirkaŭ 1,400 usonaj dolaroj, kio estas la 124-a pozicio en la listo de sendependaj ŝtatoj. Registaraj enspezoj entute estas ĉ. 272 milionoj da dolaroj, kvankam elspezoj sumiĝas al 350 milionoj, t.e. 60 % de la buĝeto-elspezo. Parte financataj de la Ministerio de Eksteraj Aferoj de Barato estas la eksportoj de Butano ĉefe [[elektro]], [[kardamomo]], [[gipso]], [[ligno]], [[artmetioj]], [[cemento]], [[frukto]]j, [[gemo]]j kaj [[spico]]j, kalkulataj je 128 milionoj. Importado, aliflanke, altiĝas al 164 milionoj, kondukante al komerca deficito. Ĉefaj eroj importitaj inkluzivas karburaĵon kaj lubrikaĵojn, grenojn, maŝinaron, veturilojn, ŝtofojn kaj rizon. La ĉefa eksporto-partnero de Butano estas Barato, entute 58,6 % de ĝiaj eksporto-varoj. Honkongo (30,1 %) kaj Bangladeŝo (7,3 %) estas la aliaj du gravaj eksporto-partneroj. Ĉar ĝia landlimo kun [[Tibeto]] estas fermita, komerco inter Butano kaj Ĉinio estas nun preskaŭ neekzistanta. La importpartneroj de Butano estas ankaŭ Baraton (74,5 %), [[Japanio]]n (7,4 %) kaj [[Svedio]]n (3,2 %). === Turismo === Estas ĉ. 4000 turismaj ĉiĉeronoj<ref>(en) Karma Yuden, ''[https://thebhutanese.bt/guides-get-into-construction-to-earn-a-living/ Guides get into construction to earn a living]'', The Buthanese, la 11-an de aprilo 2020.</ref>, plejofte inter 18 kaj 30-jaraĝaj. Turismo estas grava elemento en la ekonomio de Butano. La enirado de eksterlandanoj en la landon ne estis permesata ĝis la [[1970-aj jaroj]]. Tamen, turismado ankoraŭ estas tre limigita kaj devas esti strikte kadrita de organizitaj vojaĝoj kaj ekzistas ĉiutaga tarifo de 200 [[dolaro]]j. == Loĝantaro == [[Dosiero:Taktshang.jpg|eta|270ra|La Monaĥejo [[Taktŝango]] ankaŭ konata kiel "Nesto de Tigro". Butano estas ĉefe budhisma lando.]] La lasta [[censo]] estas diskutita afero. Laŭ la nuntempe anoncita rezulto de la [[registaro]] la loĝantaro ne superis 800.000 personojn, tamen, oni taksis la loĝantaron je pli ol 2 milionoj da personoj en aliaj censoj. La ĉefa kialo de la tiama supertakso verŝajne estis la timo, ke lando kun malmulta loĝantaro ne estus akceptita ĉe [[Unuiĝintaj Nacioj]]. Aliflanke, estas plendoj de la nepaldevena loĝantaro, kiuj asertas, ke la malpliigo de la censo devenas de la malagnoskado de la nepaldevena loĝantaro fare de la registaro. La loĝantaro koncentriĝas en la kultiveblaj valoj, en la sudaj regionoj kaj en vilaĝoj kaj urboj. La popoloj de la lando ĝenerale nomataj ''butanaj'' apartenas al la tibeta etna kulturo, ĉefe la loĝantoj de la okcidento, kiuj estas hegemonie nomataj [[buthioj]]. La orientaj popoloj nomiĝas [[ŝarĉopoj]] (orientanoj), la okcidenta grupo nomiĝas ''[[ngalopoj]]''. Ambaŭ popoloj praktikas la {{N|Tibeta budhismo}}, sed oriente ankoraŭ estas praktikata la budhisma skolo [[Drukpa Kagjuo]], kiu estas la oficiala, kaj en la oriento la [[Njingmapao]]. La cetero de la loĝantaro estas nepalanoj el hinda religio (ekzistas ankaŭ islama malplimulto), kiuj loĝas en la malaltaj regionoj de la sudo, la [[lhocĉampaoj]]. La mezuma aĝo egalas al 22,3 jaroj; vivdaŭro al 62,2 jaroj (61 por viroj kaj 64,5 por inoj) laŭ la plej malfruaj datumoj de la Monda Banko<ref>World Population Prospects- The 2006 Revision, United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division</ref>. Estas taksite ke inter du trionoj kaj tri kvaronoj de la butana loĝantaro sekvas Vahrajanan Budhismon, kiu estas la ŝtata religio. Proksimume unu kvarono al unu triono estas adeptoj de hinduismo. Islamaj, bahaaj kaj nereligiaj komunumoj konsistigas malpli ol 1 % de la loĝantaro. La nuna laŭleĝa kadro, principe garantias religian liberecon. Proselitismo, aliflanke, estas malpermesita<ref name="State department">{{cite web | last =| first =| title = International Religious Freedom Report 2007&nbsp;– Bhutan| work = | publisher = [[United States Department of State|U.S. Department of State]] | date =2007-09-14 | url = http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90227.htm | accessdate = 2008-01-06 }}</ref>. == Lingvoj == ''Detala artikolo'' ⇒ [[Dzonka lingvo]] La lingvoj de Butano ankoraŭ estas ne bone klasifikitaj, kaj pluraj ankoraŭ devas esti registrotaj per gramatiko. En lernejoj la [[Angla lingvo|angla]] estas la instrulingvo kaj la dzonga estas instruata kiel la nacia lingvo. La [[nacia lingvo]] estas la [[dzonka lingvo|dzonga lingvo]]. La skribsistemo de la dzonga lingvo nomiĝas "ĉhokejo", kiu similas al la klasika tibeta. La registaro klasifikis la 19 rilatajn tibetajn lingvojn, kiel [[dialekto]]j de la dzonga. La lingvo [[tŝangla lingvo|tŝangla]], tre proksima al la dzonga, estas parolata en la orienta parto de la lando. La [[nepala lingvo]] estas parolata en la sudoriento. Ankaŭ la [[angla lingvo]] havas oficialan statuson<ref>There are no reliable sources for the ethnic or linguistic composition of Bhutan, so these numbers do not add up to 100%.</ref>. [[Ethnologue]] listigas 24 lingvojn nuntempe parolataj en Butano, ĉiuj ili apartenas al la [[Tibeto-birma grupo]], krom la nepala, el la [[hindarja lingvaro]]. Ĝis la [[1980-aj jaroj]], la registaro sponsoris la instruadon de la [[nepala]] en lernejoj en Suda Butano. Tamen, post la armita ribelo en la sudo, la nepala estis forigita de la instruplano. == Kulturo == [[Dosiero:Bhutanese thanka of Mt. Meru and the Buddhist Universe.jpg|eta|200ra|Butana [[thankao]] de [[Monto Meruo]] kaj la budhana universo, 19-a jarcento, Butano.]] Vidu [[Nacia biblioteko de Butano]] Butano havas riĉan kaj unikan kulturan heredon kiu plejparte restis senŝanĝa pro la izoliteco disde la mondo ĝis la fruaj [[1960-aj jaroj]]. La kulturo de la lando kaj ĝiaj tradicioj estas unu el ĉefaj allogaĵoj por turistoj. Butana tradicio estas profunde enradikiĝinta en sia budhana heredaĵo. Hinduismo estas la dua religio en Butano, dominanta en la sudaj regionoj. Ambaŭ religioj kunekzistas pace, ricevas subtenon de la registaro, kaj ĝuas reĝan patronecon. La registaro ĉiam pli klopodas por konservi kaj daŭrigi la nunan kulturon kaj tradiciojn de la lando. Pro ĝia plejparte nedifektita natura medio kaj kultura heredo, Butano estis konata kiel la ''Lasta [[Ŝangrilao]]''. Dum butanaj civitanoj povas libere vojaĝi eksterlande, Butano estas rigardata de multaj fremduloj kiel nealirebla. Ekzistas ĝeneraligita miskompreno ke Butano limigas [[vizo]]jn por [[Turismo|turistoj]]. Ĝi iĝas nepopulara celloko pro la kosto, kiu estas alta por turistoj kun pli streĉitaj [[buĝeto]]j. Eniro estas senpaga por civitanoj de [[Baratanoj|Barato]] kaj [[Bangladeŝanoj|Bangladeŝo]], sed ĉiuj aliaj fremduloj devas registriĝi ĉe butana vojaĝ-organizanto kaj pagi ĉirkaŭ 200 usonajn dolarojn por ĉiu tago de restado en la lando. [[Dosiero:TrongsaDzong.jpg|eta|maldekstre|250ra|Dzong de [[Distrikto Trongsa]].]] La nacia vestaĵo por butanaj viroj estas la [[gho]], genulonga [[robo]] ligita ĉe la [[talio]] per [[ŝtofo]]-[[zono]] konata kiel kerao. Virinoj portas tutlongan robon, nomata [[kirao]], kiu estas detondita ĉe unu ŝultro kaj ligita ĉe la talio. Akompanaĵo por la kirao estas longmanika [[bluzo]], la toego, kiu estas uzata sub la ekstera tuko. [[Socia statuso]] kaj [[klaso]] determinas la [[teksturo]]n, kolorojn, kaj ornamadojn kiuj plibeligas la veston. Alimaniere, koloraj [[koltuko]]j kaj [[ŝalo]]j estas gravaj indikiloj de socia [[reputacio]], kiam Butano tradicie estis [[feŭda]] socio. [[Juvelo|Juvelaĵoj]] estas plejparte uzataj de virinoj, precipe dum religiaj festivaloj kaj publikaj renkontiĝoj. Por fortigi la identecon de Butano kiel sendependa lando, butana juro devigas ĉiujn butanajn civitanojn porti la [[Nacia robo|nacian robon]] en publikaj areoj kaj ĉe oficialaj aranĝoj. [[Rizo]], [[fagopiro]], kaj ĉiufoje multe da [[maizo]], estas la bazaj manĝaĵoj de la lando. La loka [[Dieto (nutrado)|dieto]] ankaŭ inkludas [[porkaĵo]]n, [[bovaĵo]]n, [[Gruntbovo|gruntbovan]] [[viando]]n, [[kokaĵo]]n, kaj [[Ŝafidaĵo|ŝafaĵon]]. Butano estas la unua lando en la mondo kie estas malpermesita la vendado kaj [[fumado]] de [[tabako]] ekde 2004. [[Rigsaro]] estas stilo de [[populara muziko]] en Butano, konsistanta el miksaĵo de tradiciaj instrumentoj kaj muzikilaj klavaroj, kaj ĝi venas de la fruaj [[1990-aj jaroj]]; ĝi montras la influon de hinda populara muziko, hibridoformon de tradicia kaj okcidentaj popularaj influoj. Tradiciaj ĝenroj inkluzivas la [[ĵungdrao]]n kaj [[boedrao]]n. Arkitektura karakterizaĵo de la regiono estas speco de [[kastelo]]-[[fortikaĵo]] konata kiel la ''[[dzongo]]''. Ekde antikvaj tempoj, la dzongoj funkciis kiel la religiaj kaj sekularaj administracio-centroj por iliaj respektivaj distriktoj. [[Dosiero:Bhutan-masked-dance.jpg|eta|maldekstre|200ra|''Chaam'', sanktaj maskitaj dancoj, estas ĉiujare plenumitaj dum religiaj festivaloj.]] Butano havas multajn [[festotago]]jn, la plej granda parto el ili festas la [[jarsezono]]jn, estas sekularaj kaj religiaj festivaloj. Ili inkluzivas la [[Vintra solstico|vintran solsticon]] (ĉirkaŭ la [[1a de januaro|unua de januaro]], dependante de la [[luna kalendaro]]), la [[Luna novjaro|lunan Novjaron]] ([[februaro]] aŭ [[marto]]), la naskiĝtagon de la reĝo kaj la datrevenon de lia kronado, la oficiala komenco de [[musono|musona sezono]] (la [[22-a de septembro|22-an de septembro]]), [[Nacia tago]] (la [[17-a de decembro|17-an de decembro]]), kaj diversaj Budhanaj kaj hinduaj festadoj. [[Kufo]]vestitaj [[danco]]j kaj danco-[[Dramo (verko)|dramoj]] estas oftaj tradiciaj ecoj ĉe festivaloj, kutime akompanataj per [[popolkanto]]j. Energiaj [[dancisto]]j, portas buntajn lignajn aŭ kunmetaĵovizaĝajn [[masko]]jn kaj stiligitajn [[kostumo]]jn, prezentas [[heroo]]jn, [[demono]]jn, [[mortokapo]]jn, [[bestoj]]n, ge[[dio]]jn, kaj [[karikaturo]]jn de [[plebo]]j. La dancistoj ĝuas reĝan [[patroneco]]n, kaj konservas antikvan popularan tradicion pri la [[maskarto]]. [[Heredo]] en Butano ĝenerale apartenas al la ina prefere ol la virlinio. Filinoj heredos la domon de la [[gepatro]]j. Viro laŭsupoze faras sian propran vojon kaj kutime moviĝas ĉe la edzino. [[Geedziĝo]]j pro [[amo]] estas oftaj en urbaj areoj, sed la tradicio je [[fiksitaj geedziĝoj]] daŭre oftas en la vilaĝoj. Kvankam nekutima, [[poligamio]] estas akceptita, ofte estante maniero por daŭrigi posedaĵon en enhavita familia unuo prefere ol disigado de ĝi. La antaŭa reĝo [[Jigme Singye Wangchuck]], kiu [[Abdiko|abdikis]] en 2006, havas 4 reĝinojn, ĉiuj estis fratinoj. [[Dosiero:UTEP templo.jpg|eta|UTEP templo]] La [[Universitato de Teksaso en Aŭstino|Universitato de Teksaso]] en [[El Paso (Teksaso)|El Paso]] (UTEP) en Usono adoptis butanan arkitekturon por la konstruaĵoj de la universitatejo. == Sporto == [[Dosiero:Bhutan archery.jpg|eta|250ra|[[Changlimithang Stadium]], dum parado.]] La nacia sporto de Butano estas [[arkpafado]], kaj konkuradoj estas aranĝitaj regule en la plej multaj vilaĝoj. Ĝi devias de [[Olimpiko|Olimpikaj]] normoj laŭ teknikaj detaloj kiel ekzemple la allokigo de la celoj kaj atmosfero. Ekzistas du celoj poziciigitaj pli ol 100 metrojn dise kaj teamoj pafas de unu fino de la kampo ĝis la alia. Ĉiu membro de la teamo pafas du sagojn per rondo. Tradicia butana arkpafado estas socia okazaĵo kaj konkuradoj estas organizitaj inter vilaĝoj, urboj, kaj amatoraj teamoj. Alia tradicia sporto estas Digoro, kiu similas al [[globoĵeto]] kaj [[hufumo|hufumĵeto]]. [[Kriketo]] iĝis populara en Butano, precipe ekde la apero de hindaj televidkanaloj en la lando. La nacia kriket-teamo estas unu el la plej sukcesaj de la regiono. [[Piedpilko]] iĝas ankaŭ populara kaj la lando jam havas nacian piedpilkan teamon kiu partoprenas en internaciaj konkursoj. == Transporto == Ne ekzistas [[fervojo]], tial la sola transportilo por plej rapida moviĝo al la ĉefaj [[urbo]]j estas malgrandaj [[aviadilo]]j. Butano havas internacian flughavenon nomatan [[Internacia Flughaveno de Paro]]. La dominanta montareca pejzaĝo malfaciligas kaj multekostigas ian ajn infrastrukturon por la konstruado de vojoj kaj konstruaĵoj; la ekzistantaj [[strato]]j kaj [[ŝoseo]]j ne estas bonkvalitaj kaj preskaŭ neekzistantaj en multaj lokoj ankaŭ pro la malalta ekonomia disvolviĝo de la lando. Nuntempe estas projektoj pri konstruado de modestaj stratoj por plibonigi la vivon kaj komercadon de montaranoj. === Elektraj aŭtoj === La registaro subskribis kontrakton kun [[Nissan]] en decembro 2013 por la liverado de dekoj da tute elektraj aŭtoj antaŭ marto 2014. Poste estis la vico de ĉiuj taksioj en la lando. La registaro kalkulis, ke se ĉiuj aŭtoj en la lando estas elektraj, importado de nafto povus esti reduktita je 70%. == Vidu ankaŭ == * [[Butano de A al Z]] * [[Dzonka lingvo]] * [[Malneta enlanda feliĉo]] * [[Kolegio de Lingvaj kaj Kulturaj Studoj (Butano)]] * [[Gyelpoi tenzhu]], la nacia himno * [[Kvazaŭĉiamverdaj arbaroj de la bramaputra valo]] * [[Tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj]] * [[Orientaliso]] * [[Ngalopoj]] * [[Padmasambhavo|Padmasambhava]] (guruo Rinpoche) * [[Kesang Chuki Dorjee]] (filmproduktistino kaj politikistino) == Eksteraj ligiloj == [http://www.bhutantimes.com/ The Bhutan Times newspaper (angle)] [https://www.slideshare.net/michaelasanda Fotara panoramo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171218110354/https://www.slideshare.net/michaelasanda |date=2017-12-18 }} (serio de 8 fotaroj) (angla) [http://www.bhutanculturalatlas.org/ Bhutan CulturalAtlas] (angla) [https://thebhutanese.bt/the-inner-search-in-schools/ The Buthanese] Guide Association of Bhutan == Referencoj == {{Referencoj}} {{Ŝtatoj en Azio}} {{Projektoj |commons=Bhutan |commonscat=Bhutan |wikinewscat=Butano |ReVo=butan }} {{Elstara}} {{ADLS|2011|35}} <!-- kaj 36 --> {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Butano| ]] [[Kategorio:Etnoj de Butano]] [[Kategorio:Landoj sen maraliro]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1949]] ikjnmgo15y0ns4aiycq0fgskzl1302a 0 886 9368709 9261874 2026-05-08T10:08:39Z Sj1mor 12103 9368709 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Salsa dancing banner Strandbar berlin.jpg|centre|775ra]] {{Informkesto Sporta fako | sporta fako = Danco | supera fako = <!--(nedeviga)--> | fakoj = | kategorio = Ŝatokupo }} [[Dosiero:Bhutan 10.jpg|eta|260ra|Tradicia [[Butano|butana]] danco]] [[Dosiero:Cha-Cha-Cha Valente Cruz 9543.JPG|alternative=|eta|390x390ra|[[Ĉaĉao]]]] [[Dosiero:Tango_dancers_in_Montevideo.png|alternative=|eta|250x250ra|[[Tango]]]] [[Dosiero:Breakdance vienna crop.jpg|eta|260ra|[[Rompdancado|Rompdanco]]]] [[Dosiero:Hans Thoma - Kinderreigen (1872).jpg|eta|260ra|''Der Kinderreigen'' de [[Hans Thoma]] (1839-1924). Bildo de infana amikaro dancante en la kamparo.]] '''Danco''' estas mova socia aktiveco, praktikata precipe dum akompano de [[muziko]]. La danco povas enigi pli bonan [[humoro]]n kaj ankaŭ ĝi estas esprimo de [[sento]]j de dancisto, do ĝi povas esti konsiderata kiel speco de [[arto]]. La estiĝo de danco estas metata en periodo de [[segmenta socio|familia socio]], kie ĝi potencigis [[rito|ritajn]] [[ceremonio]]jn. Tiun ĉi funkcion ĝi havis ĝis [[malnovepoko]], kiam al tiu ĉi funkcio aliĝis ankoraŭ arta funkcio. Tiutempe ne ekzistis danco en geopo, sed sole individua danco - arto aŭ danco grupa - rita.[[Dosiero:Joy in traditional dance.jpg|eta|Ĝojo en tradicia danco]]En la [[20-a jarcento]] estiĝis vico de konkursoj, kiuj diferenciĝas laŭ speco de danco. Kun la sistemo de konkursoj estiĝis ankaŭ sistemo de taksado por diversaj dancoj, tiu ĉi taksado estas fondita je kombino de subjektivaj impresoj (ĝojo el danco, esprimo en la vizaĝo, natureco ktp.) kaj je objektivaj faktoj kiel estas komplikeco de danca prezento kaj ties faro (precipe ĉe [[akrobato|akrobataj]] dancoj oni taksas interrilaton inter intenco kaj faro). Vidu artikolon [[balo]]. Oni povas indiki distingon inter la kuntekstoj de pli profesia [[sceneja dancado]] kaj pli spontana partoprenema dancado,<ref>[http://www.artsalive.ca/en/dan/dance101/forms.asp Canadian National Arts Centre – Dance Forms: An Introduction] Alirita la 28an de februaro 2019</ref> kvankam tiuj du kategorioj ne ĉiam estas komplete apartaj. Eblus abstraktigite vortumi, ke danco estas "traduko de inspiro, plej ofte melodia aŭ ritma, al movado". Dancado estas [[rito]], parto de tradicia [[kutimaro]], performa [[arto]], sporta disciplino, speco de [[psikoterapio]], ertaltira, militinstiga, [[religia danco|religia]] formo de socia interago aŭ simple esprimo de [[emocio]]. Aliaj formoj de homa movado estas foje konsiderataj kiel havantaj dancecan kvaliton, kiel [[batalarto]]j, [[gimnastiko]], [[Kuraĝigistinoj|kuraĝigistinado]], [[arta sketado]], [[sinkrona naĝado]], marŝobandoj kaj multaj aliaj formoj de [[atletiko]]. == Variaj kaj universalaj signifoj <ref>[[Esperanta Retradio|EsperantaRetradio]] [http://esperantaretradio.blogspot.com/2023/02/danco-varia-esprimilo.html?view=flipcard Danco - varia esprimilo] la 22-an de februaro 2023</ref> == Danco estas tre grava parto de multaj kulturoj tra la mondo. En kelkaj el ili, danco estas pli ol nur [[ekzercado]] aŭ [[Amuzo|amuziĝo]], ĝi estas parto de religiaj ceremonioj, familiaj celebraĵoj, sociaj okazaĵoj, kaj aliaj esencaj aspektoj de la vivo. La danco estas eble unu el la plej primitivaj formoj de artefarado, kiu estas estigita per la movado de la korpo kun la esprimoj de sentoj kaj ideoj. La danco havas longan kaj elstaran historion, kaj estis praktikata fare de homoj dum multaj jarcentoj. Ekzistas multaj variaj formoj kaj stiloj de danco kiuj evoluis kaj disvolviĝis, kaj ankaŭ ekzistas multaj kialoj kaj avantaĝoj por praktiki ĝin. Danco povas havi multajn pozitivajn efikojn sur onian [[Fizika taŭgeco|fizikan]] kaj [[Mensa sano|mensan]] [[Sano|sanon]]. Ekzemple, danco implikas movojn, kiuj postulas fizikan streĉon kaj povas esti tre bonaj kiel kardiovaskula ekzerco. La danco povas helpi plibonigi la [[Respirsistemo|respirsistemon]], kaj reduktas la riskojn de [[Kormalsano|koraj malsanoj]]. Ĝi ankaŭ stimulas la [[Cerbo|cerbon]], ĉar oni bezonas lerni novajn movojn kaj sekvi muzikajn [[Ritmo (muziko)|ritmojn]]. Tio plibonigas la [[Memoro|memoron]], la [[Kogno|kognan kapablon]] kaj kreas senton de pli da [[memfido]]. Ĝi ankaŭ helpas oniajn emociojn. Danco povas redukti [[Streso|streson]] kaj maltrankvilon. Ĝi povas helpi al vi senti vin pli feliĉa kaj pli liberema. Multaj dancoj estas sociaj kaj implikas partoprenon de aliaj homoj. Tio plibonigas oniajn [[Socia interago|sociajn interagojn]], kiel la komunan laboron, la [[Komunikado|komunikadon]], la [[Empatio|empation]] ktp. Danco donas gravan kaj grandan kontribuon por la homa kogna disvolviĝo, kaj ĝi havas interesan rolon kiam oni parolas pri sociemo kaj interrilatiĝo. Per ĝi, oni povas esprimi sentojn, rakonti historiojn, kaj komuniki sen vortoj. == Historio == === Antikva epoko === [[Dosiero:Ägyptischer Maler um 1400 v. Chr. 001.jpg|eta|maldekstra|<center>bildigo de danco en antikva Egiptio, ĉirkaŭ 1400 antaŭ nia erao]] La plej malnova konservita dokumentado de dancado estas hindaj [[prahomaj pentraĵoj|rokaj pentraĵoj]], kiuj originis en la periodo de kvina ĝis tria jarmiloj antaŭ nia erao. Pentraĵo en la kavernoj de [[Bhimbetka]] montras formacion de dancado en vico<ref>[http://www.neuenhofer.de/guenter/madhyamaha/madhthemen.html Bildo de la kavernoj de Bhimbetka:Danco en formacio] ({{de}}). </ref> Reprezentaĵoj de la plej fruaj formoj de [[hinduismo]] bildigas la dion [[Ŝivao]] kiel "Reĝo de la danco". Inter la jaroj 400 kaj 200 en [[Hindio]] ekestis la libro ''Natjaŝastra '', en Esperanto "Sankta scienco de danco", la plej influa frua verko pri dancado. En [[antikva Egiptio]] ekzistis ritaj dancoj, kiu montris la morton kaj renaskiĝon de la dio [[Oziriso]] - tiuj dancoj estis teknike tiel kompleksaj ke ilin nur povis plenumi profesiaj dancistoj. La loĝantoj de [[antikva Grekio]] sistemigis la dancadon laŭ diaĵoj kaj iliaj asociitaj emociaj esprimoj. Grava historia dokumento estas la priskribo de la helenisma [[cirklodanco]] ([[malnovgreke]] ἡ χορεία, ''hē ĥoreía'') en la verkaĵo [[Iliado]] de [[Homero]], kreita inter la 8-a kaj 6-a jarcentoj antaŭ nia erao. [[Ekstazo|ekstazaj]] dancoj estis parto de la Dionizadoj, festoj honore al la dio [[Dionizo]], el kiuj poste evoluis la teatraj ĝenroj [[dramo]] kaj [[komedio]]. En tiuj formoj de teatro ofte partoprenis [[koruso]], kies movadoj estis fiksitaj kiel ''Χορογραφία'', "koreografio" - el tio evoluis la moderna koncepto de [[koregrafio]]. [[Terpsiĥoro]] (''Τερψιχόρη)'', laŭ la [[helena mitologio]], estis [[muzoj|muzo]] de danco, de teatra [[ĥoro]] kaj, laŭ aliaj, ankaŭ de [[muziko]] kaj tekstoj de kanzonoj. Oni reprezentas ŝin kun kronoj el floroj kaj liro en la manoj. === Renesanco === [[Dosiero:Galliard.jpg|dekstra|eta|[[Galjardo]] en [[Sieno]], Italio, 15a jarcento.]] Kvankam en la eŭropa [[Mezepoko]] oni sendube ĉiam dancis, precipe en la farmistaj sezonaj festoj, pri tio ekzistas nur malmultaj dokumentoj. En la komenco de la 15-a jarcento, signifa ŝanĝo okazis kiam la dancado de miksitaj paroj iĝis populara ŝatokupo en la [[kortumo]]j de eŭropaj nobeloj. La apero de la unua ceremonia gvidanto de kortuma danco kaj la apero de la unuaj manlibroj pri dancado substrekas la fakton ke la danco iĝis parto de la nobela vivostilo. La kortuma poeto de [[Francisko Sforza]] ''Antonio Cornazzano'' (1429-1484), krom multnombraj aliaj skribaĵoj ankaŭ verkis "libron pri la arto de dancado" (itale ''Libro dell'arto del danzare'', 1460). La ''danse basse'', populara danca formo en la [[Renesanco]], estis esence [[procesio|procesia]] danco kun graciaj ceremoniaj movadoj, kiujn povus ankaŭ plenumi la sinjorinoj en siaj malkomfortaj vestaĵoj. Inter la plej popularaj dancoj de tiu speco estas la [[Pavano]] ("pava danco"). La gajeco kaj inklino al pli liberaj moroj de la frua 16-a jarcento kondukis al la enkonduko de ''danse haute'' ("alta danco") kiu postulis rapidajn movojn, saltojn kaj fizikan lertecon. La unua tia danco estis la [[Galjardo]] el [[Italio]], kiu danciĝis precipe sen mantuŝo en diversaj paŝoj kaj saltoj. Ankaŭ la dancoj [[Korento]], [[Alemando]] kaj la tre populara [[Gavoto]] de la 17-a jarcento apartenas al tiu grupo. La viglaj dancoj de la supera klaso de la 16-a jarcento estis stiligitaj kopioj de la dancoj de la tiutempaj malaltaj klasoj. En la dua duono de la 16-a jarcento la dancoj iĝis pli unuecaj kaj samtempe pli spektaklaj. Danclernejoj en la gravaj eŭropaj kortumoj instruis dancadon al la nobeloj, tiel ke la plej popularaj dancoj povis esti facile kopiataj de unu lando al alia. Talentaj balaj reĝisoroj organizis superbajn prezentojn, en kiuj dancado, [[kantado]], [[recitativo]]j kaj [[pantomimo]] estis kombinataj en riĉe ornamita kadro. La libro ''Orchésographie'' el 1588 de ''Thoinot Arbeau'' estas konsiderata la plej bona dokumenta fonto pri la dancado de la malfrua renesanco. === Baroko === La baroka danco sekvis la jam disvolvigitan dancemon denove en Francio (''ballet de cour'' aŭ kortuma baleto), kie ĝi evoluigis la instrumentan [[muziko]]n, de unika melodio sed kun ritmaro adaptita al danco. Li estis patronita speciale de la reĝo [[Ludoviko la 14-a]], kiu organizis el danco grandajn spektaklojn (''Ballet de la Nuit'' (nokta baleto), [[1653]], en kiu la reĝo mem partoprenis kiel rolulo suno), kaj kreis en [[1661]] la Reĝan Akademion de Danco. Kiel koreografo elstaris [[Pierre Beauchamp]], kreinto de la ''danse d'école'' (lerneja danco), nome la unua sistemo [[Pedagogio|pedagogia]] por danco. La ĉefaj tipoj de danco tiuepoke estis la jenaj: [[menueto]], ''bourrée'', [[Polonezo|polonezo]], ''rigaudon'', ''[[allemande]]'', ''[[Sarabando|zarabande]]'', ''[[Paspiedo|passepied]]'', ''gigue'', ''[[Gavoto|gavotte]]'', ktp. En Hispanio populariĝis aliaj diversaj dancostiloj kiel la jenaj: ''seguidilla'', ''zapateado'', ''[[Ĉakono|chacona]]'', ''[[fandango]]'', ''[[Ĥoto|jota]]'', ktp.<ref>Abad (2004), p. 25-35.</ref> [[Dosiero:Il Ballo2.jpg|maldekstra|eta|300ra|Socia danco de la [[18a jarcento]].]] En la [[18a jarcento]] - nome la epoko de [[Rokoko]] - pluis la franca hegemonio, kaj en [[1713]] oni kreis la Baletlernejon de la [[Operejo de Parizo]], nome la unua dancakademio. [[Raoul-Auger Feuillet]] kreis en [[1700]] sistemon de notacio por danco, por transskribi la diversan varion de dancomovoj. En tiu epoko la klera danco eksendependiĝis el [[poezio]], [[opero]] kaj [[teatro]], kaj atingis aŭtonomecon kiel propra arto, kaj eĉ formulis propran vortotrezoron. Oni ekverkis muzikajn verkojn nur por baleto, elstare [[Jean-Philippe Rameau]] – kreinto de la ''opéra-ballet'' –, kaj ekaperis nomoj de elstaraj dancistoj, kiel [[Gaetano Vestris]] kaj [[Marie Anne de Cupis de Camargo|Marie Camargo]]. Je popola nivelo, la moda danco estis la [[valso]], de takto ¾, dum en Hispanio aperis la [[flamenko]].<ref>Abad (2004), p. 37-66.</ref> Dum la [[novklasikismo]] la ĝenro baleto ĝuis grandan disvolvigon, ĉefe pro la teoria kontribuo de la koregrafo [[Jean-Georges Noverre]] kaj lia koncepto ''ballet d'action'' (agadbaleto), kiu elstarigis la senton super la gesta rigideco de la aaademia danco. Oni serĉis pli grandan naturalismon kaj pli bonan kongruon de muziko kaj teatro, fakto perceptebla en la verkoj de la komponisto [[Christoph Willibald Gluck]], kiu nuligis multajn konvenciojn de la baroka danco. Alia elstara koregrafo estis [[Salvatore Viganò]], kiu donis pli grandan viglan buntecon al la «baletanaro», nome la dancistaro kiu akompanas la protagonistajn dancistojn, kiu akiris sendependecon rilate al tiuj.<ref>Abad (2004), p. 37-56.</ref> === Romantismo === La [[Romantismo|romantisma]] danco rekuperis emon por la popoldancoj, la folkloraj dancoj, multaj el kiuj oni malforgesigis. Aperis la klasika vestaĵaro de baleto (nome la ''[[Baleta jupo|tutuo]]''), por la unua fojo en la ''Baleto de la Monaĥinoj'' de ''Robert le Diable'' (1831), de [[Giacomo Meyerbeer]]. Oni ekkomponis muzikon pure por baleto, kaj elstaris ''Coppélia'' (1870), de [[Léo Delibes]]. El teoria vidpunkto, elstaris la figuro de la koregrafo [[Carlo Blasis]], ĉefa kreinto de la moderna baleto ĉar kodigis ĉiujn teknikajn aspektojn koncerne al danco: en ''La kodo de Terpsiĥoro'' (1820) li rilatis la dancon kun la aliaj artoj, farante studojn de [[anatomio]] kaj korpaj movoj, ampleksigante la vortotrezoron rilate al la danco, kaj distingante variajn tipojn de dancistoj laǔ ilia fizika aspekto. Li ankaǔ enkondukis la dancon sur la piedpintoj, en kiu elstaris [[Marie Taglioni]] kaj [[Fanny Elssler]]. En popularaj dancoj, pluis la modo de [[valso]], kaj aperis la [[mazurko]] kaj la [[polko]].<ref>Abad (2004), p. 57-90.</ref> [[Dosiero:Snowdance.jpg|eta|250ra|Ludo de ''[[La Nuksrompilo]]'', de [[Pjotr Ĉajkovskij]].]] Meze de la [[19-a jarcento]], pro la muzika [[naciismo]], la geografia centro pri kreado kaj plinovigo pasis el [[Parizo]] al [[Sankt-Peterburgo]], kie la Imperia Baleto atingis nivelojn de granda brilo, kun kerna centro en ties [[Mariinskij-Teatro]] – kaj, poste, en la [[Bolŝoj-Teatro]] de [[Moskvo]] –. La ĉefa figuro en la kunformado de la rusa baleto estis Marius Petipa, kiu enkondukis tipon de rakonta koregrafio en kiu la propra danco estas kio rakontas la historion. Li faris baletojn pli longajn, de ĝis kvin aktoj, konvertante la baleton en granda spektaklo, kun brilaj surscenigado, elstare lia kunlaboro kun [[Pjotr Ĉajkovskij]] en ti esceptaj verkoj: nome ''La bela dormantino'' (1889), ''[[La Nuksrompilo]]'' (1893) kaj la ''[[Cignolago]]'' (1895). Je popola nivelo, la plej fama danco de la epoko estis la [[kankano]], dum en Hispanio aperis la [[habanero]] kaj la ĉotiso.<ref>Abad (2004), p. 92-122.</ref> === Nuntempa danco === La [[nuntempa danco]] startis denove per la hegemonio de la rusa baleto atingita fine de la 19a jarcento: [[Michel Fokine|Miĥail Fokin]] donis pli da gravo al esprimivo super la tekniko; lia verko ''[[Les Sylphides]]'' (1907) inaŭguros la «atmosferan baleton» – nome nur danco, sen intriga fadeno –. [[Sergej Djagilev]] atingis grandegan sukceson pere de la ''[[Rusaj Baletoj]]'' en [[Parizo]], enkondukante la dancon en la avangardajn tendencojn: lia unua granda sukceso estis la ''polovcianaj dancoj'' de la [[Princo Igorj]] de [[Aleksandr Borodin]] (1909), al kiu sekvis ''[[La Fajra Birdo]]'' (1910), ''[[Petruŝko]]'' (1911) kaj ''[[La konsekro de la printempo]]'' (1913), de [[Igor Stravinski]]; finfine, ''Parade'' (1917) estis mejloŝtono ene de la avangardo, kun muziko de [[Erik Satie]], [[koregrafio]] de [[Leonid Mjasin]], libreto de [[Jean Cocteau]] kaj dekoracio de [[Pablo Picasso]]. En la grupo de Djagilev elstaris la dancistoj [[Wacław Niżyński|Vaslav Nijinski]], [[Anna Pavlova]] kaj [[Tamara Karsavina]]. Pro la [[Soveta Revolucio]] la rusa baleto iĝis ilo de politika propagando, kaj perdis grandan parton de sia kreivo, kvankam aperis grandaj dancistoj kiel [[Rudolf Nurejev]] kaj [[Miĥail Bariŝnikov]], kaj oni produktis memorindajn verkojn kiel ''Romeo kaj Julieta'' (1935) kaj ''Cindrulino'' (1945), de [[Sergej Prokofjev]], kaj ''Spartako'' (1957), de [[Aram Ĥaĉaturjan]]. Krome elstariĝis la sistemo [[Pedagogio|pedagogia]] ideota de [[Agripina Vaganova]]. [[Dosiero:Macke Russisches Ballett 1.jpg|eta|200ra|maldekstra|''Rusaj Baletoj'' (1912), de [[August Macke]], ''Kunsthalle'', [[Bremeno]].]] La [[Ekspresionismo|ekspresionisma danco]] estis rompo disde la klasika baleto, ĉar serĉis novajn formojn de esprimivo baze sur la libereco de la korpa gestaro, liberigita el ligiloj de [[metriko]] kaj [[ritmo]], en kiu graviĝis la korpa memesprimivo kaj la rilato kun la loko. Ĝia ĉefa teoriulo estis la koregrafo [[Rudolf von Laban]], kiu kreis sistemon kiu klopodis integrigi korpon kaj animon, metante emfazon al la energio kiu eliras el la korpoj, kaj analizante la movon kaj ĝian rilaton kun la spaco. Tiu nova koncepto kristaliĝis ĉe la dancistino [[Mary Wigman]]. Sendepende, la granda figuro de komenco de la jarcento estis [[Isadora Duncan]], kiu enkondukis novan dancoformon, inspiritan en grekaj idealoj, plej malferma al la improvizo, al la spontaneco. En la [[intermilita periodo]] elstaris la [[Francio|franca]] kaj [[Britio|brita]] skoloj, same kiel ekelstariĝis dancistoj de [[Usono]]. En Francio, la Baleto de la [[Opero de Parizo]] revenis al la brilo de la romantisma epoko, danke ĉefe al la laboro de [[Serge Lifar]], [[Roland Petit]] kaj [[Maurice Béjart]]. En Granda Britio elstaris figuroj kiel [[Marie Rambert]], [[Ninette de Valois]], [[Frederick Ashton]], [[Antony Tudor]], [[Kenneth MacMillan]], [[Margot Fonteyn]], ktp. En Usono, kie estis malabunda tradicio, oni alvenis en malmulta tempo al alta nivelo de kreivo kaj profesieco, danke al unuarange pioniroj kiel [[Ruth Saint Denis]], [[Martha Graham]], [[Doris Humphrey]] kaj [[Agnes De Mille]]. La rusa [[George Balanchine]] – aperinta el la kompanio de Djagilev – instaliĝis tie en [[1934]], kaj tie fondis la ''School of American Ballet'' (Lernejo de usona baleto), kaj produktis spektaklojn kiuj renomis lin kiel unu de la plej bonkvalitaj koregrafoj de la jarcento. En la [[1950-aj jaroj]] kaj [[1960-aj jaroj]] elstaris la plinoviga aktiveco de [[Merce Cunningham]] kiu, influita de la [[abstrakta ekspresionismo]] kaj la [[hazarda muziko]] de [[John Cage]], enkondukis la dancon bazitan sur la hazardo, la [[ĥaoso]], la sentialo (''chance choreography''). Alia granda mejloŝtono de la epoko estis ''[[West Side Story]]'' (1957) de [[Jerome Robbins]]. Kun [[Paul Taylor]] la danco eniris en la etoson de la [[postmoderneco]], per dekomenca manifesto en lia ''Duet'' (1957), kie li restis senmova ĉe pianisto kiu ''ne'' ludis la pianon. La postmoderna danco enkondukis la ĉiutagon, la ordinarajn korpojn kontraŭ la stiligitaj korpoj de la klasikaj dancistoj, kun kombino de stiloj kaj influoj, el orientaj al folkloraj, aligante eĉ movojn de [[aerobiko]] kaj ''[[kickboxing]]''. Aliaj postmodernaj koregrafoj estis [[Glen Tetley]], [[Alvin Ailey]] kaj [[Twyla Tharp]]. En la lastaj jardekoj de la 20a jarcento elstaris koregrafoj kiel [[William Forsythe (koregrafo)|William Forsythe]] kaj [[Mark Morris]], same kiel la [[Nederlando|nederlanda]] skolo, reprezentata de [[Jiří Kylián]] kaj [[Hans van Manen]], kie edukiĝis ankaŭ la hispano [[Nacho Duato]]. Je la kampo de popularaj dancoj, en la 20-a jarcento ekzistis granda diverseco de stiloj, inter kiuj rimarkindas: [[Fokstroto|fokstroto]], ĉarlestono, [[Frapa dancado|frapodanco]], [[ĉaĉao]], [[tango]], [[bolero]], [[pasodoblo]], [[rumbo]], [[Sambo (danco)|sambo]], kongao, merengeo, salso, ''twist'', [[Rokenrolo|rokenrolo]], [[Lunpaŝado|lunpaŝado]], ''hustle'', ''[[breakdance]]'' ktp.<ref>Abad (2004), p. 124-363.</ref> == Dancostiloj == Ekzistas grandega gamo da dancaj formoj. Ĝis nun ne akceptiĝis universala [[skemo]] kategoriigi la diversajn dancojn, kaj tial ankaŭ ĉi tie nur prezenteblas proksimuma orientiĝo, ne klasifika sistemo. Eblas trovi trajtojn, laŭ kiuj dancoj pli-malpli meteblas en grandajn grupojn, sed ekzaktaj kriterioj por dividoj al certaj subgrupoj ne troveblas. Kutima kategoriigo ordigas laŭ la socia [[evento]] aŭ celo de la danco. Laŭ evento grupigeblas ritaj [[Sankta danco|dancoj kun religia fono]], popolaj aŭ folkloraj dancoj ligitaj al tradiciaj etnaj kutimaroj, kaj sociaj dancoj, kiuj praktikatas en sociaj festoj ĉiuspecaj. Laŭ celo diferencigeblas la arta danco, turnira danco, kiu rigardatas [[sporto|sporta]] disciplino, terapia aŭ medita dancado, prezenta danco sur [[scenejo]], rigardata de pli aŭ malpli granda publiko, la pure distra dancado kaj la svata danco, kies celo estas impresi deziratan ontan partneron kaj proksimiĝi al la persono dezirata por kutima para vivo. Ankaŭ popularas grupigo laŭ la nombro de dancantoj en unuopan dancon, paran dancon kaj grupan dancon - iom malfacilas ke ene de sola danco eblas miksi tiujn tri formojn. Grupajn dancojn laŭ la geometria formo de la danca grupo eblas plu diferencigi je cirkla danco, ĉena (unu dancisto post alia) kaj vica (unu dancisto apud alia) dancoj. Specifa grupo estas la formacia danco, en kiu la geometria formo de la danca grupo ofte ŝanĝiĝas. [[Dosiero:Bundesarchiv Bild 183-L0602-0329, Prag, Weltfestspiele, Gruppe aus Böhmen.jpg|eta|<center>folklora dancgrupo el [[Bohemio]] en la 1-a [[Monda Festivalo de Junularo kaj Studentaro]] de 1947 en Prago.]] [[Dosiero:Krojovany pruvod Mala Rusava.jpg|eta|<center>nuntempa folklora dancgrupo el najbara [[Moravio]].]] Troveblas multaj pliaj karakterizaĵoj, laŭ kiuj diferencigeblas dancoj, precipe ecoj de la danca tekniko, sed tiaj diferencigoj uzatas kompare malofte. === Folklora, historia kaj spiriteca danco === Aparte vastan gamon da formoj havas la popolaj aŭ folkloraj dancoj, kiuj tre diferencas laŭ la lokaj etnoj kaj ties tradicioj. Ekzemplo pri internacie konata tradicia folklora danco estas la [[hula danco]] de Havajo, alia pri relative moderna folklora danco la [[gumbota danco]] el [[Sudafriko]]. Teknike elstaras interalie la sida danco el la insuloj de suda Pacifika Oceano kaj la glava danco de [[Skotlando]]. Specifaj formoj de danco evoluiĝis el la festado de [[karnavalo]]. En okcidenta [[Germanio]] kaj najbaraj regionoj de [[Nederlando]] kaj [[Belgio]] konatas specife karnavalaj scenejaj dancoj de knabinoj (nuntempe ankaŭ malofte de geknaboj) en napoleonecaj gardistaj kostumoj, kies kulture origina ideo estis moki pri la okupado de [[Rejnlando]] fare de la napoleona armeo komence de la 19-a jarcento, sen ke oni povuas puni tiun kaŝan esprimon de protesto. Specifa danca ĝenro la "gardistaj dancoj" tamen nur iĝis en la 1920-aj jaroj, kiam aldoniĝis elementoj de la vicaj dancoj de knabinoj el la tiutempaj scenejaj danc-spektakloj. Internacie pli konatas la [[Sambo]] de la brazila karnavalo. [[Dosiero:Whirlingdervishes.JPG|eta|maldekstra|250ra|<center>turniĝantaj [[derviŝo]]j de la ordeno ''[[Mevlevio|Mevlevi]]'' en Turkio.]] La termino "historia danco" celas la revivigon de historie malaperintaj dancoj, aparte el la eŭropa mezepoko, pere de nuntempaj dancgrupoj. Ili praktikas dancojn jam menciitajn en la supra ĉapitro "Renesanco", kiel ekzemple [[Pavano]] (la "pava danco"), [[Galjardo]], [[Korento]], [[Alemando]] aŭ [[Gavoto]]. Formoj kiel [[tranco]], nome dancoj (ekzemple en [[Balio]], foje dancataj nudpiede paŝante sur ardanta karbo) aŭ sakralaj dancoj (de modernaj kristanaj eklezioj aŭ ezoteraj movadoj) celas spiritajn spertojn dum la dancado. Centras la koncentriĝo pri la propra korpo kaj meditado dum la dancado. Aparte konata formo de tia dancado estas la turniĝantaj [[derviŝo]]j en Turkio. Ankaŭ [[judoj]] praktikas dancadon kaj en religiaj kaj en sociaj ceremonioj. === Sceneja dancado === [[Dosiero:Two dancers.jpg|alt=A man and woman, mid-leap|eta|Du dancistoj de [[moderna danco]] sur scenejo.]] [[Sceneja dancado]] krom parola teatro kaj [[muzika teatro]] estas la tria tradicia formo de teatro. Aparte la [[baleto]] per sia longa tradicio tre influis aliajn formojn de arta dancado. Komence de la 20-a jarcento [[Isadora Duncan]] iniciatis movadon kontraŭ la rigidaj konvencioj de la klasika baleto. Tiu ideon de "libera dancado" interalie pluevoluigis Ruth St. Denis, Mary Wigman ("esprima danco") kaj [[Martha Graham]] ("moderna danco"). Post la [[Dua Mondmilito]] kaj aparte en la 1960-aj kaj [[1970-aj jaroj]] ekestis vasta gamo de novaj koreografiaj stiloj kaj dancaj teknikoj, ekzemple "danca teatro" laŭ [[Pina Bausch]], la japana ĝenro [[butoo]] kaj formo nomata "novklasika baleto" laŭ ''Uwe Scholz''). La aktualaj stiloj kaj evoluoj de sceneja dancado resumiĝas per la termino [[nuntempa danco]]. === Socia dancado === [[Dosiero:Ballroom dance exhibition.jpg|eta|<center>bazaj konoj pri "standardaj" paraj sociaj dancoj kiel [[valso]] en okcidente influitaj industriiĝintaj landoj konsideratas parto de la ĝenerala eduko.]] Socia dancado laŭ la moderna difino de la programo de la monda danca konsilio dominiĝas per para dancado laŭ muzikaĵoj de la ĝenroj [[valso]], [[diskoteko|diskoteka]] [[popmuziko]] kaj [[Svingo (muzikstilo)|svingo]]. En multaj landoj aldone popularas latinamerikaj dancoj (kiel [[ĉaĉao]], [[sambo]] aŭ [[merengo]]) kaj kiel aparta kategorio [[tango]], aparte la klasika argentina tango. La dancaro laŭ [[Svingo (muzikstilo)|svinga muziko]], evoluiĝinta el la ĵaza muziko de Usono, per dancoj kiel ''Lindy Hop'', ''Charleston'', ''Shag'', ''Balboa'' kaj ''Boogie-Woogie'' gvidis al la danca ĝenro [[rokenrolo]]. Krom tiuj "klasikaj" modernaj sociaj dancoj ekzistas modaj dancoj, kiuj ofte popularas nur mallonge kaj foje danciĝas laŭ unuopa difinita muzikaĵo, kiel ekzemple la danco [[Lambada]]. Aparta formo de [[sporta danco|sporta socia dancado]] estas la [[rulseĝo|rulseĝa]] dancado, en kiu paroj kun unu korpe handikapita kaj unu nehandikapita partnero komune plenumas sociajn dancojn. Ankaŭ aparta celo de danco estas la [[danca terapio]], kiu estas grupiĝo de pluraj skoloj de per-arta [[psikoterapio]], en kiuj centras dancado en servo de psika kuracado. La libere improvizata dancado, komprenata kiel ĉiu speco de movado kun krea esprimo kaj komunika rolo, celas la individuan esprimon, komprenon kaj prilaboron de emocioj kaj interhomaj rilatoj. [[Dosiero:Bauchtanz Chryssanthi Sahar.jpg|eta|maldekstra|<center>ventra dancistino]] === Spektakla dancado === Spektakla dancado krom la artaj, sportaj aŭ religiaj dimensioj provas aparte fokusigi la distron de la publiko. [[Frapa dancado]] aparte karakteriĝas per tio, ke la dancistoj plejparte agas per piedaj movoj, dum movado de la resta korpo estas pli limigita. La [[ŝuo]]j havas metale fortigitajn plandojn, tiel ke ĉiu kontakto de la plandoj kun la planko kaŭzas bone aŭdeblan klakan sonon kaj la dancistoj per siaj piedaj movoj agas kiel ritmomuzikistoj. Ĵaza kaj moderna dancado grupigas vastan gamon de dancoj, kiuj iom post iom evoluis el la [[ĵazo]]. Krom la klasika ĵaza danco kaj [[moderna danco]] en tiu kategorio estas pluraj dancaj formoj aparte praktikataj en la junulara kulturo, ekzemple [[hiphopo]] aŭ stilo nomata ''popping'', en kiu la dancistoj imitas la movadojn de [[roboto]]j. Kompare tre malsamas la tiel nomata [[rompdancado]], en kiu la dancistoj per nekutime multa kontakto de manoj, ŝultroj kaj dorso al la grundo plenumas akrobatecajn movojn. [[Dosiero:Sankai Juku.jpg|eta|300ra|<center>la grupo [[Sankai Juku]] en prezento de la ''Festival Internacional Cervantino'' en 2006.]] La [[ventra danco]], pro siaj karakterizaj movadoj de la [[pelvo]] kaj de la [[ventro]] inter la [[kokso]]j, estas dancata ofte de virina, malpli ofte de vira dancisto, foje ankaŭ de grupoj. Kvankam ĝi ofte interpretiĝis erotike, la orientala danco principe ne estas erotika danco. [[Butoo]] (舞踏 Butō?) estas formo de japana danca teatro kiu ampleksas diversan gamon de agadoj, teknikoj kaj instigoj por dancado, prezento kaj movado. Oftaj karakterizaĵoj de la arto inkludas ludemajn kaj groteskajn figuraĵojn, tabuajn temojn, ekstremajn aŭ absurdajn mediojn, kaj la scenejaj dancadoj estas tradicie farataj en blanka korpofarbado kun malrapida, tre kontrolita moviĝo. Se dum la dancado uzatas brulantaj [[torĉo]]j, uzatas la termino "fajrodanco". La speco de la akompana muziko povas forte varii, de orientala muziko tra rokmuziko, popmuziko aŭ hiphopo ĝis muziko de la eŭropa mezepoko. === Kontaktdanco === [[Kontaktdanco]], ankaŭ nomata kontaktimprovizado, estas danco-praktiko en kiu la kontaktpunktoj inter la partoprenantoj estas deirpunkto de esplorado tra improvizitaj movoj. Temas pri tre libera movoformo kiu konsistas el [[moderna danco]], [[gimnastiko]] kaj [[luktosporto]] kaj kiu metas grandan emfazon sur komuna improvizado. Kontaktdanco povas esti praktikata de du aŭ pli da partoprenantoj. Kontaktdanco estas konsiderata kiel speco de improvizita danco kaj estas unu el la plej konataj formoj de postmoderna danco. === Aliaj === Pri la multnombraj pliaj dancstiloj provizore simple informu la sekva listo de ligiloj al apartaj artikoloj: {{Div col|cols = 3}} :[[Baleto]] <!-- artikolo [[klasika danco]] ne ekzistas esperantlingve. La franca, germana, angla vikipedio deklaras la vorton simpla sinonimo de baleto. --> :[[Danca terapio]], interalie [[biodanco]] :[[Formacia danco]] :[[Nuntempa danco]] (=nuntempaj skoloj de klasika danco) :[[Ventra danco]] aŭ foje orienta danco :[[Popoldanco]] :[[Klakdanco]] :[[Salona danco]] :[[Sporta danco]] :[[Rokenrolo]] :[[Rompdancado]] {{Div col end}} == Dancoj == [[Dosiero:Tanzturnier 51.JPG|eta|Sergej kaj Viktoria Tatarenko, germanaj venkintoj de la turniro amatora pri latinamerikaj dancoj.]] {{Div col|cols = 3}} :[[Baĉato]] :[[Cirklodanco]] :[[Ĉaĉao]] :[[Ĉardaŝo]] :[[Danzono]] :[[Fokstroto]] :[[Habanero]] :[[Kankano]] :[[Kontraŭdanco]] :[[La Bamba]] :[[Mambo]] :[[Mazurko]] :[[Merengo]] :[[Paĉango]] :[[Pasodoblo]] :[[Polko]] :[[Polko-mazurko]] :[[Polonezo]] :[[Polsko]] :[[Rumbo]] :[[Salso]] :[[Sambo]] :[[Sinodanco]] :[[Tango]] :[[Tverko]] {{Div col end}} Aparta temo de danco estas [[arta sketado]]. === Popoldancoj === [[Dosiero:CCMDonation25.JPG|eta|300ra|Gedancistoj de [[Danzono]].]] * [[Anglaj kampardancoj]] * [[Armena danco]] * [[Bretona danco]] * [[Bulgaraj popoldancoj]] * [[Flamenko]] * [[Francaj tradiciaj dancoj]] * [[Galopedo]] * [[Kongado]] * [[Latinamerikaj dancoj]] * [[Mevlevio]] * [[Pluvdancado]] * [[Spirit-danco]] * [[Ŝalaĥo]] * [[Usonaj dancoj]] === Specialaj movoj === : [[Lunpaŝado]] == Listo de dancistoj == {{Ĉefa|listo de dancistoj}} [[Dosiero:Top-Hat-Rogers-Astaire.jpg|eta|[[Ginger Rogers]] kaj [[Fred Astaire]] eble estas la plej fama paro de dancistoj el la filmoj de [[Holivudo]] (1935).]] Iuj aparte konataj dancistoj estas : [[Carmen Amaya]] (1913–1963), hispana [[Flamenko]]-dancistino : [[Fred Astaire]] (1899–1987), usona [[frapa dancado|frapdancisto]] : [[Jane Avril]] (1868–1943), franca ''Cancan''-dancistino : [[Josephine Baker]] (1906–1975), usona sceneja dancistino : [[James Brown]] (1933-2006), usona kantisto kaj [[rompdancado|rompdancisto]] : [[Isadora Duncan]] (1877–1927), usona dancistino, koreografino, pioniro de ekspresionisma danco : [[Michael Flatley]] (naskiĝis en 1958), usona dancisto, koreografo kaj produktisto de irlanda [[frapa dancado]] : [[La Goulue]] (1866–1929), franca ''Cancan''-dancistino : [[Martha Graham]] (1894–1991), usona dancistino kaj koreografo : [[Mata Hari]] (1876–1917), niederlanda sceneja dancistino kaj spionino por [[Nazia Germanio]] : [[Michael Jackson (muzikisto)|Michael Jackson]] (1958-1909), usona popkantisto kaj dancisto : [[Gene Kelly]] (1912–1996), usona [[frapa dancado|frapdancisto]] kaj aktoro : [[Ginger Rogers]] (1911-1995), usona [[frapa dancado|frapdancistino]] : [[Marika Rökk]] (1913–2004), germania sceneja dancistino == Rilataj temoj == * [[Danca kunulado]] * [[Dancanta domo]] * [[Dancbando]] * [[Dancejo]] * [[Dancmuziko]] * [[Danca notacio]] * [[Danco de malgrandaj cignoj]] * [[Dancoj de Universala Paco]] * [[Diskoteko]] * [[Go-go dancistino]] * [[Historio de ventra danco]] * [[Koreografio]] * [[Monda Danca Konsilio]] * [[Salondanco]] * [[Sporta danco]] * [[Striptizo]] == Proverbo == Ekzistas pluraj [[proverbo]]j pri danco en la [[Proverbaro Esperanta]] de [[L. L. Zamenhof]], inter ili<ref>[http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php listigo de la] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111225060747/http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php |date=2011-12-25 }} [[Proverbaro Esperanta]] de [[L. L. Zamenhof]]</ref>: * {{citaĵo|''Facile estas danci, se la feliĉo kantas.''}} * {{citaĵo|''Danci kiel kato ĉirkaŭ poto.''}} * {{citaĵo|''Danci laŭ ies fajfilo.''}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * Abad Carlés, Ana (2004). Historia del ballet y de la danza moderna. Alianza Editorial, Madrid. ISBN 84-206-5666-6. * Abra, Allison. "Going to the palais: a social and cultural history of dancing and dance halls in Britain, 1918–1960." Contemporary British History (Sep 2016) 30#3 pp. 432–433. * Blogg, Martin. Dance and the Christian Faith: A Form of Knowing, The Lutterworth Press (2011), ISBN 978-0-7188-9249-4 * Carter, A. (1998) The Routledge Dance Studies Reader. Routledge. ISBN 0-415-16447-8. * Cohen, S, J. (1992) Dance As a Theatre Art: Source Readings in Dance History from 1581 to the Present. Princeton Book Co. ISBN 0-87127-173-7. * Daly, A. (2002) Critical Gestures: Writings on Dance and Culture. Wesleyan University Press. ISBN 0-8195-6566-0. * Miller, James, L. (1986) Measures of Wisdom: The Cosmic Dance in Classical and Christian Antiquity, University of Toronto Press. ISBN 0-8020-2553-6. == Eksteraj ligiloj == * Wikisource Chisholm, Hugh, ed. (1911). [https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Dance "Dance"]. [[Encyclopædia Britannica]] (11a eld.). Cambridge University Press. * [http://www.gutenberg.org/etext/17289 Historic illustrations of dancing from 3300 BC to 1911 AD] el [[Project Gutenberg]] * [https://web.archive.org/web/20060820155540/http://www.dancemuseum.org/ United States National Museum of Dance and Hall of Fame] {{Projektoj|q=danco|ReVo=danc.0o}} {{Bibliotekoj}} * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Dance |revizio=882610171 }} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Danza |revizio=113705935 }} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Historia de la danza |revizio=113443822 }} {{Havenda artikolo|Danco}} [[Kategorio:Danco|*]] [[Kategorio:Teatraj profesioj]] [[Kategorio:Distraj profesioj]] [[Kategorio:Muziko]] [[Kategorio:Kulturo]] 4s8yaxh41leu8ygio3kh83ai0c4o9nv 0 1897 9368235 9289591 2026-05-07T12:51:04Z DidCORN 34571 /* Eksteraj ligiloj */ 9368235 wikitext text/x-wiki {{Scienco}} '''Inĝenierarto'''<ref>[https://vortaro.net/#in%C4%9Denierarto_kdc mencio de la vorto "inĝenierarto" en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]]</ref> (aŭ '''inĝenierado''')<ref>Ankoraŭ uzatas alternativaj titoloj "inĝeniera scienco" kaj la [[neologismo]] "inĝenierio"^{[https://vortaro.net/#in%C4%9Denierio_kdc]}, kiuj ĉiuj temas pri la sama koncepto.</ref> estas la aplikado de [[scienco]] al homaj bezonoj. Ĉi tio estas farata per [[scio]], [[matematiko]] kaj [[sperto]] aplikataj al la konstruado de utilaĵoj aŭ [[procezo]]j. Profesiuloj pri inĝenierarto estas nomataj [[inĝeniero]]j. Same kiel en la bazaj sciencoj, ankaŭ la inĝenierarto multe aplikas diversajn teknikojn por utiligi sian sciaron. Do, inĝenierarto estas ''ĝenerala'' sciaro pri tio, kion oni produktas kaj kiel tion fari. Pri pli ''detaleca'' sciaro pri specifaj solvoj, kiuj ebligas pli efikan produktadon, vidu [[teknologio]]n kaj [[tekniko]]n. '''Inĝenierarto''' aplikas sciojn de [[scienco|sciencaj]], [[ekonomiko|ekonomikaj]], sociaj kaj praktikaj (teknikaj) fakoj por [[invento|inventado]], [[desegno|desegnado]], konstruado kaj bontenado de maŝinoj, esplorado kaj plibonigado de strukturoj, maŝinoj, ilaroj, sistemoj, materialoj kaj procezoj. La fako inĝenierado estas tre larĝa, kaj enhavas ampleksan gamon de pli specializitaj branĉoj de inĝenierado, ĉiu kun pli specifa emfazo sur partikularaj areoj de aplikita scienco, teknologio kaj tipoj de aplikado. La termino inĝenierado devenas de la [[latina]]j vortoj ''ingenium'', kiu signifas "lerteco", kaj ''ingeniare'', kiu signifas "koncepti, plani, prilabori". [[Dosiero:Maquina vapor Watt ETSIIM.jpg|eta|300px|La [[vapormaŝino]] estis ĉefa pelilo de la [[Industria Revolucio]], kaj markis la gravon de inĝenierarto en la moderna historio. Tiu maŝino estas ekspoziciata en la [[Politeknika Universitato de Madrido]].]] ==Historio== [[Dosiero:Acueducto Cadiz.jpg|eta|Sektoro de la antikvepoka [[akvedukto]] (nuna [[Kadizo]], [[Hispanio]]). Multaj urboj de la [[Antikveco|antikva mondo]] uzis tubojn el ligno, ceramiko aŭ ŝtono. La kalkuloj pri niveloj, akvokvanto kaj subtenado postulis altan sciaron pri inĝenierarto.]] La inĝenierarto ekzistis el la [[Antikveco]], kiam la homo elpensis inventaĵojn kiel la [[kojno]], la [[levilo]], la [[rado]] kaj la [[pulio]] inter aliaj multaj inventoj. La termino "inĝenierarto" estas derivata de la vorto "inĝeniero", kiu siavice venas de la 14-a jarcento kiam "inĝeniero" (laŭvorte, tiu kiu konstruas aŭ funkciigas maŝinon de sieĝo) referencas al «konstruisto de militmaŝinoj».<ref> ''Oxford English Dictionary'': "engineer". </ref>​ En tiu kunteksto, nun eksmoda, «motoro» referencis militmaŝinon, tio estas, un mekanika artefakto uzita en militoj (por ekzemplo, [[Katapulto (armilo)|katapulto]]. La vorto «motoro» (en angla «engine») per si mem estas de pli antikva deveno, kaj siavice deriviĝis de la latina "ingenium" (ĉirkaŭ 1250), kiu signifas «denaskan kvaliton, speciale pri mensa povo, tial, inteligentan inventaĵon».<ref> Origin: 1250–1300; ME engin; "ingenium nature, innate quality, esp. mental power, hence a clever invention, equiv. to in- + -genium, equiv. to gen- begetting;" Fonto: ''Random House Unabridged Dictionary'', Random House, Inc. 2006. </ref>​ Poste, kiam la dezajno de civilaj strukturoj, kiel pontoj kaj konstruaĵoj, maturiĝis kiel teknika fako, la termino "civila inĝenierado"<ref>ECDP Britannica</ref> eniris en la vortotrezoro kiel maniero distingi inter tiuj kiuj specializiĝas en la konstruado de tiuj nemilitaj projektoj kaj tiuj kiuj partoprenas en la fako de la [[milita teknologio|milita inĝenierado]]. === Antikveco === [[Dosiero:Mosaic Ancient Lighthouse of Alexandria.jpg|thumb|maldekstre|Mozaiko kiu reprezentas la Lumturon de Aleksandrio, (nome "{{lang|grc|Ο ΦΑΡΟϹ}}"), devena de Olbia, [[Libio]], ĉirkaŭ la 4-a jarcento n.e.]] La [[piramidoj de Egipto]], [[zigurato]]j de [[Mezopotamio]], la [[Akropolo]] kaj la [[Partenono]] en Grekio, la romiaj akveduktoj, la [[Via Appia]] kaj la [[Koliseo]], [[Teotihuacán]], kaj la [[Templo Brihadisvara]] de [[Tanĝavur]], inter multaj aliaj strukturoj, ekstaras kiel atesto de la inventemo kaj lerteco de la civilaj kaj militaj inĝenieroj de la antikveco. Ankaŭ aliaj monumentoj aŭ strukturoj, kiuj jam ne ekzistas, kiel la [[Pendoĝardenoj de Babilono]] kaj la [[Lumturo de Aleksandrio]], estis gravaj atingoj de iamaj inĝenierarto kaj estis konsiderataj inter la plej gravaj el la [[Sep mirindaĵoj de la antikva mondo]]. La ses klasikaj {{J|simpla maŝino}} estis konataj jam en la antikva [[Proksima Oriento]]. La [[kojno]] kaj la [[dekliva ebeno]] ([[ramplo]]) estis konata jam el prahistoriaj tempoj.<ref> Moorey, Peter Roger Stuart (1999). ''Ancient Mesopotamian Materials and Industries: The Archaeological Evidence''. Eisenbrauns. ISBN 978-1-57506-042-2. </ref> La rado, kune kun la mekanismo de rado kaj akso, inventiĝis en Mezopotamio (aktuala Irako) dum la kvina karmilo antaŭ nia erao.<ref> D.T. Potts (2012). ''A Companion to the Archaeology of the Ancient Near East''. p. 285. </ref> La mekanismo de levilo aperis por la unua fojo antaŭ ĉirkaŭ 5 000 jaroj en [[Proksima Oriento]], kie oni uzis por simpla pesilo,<ref name="Paipetis"> Paipetis, S. A.; Ceccarelli, Marco (2010). ''The Genius of Archimedes – 23 Centuries of Influence on Mathematics, Science and Engineering: Proceedings of an International Conference held at Syracuse, Italy, June 8–10, 2010''. Springer Science & Business Media. p. 416. ISBN 978-90-481-9091-1. </ref>​ kaj por movi grandajn objektojn en la antikva teknologio egipta.<ref> Clarke, Somers; Engelbach, Reginald (1990). [[iarchive:ancientegyptianc0000clar|''Ancient Egyptian Construction and Architecture''.]] Courier Corporation. pp. 86–90. ISBN 978-0-486-26485-1. </ref>​ La levilo estis uzita ankaŭ en la [[baskulputo]] (mekanismo por plialtigi akvon), nome la unua grumaŝino, kiu aperis en Mezopotamio ĉirkaŭ la jaro 3000 a.n.e.,<ref name="Paipetis" />​ kaj poste en la teknologio de la [[Antikva Egipto]] ĉirkaŭ la jaro 2000 a.n.e.<ref> Faiella, Graham (2006). [https://books.google.es/books?id=bGMyBTS0-v0C&pg=PA27&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''The Technology of Mesopotamia''.] The Rosen Publishing Group. p. 27. ISBN 978-1-4042-0560-4. </ref>​ La plej antikva registro de pulioj venis de Mezopotamio komence de la dua jarmilo a.n.e.,<ref name="Moorey"> Moorey, Peter Roger Stuart (1999). [[iarchive:ancientmesopotam00moor|''Ancient Mesopotamian Materials and Industries: The Archaeological Evidence''.]] Eisenbrauns. p. 4. ISBN 978-1-57506-042-2. </ref> kaj de la antikva Egipto dum la 12a Dinastio (1991-1802 a.n.e.).<ref> Arnold, Dieter (1991). [[iarchive:buildinginegyptp00unse|''Building in Egypt: Pharaonic Stone Masonry''.]] Oxford University Press. p. 71. ISBN 978-0-19-511374-7. </ref> La [[ŝraŭbo]], nome la lasta de la simplaj maŝinoj kiujn oni inventis en la antikveco,<ref> Woods, Michael; Mary B. Woods (2000). [https://books.google.es/books?id=E1tzW_aDnxsC&pg=PA58&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''Ancient Machines: From Wedges to Waterwheels''.] USA: Twenty-First Century Books. p. 58. ISBN 0-8225-2994-7. </ref> aperis por la unua fojo en Mezopotamio dum la periodo novasiria (911-609) a. C.<ref name="Moorey" /> La piramidojn de Egipto oni konstruis uzante tri el la ses simplaj maŝinoj, nome la dekliva ebeno, la kojno kaj la levilo, por krei strukturojn tiom enormajn kiel la [[Piramido de Keopso]].<ref> Wood, Michael (2000). [[iarchive:ancientcommunica00wood/page/34/mode/2up|''Ancient Machines: From Grunts to Graffiti''.]] Minneapolis, MN: Runestone Press. pp. 35, 36. ISBN 0-8225-2996-3. </ref> [[Dosiero:Kheops-Pyramid.jpg|eta|dekstre|250ra|La komplekseco de la [[Piramido de Keopso]] postulis altnivelajn sciarojn de konstruinĝenierarto.]] La unua civila inĝeniero konata laŭ sia nomo estas [[Imhotepo]].<ref> Brita Enciklopedio. Art: Engineering </ref> Kiel unu de la funkciuloj de la faraono [[Ĝoser]], probable dezajnis kaj superrigardis la konstruadon de la piramido de Ĝoser (nome la ŝtuparpiramido) en [[Sakkara]], [[Egipto]], ĉirkaŭ la jaro 2630 ĝis la karo 2611 a.n.e.<ref> Kemp, Barry J. (7a de Majo, 2007). ''Ancient Egypt: Anatomy of a Civilisation''. Routledge. p. 159. ISBN 978-1-134-56388-3. </ref>​ La unuaj praktikaj maŝinoj funkciigitaj per akvo, nome la [[akvorado]] kaj la akvomuelejo, aperis por la unua fojo en la [[Persa Imperio]], en tio kio estas nun Irako kaj Irano, komence de la 4-a jarcento a.n.e.<ref> Selin, Helaine (2013). ''Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Westen Cultures''. Springer Science & Business Media. p. 282. ISBN 978-94-017-1416-7. </ref>​ En la nubia [[Regno de Kuŝ]] disvolviĝis la [[sakia]] dum la 4-a jarcento a.n.e., kiu dependis de la animala energio anstataŭ de la homa energio.<ref> G. Mokhtar (1a de Januaro, 1981). ''Ancient civilizations of Africa''. Unesco. International Scientific Committee for the Drafting of a General History of Africa. p. 309. ISBN 978-0-435-94805-4. </ref> La "hafiroj" (pluvakvaj rezervujoj) disvolviĝis kiel un tipo de akvostokejo en Kuŝ por stoki kaj rezervi akvon, same kiel por ebligi [[irigacio]]n.<ref> Fritz Hintze, ''Kush XI''; pp. 222-224. </ref> Oni uzis sapeistojn por konstrui ŝoseojn dum la militkampanjoj.<ref>[https://www.touregypt.net/featurestories/siegewarfare.htm «Siege warfare in ancient Egypt».] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240701213136/https://www.touregypt.net/featurestories/siegewarfare.htm |date=2024-07-01 }} Tour Egypt. Konsultita la 23an de majo 2020.</ref>​ La kuŝitaj prauloj konstruis rokĉizitajn templojn dum la [[Bronzepoko]] inter la jaroj 3700 kaj 3250 a.n.e.<ref> Bianchi, Robert Steven (2004). [[iarchive:dailylifenubians00bian|''Daily Life of the Nubians''.]] Greenwood Publishing Group. p. 227. ISBN 978-0-313-32501-4. </ref> Oni kreis ankaŭ [[basforno]]jn kaj [[altforno]]n dum la 7-a jarcento a.n.e. en Kuŝ.<ref>Humphris, Jane; Charlton, Michael F.; Keen, Jake; Sauder, Lee; Alshishani, Fareed (2018). «Iron Smelting in Sudan: Experimental Archaeology at The Royal City of Meroe». ''Journal of Field Archaeology'' 43 (5): 399. ISSN 0093-4690. doi:10.1080/00934690.2018.1479085.</ref> <ref>Collins, Robert O.; Burns, James M. (8a de februaro 2007). [https://books.google.es/books?id=PZcX2jQFTRcC&pg=PA61&redir_esc=y ''A History of Sub-Saharan Africa''.] Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-86746-7 – via Google Books.</ref> <ref>Edwards, David N. (29a de julio 2004). [https://books.google.es/books?id=6tsaBtp0WrMC&pg=PA173&redir_esc=y ''The Nubian Past: An Archaeology of the Sudan''.] Taylor & Francis. ISBN 978-0-203-48276-6 – via Google Books.</ref> <ref>Humphris J, Charlton MF, Keen J, Sauder L, Alshishani F (Junio 2018). «Iron Smelting in Sudan: Experimental Archaeology at The Royal City of Meroe». ''Journal of Field Archaeology'' 43 (5): 399-416. doi:10.1080/00934690.2018.1479085.</ref> La [[antikva Grekio]] disvolvis maŝinojn kaj en civilaj kaj en militaj kuntekstoj. La [[Meĥanismo de Antikithera]], nome mekanika [[analoga komputilo]] frue konata,<ref>[https://web.archive.org/web/20080428070448/http://www.antikythera-mechanism.gr/project/general/the-project.html "The Antikythera Mechanism Research Project"] Arkivita la 28an de aprilo 2008 en Wayback Machine., Alirita la 1an de Julio, 2007. Citaĵo: «The Antikythera Mechanism is now understood to be dedicated to astronomical phenomena and operates as a complex mechanical "computer" which tracks the cycles of the Solar System». </ref><ref> Wilford, John (31a de julio 2008). [https://www.nytimes.com/2008/07/31/science/31computer.html?hp «Discovering How Greeks Computed in 100 B.C.».] [[The New York Times]]. </ref> kaj la mekanikaj inventaĵoj de [[Arkimedo]], estas ekzemploj de la antikvgreka mekanika inĝenierarto. Kelkaj el la inventaĵoj de Arkimedo, same kiel la Meĥanismo de Antikithera, postulis rafinitan sciaron de diferencialoj kaj epiciklaj dentaĵoj, du ŝlosilaj principoj en la teorio de maŝinoj kiuj helpis dezaini la dentaĵarojn de la [[Industria Revolucio]], kiun ankoraŭ uzatas amplekse en diversaj kampoj kiel ĉe [[robotiko]] kaj vehikla inĝenierarto.<ref> Wright, M T. (2005). «Epicyclic Gearing and the Antikythera Mechanism, part 2». ''Antiquarian Horology'' 29 (1 (Septembro 2005)): 54-60. </ref> [[Dosiero:Pont du Gard BLS.jpg|eta|maldekstre|320ra|La antikvaj romianoj konstruis [[akvedukto]]jn por havigi konstantan liveradon de [[trinkakvo]]. Tiu [[Ponto de Gard]] en nuna Francio postulis rafinitan inĝenierarton.]] La antikvaj armeoj de ĉinoj, grekoj, romianoj kaj [[hunoj]] uzis militajn maŝinojn kaj diversajn inventaĵojn kvazaŭ [[artilerio]], kiu fakte estis ekdisvolvigita de la grekoj jam ĉirkaŭ la 4-a jarcento a.n.e.,<ref>[https://www.britannica.com/place/ancient-Greece Britannica on Greek civilization in the 5th century - Military technology] Citaĵoj: «The 7th century, by contrast, had witnessed rapid innovations, such as the introduction of the hoplite and the trireme, which still were the basic instruments of war in the 5th» kaj «But it was the development of artillery that opened an epoch, and this invention did not predate the 4th century. It was first heard of in the context of Sicilian warfare against Carthage in the time of Dionysius I of Syracuse». </ref> same kiel la [[triremo]], la [[arbalesto]] kaj la [[katapulto]]. Jam en la Mezepoko, tiukadre oni disvolvigos la [[ĵetmaŝino]]n. === Mezepoko === La unuaj praktikaj [[Ventoenergio|ventomaŝinoj]], nome la [[ventomuelejo]] kaj la ventopumpiloj, aperis por la unua fojo en la islama mondo dum la [[Islama Orepoko]], en tio kio estas nuntempe [[Irano]], [[Afganio]] kaj [[Pakistano]], en la 9-a jarcento.<ref> Ahmad Y Hassan, Donald Routledge Hill (1986). ''Islamic Technology: An illustrated history'', p. 54. [[Cambridge University Press]]. {{ISBN|0-521-42239-6}}.</ref><ref>{{citation |first=Adam |last=Lucas |year=2006 |title=Wind, Water, Work: Ancient and Medieval Milling Technology |publisher=Brill Publishers |isbn=90-04-14649-0 |page=65}}</ref><ref>{{cite book|last1=Eldridge|first1=Frank|title=Wind Machines|date=1980|publisher=Litton Educational Publishing, Inc.|location=New York|isbn=0-442-26134-9|page=[https://archive.org/details/windmachines00fran/page/15 15]|edition=2nd|url=https://archive.org/details/windmachines00fran/page/15}}</ref><ref>{{cite book|last1=Shepherd|first1=William|title=Electricity Generation Using Wind Power|date=2011|publisher=[[World Scientific Publishing Co.]] Pte. Ltd.|location=Singapore|isbn=978-981-4304-13-9|page=4|edition=1}}</ref> La unua praktika [[vapormaŝino]] estis turnilo de rostataj manĝaĵoj funkciigita per vaporturbino, priskribita en 1551 fare de Taki al-Din Muhammad ibn Ma'ruf en la otomana Egiptio.<ref>[http://www.history-science-technology.com/Notes/Notes%201.htm Taqi al-Din and the First Steam Turbine, 1551 A.D.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080218171045/http://www.history-science-technology.com/Notes/Notes%201.htm |date=2008-02-18 }} {{Wayback|url=http://www.history-science-technology.com/Notes/Notes%201.htm|date=20080218171045}}, retejo, alirita la 23an de Oktobro, 2009; tiu retejo referencas Ahmad Y Hassan (1976), ''Taqi al-Din and Arabic Mechanical Engineering'', pp. 34–5, Institute for the History of Arabic Science, Universitato de Alepo.</ref><ref> Ahmad Y. Hassan (1976), ''Taqi al-Din and Arabic Mechanical Engineering'', pp. 34-35, Institute for the History of Arabic Science, Universitato de Alepo</ref> La [[kotonseparilo]]n oni inventis en Hindio en la 6-a jarcento.<ref>{{cite book|ref=Lakwete|author=Lakwete, Angela|url=https://books.google.com/books?id=uOMaGVnPfBcC |title=Inventing the Cotton Gin: Machine and Myth in Antebellum America|place= Baltimore|publisher= The Johns Hopkins University Press|year= 2003|isbn=978-0-8018-7394-2|pages=1–6}}</ref> kaj la [[ŝpinilo]]n oni inventis en la islama mondo komence de la 11-a jarcento,<ref name="Pacey">{{cite book | last = Pacey | first = Arnold | title = Technology in World Civilization: A Thousand-Year History | url = https://archive.org/details/technologyinworl0000pace | edition = First MIT Press paperback | year = 1991 | publisher = The MIT Press | location = Cambridge MA | pages = [https://archive.org/details/technologyinworl0000pace/page/23 23]–24}}</ref> ambaŭ inventaĵoj fundamentaj por la kresko de la [[Kotono#Industria Revolucio en Britio|kotonindustrio]]. Ankaŭ la ŝpinilo estis antaŭaĵo de la turniĝanta kotonseparilo, kiu estis ŝlosila disvolvigilo dum la frua Industria Revolucio en la 18-a jarcento.<ref>{{cite book |last1=Žmolek |first1=Michael Andrew |title=Rethinking the Industrial Revolution: Five Centuries of Transition from Agrarian to Industrial Capitalism in England |date=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25179-3 |page=328 |url=https://books.google.com/books?id=-RKaAAAAQBAJ&pg=PA328 |quote=The spinning jenny was basically an adaptation of its precursor the spinning wheel}}</ref> La [[krankŝafto]] kaj la [[kamŝafto]] estis inventitaj de [[Al Ĥazari]] en la nordo de Mezopotamio ĉirkaŭ 1206,<ref name="Hill1979">{{citation|title=The book of ingenious devices (Kitāb al-ḥiyal)|author=[[Banu Musa]] (authors), Donald Routledge Hill (translator)|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|year=1979|isbn=90-277-0833-9|pages=23–4}}</ref><ref name="Sally Ganchy 2009 41">{{citation|title=Islam and Science, Medicine, and Technology|last=Sally Ganchy|first=Sarah Gancher|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2009|isbn=978-1-4358-5066-8|page=[https://archive.org/details/islamsciencemedi0000ganc/page/41 41]|url=https://archive.org/details/islamsciencemedi0000ganc/page/41}}</ref><ref>Georges Ifrah (2001). ''The Universal History of Computing: From the Abacus to the Quatum Computer'', p. 171, Trad. E.F. Harding, John Wiley & Sons, Inc. (See [https://web.archive.org/web/20061008113946/http://www.banffcentre.ca/bnmi/programs/archives/2005/refresh/docs/conferences/Gunalan_Nadarajan.pdf])</ref> kaj poste iĝis fundamentaj por la moderna maŝinaro, kiel la [[vapormaŝino]], la [[eksplodmotoro]] kaj la aŭtomataj kontroloj.<ref>{{cite book|last=Hill|first=Donald|author-link |title=Studies in Medieval Islamic Technology: From Philo to Al-Jazarī, from Alexandria to Diyār Bakr|url=https://books.google.com/books?id=xxvbAAAAMAAJ|year=1998|publisher=Ashgate|isbn=978-0-86078-606-1|pages=231–232}}</ref> [[Dosiero:Agricola1.jpg|eta|upright|Mineja [[lifto]] hidraŭlike funnciigita uzita por elfosi mineralon, ĉirkaŭ 1556.]] La unuaj programeblaj maŝinoj disvolviĝis en la islama mondo. Muziksekvencilo, nome programebla muzikinstrumento, estis la unua tipo de programebla maŝino. La unua muziksekvencilo estis aŭtomata flutisto inventita de la fratoj [[Banu Musa]], priskribita en ilia ''Libro de ingeniaj mekanismoj'', en la 9-a jarcento.<ref name=Koetsier>{{Citation |last1=Koetsier |first1=Teun |year=2001 |title=On the prehistory of programmable machines: musical automata, looms, calculators |journal=Mechanism and Machine Theory |volume=36 |issue=5 |pages=589–603 |publisher=Elsevier |doi=10.1016/S0094-114X(01)00005-2 |postscript=.}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Kapur |first1=Ajay |last2=Carnegie |first2=Dale |last3=Murphy |first3=Jim |last4=Long |first4=Jason |title=Loudspeakers Optional: A history of non-loudspeaker-based electroacoustic music |journal= Organised Sound |date=2017 |volume=22 |issue=2 |pages=195–205 |doi=10.1017/S1355771817000103 |publisher=[[Cambridge University Press]] |s2cid=143427257 |issn=1355-7718|url=https://pdfs.semanticscholar.org/641e/fa2fd3af6587a1dc4db02e92ca093ea742ce.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200213094943/https://pdfs.semanticscholar.org/641e/fa2fd3af6587a1dc4db02e92ca093ea742ce.pdf |archive-date=2020-02-13 }}</ref> En 1206, Al Ĥazari inventis aŭtomatojn / programeblaj robotoj. Li priskribis kvar aŭtomatajn muzikistojn, inklude tamburistojn funkciigitajn per programebla [[tamburmaŝino]], per kiu eblus produkti ludadon de diferencaj ritmoj kaj per diferencaj modeloj de [[tamburo]].<ref name=Sharkey>Professor Noel Sharkey, [https://web.archive.org/web/20070629182810/http://www.shef.ac.uk/marcoms/eview/articles58/robot.html A 13th Century Programmable Robot (Archive)], [[Universitato de Sheffield]].</ref> La kastelhorloĝo, nome mekanika astronomia horloĝo funkciigita per akvenergio estis inventita de Al-Ĥazari, kaj ĝi estis la unua analoga programebla komputilo.<ref name="Ancient Discoveries">{{citation|title=Episode 11: Ancient Robots|work= Ancient Discoverie |publisher=[[History Channel]]|url=https://www.youtube.com/watch?v=rxjbaQl0ad8|access-date=2008-09-06}}{{cbignore}}</ref><ref>Howard R. Turner (1997), ''Science in Medieval Islam: An Illustrated Introduction'', p. 184, University of Texas Press, {{ISBN|0-292-78149-0}}</ref><ref name="Hill2">Donald Routledge Hill, «Mechanical Engineering in the Medieval Near East», ''[[Scientific American]]'', May 1991, pp. 64–9 (cf. Donald Routledge Hill, [http://home.swipnet.se/islam/articles/HistoryofSciences.htm Mechanical Engineering] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071225091836/http://home.swipnet.se/islam/articles/HistoryofSciences.htm |date=2007-12-25 }} {{Wayback|url=http://home.swipnet.se/islam/articles/HistoryofSciences.htm|date=20071225091836}})</ref> Antaŭ la disvolvigo de la moderna inĝenierarto, [[matematiko]] estis uzita de metiistoj, kiel muelistoj, [[horloĝisto]]j, fabrikantoj de instrumentoj kaj [[topografo]]j. Krom tiuj profesioj, oni ne kredis, ke la universitatoj povus havi multan praktikan gravon por la teknologio.<ref name="Robinson-Musnon"/>{{rp|32}} Normiga referenco por la stato de la mekanikaj artoj dum la [[Renesanco]] estis la traktato pri min-inĝenierado «''De re metallica''» (1556), kiu enhavas ĉapitrojn ankaŭ pri [[geologio]], [[minado]] kaj [[kemio]]. ''De re metallica'' estis ankaŭ la normiga referenco pri kemio dum la sekvaj 180 jaroj.<ref name="Robinson-Musnon"/> === Moderna Epoko === [[Dosiero:The world's first iron bridge.jpg|eta|maldekstre|La uzado de la vapormaŝino ebligis anstataŭi la [[koakso]]n per [[lignokarbo]] en la fabrikado de [[fero]], kio malpliigis la ferkoston, kaj havigis al inĝenieroj novan materialon por konstrui ekzemple ferajn [[ponto]]jn. La unuaj tiaj pontoj estis faritaj el [[gisfero]], kiu tuj estis anstataŭita per [[forĝita fero]] malpli rompiĝema kiel materialo por strukturoj.]] La scienco de la klasika mekaniko, foje nomita [[Klasika mekaniko|neŭtona mekaniko]], formis la sciencan bazon de granda parto de la moderna inĝenierarto.<ref name="Robinson-Musnon">{{cite book|title=Science and Technology in the Industrial Revolution |url=https://archive.org/details/sciencetechnolog00aemu |url-access=registration|last1=Musson|first1=A.E.|last2=Robinson|first2=Eric H.|year=1969|publisher =University of Toronto Press}}</ref> Je la apero de la inĝenierarto kiel profesio en la 18-a jarcento, la termino aplikiĝis pli strikte al la kampoj en kiuj matematiko kaj sciencoj aplikiĝis tiucele. Simile, krom la milita kaj [[Konstrua inĝenierarto|civila inĝenierarto]]j, la kampoj tiam konataj kiel mekanikaj artoj estis aligitaj al la inĝenierarto. La konstruado de [[kanalo]]j estis grava vorko de inĝenierarto dum la unuaj fazoj de la Industria Revolucio.<ref>{{cite book|title=The Transportation Revolution, 1815–1860 |last=Taylor|first= George Rogers|year=1969 |isbn= 978-0-87332-101-3}}</ref> [[John Smeaton]] estis la unua civila konstruinĝeniero memproklamita kaj ofte konsiderita la «patro» de la konstruinĝenierado. Li estis angla civila inĝeniero responsa pri la dezajno de pontoj, kanaloj, havenoj kaj lumturoj. Li estis ankaŭ lerta mekanika inĝeniero kaj elstara fizikisto. Uzante modelon de akvorado, Smeaton faris eksperimentojn dum sep jaroj, determinante manierojn pliigi la efikecon.<ref name="University Of Chicago Press">{{cite book|title=The Most Powerful Idea in the World: A Story of Steam, Industry and Invention|last1=Rosen|first1= William|year= 2012 |publisher = University of Chicago Press|isbn= 978-0-226-72634-2 }}</ref>{{rp|127}} Smeaton enkondukis la ferajn [[akso]]jn kaj [[Dentrado|dentradojn]] en la akvoradojn.<ref name="Robinson-Musnon"/>{{rp|69}} Smeaton faris ankaŭ mekanikajn plibonigojn en la vapormaŝino Newcomen. Smeaton dezajnis la trian lumturon de Eddystone (1755-1759), kie li estis la unua kiu uzis «akvokalkon» (nome formo de mortero kiu solidiĝas sub akvo) kaj disvolvis teknikon kiu uzas blokojn el granito kun formo de "birdovosto" en la konstruado de la [[lumturo]]. Estas grava en la historio la remalkovro kaj disvolvigo de la moderna [[cemento]], ĉar oni identigis la necesajn komponajn postulojn por ekhavi la «akvimunecon» en la [[Kalko (materialo)|kalko]]; laboro kiu kondukis finfine al la invento de la [[cemento Portland]]. La aplikita scienco kondukis al la disvolvigo de la [[vapormaŝino]]. La sekvenco de okazaĵoj startis pere de la invento de la [[barometro]] kaj la mezurado de la [[atmosfera premo]] fare de [[Evangelista Torricelli]] en 1643, al kio sekvis la pruvo de la forto de la atmosfera premo fare de [[Otto von Guericke]] uzante la [[Magdeburgaj duongloboj|Magdeburgajn duonglobojn]] en 1656, laboratoriaj eksperimentos fare de [[Denis Papin]], kiu konstruis eksperimentan modelon de vapormaŝino kaj pruvis la uzadon de [[piŝto]], kiun li publikigis en 1707. Edward Somerset, dua markizo de Worcester publikigis libron pri 100 inventaĵoj kiu enhavas metodon por altigi akvon similan al tiu de [[kafaparato]]. Samuel Morland, matematikisto kaj inventisto kiu laboris pri [[pumpilo]]j, lasis notojn en la Oficejo de Reguloj de Vauxhall pri dezajno de vaporpumpilo kiujn legis [[Thomas Savery]]. En 1698, Savery konstruis vaporpumpilon nomitan «La amiko de la ministo». Ĝi uzus kaj vakuon kaj premon.<ref>{{cite book | last = Jenkins | first = Rhys | title = Links in the History of Engineering and Technology from Tudor Times| publisher = Ayer Publishing| year = 1936 | page = 66 | isbn = 978-0-8369-2167-0}}</ref> La ferkomercisto [[Thomas Newcomen]], kiu konstruis la unuan komercan vapormaŝinon kun piŝto en 1712, havis neniun sciencan edukadon.<ref name="University Of Chicago Press"/>{{rp|32}} [[Dosiero:Pan_Am_Boeing_747-121_N732PA_Bidini.jpg|eta|dekstre|Aviadilo ''jumbo''.]] La uzado de cilindroj por blovado en la fabrikado de [[gisfero]] funkciigitaj per vaporo por javigi premitan aeron por [[altforno]]j kondukis al granda pliigo en la produktado de fero fine de la 18-a jarcento. La pli altaj temperaturoj de la fornoj atingitaj pere de la ankaŭ alta rendimento per vaporo ebligis la uzadon de pli da kalko en la altfornoj, kio siavice ebligis la transiron de karbo al koakso.<ref>{{cite book|title=A History of Metallurgy, Second Edition |last=Tylecote |first=R.F. |year= 1992|publisher =Maney Publishing, for the Institute of Materials |location= London|isbn=978-0-901462-88-6}}</ref> Tiuj plinovigoj reduktis la koston de la fero, kio ebligis praktikajn fervojojn por ĉevaloj kaj la ferpontojn. La procezo de pudlado, patentita de Henry Cort en 1784, produktis grandajn kvantojn de gisfero. La procezo ''Hot Blast'', patentita de James Beaumont Neilsonen en 1828, ege malpliigis la kvanton de brulaĵo necesa por fandi feron. Je la disvolvigo de la vapormaŝino de alta premo, la proporcio povo/pezo de la vapormaŝino ebligis la funkciadon de vaporŝipoj kaj lokomotivoj. La novaj procezoj de fabrikado de [[ŝtalo]], kiel la procezo Bessemer kaj la forno de malferma fajro, markis la starton de areo de peza inĝenierarto fine de la 19-a jarcento. Unu de la plej famaj inĝenieroj de la mezo de la 19-a jarcento estis [[Isambard Kingdom Brunel]], kiu konstruis [[fervojo]]jn, [[ŝipkonstruejo]]jn kaj [[vaporŝipo]]jn. [[Dosiero:Gulf Offshore Platform.jpg|eta|maldekstre|Platformo de naftoperforado ekstermarborda, [[Golfo de Meksiko]].]] La Industria Revolucio kreis peton de maŝinaro konstruita el metalaj pecoj, kio kondukis al disvolvigo de variaj il-maŝinoj. Oni ne povis precize perfori cilindrojn el gisfero ĝis John Wilkinson inventis sian [[drilo|performaŝinon]], kiun oni konsideras la unua il-maŝino.<ref>{{citation | last = Roe | first = Joseph Wickham | title = English and American Tool Builders | publisher = Yale University Press | year = 1916 | location = New Haven, Connecticut | url = https://books.google.com/books?id=X-EJAAAAIAAJ | lccn = 16011753}}</ref> Aliaj il-maŝinoj estis la turnilo de ŝraŭbĉizado, la [[frezmaŝino]], la turturnilo kaj la metal-rabotilo. La teknikoj de preciz-mekanizado disvolviĝis en la unua duono de la 19-a jarcento. Inter ili menciendas la uzado de gvidilojn por gvidi la mekanizadon super la rilaborita peco kaj akcesoraĵojn por reteni la laboron en la taŭga sinteno. La il-maŝinoj kaj la teknikoj de mekanizado kapablaj produkti interŝanĝeblajn pecojn kondukis al industria grandskala produktado fine de la 19-a jarcento. La censo de Usono de 1850 nombris la okupadon de «inĝenieroj» por la unua fojo per kalkulo de 2 000.<ref>{{Citation |last=Cowan |first=Ruth Schwartz |title=A Social History of American Technology |publisher=Oxford University Press |place=New York |year=1997 |isbn=978-0-19-504605-2|page=138}}</ref> Estis malpli ol kvin dek gradiĝintoj en inĝenierarto en Usono antaŭ 1865. En 1870 estis dekduo da gradiĝintoj en mekanika inĝenierarto en Usono, kaj tiu nombro pliiĝis ĝis 43 jare en 1875. En 1890, estis ses mil inĝenieroj en konstruada, mineja, mekanika kaj elektra inĝenieradoj.<ref>{{cite book |title=A History of Industrial Power in the United States, 1730–1930, Vol. 2: Steam Power |last1=Hunter |first1= Louis C.|year=1985 | publisher =University Press of Virginia|location= Charlottesville}}</ref> Ne estis profesoreco de aplikita mekaniko kaj de aplikita mekanismo en la [[Universitato Kembriĝo]] ĝis 1875, kaj same estis neniu prokesoreco pri inĝenierarto en la [[Universitato Oksfordo]] ĝis 1907. Germanio establis teknikajn universitatojn antaŭe.<ref> {{cite book |title=A Short History of Twentieth Century Technology |last=Williams |first= Trevor I. |year= 1982|publisher =Oxford University Press |location= US |isbn= 978-0-19-858159-8 |pages=3 }} </ref> La fundamentoj de la elektra inĝenierarto en la 19-a jarcento inkludis la eksperimentojn de [[Alessandro Volta]], [[Michael Faraday]], [[Georg Ohm]] kaj aliajn kaj la inventaĵon de la elektra [[telegrafo]] en 1816 kaj la elektra motoro en 1872. La teoria laboro de [[James Clerk Maxwell]] (vidu artikolon pri [[Ekvacioj de Maxwell]]) kaj [[Heinrich Hertz]] fine de la 19-a jarcento rezultis en la fako de la [[elektroniko]]. La lastaj inventaĵoj de la vakutubo kaj de la [[transistoro]] akcelis eĉ plie la disvolvigon de la elektroniko ĝis punkto ke la elektraj kaj elektronikaj inĝenieroj superas aktuale laŭ nombro siajn kolegojn de ajna alia speciala inĝenierarto.<ref name="ECPD Definition on Britannica"/> La kemia inĝenierarto disvolviĝis fine de la 19-a jarcento.<ref name="ECPD Definition on Britannica"/> La fabrikado je industria skalo postulis novajn materialojn kaj novajn procezojn kaj je 1880 la neceso produktadi kemiaĵojn grandskale estis tiom granda ke oni kreis novan industrion, dediĉitan al la disvolvigo kaj fabrikado grandskale de kemiaĵoj en novaj industriaj fabrikoj.<ref name="ECPD Definition on Britannica"/> La taskaro de la kemia inĝeniero estis la dezajno de tiuj kemiaj fabrikoj kaj procezoj.<ref name="ECPD Definition on Britannica">ECDP Britannica</ref> Estas multegaj atingoj de inĝenierado en la lastatempa sciaro. La suna forno de Odeillo en la [[Orientaj Pireneoj]] en Francio povas atingi temperaturojn de ĝis 3500&nbsp;°C. La [[Kosmofluga inĝenierarto|aviadila inĝenierarto]] zorgas pri la dezajno de procezoj por precize dezajni [[aviadilo]]jn, dum la [[kosmofluga inĝenierarto]] estas pli moderna termino kiu ampleksigas la atingon de la fako inkludante la dezajno de [[kosmoŝipo]]j. Iliaj devenoj fakte estas en la pioniroj de la [[aviado]] de komenco de la 20-a jarcento, kvankam ĵuse oni datis la laboron de Sir George Cayley kiel de la lasta jardeko de la 18-a jarcento. La dekomenca sciaro de la aviadila inĝenierarto estis grandparte empiria kun kelkaj konceptoj kaj kapabloj importitaj de aliaj fakoj de la inĝenierarto. La unua doktorco en inĝenieriado (teknike, aplikita sciencio kaj inĝenierado) havigita en Usono ricevis Josiah Willard Gibbs en la [[Universitato Yale]] en 1863; li estis ankaŭ la dua doktoro en sciencoj havigita en Usono. Nur unu jardekon post la sukcesaj flugoj fare de la [[fratoj Wright]], okazis ampleksa disvolvigo de la aviadila inĝenierado pere de la disvolvigo de militaj aviadiloj kiujn oni uzis jam en la Unua Mondmilito, unue por esplorado, due por bombardado. Ekde tiam, la esplorado por havigi fundamentajn sciencajn antaŭaĵojn plue kombinis teorian fizikon kun eksperimentoj. == Ĉefaj fakoj de inĝenierarto == Multfoje, inĝenieroj bezonas iom scii pri multaj fakoj. Tamen, praktike oni dividas studadon de inĝenierarto iam post iam en pli da fakoj kaj subfakoj. [[Dosiero:Power plant.jpg|eta|Elektrinĝeniera desegno energisistemo.]] [[Dosiero:Componentes.JPG|eta|dekstra|Elektronikaj komponantoj.]] [[Dosiero:Silego clock generator.JPG|eta|dekstra|Elektronika cirkvito.]] * Agrikultura inĝenierarto * Arkitektura inĝenierarto * Bioinĝenierarto * [[Civila inĝenierarto]] * [[Elektra inĝenierarto]] * [[Elektronika inĝenierarto]] * [[Fervoja inĝenierarto]] * [[Geoteknika inĝenierado]] * [[Industria inĝenierarto]] * [[Kemia inĝenierarto]] * [[Komputika inĝenierarto]] * [[Konstrua inĝenierarto]] * [[Kosmofluga inĝenierarto]] * [[Materiala inĝenierarto]] * [[Mekanika inĝenierarto]] * Metalurgia inĝenierarto * [[Mininĝenierado]] * Telekonekta inĝenierarto == Elektra inĝenierarto == {{Ĉefartikolo|Elektra inĝenierarto}} La '''elektra inĝenierarto''' estas la studo kaj aplikado de diversaj [[Elektro|elektraj]] kaj [[Elektromagnetismo|elektromagnetismaj]] konceptoj por faciligi la homan vivon. == Elektronika inĝenierarto == {{Ĉefartikolo|Elektronika inĝenierarto}} La '''elektronika inĝenierarto''' estas la branĉo de la [[inĝenierio]], kiu traktas la efikon kaj konduton de [[elektrono]]j. Ĝi uzas nelinearajn kaj aktivajn elektronikaj komponantojn (kiel [[elektrona tubo|elektronaj tuboj]] kaj [[duonkonduktaĵa aparato|duonkonduktaĵaj elementoj]], aparte [[transistoro]]j, [[diodo]]j kaj [[integrita cirkvito|integritaj cirkvitoj]] por projekti [[elektronika cirkvito|elektronikajn cirkvitojn]], [[elektroniko|elektronikaj]] aranĝaĵoj kaj sistemoj. Tiu fako tipe ankaŭ produktas pasivajn elektrajn komponantojn, kutime por [[cirkvita tabulo|cirkvitaj tabuloj]]. == Industria inĝenierarto == {{Ĉefartikolo|Industria inĝenierarto}} La '''industria inĝenierarto''' estas unu de la branĉoj de la inĝenierarto rilate al [[industrio]] kiu temas pri la plibonigo de la uzado de rimedoj homaj, teknikaj, informadikaj kaj same kiel por la administrado kaj funkciado de la sistemoj de transformado de varoj kaj servoj, pritaksado de sistemoj integritaj aplikitaj en fakoj de laboristaro, riĉo, konaro, informaro, ekipado, energio, materialoj kaj procezoj, cele al atingo de produktoj aŭ servoj utilaj al la socio kaj al la posedantoj kun alta konsidero rilate al la medio. La industria inĝenierarto uzas la principojn, metodojn de analizo, sintezojn de la inĝenierarto kaj la desegno por specifigi, pritaksi, antaŭvidi kaj plibonigi la akiritajn rezultojn de tiuj sistemoj. La industria inĝenierarto utiligas sciarojn kaj metodojn de la sciencoj [[matematiko]], [[fiziko]], sociajn, politikajn, teknikoj de administrado ktp. de maniero kaj ampleksa kaj laŭĝenra, por determini, desegni, specifigi, analizi, kaj plibonigi konstante la sistemojn (en ampleksa senco de la termino). == Kemia inĝenierarto == [[Dosiero:Colonne distillazione.jpg|eta|maldekstra|250px|Kemia inĝenierarto desegnas, konstruas kaj funkciigas fabrikojn.]] {{Ĉefartikolo|Kemia inĝenierarto}} La '''kemia inĝenierarto''' estas fako de inĝenierarto kiu koncernas la aplikadon de [[scienco]], [[matematiko]], kaj [[ekonomiko]] al proceso kie [[kemiaĵo]]j estas ŝanĝitaj al aliaj, esperebe pli valoraj, formoj. Tiel, ĝi aplikas [[kemio]]n al inĝenieraj bezonoj. La produktoj de kemia inĝenierarto estas diversaj kaj havas multajn ĉiutagajn uzojn. Kemia inĝenierarto influas profunde multajn aliajn industriojn, donanta [[medicino|medicina]]n, [[milito|milita]]n, [[medio|media]]n kaj aliaj uzojn. == Komputika inĝenierarto == {{Ĉefartikolo|Komputika inĝenierarto}} La '''komputika inĝenierarto''' estas la studo kaj aplikado de kombinado el [[Elektra inĝenierarto]] kaj [[komputoscienco]]. Ĝi kombinas [[aparataro]]n - tuta fizika ekipaĵo - kaj [[programaro]]n - tuta logika ilo de komputilaj sistemoj. Ĝi estas fako por disvolvigi la komputadon teknologie, apliki [[komputado]]n, uzante la fundamentojn pri komputado kiel [[Algoritmo]]j, Komputilaj Arkitekturoj, [[Programlingvo]]j ktp. == Materiala inĝenierarto == {{Ĉefartikolo|Materiala inĝenierarto}} [[Dosiero:Fundiendo.jpg|eta|250px|La fandado estas parto el la scienco de la materiala inĝenierarto.]] La '''materiala inĝenierarto''' estas branĉo de la inĝenierarto kiu celas kompreni la rilatojn inter la proprecoj kaj la [[Kristalsistemo|kristala strukturo]] de la materialoj, kaj [[Fasonado|dizajni]] la strukturon de materialo por atingi aron da dezirajn propecojn. La celoj de la Materiala Inĝenierarto estas maksimume regi la plej novajn teĥnikojn de produktado kaj transformado de la materialoj kaj esti kapabla kontribui al la disvolvo de novaj materialoj kaj de novaj procezoj de produktado. En la ŝanĝanta mondo de la novaj teknologioj el la [[21-a jarcento]], la [[inĝeniero]] de materialo estos tre necesa aganto por la selektado de materialoj en ĉiuj areo de la inĝenierarto kaj speciale en la dizajno-kampo. La inĝenierarto de Materialoj estas konata titolo en la tuta mondo kaj estas dediĉa al la dizajnado, manufakturo kaj funkciado de ĉiuklaso de komponantoj kaj strukturoj, uzanta egale tradiciajn materialojn kiel novaj materialoj. La [[aŭtomobilo]]j, la vestoj kaj piedvesto, la sporta ekipo, la komputiloj aŭ la [[proteziko]]j kaj la biomedicinaj komponantoj estas faritaj kun materialoj ĉiujfoje plinovaj, eĉ bazita en la [[nanoteknologio]]. En ĉi tiu kampoj, kiel en multaj pliaj, nova materialoj estis la solvo kiu permesis disvolvigi novajn produktojn kaj aplikoj. Tiel okazis kun la [[kompozita materialo]]j en la [[aeronaŭtiko]] kaj en la profesia sporto. == Mekanika inĝenierarto == {{Ĉefartikolo|Mekanika inĝenierarto}} [[Dosiero:Archimedes-screw one-screw-threads with-ball 3D-view animated small.gif|eta|Animita filmo de la [[Arkimeda ŝraŭbo]], kiu estis funkciigita mane kaj kiu povas suprenigi akvon. Jen historia ekzemplo de mekanika inĝenierarto.]] La '''mekanika inĝenierarto''' estas la inĝenierarto kiu laboras por la plibonigo kaj kreado de la [[maŝino]]j kaj de mekanikaj sistemoj. Ĝi uzas precipe la sciencojn [[matematiko|matematikajn]] kaj [[fiziko|fizikajn]]. Krome ĝi inkludas konojn bazajn de [[elektroniko]] kaj [[elektrotekniko]], [[kemio]] kaj konceptojn de [[civila inĝenierarto]]. == Taskoj kaj laboroj == * [[Kalibro|Kalibrado]] {{-}} == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Usona Nacia Akademio de Sciencoj]] == Bibliografio == * Blockley, David {{Citaĵo el libro|titolo=Engineering: a very short introduction|familia nomo=Blockley|persona nomo=David|jaro=2012|loko=Nov-Jorko|eldoninto=Oxford University Press|ISBN=978-0-19-957869-6}} * Dorf, Richard, eld. {{Citaĵo el libro|titolo=The Engineering Handbook|jaro=2005|eldono=2|loko=Boca Raton|eldoninto=CRC|ISBN=0-8493-1586-7|redaktinto=Dorf, Richard}} * Billington, David P. {{Citaĵo el libro|titolo=The Innovators: The Engineering Pioneers Who Made America Modern|familia nomo=Billington|persona nomo=David P.|dato=1996-06-05|eldoninto=Wiley; New Ed edition|ISBN=0-471-14026-0}} * Petroski, Henry {{Citaĵo el libro|titolo=To Engineer is Human: The Role of Failure in Successful Design|familia nomo=Petroski|persona nomo=Henry|dato=1992-03-31|eldoninto=Vintage|ISBN=0-679-73416-3}} * Petroski, Henry {{Citaĵo el libro|titolo=The Evolution of Useful Things: How Everyday Artifacts-From Forks and Pins to Paper Clips and Zippers-Came to be as They are|familia nomo=Petroski|persona nomo=Henry|dato=1994-02-01|eldoninto=Vintage|ISBN=0-679-74039-2}} * Lord, Charles R. {{Citaĵo el libro|titolo=Guide to Information Sources in Engineering|familia nomo=Lord|persona nomo=Charles R.|dato=2000-08-15|eldoninto=Libraries Unlimited|COI=10.1336/1563086999|ISBN=1-56308-699-9}} * Vincenti, Walter G. {{Citaĵo el libro|titolo=What Engineers Know and How They Know It: Analytical Studies from Aeronautical History|familia nomo=Vincenti|persona nomo=Walter G.|dato=1993-02-01|eldoninto=The Johns Hopkins University Press|ISBN=0-8018-4588-2}} <!--* Hill, Donald R. {{cite book |last=Hill |first=Donald R. |authorlink= |coauthors= |editor= |others= |title=The Book of Knowledge of Ingenious Mechanical Devices: Kitáb fí ma'rifat al-hiyal al-handasiyya |origyear=1206 |url= |edition= |series= |date=1973-12-31 |month= |publisher=Pakistan Hijara Council |location= |isbn=969-8016-25-2 |oclc= |doi= |pages= |chapter= |chapterurl= }}--> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=art.ingxenier0o}} {{portalo|inĝenierarto}} * National Society of Professional Engineers position statement on [https://web.archive.org/web/20101229060701/http://www.nspe.org/GovernmentRelations/TakeAction/PositionStatements/ps_lic_qual_prac.html Licensure and Qualifications for Practice, arkivigite en decembro 2010] * [http://www.nae.edu/ National Academy of Engineering (NAE)] * [http://www.asee.org/ American Society for Engineering Education (ASEE)] * The US Library of Congress [http://www.loc.gov/rr/scitech/SciRefGuides/eng-history.html ''Engineering in History'' bibliografio] * [https://web.archive.org/web/20080304052058/http://www.tc.umn.edu/~tmisa/biblios/hist_engineering.html History of engineering bibliography], ĉe la [[Universitato de Minesoto]], arkivigite en marto 2008 {{Havenda artikolo|Inĝenierarto}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Inĝenierarto| ]] 09s232uvwlca0mcxll2ykqs9p0jpyxd 0 2228 9368640 9300934 2026-05-08T09:30:52Z Sj1mor 12103 9368640 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Magna_Carta_(British_Library_Cotton_MS_Augustus_II.106).jpg|eta|La ''[[Magna Carta]]'', unu el la unuaj dokumentoj kun trajtoj de Konstitucio.]] [[Dosiero:Washington Constitutional Convention 1787.jpg|eta|300px|George Washington ĉe la Konstitucifara Konvencio de 1787 subskribante la Usonan Konstitucion.]] [[Dosiero:Konstytucja 3 Maja.jpg|eta|dekstra|300px|Pentraĵo de Jan Matejko, [[1891]]. Reĝo Stanisław ĵuras apogi la novan Konstitucion; en fono, Varsovia Reĝa Kastelo, kie la Konstitucio estis adoptita.]] [[Dosiero:Constitucion Cadiz 1812.png|eta|220px|Eldono de la [[Hispana konstitucio de 1812]].]] Oni povas tiel difini '''bazleĝon''' aŭ '''konstitucion''': : ''Konstitucio estas la [[juro|jura]] akto, kiu en ŝtato difinas la organizon de la reg-potencoj, la manieron elekti ilin, iliajn povojn kaj la rilatojn inter ili.'' Ofte konstitucion verkas balotita ''[[Konstitucidona Asembleo|konstitucidona asembleo]]''. Ne necesas, ke la koncerna akto estu nomita "konstitucio": nur la enhavaj dispozicioj igas la akton bazleĝeca aŭ ne. Tiuj aktoj tiel povas esti nomitaj ja ''konstitucio'', sed ankaŭ ''ĉarto'' aŭ ''fundamenta(j) leĝo(j)''... Krome, eblas imagi, ke la koncernaj reguloj ne enestas en jura akto sed devenas de jurkutimoj -- kiel ekz. en [[Britio]]. Tio ĉi ne funde modifas la aferon, simple la ''konstitucia juro'' (aro de la konstituciaj reguloj) estos ne skriba sed jurkutima/parola; ĝi tamen estos tiel forta kaj aŭtoritateca kiel skriba konstitucia juro. Cetere, en la landoj, kie estas skriba konstitucio, ofte jurkutimaj reguloj kompletigas ties dispoziciojn. Plie, la bazleĝoj de la ''[[federacio|federaciaj ŝtatoj]]'' krome entenas regulojn pri la [[Disigo de povoj|dispartigo]] de la povoj/kompetentoj inter la [[federacia ŝtato]] kaj la federitaj [[Subŝtato|subŝtatoj]]. La plej gravaj ekzemploj de federacioj estas [[Usono]], [[Rusio]], [[Barato]], [[Brazilo]], [[Meksiko]] kaj [[Niĝerio]]. [[Svislando]] kun ĝiaj komponantaj [[Kantonoj de Svislando|kantonoj]] eble estas la plej frua institua federacio. Ankaŭ la [[Eŭropa Unio]] disponeblas pri la [[Eŭropa Konstitucio]] kaj bazleĝo kiel [[Ĉarto de Fundamentaj Rajtoj de la Eŭropa Unio]] Fine, iuj konstitucioj ankaŭ aldonas deklaraciojn pri fundamentaj [[rajto]]j aŭ liberecoj, ĉu en sia teksta korpo ĉu en sia antaŭparolo. Tio estas la kazo ekz. en [[Francio]] (kiu kalkulas 18 diversajn bazleĝojn ekde la Franca Revolucio de [[1789]]!): la antaŭparolo de la konstitucio de [[1958]] referencas i.a. al la ''[[Deklaracio pri Homaj kaj Civitanaj Rajtoj]]'' de 1789 kaj entenas mem konfirmon pri kelknombraj rajtoj kaj publikaj liberecoj. La mencio pri [[homaj rajtoj]] pli kaj pli oftiĝas en la bazleĝoj -- tion klarigas la granda zorgo pri homaj rajtoj de post la [[dua mondmilito]]. La nocio pri bazleĝo do ŝanĝiĝis iom post iom, kaj oni povas aldoni al la supra, klasika difino, ke: : ''Bazleĝo ĝenerale entenas ankaŭ difinon de la civitanaj rajtoj kaj ĉefaj liberecoj, kiujn la registoj respektu.'' La bazleĝo de [[Masaĉuseco]] estus la plej malnova ankoraŭ valida konstitucio el la mondo (1780), se oni ne enkalkulas la bazleĝon de la [[Haudenosaunee|Ligo de la Ses Nacioj Irokezaj]] (la ''"[[Gajanaŝagoŭa]]"''), kiu ekzistis jam 1000 jarojn antaŭ Kristo. Masaĉuseco ankaŭ iniciatis la unuan konstitucidonan kongreson. La [[Usona Konstitucio]] de [[1787]] estas alia grava frua konstitucio. La unuaj bazleĝoj en [[Eŭropo]] inkluzivas tiujn de Francio (ekde 1789) kaj de [[Pollando]] en [[1791]]. Oni fojfoje nomas tiun polan la unua "moderna" eŭropa konstitucio pro tio ke la pli frua franca konstitucio de 1789 estis reĝa konstitucio. En la plej multaj landoj de la mondo la konstitucio estas skriba dokumento aŭ kolekto de dokumentoj difinitaj kiel konstitucio. Aliaj landoj anstataŭ konstitucion havas bazleĝojn konsideritajn pli potencajn kaj malpli ŝanĝiĝeblajn ol ordinaraj leĝoj. Tio estas la konstitucia situacio en [[Israelo]] kaj en [[Svedio]]. En [[Unuiĝinta Reĝlando]], la konstitucio estas kolekto de principoj, kelkaj el kiuj estas neskribitaj, kiuj estis formulitaj tra la jaroj, kaj estas konataj kiel "konstituciaj konvencioj." Malgranda parto de tiuj konstituciaj konvencioj estis formulita tra la jaroj en diversaj dokumentoj, kiel ekzemple la [[Magna Carta]] kaj kelkaj leĝoj realigitaj fare de la [[brita parlamento]]. La [[Konstitucio de Barato]] estas la plej longa skriba konstitucio de iu suverena lando en la mondo,<ref name="longest">{{cite book | last = Pylee | first = M.V. | authorlink = | title = India's Constitution | publisher = S. Chand & Co. |page=3 | year = 1997 | isbn = 81-219-0403-X }}</ref> enhavanta 444 artikolojn en 22 partoj,<ref>{{Cite book | last = Sarkar| first = Siuli| title = Public Administration In India| publisher = PHI Learning Pvt. Ltd.| page = 363| url = http://books.google.com/books?id=smahlYxg-8YC&pg=PA363| isbn = 978-81-203-3979-8}}</ref><ref>{{Cite book | last = Kashyap| first = Subhash| title = Our Constitution-An introduction to India's Constitution and Constitution Law| publisher = National Book Trust, India| page = 3|isbn = 978-81-237-0734-1}}</ref> 12 kalendartabelojn kaj 118 amendojn, kun 117,369 vortoj en sia angla-lingva traduko,<ref name="lawmin_info">{{cite web |url=http://indiacode.nic.in/coiweb/welcome.html |title=Constitution of India |accessdate=2008-12-17 |work= |publisher=Ministry of Law and Justice of India |date=Julio 2008}}</ref> dum la [[Usona Konstitucio]] estas la plej mallonga skriba konstitucio, kun 7 artikoloj kaj 27 amendoj.<ref name="shortest">{{cite web |url=http://www.ushistory.org/tour/tour_ncc.htm |title=National Constitution Center |accessdate=2010-04-22 |publisher=Independence Hall Association}}</ref> == Etimologio == La esprimo ''konstitucio'' venas tra la [[franca]] de la [[latina]] esprimo ''konstitutio'', uzita por regularoj kaj ordoj, kiel ekzemple la [[Romia Imperio|imperiaj]] leĝoj (''constitutiones principis'': ''edicta'', ''mandata'', ''decreta'', ''rescripta'').<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=2MqfUsMiDbYC&pg=PA243&dq=%22constitutiones+principis%22 The historical and institutional context of Roman law, George Mousourakis, 2003, p. 243]</ref> Poste, la esprimo estis vaste uzita en [[kanona juro]] por grava persistemo, aparte dekreto eligita fare de la [[papo]], nun menciita kiel [[apostola konstitucio]]. == Konstituciaj konceptoj == * '''Bazaj Konstituciaj Nocioj''' : [[registaro]], [[ŝtato]], [[ŝtatestro]], [[parlamento]], [[leĝdona povo]], ... * '''[[Registaraj Formoj]]''' : [[monokratio]], [[oligarkio]], [[demokratio]]... * '''[[Politikaj Reĝimoj]]''' : parlamenta, prezidenta, asemblea... Ĝenerale, ĉiu moderna skriba konstitucio transigas specifajn potencojn al organizo aŭ institucia unuo, establitaj sur la primaraj kondiĉoj kiuj sekvas la limigojn de la menciita konstitucio. Laŭ Scott Gordon, verkinto de ''Controlling the State: Constitutionalism from Ancient Athens to Today'', politika organizo estas konstitucia laŭ la mezuro ke ĝi "enhavas [[institucio|instituciigitajn]] mekanismojn de potenckontrolo por la protekto de la interesoj kaj [[libereco]]jn de la [[Civito|civitanaro]], inkluzive de tiuj kiuj povas esti en la [[malplimulto]]." La [[latina]] termino ''ultra vires'' priskribas agadojn de oficialuloj ene de organizo aŭ kuneco kiuj falas ekster la konstitucia aŭ laŭleĝa aŭtoritato de tiuj oficialuloj. Ekzemple, la [[sindikato]] de studentoj povas esti malpermesita kiel organizo por agado ne koncernanta studentojn; se la sindikato iĝas engaĝita en ne-studentaj agadoj kaj tiuj agadoj estas konsideritaj ''ultra vires'' fare de la sindikata ĉarto aŭ konstitucio, neniu estus devigita per la ĉarto sekvi ilin. Ekzemplo de la konstitucia juro de suverenaj ŝtatoj estus provinca registaro en federacia ŝtato provanta leĝdoni en areo ekskluzive listigita al la federacia registaro en la konstitucio, kiel ekzemple ratifado de traktato. ''Ultra vires'' donas laŭleĝan pravigon por la malvola ĉesigo de tia ago, kiu eble estos devigita fare de homoj kun la subteno de decido fare de la juĝistaro, en kazo de jura recenzo. Malobservo de rajtoj de oficialulo estus ''ultra vires'' ĉar (konstitucia) rajto estas restrikto sur la potencoj de registaro, kaj tial ke oficialulo estus ekzercanta potencojn kiujn li ne havas. En la plej granda parto, se ne en ĉiu, moderna ŝtato la konstitucio havas superecon super ordinara [[leĝo]]; en tiaj ŝtatoj kiam ofica ago estas kontraŭkonstitucia, t.e. ĝi ne estas potenco koncedita al la [[registaro]] fare de la konstitucio, tiu ago estas nulo kaj malpleno, kaj la nuligo estas ''ab initio'', t.e., de komenco, ne de la dato de la verdikto. Ĝi neniam estis "leĝo"; se ĝi estis statuto aŭ laŭleĝa provizoraĵo, ĝi eble estos adoptita laŭ la proceduroj por enkondukado de leĝaro. Foje la problemo ne estas ke statuto estas kontraŭkonstitucia, sed la apliko de ĝi estas, dum speciala okazo, kaj tribunalo povas decidi tion dum ekzistas maniero kiel ĝi povus esti uzita kaj estu konstitucia, kaj en tiu kazo ne estis permesita aŭ legitima. En tia kazo, nur la aplikiĝo povas esti kontraŭkonstitucia. Historie, la rimedo kontraŭ tiaj malobservoj estis peto pri ĝeneraljuraj asignoj, kiaj ekzemple ''Quo warranto''. [[Konstitucia amendo]] estas modifo de konstitucio de ŝtato, organizaĵo aŭ alia tipo de ento. Amendoj estas ofte intermetitaj en gravaj sekcioj de ekzistanta konstitucio, rekte modifante la originan tekston. Inverse, ili povas esti aldonitaj al la konstitucio kiel suplementaj kromaĵoj (kodiciloj), tiel ŝanĝante la kadron de regeco sen ŝanĝi la ekzistantan tekston de la dokumento. Plej konstitucioj postulas, ke amendoj ne povas esti aprobitaj sen esti aprobitaj per speciala proceduro kiu estas pli postulema ol aliaj postulitaj por ordinara leĝaro. == Historio kaj evoluo == === Antaŭ-modernaj konstitucioj === ==== Antikva Mezopotamio ==== ==== Antikveco ==== ==== Mezepoko ==== La [[Konstitucio de Medino]] ( araba: صحیفة المدینه ‎, ṣaḥīfat al-Madīna), ankaŭ konata kiel la [[Ĉarto de Medino]], estis redaktita fare de la [[Islamo|islama]] [[profeto]] [[Mohamedo]]. Ĝi konsistigis formalan interkonsenton inter Mohamedo kaj ĉiuj la signifaj triboj kaj familioj de Jathrib (poste konata kiel [[Medino]]), inkluzive de [[islamano]]j, [[judo]]j, kaj [[pagano]]j.<ref>Vidu: * Reuven Firestone, ''Jihād: the origin of holy war in Islam'' (1999) p. 118; * "Muhammad", ''Encyclopedia of Islam Online''</ref><ref>Watt. ''Muhammad at Medina and R. B. Serjeant "The Constitution of Medina."'' ''Islamic Quarterly'' 8 (1964) p.4.</ref> La dokumento estis desegnita kun la eksplicita konzerno de alportado al fino de la intertriba bataladon inter la klanoj de la [[Aŭoj]] kaj [[Ĥazraoj]] ene de Medino. En tiu efiko ĝi instalis kelkajn rajtojn kaj respondecajn kampojn por la islama, juda, kaj pagana komunumojn de Medino alportanta ilin ene ene de unusola komunumo - la [[Ummao]].<ref>R. B. Serjeant, ''The Sunnah Jami'ah, pacts with the Yathrib Jews, and the Tahrim of Yathrib: Analysis and translation of the documents comprised in the so-called "Constitution of Medina." Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 41, No. 1. (1978), paĝo 4.</ref> La preciza datigo de la Konstitucio de Medino restas diskutita sed ĝenerale akademiuloj konsentas ke ĝi estis skribita baldaŭ post la [[Heĝiro]] (622).<ref>Watt. ''Muhammad at Medina''. pp. 227–228 Watt asertas, ke la komenca interkonsento okazis tuj post la Heĝiro kaj ke la dokumento estis amendita je posta dato specife post la batalo de Badr (AH [anno hijra] 2, = AD 624). Serjeant asertas ke la konstitucio estas fakte 8 diversaj traktatoj kiuj povas esti datitaj laŭ la eventoj okazantaj en Medino kaj tiele la unua traktato estus verkia tuj post la alveno de Mohamedo. R. B. Serjeant. "The Sunnah Jâmi'ah, Pacts with the Yathrib Jews, and the Tahrîm of Yathrib: Analysis and Translation of the Documents Comprised in the so called 'Constitution of Medina'." en ''The Life of Muhammad: The Formation of the Classical Islamic World'': Volume iv. Ed. Uri Rubin. Brookfield: Ashgate, 1998, p. 151 kaj vidu saman artikolon en BSOAS 41 (1978): 18 ff. Vidu ankaŭ Caetani. ''Annali dell'Islam, Volume I''. Milano: Hoepli, 1905, p. 393. Julius Wellhausen. ''Skizzen und Vorabeiten'', IV, Berlin: Reimer, 1889, p 82f kiuj argumentas ke la dokumento estas ununura traktato ekkonsentita ĉirkaŭ baldaŭ post la Heĝiro. Wellhausen argumentas ke ĝi apartenas al la unua jaro de la loĝado de Mohamedo en Medino, antaŭ la batalo de Badr en 2/624. Wellhausen bazas tiun juĝon sur tri konsideroj; unua Mohamedo estas tre malfida pri sia propra pozicio, li akceptas la Paganajn tribojn ene de la Ummao, kaj konservas la judajn klanojn kiel klientoj de la Ansaroj; vidu Wellhausen, Excursus, p. 158. Eĉ Moshe Gil, nome skeptikulo de historio de islamo argumentas ke ĝi estis skribita 5 monatojn post la alveno de Mohamedo en Medino. Moshe Gil. "The Constitution of Medina: A Reconsideration." ''Israel Oriental Studies'' 4 (1974): p. 45.</ref> Ĝi efike establis la unuan islaman ŝtaton. La konstitucio establis la jenon: la sekureco de la komunumo, religiaj liberecoj, la rolo de Medino kiel [[Haramo]] aŭ sankta loko (ekskludante ĉiajn perforton kaj armilojn), la sekureco de virinoj, stabilaj tribaj rilatoj ene de Medino, imposta sistemo por subtenadoj de la komunumo en tempo de konflikto, parametroj por eksogenaj politikaj aliancoj, sistemo por donadoj de protekto de individuoj, justico por solvadoj de disputoj, kaj ankaŭ reguligis la klarigon de [[lunario]] (la pago inter familioj aŭ triboj pro la mortigo de individuo anstataŭ la regulo ''[[Okulon pro okulo]]''). En [[Kimrio]], la ''Cyfraith Hywel'' ([[kimra leĝo]]) estis kodigita fare de [[Hywel Dda]] ĉ. 942-950. La ''Pravda Jaroslava'', origine kombinita fare de [[Jaroslavo la Saĝa]], nome la Granda Princo de [[Kievo]], estis koncedita al [[Granda Novgorodo]] ĉirkaŭ 1017, kaj en 1054 estis integrigita en la [[Ruskaja Pravda]], kiu iĝis la leĝo por ĉiuj el [[Kieva Regno]]. Ĝi pluvivis nur en pli postaj eldonoj de la [[15-a jarcento]]. [[Dosiero:Magna Carta (1297 version with seal, owned by David M Rubenstein).png|eta|150px|Kopio de la ''Magna Carta'' el 1297]] En [[Anglio]], la proklamo fare de [[Henriko la 1-a (Anglio)|Henriko]] de la ''Charter of Liberties'' ([[Ĉarto de Liberecoj]]) en [[1100]] ligis la reĝon por la unua fojo en lia traktado de la pastraro kaj la nobelaro. Tiu ideo estis etendita kaj rafinita de la angla baronlando kiam ili devigis la reĝon [[Johano (Anglio)|Johano]] subskribi la tekston de la [[Magna Carta]] en [[1215]]. La plej grava ununura artikolo de la Magna Carta, parenca al "habeas corpus", kondiĉe ke la reĝo ne estis lica malliberigi, eksterleĝigi, ekziligi aŭ mortigi iun ajn kaprice - devas ekzisti konvena procezo de juro unue. Tiu artikolo, Artikolo 39, de la Magna Carta diras: Neniu libera viro devas esti arestita, aŭ malliberigita, aŭ senigita je lia posedaĵo, aŭ senpaca, aŭ ekzilita, aŭ laŭ iu maniero detruita, nek ni devas iri kontraŭ li aŭ sendi kontraŭ li, krom se per laŭleĝa juĝo de liaj kunuloj, aŭ de la leĝo de la tero. Tiu zorgaĵo iĝis la baza ŝtono de angla libereco post tiu punkto. La [[socia kontrakto]] en la origina kazo estis inter la reĝo kaj la nobelaro, sed estis iom post iom etendita al ĉiuj homoj. Ĝi kondukis al la sistemo de [[Konstitucia monarkio]], kie pliaj reformoj ŝanĝas la potenc-ekvilibron de la monarkio kaj nobelaro ĝis la [[Ĉambro de Komunuloj]]. La ''[[Nomokanono]]'' de [[Sankta Sava]] (en [[serba]]: законоправило/Zakonopravilo)<ref>[http://books.google.se/books?id=QDFVUDmAIqIC&pg=PA118 The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century ... - John V. A. Fine, John Van Antwerp Fine - Google Böcker]. Books.google.se. Konsultita la 2013-07-12.</ref><ref>[http://www.search.com/reference/Nomocanon Metasearch Search Engine] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171010145226/https://www.search.com/reference/Nomocanon |date=2017-10-10 }}. Search.com. Konsultita la 2013-07-12.</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.alanwatson.org/sr/petarzoric.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-09-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111125010613/http://www.alanwatson.org/sr/petarzoric.pdf |arkivdato=2011-11-25 }}</ref> estis la unua [[Serbio|serbia]] konstitucio de 1219. Tiu [[Leĝo (jura)|laŭleĝa akto]] estis bone evoluigita. La ''[[Zakonopravilo|Nomokanono de Sankta Sava]]'' estis la kompilo de [[civila juro]], surbaze de [[romia juro]] kaj de [[kanona juro]], surbaze de [[Koncilio|ekumenaj koncilioj]] kaj ĝia baza celo estis organizi funkciadon de la juna [[Serbio|serba regno]] kaj de la [[Serba Ortodoksa Eklezio|serba eklezio]]. Sankta Sava komencis la laboron pri la serba Nomokanono en 1208 estante sur la monto [[Athos]], uzante la tekstojn de la ''Nomokanono en Dekkvar-Titoloj'', ''Sinoptiko de Stefano la Efesa'', ''Nomokanono'' de [[Johano Skolastiko]], la dokumentojn de koncilioj, kiujn li modifis kun la kanonaj komentaĵoj de Aristino kaj de Johano Zonaras, de lokaj koncilioj, de reguloj de la [[Sanktaj Patroj]], la leĝon de [[Moseo]], la tradukon de Prohiron kaj la ''Novellae'' de la [[Bizanca Imperio|bizancaj imperiestroj]] (la plej granda parto estis prenita de la ''Novellae'' de [[Justiniano la 1-a|Justiniano]]). La ''Nomokanono'' estis tute nova kompilo de civilaj kaj kanonaj regularoj, prenitaj de la bizancaj fontoj, sed kompletigita kaj reformita fare de Sankta Sava por funkcii konvene en Serbio. Apud dekretoj kiuj organizis la vivon de eklezio, ekzistas diversaj normoj koncerne civilan vivon, la plej granda parto de ili estis prenita de Prohiron. Laŭleĝaj transplantadoj de [[Romia juro|Rom]]-bizanca [[juro]] iĝis la bazo de la serba mezepoka juro. La esenco de ''Zakonopravilo'' estis bazita sur ''Corpus Iuris Civilis''. [[Stefan Duŝan]], imperiestro de serboj kaj grekoj, validigis la tekston de la [[Duŝana Kodo]] (en serba: душанов Законик/Dušanov Zakonik)<ref>[http://www.dusanov-zakonik.com/indexe.html Dusanov Zakonik] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100803074722/http://www.dusanov-zakonik.com/indexe.html |date=2010-08-03 }}. Dusanov Zakonik. Alirita la 2013-07-12.</ref> en Serbio, en du ŝtatkongresoj: en 1349 en [[Skopjo]] kaj en 1354 en [[Seres]]. Ĝi reguligis ĉiujn sociajn sferojn, tiel ke ĝi estis la dua serba konstitucio, post la Nomokanono de Sankta Sava (Zakonopravilo). La Kodo estis bazita sur romi-bizanca juro. La laŭleĝa transplantado estas rimarkinda ĉe la apartaĵoj 171 kaj 172 el la Kodo de Dušan, kiu reguligis la juran sendependecon. Ili estis prenitaj de la bizanca Kodo [[Basilika]] (libro VII, 1, 16-17). En 1222, hungara reĝo [[Andreo la 2-a (Hungario)|Andreo la 2-a]] eldonis la [[Ora buleo de 1222|Orbuleon]] de [[1222]]. Inter 1220 kaj 1230, saksa administranto, Eike von Repgow, kunmetis la ''[[Sachsenspiegel]]'', kiu iĝis la supera leĝo utiligita en partoj de [[Germanio]] tiom malfrue kiom ĝis 1900. En [[1998]], S. Kouyaté rekonstruis el parola tradicio kion li postulas kiel 14-ajarcenta ĉarto de la [[Imperio Malio]], nomita la [[Kurukan Fuga]].<ref>Mangoné Naing, [http://www.oecd.org/swac/events/38516561.pdf SAH/D(2006)563 The KURUKAN FUGA Charter: An example of an Endogenous Governance Mechanism for Conflict Prevention], Inter-generational Forum on Endogenous Governance in West Africa, organizita de la ''Sahel and West Africa Club'' / [[OECD]], Ŭagadugu ([[Burkino]]), 26a al 28a de Junio 2006. pp. 71–82.</ref> Ĉirkaŭ [[1240]], la [[Koptoj|kopta]] [[Egiptio|egipta]] [[Kristanismo|kristana]] [[verkisto]], 'Abul Fada'il Ibn al 'Assal, skribis la [[Feta Negest]] en la [[araba]]. 'Ibn al-Assal prenis siajn leĝojn parte el apostolaj skribaĵoj kaj el [[mosea juro]], kaj parte el la antaŭaj bizancaj kodoj. Ekzistas kelkaj historiaj registroj asertantaj ke tiu leĝkodo estis tradukita en [[Geeza lingvo|Ge'ezan]] kaj envojaĝis [[Etiopio]]n ĉirkaŭ 1450 en la regado de [[Zara Jakob]]. Eĉ tiel, ĝia unua registrita uzo en la funkcio de konstitucio (supera juro de la lando) komenciĝis kun [[Sarsa Dengel]] en [[1563]]. La ''Feta Negest'' restis la supera leĝo en Etiopio ĝis [[1931]], kiam moderna-stila konstitucio unue estis koncedita fare de imperiestro [[Haile Selassie]]. La [[Ora buleo de 1356]] estis [[dekreto]] eligita fare de [[Dieto (asembleo)|Dieto]] en [[Nurenbergo]] gvidita fare de imperiestro [[Karolo la 4-a (Sankta Romia Imperio)|Karolo la 4-a]] kiu fiksis, por periodo de pli ol kvar cent jaroj, gravajn aspektojn de la konstitucia strukturo de la [[Sankta Romia Imperio]]. En [[Ĉinio]], la Imperiestro [[Ĵu Juanĵang]] kreis kaj rafinis dokumenton kiun li nomigis ''[[Praulaj Instruoj]]'' (unue publikigitaj en [[1375]], reviziitaj dufoje pli antaŭ sia morto en 1398). Tiuj reguloj funkciis en tre reala signifo kiel konstitucio por la [[Dinastio Ming]] dum la venontaj 250 jaroj. [[Dosiero:ConstitucionsCatalanesVolumIr.jpg|eta|150px|Tria volumo de la kataluna kompilo de 1585]] En [[Katalunio]], la [[katalunaj konstitucioj]] estis promulgitaj fare de la tribunalo de 1283 ĝis 1716, kiam [[Filipo la 5-a (Hispanio)|Filipo la 5-a]] publikigis la [[Dekretoj de Nueva Planta|Nŭevaplantajn dekretojn]], finiĝante kun la historiaj leĝoj de Katalunio. Tiuj konstitucioj estis kutime faritaj kiel reĝa iniciato, sed postulis la favoran voĉdonon de la [[Katalunaj Kortesoj]], la mezepoka precedenco de la modernaj parlamentoj. Tiuj leĝoj havis, kiel la aliaj modernaj konstitucioj, superecon super aliaj leĝoj, kaj ili ne povus esti kontraŭdiritaj per nuraj dekretoj aŭ ediktoj de la reĝo. En 1392 la ''Carta de Logu'' estis [[jura kodo]] de la [[Giudicato di Arborea]] promulgita de la ''giudicessa'' [[Elianora de Bas|Eleanora]]. Ĝi estis en valido en [[Sardio]] ĝis ĝi estis anstataŭita per la kodo de [[Karlo Felikso de Savojo|Karlo Felikso]] en aprilo [[1827]]. La ''Carta'' estis laboro de granda graveco en sardia historio. Ĝi estis organika, kohera, kaj sistema laboro de leĝaro ampleksanta kaj la [[civila kodo|civilan]] kaj la [[puna juro|punan juron]]. ==== Irokezaj "Gajanaŝagoŭa" ==== === Modernaj konstitucioj === [[Dosiero:Pylyp-orlyk-constitution-1710.jpg|eta|upright|La Benderia Konstitucio de Hetmano [[Filip Orlik]].]] La plej malnova skriba dokumento daŭre reganta suverenan nacion hodiaŭ<ref>{{Cite web|url=http://www.politifact.com/truth-o-meter/statements/2011/aug/08/jon-huntsman/oldest-surviving-one-document-text/ |title=The United States has "the longest surviving constitution." |publisher=PolitiFact.com |date=|accessdate=10a Novembro 2013}}</ref> estas tiu de [[San-Marino]]. La ''Leges Statutae Republicae Sancti Marini'' estis verkitaj en la [[latina]] kaj konsistas el ses libroj. La unua libro, kun 62 apartaĵoj, establas konsiliojn, tribunalojn, diversajn administrajn oficirojn kaj la potencojn asignitajn al ili. La ceteraj libroj kovras kriman kaj civilan kodeksojn, jurajn procedurojn kaj rimedojn. Skribita en [[1600]], la dokumento estis bazita sur la ''Statuti Comunali'' (Urba Statuto) de [[1300]], influita fare de la Kodekso Justiniana, kaj ĝi restas valida hodiaŭ. En 1639, la [[Kolonio Konektikuto]] adoptis la ''Fundamentajn Ordojn'', kio estis la unua nordamerika konstitucio, kaj estis la bazo por ĉiu nova konektikuta konstitucio poste, kaj ankaŭ estas la kialo de la kromnomo de Konektikuto, nome "la Konstitucio-Ŝtato" aŭ "La Konstitucia Ŝtato". La [[Angla Protektorato]] kiu estis starigita fare de [[Oliver Cromwell]] post la [[Angla enlanda milito]] promulgis la unuan detalan skriban konstitucion enkondukitan fare de moderna ŝtato;<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/240140/Instrument-of-Government Instrument of Government (England [1653&#93;) - Encyclopædia Britannica]. Britannica.com. Konsultita la 2013-07-12.</ref> ĝi estis nomita la ''Instrument of Government'' (Instrumento de registaro). Tio formis la bazon de registaro por la mallongdaŭra respubliko de 1653 ĝis 1657 disponigante laŭleĝan raciaĵon por la kreskanta potenco de Kromvelo, ĉar la parlamento konstante ne regis efike. La konstitucio starigis ŝtatan konsilion konsistantan el 21 membroj dum administra aŭtoritato estis atribuita al la oficposteno de "[[Proteklordo de la ŝtatkomunumo]]"; tiu pozicio estis nomumita kiel ne-hereda posteno. La Instrumento havis malfacilecon en akirado de ĝeneraligita akcepto kiam ĝi estis vaste malaprobita fare de kaj la radikaluloj kaj la monarkistoj, kaj parlamento rifuzis akcepti ĝin kiel la bazon de sia aŭtoritato. Ĝi estis poste anstataŭigita per la eĉ pli mallongdaŭra "Humilaj Peticio kaj Konsiloj" en majo 1657 kiu finfine renkontis sian forpason lige kun la morto de Kromvelo kaj la [[Angla Resurtronigo|Restarigo]]. La [[Konstitucio de Filip Orlik]] estis la unua eŭropa konstitucio laŭ moderna signifo.<ref>''[http://www.venice.coe.int/docs/1996/CDL-STD(1996)018-e.asp Pylyp Orlyk Constitution]'', European commission for democracy through law (Venice Commission) The Constitutional Heritage of Europe. Montpellier, 22–23 Novembro 1996.</ref> Ĝi estis skribita en [[1710]] fare de [[Filip Orlik]], hetmano de la [[Zaporogoj]]. Tiuj "Paktoj kaj konstitucioj de rajtoj kaj liberecoj de la Zaporogoj" (laŭ sia oficiala nomo) estis verkita por establi liberan Zaporogan-Ukrainian Respublikon, kun la subteno de [[Karolo la 12-a (Svedio)|Karolo la 12-a]]. Ĝi estas rimarkinda en tio ke ĝi establis demokratan normon por la povdisiĝo en registaro inter la leĝdonaj, plenumaj, kaj juĝistaraj branĉoj, bone antaŭ la publikigo de ''Spirito de la Leĝoj'' de [[Montesquieu]]. Tiu konstitucio ankaŭ limigis la administran aŭtoritaton de la [[hetmano]], kaj establis demokratie elektitan kozakan parlamenton nome la Ĝeneralan Konsilion. Tamen, la projekto de Orlik por sendependa ukraina Ŝtato neniam realiĝis, kaj lia konstitucio, skribita en ekzilo, neniam iris en efikon. Aliaj ekzemploj de eŭropaj konstitucioj de tiu epoko estis la [[Korsika Konstitucio]] de [[1755]] kaj la [[Sveda Konstitucio de 1772]]. Ĉiuj la britaj kolonioj en Nordameriko kiuj devis iĝi la 13 originaj usonaj ŝtatoj, enkondukis iliajn proprajn konstituciojn en 1776 kaj 1777, dum la [[Usona Revolucio]] (kaj jam antaŭe ekzistis la pli postaj [[Artikoloj de Konfederacio]] kaj [[Usona Konstitucio]]), kun la esceptoj de [[Masaĉuseco]], [[Konektikuto]] kaj [[Rod-Insulo]]. La Ŝtatkomunumo [[Masaĉuseco]] enkondukis sian konstitucion en 1780, la plej aĝa ankoraŭ-funkcianta konstitucio de iu usona ŝtato; dum Konektikuto kaj Rod-Insulo oficiale daŭrigis funkciigi sub iliaj malnovaj koloniaj ĉartoj, ĝis ili enkondukis siajn unuajn ŝtatajn konstituciojn en 1818 kaj 1843, respektive. ==== Demokrataj konstitucioj ==== Kio foje estas nomita la modelo de "klerisma konstitucio" estis evoluigita fare de filozofoj de la [[Klerismo]] kiaj ekzemple [[Thomas Hobbes]], [[Jean-Jacques Rousseau]], kaj [[John Locke]]. La modelo proponis ke konstituciaj registaroj devus esti stabilaj, flekseblaj, respondecaj, sinceraj kaj devus reprezenti homojn (t.e., subtene demokration).<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/134169/constitution constitution (politics and law) - Encyclopædia Britannica]. Britannica.com. Retrieved on 2013-07-12.</ref> La Usona Konstitucio, ratifita la [[21an de junio]] [[1788]], estis influita fare de la brita konstitucia sistemo kaj la politika sistemo de la [[Unuiĝintaj Provincoj]], kaj plie de la verkoj de [[Polibio]], [[Locke]], [[Montesquieu]], kaj aliaj. La dokumento iĝis komparnormo por respublikismo kaj kodigis konstituciojn skribitajn poste. Venontaj estis la Konstitucio de la [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj]] de [[3a de majo]] [[1791]]<ref>{{Cite book|title=Constitutions of the World|first=Albert|last=Blaustein|authorlink=Albert Blaustein|publisher=Fred B. Rothman & Company|date=Januaro 1993|url=http://books.google.com/?id=2xCMVAFyGi8C&pg=PA15&lpg=PA15&dq=May+second+constitution+1791|isbn=978-0-8377-0362-6}}</ref><ref>Isaac Kramnick, ''Introduction'', {{Cite book|title=The Federalist Papers|first=James|last=Madison|url=http://books.google.com/?id=WSzKOORzyQ4C&pg=PA13&lpg=PA13&dq=May+second+oldest+constitution|publisher=Penguin Classics|date=November 1987|isbn=0-14-044495-5|authorlink=James Madison}}</ref><ref name="Markoff">"The first European country to follow the U.S. example was Poland in 1791." John Markoff, ''Waves of Democracy'', 1996, ISBN 0-8039-9019-7, p. 121.</ref> kaj la [[Franca konstitucio]] de [[3a de septembro]] [[1791]]. La [[19an de marto]] [[1812]] [[Hispana konstitucio de 1812|klerisma konstitucio]] estis ratifita en [[Hispanio]] fare de parlamento kolektita en [[Kadizo]], la nura hispana kontinenta grandurbo kiu estis libera de la [[Milito de Hispana Sendependiĝo|franca okupo]]. La [[Hispana konstitucio]] funkciis kiel modelo por aliaj liberalaj konstitucioj de pluraj sud-eŭropaj kaj latin-amerikaj nacioj kiaj, ekzemple, portugala konstitucio de [[1822]], konstitucioj de diversaj italaj ŝtatoj dum la ribeloj de la ''Carbonari'' (t.e., en la [[Regno de la Du Sicilioj]]), la norvega konstitucio de [[1814]], aŭ la meksika konstitucio de [[1824]].<ref>{{cite book |last=Payne |first=Stanley G. |authorlink=Stanley G. Payne |title=A History of Spain and Portugal: Eighteenth Century to Franco |url=http://libro.uca.edu/payne2/spainport2.htm |volume=2 |year=1973 |publisher=University of Wisconsin Press |location=Madison |isbn=978-0-299-06270-5 |pages=432–433 |quote=The Spanish pattern of conspiracy and revolt by liberal army officers ... was emulated in both Portugal and Italy. In the wake of Riego's successful rebellion, the first and only pronunciamiento in Italian history was carried out by liberal officers in the kingdom of the Two Sicilies. The Spanish-style military conspiracy also helped to inspire the beginning of the Russian revolutionary movement with the revolt of the Decembrist army officers in 1825. Italian liberalism in 1820–1821 relied on junior officers and the provincial middle classes, essentially the same social base as in Spain. It even used a Hispanized political vocabulary, for it was led by ''giunte'' (juntas), appointed local ''capi politici'' (''jefes políticos''), used the terms of ''liberali'' and ''servili'' (emulating the Spanish word serviles applied to supporters of absolutism), and in the end talked of resisting by means of a ''guerrilla''. For both Portuguese and Italian liberals of these years, the Spanish constitution of 1812 remained the standard document of reference.}}</ref> En [[Brazilo]], la konstitucio de [[1824]] esprimis la opcion por la monarkio kiel politika sistemo post brazila sendependiĝo. La gvidanto de la nacia emancipiĝa procezo estis la portugala princo [[Petro la 1-a (Brazilo)|Pedro la 1-a]], pli aĝa filo de la reĝo de [[Portugalio]]. Pedro estis kronita en [[1822]] kiel unua imperiestro de Brazilo. La lando estis regita per konstitucia monarkio ĝis [[1889]], kiam finfine adoptiĝis la respublika modelo. En [[Danio]], kiel rezulto de la [[Napoleonaj Militoj]], la absolutisma monarkio perdis sian propran posedon de [[Norvegio]] al alia absolutisma monarkio, nome [[Svedio]]. Tamen la norvegoj sukcesis plenigi radikale demokratan kaj liberalan konstitucion en [[1814]], adoptante multajn facetojn de la usona konstitucio kaj de la revolucifranca; sed konservante heredan monarkon limigitan fare de la konstitucio, kiel ĉe la hispana konstitucio. La [[serba revolucio]] komence kondukis al proklamo de pra-konstitucio en [[1811]]; la finlaborita [[Konstitucio de Serbio]] malmultajn jardekojn poste sekvis, nome en [[1835]]. La [[Konstitucio de Kanado]] venis en validon la 1-an de julio [[1867]] kiel Brita Nordamerika Leĝo, kiel ago de la [[brita parlamento]]. La BNA-Leĝo unuigis la koloniojn de Orienta Kanado ([[Kebekio]]), Okcidenta Kanado ([[Ontario]]), [[Nov-Skotio]] kaj [[Nov-Brunsviko]] en la aŭtonomian [[Regno de Kanado|Regnon de Kanado]]. Post unu jarcento, la BNA-Leĝo estis patriujita al la kanada parlamento kaj pliigita per la ''Canadian Charter of Rights and Freedoms'' (Kanada Ĉarto de Rajtoj kaj Liberecoj). Ekde tiam, la skriba konstitucio kiel tutaĵo estis konata kiel la ''Constitution Acts, 1867 to 1982'', dum la origina BNA-Leĝo estas nomita la ''Constitution Act, 1867''.<ref>[http://www.canlii.org/en/ca/laws/stat/schedule-b-to-the-canada-act-1982-uk-1982-c-11/latest/schedule-b-to-the-canada-act-1982-uk-1982-c-11.html#sec60 Constitution Act, 1982, s. 60]</ref> Krom la ''Constitution Acts, 1867 to 1982'', la konstitucio de Kanado havas ankaŭ neskribitajn elementojn bazitaj en ĝenerala juro kaj konvencioj.<ref>The Constitutional Law Group, Canadian Constitutional Law. 3a eld. Toronto: Emond Montgomery Publications Ltd., 2003, p. 5</ref> Kanada verkisto kaj filozofo [[John Ralston Saul]] priskribas la kanadan konstitucion kiel "la dua plej aĝa laboraktiva konstitucio en la mondo."<ref>Saul, John Ralston. ''The Doubter's Companion: A Dictionary of Aggressive Common Sense''. Toronto: Penguin, 1995.</ref> La [[Konstitucio de Aŭstralio]] estas la suprema leĝo laŭ kiu funkcias la registaro de la Komunumo de Aŭstralio, inklude ties rilaton kun la ŝtatoj de Aŭstralio. Ĝi konsistas el kelkaj dokumentoj. La plej grava estas la ''Constitution of the Commonwealth of Australia'', kiu estas referencata plej ofte kiel "Constitution". La Konstitucio estis aprobita en serio de referendumoj okazintaj ĉirkaŭ 1898–1900 inter la popolo de la aŭstraliaj kolonioj, kaj la aprobita skizo estis leĝigita kiel ero de la ''Commonwealth of Australia Constitution Act 1900'' (Imp), nome ''Act'' de la [[Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando]]. == Konstitucioj == [[Dosiero:Constitution of India.jpg|eta|dekstra|220px|La origina (anglalingva) teksto de la enkonduko al la Konstitucio de Barato, antaŭ ties 42a Amendo]] === Afriko === * [[Konstitucio de Alĝerio]] * [[Konstitucio de Niĝerio]] === Ameriko === * [[Argentina Konstitucio de 1819]] * [[Argentina Konstitucio de 1826]] * [[Konstitucio de la Argentina Nacio]] * [[Konstitucio de Bonaero]] * [[Konstitucio de Meksiko]] * [[Usona Konstitucio]] === Azio === * [[Konstitucio de Afganio]] * [[Konstitucio de Barato]] * [[Konstitucio de Irano]] * [[Konstitucio de Japanio]] === Eŭropo === * [[Eŭropa Konstitucio]] * [[Konstitucio de Armenio]] * [[Konstitucio de Danio]] * [[Konstitucio de Estonio]] * [[Franca konstitucio de 1848]] * [[Germana konstitucio]] * [[Vajmara Konstitucio]] * [[Hispana konstitucio de 1812]] * [[Hispana Konstitucio de 1978]] * [[Konstitucio de la Itala Respubliko]] * [[Konstitucio de Kosovo]] de [[2008]] * [[Konstitucio de Norvegio]] * [[Konstitucio de Pola Respubliko]] * [[Konstitucio de Portugalio]] * [[Konstitucio de la 3-a de Majo]] de la [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj]] === Oceanio === * [[Konstitucio de Aŭstralio]] == Konstitucia juĝejo == {{Ĉefartikolo|Konstitucia juĝejo}} La '''Konstitucia juĝejo''' aŭ '''Konstitucia tribunalo''' estas aparta kaj sendependa juĝejo, kiu okupiĝas pri [[leĝo]]j laŭ vidpunkto pri la konstitucio. Ili funkcias en difinitaj [[lando]]j, foje ili havas aliajn nomojn, eĉ aliajn taskojn. [[Dosiero:Karlsruhe bundesverfassungsgericht.jpg|eta|Konstitucia juĝejo en [[Germanio]]]] == Aliaj konceptoj == {{Ĉefartikolo|Konstitucia respubliko}} [[Konstitucia respubliko]] estas formo de registaro, en kiu la ŝtatestro kaj aliaj gravaj oficistoj estas elektitaj reprezentantoj de la popolo kaj agas laŭ ekzistanta konstitucia juro, kiu garantias la limigon de la povo de la registaro super la civitanoj. En konstitucia respubliko, la ekzekutiva, leĝdona kaj justica povoj estas strikte apartigitaj, tiel ke neniu individuo aŭ grupo povas atingi absolutan potencon. La fakto, ke ekzistas konstitucio limiganta potencon, igas ŝtaton ''konstitucia''. * [[Konstitucia Asembleo]] * [[Konstitucia juĝejo]] * [[Konstitucia juro]] * [[Konstitucia monarkio]] * [[Konstitucia patriotismo]] * [[Konstitucia Konsilio de Francio]] * [[Eŭropa Konstitucio]] * [[Seksa konstitucio]] * [[Gajanaŝagoŭa]] ==Universala konstitucio== [[Luigi Ferrajoli]] estas itala [[juĝisto]] kaj nuntempe li estas unu el la plej elstaraj juraj filozofoj en Eŭropo. Li estas aŭtoro de kelkaj verkaĵoj, inter ili lastatempe: ''Costituzionalismo oltre lo Stato'' (Konstituciismo tras la Ŝtato) 2017 kaj Manifesto por la Egaleco 2019. Li defendas, ke la gravaj krizoj igas necese krei tutmondajn taŭgajn instituciojn por protekti kaj defendi la homaron. Ferrajoli apogas la ideon aprobi universalan konstitucion, ĉar laŭ li, ekzistas problemoj kiel la [[klimata ŝanĝo]], [[milito]]j, [[malsatego]], ktp, kiuj ne povas esti solvotaj je nacia nivelo, do estus necesa la adopto de universala leĝaro. Pro tio, la 21an de februaro 2020, li proponis en [[Romo]] la kreon de universalaj institucioj, kies ĉefa celo estus garantii la [[homaj rajtoj|homajn rajtojn]] kaj la [[paco]]n. Ferrajoli laboras pri ĉi tiu temo kaj ĝuste kiam la koronvirusa [[pandemio]] okazigis milojn da mortintoj en la tuta mondo, li asertis, ke estas necese garantii, ke ĉiuj homoj, sendepende de raso aŭ nacio, rajtas ricevi ĉiujn medikamentojn kune kun aliaj nepraĵoj nomitaj de li: sociaj rajtoj. Li proponas la reformon de internaciaj organizaĵoj kiel la [[Monda Banko]] aŭ la [[Internacia Monunua Fonduso]], kune kun la kreon de kelkaj aliaj kiuj garantius tutmonde edukadon, loĝadon, sanon kaj manĝadon. Li ankaŭ proponas la aprobon de [[imposto]]j je internacia nivelo, kiel la [[Tobin-imposto]] aŭ mon-kontribuoj pro la uzado kaj trouzado de komunaj havaĵoj, tiuj nomata de li “universala havaĵaro”, esence la akvo, la nutraĵoj kaj la medikamentoj.<ref>Por la tuta alineo "PROPONO POR UNIVERSALA KONSTITUCIO", [[Gazeto Andaluzia]], 33-a Jarkolekto, Septembro 2019, N-ro 114, pp. 10-12. </ref> ==En Esperanto== Lenka Doškářová en kvarpaĝa artikolo priskribas [[Uĵupis]] kaj rakontas pri la kreado de la [[mikronacio]] ene de [[Vilno]], [[Litovio]], kun aldono de granda parto de ĝia konstitucio kaj pluraj fotoj.<ref>Lenka Doškářová, ''Uĵupis, respubliko en respubliko'', [[Kontakto (revuo)|Kontakto]], nº 307, januaro 2022, pp. 10-13.</ref> La 1an de aprilo, 1997, la distrikto deklariĝis tiukadre sendependa respubliko (tio estas [[mikronacio]] Respubliko Uĵupis), kun sia propra konstitucio.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.bbc.com/travel/story/20181014-uupis-a-tiny-republic-of-free-spirits|title=Užupis: A tiny republic of free spirits|last=Rhone|first=Erin|language=en|access-date=2018-10-15}}</ref> == Notoj == {{Referencoj|3}} == Bibliografio == * Ernst Rudolf Huber (Hrsg.): Dokumente zur deutschen Verfassungsgeschichte. 5 Bde., Stuttgart/Berlin/Köln 1978–1997. * Albert P. Blaustein et al.: Constitutions of the Countries of the World, Oceana, New York, ISBN 0-379-00467-4. * Monica Claes: Constitutional law. In: Jan M. Smits (Hrsg.): Elgar Encyclopedia of Comparative Law. Edward Elgar, Cheltenham/Northampton, M.A. 2006, ISBN 978-1-84542-013-0, S. 187–199. * Peter Häberle: Verfassung als öffentlicher Prozeß, 3. Auflage, Duncker & Humblot, Berlin 1998, ISBN 3-428-08491-8. * Peter Häberle: Verfassungslehre als Kulturwissenschaft, 2. Auflage, Duncker & Humblot, Berlin 1998, ISBN 3-428-09202-3. * Peter Häberle: Europäische Verfassungslehre, 7. Auflage, Nomos, Baden-Baden 2011, ISBN 978-3-8329-6218-0. * Bernd Wieser: Vergleichendes Verfassungsrecht. Springer, Wien 2005, ISBN 3-211-27753-6. * Robert Chr. van Ooyen: Politik und Verfassung, VS-Verlag, Wiesbaden 2006. * Kenneth Robert Redden: Modern Legal Systems Cyclopedia. Buffalo, New York, ISBN 0-89941-300-5. * Gerhard Robbers (eld.): Encyclopedia of World Constitutions. 3 Bde., Facts on File Publ., New York 2006. * Mark Tushnet: Comparative Constitutional Law. In: Mathias Reimann und Reinhard Zimmermann (eld.): Oxford Handbook of Comparative Law. Oxford University Press, Oxford 2008, ISBN 978-0-19-953545-3, S. 1225–1258. * Maurice Duverger: Institutions politiques et droit constitutionnel (I. Les grands systèmes politiques et II. Le système politique français) (1970) * Maurice Duverger: Constitutions et documents politiques, PUF, 3e édition 1964 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|s=Kategorio:Konstitucioj|ReVo=konsti1}} {{Portalo Juro}} * [https://www.monato.be/2004/008335.html Marko Naoki Lins: EŬROPA UNIO: Konstitucio, ĉu la civitanoj decidu?] el [[Monato (gazeto)]] (2004/07-08, p. 10) <!--* [http://www.odele.ru/law/ EU Constitution laws]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Bazleĝoj (aŭ Fundamentaj leĝoj) de la Eŭropa Unio ARKIVIGO? NOVA RETADRESO? --> {{Juro}} {{Havenda artikolo|Konstitucio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Konstitucia juro|!]] [[Kategorio:Konstitucioj| ]] ltlocyhijf3vt4ffftg3cfv1wxmg7pc 0 2814 9368780 9343282 2026-05-08T10:57:23Z Crosstor 3176 /* Famuloj */ 9368780 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | Urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Munkeno | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-de|München}} | alia_nomo1 = {{Lang-en|Munich}} | alia_nomo2 = {{Lang-pl|Monachium}} | alia_nomo3 = {{Lang-it|Monaco di Baviera}} | kategorio = urbo <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = Munich montage.png | dosiero2 = Munchen collage.jpg | dosiero3 = München montázs.jpg | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Munich (striped).svg | blazono = DEU München COA.svg <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = München | moto = | kromnomo = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Germanio | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Bavario | regiono_tipo = Federacia lando | histregiono_faldo = 1 | histregiono = Franka imperio | histregiono1 = Orientfranka imperio | histregiono2 = Germana Regno | histregiono3 = Tria regno | histregiono4 = | parenco_tipo = | parenco = | parenco1 = | distrikto = Supra Bavario | distrikto_tipo = Distriktaro | limo = | limo_noto = | municipo = | memorindaĵo_tipo = Memorindaĵoj | memorindaĵo = [[Palaco Nymphenburg|Nymphenburg]] | memorindaĵo1 = [[Kirko de Sankta Mikaelo (Berg am Laim)|Kirko de Sankta Mikaelo]] | ŝoseo = [[Germana aŭtovojo A8|A 8]], [[Germana aŭtovojo A9|A 9]], [[Germana aŭtovojo A92|A 92]], [[Germana aŭtovojo A94|A 94]], [[Germana aŭtovojo A95|A 95]], [[Germana aŭtovojo A96|A 96]], [[Germana aŭtovojo A995|A 995]] | ŝoseo_tipo = Aŭtovojoj | montaro = <!-- *** Familio *** --> | parto = | rivero = Isar | rivero1 = [[Würm]] | rivero2 = Hachinger Bach <!-- *** Situo *** --> | situo = Munkeno | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 519 | lat_d = 48 | lat_m = 08 | lat_s = | lat_NS = N | long_d = 11 | long_m = 35 | long_s = | long_EW = E | plej_alta = Warnberg | plej_alta_leviĝo = 579 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = Feldmoching | plej_malalta_leviĝo = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 310.70 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1512491 | loĝantaro_dato = 31.12.2022 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_metropolo = 5000000 <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1158 | establita_tipo = Unua skribmencio | ĉefulo = | ĉefulo_noto = | ĉefulo_tipo = Primatoro | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MEST]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = 80331–81929, 85540 | areo_kodo = (+49) (0)89 | areo_kodo_tipo = Tel. antaŭkodo | kodo = 09 1 62 000 | kodo_tipo = ISO 3166 | kodo1 = M, MUC | kodo1_tipo = [[Aŭtokodoj en Germanio|Aŭtokodoj]] <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = <!-- *** Unesko *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo enkadre de Germanio | mapo_lokumilo = Germanio | mapo1 = Munich Subdivisions grey.svg | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Kvartaloj de Munkeno | mapo1_lokumilo = |mapo1_grandeco = | mapo2_lokumilo = Bavario | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Bavario <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Munich | statistiko = | retpaĝo = [https://stadt.muenchen.de/ stadt.muenchen.de] <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} [[Dosiero:Munich skyline.jpg|eta| Vido al la urbo]] '''Munkeno''' aŭ '''Munĥeno''', [[germane]] '''''München''''' {{prononco|MINĥen|ˈmʏnçn̩}}, estas la landa ĉefurbo de la respubliko [[Bavario]]. Post [[Berlino]] kaj [[Hamburgo]] ĝi estas la tria plej granda germana urbo kaj unu el la plej gravaj centroj pri ekonomio, trafiko kaj kulturo. == Geografio == Urbopartoj: [[Altstadt-Lehel]], [[Sendling]], [[Schwabing]], [[Maxvorstadt]], [[Schwanthalerhöhe]], [[Ludwigsvorstadt-Isarvorstadt]]... == Historio == * 1158 - La urbo “Munichen” estis unue foje menciata en skribita dokumento, fondita de [[Henriko la Leono]]. La nomo de Munkeno venas de “Mönch”, la germana vorto pri monaĥo. Ĝis hodiaŭ, oni povas vidi monaĥon en la blazono de la urbo. * 1468 – Oni komencas konstrui la kirkon de Nia Sinjorino. * 1505 – Munkeno iĝas la ĉefurbo de la Bavario. * 1522 – La duko [[Vilhelmo la 4-a (Bavario)|Vilhelmo la 4-a]] malpermesas la [[protestantismo]]n. Ĝis hodiaŭ la plejparto de la bavarianoj havas la [[katolika]]n religion. * 1589 – La [[Hofbräuhaus]] (domo de la biero) estas fondata. Oni nomigas Munkenon "ĉefurbo de la biero” en Germanio. * 1777 – La bavaria reĝo [[Maksimiliano la 3-a Jozefo (Bavario)|Maksimiliano la 3-a Jozefo]], la lasta de la bavara branĉo de la rega familio [[Vitelsbaĥoj]], mortas. [[Palatinato|Palatinata]] branĉo de la familio heredas la rajton regi Bavarion. * 1806 – [[Napoléon Bonaparte|Napoleono]] konkeras Bavarion kaj igas ĝin reĝlando. * 1825 – La reĝeco de [[Ludoviko la 1-a (Bavario)|Ludoviko la 1-a]] komenciĝas. Li amas la arton kaj igas konstrui multajn muzeojn kaj kastelojn en romana stilo. Munkeno iĝas centro kultura de Bavario. * 1918 – La fino de la [[Unua mondmilito]] signifas ankaŭ la finon de la reĝlando Bavario. Bavario iĝas respubliko. * 1933-1945 – Regado de la [[naziismo]] en Germanio. Dum la [[Dua Mondmilito]] Munkeno estas bombardata (50 % de la urbo detruita) kaj la “Weiße Rose” ([[Blanka Rozo]]) provas organizi reziston kontraŭ [[Adolf Hitler|Hitler]]. * 1957 – Munkeno havas pli ol 1 milionon da loĝantoj * 1972 – [[Somera Olimpiko 1972|Olimpiaj ludoj]] en Munkeno, terorisma atenco * 1992 – Bapto de la munkena [[Flughaveno Franz-Joseph Strauß|flughaveno]]. [[Dosiero:München Hofgartentempel.jpg|eta|250px|Hofgarten]] [[Dosiero:Frauenkirche.JPG|eta|250px|[[Katedralo de Munkeno|Frauenkirche]]]] == Vidindaĵoj == * [[Katedralo de Munkeno]], ankaŭ nomata [[Frauenkirche (Munkeno)|Frauenkirche]] ("Kirko de nia sinjorino“) * ''Englischer Garten'' ("[[Angla Ĝardeno de Munkeno|Angla Ĝardeno]]“, granda parko) * [[Marienplatz (Munkeno)|Marienplatz]] (centra placo) kun [[Nova urbodomo (Munkeno)|Nova Urbodomo]] * [[Königsplatz]] (Reĝa Placo) * [[Kastelo Nymphenburg (Munkeno)|Kastelo Nymphenburg]] * [[Viktualienmarkt (Munkeno)|Viktualienmarkt]], bazarejo pri nutraĵoj en la centro de Munkeno * [[Kirko de Sankta Mikaelo (Berg am Laim)|Kirko de Sankta Mikaelo]] en kvartalo Berg am Laim * [[Munkena Orienta Tombejo]] * [[Munkena Olimpa Stadiono]] kaj [[Olimpika Parko de Munkeno|Olimpika Parko]] == Servoj == * [[Altlernejo por Muziko kaj Teatro Munkeno]] * [[Bavara Akademio de Belartoj]] * [[Germana Akademio de Scienco kaj Inĝenierio]] * [[Georgia kolegio (Munkeno)|Georgia kolegio]] == Kulturo == La ''[[Pinakothek der Moderne]]'' (Pinakoteko de la Modernuloj) estas [[arta muzeo]] en la urbocentro de Munkeno, integranta de la nomita "Kunstareal" (arta distrikto) kiu enhavas ĉiujn muzeojn de la urbo: nome la ''[[Malnova Pinakoteko|Alte Pinakothek]]'', la ''[[Nova Pinakoteko|Neue Pinakothek]]'', la ''Museum Brandhorst'', la ''Antikensammlungen'', la ''[[Gliptoteko (Munkeno)|Glyptothek]]'', kaj la ''Galerie im Lenbachhaus'' krom la ''Ägyptisches Museum'' kaj la Universitaton de kino kaj televido. Aparte estas la [[BMW-Muzeo]], ktp. Teatroj kiaj la [[Prinzregententheater]] kaj la zoo [[Hellabrunn]] (ekde 1911). La [[Bavara Radio]] - germane ''Bayerischer Rundfunk'' (mallonge BR) - estas regiona ŝtata radia kaj televida stacio en Germanio kun centra oficejo en Munkeno. La [[Max Planck Societo]] por la progreso de la scienco (germane Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften e. V.; mallongigita kiel MPG) estas formale sendependa ne-registara organizo kaj ne-profitcela asocio de germanaj esplorinstitutoj fonditaj en 1911 kiel la Kaiser Wilhelm Societo kaj renomita kiel "Max Planck Societo" en 1948 honore de sia unua prezidanto, teorifizikisto Max Planck. La societo estas financita de la federacia kaj ŝtata registaroj de Germanio. La [[Bavara Ŝtata Biblioteko]] (germane ''Bayerische Staatsbibliothek'' - BSB) estas la ĉefa deponejo de la Bavara Ŝtato ekde 1663. La biblioteko enhavas pli ol 10 milionojn da libroj, fakto kiu faras ĝin unu el la plej grandaj kaj gravaj bibliotekoj en la mondo. Interalie, la biblioteko enhavas la plej grandan kolekton de [[inkunablo]]j (libroj presitaj proksime de la invento de la presejo, antaŭ la jaro 1500) kaj grandan kaj gravan kolekton de antikvaj manuskriptoj. La [[Internacia Junulara Biblioteko]] (germane ''Internationale Jugendbibliothek'', mallongigita IJB) estas biblioteko en Munkeno, kiu specialiĝas pri kolektado de infanaj kaj junularaj libroj el la tuta mondo. La biblioteko, kiu malfermiĝis en 1949, estas la plej granda de sia speco en la mondo. == Ekonomio == Laŭ kompara studo (de revuo ''WirtschaftsWoche'', Iniciato Neue Soziale Marktwirtschaft kaj firmao IW Consult GmbH en [[Kolonjo]]) Munkeno inter la 50 plej grandaj urboj germaniaj havas la plej altajn ekonomian povon kaj [[vivkvalito]]n. Laŭ vicigo de ekonomika magazino ''Capital'' la urbo kun la plej bona ekonomika perspektivo estas Munkeno, sekvata de Stutgarto, [[Düsseldorf]] kaj Hamburgo. === Trafiko === La enurba publika trafiko de Munkeno estas organizita de la Munkena Trafik-Ligo (''Münchner Verkehrs- und Tarifverbund'', MVV), en kiu membras * la provinco [[Bavario]], organizanta la fervojon, * urbe regata asocio MVG organizanta la [[Metroo de Munkeno|metroon]], la [[Tramtransporto en Munkeno|tramojn]] kaj multajn [[aŭtobuso|busliniojn]], * privataj aŭtobusaj entreprenoj. La [[Richard-Strauss-Straße]] estas ero de la Meza Ringstrato kaj de la Germana Nacia Ŝoseo 2 R. Ĝi troviĝas en la munkena urboparto Bogenhausen kaj kunligas la Effner-Placon kun la Leuchtenberg-Ringo. Ĝis [[1992]] Munkeno havis relative malgrandan, sed proksiman [[flughaveno]]n en kvartalo ''Riem''. La en [[1992]] malfermita [[Flughaveno Franz-Joseph Strauß|Flughaveno de Munkeno]] ĉ. 30&nbsp;km norde de la urbo estas la due plej granda flughaveno de Germanio, kun 28,6 milionoj da pasaĝeroj jare. Post la decido de [[Lufthansa]] igi ĝin (apud [[Frankfurto ĉe Majno|Frankfurto]]) dua aviada nodo de la lando, ĝiaj internaciaj ligoj ade pliboniĝas. Pro la kreskanta trafiko oni konstruis duan ekspedejon. La flughaveno havas du aviodromojn paralelajn, tiom distancajn, ke eblas samtempa libera uzado; planoj konstrui trian renkontas reziston pro malutilo al la vivmedio. Munkeno havas ankaŭ bonan trajnan konekton per trajnoj [[InterCityExpress]] kun Berlino kaj per [[Österreichische Bundesbahnen|aŭstraj]] trajnoj [[Railjet]] kun [[Vieno]] kaj [[Budapeŝto]]. === Firmaoj en Munkeno === Gravaj ekonomiaj branĉoj en Munkeno estas [[turismo]], konstruado de veturiloj kaj maŝinoj, elektrotekniko kaj komputilprograma industrio. Munkeno estas ankaŭ grava financa urbo kaj la germana centro de asekuroj. Krome la urbo estas signifa pri [[biotekniko]], kiu koncentriĝas en kvartalo Martinsried de apuda komunumo [[Planegg]]. Ankaŭ pri amaskomunikiloj Munkeno estas tutlande grava. Tie ĉi rezidas la monde due (post [[Novjorko]]) plej multaj eldonejoj. Ankaŭ televida kaj filma produktado estas reprezentata. Per sia [[foiro|foirejo]] konstruita sur la tereno de la eksa flughaveno en ''Riem'' Munkeno estas ankaŭ grava foira urbo. Multaj grandaj entreprenoj havas sian ĉefsidejon en Munkeno. Precipe post la [[Dua Mondmilito]] multaj firmaoj translokis sian centron de Berlino aŭ orienta Germanio al Munkeno. {{Div col|cols = 3}} * [[Allianz AG]] * [[Amazon.de]] * Germania centro de [[Apple|Apple Computer]] * [[AMD]] * [[Augustiner-Bräu]] (bierfarejo) * [[Bayerische Motoren Werke AG|BMW]] * [[Burger King|Burger King Deutschland]] * [[Bristol-Myers Squibb Deutschland]] * [[C. H. Beck (eldonejo)|Eldonejo C. H. Beck]] * [[E.ON|E.ON Energie AG]] * [[EADS]] * [[Epcos|EPCOS AG]] * [[Escada|Escada AG]] * [[United Internet|GMX Internet Services]] * [[HypoVereinsbank AG]] * [[Infineon]] * [[Kabel Deutschland|Kabel Deutschland GmbH]] * [[Knorr-Bremse|Knorr-Bremse AG]] * [[Krauss-Maffei]] * [[Luchterhand]] * [[Loyalty Partner]] * [[MAN AG|MAN]] * [[McDonald's|McDonald's Deutschland]] * Germania centro de [[Microsoft]] * [[MTU Aero Engines]] * [[Münchener Rück|Münchener Rückversicherungs AG]] * [[NEC|NEC Displays (Europe)]] * [[O2 Germany|o2 (Germany)]] * [[Oracle|ORACLE Deutschland GmbH]] * [[OSRAM]] * [[Paulaner (bierfarejo)|Paulaner Brauerei GmbH & Co KG]] * [[Philip Morris|Philip Morris (Deutschland)]] * [[RedHat|RedHat Deutschland]] * [[Roland Berger]] * [[Rohde & Schwarz|Rohde & Schwarz GmbH & Co. KG]] * [[S-Bahn de Munkeno|S-Bahn München]] * [[Schörghuber Unternehmensgruppe]] * [[Sony BMG Deutschland]] * [[Sun Microsystems Deutschland]] * [[Siemens AG]] * [[Stadtsparkasse München]] * [[Stadtwerke München]] * [[TÜV SÜD]] * [[Versicherungskammer Bayern]] * [[Wacker Chemie AG]] * [[Wissen.de]] * [[GlaxoSmithKline]] * [[Yahoo!|Yahoo! Deutschland GmbH]] {{Div col end}} {{Granda dosiero|Panorama olympiaturm.jpg|1200px|Panoramo de Munkeno - turo de la [[Olimpika Stadiono de Munkeno|olimpika parko]]}} [[Dosiero:München - Olympische Bauten.jpg|eta|300px|{{center|la Olimpika Parko}}]] == [[Oktoberfest]] == En oktobro de [[1810]] la princo [[Ludoviko la 1-a (Bavario)|Ludoviko de Bavario]] edzinigis [[Therese von Sachsen-Hildburghausen]] kaj okazigis ĉevalan konkurson sur herbejo (hodiaŭ "[[Theresienwiese]]“ = "Herbejo de Therese“). Ekde tiu jaro festo okazas ĉiam fine de septembro sur ĉi-tiu herbejo. <!-- tiu ĉi alineo iru al la artikolo pri la festo --> === Faktoj pri la Oktoberfest 2005 === * 17 fest-tagoj * 6,1 milionoj da vizitantoj * 6 milionoj da litroj da biero trinkitaj * 95 oksoj manĝitaj * 215.000 ŝtelitaj bierkruĉoj * 4.000 perditaj objektoj trovitaj, inter ili 1.400 vestaĵoj, 400 monujoj, 350 ŝlosiloj, 330 sakoj, 260 okulvitroj, 200 poŝtelefonoj, 200 pluvombreloj kaj 40 fotiloj. == Sporto == En 1972 en la urbo okazis la [[Somera Olimpiko 1972|Somera Olimpiko]]; kadre de ĝi konstruiĝis vasta [[Olimpika parko de Munkeno|olimpika parko]] kun impresa centra [[Olimpika Stadiono de Munkeno|olimpika stadiono]], rekonebla pro gigantaj "veloj" kiuj protektas la publikon kaj kontraŭ tro forta sunbrilo kaj kontraŭ pluvo. === Futbalo === ''[[FC Bayern München]]'', fondita en 1900, estas granda kaj fama klubo de [[futbalo]] en Eŭropo. Ĝia nuna hejma [[stadiono]] nomiĝas [[Allianz Arena]]; ĝi sekvis la olimpikan stadionon en la olimpika parko. La stadionon la klubo dividas kun la loka rivalo ''[[TSV 1860 München]]'', kaj ankaŭ la vira [[germana nacia teamo de futbalo]] kaj la [[germana virina nacia teamo de futbalo|koresponda virina nacia teamo]] ofte uzas ĝin por internaciaj matĉoj. Inter la 9-a de junio kaj la 9-a je julio 2006 en Germanio okazis la [[Futbala Mondpokalo 2006|Futbala Mondpokalo]], interalie en Munkeno. En la munkena stadiono, kiu dum la konkurso havis 59 416 sidlokojn, okazis pluraj matĉoj kaj ankaŭ la 9-an de junio la unua, "malferma" matĉo. == Ĝemelaj urboj == * [[Dosiero:Flago-de-Skotlando.svg|20px|border]] [[Edinburgh]] en [[Skotlando]] * [[Dosiero:Flago-de-Italio.svg|20px|border]] [[Verona]] en [[Italio]] * [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20px|border]] [[Bordeaux]] en [[Francio]] * [[Dosiero:Flago-de-Japanio.svg|20px|border]] [[Sapporo]] en [[Japanio]] * [[Dosiero:Flago-de-Usono.svg|20px|border]] [[Cincinnati]] en [[Usono]] * [[Dosiero:Flago-de-Ukrainio.svg|20px|border]] [[Kievo]] en [[Ukrainio]] * [[Dosiero:Flago-de-Zimbabvo.svg|20px|border]] [[Harareo]] en [[Zimbabvo]] == Famuloj == * en Munkeno naskiĝis: ** [[Sigmund Christoph von Waldburg-Zeil-Trauchburg]], lasta episkopo de Chiemsee ** [[Ernst von Bayern]], bavara duko kaj administranto de la episkopujoj Passau kaj Salcburgo ** [[Johannes R. Becher]], politikisto, romanisto, kaj poeto ** [[Johann Andreas Buchner]], [[apotekisto]], [[fizikisto]], [[kemiisto]], toksologo ** [[Leopold Anton von Firmian]], plurobla episkopo kaj [[princĉefepiskopo de Salcburgo]] ** [[Fritz Hilpert]], esperantisto ** [[Attila Árpa]], hungara-germana aktoro ** [[Gyula Benczúr (kuracisto)]] ** [[Ida Benczúr]] kaj [[Gyula Glatter]], hungaraj pentristoj ** [[Felix Karlinger]], filologo kaj muzikologo ** [[Hans Karlinger]], arthistoriisto ** [[Max Thedy]], pentristo ** [[Olga Benczúr]], hungara industriartisto ** [[Paulus Rusch]], unua episkopo de [[Innsbruck]] ** [[Richard C. Schneider]], ĵurnalisto ** [[Olivia Kortas]], ĵurnalistino **[[Karim Al-Ĝaŭhari]], ĵurnalisto ** [[Peter Vajkoczy]] (n. 1968), neŭrokirurgo kaj universitata profesoro * en Munkeno mortis: ** [[hungara]]j [[aktoro]]j [[Kornélia Gárdos]], [[Vali Rácz]] kaj [[Hédi Zsolnai]] ** hungara-serba-germana aktoro [[Iván Petrovich]] ** hungara [[arkitekto]] [[Gábor Benedek]] ** hungara [[bibliotekisto]] [[Ilona Hubay]] ** hungara drumisto [[Jenő Orlay]] ** hungardevena germana etnologo [[Mária Kecskési]] ** hungara [[filozofo]] [[Sándor Kibédi Varga (filozofo)|Sándor Kibédi Varga]] ** hungara ilustristo [[István Nécsey]] ** hungara [[jezuitoj|jezuito]] [[Béla Weissmahr]] ** hungaraj ĵurnalistoj [[Andor Borbély (ĵurnalisto)|Andor Borbély]], [[Bálint Czupy]], [[Géza Ekecs]] kaj [[László Levente Kasza]] ** [[Árpád Bardócz (maŝininĝeniero)]] ** hungaraj [[operkantisto]]j [[Felicie Hüni-Mihacsek]], [[Anna Szekrényessy]] kaj [[Magda Tiszay]] ** germanaj pentristoj [[Adolf Humborg]], [[Sándor Kubinyi]] kaj [[Carl Spitzweg]] ** hungaraj pentristoj [[Kálmán Déri]], [[Frigyes Strobentz]] kaj [[Sándor Wagner]] ** ŝvaba pentristo [[Ferenc Eisenhut]] ** hungaraj-germanaj [[reĝisoro]]j [[József Baky]], [[Géza von Bolváry]], [[Félix Podmaniczky]] kaj [[Ákos Ráthonyi (reĝisoro)|Ákos Ráthonyi]] ** hungaraj reĝisoroj [[Viktor Bánky]], [[Endre Rodriguez]] kaj [[Gusztáv Oláh]] ** hungara [[tenisisto]] [[József Asbóth]] ** hungara [[verkisto]] [[Péter Halász]] ** hungardevena [[violonisto]] [[Barnabás Géczy (violonisto)|Barnabás Géczy]] == Munkeno en Esperanto == En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas Munkenon kun nura intereso al la [[Munkena Olimpa Stadiono]]: {{Citaĵo|:Super Munkeno vidas la Stadionon Olimpan, :strukturon pleksiglacan, kiun ŝtaleca tubaro :subtenas, anticipon trafan al ekologia :konstruarto, ĉar tiu inter pejzaĝoj akordas :harmonie, kaj ankaŭ emblemon de l'nomadeco :monda de l'Olimpikoj per la tendego travida.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Volapuko == En Munkeno ekzistis [[Volapukisto]]j, kaj ili organizis tie [[1889]] la 2-an mondkongreson de [[Volapuko]]. == Esperanto == La tutan historion de la unuaj 100 jaroj de la Esperanto-movado en Munkeno vi povus legi je la rubriko "Historio de la Grupo" en la hejmpaĝo de la [https://esperanto.de/eo/munkeno Esperanto-Klubo Munkeno] Sube estas nur ekstrakto legebla. === Antaŭ Unua Mondmilito === Ekis la urba [[Esperanto-movado]] en [[1891]] per la fondo de "Societo Esperantista Munkena" (intertempe nomata [[Esperanto-Klubo Munkeno]]) de kvar homoj: [[Ludwig Emil Meier]], Franz Müller, Ludwig Kahn kaj Herman Ermold. Februara numero [[1892]] de [[La Esperantisto]] montras kiel personojn, kiuj ellernis la lingvon Esperanton, krom la 4 supre cititajn nomojn de la Societo Esperantista Munkena 3 novajn nomojn (stud. fil. H. Konold, stud. teĥnol. Friedrich Kriechbaum kaj B. Wieser). Aliflanke la vivo de la en [[1891]] fondita societo laŭŝajne ne tro bone funkciis, ĉar en aprila numero [[1892]] (paĝo 53) de La Esperantisto ni legas: {{Cquote|La klubo Esperantista en Munĥeno, kiu en la pasinta jaro disfalis baldaŭ post sia naskiĝo, nun denove formiĝis. Ĝia nuna estro estas s-ro [[Kurt Wagner]] (Dachauerstrasse 25/II r. R.G. München. Bayern). La unua kunveno de la klubo estis la 9-an de marto en la loĝejo de s-ro Wagner. La kunvenoj estos ĉiusemajnaj. La klubo komencis jam korespondadon kun diversaj Esperantistoj.}} En [[1897]] la Esperanto-grupo de Munkeno ne plu ekzistis. Dek tri jarojn post la unua fondiĝo denove L. E. Meier, kiu laŭŝajne intertempe revenis al la Bavara ĉefurbo, zorgis pri kuniĝo de la esperantistoj en Munkeno: Je la 21-a de marto [[1904]] de li kaj 9 aliaj verduloj la Esperantista Grupo Munĥena estas fondita. Apud Meier kiel prezidanto aperas 2 novaj nomoj: Wulkow kiel sekretario, krome von Stroessner kiel kasisto. En la 1904 unue noveldonita [[Germana Esperantisto]] oni bedaŭras en februaro [[1905]], de niaj Munĥenaj samideanoj ni bedaŭrinde de tre longe nenion aŭdis, kaj 2 numerojn poste la gazeto informas, ke Munkeno plendas pli gravaj malfacilaĵoj pro renkontiĝejo. Cetere ni povas legi pri kursoj, sed aliflanke ankaŭ konstati, ke Munkeno mankis en listo de la plej gravaj Esperanto-grupoj, kiun Germana Esperantisto aperigis. Tamen certe la Munkena Esperanto vivo ankaŭ progresis, ĉar [[1906]] ni jam aŭdas pri varbparoladoj de s-ro Pitschi en ''Stenotachygraphenverein'' kaj de stud.jur. Landsberg, pri kiu informis eĉ [[Münchener Post]]. Sed ankaŭ en [[Münchener Neuesten Nachrichten]], [[Allgemeine Zeitung]] kaj en [[Neues Münchener Tageblatt]] aperis nun parte sufiĉe objektivaj artikoloj pri Esperanto, el kiuj kelkaj estis skribitaj de s-ano L.E. Meier. Germana Esperantisto informas en la Januara [[1907]] numero, ke la sekretario de Esperantista Grupo Munĥena, s-ano [[Hans Wulkow]] fariĝis komitatano de novfondita [[Germana Esperanto-Societo]] - ek de majo [[Germana Esperanto-Asocio]] ([[GEA]]). Kvankam Dr. [[Heinrich Molenaar]] propagandis por sia nova lingvo [[Universal]], la 16-a [[Internacia Pacifista Kongreso]] en München akceptis je la ferma kunsido tre fervorajn proponojn por Esperanto, kaj pri ĉio ekzistis sufiĉe granda eĥo en diversaj Munkenaj gazetoj. El tio rezultis ne nur, ke s-ro Meier povis kursestri en sufiĉe famkonata Munkena restoracio ''Humpelmayr'', sed ke [[Munkena Esperanto-klubo]] sukcesis, je la 10-a de oktobro aranĝi publikan propagandan kunvenon kun ekspozicio. La [[ido-movado|ido-skismo]] en [[1908]] malhelpis la Esperanto-movandon en Munkeno, kie multaj homoj iĝis [[idisto]]j. Post du jaroj de debatoj, [[1910]] la Munkenaj esperantistoj aktive kaj sukcesplene laboris: Fondiĝis nova grupo, kiu speciale celis la propagandon en kleraj rondoj, kaj novaj societoj (la unua estis [[Stenografia Esperanto-Societo]], la dua nomiĝis [[Internacia Esperanto-Societo]], kiu celis kunligi izolitajn esperantistojn kaj progresigi ilin per korespondado). Cetere la diversaj grupoj kolektiĝis en nova unuiĝo kun la nomo [[Esperanto-Klub München]], la estraranoj estis i.a. s-roj d-ro Stuhlberger kiel prezidanto kaj d-ro Geist kiel vicprezidanto, klubejo estis Parkhotel, Maximilianspl.21, kie oni renkontiĝis regule marde. Sed la grupoj plue laboris, ĉiu sur sia kampo; ekz.la tiea laborista grupo sukcesis, ke de la kursoj restis 50 personoj ĝis la fino.- La klubo decidis sendi 2 delegitojn al ĉi-jara GEA-kongreso en Augsburg, kaj cetere ili fondis specialan informejon kaj propagandejon, kiu troviĝis en Türkenstr. 96 kaj estis malfermata ĉiutage de la 9a ĝis 12a! Tre pozitiva estis ankaŭ la reveno de la iama grupfondinto, ekskapitano [[Ludwig Emil Meier]] de Ido al Esperantujo, kiu tuj denove diligente varbparolis, - ekz. je postkongreso en Munkeno post la [[GEA-kongreso]] en Augsburg antaŭ 250 aŭskultantoj. La Munkenaj esperantistoj partoprenis ankaŭ per Esperanto-oficejo ekspozicion de mahometana arto kaj dum jaro okazis ne nur sufiĉe multaj aliaj, sukcesplenaj, publikaj paroloj kaj kursoj, kiuj kaŭzis multajn novajn membrojn en ĉiuj sekcioj kaj grupoj, sed oni ankaŭ sukcesis enpenetri en gravajn cirklojn. Ekz., en la plej influhava komerca unuiĝo de [[Bavarujo]] [[Kaufmännischer Verein von 1873]] ekestis lingvaj kursoj, same en [[Arbeiterbildungsverein]]. kaj precipe bone: De la plej alta turo de [[Oktobrafesto]] sur la [[Theresienwiese]], nome de la [[Löwenbräu]], flirtis dum daŭro de festo 15-m2-granda Esperanto-flago, kaj sur ĉiuj enirejoj de tiu budo estis sub girlandoj Esperanto-steloj, kaj en budo atentigis granda tabulo kun surskribo ''Lernt Esperanto'' (= lernu Esperanton) al giĉetejo de la esperantistoj. Kompreneble tiel Esperanto atingis ne nur plian konatecon, sed krome tio kaŭzis multajn novajn amikojn. La laboro por Esperanto daŭris fruktdona en Munkeno ĝis la eko de la [[unua mondmilito]], multaj idistoj revenis al Esperanto en tiu periodo kaj multaj homoj lernis nian lingvon. === Post la Unua Mondmilito === La milito finita, la posteuloj kolektiĝis por konstati, kiom grandaj estis la vundoj kaj perdoj. Tiam la movado estis dividitaj inter laboristaj kaj burĝaj grupoj, kiuj ne kunvenis. Decembro [[1919]] [[Germana Laborista Esperanto-Asocio]] malpermesis kunlaboron kun burĝaj grupoj, Munkena laborista Esperanto-grupo ekde tiam zorgis pri Esperanto-kursoj je laborista akademio. En [[1920]] fondiĝis katolika grupo, la jaro 1921 alportis pluan progreson. La ekonomia krizo post [[1923]] malhelpis la movadon. En [[1927]] [[GEA]] kaj [[LEA]] ([[Laborista Esperanto-Asocio]]) al [[Bavara Lando-Parlamento]] proponis, ke oni, kiam ekzistus emo, permesu nedevigan Esperanto-instruon je ĉiuj mezlernejoj en Bavarujo. En [[1928]] la Bavara Lando-Parlamento pritraktis tiun peticion, parlamento kontraŭ la voĉoj de socialdemokratoj kaj komunistoj decidis, ne akcepti la peticion. La [[granda depresio]] [[1929]] preskaŭ frakasis la tutan movadon, sed nur post [[1933]], kiam [[Nazio]]j prenis la povon, la movado tute haltiĝis. En [[1934]] oni festis ankoraŭ en malgranda cirklo la 25-jaran feston de esperantistiĝo, sed je jarfino restis ankoraŭ nur 18 membroj, de kiuj kelkaj eĉ delonge ne plu pagis kotizon. En [[1935]] oni devis doni al politika polico liston de ĉiuj membroj kaj skribis private al iama esperantisto, ke estus pli bone, vorton Esperanto tute ne elparoli, por eviti molestiĝi. === Post la Dua Mondmilito === Tuj post [[Dua Mondmilito]], decembro [[1945]] germana milita registaro permesis fondiĝon de "Munkena Esperanto-grupo Laboro". Dum januaro [[1946]] tiam okazis la unua Ĝenerala Kunsido kun pli ol 100 gesamideanoj. Munkenaj esperantistoj agis tre kuraĝe kaj en konsento kun [[GEA]] decidis, organizi Pentekoste [[1948]] la unuan postmilitan [[Germana Esperanto-Kongreso|Germanan Esperanto-Kongreson]] kaj helpe de junularo krome postkongresan internacian Esperanto-junularan tendaron en [[Garmisch-Partenkirchen]]. En Munkeno okazis la [[36-a UK 1951|36-a Universala Kongreso de Esperanto]] dum somero [[1951]]. De tiu tempo la placo oriente de la oktobrofesta herbejo nomiĝas ''Esperanto-Platz''. Oni planis nomi alian placon laŭ [[L. L. Zamenhof]], sed tiu placo estis forigita por konstrui la mezan aŭtovojan ringon de Munkeno. Inter la [[27-a de decembro]] [[1963]] kaj la [[3-a de januaro]] [[1964]] la 7-a [[Internacia Seminario]] de [[Germana Esperanto-Junularo]] okazis en Munkeno kaj pritraktis la temon "Kulturo – ĉu ankoraŭ unueco en vario?". Je la [[26-a de septembro]] [[1968]] [[Horst Spirat]] fondis la Esperanto-Klubon München e.V. kiel juran societon, kiu ankoraŭ aktivas nun kaj servas kiel loka grupo de la [[Bavara Esperanto-Ligo]] kaj [[Germana Esperanto-Asocio]]. La junulara sekcio Munkena Esperanto-Junularo (MEJ) estis fondita en 1977 fare de ''[[Fritz Hilpert]]'' kaj ''[[Reinhard Fößmeier]]''. Plurajn jardekojn en la dua duono de la 20-a jarcento en la turisma informejo de la urba ĉefstacidomo disdoniĝis urba informilo inter aliaj lingvoj ankaŭ en Esperanto. Sian 100-jaran jubileon la klubo festis kadre de la [[69-a Germana Esperanto-Kongreso]] en la urbo - kiel parto de ĝi, la landaj Esperanto-asocioj de la [[Novaj Federaciaj Landoj|kvin "novaj" federaciaj landoj de Germanio]] [[Brandenburgio]], [[Meklenburgo-Antaŭpomerio]], [[Saksio]], [[Saksio-Anhalto]] kaj [[Turingio]] aliĝis al la origine ekde la fondiĝo en 1906 tutnacia [[Germana Esperanto-Asocio]]; en Munkeno do el vidpunkto de UEA okazis la "ŝtata reunuiĝo" de la germania Esperanto-movado, dividita ekde la [[Malvarma Milito]]. Fine menciindas ke en aprilo [[2012]] en la kvartalo ''Neuhausen'', ĉe strato ''Dachauer Str.'' kaj placo ''Leonrodplatz'' malfermiĝis internacia restoracio ''Esperanto lounge'', kompreneble ankaŭ frekventata de la lokaj esperantistoj.<ref>[http://www.esperanto-lounge.de/ retejo de la internacia restoracio ''Esperanto lounge'']</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.esperanto-lounge.de/Esperanto/Filme_%26_Fotos/Seiten/Abendzeitung.html |titolo=artikolo germanlingva kun du koloraj fotoj en la urba gazeto ''Abendzeitung'', la 11-an de aŭgusto 2013 |alirdato=2013-11-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20131104163413/http://www.esperanto-lounge.de/Esperanto/Filme_%26_Fotos/Seiten/Abendzeitung.html |arkivdato=2013-11-04 }}</ref> Ĝi fermiĝis komence de 2015. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Somera Olimpiko 1972]] * [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1983]] * [[Listo de milionurboj]] * ''[[Munich (filmo)|Munich]]'', 2005 * [[Munkena interkonsento]] * [[Metroo de Munkeno]] * [[S-Bahn de Munkeno]] * [[Tramtransporto en Munkeno]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=munken}} * {{Oficiala retejo}} * {{Dmoz}} * [http://www.esperanto-muenchen.de/Turismo_Tourismus/turismo_tourismus.html Rondiro tra la turista parto de la urbo.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050408133323/http://www.esperanto-muenchen.de/Turismo_Tourismus/turismo_tourismus.html |date=2005-04-08 }} * [http://www.esperanto-muenchen.de Informoj pri la Munkena Esperanto-Movado] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20020526185753/http://www.esperanto-muenchen.de/ |date=2002-05-26 }} * [http://www.stadtpanoramen.de/muenchen/index.html München Stadtpanoramen] - Panoramaj bildoj pri Munkeno {{Urboj en Germanio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Munkeno| ]] [[Kategorio:48° N]] [[Kategorio:12° E]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Bavario]] [[Kategorio:Urboj de Bavario]] [[Kategorio:Milionurboj]] [[Kategorio:Somerolimpikaj urboj]] 4mex455t57frsuxh0y39yg5u53mlyq8 0 2976 9368546 8149058 2026-05-08T06:32:52Z Sj1mor 12103 9368546 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto | nomo = Maria Callas | dosiero = <!--Maria Callas 1958.jpg--> | priskribo de dosiero = Maria Callas en 1958 | grandeco de dosiero = 127px | larĝa dosiero = | fono = soloa kantisto | naskonomo = Ánna María Kekilía Sofía Kalogeropoúlou | alie nomata = | kromnomo = | naskiĝo = [[2-an de decembro]] [[1923]]<br />{{flagikono|Usono}} [[New York]], [[Usono]] | morto = [[16-an de septembro]] [[1977]]<br />{{flagikono|Francio}} [[Parizo]], [[Francio]] | deveno = | instrumento = | tipo de voĉo = [[soprano]] | ĝenro = [[opera muziko]] | profesio = operkantistino, aktorino | aktivaj jaroj = [[1950-aj jaroj|50-a jaroj]] - | eldoninto = | parencaj temoj = [[Tullio Serafin]]<br /> [[Giuseppe di Stefano]]<br /> [[Aristoteles Onassis]] | ttt = [http://www.callas.it/ www.callas.it] | nuntempaj membroj = | antaŭaj membroj = | signifa instrumento = |kesteroj= {{Informkesto aktoro |subŝablono=jes }} }} '''Maria CALLAS''' [maria kalas], aŭ realnome: '''Maria Anna Sofia Cecilia KALOGEROPOULOS''' (naskiĝis la [[2-a de decembro|2-an de decembro]] [[1923]], mortis la [[16-a de septembro|16-an de septembro]] [[1977]]) estis [[operkantisto|operkantistino]]. Ŝi naskiĝis en [[Novjorko]], kiel filino de grekaj enmigrintoj. En la jaro 1936 la gepatroj disiĝis kaj Maria kun sia patrino transloĝiĝis al [[Ateno]], [[Grekio]], kie ŝi poste studis kantadon. Sian debuton kiel operkantistino ŝi havis en la jaro 1939, en la rolo de ''Santuzza'' en la opero ''Cavalleria Rusticana''. Pro sia grandioza voĉo, la esprimoplena aktorado kaj teknika perfekteco Maria Callas nuntempe estas rigardata unu el la plej famaj sopranuloj en la historio de la opero. Ŝi kantis en ĉiuj renomaj teatroj de Eŭropo kaj Ameriko kaj transprenis en 1969 la ĉefrolon en la filmo ''Medea''. Maria Callas mortis en [[Parizo]]. == Eksteraj ligiloj == * http://www.callas.it {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060505014800/http://www.callas.it/ |date=2006-05-05 }} <!-- _Divina_, la oficiala retejo --> * http://sopranos.freeservers.com/callas.htm <!-- _Plana_ _sobre_ Maria CALLAS, _en_ angla lingvo --> * http://www.callasmaria.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110228151958/http://www.callasmaria.com/ |date=2011-02-28 }} <!-- _www_._callasmaria_._com_ _Мария_ _Каллас_. _Непрощённые_ _триумфы_. --> {{Projektoj|q=Maria Callas}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Callas, Maria}} [[Kategorio:Operkantistoj]] [[Kategorio:Usonaj kantistoj]] [[Kategorio:Usonaj operkantistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 2-an de decembro]] [[Kategorio:Mortintoj la 16-an de septembro]] eibrkgee6d5vrbjydmx7k78t1umg1v6 0 3028 9368595 9336981 2026-05-08T08:58:51Z Sj1mor 12103 9368595 wikitext text/x-wiki {{Informkesto kontinento |Bildo = [[Dosiero:Location North America, all conceptions.svg|300ra]] |Areo = 24.709.000 |Loĝantoj = 523.736.000 |Landoj = 23 |Dependaj teritorioj = 18 |Lingvoj = [[Angla lingvo|angla]] <br /> [[Hispana lingvo|hispana]] <br /> [[Franca lingvo|franca]] <br /> [[Gronlanda lingvo|gronlanda]] <br /> [[Dana lingvo|dana]] <br /> [[Nederlanda lingvo|nederlanda]] |Horzonoj = [[UTC]]-10 al UTC |Plej grandaj urboj = [[Meksikurbo]] <br /> [[Novjorko]] <br /> [[Los-Anĝeleso (Kalifornio)|Los-Anĝeleso]] <br /> [[Ĉikago]] <br /> [[Miamo]] }} {{Portalo|Geografio}} [[Dosiero:nordameriko-meza.png|dekstra|eta|250px|Nordameriko]] '''Nord-Ameriko'''<ref name="PIV">[https://vortaro.net/#Ameriko_kd Ameriko] en [[PIV]] ĉe Vortaro.net</ref> aŭ '''Nordameriko''' estas [[kontinento]] tute ene de la [[Norda Hemisfero]] kaj preskaŭ tute ene de la [[Okcidenta Hemisfero]] limigita norde de la [[Arkta Oceano]], oriente de la norda [[Atlantika Oceano]], norde de la [[Kariba Maro]] kaj [[Sudameriko]], kaj okcidente de la norda [[Pacifika Oceano]]. Ĝi povas ankaŭ esti konsiderita norda [[subkontinento]] de [[Ameriko]].<ref name=britannica-northamerica>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/418612/North-America|titolo=North America|alirdato=2014-02-03|eldoninto=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref> Ĝi kovras areon de 24.497.994&nbsp;km² (9.458.728 kvadrataj mejloj) al 24.709.000&nbsp;km² depende de la mezurkriterioj, aŭ proksimume 4,8% de la surfaco de la Tero aŭ proksimume 16,4% aŭ 16.5% de la tera surfaco. Ekde julio 2002 ĝia loĝantaro estis proksimume 514.600.000 aŭ jam 565 milionoj nome 7.5% el la homa loĝantaro. Nord-Ameriko estas la tria plej granda kontinento aree, post [[Azio]] kaj [[Afriko]],<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/nalandst.htm|titolo=North America Land Forms and Statistics|alirdato=16a de junio 2013|eldoninto=World Atlas.com}}</ref> kaj havas la kvaran plej grandan loĝantaron post Azio, Afriko, kaj [[Eŭropo]].<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/nafacts.htm|titolo=North America Fast Facts|alirdato=16a de junio 2013|eldoninto=World Atlas.com}}</ref> Plej el la kontinenta terareo estas de [[Kanado]], [[Usono]], [[Gronlando]], kaj [[Meksiko]], dum pli malgrandaj ŝtatoj estas en la regionoj de [[Centrameriko]] kaj [[Karibio]]. Kaj Norda kaj [[Sud-Ameriko]] estas nomita pro [[Amerigo Vespucci]], kiu estis la unua eŭropano kiu sugestis ke Ameriko ne estas la [[Orientaj Hindioj]], sed la neeltrovita (de eŭropanoj) [[Nova Mondo]]. La nura terkonekto de Nord-Ameriko al Sud-Ameriko estas la mallarĝa [[Istmo de Panamo]]. Tio certas konsiderinte, ke Ameriko estu dividata en du malaj duonoj, nome [[Sudameriko]] kaj Nordameriko. Tamen estas aliaj konsideroj, kiuj rigardas ankaŭ mezan areon nome [[Mezameriko]], kiu enhavu kaj [[Karibio]]n kaj [[Centrameriko]]n ĉu inkludinte aŭ ne [[Meksiko]]n. Ĉefe se oni ne inkludas Meksikon en Nordamerikon, la divido estus ne nur geografia sed ankaŭ lingva kaj kultura, ĉar Nordameriko estus komponita ĉefe nur de Usono kaj Kanado, do nome de du grandaj ŝtatoj ĉefe angle parolantaj, dum sude estus ĉefe landoj el [[Latinameriko]], parolantaj ĉefe [[latinida lingvo|latinidajn lingvojn]]. La unua popolo kiu loĝis en Nordameriko estis [[Praindianoj]] kiu ekalvenis dum la [[lasta glaciperiodo]] trapasinte [[Beringio]]n. Ili diferenciĝis laŭ nombro de diversaj kulturoj kaj komunumoj tra la kontinento. La plej grandaj kaj plej antaŭeniritaj antaŭ-kolumbaj civilizoj en Nordameriko estis la [[Aztekoj]] en kio estas nune Meksiko kaj la [[Majaa civilizo|Majaoj]] en Centrameriko. Eŭropaj koloniistoj ekalvenis komence de la 16a kaj dum la 17a jarcento, forigante grandajn nombrojn de indiĝenaj loĝantaroj kaj komencante epokon de eŭropana dominado. == Etimologio kaj terminaro == {{Portalo|Nordameriko}} [[Dosiero:Historisch Nordamerika (cropped).jpg|eta|maldekstre|Mapo de Nordameriko, el 1621.]] === Pri Ameriko === Ameriko estas kutime akceptita kiel nomita laŭ la itala esploristo [[Amerigo Vespucci]] fare de la germanaj kartografoj [[Martin Waldseemüller]] kaj [[Matthias Ringmann]].<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/626894/Amerigo-Vespucci|titolo=Amerigo Vespucci|alirdato=7a de julio 2011|eldoninto=Encyclopædia Britannica}}</ref> Vespuci, kiu esploris Sudamerikon inter 1497 kaj 1502, estis la unua eŭropano, kiu sugestis ke Ameriko ne estis la Orienthindaj Insuloj, sed malsama termaso antaŭe nekonata de eŭropanoj. En 1507, Waldseemüller produktis mondmapon, en kiun li metis la vorton "Ameriko" sur la kontinenton de Sudameriko, en la mezon de kio hodiaŭ estas Brazilo. Li klarigis la raciaĵon por la nomo en la ĉemetita libro [[Cosmographiae Introductio]]:<ref>{{Cite book|url=http://books.google.com/books?id=3bOg4Nroos4C |title=The Cosmographiæ Introductio of Martin Waldseemüller in Facsimile |others=Translated by Edward Burke and Mario E. Cosenza, introduction by Joseph Fischer and Franz von Wieser |editor-last=Herbermann |editor-first=Charles George |place=New York |publisher=The United States Catholic Historical Society |year=1907 |page=9 |quote={{lang-la|"Quarta pars per Americum Vesputium (ut in sequentibus audietur) inventa est, quam non video, cur quis jure vetet, ab Americo inventore sagacis ingenii viro Amerigen quasi Americi terram sive Americam dicendam, cum et Europa et Asia a mulieribus sua sortita sint nomina."}}}}</ref> "... ab Americo inventore ... quasi Americi terram sive Americam" (de Ameriko la eltrovinto ... kiel se ĝi estus la tero de Ameriko, tiel Ameriko). Por Waldseemüller, neniu devus protesti kontraŭ la nomado de la tero post ĝia eltrovinto. Li utiligis la latinigitan version de la nomo de Vespuci (Americus Vespucius), sed en ĝia virineca formo "America", sekvante la ekzemplojn de "Europa" kaj "Asia" (el kio Ameriko). Poste, kiam aliaj mapo-faristoj aldonis Nordamerikon, ili etendis la originan nomon al ĝi ankaŭ: en 1538, [[Gerard Mercator]] utiligis la nomon Ameriko al ĉio el la okcidenta Hemisfero en sia mondmapo. Kelkaj argumentas ke la konvencio devas uzi la familian nomon por nomado de eltrovaĵoj krom koncerne reĝecon kaj tiel derivado de "Amerigo Vespucci" povus esti problema.<ref>{{cite book |last=Lloyd |first=John |last2=Mitchinson |first2=John |title=The Book of General Ignorance |year=2006 |publisher=Harmony Books |isbn=978-0-307-39491-0 |page=95 |quote=New countries or continents were never named after a person's first name, but always after the second...}}</ref> [[Ricardo Palma]] (1949) proponis derivadon de la "Amerrique" montoj de Mezameriko - Vespuci estis la unua se temas pri malkovri Sudamerikon kaj la Amerrique montojn de Mezameriko, kiu ligis liajn eltrovaĵojn al tiuj de [[Kristoforo Kolumbo]]. [[Alfred Hudd|Alfred E. Hudd]] proponis teorion en 1908 ke la kontinento estas nomita laŭ kimra komercisto nomita Richard Amerike de [[Bristol]], kiu verŝajne financis la esplorvojaĝon de [[Johano Kaboto]] de Anglio ĝis [[Novlando]] en 1497. Alia etenda kredo kiu estis avancita estas ke Ameriko estis nomumita laŭ hispana maristo portanta la maljunegan visigotan nomon de "Amairick". Alia estas ke la nomo estas fiksiĝinta en indiana lingvo.<ref name="Cohen">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.uhmc.sunysb.edu/surgery/america.html|titolo=The Naming of America: Fragments We've Shored Against Ourselves|alirdato=3-a de februaro 2014|aŭtoro=Jonathan Cohen|arkivurl=https://web.archive.org/web/20220422204007/https://www.uhmc.sunysb.edu/surgery/america.html|arkivdato=2022-04-22}}</ref> === Pri Nordameriko === [[Dosiero:Mapa de América del Norte.png|eta|Mapo indikanta la diversajn konceptojn kaj regionojn pri Nordameriko.|alt=]] * Kaj Ameriko de la Nordo kaj plej ofte Nordameriko estas ĝustaj nomoj de la amerika subkontinento kiu enhavas la aron de landoj situaj norde de Meksiko kaj ofte ankaŭ la propran Meksikon mem. La uzado de Nortameriko kiel sinonimo de Usono estas tre ĝeneraligita. Kvankam tio ne estas nepre evitebla, pro ties ofteco, estas preferinde marki la diferencon inter ambaŭ nomoj, nome Usono por la lando kaj Nordameriko por la tuta subkontinento, speciale en kuntekstoj en kiuj tiu referenco povas esti ambigua.<ref>[https://www.rae.es/dpd/Norteam%C3%A9rica Norteamérica] en retejo Diccionario Panhispánico de dudas, Alirita la 27an de Decembro 2020.</ref> * Ĉar ofte kaj ĉefe en la anglaparolantaj landoj oni uzas la nomon "Nordameriko" por referenci nur al Usono plus Kanado, kutime oni dividas la subkontinenton (apartigante Meksikon kaj Centramerikon). [[Centrameriko]] inkludus la jenajn landojn: Gvatemalo, Belizo (nura anglaparolanta lando tre rilata al Karibio), Honduro, Salvadoro, Nikaragvo, Kostariko kaj Panamo (tre rilata al Karibio kaj ofte asocia historie kun Sudameriko, kaj partikulare kun Kolombio). * Plej ofte la terminoj ''Ameriko de la Nordo'' kaj ''Nordameriko'' estas sinonimoj, sed en kelkaj okazoj oni faras distingon inter ambaŭ terminoj, reference la unua (Ameriko de la Nordo) al koncepto pure geografia (kontraste al Ameriko de la Sudo aŭ Sudameriko) kiu inkludus [[Belizo]]n, [[Kostariko]]n, [[Salvadoro]]n, [[Gvatemalo]]n, [[Honduro]]n, [[Meksiko]]n, [[Nikaragvo]]n kaj [[Panamo]]n, kaj reference la dua (Nordameriko) al politika koncepto (kiu inkludus nek Meksikon nek Centramerikon) aŭ al kultura kaj historia koncepto (kiu ne inkludus Centramerikon, dum Meksiko estus pli ligita al Usono kaj historie kaj kulture). == Limoj == Ne estas unusola kriterio por difini tiun terminon. En la hispanparolantaj landoj, la uzado normale difinas Nordamerikon kiel [[subkontinento]] kunformata de [[Kanado]], [[Usono]] (inklude [[Alasko]]n), [[Meksiko]]n, (ĝis la [[Istmo de Tehuantepec]]), [[Gronlando]]n kaj apudajn insulojn.<ref>[http://lema.rae.es/dpd/srv/search?id=vVT1iuhvpD60g6zeA0 Norteamérica] RAE 2005</ref> Kontraste, en la anglaparolantaj landoj kaj en aliaj, oni konsideras ofte Nordamerikon kiel aparta [[kontinento]] kiu estas kunformata de ĉio ĵus menciita krom [[Centrameriko]] kaj [[Antiloj]], kio prezentus {{N|natura limo}} kun Sudameriko plu malpli ĉe la aktuala landlimo de Panamo/Kolombio.<ref>[http://www.thefreedictionary.com/North+America North America] The Free Dictionary 2015</ref> Aliflanke, la [[Geoskemo de la Unuiĝintaj Nacioj]] uzas la terminon “Nordamerikon” por indiki la kulturan subregionon kunformita de nur Usono kaj Kanado. == Geografio == {{Portalo|Geografio}} [[Dosiero:North America satellite globe.jpg|eta|maldekstre|Satelita bildo.]] '''Nordameriko''' estas la plej granda geografia dividaĵo kiu estas en la [[Tero]], post [[Eŭropo]], [[Azio]] kaj [[Afriko]]. Ĝi estas ĉirkaŭata okcidente de la [[Pacifika Oceano]], oriente de la [[Atlantika Oceano]], kaj norde de la [[Arkta Oceano]]. La punkto plej proksima al [[Azio]] estas la [[Markolo de Bering]], en la [[nordokcidento]]. Nordoriente estas la insulego [[Gronlando]] (foje inkludita, foje ne) kaj, je 470 kilometroj, [[Islando]], jam de Eŭropo. Rilate al [[Afriko]], la malpli granda distanco inter ambaŭ kontinentoj estas de 1 598 kilometroj, dum 9 600 kilometroj separas Nordamerikon, oriente, de [[Aŭstralio]]. La ĉefa [[akvokolekta areo]] de Nordameriko estas kunformata de la riveroj [[Misisipo]], [[Misurio]] kaj [[Ohio (rivero)|Ohio]], kiuj kune havas longon similan al tiu de la [[rivero Amazono]]. La baseno estas de 3 160 000 kvadrataj kilometroj. La vegetalaro estas speciala en tiu zono. Por ekzemplo, en la nordo estas tipa de la arkta vegetaĵaro la likenoj, muskoj kaj malaltaj herboj. En [[Kanado]] kaj okcidente de [[Usono]] elstaras la etendoj de [[konifero]]j, speciale de [[sekvojo]]j, [[pino]]j kaj [[abio]]j. La vegetaĵaro kaj la klimato de Nordameriko posedas klimatan varion tre grandan. Kvankam la klimata grupo hegemonia estas tiu de la moderklimataj klimatoj. Pli precize, estas la kontinenta klimato estas tiu kiu plej ampleksan surfacon enhavas. Sed ankaŭ la gamo estas tre ampleksa el la [[tropika klimato]] de la sudo de Meksiko ĝis la [[polusa klimato]] de la regionoj plej nordaj de la kontinento, kaj tiel ĝi enhavas la plej parton de la klimatoj de la mondo. En la nordo estas arktaj [[tundro]]j (p. ekz. [[Gronlando]], [[Jukonio]]), tra granda varieco de arbaroj ([[Roka Montaro]], [[Apalaĉoj]] kaj la [[Madreaj pinaroj-kverkaroj|arbaroj de Sierra Madre]]), tropikaj arbaroj (''Selva Lacandona'' kaj Ĉimalapoj), dezertoj ([[Dezerto de Sonora]], ''Zona del Silencio''), ebenaĵoj ([[Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj|Grandaj Ebenaĵoj]], la ''Comarca Lagunera''), mangrovejoj (p. ekz. [[Luiziano]], [[Tabasco]]), ktp. Ĝenerale, la vegetaĵaro asocia al ili estas tipa de la Holoarkta Zono, en la nordo, kaj de la Novtropika Zono, en la sudo. La limoj inter ambaŭ zonoj estas ĉirkaŭ 40°N. == Historio == [[Dosiero:Igloos.jpg|eta|250px|Setlejo de [[inuitoj]] formita de [[iglo]]j en la [[Bafina Insulo]], ilustraĵo de [[Charles Francis Hall]], 1865.]] Je la alveno de la eŭropanoj, Nordameriko estis loĝata de indiĝenaj [[etno]]j devenintaj el elmigradoj el Azio tra la [[Beringa Markolo]]. La [[Eŭropa koloniado de Ameriko|eŭropa koloniado]] de Nordameriko (laŭ konologia ordo: [[Hispanio|hispana]], [[Francio|franca]] kaj [[Anglio|angla]]) konsistis esence en la iompostioma antaŭeniro el la orienta marbordo okcidenten. Ĝenerale, la anglasaksa koloniado, kiu estis la lasta el tri, rezultis en la marĝenigo kaj eĉ formorto de la indiĝenaj loĝantaroj, ĝis enfermi la supervivantojn en rezervejoj izolitaj en la plej nefekundaj zonoj de la teritorio. Kontraste, la francaj kaj hispana koloniado rezultis en pli humanitara miksado de rasoj kaj mestizado, eĉ se simile kreante sociajn kaj ekonomiajn diferencojn. === Antaŭkolumba epoko === [[Dosiero:North American cultural areas.png|300px|eta|Kulturaj areoj de Nordameriko en la epoko de la kontakto kun la eŭropanoj, laŭ la divido proponita de Kroeber.]] La antropologoj havas diversajn teoriojn pri la unuaj [[Alveno de la homo en Amerikon|loĝantoj kiuj establis sin en Nordamerikon]]. La genetikaj kaj arkeologiaj pruvoj indikas, ke la unuaj amerikanoj alvenis el Azio ĉirkaŭ la lasta granda glaciepoko, kiam la glacio kovris la areon de la [[Beringa Markolo]] kreante [[Beringio|terponton nome Beringio]] antaŭ 27 000 ĝis 14 000 jaroj.<ref>William Haviland; Harald Prins; Dana Walrath; Bunny McBride (2013). [https://books.google.es/books?id=0bpuCgAAQBAJ&pg=PA219&redir_esc=y Anthropology: The Human Challenge.] Cengage Learning. pp. 219, 220. ISBN 978-1-285-67758-3.</ref><ref>Liz Sonneborn (Januaro 2007). [https://books.google.es/books?id=OKfBId96DTIC&pg=PA3&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Chronology of American Indian History.] Infobase Publishing. p. 3. ISBN 978-0-8160-6770-1. Alirita la 30an de Oktobro 2021.</ref> Antaŭ la kontakto kun la eŭropanoj, la [[indianoj|indiĝenaj popoloj de Nordameriko]] estis dividitaj en multaj politikaj entoj, el malgrandaj grupoj de malmultaj familioj ĝis triboj kaj regnoj. Ili loĝis en variaj kulturaj areoj kiuj korespondis svage kun la diversaj geobiologiaj zonoj kiujn ili okupis, kio havigas klaran ideon de la diverseco de iliaj kutimoj. Por ekzemplo, pri la ĉasistoj de [[bizono]]j de la [[Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj|Grandaj Ebenaĵoj]], aŭ la agrikulturistoj de [[Mezameriko]]. Tiujn [[indiĝenoj|indiĝenajn grupojn]] oni povas [[Lingva familio|klasigi laŭlingve]] (por ekzemplo, la familioj [[Atabaska lingvaro|atapaska]], algia kaj [[Jut-azteka lingvaro|jut-azteka]] estas tri el la plej etenda jen Nordameriko), kvankam gravas atenti, ke la popoloj kun lingvoj rilataj inter si ne ĉiam kunhavis la saman materian kulturon, eĉ ne estis nepre aliancanoj. Dum la pratempo en Ameriko ekzistis ŝanĝiĝema medio kiu havigis varman klimaton pli aridan kaj okazis la malapero de la [[megafaŭno]]. La majoritato de la grupoj de lokanoj en tiu momento ankoraŭ estis [[ĉasistoj-kolektistoj]] tre vagemaj, sed poste ekaperis unuopaj grupoj, kiuj centriĝis al la rimedoj disponeblaj por ili je loka nivelo, pro kio laŭ la tempopaso ne estis ununura modelo de kreskanta ĝeneraligo laŭ la regionoj kiel, la sudokcidenta, la Arkta, la tradiciaj ebenaĵoj ktp. [[Dosiero:Spreading homo sapiens.svg|eta|350px|Mapo de la unuaj homaj migradoj bazitaj sur la teorio elafrika. Ruĝe: "Homo sapiens"; brunverde: Neandertaloj; verde: la unuaj homedoj|309x309px]] Tiuj regionaj adaptoj iĝis la normo kun malpli dependeco de [[Ĉasistoj-kolektistoj|la ĉasado kaj la kolektado]], kun ekonomio pli varia kun ĉasado de malgrandaj bestetoj, fiŝkaptado, laŭsezone naturaj vegetaĵoj rikoltitaj kaj aliaj vegetalaj manĝaĵoj. Multaj grupoj pluigis sian [[vivtenado]]n per ĉasado de grandaj bestetoj, sed iliaj ĉastradicioj iĝis pli variaj kaj iliaj metodoj akiri viandon pli prilaboritaj. La meto de artefaktoj kaj materialoj ene de praa nekropolo indikis socian diferencigon laŭ la stato de kelkaj grupoj. La kulturaj grupoj plej sudaj de Nordameriko estis responsaj pri la [[aldomigo]] de multaj kultivoj kiuj nuntempe estas uzataj en la tuta mondo, kiel la [[tomato]]j kaj la [[kukurbo]]j. Kaj eble plej grava estas unu el tiuj kultivoj kiuj nuntempe estas el la plej gravaj (por nutrado kaj de homoj kaj de bestoj) en multaj mondoregionoj, kia estas la [[maizo]]. Kiel rezulto de la disvolvigo de la agrikulturo en la sudo, multaj el la gravaj kulturaj progresoj de Ameriko okazis en tiu areo. Por ekzemplo, la civilizacio de [[majaoj]] prilaboris [[skribsistemo]]n, konstruis enormajn piramidojn, havis kompleksan sistemon de [[maja kalendaro|kalendaro]], kaj disvolvigis la koncepton de [[nulo]] ĉirkaŭ la jaro 400 n.e., 500 jarojn antaŭ en la [[Malnova Mondo]].<ref>Robert Kaplan (16a de Januaro 2007). [https://www.scientificamerican.com/article/what-is-the-origin-of-zer/ "What is the origin of zero? How did we indicate nothingness before zero?".] ''[[Scientific American]]''. Alirita la 19an de Februaro 2008.</ref> La [[Majaoj|majaa kulturo]] ankoraŭ ekzistis kiam la eŭropanoj alvenis al Centrameriko, sed la politika dominado en la zono jam estis translokiĝinta al la iomete pli norda areo kie hegemoniis la [[Azteka Imperio]], kies ĉefurbo estis [[Tenoĉtitlano]] en la [[Valo de Meksiko]]. La [[Aztekoj]] estis konkeritaj en 1521 fare de [[Hernán Cortés]].<ref>Bernard Grunberg, "La folle aventure d'Hernan Cortés", en ''L'Histoire'' n°322, Julio–Aŭgusto 2007.</ref> Pli norde de [[Mezameriko]] la homaj grupoj kiuj disvolvigis sociojn kaj kulturojn plej kompleksajn estis la popoloj de la [[Misisipo-kulturo]] kaj de la [[Haudenosaunee|irokeza konfederacio]] en historia epoko tre bone dokumentata. Krome ekzistas kelkaj kulturoj pli kompleksaj konataj nur arkeologie kiel tiuj de la [[Prapuebla kulturo|anasazioj]] kaj de Hohokamo. La alveno de la eŭropanoj al Ameriko rezultis en drasta totala ŝanĝaro, ofte traŭmata aŭ katastrofa por ili kaj por iliaj kulturoj. Ĉu intence aŭ senintence oni disvastigis diversajn damaĝajn faktorojn, kiuj okazigis la malaperon de tutaj popoloj, foje eĉ de tutaj lingvaj familioj kaj tiuj kiuj survivis ĝenerale suferis ŝanĝojn tre rapide. === Vikingaj setlejoj en Ameriko === [[Dosiero:Authentic Viking recreation.jpg|eta|maldekstre|250px|Rekonstruo de vikinga koloniejo en [[L'Anse-aux-Meadows]].]] [[L'Anse aux Meadows]] (nome koruptaĵo de la origina [[franca lingvo|franclingva]] nomo ''L'Anse-aux-Méduses'', “La kreko de la [[meduzo]]j”) estas loko en la norda pinto de la insulo [[Novlando]], en la provinco [[Novlando kaj Labradoro]] ([[Kanado]]), kie la norvega esploristo [[Helge Ingstad]] kaj lia edzino, la [[Arkeologio|arkeologino]] Anne Stine, trovis en [[1960]] altaĵojn kovritajn de herbo kiuj estis malkovritaj kiel la restaĵoj de eta domaro [[Vikingo|vikinga]]. Tiu estus la plej frua verigebla ekzemplo de antaŭ-kolumba trans-oceana kontakto de eŭropa kulturo kun la nordamerika ĉeftero kaj estis datita el ĉirkaŭ 1000 n.e.<ref>Cordell, Linda S.; Lightfoot, Kent; McManamon, Francis; Milner, George (2009). [https://books.google.es/books?id=arfWRW5OFVgC&pg=PA82&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false "L'Anse aux Meadows National Historic Site".] Archaeology in America: An Encyclopedia. ABC-CLIO. p. 82. ISBN 978-0-313-02189-3.</ref> Oni supozas, ke nordia esploristo [[Leif Erikson]] (ĉirkaŭ 970–1020) vizitis la areon kaj tiel lia grupo estus la unuaj eŭropanoj kiuj fakte surteriĝis sur la kontinento (sen kalkuli Gronlandon).<ref>Little, Becky (11a de Oktobro 2015). [https://www.nationalgeographic.com/culture/article/151011-columbus-day-leif-erikson-italian-americans-holiday-history "Why Do We Celebrate Columbus Day and Not Leif Erikson Day?".] National Geographic. Alirita la 30an de Oktobro 2021.</ref><ref>[https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/erikson_leif.shtml "History – Leif Erikson".] [[BBC]]. Alirita la 30an de Oktobro 2021.</ref> Tamen ne estas pruvoj de invadoj al la interno de la teritorio, nek de kulturaj kontaktoj kun indiĝenoj aŭ de iutipaj influoj, nek en unu direkto nek en la mala; pro tio plue oni konsideras fare de la ĝenerala kulturo, ke la kontakto inter la popoloj de ambaŭ kontinentoj okazis nur post 1492. En 2015 estis trovita ebla dua setlejo en alia punkto de la sama insulo Novlando nome [[:en:Point Rosee|Point Rosee]], 500 [[km]] pli sudoriente el la loko en kiu jam estis konstatita la estado de la vikingoj. Tiu malkovro estis detektita de la usona arkeologino [http://www.elmundo.es/papel/historias/2016/10/20/5804e9ea22601dc2368b4581.html Sarah Parcak] pere de teknologio de infraruĝaj bildoj el la spaco. === Kolonia epoko === En 1663 la [[Franca kolonia imperio|franca regno]] estis domininta la kontrolon de la entreprenoj de komerco de [[felo]]j de [[Nova Francio]]. Tio markis la komencon de nova epoko de koloniismo pli formala en Nordameriko. La ekonomiaj celoj de la agado de eŭropanoj ŝanĝiĝis: dekomence hispanoj alvenis al [[Karibio]] teorie serĉante komercvojon al spicoj (el Orienta Azio), kio ŝanĝis al serĉado de oro kaj arĝento, kaj poste al akiro de feloj kaj aliaj naturaj resursoj en Nordameriko. [[Dosiero:Samuel de Champlain Carte geographique de la Nouvelle France.jpg|eta|dekstra|250px|Mapo de [[Nova Francio]], fare de [[Samuel de Champlain]].]] La rivaleco inter la eŭropaj potencoj rezultis en serio de militoj en Nordameriko kiuj okazigis grandajn tuŝojn en la disvolvigo de la kolonioj. La diversaj teritorioj pasis de unuj manoj al aliaj kelkajn fojojn. La paco ne estis atingita ĝis la francaj trupoj en Nordameriko estis venkitaj en la [[Batalo de la Ebenaĵoj de Abrahamo]] (en nuna [[Kebekio]]) kaj Francio devis cedi la plej parton de siaj terpostuloj ekster [[Karibio]]. La fino de la franca hegemonio en Nordameriko estis katastrofa por la indiĝenaj landoj de la oriento de Nordameriko, kiu perdis sian ĉefan aliancanon kontraŭ la anglusona etendo pere de forigo de la indiĝena loĝantaro. Dum la ribelo de la tribestro Pontiak (1763-1766), [[Irokezoj|Konfederacio de Grandaj Lagoj]] kaj la areo de la triboj entreprenis kampanjon finfine malsukcesa por defendi siajn rajtojn al la teroj okcidente de la [[Apalaĉoj|montoj Apalaĉoj]], kio rezultis en la fakto, ke la plej parto de indiĝenoj estis enfermitaj en "indiĝenaj rezervejoj" pere de la reĝa proklamo de [[1763]]. Inter 1535 kaj 1821, la teritorioj koloniigataj de la [[hispana imperio]] en parto de la aktuala Meksiko estis nomita [[vicreĝlando Nova Hispanio]]. Tiu areo iĝis la plej prospera el la tuta kontinento ligita al la plej grandaj insulo de Karibio. De tie eliris la koloniigaj entreprenoj dudirekte: norden al la areoj kiuj nun estas [[Suda Usono]], kaj suden al Centrameriko kaj poste al Sudameriko. Ĝenerale el demografia vidpunkto en plej parto de nordamerikaj areoj la alveno de la eŭropanoj rezultis en enorma kaj drasta malpliigo de la indiĝenaj loĝantaroj: pro ekonomia ekspluatado, mortoj dum militaj konfliktoj, elĉerpigo de tradiciaj resursoj por vivtenado, kaj finfine pro la enkonduko de [[malsano]]j, kontraŭ kiuj la indiĝenaj popoloj ne estis imunigitaj.<ref>Massimo Livi Bacci, Malden (2001). A Concise History of World Population: An Introduction to Population Processes (3rd ed.). Massachusetts: Blackwell Publishing. pp. 42–46. ISBN 978-0-631-22335-1.</ref> === Sendependecoj === [[Dosiero:Independence Hall 1956 Issue-10c.jpg|eta|maldekstre|200px|Poŝtmarko pri la [[Independence Hall]] kie okazis la Usona Deklaro de Sendependeco.]] La okazigo de la usona [[revolucio]] faris grandan influon sur la tuta amerika kontinento kaj partikulare en Nordameriko. La plej grava afero estis la kreado de nova ŝtato [[Usono]], kiu iĝis grava tutmonda potenco en la du venontaj jarcentoj. Tamen, la [[Milito por Sendependeco de Usono]] estis grava milito kiu tuŝis ĉiujn angulojn de la mondoregiono. La elmigrado de la britaj unuismaj lojalistoj plifortigis la pluigon de Kanado kiel brita kolonio kaj finfine kiel aparta komunumo. Aliflanke la idearo (kaj ekonomia kaj politika) kiu estis rezultinta el la usona procezo disvastiĝis al Karibio, Meksiko kaj finfine al la cetero de Ameriko. Paralele kaj tiukadre, la kontrolo de [[Hispanio]] sur Meksiko estis malfortiĝinta. La sendependeco estis deklaritada en 1810 fare de [[Miguel Hidalgo y Costilla|Miguel Hidalgo]], kio iniciatis la procezon de la [[Milito por Sendependeco de Meksiko]]. En 1813, [[José María Morelos]] kaj la [[Kongreso de Anahŭako]] subskribis la Akton de Sendependigo de la Meksika Imperio, tiam nomita Sendependigo de Nordameriko, nome la unua jura dokumento en kiu oni establas la separadon de Nova Hispanio (jam ne per tiu nomo) rilate al Hispanio. Finfine Meksiko sendependiĝis en 1821 kiel [[Unua Meksika Imperio|Imperio]] kaj Hispanio agnoskis ĝin kiel sendependa ŝtato en 1823. Similaj procezoj estis okazantaj tiuepoke en diversaj areoj de Sudameriko. === Teritoriaj etendoj === [[Dosiero:Mapa de la frontera México-Guatemala (1790).svg|eta|200px|Landlimoj kiuj montras la teritoriojn el la nuna Gvatemalo perdita kaj sekve aneksita de Meksiko.]] [[Dosiero:Non-Native American Nations Control over N America 1750-2008.gif|eta|200px|Laŭtempa procezo de la politika dividado en Nordameriko.]] La ĵus kreitaj ŝtatoj trovis plej utilan rimedon plifirmigi sin en procesoj de teritoriaj etendoj, kiuj havigu al si resursojn kaj evitu konkurencon de pli povaj najbaroj. El la epoko de la sendependeco de [[Usono]], tiu lando etendiĝis rapide okcidenten, akirante la vastajn teritoriojn de Luiziano (iam kontrolita de hispanoj, poste de francoj) en 1803. Inter 1810 kaj 1811 indiĝena konfederacio sensukcese luktis por deteni la usonajn for de la zonoj de la Grandaj Lagoj. La sekvantoj de Tekumseh foriris norden en Kanadon, kie ili helpis la britojn forpeli usonan klopodon invadi Kanadon dum la milito de 1812. Post la milito, la setlado de britoj kaj irlandanoj en Kanado pliiĝis spektakle. La etendo de Usono rezultis en grandaj diferencoj inter la diversaj kreitaj ekonomioj kaj socioj; tion komplikis la dividado de la novaj ŝtatoj inter tiuj kiuj defendis la pluigon de la jura sistemo ekspluatadi afrikdevenulojn ([[sklaveco]]) kaj tiuj kiuj kontraŭis tiun sistemon ĉu pro etikaj tialoj ĉu pro ekonomia konkurencado, kio rezultis dekomence al la Pakto de Misurio de 1820. Siaflanke, [[Kanado]] suferis alian dividon, nome inter la francparolanta (dekomence majoritata) kaj anglaparolanta (pliigita pro elmigroj el Usono kaj el la [[Brita Insularo]]) komunumoj, kio fakte rezultis en la eksplodo de la enlanda milito en 1837. [[Meksiko]] suferis ankaŭ konstantajn politikajn tensiojn tie inter liberaluloj kaj konservativuloj, krom trritorian konflikton kontraŭ la pli sedpova [[Gvatemalo]], en kiu Meksiko sukcesis akiri sudajn teritoriojn en [[Chiapas]], [[Sokonusko]] kaj [[Jukatano]]; aliflanke la nova lando suferis konfliktojn kontraŭ Usono pro [[Teksaso]], kiu deklariĝis sendependa (kun la helpo de usonaj invadintoj) en 1836 kaj pro la teritorioj de [[Kalifornio]] kaj de aliaj areoj de tiam norda Meksiko, nune [[Suda Usono]]. === Konfliktoj === La apartigo de la [[Konfederaciitaj Ŝtatoj de Usono|Konfederaciitaj Ŝtatoj]] kaj la rezultanta [[Usona Enlanda Milito|enlanda milito]] skuis la usonan socion. Tio kondukis al la iompostioma abolo de la sklaveco en [[Usono]], la detruo de grandaj sektoroj de la [[Suda Usono|Sudo]], kaj granda perdo de vivoj. El la konflikto, [[Usono]] aperis kiel industriigita lando post la industriaj klopodoj por la milito kaj por la posta rekonstruado. Krome ties potenca stato estis konfirmita per la teritoria kontrolo de tio kio estas nune la apudigitaj ŝtatoj (grandparte pere de la instalado de [[fervojo]]j), kaj per postaj militintervenoj en direkto al Meksiko, Karibio kaj Centrameriko unue jam dum la 19-a jarcento, poste al Sudameriko, kaj poste jam dum la 20-a jarcento al la cetero de la globo per la procezo nomita [[usona ekspansiismo]]. Siaflanke kiel reago al la minaco de la usona povo, kvar el la kanadaj kolonioj interkonsentis federacion en 1867, kreante la enton [[Nomiĝo de Kanado|Dominio de Kanado]]. La nova lando ne estis plene suverena, sed disponis de konsiderinda sendependeco el Granda Britio. Per la aligo de [[Brita Kolumbio]] Kanado ekspansiis al la Pacifika Oceano en 1871 (per procezo simila al tiu usona) kaj simile establis [[Transkontinenta fervojo|transkontinentan fervojon]], nome la ''[[Kanad-Pacifika Fervojo|Canadian Pacific]]'', en 1885. En [[Meksiko]], konfliktoj kiel la [[Reforma Milito]] malfortigis la povon de la meksika ŝtato, kaj malfermis ĝin al la eksterlanda influo. Tio konsukis al la fakto, ke la malproksima [[Dua Franca Imperio]] invadis Meksikon kaj establis la [[Dua Meksika Imperio|Duan Meksikan Imperion]]. Jam en pli ĵusaj epokoj (20-a jarcento) konfliktoj inter Meksiko kaj Gvatemalo pluis kiam meksikaj fiŝkaptistoj estis atakitaj per la Gvatemalaj Aerfortoj en akvoj de Gvatemalo, kio kondukis al rompo de diplomataj kaj komercaj rilatoj inter Meksiko kaj Gvatemalo. == Demografio kaj lingvoj == [[Dosiero:Languages of the Americas.PNG|eta|maldekstre|Lingvoj parolataj en Ameriko: notu hegemonion de angla (viola), hispana (blua) kaj portugala (verda) almenaŭ laŭ etendo.]] La plej ĝeneralaj [[lingvo]]j en Nordameriko estas la [[angla]], la [[hispana]], kaj la [[franca]]. La esprimo [[Anglalingva Ameriko]] estas uzita por rilati al la anglalingvaj landoj de Ameriko: nome Kanado (kie la angla kaj la franca estas [[Lingvoj de Kanado|kun-oficialaj]]) kaj Usono, sed ankaŭ foje [[Belizo]] kaj partoj de la tropikoj, aparte la ŝtatkomunuma Karibio. [[Latin-Ameriko]] rilatas al la aliaj areoj de Ameriko (ĝenerale sude de Usono) kie la [[latinidaj lingvoj]], derivitaj de la [[latina]], nome la hispana kaj la portugala (sed ankaŭ franclingvaj landoj estas ne kutime inkluditaj) predominas: la aliaj respublikoj de Mezameriko (sed ne Belizo), parto de la Karibio (ne la nederlandand-, angl-, aŭ franc-lingvaj areoj), Meksiko, kaj la plej granda parto de Sudameriko (krom [[Gujano]], [[Surinamo]], [[Franca Gujano]] (FR), kaj la [[Falklandinsuloj]] (GB)). La [[franca lingvo]] historie ludis kaj aktuale ludas signifan rolon en Kanado kaj nun retenas karakterizan ĉeeston en kelkaj regionoj. Kanado estas oficiale dulingva. La franca estas la [[oficiala lingvo]] de la kanada provinco [[Kebekio]], kie 95% de la homoj parolas ĝin kiel aŭ sia unua aŭ dua lingvo. En la provinco [[Nov-Brunsviko]] ĝi estas kun-oficiala kun la angla. En la provinco [[Ontario]] la oficiala lingvo estas la angla sed ekzistas laŭtaksa 600 000 franc-ontarianoj. En [[Manitobo]] la franca estas kun-oficiala same laŭjure kun la angla. La [[Francaj Antiloj]] kaj [[Sankta-Piero kaj Mikelono]], same kiel la usona ŝtato [[Luiziano]], kie la franca ankaŭ estas oficiala lingvo. [[Haitio]] estas inkludita kun tiu grupo surbaze de historia unuiĝo sed haitianoj parolas kaj [[kreola]]n kaj francan. Simile, kaj la franca kaj la francantila kreola estas parolita en [[Sankta Lucio]] kaj en la Ŝtatkomunumo [[Dominiko]] kune kun la angla. La [[gronlanda lingvo]] ekde Junio 2009 estas la nura oficiala lingvo de Gronlando, lando aŭtonoma de la Regno [[Danio]], krom esti la lingvo plej parolata de tiu teritorio. La [[dana lingvo]], kiu ne estas oficiala, estas uzata en administraciaj aferoj kaj de minoritato de eŭropanoj. [[Dosiero:USA san gennaro feast NY.jpg|eta|dekstra|Festo de Sankta Gennaro, festo de la itala komunumo de Novjorko<ref>"[http://www.1911encyclopedia.org/New_York_(City) New York City]". 1911 Encyclopædia Britannica.</ref>. Novjorko estas ege multkultura.]] Kvankam oni perdis grandan nombron de indiĝenaj lingvoj ekde la konkero fare de eŭropanoj, ankoraŭ oni parolas pli ol 250 indiĝenajn lingvojn (apartenantaj al pli ol 40 lingvaj familioj), ĉefe en Meksiko kaj Usono. En Meksiko, oni agnoskas ĉirkaŭ 60 indiĝenajn lingvojn kiuj estas rekonataj kiel kunoficialaj landaj lingvoj. En Usono kaj Kanado, la indiĝenaj lingvoj ne havas oficialan agnoskon, kaj la granda majoritato el tiuj estas [[Mortinta lingvo#Endanĝerigitaj Amerindiaj lingvoj|minacataj lingvoj]]. En Meksiko la indiĝenaj lingvoj havas oficialan agnoskon, kaj tial la sekretariaro de publika edukado publikigas lernomaterialojn en kelkaj de tiuj lingvoj. Ekonomie, Kanado kaj Usono estas la plej riĉaj kaj la plej multaj evoluintaj nacioj en la kontinento, sekvitaj fare de Meksiko, [[sojlolando]].<ref name=AIA>{{Citaĵo el libro|titolo=Geography, An Integrated Approach|aŭtoro=David Waugh|jaro=2000|eldono=3|ĉapitro=Manufacturing industries (chapter 19), World development (chapter 22)|eldoninto=Nelson Thornes Ltd.|ISBN=978-0-17-444706-1|paĝoj=563, 576–579, 633, and 640}}</ref> La landoj de Mezameriko kaj la Karibio estas sur diversaj niveloj de ekonomia kaj homa evoluo. Ekzemple, malgrandaj karibaj insulaj ŝtatoj, kiaj ekzemple [[Barbado]], [[Trinidado kaj Tobago]], kaj [[Antigvo-Barbudo]], havas pli altan [[MEP]] (PPP) pokape ol Meksiko pro siaj pli malgrandaj loĝantaroj. [[Panamo]] kaj [[Kostariko]] havas signife pli altan indekson de homa disvolviĝo kaj MEP ol la cetero de la centramerikaj nacioj. Demografie, Nordameriko estas rase kaj etne varia kontinento. Ĝiaj tri ĉefaj rasaj grupoj estas [[kaŭkaziano]]j (aŭ blankuloj, sed laŭ nordamerika termino), [[mestizo]]j kaj [[negro]]j. Ekzistas signifa malplimulto de indiĝenaj [[indianoj]] kaj azianoj inter aliaj malplimultaj grupoj. == Kulturo == [[Dosiero:Bilingualstopsign.jpg|maldekstre|eta|Dulingva (angla/franca) [[haltosignalo]] en Parliament Hill en [[Otavo]].<ref>{{Cite web|url=https://www.clo-ocol.gc.ca/fr/publications/portrait-linguistique-ottawa|title=Portrait des groupes de langues officielles de la région d'Ottawa|first=Boîte à outils de l'expérience|last=Web|date=6a de Marto 2015|website=www.clo-ocol.gc.ca}}</ref>]] La kulturoj de Nordameriko estas tre diversaj. Usono kaj anglalingva Kanado havas multajn kulturajn similaĵojn, kvankam franca Kanado havas diferencan kulturon el anglaparolanta Kanado, kio estas protektita jure. Ĉar Usono estis formita el areoj antaŭe partoj de la [[Hispana Imperio]] kaj poste de sendependa Meksiko, kaj estis konsiderinda kaj kontinuanta enmigrado de hispanparolantoj el sudo de la limo Usono-Meksiko. En sudokcidento de Usono estas forta hispaneca kultura tradiciaro kaj konsiderinda [[dulingvismo]]. Meksiko kaj Centrameriko estas parto de [[Latinameriko]] kaj estas kulture tre diferenca el anglaparolanta kaj francparolanta Nordameriko. Tamen, ili kunhavas kun Usono la establadon de post-sendependecaj registaroj kiuj estas federaciaj reprezentaj respublikoj kun verkitaj konstitucioj datantaj el ties fondo kiel nacioj. Kanado estas federacia [[parlamenta demokratio]] sub konstitucia monarkio. La distingo de la francaj lingvo kaj kulturo estis kodigita en la kanada juro, kaj tiel kaj angla kaj franca estas deklarataj [[oficiala lingvo|oficialaj lingvoj]]. Kontraste Usono ne havas oficialan lingvon, sed ties tutlanda lingvo estas la [[angla]]. == Konsisto == [[Dosiero:Ciudad.de.Mexico.City.- Paseo.Reforma.Skyline CDMX 2016 (cropped).jpg|alt=|eta|250x250px|[[Meksikurbo]] estas la urbo plej loĝata de [[Meksiko]] kaj de Nordameriko kaj la dua metropola zono en la mondo.<ref name="worldatlas">[http://www.worldatlas.com/citypops.htm "City Populations – World City Population, Biggest Largest Cities in the World".] Worldatlas.com</ref>]] [[Dosiero:NYC wideangle south from Top of the Rock.jpg|eta|250px|[[Novjorko]] estas la plej loĝata urbo de [[Usono]] kaj la dua en Nordameriko.]] La landoj de Nordameriko estas:<br /> '''Nord-Ameriko''' * {{Flago|Bermudo|nomo=jes}} ([[Britio|Brita]]) * {{Flago|Gronlando|nomo=jes}} ([[Danio|Dana]]) * {{Flago|Kanado|nomo=jes}} * {{Flago|Meksiko|nomo=jes}} * {{Flago|Francio}} [[Sankta-Piero kaj Mikelono]] ([[Francio|Franca]]) * {{Flago|Usono|nomo=jes}} '''Centra Ameriko''' * {{Belizo}} * {{Flago|Gvatemalo|nomo=jes}} * {{HON}} * {{CRC}} * {{Flago|Nikaragvo|nomo=jes}} * {{Flago|Panamo|nomo=jes}} * {{Flago|Salvadoro|nomo=jes}} '''Karibio''' {{Div col|cols = 3}} * {{Flago|Angvilo|nomo=jes}} ([[Britio|Brita]]) * {{Flago|Arubo|nomo=jes}} ([[Nederlando|Nederlanda]]) * {{ATG}} * {{Flago|Bahamoj}} [[Bahamoj]] * {{Flago|Barbado|nomo=jes}} * {{VGB}} ([[Britio|Brita]]) * {{Domingo}} * {{Dominiko}} * {{Flago|Francio}} [[Gvadelupo]] ([[Francio|Franca]]) * {{Flago|Grenado|nomo=jes}} * {{Flago|Haitio|nomo=jes}} * {{Flago|Jamajko|nomo=jes}} * {{Flago|Britio}} [[Kajmaninsuloj]] ([[Britio|Brita]]) * {{Flago|Kubo|nomo=jes}} * {{Flago|Francio}} [[Martiniko]] ([[Francio|Franca]]) * {{Flago|Britio}} [[Moncerato]] ([[Britio|Brita]]) * {{Flago|Usono}} [[Navasa Insulo]] ([[Usono|Usona]]) * {{ANT}} (nur [[Curaçao]] kaj [[Bonaire]]) * {{Flago|Puerto-Riko}} [[Puerto-Riko]] ([[Usono|Usona]]) * {{Flago|Nederlando}} [[Saba|Sabo]] ([[Nederlando|Nederlanda]]) * {{KNA}} * {{LCA}} * {{VCT}} * {{Flago|Francio}} [[Sint Maarten|Sent-Marteno]] ([[Francio|Franca]] kaj [[Nederlando|Nederlanda]] partoj) * {{TTO}} * {{Flago|Britio}} [[Turkoj kaj Kajkoj]] ([[Britio|Brita]]) * {{VIR}} ([[Usono|Usona]]) {{Div col end}} == Vidu ankaŭ == {{Horzonoj en Nordameriko}} {{Div col|cols = 3}} * [[Latin-Ameriko]] * [[Centra Ameriko]] * [[Sudameriko]] * [[Karibio]] * [[Latinameriko]] * [[Hispanameriko]] * [[Anglalingva Ameriko]] * [[Aridameriko]] * [[Usono]] * [[Kanado]] * [[Meksiko]] * [[Eŭropa koloniado de Ameriko]] * [[Nearktiso]] * [[Malkovro de Ameriko]] * [[Karibia Komunumo]] * [[Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj]] {{Div col end}} == Notoj == {{Referencoj|2}} {{Projektoj |commonscat=North America |wikinewscat=Nordameriko |s=Kategorio:Nordameriko |ReVo=amerik.Nord0o}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.answers.com/topic/north-america Houghton Mifflin Company, "North America"] {{Kontinentoj}} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=América del Norte|revizio=139380022}} {{Havenda artikolo|Nordameriko}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Nordameriko| ]] jfo2g6hvplrxszin1k82g1frw9t0vc8 0 3480 9368682 8773727 2026-05-08T09:45:13Z ThomasPusch 1869 9368682 wikitext text/x-wiki {{Pluraj problemoj|fontoj|vikiigu}} {{Informkesto geografiaĵo|preĝejo |kategorio = kirko |lando = |regiono = |situo = |nomo = |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo=Konsekro |arkitekto= Matiaso de Arras |arkitekto ligado = ne<!--malŝaltas aŭtomatan ligadon--> |regiono-ISO=CZ |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |mapo lokumilo = Prago |mapligilo = jes |zomo=13 |libera={{#invoke:Wikidata|claim|P159}} |libera tipo=Sidejo }} [[Dosiero:Praha, Nové město, kostel Panny Marie a svatého Karla Velikého na Karlově.JPG|eta|Preĝejo Virgulino Maria kaj Sankta Karolo en [[Nova Urbo (Prago)]].]] '''Preĝejo Sankta Karolo la Granda en Karlov''' ({{lang-cs|kostel sv. Karla Velikého na Karlově}}) estas elstara vidindaĵo de la [[Nova Urbo de Prago]], fondita en la jaro [[1350]] de [[Karolo la 4-a (Sankta Romia Imperio)|Karolo la 4-a]] samtempe kun la kanonika [[monaĥejo de Sankta Aŭgusteno]], konsekrita al Sankta Karolo la Granda. El la tempo de Karolo la 4-a postrestis sole la ekstera muro en formo de okedro; la originala plano estas la sama kiel tiu de la tombeja kapelo de Sankta Karolo la Granda en [[Aachen]]. La sacerdotejo estas jam malfrugotika ([[1498]]), la volbo de la navo el la jaro 1575. Pluaj alkonstruaĵoj kaj la interna ekipo devenas el la 18-a jarcento. La apuda monaĥejo en baroka stilo estis starigata dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj. Imperiestro Jozefo II malfondis la monaĥejon en la jaro 1785 kaj en ĝi trovis lokon hospitalo. La preĝejo konsekrita al Karolo la Granda - populare nomata "Na Karlově" (Karolkorto) -estas speciale interesa pro la volbaĵo de la navo. Popola legendo transmetas ĝian konstruon en la tempon de Karolo IV, malgraŭ ĝia fakta deveno el la jaro 1575, dirante: ''Dum la tempoj de impertestro Karolo IV vivis en Prago malriĉa konstruisto, kiu amis belan filinon de la vilaĝestro. La patro tamen rifuzadis doni ŝin al li, antaŭ ol li fariĝus fama. Ĉar poste ĝenerale sciiĝis, ke la impertestro intencas sur la -plej alta punkto de l' Nova Urbo starigi preĝejon, la juna konstruisto komencis fervore labori. :Liaj planoj plaĉis al la imperiestro tiel, ke li komisiis lin per ilia realigo. Jam dum leviĝado de la muroj oni vidis, ke temas pri konstruaĵo de nekonata beleco. Sed aperis ankaŭ enviuloj, kiuj kalumniis la junulon ĉe la imperiestro alflustrinte al li, ke tia senprudenta entrepreno povas nur fiaski. La imperiestro igis la konstruiston veni al li, informis lin pri la kalumniaĵoj, tamen garantiis al li sian konfidon kaj admonis lin daŭrigi la laboron. Sed la juna viro komencis dubi pri si mem. :Post kelkaj tagoj, kiam li, dubanta, tute sola vespere en la preĝejo restis, la murojn observante, kalkulante, pripens-ante kaj denove kalkulante, ekdormis li finfine elĉerpita. Jen ekstaris antaŭ li iu stranga fremdulo, kiu ofertis garantii bon-an sukceson de lia entrepreno. Oni bezonas nur signi la ŝuld-ateston. La konstruisto, torturita de dubo kaj senespero, donis sian subskribon. :Post nelonga tempo alproksimiĝis la tago de finkonstruo, la volbaĵo fiere leviĝis alten kontraŭ la ĉielo. Nur la trabaĵon oni bezonis ankoraŭ forpreni. Sed la laboristoj hezitadis pri tio ĉi timante, ke la volbo detruiĝos. :Tial la konstruisto decidis ekbruligi la trabaĵon. En feb-reca rapido li incediigis la preĝejon kaj elkuris. Baldaŭ karb-iĝis la traboj kaj tuj poste oni aŭdis surdigan bruegadon. La homoj, kiuj restadis en proksimeco, kriis, ke la volbaĵo dis-falis. La konstruisto, supozante, ke la diablo lin trompis, kuris freneziĝinta for de la preĝejo kaj senespere ĵetis sin en la riveron. Sed sole la trabaĵo falis teren. Ĉiuj admiradis la kon-struaĵon, precipe la neniam antaŭe viditan volbaĵon; la im-periestro tuj post trarigardo de la preĝejo ordonis serĉi la konstruiston por doni al li riĉan honorarion. Sed neniu kap-ablis trovi la mizerulon kaj nur post kelkaj tagoj oni eltiris lian kadavron el la rivero [[Vultavo]].'' {{Unua}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)]] [[Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Prago]] [[Kategorio:Barokaj preĝejoj en Ĉeĥio]] [[Kategorio:Fondita de Karolo la 4-a]] [[Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago]] [[Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 14-a jarcento]] [[Kategorio:Romkatolikaj preĝejoj en Ĉeĥio|Karolo (Nova Urbo)]] 5oqcawy78ijp3uk0j53mqcw8ogtnu4e 0 3486 9368683 9014191 2026-05-08T09:45:34Z ThomasPusch 1869 9368683 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|preĝejo |kategorio = kirko |lando = |regiono = |situo = |nomo = |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo=Konsekro |arkitekto={{#invoke:Wikidata|claim|P84}} |arkitekto ligado = ne<!--malŝaltas aŭtomatan ligadon--> |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=CZ |Mapo en angulo=Prago |mapo lokumilo = Centra Prago |mapligilo = jes |zomo=13 |libera={{#invoke:Wikidata|claim|P159}} |libera tipo=Sidejo }} La '''Preĝejo [[Sankta Ignaco]]''' ({{lang-cs|kostel sv. Ignáce}}, ''Karlovo náměstí'') kaj la iama ''jezuita kolegio'' estas historiaj konstruaĵoj en la [[Nova Urbo (Prago)|Nova Urbo]] de [[Prago]]. La preĝejo estas impona frubaroka konstruaĵo el la dua duono de la [[17-a jarcento]]. La [[jezuitoj]] konstruis ĝin samtempe kun la vasta [[kolegio]], kie hodiaŭ estas hospitalo. {{Projektoj}} {{Ĝermo|Prago}} {{Unua}} [[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)]] [[Kategorio:Jesukongregaciaj preĝejoj]] [[Kategorio:Barokaj preĝejoj en Ĉeĥio]] [[Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Ignaco Lojola]] [[Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago]] [[Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1690-1699]] [[Kategorio:Aperis en 1699]] [[Kategorio:Romkatolikaj preĝejoj en Ĉeĥio|Sankta Ignaco (Prago)]] fp7j8q3l5qsfgb5xgld4kjnd90r8yzf 0 3504 9368684 8329588 2026-05-08T09:46:19Z ThomasPusch 1869 9368684 wikitext text/x-wiki {{Kunigu|Kastela Placo|Placo de Hradčany}} {{Informkesto geografiaĵo|placo |kategorio = |lando = Ĉeĥio |regiono = |regiono_tipo = |situo = [[Prago]] |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = CZ-PR |mapo lokumilo = Prago |mapo1 lokumilo = Ĉeĥio |zomo = 14 |longo = |larĝo = }} '''Placo de Hradčany''' ({{lang-cs|Hradčanské náměstí}}) estas la centro de la samnoma kvartalo, ĉirkaŭita de iamaj nobelpalacoj. En la mezo staras '''[[Pestkolono|pesta kolono]]''' ([[1726]]) kun skulptaĵoj de F. M. Brokoff. Je la frontflanko de la pitoreska placo staras la '''Toskana palaco''', konstruita en baroka stilo de J. Bapt. Mathey en la jaroj [[1689]]-[[1691]]. Dekstre estas iama '''monaĥinejo de la Karmelaninoj''', frubaroka konstruaĵo el la jaro [[1655]]. Apude troviĝas ''du palacoj de Schwarzenberg'': en la unua, bela [[renesanco|renesancstila]] konstruaĵo el la jaroj [[1545]]-[[1563]], estas instalita nuntempe la armea historia muzeo (''Vojenské muzeum''), en la dua, angula, rekonstruita en la unua jardeko de la [[19-a jarcento]], troviĝas hodiaŭ la svisa ambasadejo. Kontraŭflanke staras la ''Ĉefepiskopa palaco'', baze renesancstila, sed kun bela [[rokoko|rokoka]] fasado, estiĝinta dum alikonstruado, kiun faris en la jaroj [[1784]]-[[1785]] arkitekto J. Wirch. Apude troviĝas enirejo de la '''Sternberg-palaco''', interesa barokstila konstruaĵo el jaroj [[1698]]-[[1730]]; tie ĉi estas nuntempe instalitaj kolektoj de la Nacia Galerio – malnova arto (nome la famaj verkoj de la ĉeĥaj [[gotiko|gotikaj]] majstroj). Malantaŭe aliĝas al ĝi malgranda, sed ĉarma ĝardeno, publike alirebla; el ĝi oni havas belan rigardon en la Cervan Fosaĵon. - Proksime sur la placo estas la iama '''Martinic-palaco''', renesancstila el la dua duono de la [[16-a jarcento|16-a]] kaj komenco de la [[17-a jarcento|17-a jarcentoj]]. {{ĝermo|Prago}} [[Kategorio:Placoj en Prago]] [[Kategorio:Hradčany (Prago)]] 8dcv3ish4lw8e8w8m6cbevhp6l8j8yo 0 3985 9368406 9145919 2026-05-07T20:33:47Z Stefangrotz 91903 /* Vidu ankaŭ */ Superjaro komenciĝanta lunde 9368406 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Gregoriancalendarleap solstice.svg|eta|La [[grafeo]] bilgigas la diferencon inter la vera [[sidera tempo]] kaj tiu de la [[gregoria kalendaro]] de [[1750]] ĝis [[2250]].]] '''Superjaro''' estas [[jaro]], kiu havas '''29''' tagojn en [[februaro]] (en la [[Julia kalendaro|Julia]] kaj [[gregoria kalendaro|gregoria]] kalendaroj). '''Ordinara jaro''' estas ĉiu jaro, kiu ne estas superjaro. La ordinara jaro havas '''28''' tagojn en februaro. Superjaro estas ilo por konservi la [[sinkroneco|sinkronigon]] inter la [[kalendaro|kalendara]] [[jaro]] kaj la [[sezono]]j. La sezonoj revenas unu fojon dum ĉiu [[tropika jaro]], la tempo de unu [[orbito]] de la [[Tero]] ĉirkaŭ la [[Suno]]. Tio estas proksimume 365,2422 tagoj, do senŝanĝa 365-taga jaro kaŭzus ke la kalendaro malrapide malakordiĝus kun la sezonoj. Oni povas ĝustigi tion per la enmeto de [[supertago]] en la jaron (kiu jaro iĝas superjaro), por ke ĝi estu 366 tagojn longa anstataŭ 365. La regulo por superjaroj en la Gregoria kalendaro estas: ::'''Jaro estas superjaro se ĝi precize divideblas per kvar; sed jaro dividebla per cent estas superjaro nur se ĝi divideblas per 400.''' Do 1984 kaj 2000 estis superjaroj, sed [[1900]] ne estis kaj [[2100]] ne estos. La logiko estas: la aldono de po unu tago ĉiujn kvar jarojn alĝustiĝas la mezan jarlongon al 365,25 tagoj. Tio tro longas, do oni forigas po unu supertagon ĉiun jarcenton. Tio forigas 0,01 tagojn kaj la mezo fariĝas 364,24 tagoj. Sed tio ankoraŭ ne estas sufiĉe preciza, do oni remetas po unu supertagon ĉiujn kvar jarcentojn. Tio realdonas 0,0025 tagojn kaj la mezo fariĝas 365,2425 tagoj. Tio ankoraŭ estas 0,0001 tagojn pli longa ol la meza intervalo inter martaj [[ekvinokso]]j, rezulte ke la Gregoria kalendaro estos proksimume duontagon ''malantaŭ'' la tropika jaro post 4000 jaroj. Notu ke ĉi tio neniel rilatas al [[supersekundo]]j, kiuj aldoniĝas de tempo al tempo por sinkronigi atomajn horloĝojn kun la [[rotacio]] de la Tero. [[Algoritmo]] por determini ĉu jaro estas superjaro ([[Pseŭdokodo]]): <blockquote> Se jaro [[modula aritmetiko|module]] 4 estas 0 aŭ<br /> :: se jaro module 100 estas 0 aŭ<br /> :::: se jaro module 400 estas 0 tiam<br /> :::::: estas superjaro<br /> :::: alie<br /> :::: ne superjaro<br /> :: alie estas superjaro<br /> alie ne superjaro </blockquote> == Vidu ankaŭ == * [[Supersekundo]] * [[29-a de februaro]] * [[30-a de februaro]] * [[Superjaro komenciĝanta lunde]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=jar.super0o}} * [http://www.apod.pl/apod/ap160229.html Juliusz Cezar i dni przestępne] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210919180651/http://www.apod.pl/apod/ap160229.html |date=2021-09-19 }} [[Julio Cezaro]] kaj la [[tago]]j de superjaro - [[retejo]] APOD: ''Astronomiczne zdjęcie dnia'' (Astronomia foto de la tago) [[Kategorio:Tempo]] [[Kategorio:Kalendaro]] 9z7esb682fxqof6nsbyz1nhsozu0mem 0 4275 9368594 9224339 2026-05-08T08:58:47Z Sj1mor 12103 9368594 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Theodore ROOSEVELT''' ([TE-o-dor RO-ze-velt]; naskiĝis la [[27-a de oktobro]], [[1858]], mortis la [[6-a de januaro|6-an de januaro]], [[1919]]) estis la dudek-sesa [[prezidanto de Usono]]. Roosevelt, kiu estis vicprezidanto antaŭ la murdo de [[William McKinley|McKinley]] la [[6-an de septembro]] [[1901]], kredis je la [[usona ekspansiismo]]. Lia unua edzino, Alice Hathaway Lee, mortis en [[1884]]. Lia dua edzino estis Edith Kermit Carow. Entute, Roosevelt havis 6 gefilojn. Li estis ano de la Nederlanda Reforma Eklezio. Roosevelt mortis en 1919, 60-jaraĝa, en [[Long Island]], [[Nov-Jorkio]] pro [[pulma embolio]]. Dum lia administrado (1901-1909) okazis; * [[1902]] - Roosevelt minacis konfiski la karbminojn en [[Pensilvanio]] dum striko. * [[1904]] - [[1920]] La komenco de la konstruado de la [[Kanalo de Panamio]] * [[1904]] - Politiko de la Granda Vergo (''Big Stick Policy'') * [[1906]] - Roosevelt ricevis la [[Nobel-Premio pri Paco|Nobel-Premion pri Paco]] pro diplomatia paciĝo dum la Milito inter [[Rusio]] kaj [[Japanio]]. * [[1907]] - La Ekonomia Paniko de 1907 == Citaĵo == "Parolu milde kaj ĉiam portu grandan vergon." == Honorigoj == La geografia nomo ''[[kantono Roosevelt]]'' - {{l-en|Roosevelt County}} - povas aludi al du [[kantonoj de Usono]]: [[kantono Roosevelt (Montano)]] kaj [[kantono Roosevelt (Nov-Meksiko)]]. Ambaŭ havas sian nomon honore al li. == Vidu ankaŭ == * [[Monto Rushmore]] * [[Pluŝa urso]] {{Prezidantoj de Usono}} {{Sinsekvo |titolo= 26-a [[Listo de prezidantoj de Usono|Prezidanto de Usono]] |dosiero=Flago-de-Usono.svg |periodo= 1901-1909 |antaŭ=[[William McKinley]] |post=[[William H. Taft]] }} {{projektoj}} {{Familio Roosevelt}} {{Nobel-premio pri paco}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Roosevelt, Theodore}} [[Kategorio:Roosevelt|Theodore]] [[Kategorio:Personoj de Nov-Jorkio]] [[Kategorio:Guberniestroj de Nov-Jorkio]] [[Kategorio:Usonaj esploristoj]] [[Kategorio:Usonaj eseistoj]] [[Kategorio:Homoj de la Hispana-usona milito]] [[Kategorio:Nobel-premiitoj pri paco]] [[Kategorio:Prezidantoj de Usono]] [[Kategorio:Vicprezidantoj de Usono]] [[Kategorio:Studentoj de universitato Harvard]] [[Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj]] hzkj0flsvg0uhj84alhstyjnme8t3q8 0 4444 9368613 9267682 2026-05-08T09:10:12Z Sj1mor 12103 9368613 wikitext text/x-wiki {{Italia regiono |nomo= Veneto |itala_nomo=Veneto |blazono= |flago=Flag of Veneto.svg |kodo=VEN |ŝtato= Italio |areo=18.391 |ĉefurbo=Venecio |kvanto_de_loĝantoj={{WikidataLoĝantaro}} |dato de loĝantoj = {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_de_loĝantoj= {{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}} |referenco por loĝantoj=<ref>[http://demo.istat.it/bil2019/index04.html Statistiche demografiche ISTAT]. Monataj statistikoj pri loĝantoj de la [[Istituto Nazionale di Statistica]], Stato 31-a de Decembro 2019.<!--el dewp, 2021-01-08--></ref> |provincoj=[[provinco de Beluno|Beluno]], [[provinco de Padovo|Padovo]], [[provinco de Rovigo|Rovigo]], [[provinco de Trevizo|Trevizo]], [[provinco de Venecio|Venecio]], [[provinco de Verono|Verono]], [[provinco de Viĉenco|Viĉenco]] |kvanto_de_komunumoj=581 |ISTAT_kodo=05 |prezidanta nomo= {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} (en {{CURRENTYEAR}}) |mapo=ItalyVeneto.png |retpaĝo=http://www.regione.veneto.it }} '''Veneto''' ([[itala lingvo|itale]] Veneto {{prononco|'''ve'''neto}}) (aŭ '''Venecilando''', laŭ [[NPIV]]) estas nordorienta regiono de [[Italio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la regiono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == [[Dosiero:Altimetria_Veneto.svg|maldekstre|eta|Surfaco de Veneto per altimetraj zonoj]] Veneto samlimas okcidente kun [[Lombardio]], oriente kun [[Friulo-Venecio Julia]], norde kun [[Trentino-Supra Adiĝo/Sudtirolo]] kaj sude kun [[Emilio-Romanjo]], kaj geografie estas inter la [[montaro|montĉeno]] de [[Alpoj]] kaj la [[Adriatika maro]]. Ĝin trairas du gravaj [[rivero]]j, [[Pado]] kaj [[Adiĝo]]. La [[ĉefurbo]] de la regiono estas [[Venecio]], kiu estas ankaŭ la ĉefurbo de la [[eponimo|eponima]] provinco; kaj la aliaj [[provinco]]j estas [[Beluno]], [[Padovo]], [[Rovigo]], [[Trevizo]], [[Verono]] kaj [[Viĉenco]]. === Ĉefaj urboj === Sekvas listo de la urboj kun pli ol 50 000 loĝantoj. {| {{prettytable}} || 1 || [[Venecio]] || <small>[[Provinco Venecio]] || 269 000 loĝ. |- || 2 || [[Verono]] || <small>[[Provinco Verono]] || 260 400 loĝ. |- || 3 || [[Padovo]] || <small>[[Provinco Padovo]] || 210 500 loĝ. |- || 4 || [[Viĉenco]] || <small>[[Provinco Viĉenco]] || 114 200 loĝ. |- || 5 || [[Trevizo]] || <small>[[Provinco Trevizo]] || 81 900 loĝ. |- || 6 || [[Rovigo]] || <small>[[Provinco Rovigo]] || 51 200 loĝ. |- || 7 || [[Chioggia]] || <small>[[Provinco Venecio]] || 50 900 loĝ. |} == Historio == [[Dosiero:Veneto-eo.png|eta|maldekstra|250ra|Situo de la provincoj de la regiono Veneto]] Tiu [[regiono]] estas riĉega de artaj kaj kulturaj trezoroj. Ĝiaj heredaĵoj enhavas la unikajn konstruaĵojn kaj pontojn de [[Venecio]], kaj multaj vilaoj de [[Andrea Palladio]]. [[Verono]] havas [[areno]]n, kiu estas antikva [[romio|romia]] [[amfiteatro]] kaj tradicie gastigas [[opero|operajn]] spektaklojn. Ankaŭ la varmaj banoj de [[Abano Terme]] estas famaj. == Ekonomio == La regiona [[ekonomio]], kiu antaŭe tute dependis de la [[agrokulturo]], nuntempe orientiĝas aparte al pintoteknologia [[industrio]] kaj al la modbutikoj (ekzemple [[Benetton]]); krome, ludas ŝlosilrolon [[kultura turismo]]. == Referenco == {{Referencoj}} {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{it}}) {{Regionoj de Italio}} [[Kategorio:Veneto| ]] m52f02ljltrmyehbgq691awak2pejq2 0 4658 9368347 9364838 2026-05-07T17:22:53Z ~2026-27728-36 256484 /* Naskiĝoj */ 9368347 wikitext text/x-wiki {{Jaroj}} {{Jaro en la aliaj kalendaroj|jaro=1938}} [[Dosiero:1938_Events_Collage_V_1.0.jpg|eta|1938 Events Collage V 1.0]] '''1938''' estis [[normala jaro komenciĝanta sabate]] (ligilo montras kalendaron). En la jaro '''1938''' post Kristo okazis, interalie: == Eventoj == === Esperantujo === *30-a [[Universala Kongreso de Esperanto]] en [[Londono]]. *[[Robert Bloch]] iĝis prezidanto de [[Neŭtrala Esperanto-Centro]] en [[Prago]]. *Fondo de [[Tutmonda Junular-Organizo]]. *[[Korespondo]] en [[Esperanto]] malpermesata en [[Bahia]]. === Mondo === *[[Balej]] kaj [[Belomorsk]] fonditaj. *[[Kroniko de la fortikigado de Ĉeĥoslovakio]] *[[Aŭstrio]]n aneksas [[Hitlero]]. *[[Munkena interkonsento]] *[[9-a de novembro]]: [[Kristallnacht]] okazis en [[Germanio]], [[Aŭstrio]], kaj aliaj regionoj regataj de la [[naziismo|Nazio]]-Partio. == Naskiĝoj == * [[2-a de januaro]]: [[Robert Smithson]], usona artisto (m. [[1973]]) * [[5-a de januaro]]: [[Ngugi wa Thiong'o]], kenja verkisto (m. [[2025]]) * [[5-a de januaro]]: [[Johano Karlo la 1-a (Hispanio)|Johano Karlo la 1-a]], reĝo de Hispanio * [[11-a de januaro]]: [[Arthur Scargill]], brita politikisto * [[23-a de januaro]]: [[Georg Baselitz]], germana pentristo (m. [[2026]]) * [[7-a de marto]]: [[David Baltimore]], usona virusologo kaj mikrobiologo Nobelpremiita (m. [[2025]]) * [[7-a de marto]]: [[Albert Fert]], franca fizikisto * [[26-a de marto]]: [[Anthony Leggett]], brit-usona fizikisto Nobelpremiita (m. [[2026]]) * [[3-a de aprilo]]: [[Lajos Páll]], hungara pentristo kaj poeto (m. [[2012]]) * [[8-a de aprilo]]: [[Kofi Annan]], Ĝenerala Sekretario de Unuiĝintaj Nacioj (m. [[2018]]) * [[15-a de aprilo]]: [[Claudia Cardinale]], itala aktorino (m. [[2025]]) * [[19-a de aprilo]]: [[Andrzej Pettyn]], pola esperantisto (m. [[2021]]) * [[22-a de aprilo]]: [[Issey Miyake]], japana modosesegnisto (m. [[2022]]) * [[29-a de aprilo]]: [[Ray MacSharry]], irlanda politikisto * [[9-a de majo]]: [[Charles Simic]], usona poeto, eseisto kaj tradukisto (m. [[2023]]) * [[11-a de majo]]: [[Joan Margarit]], kataluna poeto (m. [[2021]]) * [[31-a de majo]]: [[Peter Yarrow]], usona kantisto, membro de [[Peter, Paul and Mary]] (m. [[2025]]) * [[16-a de junio]]: [[Joyce Carol Oates]], usona verkistino * [[2-a de julio]]: [[Domokos Szilágyi]], hungara verkisto (m. [[1976]]) * [[18-a de julio]]: [[Jan Stanisław Skorupski]], pola verkisto * [[19-a de julio]]: [[Vaĥtang Kikabidze]], sovetia kinoaktoro kaj kantisto (m. [[2023]]) * [[20-a de julio]]: [[Diana Rigg]], brita aktorino (m. [[2020]]) * [[20-a de julio]]: [[Natalie Wood]], usona aktorino (m. [[1981]]) * [[22-a de julio]]: [[Terence Stamp]], brita aktoro (m. [[2025]]) * [[27-a de julio]]: [[Pierre Christin]], franca bildliteraturisto (m. [[2024]]) * [[28-a de julio]]: [[Alberto Fujimori]], prezidento de Peruo 1990-2000 (m. [[2024]]) * [[30-a de junio]]: [[Perla Martinelli]], itala esperantistino * [[25-a de aŭgusto]]: [[Frederick Forsyth]], angla verkisto (m. [[2025]]) * [[1-an de septembro]]: [[Per Kirkeby]], dana artisto (m. [[2018]]) * [[23-a de septembro]]: [[Jean-Claude Mézières]], franca desegnisto de komiksoj (m. [[2022]]) * [[23-a de septembro]]: [[Romy Schneider]], aŭstra aktorino (m. [[1982]]) * [[15-a de oktobro]]: [[Fela Kuti]], niĝeria muzikisto (m. [[1997]]) * [[24-a de oktobro]]: [[Walter Kappacher]], aŭstra verkisto (m. [[2024]]) * [[2-a de novembro]]: [[Richard Serra]], usona skulptisto (m. [[2024]]) * [[13-a de novembro]]: [[Jean Seberg]], usona aktorino (m. [[1979]]) * [[19-a de novembro]: [[Ted Turner]], usona amaskomunikila entreprenisto (m. [[2026]]) * [[30-a de novembro]]: [[Higinio García]], hispandevena esperanta verkisto (m. [[2010]]) * [[26-a de decembro]]: [[Bahram Bejzai]], irana reĝisoro (m. [[2025]]) * [[Jovan Bamburaĉ]], serba esperantisto (m. [[2001]]) == Mortoj == *[[Jakov Davidov]], rusia esperantisto (n. [[1888]]) *[[4-a de majo]]: [[Carl von Ossietzky]], germana pacemisto kaj gajninto de Nobel-Premio pri Paco (n. [[1889]]) *[[13-a de junio]]: [[Charles Édouard Guillaume]], franca fizikisto (n. [[1861]]) *[[21-a de junio]]: [[Valentin Poljakov]], rusia esperantisto (n. [[1896]]) *[[9-a de julio]]: [[Jakov Ĥozijev]], oseta poeto (n. [[1916]]) *[[16-a de aŭgusto]]: [[Andrej Hlinka]], ĉeĥoslovaka politikisto (n. [[1864]]) *[[29-a de aŭgusto]]: [[Frigyes Karinthy]], hungara verkisto (n. [[1887]]) *[[3-a de oktobro]]: [[Vladimir Varankin]], rusia verkisto de Esperanto-literaturo (n. [[1902]]) *4-a de oktobro: [[Nikolao Nekrasov|Nikolaj Vladimirovic Nekrasov]], esperanta tradukisto, verkisto kaj ĵurnalisto (n.1900) *[[22-a de oktobro]]: [[György Bernády]], hungara politikisto (n. [[1864]]) *[[10-a de novembro]]: [[Kemal Atatürk]], unua prezidento de Turkio (n. [[1881]]) *[[8-a de decembro]]: [[Friedrich Glauser]], svisa germanlingva verkisto (n. [[1896]]) *[[25-a de decembro]]: [[Karel Čapek]], ĉeĥa dramisto (n. [[1890]]) {{Projektoj}} o85eed5dsgba3j0m8gm828mmq0mkade 9368349 9368347 2026-05-07T17:23:53Z ~2026-27728-36 256484 /* Naskiĝoj */ 9368349 wikitext text/x-wiki {{Jaroj}} {{Jaro en la aliaj kalendaroj|jaro=1938}} [[Dosiero:1938_Events_Collage_V_1.0.jpg|eta|1938 Events Collage V 1.0]] '''1938''' estis [[normala jaro komenciĝanta sabate]] (ligilo montras kalendaron). En la jaro '''1938''' post Kristo okazis, interalie: == Eventoj == === Esperantujo === *30-a [[Universala Kongreso de Esperanto]] en [[Londono]]. *[[Robert Bloch]] iĝis prezidanto de [[Neŭtrala Esperanto-Centro]] en [[Prago]]. *Fondo de [[Tutmonda Junular-Organizo]]. *[[Korespondo]] en [[Esperanto]] malpermesata en [[Bahia]]. === Mondo === *[[Balej]] kaj [[Belomorsk]] fonditaj. *[[Kroniko de la fortikigado de Ĉeĥoslovakio]] *[[Aŭstrio]]n aneksas [[Hitlero]]. *[[Munkena interkonsento]] *[[9-a de novembro]]: [[Kristallnacht]] okazis en [[Germanio]], [[Aŭstrio]], kaj aliaj regionoj regataj de la [[naziismo|Nazio]]-Partio. == Naskiĝoj == * [[2-a de januaro]]: [[Robert Smithson]], usona artisto (m. [[1973]]) * [[5-a de januaro]]: [[Ngugi wa Thiong'o]], kenja verkisto (m. [[2025]]) * [[5-a de januaro]]: [[Johano Karlo la 1-a (Hispanio)|Johano Karlo la 1-a]], reĝo de Hispanio * [[11-a de januaro]]: [[Arthur Scargill]], brita politikisto * [[23-a de januaro]]: [[Georg Baselitz]], germana pentristo (m. [[2026]]) * [[7-a de marto]]: [[David Baltimore]], usona virusologo kaj mikrobiologo Nobelpremiita (m. [[2025]]) * [[7-a de marto]]: [[Albert Fert]], franca fizikisto * [[26-a de marto]]: [[Anthony Leggett]], brit-usona fizikisto Nobelpremiita (m. [[2026]]) * [[3-a de aprilo]]: [[Lajos Páll]], hungara pentristo kaj poeto (m. [[2012]]) * [[8-a de aprilo]]: [[Kofi Annan]], Ĝenerala Sekretario de Unuiĝintaj Nacioj (m. [[2018]]) * [[15-a de aprilo]]: [[Claudia Cardinale]], itala aktorino (m. [[2025]]) * [[19-a de aprilo]]: [[Andrzej Pettyn]], pola esperantisto (m. [[2021]]) * [[22-a de aprilo]]: [[Issey Miyake]], japana modosesegnisto (m. [[2022]]) * [[29-a de aprilo]]: [[Ray MacSharry]], irlanda politikisto * [[9-a de majo]]: [[Charles Simic]], usona poeto, eseisto kaj tradukisto (m. [[2023]]) * [[11-a de majo]]: [[Joan Margarit]], kataluna poeto (m. [[2021]]) * [[31-a de majo]]: [[Peter Yarrow]], usona kantisto, membro de [[Peter, Paul and Mary]] (m. [[2025]]) * [[16-a de junio]]: [[Joyce Carol Oates]], usona verkistino * [[2-a de julio]]: [[Domokos Szilágyi]], hungara verkisto (m. [[1976]]) * [[18-a de julio]]: [[Jan Stanisław Skorupski]], pola verkisto * [[19-a de julio]]: [[Vaĥtang Kikabidze]], sovetia kinoaktoro kaj kantisto (m. [[2023]]) * [[20-a de julio]]: [[Diana Rigg]], brita aktorino (m. [[2020]]) * [[20-a de julio]]: [[Natalie Wood]], usona aktorino (m. [[1981]]) * [[22-a de julio]]: [[Terence Stamp]], brita aktoro (m. [[2025]]) * [[27-a de julio]]: [[Pierre Christin]], franca bildliteraturisto (m. [[2024]]) * [[28-a de julio]]: [[Alberto Fujimori]], prezidento de Peruo 1990-2000 (m. [[2024]]) * [[30-a de junio]]: [[Perla Martinelli]], itala esperantistino * [[25-a de aŭgusto]]: [[Frederick Forsyth]], angla verkisto (m. [[2025]]) * [[1-an de septembro]]: [[Per Kirkeby]], dana artisto (m. [[2018]]) * [[23-a de septembro]]: [[Jean-Claude Mézières]], franca desegnisto de komiksoj (m. [[2022]]) * [[23-a de septembro]]: [[Romy Schneider]], aŭstra aktorino (m. [[1982]]) * [[15-a de oktobro]]: [[Fela Kuti]], niĝeria muzikisto (m. [[1997]]) * [[24-a de oktobro]]: [[Walter Kappacher]], aŭstra verkisto (m. [[2024]]) * [[2-a de novembro]]: [[Richard Serra]], usona skulptisto (m. [[2024]]) * [[13-a de novembro]]: [[Jean Seberg]], usona aktorino (m. [[1979]]) * [[19-a de novembro]]: [[Ted Turner]], usona amaskomunikila entreprenisto (m. [[2026]]) * [[30-a de novembro]]: [[Higinio García]], hispandevena esperanta verkisto (m. [[2010]]) * [[26-a de decembro]]: [[Bahram Bejzai]], irana reĝisoro (m. [[2025]]) * [[Jovan Bamburaĉ]], serba esperantisto (m. [[2001]]) == Mortoj == *[[Jakov Davidov]], rusia esperantisto (n. [[1888]]) *[[4-a de majo]]: [[Carl von Ossietzky]], germana pacemisto kaj gajninto de Nobel-Premio pri Paco (n. [[1889]]) *[[13-a de junio]]: [[Charles Édouard Guillaume]], franca fizikisto (n. [[1861]]) *[[21-a de junio]]: [[Valentin Poljakov]], rusia esperantisto (n. [[1896]]) *[[9-a de julio]]: [[Jakov Ĥozijev]], oseta poeto (n. [[1916]]) *[[16-a de aŭgusto]]: [[Andrej Hlinka]], ĉeĥoslovaka politikisto (n. [[1864]]) *[[29-a de aŭgusto]]: [[Frigyes Karinthy]], hungara verkisto (n. [[1887]]) *[[3-a de oktobro]]: [[Vladimir Varankin]], rusia verkisto de Esperanto-literaturo (n. [[1902]]) *4-a de oktobro: [[Nikolao Nekrasov|Nikolaj Vladimirovic Nekrasov]], esperanta tradukisto, verkisto kaj ĵurnalisto (n.1900) *[[22-a de oktobro]]: [[György Bernády]], hungara politikisto (n. [[1864]]) *[[10-a de novembro]]: [[Kemal Atatürk]], unua prezidento de Turkio (n. [[1881]]) *[[8-a de decembro]]: [[Friedrich Glauser]], svisa germanlingva verkisto (n. [[1896]]) *[[25-a de decembro]]: [[Karel Čapek]], ĉeĥa dramisto (n. [[1890]]) {{Projektoj}} anw2xj0clgnndy55nlc3hzsvzbmeygs 0 5077 9368346 9354013 2026-05-07T17:21:21Z ~2026-27728-36 256484 /* Mortoj */ 9368346 wikitext text/x-wiki {{KalendaroMajo}} {{majo}} La '''6-a de majo''' estas la 126-a tago de la jaro (la 127-a en superjaroj) laŭ la [[gregoria kalendaro]]. 239 tagoj restas. Je la 6-a de majo okazis, interalie: == Eventoj == * [[1104]]: Krucmilitistoj komencis sieĝon de [[Akko]] * [[1191]]: [[Tria krucmilito]]: reĝo de Anglio [[Rikardo la 1-a (Anglio)|Rikardo la 1-a]] alnavigis al haveno [[Limasol]] por reakiri [[oro]]n devenantan de sinkigita ŝipo, kiu estis transprenita de reganto de [[Kipro]] * [[1210]]: [[Katedralo de Reims]] tute bruliĝis - precize unu jaron pli poste oni komencis konstrui la novan * [[1250]]: [[Krucmilitoj|Sepa krucmilito]]: franca reĝo [[Ludoviko la 9-a (Francio)|Ludoviko la 9-a]] post granda reaĉetpago estis liberigita de [[mamelukoj]], post falo de [[ajubidoj]] * [[1277]]: [[Pollando]]: [[Trzebiatów]] iĝis urbo * [[1312]]: [[Koncilio de Vieno]] finiĝis * [[1434]]: Grandduko de Litovio [[Žygimantas Kęstutatis]] eldonis privilegion pri laŭleĝa egaligo de litovaj kaj rusaj [[bojaro]]j * [[1439]]: En [[batalo]] de Grotniki ([[distrikto Buski]]) polaj [[husmovado|husanoj]] malvenkis * [[1499]]: Oni subskribis la [[Unio]]n [[Krakovo]]-[[Vilno]], kiu konfirmis faktan [[alianco]]n de [[Krono de la Regno de Pollando]] kaj [[Grandprinclando Litovio]] post la morto de [[Kazimiro la 4-a (Pollando-Litovio)|Kazimiro la 4-a]] kaj ĉeso de la [[persona unio]] * [[1527]]: [[Disrabado de Romo (1527)|Disrabado de Romo]]: germana-hispana armeo de imperiestro [[Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Karlo la 5-a]] konkeris [[Romo]]n kaj komencis ĝin [[rabo|rabi]] - [[Svisa Gvardio|papa gardistaro]] defendis papon [[Klemento la 7-a]] * [[1536]]: [[Inkaa imperio]]: armeo de [[inkaoj|inkaa]] imperiestro [[Manku Kapak la 2-a]] komencis 10-monatan sieĝon de [[Kusko]] kontraŭ garnizono de hispanaj [[konkistadoro|konkerantoj]] kaj inkaaj helpantoj, gvidataj de Hernando Pizarro * [[1615]]: Princo de [[Transsilvanio]] [[Gábor Bethlen (reganto)|Gábor Bethlen]] kaj germana-romia imperiestro [[Matiaso (Sankta Romia Imperio)|Matiaso]] subskribis pacon de [[Trnava]] - la imperiestro certigis [[sendependeco]]n al Transilvanio * [[1635]]: Episkopo [[Imre Lósy]] el [[Transilvanio]] kunvokis en [[Jasov]] diocezan [[sinodo]]n * [[1642]]: Katolika portugala misiisto [[Francisco Xavier]] post 13-monata vojaĝo atingis [[Goao]]n en [[Barato]], tiutempa parto de la [[portugala kolonia imperio]] * [[1682]]: Reĝo de Francio [[Ludoviko la 14-a (Francio)|Ludoviko la 14-a]] translokigis sian [[kortego]]n al la [[Kastelo de Versailles]] * [[1782]]: Konstruado de la [[Granda Palaco de Bankoko]], loĝejo de la reĝo de [[Tajlando]], komenciĝis * [[1789]]: Plej granda [[incendio]] en la historio de [[Teŝino]] * [[1791]]: [[Parizo]]: [[Luvro]] oficiale iĝis [[muzeo]] * [[1794]]: [[Haitio]], regata de [[Toussaint Louverture]], ekribelis kontraŭ [[Francio]] * [[1801]]: [[Francaj revoluciaj militoj]]: armita ''HMS Speedy'' konkeris la 32-pafilan hispanan [[fregato]]n ''El Gamo'' * [[1829]]: Aŭstro Cyrill Demian [[patento|patentigis]] [[akordiono]]n * [[1840]]: Unua [[poŝtmarko]] estis [[merkato|enmerkatigita]] en Britio * [[1861]]: [[Arkansaso]] kaj [[Tenesio]] secesiis de [[Usono]]n * [[1864]]: Bulgara revoluciulo [[Vasil Levski]] iĝis instruisto en [[Karlovo]] * [[1889]]: En [[Parizo]] komenciĝis [[Internacia ekspozicio]] kun tiucele konstruita [[Eiffel-Turo]] - publike malfermita * [[1890]]: La [[Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj]] rezignis pri [[poligamio]] * [[1910]]: [[Georgo la 5-a (Britio)|Georgo la 5-a]] iĝis reĝo de [[Britio]] * [[Unua mondmilito]] ** [[1916]]: Turkoj [[pendumo|pendumis]] en [[Lebanono (montaro)|Lebanono]] 21 arabajn [[patriotismo|patriotojn]], kiuj batalis por [[sendependeco]] de [[Libano]] * [[1920]]: [[Pola-bolŝevika milito|Soveta-Pola Milito]]: dum la ofensivo de pola armeo kaj la armeo de [[Ukraina Popola Respubliko]] al [[Kievo]] bolŝevikoj post [[mobilizo]] sendis apud [[Dnepro]] 120 mil soldatojn * [[1933]]: [[Tria Regno]]: Germana Studenta Unio atakis [[Institut für Sexualwissenschaft|Instituton pri Seksologio]] de [[Magnus Hirschfeld]], poste bruligante multe da libroj * [[1937]]: [[Zepelino]] ''[[Hindenburg]]'' ekbrulis kaj eksplodis dum provo alteriĝi en [[Lakehurst (Nov-Ĵerzejo)|Lakehurst]], [[Nov-Ĵerzejo]], [[Usono]]. Pereis 36 homoj * [[1940]]: Brit-usona verkisto [[John Steinbeck]] ricevis [[Premio Pulitzer|premion Pulitzer]] pro la romano ''[[La vinberoj de kolero]]'' * [[1941]]: Usona artisto [[Bob Hope]] unuafoje prezentiĝis en [[United Service Organizations]], komencante sian [[kariero]]n daŭrantan 50 jarojn * [[Dua mondmilito]] ** [[1941]]: [[Josif Stalin]] iĝis registarestro de [[Sovetunio]] anstataŭante [[Vjaĉeslav Molotov]], kiu iĝis viculo kaj [[popolkomisaro]] pri eksteraj aferoj; unua [[flugo]] de la usona [[ĉasaviadilo]] [[Republic P-47 Thunderbolt|P-47 Thunderbolt]]; [[Reĝimo de Vichy]]: François Darlan ordonis, ke germanaj aviadiloj alteriĝu sur francaj [[aerodromo]]j ekzemple en [[Sirio]] kaj estu provizataj per [[brulaĵo]] ** [[1942]]: usona [[garnizono]] en [[Filipinoj]] post batalo kontraŭ [[japanoj]] kapitulacis sur la insulo [[Corregidor]] - 11 574 soldatoj kaj maristoj iĝis militkaptitoj ** [[1943]]: taĉmento de [[Pola Enlanda Armeo]] [[masakro|masakris]] ukrainan vilaĝon Mołożów (Моложів, Moloĵiv)<!--Q6928077 ([[distrikto Hrubieszowski]])--> en [[Lublinio]], venĝe al murdoj dum la [[ribelo de Zamość]]; aera operaco de soveta [[aviado]] kontraŭ la germana - 6 Aviadaj Armeoj atakis germanajn [[aerodromo]]jn (finita la 8-an de majo) ** [[1944]]: Taĉmentoj de [[Pola Enlanda Armeo]] en la nuna [[Grodna regiono]] venkis en [[batalo]] kontraŭ [[Litovio|Litova]] Helpa Korpuso; [[Slovenio]]: germana armeo malkovris partizanan [[malsanulejo]]n Triglav mortigante 43 vunditojn, 16 sukcesis eskapi ** [[1945]]: [[Kapitulaco de Germanio de majo 1945|Kapitulaco de Germanio]]: [[kapitulaco]] de [[Breslaŭo]], unu el la lastaj [[fortikaĵo]]j de la [[Tria Regno]]; unuo de la pola armeo [[Wilhelmshaven]] akceptis [[kapitulaco]]n de la germana [[mararmeo]] finante batalojn en norda Francio, Belgio kaj Nederlando, kaj ekregis areon [[Brite okupita zono de postmilita Germanio|en la brita zono]] ĉirkaŭ tiu urbo; germana Armea Grupo "C" komencis fordonon de armilaro; generalo [[Dwight D. Eisenhower|Eisenhower]] ordonis haltigi pluan marŝon en [[Ĉeĥio]]; [[Praga ofensivo]] komencita - unuoj de la usona armeo okupis [[Plzeň]]; en [[Brandenburgio]] apud [[Elbo (rivero)|Elbo]] unuo de la pola armeo rompis reziston de la germana armeo en [[Klietz]]; Balkana Fronto: trupoj de jugoslavia 2-a Armeo ekregis [[Sisak]] * [[1948]]: Oni proklamis rezolucion de [[Unuiĝintaj Nacioj]] pri la protekto de [[Jerusalemo]] kaj ties loĝantoj * [[1949]]: Ekstartis unua [[komputila programo]] en la usona [[komputilo]] ''EDSAC'' * [[1950]]: Sur [[Jutlando]] oni malkovris [[mumio|mumiigitan]] [[Viro de Tollund|viron de Tollund]] <!-- * [[1954]]: [[Roger Bannister]] kiel unua trakuris [[mejlo]]n en malpli ol kvar minutoj -- artikolo ankoraŭ tute ne ekzistas --> * [[1962]]: Perua dominikano kaj mistikulo [[Martín de Porres]] estis kanonizita de papo [[Johano la 23-a]] * [[1974]]: [[Socialdemokrata Partio (Portugalio)|Socialdemokratia Partio de Portugalio]] fondiĝis * [[1974]]: Kanceliero de [[Federacia Respubliko Germanio]] [[Willy Brandt]] demisiis pro malkovro en lia oficejo de [[spionado|spiono]] el orientgermana [[Ministerium für Staatssicherheit]] * [[1975]]: Dum ĉeso de batalado 100 000 [[armenoj]] kunvenis en [[Bejruto]] por memori la 60-an datrevenon de la [[Armena genocido]] * [[1982]]: [[Milita stato en Pollando]]: en [[Gdańsk]] oni kreis subteran Regionan Koordinan Komisionon de Sendependa Aŭtonomeca [[Sindikato]] "[[Solidareco (Pollando)|Solidareco]]" * [[1986]]: [[Murmansko]] kaj [[Smolensko]] ricevis la titolon ''[[Urbo-Heroo]]'' * [[1989]]: La 34-a [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1989|Eŭrovido-Kantokonkurso]] okazis en [[Lausanne]] * [[1991]]: Usona semajnrevuo "[[Time]]" publikigis artikolon tre kritikan pri [[scientologio]], kiu kondukis al plurjara jura konflikto * [[1994]]: [[Manika Tunelo]] ekfunkciis sub la [[Manika Markolo]], solene inaŭgurita de [[Elizabeto la 2-a (Britio)|Elizabeto la 2-a]] kaj [[François Mitterrand]] * [[1997]]: [[Banko de Anglio]] iĝis sendependa de politika kontrolo * [[1999]]: Unua [[voĉdono|balotado]] al Skota Parlamento kaj [[Nacia Asembleo por Kimrio]] * [[2001]]: En [[Damasko]] [[Johano Paŭlo la 2-a]] kiel unua [[papo]] vizitis [[moskeo]]n - la [[Moskeo de la Umajadoj|moskeon de la Umajadoj]], kie estas konservata [[relikvo]] de [[Johano la Baptisto]], grava [[profeto]] por [[islamano]]j * [[2002]]: [[Nederlando|Nederlanda]] politikisto [[Pim Fortuyn]] estis [[atenco|murdita]] de aktivisto pri [[bestaj rajtoj]] naŭ tagojn antaŭ la parlamenta voĉdonado * [[2002]]: Nobelpremiita pordemokratia politikistino [[Aung San Suu Kyi]] estis liberigita post 19 monatoj de mallibero en sia hejmo en [[Mjanmaro]] ([[Birmo]]) * [[2003]]: Amasa [[multludista enreta ludo]], EVE Online, estis lanĉita * [[2004]]: [[Kartvelio]] reakiris kontrolon super [[Aĝario]] post fuĝo de [[Aslan Abaŝidze]] al [[Rusio]] * [[2004]]: Lasta epizodo de la usona [[televida serio]] kaj [[situacia komedio]] ''[[Friends|Amikoj]]'' estis elsendita * [[2007]]: [[Prezidanta baloto de 2007 en Francio]]: [[Nicolas Sarkozy]] gajnis * [[2009]]: [[Jacob Zuma]] iĝis prezidento de [[Sud-Afriko]] * [[2010]]: En [[Berlino]] oni malfermis [[muzeo]]n de la [[Topografio de la teroro]] * [[2012]]: En Moskvo okazis amasa politika protesto kontraŭ inaŭguro de la prezidento de Rusio [[Vladimir Putin]], kiun sekvis konfrontiĝoj de manifestantoj kaj polico * [[2012]]: [[Prezidanta baloto de 2012 en Francio]]: [[François Hollande]] gajnis * [[2013]]: [[Usono]]: tri virinoj, [[homforkapto|forkaptitaj]] kaj [[malaperigo|malaperintaj]] por pli ol 10 jaroj, estis trovitaj vivaj en [[Klevlando]] * [[2017]]: [[Domo de la Eŭropa Historio]] estis malfermita en [[Bruselo]] * [[2023]]: en vilaĝo apud [[Niĵnij Novgorod]] ukrainaj sekurecservoj eksplodigis [[aŭto]]n de rusia verkisto kaj politikisto [[Zaĥar Prilepin]] (li estis vundita, lia ŝoforo pereis) == Naskiĝoj == * [[973]]: [[Henriko la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Henriko la 2-a]], imperiestro de la Sankta Romia Imperio, sanktulo (m. [[1024]]) * [[1397]]: [[Seĝong]], reĝo de Koreio, enkondukinto de la [[korea alfabeto]] (m. [[1450]]) * [[1405]]: [[Gjergj Kastrioti Skanderbeg]], albana heroo batalanta kontraŭ [[Otomana Imperio]] (m. [[1468]]) * [[1501]]: [[Marcelo la 2-a]], papo (m. [[1555]]) * [[1574]]: [[Inocento la 10-a]], papo (m. [[1655]]) * [[1635]]: [[Johann Joachim Becher]], germana [[alkemio|alkemiisto]], kemiisto, kuracisto (m. [[1682]]) * [[1668]]: [[Alain René Lesage]], franca verkisto (m. [[1747]]) * [[1758]]: [[Robespiero]], franca [[advokato]], unu el ĉefaj gvidantoj de la [[franca revolucio de 1789|franca revolucio]] (m. [[1794]]) * [[1758]]: [[André Masséna]], franca princo, militisto kaj marŝalo de Francio (m. [[1817]]) * [[1781]]: [[Karl Christian Friedrich Krause]], germana verkisto kaj filozofo (m. [[1831]]) * [[1786]]: [[Ludwig Börne]], germana verkisto kaj ĵurnalisto (m. [[1837]]) * [[1809]]: [[Juan Donoso Cortés]], hispana verkisto kaj diplomato (m. [[1853]]) * [[1810]]: [[Friedrich August Eckstein]], germana [[klasika filologo]] (m. [[1885]]) * [[1815]]: [[Eugène Labiche]], franca [[dramaturgo]] (m. [[1888]]) * [[1824]]: [[Tokugawa Iesada]], japana [[ŝoguno]] (m. [[1858]]) * [[1842]]: [[Miksa Mayer]], hungara verkisto, ĵurnalisto kaj pedagogo (m. [[1886]]) * [[1844]]: [[Albert von Bamberg]], germana klasika filologo kaj gimnaziestro (m. [[1910]]) * [[1856]]: [[Sigmund Freud]], germana [[psikiatrio|psikiatro]], fondinto de [[psikoanalizo]] (m. [[1939]]) * [[1861]]: [[Motilal Nehru]], barata [[pandito]], estro de [[Barata Nacia Kongreso]], (m. [[1931]]) * [[1861]]: [[Rabindranath Tagore]], bengala Nobelpremiita verkisto, poeto, filozofo, muzikisto, pentristo, barata [[tutfakulo]], kies kanto ''[[Ĝana Gana Mana]]'' iĝis [[nacia himno]] (m. [[1941]]) * [[1862]]: [[Adolf Lendl]], hungara zoologo, akademiano (m. [[1943]]) * [[1867]]: [[Béla Iványi-Grünwald]], hungara pentristo (m. [[1940]]) * [[1868]]: Imperiestro [[Nikolao la 2-a de Rusio]] (m. [[1918]]) * [[1871]]: [[Christian Morgenstern]], germana verkisto (m. [[1914]]) * [[1871]]: [[Francois Auguste Victor Grignard]], franca kemiisto Nobelpremiita (m. [[1935]]) * [[1878]]: [[Erika von Watzdorf-Bachoff]], germana verkistino (m. [[1963]]) * [[1879]]: [[Bedřich Hrozný]], ĉeĥa [[orientalisto]] kaj lingvisto (m. [[1952]]) * [[1880]]: [[Ernst Ludwig Kirchner]], germana pentristo (m. [[1938]]) * [[1882]]: [[Vilhelmo de Prusio]], heredonto de imperiestro Vilhelmo la 2-a (m. [[1951]]) * [[1882]]: [[Jan Stanisław Jankowski]], pola inĝeniero-kemiisto, kungvidanto de [[Pola Partizana Ŝtato|Pola Subtera Ŝtato]], ministro (m. [[1953]]) * [[1883]]: [[William Francis Lawrence]], angla [[fervojisto]] kaj esperantisto (m. nekonata) * [[1888]]: [[Arie Leopold Moreau]], nederlanda instruisto kaj mastro de [[Esperanto-Domo]] en [[Arnhem]] (m. nekonata) * [[1891]]: [[Károly Berde]], hungara kuracisto, dermatologo (m. [[1971]]) * [[1893]]: [[Oszkár Bárd]], rumania hungara kuracisto, verkisto, tradukisto (m. [[1942]]) * [[1894]]: [[Léon Courtinat]], franca juristo, poŝtisto, ĝenerala sekretario de la [[Internacia Ligo de la Esperantista Poŝt- kaj Telegraf-Oficistaro]] (m. [[1973]]) * [[1895]]: [[Rudolph Valentino]], usona aktoro de [[muta filmo]], dancisto, [[ĝigolo]], filmstelulo (m. [[1926]]) * [[1895]]: [[Malba Tahan]], brazila verkisto kaj matematikisto, kies frato [[J. B. de Mello e Souza]] estis [[pioniro de Esperanto]], plurfoje rilatanta al esperanto, aŭtoro de rakonto pri la litero ''[[Ĥ]]'' (m. [[1974]]) * [[1897]]: [[Karl Lechner]], aŭstra historiisto kaj arkivisto (m. [[1975]]) * [[1898]]: [[Konrad Henlein]], germana aktivisto en [[Ĉeĥoslovakio]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio|nazia]] [[kunlaborismo|kunlaborisma]] politikisto (m. [[1945]]) * [[1900]]: [[Zheng Ji]], ĉina [[biokemiisto]] (m. [[2010]]) * [[1902]]: [[Max Ophüls]], germana reĝisoro (m. [[1957]]) * [[1904]]: [[Harry Martinson]], sveda verkisto Nobelpremiita (m. [[1978]]) * [[1910]]: [[Sándor Tatay]], hungara verkisto (m. [[1991]]) * [[1911]]: [[Margit Váczy]], rumania hungara pentristino, restarigistino (m. [[1994]]) * [[1915]]: [[Orson Welles]], usona aktoro, scenaristo kaj reĝisoro (m. [[1985]]) * [[1918]]: [[Zajid bin Sultan Al Nahajan]], araba [[emiro]], ŝejĥo de [[Abudabio]], unua prezidento de [[Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]] (m. [[2004]]) * [[1921]]: [[Jan Bytnar]], pola [[skoltismo|skoltestro]], soldato de la [[Servo al Venko de Pollando]], [[konspiro|konspira]] aganto (m. [[1943]]) * [[1921]]: [[Erich Fried]], aŭstra verkisto kaj tradukisto (m. [[1988]]) * [[1929]]: [[Paul Lauterbur]], usona kemiisto Nobelpremiita (m. [[2007]]) * [[1940]]: [[Stanisław Rynduch]], pola-germana esperantisto, kunfondinto kaj sekretario de [[Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto]], dumviva membro de [[Pola Esperanto-Asocio]] * [[1943]]: [[Andreas Baader]], germana teroristo, gvidanto de [[Rote Armee Fraktion|Frakcio Ruĝa Armeo]] (m. [[1977]]) * [[1945]]: [[Sándor Köpeczi]], rumania hungara operkantisto * [[1953]]: [[Tony Blair]], ĉefministro de Britio * [[1955]]: [[Régis Labeaume]], kanada politikisto kaj negocisto, urbestro de [[Kebeko]] * [[1958]]: [[Sándor Csíki]], rumania hungara instruisto, publicisto (m. [[2014]]) * [[1960]]: [[Barnabás Bara]], rumania hungara skulptisto * [[1961]]: [[George Clooney]], usona aktoro, scenaristo, produktoro kaj reĝisoro * [[1969]]: [[Vlad Filat]], ĉefministro de [[Moldavio]], gvidanto de [[Partio Liberal-Demokrata de Moldavio]] * [[1975]]: [[Gábor Egri]], hungara historiisto, redaktoro * [[1987]]: [[Moon Geun young]], sudkorea aktorino * [[1989]]: [[Dominika Cibulková]], slovaka tenisistino * [[2019]]: [[Archie Mountbatten-Windsor]], brita princo == Mortoj == * [[680]]: [[Muawiya ibn Abi Sufyan]], araba [[kalifo]] (n. [[602]]) * [[1236]]: [[Roĝero de Wendover]], angla kronikisto, monaĥo (n. nekonata) * [[1478]]: [[Andrea Vendramino]], itala [[doĝo]] (n. [[1393]]) * [[1540]]: [[Juan Luis Vives]], hispana [[humanismo|humanisto]], pedagogo kaj poligloto (n. [[1492]]) * [[1593]]: [[György Váradi Lencsés]], hungara kuracisto verkinta la unuan [[hungara|hungarlingvan]] libron pri [[medicino]] (n. [[1530]]) * [[1638]]: [[Cornelius Jansenius (Episkopo de Ypres)|Cornelius Jansenius]], nederlanda profesoro pri [[teologio]], episkopo, kreinto de [[jansenismo]] (n. [[1585]]) * [[1666]]: [[Paul Siefert]], germana orgenisto kaj komponisto (n. [[1586]]) * [[1709]]: [[Alvise la 2-a Mocenigo]], doĝo de [[Venecia Respubliko]] (n. [[1628]]) * [[1718]]: [[Johann Paul Hebenstreit]], germana teologo (n. [[1660]]) * [[1729]]: [[Zacharias Götze]], germana teologo kaj lernejestro (n. [[1662]]) * [[1782]]: [[Wilhelm Bernhard Trommsdorff]], germana kuracisto kaj farmaciisto (n. [[1738]]) * [[1796]]: [[Adolph Knigge]], germana verkisto kaj propagandisto de [[iluminismo]] (n. [[1752]]) * [[1840]]: [[Francisco de Paula Santander]], kolombia militisto kaj politikisto (n. [[1792]]) * [[1859]]: [[Alexander von Humboldt]], germana sciencisto, fondinto de la moderna [[geografio]] (n. [[1769]]) * [[1862]]: [[Henry David Thoreau]], usona poeto kaj filozofo (n. [[1817]]) * [[1877]]: [[Johan Ludvig Runeberg]], finna poeto, [[Svedlingvaj finnlandanoj|svedlingva finnlandano]] (n. [[1804]]) * [[1884]]: [[Alfonso Maria Ratisbona]], franca advokato juddevena, katolika sacerdoto, mistikulo (n. [[1812]]) * [[1889]]: [[Heinrich Gustav Reichenbach]], germana botanikisto kaj [[orkideo]]logo (n. [[1823]]) * [[1904]]: [[Alexander William Williamson]], angla kemiisto kaj fizikisto (n. [[1824]]) * [[1904]]: [[Franz von Lenbach]], germana pentristo (n. [[1836]]) * [[1908]]: [[Albrecht Dieterich]], germana klasika filologo kaj religiosciencisto (n. [[1866]]) * [[1910]]: [[Eduardo la 7-a]], reĝo de [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando]] kaj [[dominio]], imperiestro de [[Hindujo]] (n. [[1841]]) * [[1910]]: [[Boris Hrinĉenko]], ukraina verkisto, leksikografo, etnografo, historiisto, tradukisto, politika aganto (n. [[1863]]) * [[1910]]: [[Géza Hollósy]], hungara oficisto kaj ĵurnalisto (n. [[1866]]) * [[1919]]: [[L. Frank Baum]], usona verkisto (n. [[1856]]) * [[1924]]: [[Virgil Groder]], aŭstra pentristo (n. [[1856]]) * [[1935]]: [[Walther Kabel]], germana distra furorverkisto (n. [[1878]]) * [[1942]]: Du polaj [[katolikismo|katolikaj]] [[pastro]]j murditaj en germanaj [[ekstermejo]]j: [[Kazimierz Gostyński]], pola [[kleriko]], pedagogo (n. [[1884]]) kaj Euzebiusz Huchracki, pola [[franciskanoj|franciskano]], [[martiro]] (n. [[1885]]) * [[1948]]: [[Vital Lehodey]], franca mistikulo kaj abato (n. [[1857]]) * [[1949]]: [[Maurice Maeterlinck]], belga verkisto, filozofia eseisto pri la [[naturo]], laŭreato de [[Nobel-premio pri literaturo]], enestanta en ''[[Belga Antologio]]'' (n. [[1862]]) * [[1952]]: [[Maria Montessori]], itala kuracistino kaj [[pedagogio|pedagogino]] (n. [[1870]]) * [[1960]]: [[Pál Ábrahám]], hungara komponisto kaj dirigento (n. [[1892]]) * [[1961]]: [[Lucian Blaga]], rumana poeto, dramisto, filozofo, sciencisto kaj diplomato (n. [[1895]]) * [[1963]]: [[Theodore von Kármán]], hungara-usona pioniro de [[aerodinamiko]] (n. [[1881]]) * [[1964]]: [[Yagi Hideo]], japana [[ginekologo]], profesoro kaj estro de kancerkliniko, preleganto en [[Internacia Somera Universitato]] dum [[UK 1954]] kaj [[UK 1958]], iniciatinto de [[UK 1965]] en [[Tokio]] (n. [[1899]]) * [[1967]]: [[Zhou Zuoren]], ĉina verkisto, eseisto kaj tradukisto, kontribuanta al "Nova Junularo", [[esperantisto]], frato de [[Lu Xun]] (n. [[1885]]) * [[1971]]: [[Helene Weigel]], aŭstra aktorino (n. [[1900]]) * [[1975]]: [[József Mindszenty]], hungara [[primaso]], malliberigita de [[Gestapo]], loĝinta en usona [[ambasado]] dum 15 jaroj, [[servisto de Dio]] (n. [[1892]]) * [[1983]]: [[Kai Winding]], usona ĵaz[[trombono|trombonisto]] (n. [[1922]]) * [[1986]]: [[Etelka Szabó Adorján]], rumania hungara kuracistino (n. [[1924]]) * [[1990]]: [[Irmtraud Morgner]], germana verkistino (n. [[1933]]) * [[1992]]: [[Marlene Dietrich]], germana aktorino kaj kantistino, [[seksosimbolo]] (n. [[1901]]) * [[1996]]: [[János Gabányi]], hungara ĵurnalisto, loka historiisto pri [[Gherla]] (m. [[1910]]) * [[2004]]: [[Barney Kessel]], usona ĵaz-[[gitaristo]] (n. [[1923]]) * [[2006]]: [[Kayano Shigeru]], [[ajnuoj|ajnua]]-japana parlamenta aganto (n. [[1926]]) * [[2012]]: [[Georgi Lozanov]], bulgara pedagogo, aŭtoro de [[sugestopedio]] (n. [[1926]]) * [[2013]]: [[Giulio Andreotti]], ĉefministro de Italio (n. [[1919]]) * [[2016]]: [[Margot Honecker]], [[Germana Demokratia Respubliko|orientgermana]] politikistino (n. [[1927]]) * [[2020]]: [[Barry Farber]], usona [[ĵurnalisto]], radio-parola gastiganto (n. [[1930]]) * [[2023]]: [[Petruška Šustrová]], ĉeĥa [[disidento|disidentino]], tradukistino, publicistino kaj politikistino (n. [[1947]]) * [[2025]]: [[Leszek Kordylewski]], pola-usona biologo, tradukisto, esperantisto (n. [[1947]]) * [[2026]: [[Ted Turner]], usona amaskomunikila entreprenisto (n. [[1938]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: [[Sankta Filipo (Apostolo)|sankta Filipo]], apostolo kaj sankta [[Jakobo la pli juna]] * [[Vatikanurbo]]: Festo de la [[Svisa Gvardio]], kiu tiutage akceptas novajn anojn * [[Bulgario]]: tago de [[Sankta Georgo]] kaj tago de la [[armeo]] * Tago de [[Matematiko]] en [[Brazilo]], omaĝe al [[Malba Tahan]] * [[Gabono]], [[Libano]], [[Sirio]]: Tago de [[Martiro]]j == Tagoj de [[semajno]] == La '''6-a de majo''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; {{projektoj|wikinewscat=6-a de majo}} * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]. [[Kategorio:6-a de majo| ]] [[Kategorio:Majo|06]] [[Kategorio:6-a tago de la monato|#05]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0506]] c4z39nkdn9npfsjojz93lys1vse6g9o 9368348 9368346 2026-05-07T17:23:23Z ~2026-27728-36 256484 /* Mortoj */ 9368348 wikitext text/x-wiki {{KalendaroMajo}} {{majo}} La '''6-a de majo''' estas la 126-a tago de la jaro (la 127-a en superjaroj) laŭ la [[gregoria kalendaro]]. 239 tagoj restas. Je la 6-a de majo okazis, interalie: == Eventoj == * [[1104]]: Krucmilitistoj komencis sieĝon de [[Akko]] * [[1191]]: [[Tria krucmilito]]: reĝo de Anglio [[Rikardo la 1-a (Anglio)|Rikardo la 1-a]] alnavigis al haveno [[Limasol]] por reakiri [[oro]]n devenantan de sinkigita ŝipo, kiu estis transprenita de reganto de [[Kipro]] * [[1210]]: [[Katedralo de Reims]] tute bruliĝis - precize unu jaron pli poste oni komencis konstrui la novan * [[1250]]: [[Krucmilitoj|Sepa krucmilito]]: franca reĝo [[Ludoviko la 9-a (Francio)|Ludoviko la 9-a]] post granda reaĉetpago estis liberigita de [[mamelukoj]], post falo de [[ajubidoj]] * [[1277]]: [[Pollando]]: [[Trzebiatów]] iĝis urbo * [[1312]]: [[Koncilio de Vieno]] finiĝis * [[1434]]: Grandduko de Litovio [[Žygimantas Kęstutatis]] eldonis privilegion pri laŭleĝa egaligo de litovaj kaj rusaj [[bojaro]]j * [[1439]]: En [[batalo]] de Grotniki ([[distrikto Buski]]) polaj [[husmovado|husanoj]] malvenkis * [[1499]]: Oni subskribis la [[Unio]]n [[Krakovo]]-[[Vilno]], kiu konfirmis faktan [[alianco]]n de [[Krono de la Regno de Pollando]] kaj [[Grandprinclando Litovio]] post la morto de [[Kazimiro la 4-a (Pollando-Litovio)|Kazimiro la 4-a]] kaj ĉeso de la [[persona unio]] * [[1527]]: [[Disrabado de Romo (1527)|Disrabado de Romo]]: germana-hispana armeo de imperiestro [[Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Karlo la 5-a]] konkeris [[Romo]]n kaj komencis ĝin [[rabo|rabi]] - [[Svisa Gvardio|papa gardistaro]] defendis papon [[Klemento la 7-a]] * [[1536]]: [[Inkaa imperio]]: armeo de [[inkaoj|inkaa]] imperiestro [[Manku Kapak la 2-a]] komencis 10-monatan sieĝon de [[Kusko]] kontraŭ garnizono de hispanaj [[konkistadoro|konkerantoj]] kaj inkaaj helpantoj, gvidataj de Hernando Pizarro * [[1615]]: Princo de [[Transsilvanio]] [[Gábor Bethlen (reganto)|Gábor Bethlen]] kaj germana-romia imperiestro [[Matiaso (Sankta Romia Imperio)|Matiaso]] subskribis pacon de [[Trnava]] - la imperiestro certigis [[sendependeco]]n al Transilvanio * [[1635]]: Episkopo [[Imre Lósy]] el [[Transilvanio]] kunvokis en [[Jasov]] diocezan [[sinodo]]n * [[1642]]: Katolika portugala misiisto [[Francisco Xavier]] post 13-monata vojaĝo atingis [[Goao]]n en [[Barato]], tiutempa parto de la [[portugala kolonia imperio]] * [[1682]]: Reĝo de Francio [[Ludoviko la 14-a (Francio)|Ludoviko la 14-a]] translokigis sian [[kortego]]n al la [[Kastelo de Versailles]] * [[1782]]: Konstruado de la [[Granda Palaco de Bankoko]], loĝejo de la reĝo de [[Tajlando]], komenciĝis * [[1789]]: Plej granda [[incendio]] en la historio de [[Teŝino]] * [[1791]]: [[Parizo]]: [[Luvro]] oficiale iĝis [[muzeo]] * [[1794]]: [[Haitio]], regata de [[Toussaint Louverture]], ekribelis kontraŭ [[Francio]] * [[1801]]: [[Francaj revoluciaj militoj]]: armita ''HMS Speedy'' konkeris la 32-pafilan hispanan [[fregato]]n ''El Gamo'' * [[1829]]: Aŭstro Cyrill Demian [[patento|patentigis]] [[akordiono]]n * [[1840]]: Unua [[poŝtmarko]] estis [[merkato|enmerkatigita]] en Britio * [[1861]]: [[Arkansaso]] kaj [[Tenesio]] secesiis de [[Usono]]n * [[1864]]: Bulgara revoluciulo [[Vasil Levski]] iĝis instruisto en [[Karlovo]] * [[1889]]: En [[Parizo]] komenciĝis [[Internacia ekspozicio]] kun tiucele konstruita [[Eiffel-Turo]] - publike malfermita * [[1890]]: La [[Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj]] rezignis pri [[poligamio]] * [[1910]]: [[Georgo la 5-a (Britio)|Georgo la 5-a]] iĝis reĝo de [[Britio]] * [[Unua mondmilito]] ** [[1916]]: Turkoj [[pendumo|pendumis]] en [[Lebanono (montaro)|Lebanono]] 21 arabajn [[patriotismo|patriotojn]], kiuj batalis por [[sendependeco]] de [[Libano]] * [[1920]]: [[Pola-bolŝevika milito|Soveta-Pola Milito]]: dum la ofensivo de pola armeo kaj la armeo de [[Ukraina Popola Respubliko]] al [[Kievo]] bolŝevikoj post [[mobilizo]] sendis apud [[Dnepro]] 120 mil soldatojn * [[1933]]: [[Tria Regno]]: Germana Studenta Unio atakis [[Institut für Sexualwissenschaft|Instituton pri Seksologio]] de [[Magnus Hirschfeld]], poste bruligante multe da libroj * [[1937]]: [[Zepelino]] ''[[Hindenburg]]'' ekbrulis kaj eksplodis dum provo alteriĝi en [[Lakehurst (Nov-Ĵerzejo)|Lakehurst]], [[Nov-Ĵerzejo]], [[Usono]]. Pereis 36 homoj * [[1940]]: Brit-usona verkisto [[John Steinbeck]] ricevis [[Premio Pulitzer|premion Pulitzer]] pro la romano ''[[La vinberoj de kolero]]'' * [[1941]]: Usona artisto [[Bob Hope]] unuafoje prezentiĝis en [[United Service Organizations]], komencante sian [[kariero]]n daŭrantan 50 jarojn * [[Dua mondmilito]] ** [[1941]]: [[Josif Stalin]] iĝis registarestro de [[Sovetunio]] anstataŭante [[Vjaĉeslav Molotov]], kiu iĝis viculo kaj [[popolkomisaro]] pri eksteraj aferoj; unua [[flugo]] de la usona [[ĉasaviadilo]] [[Republic P-47 Thunderbolt|P-47 Thunderbolt]]; [[Reĝimo de Vichy]]: François Darlan ordonis, ke germanaj aviadiloj alteriĝu sur francaj [[aerodromo]]j ekzemple en [[Sirio]] kaj estu provizataj per [[brulaĵo]] ** [[1942]]: usona [[garnizono]] en [[Filipinoj]] post batalo kontraŭ [[japanoj]] kapitulacis sur la insulo [[Corregidor]] - 11 574 soldatoj kaj maristoj iĝis militkaptitoj ** [[1943]]: taĉmento de [[Pola Enlanda Armeo]] [[masakro|masakris]] ukrainan vilaĝon Mołożów (Моложів, Moloĵiv)<!--Q6928077 ([[distrikto Hrubieszowski]])--> en [[Lublinio]], venĝe al murdoj dum la [[ribelo de Zamość]]; aera operaco de soveta [[aviado]] kontraŭ la germana - 6 Aviadaj Armeoj atakis germanajn [[aerodromo]]jn (finita la 8-an de majo) ** [[1944]]: Taĉmentoj de [[Pola Enlanda Armeo]] en la nuna [[Grodna regiono]] venkis en [[batalo]] kontraŭ [[Litovio|Litova]] Helpa Korpuso; [[Slovenio]]: germana armeo malkovris partizanan [[malsanulejo]]n Triglav mortigante 43 vunditojn, 16 sukcesis eskapi ** [[1945]]: [[Kapitulaco de Germanio de majo 1945|Kapitulaco de Germanio]]: [[kapitulaco]] de [[Breslaŭo]], unu el la lastaj [[fortikaĵo]]j de la [[Tria Regno]]; unuo de la pola armeo [[Wilhelmshaven]] akceptis [[kapitulaco]]n de la germana [[mararmeo]] finante batalojn en norda Francio, Belgio kaj Nederlando, kaj ekregis areon [[Brite okupita zono de postmilita Germanio|en la brita zono]] ĉirkaŭ tiu urbo; germana Armea Grupo "C" komencis fordonon de armilaro; generalo [[Dwight D. Eisenhower|Eisenhower]] ordonis haltigi pluan marŝon en [[Ĉeĥio]]; [[Praga ofensivo]] komencita - unuoj de la usona armeo okupis [[Plzeň]]; en [[Brandenburgio]] apud [[Elbo (rivero)|Elbo]] unuo de la pola armeo rompis reziston de la germana armeo en [[Klietz]]; Balkana Fronto: trupoj de jugoslavia 2-a Armeo ekregis [[Sisak]] * [[1948]]: Oni proklamis rezolucion de [[Unuiĝintaj Nacioj]] pri la protekto de [[Jerusalemo]] kaj ties loĝantoj * [[1949]]: Ekstartis unua [[komputila programo]] en la usona [[komputilo]] ''EDSAC'' * [[1950]]: Sur [[Jutlando]] oni malkovris [[mumio|mumiigitan]] [[Viro de Tollund|viron de Tollund]] <!-- * [[1954]]: [[Roger Bannister]] kiel unua trakuris [[mejlo]]n en malpli ol kvar minutoj -- artikolo ankoraŭ tute ne ekzistas --> * [[1962]]: Perua dominikano kaj mistikulo [[Martín de Porres]] estis kanonizita de papo [[Johano la 23-a]] * [[1974]]: [[Socialdemokrata Partio (Portugalio)|Socialdemokratia Partio de Portugalio]] fondiĝis * [[1974]]: Kanceliero de [[Federacia Respubliko Germanio]] [[Willy Brandt]] demisiis pro malkovro en lia oficejo de [[spionado|spiono]] el orientgermana [[Ministerium für Staatssicherheit]] * [[1975]]: Dum ĉeso de batalado 100 000 [[armenoj]] kunvenis en [[Bejruto]] por memori la 60-an datrevenon de la [[Armena genocido]] * [[1982]]: [[Milita stato en Pollando]]: en [[Gdańsk]] oni kreis subteran Regionan Koordinan Komisionon de Sendependa Aŭtonomeca [[Sindikato]] "[[Solidareco (Pollando)|Solidareco]]" * [[1986]]: [[Murmansko]] kaj [[Smolensko]] ricevis la titolon ''[[Urbo-Heroo]]'' * [[1989]]: La 34-a [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1989|Eŭrovido-Kantokonkurso]] okazis en [[Lausanne]] * [[1991]]: Usona semajnrevuo "[[Time]]" publikigis artikolon tre kritikan pri [[scientologio]], kiu kondukis al plurjara jura konflikto * [[1994]]: [[Manika Tunelo]] ekfunkciis sub la [[Manika Markolo]], solene inaŭgurita de [[Elizabeto la 2-a (Britio)|Elizabeto la 2-a]] kaj [[François Mitterrand]] * [[1997]]: [[Banko de Anglio]] iĝis sendependa de politika kontrolo * [[1999]]: Unua [[voĉdono|balotado]] al Skota Parlamento kaj [[Nacia Asembleo por Kimrio]] * [[2001]]: En [[Damasko]] [[Johano Paŭlo la 2-a]] kiel unua [[papo]] vizitis [[moskeo]]n - la [[Moskeo de la Umajadoj|moskeon de la Umajadoj]], kie estas konservata [[relikvo]] de [[Johano la Baptisto]], grava [[profeto]] por [[islamano]]j * [[2002]]: [[Nederlando|Nederlanda]] politikisto [[Pim Fortuyn]] estis [[atenco|murdita]] de aktivisto pri [[bestaj rajtoj]] naŭ tagojn antaŭ la parlamenta voĉdonado * [[2002]]: Nobelpremiita pordemokratia politikistino [[Aung San Suu Kyi]] estis liberigita post 19 monatoj de mallibero en sia hejmo en [[Mjanmaro]] ([[Birmo]]) * [[2003]]: Amasa [[multludista enreta ludo]], EVE Online, estis lanĉita * [[2004]]: [[Kartvelio]] reakiris kontrolon super [[Aĝario]] post fuĝo de [[Aslan Abaŝidze]] al [[Rusio]] * [[2004]]: Lasta epizodo de la usona [[televida serio]] kaj [[situacia komedio]] ''[[Friends|Amikoj]]'' estis elsendita * [[2007]]: [[Prezidanta baloto de 2007 en Francio]]: [[Nicolas Sarkozy]] gajnis * [[2009]]: [[Jacob Zuma]] iĝis prezidento de [[Sud-Afriko]] * [[2010]]: En [[Berlino]] oni malfermis [[muzeo]]n de la [[Topografio de la teroro]] * [[2012]]: En Moskvo okazis amasa politika protesto kontraŭ inaŭguro de la prezidento de Rusio [[Vladimir Putin]], kiun sekvis konfrontiĝoj de manifestantoj kaj polico * [[2012]]: [[Prezidanta baloto de 2012 en Francio]]: [[François Hollande]] gajnis * [[2013]]: [[Usono]]: tri virinoj, [[homforkapto|forkaptitaj]] kaj [[malaperigo|malaperintaj]] por pli ol 10 jaroj, estis trovitaj vivaj en [[Klevlando]] * [[2017]]: [[Domo de la Eŭropa Historio]] estis malfermita en [[Bruselo]] * [[2023]]: en vilaĝo apud [[Niĵnij Novgorod]] ukrainaj sekurecservoj eksplodigis [[aŭto]]n de rusia verkisto kaj politikisto [[Zaĥar Prilepin]] (li estis vundita, lia ŝoforo pereis) == Naskiĝoj == * [[973]]: [[Henriko la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Henriko la 2-a]], imperiestro de la Sankta Romia Imperio, sanktulo (m. [[1024]]) * [[1397]]: [[Seĝong]], reĝo de Koreio, enkondukinto de la [[korea alfabeto]] (m. [[1450]]) * [[1405]]: [[Gjergj Kastrioti Skanderbeg]], albana heroo batalanta kontraŭ [[Otomana Imperio]] (m. [[1468]]) * [[1501]]: [[Marcelo la 2-a]], papo (m. [[1555]]) * [[1574]]: [[Inocento la 10-a]], papo (m. [[1655]]) * [[1635]]: [[Johann Joachim Becher]], germana [[alkemio|alkemiisto]], kemiisto, kuracisto (m. [[1682]]) * [[1668]]: [[Alain René Lesage]], franca verkisto (m. [[1747]]) * [[1758]]: [[Robespiero]], franca [[advokato]], unu el ĉefaj gvidantoj de la [[franca revolucio de 1789|franca revolucio]] (m. [[1794]]) * [[1758]]: [[André Masséna]], franca princo, militisto kaj marŝalo de Francio (m. [[1817]]) * [[1781]]: [[Karl Christian Friedrich Krause]], germana verkisto kaj filozofo (m. [[1831]]) * [[1786]]: [[Ludwig Börne]], germana verkisto kaj ĵurnalisto (m. [[1837]]) * [[1809]]: [[Juan Donoso Cortés]], hispana verkisto kaj diplomato (m. [[1853]]) * [[1810]]: [[Friedrich August Eckstein]], germana [[klasika filologo]] (m. [[1885]]) * [[1815]]: [[Eugène Labiche]], franca [[dramaturgo]] (m. [[1888]]) * [[1824]]: [[Tokugawa Iesada]], japana [[ŝoguno]] (m. [[1858]]) * [[1842]]: [[Miksa Mayer]], hungara verkisto, ĵurnalisto kaj pedagogo (m. [[1886]]) * [[1844]]: [[Albert von Bamberg]], germana klasika filologo kaj gimnaziestro (m. [[1910]]) * [[1856]]: [[Sigmund Freud]], germana [[psikiatrio|psikiatro]], fondinto de [[psikoanalizo]] (m. [[1939]]) * [[1861]]: [[Motilal Nehru]], barata [[pandito]], estro de [[Barata Nacia Kongreso]], (m. [[1931]]) * [[1861]]: [[Rabindranath Tagore]], bengala Nobelpremiita verkisto, poeto, filozofo, muzikisto, pentristo, barata [[tutfakulo]], kies kanto ''[[Ĝana Gana Mana]]'' iĝis [[nacia himno]] (m. [[1941]]) * [[1862]]: [[Adolf Lendl]], hungara zoologo, akademiano (m. [[1943]]) * [[1867]]: [[Béla Iványi-Grünwald]], hungara pentristo (m. [[1940]]) * [[1868]]: Imperiestro [[Nikolao la 2-a de Rusio]] (m. [[1918]]) * [[1871]]: [[Christian Morgenstern]], germana verkisto (m. [[1914]]) * [[1871]]: [[Francois Auguste Victor Grignard]], franca kemiisto Nobelpremiita (m. [[1935]]) * [[1878]]: [[Erika von Watzdorf-Bachoff]], germana verkistino (m. [[1963]]) * [[1879]]: [[Bedřich Hrozný]], ĉeĥa [[orientalisto]] kaj lingvisto (m. [[1952]]) * [[1880]]: [[Ernst Ludwig Kirchner]], germana pentristo (m. [[1938]]) * [[1882]]: [[Vilhelmo de Prusio]], heredonto de imperiestro Vilhelmo la 2-a (m. [[1951]]) * [[1882]]: [[Jan Stanisław Jankowski]], pola inĝeniero-kemiisto, kungvidanto de [[Pola Partizana Ŝtato|Pola Subtera Ŝtato]], ministro (m. [[1953]]) * [[1883]]: [[William Francis Lawrence]], angla [[fervojisto]] kaj esperantisto (m. nekonata) * [[1888]]: [[Arie Leopold Moreau]], nederlanda instruisto kaj mastro de [[Esperanto-Domo]] en [[Arnhem]] (m. nekonata) * [[1891]]: [[Károly Berde]], hungara kuracisto, dermatologo (m. [[1971]]) * [[1893]]: [[Oszkár Bárd]], rumania hungara kuracisto, verkisto, tradukisto (m. [[1942]]) * [[1894]]: [[Léon Courtinat]], franca juristo, poŝtisto, ĝenerala sekretario de la [[Internacia Ligo de la Esperantista Poŝt- kaj Telegraf-Oficistaro]] (m. [[1973]]) * [[1895]]: [[Rudolph Valentino]], usona aktoro de [[muta filmo]], dancisto, [[ĝigolo]], filmstelulo (m. [[1926]]) * [[1895]]: [[Malba Tahan]], brazila verkisto kaj matematikisto, kies frato [[J. B. de Mello e Souza]] estis [[pioniro de Esperanto]], plurfoje rilatanta al esperanto, aŭtoro de rakonto pri la litero ''[[Ĥ]]'' (m. [[1974]]) * [[1897]]: [[Karl Lechner]], aŭstra historiisto kaj arkivisto (m. [[1975]]) * [[1898]]: [[Konrad Henlein]], germana aktivisto en [[Ĉeĥoslovakio]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio|nazia]] [[kunlaborismo|kunlaborisma]] politikisto (m. [[1945]]) * [[1900]]: [[Zheng Ji]], ĉina [[biokemiisto]] (m. [[2010]]) * [[1902]]: [[Max Ophüls]], germana reĝisoro (m. [[1957]]) * [[1904]]: [[Harry Martinson]], sveda verkisto Nobelpremiita (m. [[1978]]) * [[1910]]: [[Sándor Tatay]], hungara verkisto (m. [[1991]]) * [[1911]]: [[Margit Váczy]], rumania hungara pentristino, restarigistino (m. [[1994]]) * [[1915]]: [[Orson Welles]], usona aktoro, scenaristo kaj reĝisoro (m. [[1985]]) * [[1918]]: [[Zajid bin Sultan Al Nahajan]], araba [[emiro]], ŝejĥo de [[Abudabio]], unua prezidento de [[Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]] (m. [[2004]]) * [[1921]]: [[Jan Bytnar]], pola [[skoltismo|skoltestro]], soldato de la [[Servo al Venko de Pollando]], [[konspiro|konspira]] aganto (m. [[1943]]) * [[1921]]: [[Erich Fried]], aŭstra verkisto kaj tradukisto (m. [[1988]]) * [[1929]]: [[Paul Lauterbur]], usona kemiisto Nobelpremiita (m. [[2007]]) * [[1940]]: [[Stanisław Rynduch]], pola-germana esperantisto, kunfondinto kaj sekretario de [[Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto]], dumviva membro de [[Pola Esperanto-Asocio]] * [[1943]]: [[Andreas Baader]], germana teroristo, gvidanto de [[Rote Armee Fraktion|Frakcio Ruĝa Armeo]] (m. [[1977]]) * [[1945]]: [[Sándor Köpeczi]], rumania hungara operkantisto * [[1953]]: [[Tony Blair]], ĉefministro de Britio * [[1955]]: [[Régis Labeaume]], kanada politikisto kaj negocisto, urbestro de [[Kebeko]] * [[1958]]: [[Sándor Csíki]], rumania hungara instruisto, publicisto (m. [[2014]]) * [[1960]]: [[Barnabás Bara]], rumania hungara skulptisto * [[1961]]: [[George Clooney]], usona aktoro, scenaristo, produktoro kaj reĝisoro * [[1969]]: [[Vlad Filat]], ĉefministro de [[Moldavio]], gvidanto de [[Partio Liberal-Demokrata de Moldavio]] * [[1975]]: [[Gábor Egri]], hungara historiisto, redaktoro * [[1987]]: [[Moon Geun young]], sudkorea aktorino * [[1989]]: [[Dominika Cibulková]], slovaka tenisistino * [[2019]]: [[Archie Mountbatten-Windsor]], brita princo == Mortoj == * [[680]]: [[Muawiya ibn Abi Sufyan]], araba [[kalifo]] (n. [[602]]) * [[1236]]: [[Roĝero de Wendover]], angla kronikisto, monaĥo (n. nekonata) * [[1478]]: [[Andrea Vendramino]], itala [[doĝo]] (n. [[1393]]) * [[1540]]: [[Juan Luis Vives]], hispana [[humanismo|humanisto]], pedagogo kaj poligloto (n. [[1492]]) * [[1593]]: [[György Váradi Lencsés]], hungara kuracisto verkinta la unuan [[hungara|hungarlingvan]] libron pri [[medicino]] (n. [[1530]]) * [[1638]]: [[Cornelius Jansenius (Episkopo de Ypres)|Cornelius Jansenius]], nederlanda profesoro pri [[teologio]], episkopo, kreinto de [[jansenismo]] (n. [[1585]]) * [[1666]]: [[Paul Siefert]], germana orgenisto kaj komponisto (n. [[1586]]) * [[1709]]: [[Alvise la 2-a Mocenigo]], doĝo de [[Venecia Respubliko]] (n. [[1628]]) * [[1718]]: [[Johann Paul Hebenstreit]], germana teologo (n. [[1660]]) * [[1729]]: [[Zacharias Götze]], germana teologo kaj lernejestro (n. [[1662]]) * [[1782]]: [[Wilhelm Bernhard Trommsdorff]], germana kuracisto kaj farmaciisto (n. [[1738]]) * [[1796]]: [[Adolph Knigge]], germana verkisto kaj propagandisto de [[iluminismo]] (n. [[1752]]) * [[1840]]: [[Francisco de Paula Santander]], kolombia militisto kaj politikisto (n. [[1792]]) * [[1859]]: [[Alexander von Humboldt]], germana sciencisto, fondinto de la moderna [[geografio]] (n. [[1769]]) * [[1862]]: [[Henry David Thoreau]], usona poeto kaj filozofo (n. [[1817]]) * [[1877]]: [[Johan Ludvig Runeberg]], finna poeto, [[Svedlingvaj finnlandanoj|svedlingva finnlandano]] (n. [[1804]]) * [[1884]]: [[Alfonso Maria Ratisbona]], franca advokato juddevena, katolika sacerdoto, mistikulo (n. [[1812]]) * [[1889]]: [[Heinrich Gustav Reichenbach]], germana botanikisto kaj [[orkideo]]logo (n. [[1823]]) * [[1904]]: [[Alexander William Williamson]], angla kemiisto kaj fizikisto (n. [[1824]]) * [[1904]]: [[Franz von Lenbach]], germana pentristo (n. [[1836]]) * [[1908]]: [[Albrecht Dieterich]], germana klasika filologo kaj religiosciencisto (n. [[1866]]) * [[1910]]: [[Eduardo la 7-a]], reĝo de [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando]] kaj [[dominio]], imperiestro de [[Hindujo]] (n. [[1841]]) * [[1910]]: [[Boris Hrinĉenko]], ukraina verkisto, leksikografo, etnografo, historiisto, tradukisto, politika aganto (n. [[1863]]) * [[1910]]: [[Géza Hollósy]], hungara oficisto kaj ĵurnalisto (n. [[1866]]) * [[1919]]: [[L. Frank Baum]], usona verkisto (n. [[1856]]) * [[1924]]: [[Virgil Groder]], aŭstra pentristo (n. [[1856]]) * [[1935]]: [[Walther Kabel]], germana distra furorverkisto (n. [[1878]]) * [[1942]]: Du polaj [[katolikismo|katolikaj]] [[pastro]]j murditaj en germanaj [[ekstermejo]]j: [[Kazimierz Gostyński]], pola [[kleriko]], pedagogo (n. [[1884]]) kaj Euzebiusz Huchracki, pola [[franciskanoj|franciskano]], [[martiro]] (n. [[1885]]) * [[1948]]: [[Vital Lehodey]], franca mistikulo kaj abato (n. [[1857]]) * [[1949]]: [[Maurice Maeterlinck]], belga verkisto, filozofia eseisto pri la [[naturo]], laŭreato de [[Nobel-premio pri literaturo]], enestanta en ''[[Belga Antologio]]'' (n. [[1862]]) * [[1952]]: [[Maria Montessori]], itala kuracistino kaj [[pedagogio|pedagogino]] (n. [[1870]]) * [[1960]]: [[Pál Ábrahám]], hungara komponisto kaj dirigento (n. [[1892]]) * [[1961]]: [[Lucian Blaga]], rumana poeto, dramisto, filozofo, sciencisto kaj diplomato (n. [[1895]]) * [[1963]]: [[Theodore von Kármán]], hungara-usona pioniro de [[aerodinamiko]] (n. [[1881]]) * [[1964]]: [[Yagi Hideo]], japana [[ginekologo]], profesoro kaj estro de kancerkliniko, preleganto en [[Internacia Somera Universitato]] dum [[UK 1954]] kaj [[UK 1958]], iniciatinto de [[UK 1965]] en [[Tokio]] (n. [[1899]]) * [[1967]]: [[Zhou Zuoren]], ĉina verkisto, eseisto kaj tradukisto, kontribuanta al "Nova Junularo", [[esperantisto]], frato de [[Lu Xun]] (n. [[1885]]) * [[1971]]: [[Helene Weigel]], aŭstra aktorino (n. [[1900]]) * [[1975]]: [[József Mindszenty]], hungara [[primaso]], malliberigita de [[Gestapo]], loĝinta en usona [[ambasado]] dum 15 jaroj, [[servisto de Dio]] (n. [[1892]]) * [[1983]]: [[Kai Winding]], usona ĵaz[[trombono|trombonisto]] (n. [[1922]]) * [[1986]]: [[Etelka Szabó Adorján]], rumania hungara kuracistino (n. [[1924]]) * [[1990]]: [[Irmtraud Morgner]], germana verkistino (n. [[1933]]) * [[1992]]: [[Marlene Dietrich]], germana aktorino kaj kantistino, [[seksosimbolo]] (n. [[1901]]) * [[1996]]: [[János Gabányi]], hungara ĵurnalisto, loka historiisto pri [[Gherla]] (m. [[1910]]) * [[2004]]: [[Barney Kessel]], usona ĵaz-[[gitaristo]] (n. [[1923]]) * [[2006]]: [[Kayano Shigeru]], [[ajnuoj|ajnua]]-japana parlamenta aganto (n. [[1926]]) * [[2012]]: [[Georgi Lozanov]], bulgara pedagogo, aŭtoro de [[sugestopedio]] (n. [[1926]]) * [[2013]]: [[Giulio Andreotti]], ĉefministro de Italio (n. [[1919]]) * [[2016]]: [[Margot Honecker]], [[Germana Demokratia Respubliko|orientgermana]] politikistino (n. [[1927]]) * [[2020]]: [[Barry Farber]], usona [[ĵurnalisto]], radio-parola gastiganto (n. [[1930]]) * [[2023]]: [[Petruška Šustrová]], ĉeĥa [[disidento|disidentino]], tradukistino, publicistino kaj politikistino (n. [[1947]]) * [[2025]]: [[Leszek Kordylewski]], pola-usona biologo, tradukisto, esperantisto (n. [[1947]]) * [[2026]]: [[Ted Turner]], usona amaskomunikila entreprenisto (n. [[1938]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: [[Sankta Filipo (Apostolo)|sankta Filipo]], apostolo kaj sankta [[Jakobo la pli juna]] * [[Vatikanurbo]]: Festo de la [[Svisa Gvardio]], kiu tiutage akceptas novajn anojn * [[Bulgario]]: tago de [[Sankta Georgo]] kaj tago de la [[armeo]] * Tago de [[Matematiko]] en [[Brazilo]], omaĝe al [[Malba Tahan]] * [[Gabono]], [[Libano]], [[Sirio]]: Tago de [[Martiro]]j == Tagoj de [[semajno]] == La '''6-a de majo''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; {{projektoj|wikinewscat=6-a de majo}} * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]. [[Kategorio:6-a de majo| ]] [[Kategorio:Majo|06]] [[Kategorio:6-a tago de la monato|#05]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0506]] 45jmkj5lq22ivw7gpfybphzatfple84 0 5210 9368271 9310551 2026-05-07T14:23:56Z Tirolischleioans 254019 /* Mortoj */ 9368271 wikitext text/x-wiki {{KalendaroFebruaro}} {{februaro}} La '''11-a de februaro''' estas la 42-a tago de la jaro laŭ la [[gregoria kalendaro]]. 323 tagoj restas (324 en superjaroj). Je la 11-a de februaro okazis, interalie: == Eventoj == * [[-660]]: [[Ĝimmu]] iĝis unua [[imperiestro de Japanio]] * [[55]]: Laŭ rekomendo de [[romia imperiestro]] [[Nerono]] estis venenigita filo de antaŭlasta imperiestro [[Klaŭdio]], [[Britaniko]] * [[435]]: [[Anaba|Hippo]]: pactraktato inter [[Romia Imperio]] kaj [[vandaloj]] * [[1211]]: Caro de [[Bulgario]] Boril kunvokis en [[Tarnovo]] grandan [[sinodo]]n kontraŭ [[bogumilanoj]] * [[1359]]: [[Pollando]]: [[Kamień Krajeński]] ricevis [[urborajto]]n * [[1454]]: [[Dektrijara Milito (1454–66)|Dektrijara Milito]]: [[prioro]] de la [[Ordeno de germanaj kavaliroj]] redonis la [[kastelo]]n al la Konsilio de [[Dancigo]] - post 145 jaroj finiĝis regadperiodo de la ordeno en la urbo * [[1466]]: Post trapaso al pola flanko episkopo de [[Varmio]] Paweł Legendorf [[militdeklaro|deklaris]] militon al la [[Ordeno de germanaj kavaliroj]] * [[1482]]: [[Tomás de Torquemada]] estis nomumita [[inkvizitoro]] * [[1531]]: [[Kleriko|Klerikaro]] elektis [[Henriko la 8-a (Anglio)|Henrikon la 8-a]] estro de [[anglikanismo]] * [[1654]]: Sveda reĝino [[Kristina (Svedio)|Kristina]] abdikis * [[1695]]: Pola-turka milito: batalo apud [[Lvovo]] komenciĝis * [[1703]]: [[Granda Nordia Milito]]: svedaj trupoj komencis semajnan, sensukcesan sieĝon de fortikaĵo [[Zamość]] * [[1778]]: Post 28 jaroj de [[ekziligo]] [[Voltaire]] revenis al [[Parizo]] * [[1809]]: Usonano Robert Fulton patentigis [[vaporŝipo]]n * [[1812]]: [[Usono]]: la ŝtatestro de [[Masaĉuseco]] [[Elbridge Gerry]] faris la unuan fi-dislimadon (kiu ricevis la nomon en la angla ''[[gerrymander]]ing''). * [[1815]]: [[Viena kongreso]]: Granda [[Duklando]] [[Poznań]] kreiĝis * [[1858]]: En [[Lourdes]] okazis por [[katolikismo|katolikoj]] unua el 18 [[Maria apero|aperoj de Maria]] * [[1863]]: [[Januara ribelo]]: taĉmento de pola generalo [[Marian Langiewicz]] venkis rusojn en batalo de Święty Krzyż (proksime al [[Kielce]]) * [[1873]]: [[Hispanio]]: reĝo [[Amadeo la 1-a (Hispanio)|Amadeo la 1-a]] abdikis - proklamo de la [[Unua Hispana Respubliko]] * [[1878]]: Unua semajna [[veterprognozo]] estis publikigita en [[Britio]] * [[1900]]: [[Dua Bura milito]]: brita armeo komencis [[invado]]n al [[Oranĝa Libera Ŝtato]] * [[1915]]: [[Unua mondmilito]]: Unuaj [[Kanado|kanadaj]] soldatoj atingis [[Francio]]n * [[1916]]: [[Nov-Jorko]]: [[anarkiismo|anarkiistino]] kaj [[feminismo|feministino]] [[Emma Goldman]] estis arestita pro lekcio pri [[kontraŭkoncipilo]]j * [[1919]]: [[Vajmara Respubliko]]: [[Friedrich Ebert]] iĝis [[Regna Prezidanto]], elektita de [[Nacia Asembleo (Germanio 1919)|Nacia Asembleo]] * [[1920]]: [[Plebiscito en Supra Silezio]]: povon en [[Supra Silezio]] transprenis Interalianca Komisiono * [[1921]]: [[Ruĝa Armeo]] invadis [[Kartvelio]]n * [[1922]]: Malkovro de [[insulino]] anoncita en [[Toronto]] * [[1929]]: [[Roma problemo]]: per [[Lateranaj Traktatoj]] inter [[Itala Reĝlando]] kaj [[Apostola Seĝo]] estiĝis memstara urbo-ŝtato [[Vatikanurbo]] - subskribitaj de [[Benito Mussolini]] kaj [[kardinalo]] Pietro Gasparri; en la vilaĝo [[Vígľaš]] oni mezuris ĝis nun la plej malaltan temperaturon en [[Slovakio]] ({{GdC|−41,2}}) * [[1938]]: [[BBC]] elsendis partan adaptadon de la teatraĵo ''[[R.U.R.]]'' de ĉeĥa verkisto [[Karel Čapek]] kadre de la unua televida elsendo de [[sciencfikcio]]; [[Seimas]] de [[Litovio]] voĉdonis novan [[konstitucio]]n, kiu firmigis aŭtoritarismon de la [[ŝtato]] * [[1940]]: [[Vintra milito]]: komenciĝis [[Sovetunio|sovetaj]]-[[Finnlando|finnaj]] bataloj laŭlonge de la [[Mannerheim-linio]], en la [[istmo]] de [[Karelio (geografia regiono)|Karelio]]; en [[Moskvo]] oni subskribis sovetan-germanan pakton pri [[komerco]] * [[1941]]: [[Britio]]: oni decidis haltigi atakon de generalo [[Archibald Wavell]] rande de [[Bengazi]] kaj doni pluan helpon al [[Grekio]]; plilongigo de [[reĝimo de Vichy|franca]]-[[Tajlando|siama]] [[armistico]] ĝis du [[semajno]]j * [[1942]]: [[Porajmos]]: germanaj regantoj [[deportado|deportis]] de [[Tilsit]] ĉirkaŭ 120 [[ciganoj]]n, kiujn ili transportis al [[Bjalistoko]]; germanaj [[kirasŝipo]]j komencis trairon de [[Francio]] al [[Norvegio]] tra la [[Manika Markolo]]; [[Lupa remparo]]: vizito de rumana marŝalo [[Ion Antonescu]] al [[Hitler]] * [[1943]]: [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: trupoj de Sud-Okcidenta Fronto liberigis [[Lozova]] ([[Ĥarkiva provinco]]) komencante batalojn pri [[Slovjansko]] kaj Krasnoarmijsk ([[Donecka provinco]]); rekrutigo de mezlernejanoj ekde 15-a vivojaro, kiel helpa skiparo de [[Luftwaffe]] * [[1944]]: venĝe pro [[atenco]] kontraŭ komandanto, [[SS (organizo)|SS]] faris unuan publikan [[ekzekuto]]n de malliberuloj de [[Pawiak]], [[pendumo|pendumante]] 27 personojn; en [[Otavo]] oni subskribis kanadan-sovetan interkonsenton pri militaj liveroj * [[1945]]: [[Pomerio]]: la soveta 47-a Armeo konkeris [[Deutsch Krone]]; [[Prusa Silezio]]: trupoj de la soveta 1-a Ukraina Fronto batalis pri [[Bunzlau]] kaj [[Kanth]]; [[Jalta konferenco]] kun partopreno de [[Winston Churchill|W. Churchill]], [[Franklin D. Roosevelt|F. Roosevelt]] kaj [[Josif Stalin|J. Stalin]] finiĝis disdividante Eŭropon je influzonoj; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: inter [[Mozo]] kaj [[Rejno]] la brita armeo konkeris [[Kleve]]; [[Ruĝa Armeo]] konkeris germanan [[koncentrejo]]n [[Gross-Rosen]]; komencita provo de hungaraj kaj germanaj soldatoj eliri el ĉirkaŭita [[Buda]] * [[1946]]: En [[Romo]] sub gvido de [[Jerzy Giedroyc]] fondiĝis Literatura Instituto - [[eldonejo]] de pola [[migrado|elmigrantaro]], en kiu aperis la plej gravaj titoloj de la [[pola literaturo]] postmilita, en tio monatrevuo "[[Kultura]]" — somere 1947 la instituto estis translokigita al [[Parizo]] * [[1947]]: [[Maroko]]: en [[Rif-montaro]] kontraŭkolonia gvidanto [[Abdel-Krim]] estis liberigita de francaj regopovoj * [[1948]]: [[Stalinismo]]: proceso kontraŭ [[Naciaj Armitaj Fortoj de Pollando]] kaj Pola Organizaĵo komenciĝis * [[1951]]: [[Slovenio]]: en [[Pohorje]] ekfunkciis unua [[telfero]] * [[1953]]: [[Sovetunio]] rompis diplomatiajn rilatojn kun [[Israelo]] pro bomba atenco kontraŭ soveta ambasadejo en [[Tel-Avivo]] * [[1963]]: Usona [[usona literaturo|literaturistino]] [[Sylvia Plath]] [[sinmortigo|mortigis sin]] en [[Londono]] * [[1963]]: La tutan tagon [[The Beatles]] surbendigadis sian debutan [[muzikalbumo]]n [[Please Please Me]] * [[1963]]: En [[Kievo]] komenciĝis [[konferenco]] kun la postulo doni al [[ukraina lingvo]] la statuson de [[oficiala lingvo]] * [[1966]]: [[Sovetunio]]: proceso kontraŭ ''Andrej Sinjavskij'' kaj ''Juli Daniel'' komenciĝis, markinte finon de la [[Ĥruŝĉova degelo]] * [[1972]]: Emirlando [[Ras-al-Ĥajmo]] aliĝis al la [[Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]] * [[1975]]: [[Britio]]: [[Margaret Thatcher]] kiel unua virino iĝis estrino de [[Konservisma Partio (Britio)|Konservisma Partio]] * [[1977]]: [[Mengistu Haile Mariam]] iĝis ŝtatestro de [[Etiopio]] * [[1978]]: [[Ĉina Popola Respubliko]] nuligis malpermeson legi verkojn de [[Aristotelo]], [[Ŝekspiro]] kaj [[Charles Dickens]] * [[1979]]: [[Irana Revolucio]]: [[Ajatolaho]] [[Ruhollah Ĥomejni]] transprenis povon en Irano * [[1981]]: Generalo [[Wojciech Jaruzelski|W. Jaruzelski]] iĝis ĉefministro de Pollando * [[1982]]: [[Milita stato en Pollando]]: Por kontraŭstari al [[strikoj de Lublin|protestaj marŝoj]] en [[Świdnik]], organizataj dum disaŭdigo de la ĉefa informa programo regopovoj enkondukis vespere [[elirblokado]]n; en [[Varsovio]] de la 2-a n-ro aperis "Tygodnik Mazowsze" (Semajnrevuo [[Mazovio]]) – la plej populara revuo de la subtera [[Solidareco (Pollando)|Solidareco]] * [[1990]]: Kontraŭ-[[apartismo|apartisma]] batalanto [[Nelson Mandela]] kiel [[politika malliberulo]] iĝis libera post 27 jaroj * [[1991]]: [[Organizaĵo de Nereprezentitaj Nacioj kaj Popoloj]] fondiĝis en [[Hago]] por reprezenti interesojn de [[indiĝenaj popoloj]], [[malplimulto]]j, [[okupado|okupataj]] landoj, kaj aliaj regionoj sen internacia rekono * [[1993]]: Monda Tago de [[Malsanulo]] unuafoje okazigita, laŭ iniciato de la papo [[Johano Paŭlo la 2-a]] * [[2003]]: Dum renkonto en Histori-Instituto de [[Pola Scienca Akademio]] fondiĝis Konstanta Komitato de Polaj [[mezepoko|Mezepokistoj]] * [[2007]]: [[Gurbanguli Berdimuĥamedov]] gajnis prezidentajn balotojn en [[Turkmenio]] * [[2008]]: [[Seulo]]: historia ligna pordego [[Namdemun]] bruliĝis * [[2009]]: En Pollando ekvalidis leĝo pri suspendo de [[konskripcio]] * [[2011]]: [[Egipta revolucio de 2011|Egipta revolucio]]: post 18 tagoj de sociaj protestoj prezidento [[Hosni Mubarak]] cedis sian postenon post 30-jara regado * [[2013]]: Papo [[Benedikto la 16-a]] anoncis sian rezignon el la posteno la 28-an de februaro je la 20:00 horo * [[2014]]: [[Siria enlanda milito]]: 32 soldatoj pereis en atenco de sinmortiganto kontraŭ armea kontrolejo en [[Damasko]] * [[2016]]: Internacia skipo de [[sciencisto]]j informis, ke la 14-an de septembro 2015 unuan fojon en la historio oni sukcesis registri [[gravitaj ondoj|gravitajn ondojn]] - helpe de ambaŭ detektiloj [[LIGO (astronomio)|LIGO]] troviĝantaj en [[Luiziano]] kaj [[Vaŝingtonio]] * [[2018]]: En [[katastrofo]] de aviadilo fluganta de [[Moskvo]] al [[Orsko]] pereis 71 personoj (65 pasaĝeroj kaj 6 skipanoj) * [[2023]]: [[invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Milito de Rusio en Ukrainio]]: lastsemajne [[Germanio]] transdonis 59 tunojn de ilaro por rekonstruo de energetika [[infrastrukturo]]; pasinttage rusoj pripafis 7 lokojn en [[Sumia provinco]], kaj en [[Donbaso]] atakis apud 7 urboj; nokte irandevenaj senpilotaj aviadiloj trafis 3 energetikajn objektojn en [[Dnipropetrovska provinco]], ankaŭ atakis [[Nikopol (Ukrainio)|Nikopol]] kaj [[Krivij Rih]], kaj Ukrainio paffaligis 11 rusajn senpilotajn aviadilojn [[kamikazo]]jn; pro la milito Ukrainio perdis 44% de la [[povumo]] de [[nuklea energio]] — en [[Ĥarkivo]] revenis [[varmo]] == Naskiĝoj == * [[1261]]: [[Otto la 3-a (Bavario)|Otto la 3-a]], duko de Bavario, reĝo de Hungario (m. [[1312]]) * [[1380]]: [[Poggio Bracciolini]], itala [[humanismo|humanisto]], filologo kaj historiisto (m. [[1459]]) * [[1466]]: [[Elizabeta de Jorko]], reĝino de Anglio (m. [[1503]]) * [[1535]]: [[Gregorio la 14-a]], papo (m. [[1591]]) * [[1600]]: [[Nicolaus Zapf]], germana teologo kaj profesoro (m. [[1672]]) * [[1657]]: [[Bernard Le Bouyer de Fontenelle]], franca verkisto, poeto, filozofo, religiosciencisto (m. [[1757]]) * [[1706]]: [[Nils Rosén von Rosenstein]], sveda [[kuracisto]], fondinto de la moderna [[pediatrio]] (m. [[1773]]) * [[1708]]: [[Egidio Romualdo Duni]], itala komponisto de [[opero]]j (m. [[1775]]) * [[1776]]: [[Ioannis Kapodistrias]], unua prezidento de sendependa Grekio (m. [[1831]]) * [[1780]]: [[Karoline von Günderode]], germana verkistino (m. [[1806]]) * [[1800]]: [[William Henry Fox Talbot]], angla [[tutfakulo]], arkeologo, kemiisto, botanikisto, lingvisto, orientalisto, matematikisto, [[historio de fotografio|pioniro de fotado]] (m. [[1877]]) * [[1803]]: [[Lajos Szöllősy Szabó]], hungara dancisto, dancmajstro kaj koreografo (m. [[1882]]) * [[1807]]: [[Péter Rajka]], hungara inĝeniero, entreprenisto (m. [[1897]]) * [[1821]]: [[Auguste Mariette]], franca historiisto, arkeologo kaj [[egiptologo]], malkovrinto de [[Serapeum]] (m. [[1881]]) * [[1821]]: [[Hermann Allmers]], germana verkisto kaj poeto (m. [[1902]]) * [[1828]]: [[Karl Theodor Liebe]], germana geologo kaj ornitologo (m. [[1894]]) * [[1839]]: [[Josiah Willard Gibbs]], usona sciencisto, kunkreinto de statistika [[mekaniko]], formulinto de la [[Gibsa libera energio]] (m. [[1903]]) * [[1847]]: [[Thomas Alva Edison]], usona [[inventisto]] kaj entreprenisto, fondinto de la revuo ''[[Science]]'' (m. [[1931]]) * [[1856]]: [[Lajos Abafi]], hungara literaturhistoriisto, libroeldonisto, bibliografo, papiliesploristo (n. [[1909]]) * [[1857]]: [[Franz Eichert]], aŭstra inĝeniero kaj verkisto (m. [[1926]]) * [[1862]]: [[Alfred Edward Wackrill]], angla inĝeniero, [[pioniro de Esperanto]], redaktoro de "[[La Brita Esperantisto]]", revizia redaktisto de la [[traduko]] de ''[[Nova Testamento]]'' por ''[[Londona Biblio]]'' kaj tradukisto de ''[[Esenco kaj Estonteco de la ideo de Lingvo Internacia]]'', membro de la [[Akademio de Esperanto]] (m. [[1924]]) * [[1864]]: [[Nikolaj Kabanov]], rusa medicinisto, pedagogo, profesoro, prezidanto de la [[Universala Medicina Esperanto-Asocio]] kaj membro de la [[Lingva Komitato]], aŭtoro de la ''[[Konciza Rusa-Esperanta Vortaro]]'', tradukisto por la [[Tutmonda Biblioteko]], prilaboranta historion de la [[Esperanto-movado]] en [[Saratov]], kunlaboranto de "[[Tra La Mondo]]", "[[La Revuo]]", "[[Internacia Scienca Revuo]]" (m. [[1942]]) * [[1869]]: [[Else Lasker-Schüler]], germana poetino (m. [[1945]]) * [[1874]]: [[Elsa Beskow]], sveda ilustristino kaj verkistino de porinfanaj verkoj (m. [[1953]]) * [[1881]]: [[Carlo Carrà]], itala pentristo (m. [[1966]]) * [[1885]]: [[Ferenc Jénáki]], rumania hungara eklezia verkisto, papa kameraisto (m. [[1970]]) * [[1892]]: [[Václav Zelenka]], ĉeĥa lerneja instruisto, vojaĝanto, [[orientalisto]], arabisto, muzikisto, aŭtoro de ĉeĥa-araba vortaro, [[esperantisto]] (m. [[1979]]) * [[1897]]: [[Emil Post]], pola matematikisto kaj logikisto (m. [[1954]]) * [[1898]]: [[Leó Szilárd]], hungara-usona fizikisto, kunaŭtoro de patento pri [[nuklea reakciujo]] (m. [[1964]]) * [[1900]]: [[Hans-Georg Gadamer]], germana [[filozofo]], filologo kaj [[humanismo|humanisto]], fondinto de [[hermeneŭtiko]] (m. [[2002]]) * [[1905]]: [[Zdeněk Burian]], ĉeĥa pentristo kaj ilustristo (m. [[1981]]) * [[1906]]: [[Lenke Zsögön]], hungara operkantistino ([[soprano]]) (m. [[1995]]) * [[1909]]: [[Joseph L. Mankiewicz]], usona reĝisoro, scenaristo kaj produktoro (m. [[1993]]) * [[1912]]: [[Rudolf Firkušný]], ĉeĥa-usona [[pianisto]] kaj edukisto (m. [[1994]]) *[[1912]]: [[Reinhard Spitzy]], germana diplomato * [[1914]]: [[László Buza (bestkuracisto)|László Buza]], hungara [[bestokuracisto]], spertulo pri [[fiŝo|fiŝ]]- kaj [[abelo|abel]]malsanoj (m. [[1987]]) * [[1917]]: [[Sidney Sheldon]], usona verkisto kaj scenaristo (m. [[2007]]) * [[1919]]: [[Éva Gábor]], usona aktorino kaj kantistino (m. [[1994]]) * [[1920]]: [[Faruk la 1-a]], reĝo de [[Egiptio]] kaj [[Sudano]] (m. [[1965]]) * [[1923]]: [[Suitbert H. Siedl]], aŭstra katolika pastro, [[karmelanoj|karmelano]], [[Biblio|bibliisto]], [[orientalisto]] kaj profesoro, [[Denaskaj Esperanto-parolantoj|denaska esperantisto]] (m. [[2006]]) * [[1923]]: [[Antony Flew]], angla filozofo (m. [[2010]]) * [[1926]]: [[Leslie Nielsen]], kanada-usona aktoro kaj komediulo (m. [[2010]]) * [[1928]]: [[Kázmér Vajnovszki]], rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro (m. [[2002]]) * [[1930]]: [[Mária Pákey-Gyerkó]], hungara skulptistino, pentristino * [[1934]]: [[Maryse Condé]], franca verkistino (m. [[2024]]) * [[1934]]: [[Mary Quant]], brita modfasonistino (m. [[2023]]) * [[1938]]: [[Manuel Noriega]], panama politikisto kaj generalo, kondamnita pro mortigoj kaj [[malaperigo]]j de opoziciuloj * [[1941]]: [[Sérgio Mendes]], brazila pianisto, komponisto kaj [[aranĝo (muziko)|aranĝisto]] (m. [[2024]]) * [[1944]]: [[József Éltető]], rumania hungara poeto, tradukisto * [[1946]]: [[Magdolna Vorzsák]], rumania hungara ekonomikistino * [[1947]]: [[Hatojama Jukio]], japana politikisto, [[ĉefministro de Japanio]] * [[1953]]: [[Jeb Bush]], usona komercisto kaj politikisto, guberniestro de [[Florido]] * [[1953]]: [[Adel Safar]], ĉefministro de Sirio, reprezentanto de la politika partio [[Baazo]] * [[1954]]: [[Heidi Siller-Runggaldier]], itala-aŭstra filologino * [[1957]]: [[Peter Klashorst]], nederlanda fotisto, skulptisto kaj pentristo * [[1964]]: [[Mihály Lakatos]], hungara verkisto * [[1964]]: [[Sarah Palin]], usona politikistino, guberniestrino de [[Alasko]] * [[1969]]: [[Jennifer Aniston]], usona aktorino * [[1973]]: [[Varg Vikernes]], norvega gitaristo kaj kantaŭtoro, kreinto de [[nigra metalroko|nigra metalroka]] projekto [[Burzum]], murdisto de muzikisto el la muzikgrupo [[Mayhem]] * [[1974]]: [[D'Angelo]], usona kantisto kaj kantverkisto (m. [[2025]]) * [[1974]]: [[Alex Jones]], usona ĵurnalisto kaj filmisto, adepto de [[konspira teorio|konspiraj teorioj]] * [[1992]]: [[Taylor Lautner]], usona aktoro kaj sportisto == Mortoj == * [[55]]: [[Britaniko]], romia nobelo, filo de geimperiestroj [[Klaŭdio]] kaj [[Mesalino]], murdita (n. [[41]]) * [[244]]: [[Gordiano la 3-a]], romia imperiestro (n. [[225]]) * [[641]]: [[Heraklio]], bizanca imperiestro (n. [[575]]) * [[731]]: [[Gregorio la 2-a]], [[papo]] (n. ĉirkaŭ [[669]]) * [[824]]: [[Paskalo la 1-a]], papo, sanktulo * [[1127]]: [[Vilhelmo la 9-a (Akvitanio)|Vilhelmo la 9-a]], [[duklando Akvitanio|duko de Akvitanio]], unua [[trobadoro]] (n. [[1071]]) * [[1141]]: [[Hugo el Sankta Viktoro]], germana filozofo kaj teologo (n. [[1096]]) * [[1503]]: [[Elizabeta de Jorko]], reĝino de Anglio (n. [[1466]]) * [[1507]]: [[Johano el Głogów]], pola erudito, filozofo, astronomo, astrologo, matematikisto kaj geografo (n. ĉirkaŭ [[1445]]) *[[1604]]: [[Albert Hunger]], germana romkatolika teologo * [[1626]]: [[Pietro Cataldi]], itala matematikisto (n. [[1548]]) * [[1650]]: [[René Descartes]], franca filozofo kaj matematikisto (n. [[1596]]) * [[1671]]: [[Ludwig Compenius]], germana konstruisto de [[orgeno]]j kaj [[klaviceno]]j (n. ĉirkaŭ [[1603]]) * [[1783]]: [[Johann Andreas Silbermann]], [[Alzaco|alzaca]] [[orgenkonstruisto]] (n. [[1712]]) * [[1795]]: [[Carl Michael Bellman]], sveda poeto kaj komponisto (n. [[1740]]) * [[1803]]: [[Jean-François de La Harpe]], franca [[dramaturgo]], [[literatura kritiko|literatura kritikisto]] kaj ĵurnalisto (n. [[1739]]) * [[1813]]: [[Anders Gustaf Ekeberg]], sveda naturalisto kemiisto kiu malkovris [[tantalo]]n (n. [[1767]]) * [[1829]]: [[Aleksandro Gribojedov]], rusa dramisto, muzikisto, poeto kaj diplomato, murdita (n. [[1790]]) * [[1868]]: [[Léon Foucault]], franca fizikisto (n. [[1819]]) * [[1870]]: [[Michelangelo Grigoletti]], itala pentristo (n. [[1801]]) * [[1881]]: [[Andreas Ludwig Jacob Michelsen]], germana juristo kaj historiisto (n. [[1801]]) * [[1892]]: [[József Nagy (kuracisto)|József Nagy]], hungara kuracisto, [[akuŝistino|akuŝisto]] (n. [[1818]]) * [[1901]]: [[Ramón de Campoamor]], hispana poeto kaj filozofo (n. [[1817]]) * [[1917]]: [[Oswaldo Cruz]], brazila kuracisto, bakteriologo kaj [[epidemio]]logo (n. [[1872]]) * [[1919]]: [[Franz Myrbach-Rheinfelden]], aŭstra financfakulo kaj universitata profesoro (n. [[1850]]) *[[1936]]: [[Otto Schmiedeknecht]], germana entomologo (n. [[1847]]) * [[1938]]: [[Kazimierz Twardowski]], pola filozofo (n. [[1866]]) * [[1944]]: [[Ewa Pohoska]], pola verkistino, poetino, publicistino, soldato de [[Pola Enlanda Armeo]], pafmortigita (n. [[1918]]) * [[1948]]: [[Sergej Miĥajloviĉ Ejzenŝtejn]], sovetia filmreĝisoro (n. [[1898]]) * [[1958]]: [[Bertil Malmberg]], sveda verkisto (n. [[1889]]) * [[1959]]: [[Ede Goldberger]], rumania hungara [[dermatologio|dermatologo]] (n. [[1887]]) * [[1960]]: [[Victor Klemperer]], germana verkisto kaj filologo (n. [[1881]]) * [[1960]]: [[Ernst Liebermann]], germana pentristo kaj ilustristo (n. [[1869]]) * [[1961]]: [[Herbert von Marouschek]], aŭstra regionhistoriisto kaj [[publicisto]] (n. [[1909]]) * [[1963]]: [[Sylvia Plath]], usona poetino, sinmortigantino (n. [[1932]]) * [[1972]]: [[Marian Hemar]], pola poeto, dramisto, komediisto, [[satiro|satiristo]], tradukisto kaj soldato, [[kantaŭtoro]] (n. [[1901]]) * [[1973]]: [[Hans Jensen]], germana fizikisto Nobelpremiita (n. [[1907]]) * [[1978]]: [[Branko Rajšić]], [[jugoslava esperantisto]], kelkjara vicprezidanto de [[Sudslava Esperanto-Ligo]], kunlaboranto i.a. de "[[La Suda Stelo]]", duonjarcenta [[delegito de UEA]], edukisto de pluraj generacioj de [[Esperanto-movado]] (n. [[1900]]) * [[1978]]: [[Harry Martinson]], sveda verkisto (n. [[1904]]) * [[1980]]: [[Gyula Péterffy]], rumania hungara aktoro (n. [[1935]]) * [[1984]]: [[Manci Zelch Zathureczkyné]], rumania hungara verkistino, ĵurnalistino (n. [[1900]]) * [[1985]]: [[Henry Hathaway]], usona filmreĝisoro (n. [[1898]]) * [[1986]]: [[Frank Herbert]], usona sciencfikcia verkisto (n. [[1920]]) * [[1994]]: [[William Conrad]], usona aktoro, reĝisoro kaj [[produktoro (kinematografio)|produktoro]] (n. [[1920]]) * [[1994]]: [[Paul Feyerabend]], aŭstra [[filozofio de scienco|scienco-filozofo]] (n. [[1924]]) * [[1995]]: [[László Lázár (ĵurnalisto)|László Lázár]], rumanihungara ĵurnalisto, kritikisto (n. [[1936]]) * [[2004]]: [[Jozef Lenárt]], slovaka kaj ĉeĥoslovaka politikisto (n. [[1923]]) * [[2004]]: [[Ryszard Kukliński]], pola oficiro, [[kolonelo]] de [[Pollando]] kaj [[Usono]], unu el 9 plej gravaj porusonaj [[spionado|spionoj]], kiu preventis eksplodon de la [[Tria mondmilito]] (n. [[1930]]) * [[2006]]: [[Ferenc Deák (instruisto)|Ferenc Deák]], rumania hungara instruisto. lokhistoriisto (n. [[1926]]) * [[2008]]: [[Tom Lantos]], usona politikisto, la sola [[holokaŭsto|holokaŭst]]-travivinto en la parlamento (n. [[1928]]) * [[2010]]: [[Zoltán Nagy P.]], rumania hungara fotoraportisto, fotoartisto (n. [[1943]]) * [[2012]]: [[Whitney Houston]], usona kantistino kaj aktorino (n. [[1963]]) * [[2015]]: [[Roger Hanin]], franca aktoro, filmreĝisoro kaj verkisto (n. [[1925]]) * [[2023]]: [[Hans Modrow]], germana politikisto kaj ekonomikisto, lasta ĉefministro de [[GDR]] (n. [[1928]]) * [[2024]]: [[Kelvin Kiptum]], kenja monda rekordulo en la [[longdistanca kuro|kurado de maratono]] (n. [[1999]]) * [[2026]]: [[Cees Nooteboom]], nederlanda verkisto (n. [[1933]]) * [[2026]]: [[James Van Der Beek]], usona aktoro (n. [[1977]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Nacia tago]] en [[Irano]]: je la 22-a de ''Bahman'', do la [[10-a de februaro|10-a]] aŭ 11-a de februaro (pro alia kalendaro, la [[irana kalendaro|irana sun-kalendaro]]) * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: Sankta Maria en [[Lurdo]] (sudfranca [[pilgrimado|pilgrim]]urbeto apud [[Pireneoj]]), Sankta [[Teodora la Armenino]], edzino de bizanca imperiestro [[Teofilo (imperiestro)|Teofilo]]; [[Gregorio la 2-a]] kaj [[Paskalo la 1-a]], papoj, datreveno de [[Lateranaj Traktatoj]] * Monda Tago de [[Malsanulejo|Malsanulo]] - kristana festo fiksita la 13-an de majo 1992 de la papo [[Johano Paŭlo la 2-a]] * Internacia Tago de [[Virino]]j kaj [[Knabino]]j en la [[Scienco]] (fiksita de [[UN]] en 2015) * [[Eŭropa Unio]]: [[112 (kriza telefonnumero)#Eŭropa Tago de la Numero 112|Eŭropa Tago de la Numero 112]] == Tagoj de [[semajno]] == La '''11-a de februaro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1590]] [[1596]] [[1601]] [[1607]] [[1618]] [[1624]] [[1629]] [[1635]] [[1646]] [[1652]] [[1657]] [[1663]] [[1674]] [[1680]] [[1685]] [[1691]] [[1703]] [[1714]] [[1720]] [[1725]] [[1731]] [[1742]] [[1748]] [[1753]] [[1759]] [[1770]] [[1776]] [[1781]] [[1787]] [[1798]] [[1810]] [[1816]] [[1821]] [[1827]] [[1838]] [[1844]] [[1849]] [[1855]] [[1866]] [[1872]] [[1877]] [[1883]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1912]] [[1917]] [[1923]] [[1934]] [[1940]] [[1945]] [[1951]] [[1962]] [[1968]] [[1973]] [[1979]] [[1990]] [[1996]] [[2001]] [[2007]] [[2018]] [[2024]] [[2029]] [[2035]] [[2046]] [[2052]] [[2057]] [[2063]] [[2074]] [[2080]] [[2085]] [[2091]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1602]] [[1608]] [[1613]] [[1619]] [[1630]] [[1636]] [[1641]] [[1647]] [[1658]] [[1664]] [[1669]] [[1675]] [[1686]] [[1692]] [[1697]] [[1704]] [[1709]] [[1715]] [[1726]] [[1732]] [[1737]] [[1743]] [[1754]] [[1760]] [[1765]] [[1771]] [[1782]] [[1788]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1822]] [[1828]] [[1833]] [[1839]] [[1850]] [[1856]] [[1861]] [[1867]] [[1878]] [[1884]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1918]] [[1924]] [[1929]] [[1935]] [[1946]] [[1952]] [[1957]] [[1963]] [[1974]] [[1980]] [[1985]] [[1991]] [[2002]] [[2008]] [[2013]] [[2019]] [[2030]] [[2036]] [[2041]] [[2047]] [[2058]] [[2064]] [[2069]] [[2075]] [[2086]] [[2092]] [[2097]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1586]] [[1592]] [[1597]] [[1603]] [[1614]] [[1620]] [[1625]] [[1631]] [[1642]] [[1648]] [[1653]] [[1659]] [[1670]] [[1676]] [[1681]] [[1687]] [[1698]] [[1710]] [[1716]] [[1721]] [[1727]] [[1738]] [[1744]] [[1749]] [[1755]] [[1766]] [[1772]] [[1777]] [[1783]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1812]] [[1817]] [[1823]] [[1834]] [[1840]] [[1845]] [[1851]] [[1862]] [[1868]] [[1873]] [[1879]] [[1890]] [[1896]] [[1902]] [[1908]] [[1913]] [[1919]] [[1930]] [[1936]] [[1941]] [[1947]] [[1958]] [[1964]] [[1969]] [[1975]] [[1986]] [[1992]] [[1997]] [[2003]] [[2014]] [[2020]] [[2025]] [[2031]] [[2042]] [[2048]] [[2053]] [[2059]] [[2070]] [[2076]] [[2081]] [[2087]] [[2098]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1587]] [[1598]] [[1604]] [[1609]] [[1615]] [[1626]] [[1632]] [[1637]] [[1643]] [[1654]] [[1660]] [[1665]] [[1671]] [[1682]] [[1688]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1722]] [[1728]] [[1733]] [[1739]] [[1750]] [[1756]] [[1761]] [[1767]] [[1778]] [[1784]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1818]] [[1824]] [[1829]] [[1835]] [[1846]] [[1852]] [[1857]] [[1863]] [[1874]] [[1880]] [[1885]] [[1891]] [[1903]] [[1914]] [[1920]] [[1925]] [[1931]] [[1942]] [[1948]] [[1953]] [[1959]] [[1970]] [[1976]] [[1981]] [[1987]] [[1998]] [[2004]] [[2009]] [[2015]] [[2026]] [[2032]] [[2037]] [[2043]] [[2054]] [[2060]] [[2065]] [[2071]] [[2082]] [[2088]] [[2093]] [[2099]]; {{Projektoj}} * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1582]] [[1588]] [[1593]] [[1599]] [[1610]] [[1616]] [[1621]] [[1627]] [[1638]] [[1644]] [[1649]] [[1655]] [[1666]] [[1672]] [[1677]] [[1683]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1712]] [[1717]] [[1723]] [[1734]] [[1740]] [[1745]] [[1751]] [[1762]] [[1768]] [[1773]] [[1779]] [[1790]] [[1796]] [[1802]] [[1808]] [[1813]] [[1819]] [[1830]] [[1836]] [[1841]] [[1847]] [[1858]] [[1864]] [[1869]] [[1875]] [[1886]] [[1892]] [[1897]] [[1904]] [[1909]] [[1915]] [[1926]] [[1932]] [[1937]] [[1943]] [[1954]] [[1960]] [[1965]] [[1971]] [[1982]] [[1988]] [[1993]] [[1999]] [[2010]] [[2016]] [[2021]] [[2027]] [[2038]] [[2044]] [[2049]] [[2055]] [[2066]] [[2072]] [[2077]] [[2083]] [[2094]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1583]] [[1594]] [[1600]] [[1605]] [[1611]] [[1622]] [[1628]] [[1633]] [[1639]] [[1650]] [[1656]] [[1661]] [[1667]] [[1678]] [[1684]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1718]] [[1724]] [[1729]] [[1735]] [[1746]] [[1752]] [[1757]] [[1763]] [[1774]] [[1780]] [[1785]] [[1791]] [[1803]] [[1814]] [[1820]] [[1825]] [[1831]] [[1842]] [[1848]] [[1853]] [[1859]] [[1870]] [[1876]] [[1881]] [[1887]] [[1898]] [[1910]] [[1916]] [[1921]] [[1927]] [[1938]] [[1944]] [[1949]] [[1955]] [[1966]] [[1972]] [[1977]] [[1983]] [[1994]] [[2000]] [[2005]] [[2011]] [[2022]] [[2028]] [[2033]] [[2039]] [[2050]] [[2056]] [[2061]] [[2067]] [[2078]] [[2084]] [[2089]] [[2095]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1584]] [[1589]] [[1595]] [[1606]] [[1612]] [[1617]] [[1623]] [[1634]] [[1640]] [[1645]] [[1651]] [[1662]] [[1668]] [[1673]] [[1679]] [[1690]] [[1696]] [[1702]] [[1708]] [[1713]] [[1719]] [[1730]] [[1736]] [[1741]] [[1747]] [[1758]] [[1764]] [[1769]] [[1775]] [[1786]] [[1792]] [[1797]] [[1804]] [[1809]] [[1815]] [[1826]] [[1832]] [[1837]] [[1843]] [[1854]] [[1860]] [[1865]] [[1871]] [[1882]] [[1888]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1922]] [[1928]] [[1933]] [[1939]] [[1950]] [[1956]] [[1961]] [[1967]] [[1978]] [[1984]] [[1989]] [[1995]] [[2006]] [[2012]] [[2017]] [[2023]] [[2034]] [[2040]] [[2045]] [[2051]] [[2062]] [[2068]] [[2073]] [[2079]] [[2090]] [[2096]]. [[Kategorio:11-a de februaro| ]] [[Kategorio:Februaro|11]] [[Kategorio:11-a tago de la monato|#02]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0211]] cjzuq2imn0gv1q8xrchp07tstjulocn 0 5249 9368350 9246558 2026-05-07T17:24:31Z ~2026-27728-36 256484 /* Naskiĝoj */ 9368350 wikitext text/x-wiki {{KalendaroNovembro}} {{Novembro}} La '''19-a de novembro''' estas la 323-a tago de la jaro (la 324-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 42 tagoj restas. Je la 19-a de novembro okazis, interalie: == Eventoj == * [[461]]: [[Hilario]] iĝis papo * [[1190]]: [[Ordeno de germanaj kavaliroj]] fondiĝis * [[1493]]: [[Kristoforo Kolumbo]] [[navigado|alnavigis]] al [[Porto-Riko]] * [[1523]]: [[Klemento la 7-a]] iĝis papo * [[1544]]: [[Papo]] Paŭlo la 3-a eldonis [[buleo]]n por okazigi la [[koncilio de Trento|Koncilion de Trento]] * [[1608]]: [[Matiaso la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Matiaso la 1-a]] kroniĝis kiel reĝo de Hungario * [[1622]]: [[Francisko el Dietrichstein]] eldonis universalan pardonon por la [[Moravio|Moraviaj]] nobeloj, kio signifis ke ili ne estos ekzekutitaj, sed konfisko de posedaĵoj ne estis pardonita * [[1688]]: [[Glora Revolucio]]: venko de [[Vilhelmo la 3-a (Anglio)|Vilhelmo la 3-a]] super [[Jakobo la 2-a (Anglio)|Jakobo la 2-a]] en batalo de Wincanton * [[1702]]: [[Pollando]]: [[Dynów]] estis prirabita kaj bruligita de [[svedoj|sveda]] armeo * [[1765]]: Reĝo [[Stanislao Aŭgusto Poniatowski]] malfermis en [[Varsovio]] unuan publikan [[scenejo]]n, de 1807 nomatan Nacia Teatro * [[1807]]: Angla [[kemiisto]] [[Humphry Davy]] skribis al [[Reĝa Societo de Londono]] pri la ecoj de [[elemento]], kiun li ĵus malkovris, [[kalio]] * [[1809]]: [[Milito de Hispana Sendependiĝo]]: en la [[Batalo de Ocaña]] franca armeo sub komando de [[Jean-de-Dieu Soult|marŝalo Soult]] kaj reĝo [[Joseph Bonaparte]] akiris sian plej grandan venkon * [[1816]]: Fondo de la Ĉefa Lernejo, kies fondan diplomon subskribis [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]], imperiestro de Rusio kaj reĝo de Pollando — la altlernejo sekvan jaron iĝis Reĝa [[Universitato de Varsovio]] * [[1816]]: Super [[Pollando]] estis vidita plena [[suna eklipso]] (laŭ la linio [[Słupsk]]-[[Przemyśl]]) * [[1819]]: Malfermo de la [[Prado-Muzeo]] en [[Madrido]] * [[1831]]: Disfalo de [[Granda Kolombio]] * [[1835]]: [[Pacifiko]]: al ĉefa insulo de la [[Chatham-insularo]] albordiĝis [[Britio|brita]] ŝipo kun 500 armitaj [[maorioj]], kiuj komencis [[masakro]]n de praloĝantoj * [[1842]]: [[Universitato de Ĉilio]] fondiĝis en [[Santiago de Ĉilio]] * [[1849]]: [[Germanio]]: en [[Lepsiko]] okazis premiero de [[4-a simfonio (Schubert)|''4-a simfonio'']] de [[Franz Schubert]] * [[1850]]: [[Hispanio]]: [[Reĝa Teatro (Madrido)|Reĝa Teatro]] malfermiĝis en [[Madrido]], en ĉeesto de la reĝino [[Isabel la 2-a (Hispanio)|Isabel la 2-a]] * [[1850]]: [[Egiptio]]: franca arkeologo kaj egiptologo [[Auguste Mariette]] trovis [[La sidanta skribisto|sidantan skribiston]] en la [[nekropolo]] de [[Sakkara]] ([[skulptarto]] de la [[Malnova imperio de Egiptio]]) * [[1863]] [[Usona Enlanda Milito]]: prezidento de Usono [[Abraham Lincoln]] elparolis la faman mesaĝon [[Diskurso apud Gettysburg]] sur la tombejo en loko de la [[batalo de Gettysburg]] * [[1885]]: Bulgara armeo venkis la serban en batalo de [[Slivnica]], en la milito de Princlando [[Bulgario]] kaj Reĝlando [[Serbio]] * [[1889]]: [[Flago de Brazilo]] oficialiĝis kaj kreiĝis [[blazono de Brazilo|la blazono]] * [[1892]]: En [[Hungario]] ekfunkciis [[Unua Kabineto Wekerle|unua registaro]] de [[Sándor Wekerle]] * [[1912]]: [[Unua Balkana milito]]: serba armeo konkeris [[Bitola]], finante kvinjarcentan [[Otomana Imperio|turkan regadon]] super geografi-historia regiono Makedonio ([[Nord-Makedonio]] kaj partoj de Grekio kun Bulgario) * [[1916]]: [[Unua Mondmilito]]: [[Centraj Potencoj]] okupis [[Bukareŝto]]n * [[1917]]: [[Unua Mondmilito]]: Armea unuo de la [[Otamana Imperio]] internigis en [[Nazareto]] [[Latina Patriarkato de Jerusalemo|Latinan Patriarkon de Jerusalemo]] * [[1918]]: [[Pola-ukraina milito]]: subkolonelo [[Michał Tokarzewski-Karaszewicz]] ekmarŝis kun [[trupo (armeo)|trupoj]] malantaŭ kirasita trajno - komenco de la sukcesa militiro por batalanta [[Lvovo]] (nun Lvivo) * [[1919]]: [[Usona Senato]] malakceptis ratifon de la [[Traktato de Versajlo]], malebligante al [[Usono]] aliĝi al la [[Ligo de Nacioj]] * [[1933]]: En [[Dua Hispana Respubliko]] dum la unua demokratia baloto kun partopreno de virinoj venkis [[CEDA|Hispana Konfederacio de Aŭtonomaj Dekstro-partioj]] * [[1934]]: Testoflugo de franca patrola [[hidroplano]] ''Loire 130'' * [[1939]]: [[Dua Mondmilito]]: [[Britio]] kaj [[Francio]] donis al Pollando la rajton partopreni en laboroj de Supera Milita Konsilio; 14 polaj [[literaturo|literaturistoj]] subskribis deklaron salutantan transdonon de Okcidenta [[Ukrainio]] al [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko]] * [[1940]]: Albana Fronto: brita [[aviado]] en [[Grekio]] komencis agadon, kies [[ĉasaviadilo]]j pafalterigis super [[Korçë]]-regiono 9 italajn aviadilojn; [[Mediteraneo]]: "Fortoj H" finis 5-tagan operacon transporti aviadilojn al [[Malto]] (el 14 startantaj de [[aviadilŝipo]] nur 5 atingis la insulon) * [[1941]]: de [[Varsovio]] al [[koncentrejo]] en [[Aŭŝvico]] foriris transporto kun pli ol 170 malliberuloj, dum kiu dekkelkaj sukcesis fuĝi; [[germanoj]] establis [[punlaboro|punlaborejon]] en [[distrikto Zamojski]]; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: la soveta 16-a Armeo retiriĝis de [[Volokolamsk]]-regiono al antaŭurboj de [[Klin (Moskva provinco)|Klin]]; apud [[Azova maro]] germana 1-a Kirasita Ameo atingis nordan randon de [[Rostov-na-Donu]] * [[1942]]: En [[geto]] de [[Drohobiĉ]] estis murdita verkisto kaj pentristo [[Bruno Schulz]]; [[Ordnungspolizei|germana polico]] forveturigis de [[Varsovio]] 80 virojn al [[Aŭŝvico]]; [[Operaco Urano]]: komenco de la sovetia kontraŭofensivo dum la [[batalo ĉe Stalingrado]] ** [[1943]]: [[Operaco Reinhardt]]: dum likvido de [[koncentrejo]] en [[Lvovo]] ĉe la strato Janowska [[germanoj]] murdis kelke da miloj de [[judoj]] el 200 mil [[viktimo]]j; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: la [[Ruĝa Armeo]] malfondis la Nord-Okcidentan Fronton; [[Cordell Hull]] postulis de [[francoj]] agnoski [[sendependeco]]n de [[Libano]] * [[1944]]: [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]]: 30 membroj de luksemburgia rezistado defendis la urbon [[Vianden]] kontraŭ atako de [[Waffen-SS]] * [[1943]]: [[Dominikanoj|Dominikanino]] [[Margareta de Hungario]] el [[Árpád-dinastio]] estis [[kanonizo|kanonizita]] * [[1946]]: [[Afganio]], [[Islando]] kaj [[Svedio]] aniĝis al [[Unuiĝintaj Nacioj]] * [[1948]]: [[Pollando]]: gvidantoj de [[Pola Partio Socialista]]-Libero, Egaleco, Sendependeco, akuzitaj pri provo faligi reĝimon de [[Bolesław Bierut]] estis kondamnitaj al ĝis 10 jaroj de mallibero; [[Ĉina enlanda milito]]: komunista venko en la batalo de [[Ŝuĝoŭo]] * [[1949]]: [[Rainier la 3-a (Monako)|Rainier la 3-a]] ektroniĝis kiel [[princo de Monako]] * [[1954]]: [[Monako]]: [[TMC Monte Carlo]] ekfunkciis * [[1957]]: [[Antonín Novotný]] iĝis prezidento de Ĉeĥoslovakio, elektita kiel unua sekretario de [[Centra Komitato]] de la [[Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio]] * [[1968]]: Prezidento de Malio [[Modibo Keïta]] forigita per armea [[puĉo]] * [[1969]]: [[Stadiono Maracanã]]: brazila futbalisto [[Pelé]] akiris sian milan golon ludante en la [[futbalteamo]] [[Santos FC]] en [[Rio-de-Ĵanejro]]; [[Freiberg (Saksio)|Freiberg]]: en Tivoli germana rokmuzika grupo ''[[Puhdys]]'' ludis unuan koncerton * [[1972]]: En [[Okcidenta Germanio]] parlamentan baloton gajnis [[koalicio]] [[Socialdemokratia Partio de Germanio]]-[[Libera Demokrata Partio]] * [[1976]]: Civitanoj de [[Alĝerio]] referendume agnoskis novan konstitucion * [[1977]]: Prezidento de Egiptio [[Anvar Sadat]] faris sian historian viziton en [[Kneset]] - kiel unua [[araboj|arabo]] oficiale vizitis [[Israelo]]n * [[1978]]: Post 46 jaroj la kongreso de la [[Hispana Komunista Partio]] okazis en [[Madrido]] * [[1982]]: [[Belorusio|Belorusa]] [[futbalklubo]] ''[[Dinamo Minsko]]'' iĝis ĉampiono de [[Sovetunio]] * [[1984]]: [[Ĥaosa Komputila Klubo]] fariĝas konata al pli vasta [[publiko]]; En antaŭurboj de [[Meksikurbo]], kvar grandaj kaj diversaj pli malgrandaj [[LPG]]-stokujoj eksplodis * [[1985]]: [[Malvarma Milito]]: unua renkontiĝo inter [[Ronald Reagan]] kaj [[Miĥail Gorbaĉov]] okazis en [[Ĝenevo]]; en [[Usono]] fondiĝis Fondaĵo [[Solidareco (Pollando)|"Solidareco"]] * [[1989]]: [[Senkomunismigo]]: Restaĵoj de [[Vasil Stus]] kaj du aliaj ukrainaj [[disidento]]j, membroj de [[Ukrainia Helsinka unio]], estis transportitaj de la puntendaro Perm-36 ([[gulago]]) kaj reentombigitaj en la Bajkov-[[tombejo]] en [[Kievo]]; [[Ĉeĥoslovaka revolucio en 1989|Ĉeĥoslovaka revolucio]]: en [[Prago]] estiĝis Civitana Forumo, kiun eniris [[antikomunismo|kontraŭkomunistoj]] kun neformala gvidanto [[Vaclav Havel]] * [[1990]]: 22 ŝtatoj de [[NATO]] kaj [[Varsovia Traktato]] subskribis en [[Parizo]] pakton pri [[Konvencia milito|konvenciaj armiloj]] en [[Eŭropo]]; [[Teknologio]]: [[Ofica programaro]] [[Microsoft Office]] lanĉita por [[Microsoft Windows]] * [[1996]]: [[Kofi Annan]] iĝis [[Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj]] * [[1999]]: En [[Svislando]] oni malfermis [[tunelo]]n Vereina, la plej longan en la mondo tunelon de [[etŝpura fervojo]] (19 058 m); [[Kosmoesploro]]: [[Ĉinio]] lanĉis kosmoŝipon [[Shenzhou (kosmoŝipo)|Shenzhou]] - ĝia unua spaca misio * [[2004]]: [[Kievo]]: en [[Domo kun ĥimeroj]] oni inaŭguris muzean-kulturan centron - [[belarto|Belartaj]] ĉefverkoj de Ukrainio; Detrua [[uragano]] frapis la [[pino|pinarbarojn]] de [[Altaj Tatroj]] * [[2005]]: [[Irako]]: [[Masakro de Haditha]] - soldatoj de [[Usona Marinfanteria Korpuso]] murdis 24 personojn; [[Srilanko]]: [[Mahinda Rajapaksa]] iĝis prezidento; [[Monako]]: [[Alberto la 2-a (Monako)|Alberto la 2-a]] ektroniĝis; Japana asteroidsondilo [[Hajabusa]] atingis Itokaŭan * [[2006]]: Premiero de [[ludkonzolo]] [[Wii]] * [[2009]]: [[Herman Van Rompuy]] iĝis [[prezidanto de la Eŭropa Konsilio]] kaj [[Catherine Ashton]] [[alta reprezentanto pri eksterlandaj aferoj kaj sekureca politiko]] * [[2010]]: Norvega insulo [[Janmajeno]] en [[Arkta Oceano]] iĝis [[naturrezervejo]] * [[2012]]: [[Pollando]] iĝis membro de [[Eŭropa Kosma Agentejo]] * [[2013]]: 24 personoj pereis kaj 146 vundiĝis pro [[atenco]] kontraŭ [[ambasadejo]] de [[Irano]] en [[Bejruto]] * [[2017]]: Monda Tago de [[Malriĉeco|Malriĉuloj]] unuafoje festata - laŭ iniciato de papo [[Francisko (papo)|Francisko]] == Naskiĝoj == * [[1600]]: [[Karlo la 1-a (Anglio)|Karlo la 1-a]], reĝo de Anglio, Skotio kaj Irlando (m. [[1649]]) * [[1650]]: [[Henriko (Saksio-Römhild)]], germana duko (m. [[1710]]) * [[1711]]: [[Miĥail Lomonosov]], rusa sciencisto kaj poeto, pioniro de [[fizika kemio]], kreinto de la [[Moskva Ŝtata Universitato]] (m. [[1765]]) * [[1730]]: [[Domenico Pignatelli Di Belmonte]], itala teologo kaj kardinalo (m. [[1803]]) * [[1735]]: [[Vital Mösl]], aŭstra filozofo, benediktano kaj tradukisto (m. [[1809]]) * [[1752]]: [[George Rogers Clark]], usona [[Usona Milito de Sendependeco|revolucia militestro]] (m. [[1818]]) *[[1763]]: [[Carl Ludwig Fernow]], germana arthistoriisto * [[1769]]: [[Elise Bürger]], germana aktorino kaj verkistino (m. [[1833]]) * [[1770]]: [[Bertel Thorvaldsen]], dana skulptisto (m. [[1844]]) * [[1775]]: [[Johann Karl Wilhelm Illiger]], germana [[entomologo]] kaj [[zoologo]] (m. [[1813]]) * [[1799]]: [[René Caillié]], franca esploristo de [[Okcidentafriko]] (m. [[1838]]) * [[1805]]: [[Ferdinand de Lesseps]], franca diplomato kaj entreprenisto efektiviginta [[Sueza kanalo|Suezan kanalon]] kaj [[Panama kanalo|Panaman kanalon]] (m. [[1894]]) * [[1819]]: [[Auguste Vacquerie]], franca ĵurnalisto kaj [[intelektulo]] (m. [[1895]]) * [[1829]]: [[Philibert Vrau]], franca industriisto kaj katolika aktivulo (m. [[1905]]) * [[1831]]: [[James A. Garfield]], prezidento de Usono (m. [[1881]]) * [[1833]]: [[Wilhelm Dilthey]], germana filozofo (m. [[1911]]) * [[1853]]: [[Gabriel Hanotaux]], franca politikisto, historiisto kaj diplomato, kontraŭa al la akcepto de [[esperanto]] kiel laborlingvon de la [[Ligo de Nacioj]] (m. [[1944]]) * [[1854]]: [[Henri Vallienne]], franca kuracisto kaj pacifisto, vicprezidanto de [[Tutmonda Esperantista Kuracista Asocio]], elektita dum [[UK 1908]], laŭverse esperantiginta la du unuajn kantojn de ''[[Eneido]]'' de [[Vergilio]], ''[[Metamorfozoj]]'' de ''[[Ovidio]]'' kaj franclingvan romaneton ''[[Manon Lescaut]]'', aŭtoro de du originalaj [[romano]]j ''[[Kastelo de Prelongo]]'' kaj ''[[Ĉu li?]]'', konata de la broŝuro ''Por kaj kontraŭ Esperanto'' (m. [[1908]]) * [[1854]]: [[Jan Sztolcman]], pola [[bestoscienco|bestosciencisto]], vojaĝisto kaj ornitologo, protekt-iniciatinto de la [[eŭropa bizono]] (m. [[1928]]) * [[1854]]: [[Benedek Jancsó]], hungara historiisto, publikisto (m. [[1930]]) * [[1859]]: [[Maurice Rollet de l'Isle]], franca hidrografia inĝeniero pri marmapoj, pioniro de kartografia aerfotado, kunorganizanto de neokazinta [[UK 1914]], prezidanto de [[Espéranto-France]], membro de [[Internacia Centra Komitato]], gvidanto de [[Internacia Scienca Asocio Esperanta]], aŭtoro de ''Provo de marista terminaro'', ''Konsilaro por la farado de la sciencaj kaj teknikaj vortoj'' (m. [[1943]]) * [[1865]]: [[Otto Eckmann]], germana pentristo kaj dezajnisto (m. [[1902]]) * [[1870]]: [[Walter Runciman]], brita politikisto kaj diplomato (m. [[1949]]) * [[1872]]: [[Alberto Alessio]], itala matematikisto, admiralo kaj [[esperantisto]], partopreninta [[UK 1920]], honora membro de la [[Itala Katedro de Esperanto]] (m. [[1944]]) * [[1875]]: [[Miĥail Kalinin]], sovetia politikisto, membro de [[Politburoo]] de la [[Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio]] (m. [[1946]]) * [[1882]]: [[Dezső Végh]], hungara komunisto, ĵurnalisto, redaktoro, vicurbestro de [[Debreceno]] (m. [[1953]]) * [[1883]]: [[Ágoston Marich]], hungara oficisto de poŝto kaj polico, sekretario de unua [[Esperanto-grupo]] en [[Budapeŝto]], redaktoro kaj eldonisto de kelkaj [[Esperanto-gazeto]]j kiel "[[La Verda Standardo]]" kaj "[[La Polico]]", kontribuanta al [[polico|polica]] [[Esperanto-movado]], Esperanto-kolektisto (m. [[1955]]) * [[1885]]: [[Evža Faulhaber-Čiškovská]], ĉeĥa esperantistino, edzino de [[Frits Faulhaber]], estrarano de la [[Federacio de Laboristaj Esperantistoj]], redaktinta infanrevuon "[[La vojo|La Vojo]]", kuntradukistino al [[Esperanto]] de ''[[Skizoj pri Nederlando (Čapek)|Skizoj pri Nederlando]]'' (m. [[1961]]) * [[1885]]: [[Kazimierz Sosnkowski]], pola generalo kaj politikisto, ĉefkomandanto de la [[Asocio de Armita Batalado]] kaj eksterlande Supera Komandanto de Polaj [[Armitaj fortoj|Armitaj Fortoj]], ministro en la [[pola ekzila registaro]] (m. [[1969]]) * [[1886]]: [[Bohumil Hanč]], ĉeĥa sportisto, skiisto, [[skikurado|skikuranto]] (m. [[1913]]) * [[1888]]: [[José Raúl Capablanca]], kuba [[ŝakmondĉampiono]] (m. [[1942]]) * [[1896]]: [[Bruno Migliorini]], itala lingvisto kaj [[itala esperantisto]], fondinto de [[Esperanta grupo "L.L.Zamenhof"]] en [[Venecio]], kunverkinto de ''[[Esperanta Legolibro]]'', preleganto de [[Somera Universitato]] kadre de [[UK 1930]] kaj [[UK 1932]], membro de la honora komitato de [[UK 1955]] en [[Bolonjo]] (m. [[1975]]) * [[1900]]: [[Anna Seghers]], germana verkistino (m. [[1983]]) * [[1905]]: [[Tommy Dorsey]], usona ĵazmuzkisto, [[trombono|trombonisto]] (m. [[1956]]) * [[1917]]: [[Indira Gandhi]], ĉefministrino de Barato (m. [[1984]]) * [[1918]]: [[Hendrik Christoffel van de Hulst]], nederlanda astronomo kaj matematikisto (m. [[2000]]) * [[1921]]: [[Max Kruse (verkisto)|Max Kruse]], germana verkisto (m. [[2015]]) * [[1925]]: [[Zygmunt Bauman]], pola-juda oficiro kontraŭbatalinta [[Anatemitaj Soldatoj|anatemitajn soldatojn]], filozofo kaj sociologo (m. [[2017]]) * [[1926]]: [[Adalberto Huleŝ]], hungara verkisto, poeto, filozofo, tradukisto, profesoro kaj [[Esperanto-verkisto]], laboranto de [[Hungaria Esperanto-Asocio]] (m. [[2002]]) * [[1926]]: [[Erzsébet Bálint]], hungara muzikinstruistino, primuzika verkistino * [[1927]]: [[László Lator]], hungara poeto kaj [[tradukisto]] (m. [[2023]]) * [[1927]]: [[Judit Petre]], rumania hungara libroeldoneja redaktorino * [[1931]]: [[Sámuel Jakab]], rumania hungara geografo (m. [[2023]]) * [[1936]]: [[Tibor Béla Prezenszky]], rumania hungara inĝeniero pri mekaniko * [[1936]]: [[Ljubiša Samardžić]], serba aktoro, funkciulo de la [[Komunista Partio de Jugoslavio]] (m. [[2017]]) * [[1938]]: [[Ted Turner]], usona amaskomunikila entreprenisto (m. [[2026]]) * [[1943]]: [[László Király (poeto)|László Király]], rumania hungara poeto, prozisto kaj redaktoro * [[1944]]: [[Eugeniusz Rzewuski]], pola afrikisto kaj diplomato, spertulo pri [[svahila lingvo]], [[bantuoj]] kaj portugallingva [[Afriko]] * [[1946]]: [[Győző Székely]], rumania hungara inĝeniero, libroeldoneja redaktoro * [[1950]]: [[Katalin Halmos]], rumania hungara muzikpedagogino * [[1952]]: [[Petra Janů]], ĉeĥa muzikistino, kantistino kaj aktorino * [[1956]]: [[József Sándor (matematikisto)|József Sándor]], rumania hungara matematikisto kaj profesoro * [[1957]]: [[Ofra Haza]], israela kantistino, komponistino kaj aktorino (m. [[2000]]) * [[1961]]: [[Meg Ryan]], usona aktorino * [[1962]]: [[Jodie Foster]], usona aktorino kaj reĝisorino * [[1967]]: [[Gyula Lőrincz]], rumania hungara grafikisto, pentristo, scenejdekoraciisto * [[1972]]: [[Éva Borbély-Bartis]], rumania hungara etnografino * [[1981]]: [[Yfke Sturm]], nederlanda [[fotomodelo|fotomodelino]] == Mortoj == * [[496]]: [[Gelasio la 1-a]], papo * [[498]]: [[Anastazio la 2-a]], papo * [[766]]: [[Egbert (Jorko)|Egbert]], ĉefepiskopo de Jorko, Anglio (n. nekonata) * [[1092]]: [[Malikŝah la 1-a]], [[sultano]] de [[Selĝuka Imperio]] (n. [[1055]]) * [[1408]]: [[Bálint Alsáni]], hungara kardinalo, [[kanoniko]], diplomato (n. [[1330]]) * [[1492]]: [[Ĝami]], persa [[sufiismo|sufiisma]] poeto, mistikulo, historiisto, teologo (n. [[1414]]) * [[1557]]: [[Bona Sforza]], dukino de [[Bari]], reĝino de Pollando (n. [[1494]]) * [[1580]]: [[Jiří Melantrich]], ĉeĥa libropresisto kaj eldonisto (n. [[1511]]) * [[1630]]: [[Johann Hermann Schein]], germana poeto kaj [[komponisto]] (n. [[1586]]) * [[1665]]: [[Nicolas Poussin]], franca pentristo (n. [[1594]]) * [[1672]]: [[John Wilkins]], angla episkopo, [[naturfilozofio|naturfilozofo]], [[kriptografiisto]], kunfondinto de la [[Reĝa Societo de Londono]], kies libro ''[[Reala Karaktero]] kaj Filozofia Lingvo'' inspiris Ludovikon Zamenhof krei esperanton (n. [[1614]]) * [[1729]]: [[Johann Franz Buddeus]], germana teologo, historiisto kaj filozofo, profesoro pri [[morala teologio]] (n. [[1667]]) * [[1825]]: [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]], imperiestro de Rusio (n. [[1777]]) * [[1828]]: [[Franz Schubert]], aŭstra komponisto (n. [[1797]]) * [[1855]]: [[Mihály Vörösmarty]], hungara verkisto (n. [[1800]]) * [[1883]]: [[Dániel Benkő]], hungara agrikulturisto kaj akademiano (n. [[1799]]) *[[1883]]: [[Arnold Schaefer]], germana historiisto * [[1884]]: [[George Bissell]], usona nafto-magnato (n. [[1821]]) * [[1891]]: [[Gergely Csiky]], hungara dramverkisto kaj tradukisto (n. [[1842]]) * [[1895]]: [[Tivadar Törös]], hungara ĵurnalisto, esploristo pri [[armenoj]] en [[Hungario]] (n. [[1858]]) * [[1910]]: [[Rudolph Fittig]], germana kemiisto, izolinta [[fenantreno]]n el ŝtonkarbo, esplorinta strukturon de [[naftalino]] (n. [[1835]]) * [[1915]]: [[Joe Hill]], sveda-usona politika [[kantisto]] kaj membro de la sindikato [[Industriaj Laboristoj de la Mondo]] (n. [[1879]]) * [[1936]]: [[August Possecker]], germana paleontologo, kolektanto de [[fosilio]]j (m. [[1936]]) * [[1942]]: [[Bruno Schulz]], pola verkisto, desegnisto kaj [[literatura kritiko|literaturkritikisto]], murdita (n. [[1892]]) * [[1945]]: [[Albert Fogarasi]], hungara filologo, historiisto, rektoro (n. [[1851]]) * [[1950]]: [[Gregor Eisvogel]], germana trapisto kaj abato (n. [[1873]]) * [[1967]]: [[Kazimierz Funk]], pola [[biokemio|biokemiisto]], esploristo, kreinto de scienco pri [[vitamino]]j, okupiĝanta pri kuracado de malsanuloj kun [[avitaminozo]] (n. [[1884]]) * [[1967]]: [[João Guimarães Rosa]], brazila verkisto, kuracisto, diplomato, [[poligloto]] scipovanta [[Esperanto]]n (n. [[1908]]) * [[1968]]: [[Leonard Nowell Mansell Newell]], angla [[asekuro|asekuristo]], sekretario kaj vicprezidanto de [[Londona Esperanto-Klubo]], ĉefredaktoro de "[[International Language]]", kunorganizanto de [[UK 1930]] kaj [[UK 1932]], kontribuanto al "[[Literatura Mondo]]" kaj poemantologio ''[[Dekdu Poetoj]]'', prezidanto de [[Aŭstralia Esperanto-Asocio]] (n. [[1902]]) * [[1970]]: [[Andrej Ivanoviĉ Jeremenko]], sovetia [[militisto]], marŝalo de Sovetunio (n. [[1892]]) * [[1989]]: [[Elvira Lippe]], latva [[Esperanta literaturo|Esperanto-poetino]] (n. [[1904]]) * [[1993]]: [[Leonid Gajdaj]], sovetia, rusia filmreĝisoro (n. [[1923]]) * [[2007]]: [[Magda Szabó]], hungara verkistino (n. [[1917]]) * [[2010]]: [[Lajos Demény]], rumanihungara historiisto (n. [[1926]]) * [[2012]]: [[Arkadij kaj Boris Strugackij|Boris Strugackij]], sovetia, rusia verkisto pri [[sciencfikcio]] (n. [[1933]]) * [[2017]]: [[Charles Manson]], usona [[krimo|krimulo]] (n. [[1934]]) * [[2017]]: [[Jana Novotná]], ĉeĥa tenisistino (n. [[1968]]) * [[2019]]: [[Fritz von Weizsäcker]], germana kuracisto, specialisto pri [[interna medicino]] kaj [[gastroenterologio]] (n. [[1960]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Orientaj katolikaj eklezioj]]: [[Obadja (profeto)|Obadja]], biblia juda [[profeto]] * [[Sankta Elizabeto]] de [[Hungario]], landgrafino en [[Turingio]] * [[Nacia tago]] en [[Monako]], nomfesto de princo [[Rainier la 3-a (Monako)|Rainier la 3-a]] * [[Internacia tago de viroj]], ekde 1992 * [[Monda Neceseja Tago|Monda Tago de Necesejoj]], decidita en 2001 * [[Internacia Tago de Infanaj Viktimoj de Agreso|Internacia Prevento-Tago kontraŭ Perforto al Infanoj]] - ekde 2001 == Tagoj de [[semajno]] == La '''19-a de novembro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]. {{Projektoj}} [[Kategorio:19-a de novembro| ]] [[Kategorio:Novembro|19]] [[Kategorio:19-a tago de la monato|#11]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#1119]] ixvovzn53qiwdn5fj2fnztnc3nmtbk9 0 5293 9368363 9295075 2026-05-07T19:02:06Z Tirolischleioans 254019 /* Mortoj */ 9368363 wikitext text/x-wiki {{KalendaroMarto}} {{marto}} La '''9-a de marto''' estas la 68-a tago de la jaro (la 69-a en superjaroj) laŭ la [[gregoria kalendaro]]. 297 tagoj restas. Je la 9-a de marto okazis, interalie: == Eventoj == * [[-141]]: Liu Che, postmorte konata kiel la ĉina imperiestro [[Wu Di]], transprenis la tronon * [[1009]]: La plej malnova mencio pri [[Litovio]] aperis en ''[[Analoj de Quedlinburg]]'' * [[1009]]: (aŭ la 14-an de februaro) [[martiro|Martira]] morto de [[Bruno von Querfurt]] kune kun 18 misiistoj [[landlimo|landlime]] de [[Litovio]] kaj [[Kieva Regno]] * [[1152]]: [[Aachen|Akeno]]: [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 1-a]] kroniĝis kiel reĝo de Germanio * [[1276]]: [[Augsburg]] iĝis [[libera regna urbo]] * [[1309]]: "[[Ekzilo babilona]]": [[Papado en Avinjono]] komenciĝis - [[Klemento la 5-a]] translokiĝis al [[Avinjono]] * [[1497]]: En [[Bolonjo]] [[Koperniko]] malkovris, rigardante pasadon de la [[Luno]] tra stelo [[Aldebarano]], ke la [[tercentra teorio]] estas falsa * [[1500]]: [[Pedro Álvares Cabral]] forlasis [[Portugalio]]n kaj [[navigado|eknavigis]] al [[Barato]] komandante 13 ŝipojn * [[1513]]: Ne posedanta [[ordino]]n, [[Leono la 10-a]] iĝis [[papo]] - la lasta tiutipa kazo en historio de la [[Romkatolika Eklezio]] * [[1562]]: [[Italio]]: en [[Napolo]] sub minaco de [[mortpuno]] oni malpermesis [[kiso]]jn en publikaj lokoj * [[1589]]: [[Pollando]] subskribis kun [[habsburgoj]] [[traktato]]n de [[Bytom]] (tiutempe ĉeĥa) kaj [[Będzin]] laŭ kiu ili agnoskis [[Sigismundo la 3-a Vasa|Sigismundon la 3-a]] [[listo de reĝoj de Pollando|reĝo de Pollando]] kaj [[listo de regantoj de Litovio|litova grandduko]] * [[1617]]: [[Svedio]] kaj [[Rusia carlando]] subskribis pactraktaton en [[Tiĥvin|Stolbovo]] * [[1701]]: Sur la [[kastelo]] en [[Biržai|Birże]] renkontiĝis reĝo de Pollando [[Aŭgusto la 2-a (Pollando-Litovio)|Aŭgusto la 2-a]] kun [[caro]] de Rusio [[Petro la Granda]] * [[1776]]: Skota ekonomikisto kaj filozofo [[Adam Smith]] publikigis libron ''[[La Riĉo de Nacioj]]'' * [[1786]]: En [[Krakovo]] estis fondita [[loĝio]] de [[framasonismo]] "[[Superstiĉo]] Venkita" * [[1796]]: [[Napoleono Bonaparte]] edziĝis kun [[vidvino|vidviniĝinta]] nobelulino [[Jozefino de Beauharnais]] ŝanĝante sian nomon Buonaparte al pli francan * [[1814]]: [[Napoleonaj Militoj]]: batalo de [[Laon]] komenciĝis * [[1831]]: Reĝo de Francio [[Ludoviko-Filipo (Francio)|Ludoviko-Filipo]] fondis [[Fremdula Legio|Fremdulan Legion]] * [[1842]]: [[Milano]]: en [[Teatro alla Scala]] okazis premiero de la opero ''[[Nabucco]]'' de [[Giuseppe Verdi]] * [[1846]]: En [[Lahore]] oni subskribis pactraktaton finantan la unuan [[milito]]n de [[britoj]] kun [[sikismo|siĥoj]] * [[1863]]: [[Januara ribelo]] kontraŭ [[Rusia imperio]]: venko de [[insurekcio|insurekcianoj]] en la batalo apud [[Myszyniec]] * [[1882]]: Aŭstra astronomo [[Johann Palisa]] malkovris asteroidon [[223 Rozo|Rozo]] * [[1888]]: [[Frederiko la 3-a (Germana Regno)|Frederiko la 3-a]] iĝis germana imperiestro kaj reĝo de Prusio * [[1889]]: [[Meneliko la 2-a (Etiopio)|Meneliko la 2-a]] iĝis imperiestro de Etiopio * [[1908]]: Sporta klubo [[Inter Milano]] fondiĝis en Italio * [[1915]]: En [[Varsovio]] estis fondita [[studenta korporacio]] ''Aquilonia'' * [[1916]]: [[Unua mondmilito]]: La [[Germana Regno]] deklaris militon kontraŭ [[Portugalio]]; aŭstra-itala batalo apud rivero [[Soĉa|Isonzo]] komenciĝis; [[Meksika revolucio]]: taĉmento de meksikaj revoluciuloj atakis [[Nov-Meksiko]]n * [[1918]]: [[Belorusa Popola Respubliko]] estis proklamita dum la 1-a Tutbelorusa Kunveno; ĉefurbo de [[Rusio]] estis translokita de [[Sankt-Peterburgo|Petrogrado]] al [[Moskvo]] * [[1919]]: [[Dua Pola Respubliko]]: volontula kompanio de la [[ribelo de Grandpolujo|ribelantoj de Grandpolujo]] ekiris al Malgrandpolujo por partopreni en la [[pola-ukraina milito]] * [[1920]]: Komedia [[muta filmo]] de [[Ernst Lubitsch]] ''Filinoj de Kohlhiesel'' kun [[Henny Porten]] aperis * [[1923]]: [[Lenin]] spertis trian [[apopleksio]]n — li ne plu povis paroli kaj retiriĝis de [[Sovetunio|soveta]] registaro * [[1932]]: [[Éamon de Valera]] iĝis ĉefministro de [[Irlanda Libera Ŝtato]] * [[1933]]: [[Usono]]: 100-taga enkondukado de [[New Deal|Nova Interkonsento]] komenciĝis - nuligo de [[orbazo]] * [[1936]]: En Przytyk apud [[Radom]] okazis [[tumulto]], dum kiu mortfalis kelkaj [[judoj]] kaj [[poloj]] * [[1940]]: [[Vintra milito]]: albordiĝo de sovetaj [[trupo (armeo)|trupoj]] nord-okcidente de [[Viborg]] ([[Viborga golfo]]) * [[1941]]: [[Albanio|Albana]] Fronto: fina [[grekoj|greka]] atako al [[Tepelenë]]; [[Provinco Gjirokastër]]: komenco de granda itala ofensivo direkte al Këlcyra sub persona kontrolo de [[Benito Mussolini|Mussolini]]; [[Balkanoj]]: unuoj de 12-a germana armeo atingis bulgaran-grekan [[landlimo]]n * [[1942]]: [[Miklós Kállay]] iĝis [[ĉefministro de Hungario]]; admiralo [[Yamamoto Isoroku]] ordonis fari operacon direkte al [[Cejlono]] kaj protekti de la maro la [[Birmo|birman]] operacon; [[Londono]]: interkompreno pri la principoj de organizado kaj uzo de grekaj [[armitaj fortoj]] sur la brita teritorio; Bomba Korpuso de [[brita aerarmeo|RAF]] nokte atakis [[Essen]] * [[1943]]: [[Operaco Reinhardt]]: al [[koncentrejo]] [[Aŭŝvico]] alvenis transporto kun 1200 judoj de [[Drancy]] en [[Francio]], el kiu 1060 [[SS (organizaĵo)|SS]] tuj direktis [[murdo|murdi]] per [[gaso]]; [[Bulgario]] ne permesis [[deportado]]n al [[koncentrejo]]j de ĉ. 50 mil [[judoj]] - oni haltigis foriron de [[trajno]]j en [[Plovdiv]]; generalo [[Hans Jürgen von Arnim]] transprenis komandon post marŝalo [[Erwin Rommel]] de Armea Grupo "[[Afriko]]"; nokte la [[brita aerarmeo]] atakis [[Munkeno]]n * [[1944]]: [[Holokaŭsto]]: en koncentrejo [[Aŭŝvico]] 3 791 judoj alveturigitajn de koncentrejo [[Terezín]] en [[Ĉeĥoslovakio]] per [[gaso]] murdiĝis; [[Tomaszów Lubelski]]: komencita dutaga venĝo de polaj unuoj kontraŭ ukrainaj vilaĝoj - oni ekbruligis 20 vilaĝojn, 1500 loĝantoj pereis; [[Estonio]]: preskaŭ 757 personoj pereis pro soveta aeratako al [[Talino]]; [[Sovetunio]]: Operaco ''[[Lento]]'' finiĝis - oni [[deportado|deportis]] [[ĉeĉenoj]]n kaj [[inguŝoj]]n al [[Centra Azio]] kaj [[Kazaĥa SSR]], entute pli ol 500 mil personoj; [[usona aerarmeo]] atakis [[Berlino]]n; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: la [[ruĝa armeo]] de Sovetunio atakis [[Pskovo]]n kaj konkeris [[Starokostjantiniv]]; [[Kokosinsuloj]]: japana [[Krozoŝipo (armea)|krozŝipo]] "Tone" sinkigis britan [[komerca ŝipo|komercan ŝipon]] "Bekar" - oni mortigis 72 ŝiprompiĝintojn * [[1945]]: [[Argentino]]: malfondo de la politikaj partioj; [[Stalin]] respondis al letero de rumana ĉefministro, ke la soveta registaro konsentas rumanan administradon en la norda [[Transilvanio]]; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: usona armeo aliris al [[Andernach]] kaj konkeris [[Bonn]]; usona aerarmeo atakis [[Sinsjan]]; Birma Fronto: barata infanterio komencis sturmon de [[Mandalajo]]; [[Japanio|Japana]] [[puĉo]] por ekregi [[Franca Hindoĉinio|Francan Hindoĉinion]]: japanan [[ultimato]]n la francoj reĵetis; japanoj malarmigis francajn trupojn en [[Vjetnamio]] kaj [[Kamboĝo]], francaj unuoj en [[Laoso]] rezistis kaj komencis retiriĝi al [[Ĉinio]]; nokta [[Bombardado de Tokio (10a de marto 1945)|bombado de Tokio]] post la tago: [[bombaviadilo]]j de usona aerarmeo ellasis [[brulbombo]]jn sur [[ligno|lignan]] domaron - en fajrotempesto pereis 80 mil personoj kaj pli ol 100 mil vundiĝis, 25% de konstruaĵoj detruitaj, 14 pafalterigitaj [[atakaviadilo]]j [[Boeing B-29 Superfortress]] * [[1949]]: [[Sejmo (Pollando)|Pola Sejmo]] voĉdonis pri likvido de [[analfabeteco]] * [[1950]]: [[Islando]] membriĝis al [[Konsilio de Eŭropo]] * [[1953]]: [[Entombigo]] de [[Josif Stalin]] okazis en la [[Maŭzoleo de Lenin]] * [[1956]]: [[Sovetunio]]: en [[Tbiliso]] okazis subpremo de [[manifestacio]], kontraŭinta malkonstruon de la Stalin-kulto — pereis ne malpli ol 80 protestantoj * [[1956]]: En [[Kipro]] britoj arestis ĉefepiskopon de [[Kipra Ortodoksa Eklezio]] [[Makarios la 3-a (Kipro)|Makarios la 3-a]] kaj [[ekziligo|ekzilis]] lin al [[Sejŝeloj]] ([[Hinda Oceano]]) * [[1957]]: [[Tertremo]] en [[Alasko]], unu el la plej fortaj en la historio, kaŭzis ondojn de [[cunamo]] * [[1959]]: [[Varsovio|Varsovia]] Juĝejo [[mortpuno|mortkondamnis]] germanan [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio|nazian]] altrangulon Erich Koch pro [[militkrimo]]j kaj [[genocido]] dum la dua mondmilito - la verdikto ne estis plenumita * [[1959]]: En [[Nov-Jorko]] oni prezentis la [[pupo Barbie|pupon Barbie]], kiu debutis en la [[foiro]] de [[ludilo]]j * [[1973]]: [[Ĉinio]] kaj [[Hispanio]] ligis [[diplomatio|diplomatiajn]] rilatojn * [[1976]]: Premiero de historia filmo ''[[Kazimiro la 3-a (Pollando)|Kazimiro la Granda]]'' de [[Czesław Petelski|Ewa kaj Czesław Petelski]] * [[1980]]: Unua balotado al [[Eŭskoj|eŭska]] parlamento * [[1983]]: [[Milita stato en Pollando]]: komenciĝis proceso de [[Anna Walentynowicz]], akuzita pri organizo de [[Solidareco (Pollando)|solidareca]] [[striko]] en la [[Ŝipfarejo]] de [[Gdańsk]] — oni kondamnis ŝin al unu jaro kaj tri monatoj da malliberigo kun trijara prokrasto * [[1990]]: En [[meteologio|meteologia]] [[observatorio]] sur pola-ĉeĥa monto [[Neĝulo]] oni mezuris rekordan en Pollando rapidecon de [[vento]]-blovo (346 km/h) * [[1991]]: Sur stratoj de [[Beogrado]] okazis [[manifestacio]]j kontraŭ la serba prezidento [[Slobodan Miloŝeviĉ]] * [[1996]]: [[Jorge Sampaio]] iĝis prezidento de Portugalio * [[1999]]: [[Malajzio]]: malfermo de la [[Internacia Kurejo Sepang]] * [[2000]]: En [[Usono]] estis lanĉita [[Nupedia]], reta enciklopedio, konata kiel antaŭulo de [[Vikipedio]] * [[2002]]: En [[palestinanoj|palestina]] [[atenco]] al kafejo en [[Jerusalemo]] pereis 11 personoj kaj pli ol 50 estis vunditaj * [[2005]]: Kosmosondilo [[Misio Cassini-Huygens|''Cassini-Huygens'']] traflugis 500 km super la surfaco de [[Encelado (luno)|Encelado]], la luno de [[Saturno (planedo)|Saturno]] * [[2006]]: [[Aníbal Cavaco Silva]] iĝis prezidento de Portugalio * [[2008]]: [[Franca Gujano]]: lanĉita en [[Kourou]], ATV-001 Jules Verne, la unua aŭtomata transdona [[veturilo]] de [[Eŭropa Kosma Agentejo]], estis direktita al [[Internacia Kosmostacio]] * [[2010]]: [[Usono]]: en [[Vaŝingtono]] ekvalidis [[geedzeco]] por [[samseksemo|samseksemuloj]] * [[2011]]: En [[talibanoj|talibana]] atenco de [[sinmortigo|sinmortiginto]] en [[Peŝavaro]] 37 personoj pereis kaj 45 vundiĝis; usona [[Kosmopramo Discovery]] finis sian lastan mision - STS-133 * [[2012]]: En [[Gaza Sektoro]] komenciĝis 4-taga israela-palestina armita konflikto; polaj [[montgrimpado|montgrimpistoj]] kiel unuaj en la mondo [[vintro|vintre]] konkeris [[Gaŝerbrum 1]] en [[Karakorumo]] * [[2016]]: Plena [[suna eklipso]] okazis en [[Indonezio]] ([[Bangka-Belitungo]], [[Balikpapan]], [[Ternato]]) * [[2017]]: [[Donald Tusk]] estis konfirmita [[Prezidanto de la Eŭropa Konsilio]] == Naskiĝoj == * [[1291]]: [[Cangrande la 1-a della Scala]], itala nobelo, patrono de [[Dante Alighieri]] (m. [[1329]]) * [[1454]]: [[Amerigo Vespucci]], itala komercisto, navigisto, esploristo kaj kartografo (m. [[1512]]) * [[1568]]: [[Luigi Gonzaga]], itala jezuito kaj sanktulo (m. [[1591]]) * [[1671]]: [[Sebastian Stumpfegger]], aŭstra ŝtonskulptisto kaj ĉefkonstruisto (m. [[1749]]) * [[1695]]: [[Martín Sarmiento]], hispana [[benediktanoj|benediktano]], verkisto, erudito (m. [[1772]]) * [[1697]]: [[Friederike Caroline Neuber]], germana teatrestrino (m. [[1760]]) * [[1737]]: [[Josef Mysliveček]], ĉeĥa komponisto (m. [[1781]]) * [[1749]]: [[Honoré-Gabriel Riqueti de Mirabeau]], franca politikisto, politika verkisto, diplomato, ĵurnalisto (m. [[1791]]) * [[1753]]: [[Jean-Baptiste Kléber]], franca generalo (m. [[1800]]) * [[1758]]: [[Franz Joseph Gall]], germana anatomo kaj frenologo (m. [[1828]]) * [[1789]]: [[Ephraim Salomon Unger]], germana profesoro pri matematiko (m. [[1870]]) * [[1814]]: [[Taras Ŝevĉenko]], ukraina nacia poeto kaj pentristo (m. [[1861]]) * [[1822]]: [[Alexander Campbell (kanada politikisto)|Alexander Campbell]], kanada juristo kaj politikisto, unu el [[Patroj de la Konfederacio]] (m. [[1892]]) * [[1852]]: [[Hieronim Derdowski]], kaŝuba poeto, humuristo, ĵurnalisto kaj eldonisto de pola diaspora gazetaro (m. [[1902]]) * [[1856]]: [[Hermann Iseke]], germana poeto, juristo kaj romkatolika pastro (m. [[1907]]) * [[1856]]: [[Eddie Foy]], usona [[vodevilo|vodevila]] aktoro kaj komediisto (m. [[1928]]) * [[1859]]: [[Peter Altenberg]], aŭstra verkisto (m. [[1919]]) * [[1870]]: [[Hugo Koch]], nederlanda inventisto, kunkreinto de la ĉifrilo ''[[Enigma]]'' (m. [[1928]]) * [[1883]]: [[Franciŝak Aljaĥnoviĉ]], belorusa verkisto, dramisto, kunlaborinto kun nazioj (m. [[1943]]) * [[1887]]: [[Leopold Berger]], ĉeĥa kemia inĝeniero el [[Potštejn]], fondinto de [[Bohema Esperanto-Servo]] kaj eldonanto de [[BES-a Adresaro|BES-ajn Adresarojn]] (m. nekonata) * [[1890]]: [[Vjaĉeslav Molotov]], soveta altrangulo, ministro pri eksteraj aferoj (m. [[1986]]) * [[1891]]: [[José P. Laurel]], filipina advokato, verkisto kaj prezidento de [[marioneta ŝtato]] dum la japana [[okupado]] (m. [[1959]]) * [[1891]]: [[Kurt Latte]], germana klasika filologo (m. [[1964]]) * [[1891]]: [[Georg Fröschel]], aŭstra akvokato, ĵurnalisto kaj verkisto (m. [[1979]]) * [[1892]]: [[Josef Weinheber]], aŭstra verkisto, poeto, profesoro (m. [[1945]]) * [[1902]]: [[Elio Migliorini]], itala geografo, unu el "kaŝitaj kolonoj" de la [[itala Esperanto-movado]], aŭtoro de ''[[Esperanta Legolibro (Migliorini)|Esperanta Legolibro]]'', kunlaboranto de italaj [[Esperanto-gazeto]]j, [[UEA-delegito]] (m. [[1988]]) * [[1906]]: [[David Smith]], usona skulptisto kaj pentristo (m. [[1965]]) * [[1907]]: [[Mircea Eliade]], rumana [[religioscienco|religiologo]], [[hindologio|hindologo]], filozofo de kulturo, diplomato, verkisto kaj eseisto, esploristo de religiaj [[arketipo]]j (m. [[1986]]) * [[1910]]: [[Samuel Barber]], usona komponisto (m. [[1981]]) * [[1913]]: [[György Bözödi]], hungara sociografo, historiisto, verkisto (m. [[1989]]) * [[1917]]: [[Ralph Harry]], aŭstralia juristo kaj diplomato kontribuinta al la [[Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj]], la [[Ĉarto de Unuiĝintaj Nacioj]] kaj de la internacia mara juro, [[Esperanto-vortaristo]] (m. [[2002]]) * [[1920]]: [[Pál Soós]], rumania hungara kemiisto (m. [[1996]]) * [[1924]]: [[Peter Scholl-Latour]], germana ĵurnalisto kaj islamologo * [[1928]]: [[Júlia Bereczky]], hungara aktorino kaj reĝisorino (m. [[2007]]) * [[1929]]: [[Zillur Rahman]], prezidento de Bangladeŝo (m. [[2013]]) * [[1930]]: [[Edwin de Kock]], sudafrik-devena usona instruisto kaj profesoro, poligloto, Esperanto-poeto kaj [[esperantologo]], prezidanto de la [[Esperanto-Asocio de Suda Afriko|EASA]], membro de [[Akademio de Esperanto|AdE]], [[honora membro de UEA]] (m. [[2022]]) * [[1930]]: [[Kurt Sobotka]], aŭstra kabaredisto, aktoro kaj verkisto (m. [[2017]]) * [[1934]]: [[Jurij Gagarin]], soveta armea [[piloto]], unua [[kosmonaŭto]], [[Heroo de Sovetunio]] (m. [[1961]]) * [[1935]]: [[Pál Binder]], rumanihungara historiisto (m. [[1995]]) * [[1936]]: [[András Gaál]], rumania hungara pentristo (m. [[2021]]) * [[1941]]: [[Ferenc Balogh (inĝeniero)|Ferenc Balogh]], rumania hungara inĝeniero * [[1943]]: [[Bobby Fischer]], usona-islanda grandmajstro de [[ŝako]] (m. [[2008]]) * [[1946]]: [[Elemér Kincses]], rumania hungara reĝisoro, dramisto * [[1948]]: [[Emma Bonino]], itala politikistino * [[1948]]: [[Eric Fischl]], usona artisto * [[1952]]: [[Zsuzsa Hadházy]], rumania hungara ĵurnalistino, redaktorino, poeto (m. [[2011]]) * [[1955]]: [[Ornella Muti]], itala aktorino * [[1957]]: [[Mona Sahlin]], sveda politikistino, prezidantino de [[Sveda socialdemokratia partio]] * [[1957]]: [[Roberto Accornero]], itala aktoro * [[1964]]: [[Juliette Binoche]], franca aktorino * [[1966]]: [[Jörn Luther]], germana historiisto, muzikisto kaj eksa disidento kontraŭkomunisma * [[1971]]: [[Diego Torres]], argentina [[kantaŭtoro]] kaj aktoro * [[1972]]: [[Kerr Smith]], usona aktoro * [[1981]]: [[Barna Éltes]], rumania hungara skulptisto == Mortoj == * [[1009]]: [[Bruno von Querfurt]], germana [[benediktanoj|benediktano]], katolika sanktulo (n. ĉirkaŭ [[974]]) * [[1422]]: [[Jan Želivský]], ĉeĥa husana predikisto (n. nekonata) * [[1444]]: [[Leonardo Bruni]], itala [[kroniko|kronikisto]] (n. [[1369]]) * [[1661]]: [[Jules Mazarin]], kardinalo, la unua ministro de Francio (n. [[1602]]) * [[1694]]: [[Kaspar Sagittarius]], germana historiisto (n. [[1643]]) * [[1752]]: [[Claude-Joseph Geoffroy]], franca apotekisto, botanikisto, [[fungoscienco|fungologo]] kaj kemiisto (n. [[1685]]) * [[1793]]: [[Zsigmond Koréh]], hungara pentristo, kuprogravuristo, tradukisto (n. [[1761]]) * [[1809]]: [[Christoph Emanuel Schultze]], germana misiisto en Usono (n. [[1740]]) * [[1825]]: [[Anna Laetitia Barbauld]], angla poetino, eseistino kaj verkistino (n. [[1743]]) * [[1831]]: [[Friedrich Maximilian Klinger]], germana verkisto (n. [[1752]]) * [[1847]]: [[Mary Anning]], angla [[paleontologio|paleontologo]], kolektistino kaj komercistino de [[fosilio]]j (n. [[1799]]) * [[1851]]: [[Hans Christian Ørsted]], dana fizikisto kaj kemiisto (n. [[1777]]) * [[1857]]: [[Dominiko Savio]], itala katolika [[listo de sanktuloj|sanktulo]], patrono de [[messervanto]]j (n. [[1842]]) * [[1888]]: [[Vilhelmo la 1-a (Germana Regno)|Vilhelmo la 1-a]], reĝo de Prusio kaj [[germana imperiestro]] (n. [[1797]]) * [[1891]]: [[Amalie Dietrich]], germana botanikistino laboranta en Aŭstralio (n. [[1821]]) * [[1894]]: [[Lajos Medgyes]], hungara poeto, eklezia verkisto (n. [[1817]]) * [[1895]]: [[Leopold von Sacher-Masoch]], aŭstra verkisto (n. [[1836]]) * [[1897]]: [[Jamal al-Din al-Afghani]], afgana politikisto, kreinto de [[islamo|tutislamismo]] (n. [[1838]]) * [[1902]]: [[Hermann Allmers]], germana verkisto kaj poeto (n. [[1821]]) * [[1918]]: [[Frank Wedekind]], germana verkisto (n. [[1864]]) * [[1921]]: [[Max Friedrich Kunze]], germana forstoscienculo (n. [[1838]]) * [[1934]]: [[Lajos Varjassy]], hungara, rumania hungara juristo, politikisto (n. [[1852]]) * [[1936]]: [[Juktesvar Giri]], barata astrologo, [[guruo]] kaj [[jogo|jogano]] (n. [[1855]]) * [[1948]]: [[Edgar von Wahl]], [[baltaj germanoj|baltgermana]]-estona instruisto, membro de la [[Internacia Akademio de Volapuko]], kunfondinto de la unua [[Esperanto-asocio]] "[[Espero (asocio)|Espero]]", reformema batalanto kontraŭ [[esperanto]] kaj kreinto de [[artefarita lingvo]] [[Okcidentalo]], publikigitan en "[[Kosmoglott]]" (m. [[1867]]) * [[1948]]: [[Károly Gspann (filo)|Károly Gspann]], rumania hungara kuracisto (n. [[1900]]) * [[1952]]: [[Aleksandra Miĥailovna Kolontaj]], soveta diplomatino (n. [[1872]]) * [[1961]]: [[Gusztávné Oláh]], hungara pentristino (n. [[1872]]) * [[1961]]: [[János Horváth (literaturhistoriisto)|János Horváth]], hungara literaturhistoriisto (n. [[1878]]) * [[1971]]: [[Ferenc Jankovich]], hungara poeto, verkisto, tradukisto (n. [[1907]]) * [[1975]]: [[Marie Gevers]], belga verkistino verkanta franclingve (n. [[1883]]) * [[1977]]: [[Maurycy Frydman]], barata [[inĝeniero]], socia kaj por-sendependa aganto (n. [[1901]]) * [[1977]]: [[Gerő Sárközi]], rumania hungara agrikulturisto kaj poeto (m. [[1908]]) * [[1979]]: [[Andreo Cseh]], rumana-hungara pastro kaj esperantisto, aŭtoro de [[Cseh-metodo|kursmetodo]] pri instruado de [[Esperanto]], [[ĉefdelegito]] de [[UEA]], kunfondinto de [[Internacia Esperanto-Instituto]], fondinto kaj ĉefredaktoro de la gazeto "[[La Praktiko]]" (n. [[1895]]) * [[1982]]: [[Leonido Utjosov]], rusia, soveta kantisto, ĵaza muzikisto (n. [[1895]]) * [[1988]]: [[Kurt Georg Kiesinger]], kanceliero de [[Federacia Respubliko Germanio]] (n. [[1904]]) * [[1992]]: [[Menaĥem Begin]], Nobelpremiita ĉefministro de Israelo (n. [[1913]]) * [[1994]]: [[Fernando Rey]], hispana aktoro (n. [[1917]]) * [[1994]]: [[Charles Bukowski]], usona poeto kaj verkisto (n. [[1920]]) * [[1997]]: [[Jean-Dominique Bauby]], franca ĵurnalisto (n. [[1952]]) * [[2002]]: [[Margit Szerémy Bródy]], rumania hungara okulkuracisto, oftalmologino (n. [[1914]]) * [[2004]]: [[Albert Mol]], nederlanda verkisto kaj aktoro (n. [[1917]]) * [[2004]]: [[Harold Brown]], sveda esperantisto, kies teatraĵojn eldonis [[Sveda Esperanto Federacio]] (n. [[1925]]) * [[2006]]: [[John Profumo]], angla soldato kaj politikisto (n. [[1915]]) * [[2013]]: [[Adam Pleśnar]], pola socia aganto, opoziciisto, membro de la [[Defend-Movado de Homrajtoj kaj de Civitanaj Rajtoj]], aktivulo de [[Pola Esperanto-Asocio]] (n. [[1931]]) * [[2016]]: [[Naná Vasconcelos]], brazila [[ĵazo|ĵaza]] [[frapinstrumento|frapinstrumentisto]] (n. [[1944]]) *[[2019]]: [[Elizabeth T. Spira]], aŭstra ĵurnalistino == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj remmoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: Sankta [[Simplicio]], papo enkondukinta [[henotikon]]; [[Dominiko Savio]], itala studento de [[Don Bosco]], sanktulo * [[Belizo]]: Tago de Barono Bliss == Tagoj de [[semajno]] == La '''9-a de marto''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; {{Projektoj|wikinewscat=9-a de marto}} * [[Merkredo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]. [[Kategorio:9-a de marto| ]] [[Kategorio:Marto|09]] [[Kategorio:9-a tago de la monato|#03]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0309]] nq1raulda3jv67j1xod88arqjvrmmiw 0 5479 9368362 9345830 2026-05-07T19:01:14Z Tirolischleioans 254019 /* Naskiĝoj */ 9368362 wikitext text/x-wiki {{KalendaroDecembro}} {{decembro}} La '''24-a de decembro''' estas la 358-a tago de la jaro (la 359-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 7 tagoj restas. Je la 24-a de decembro okazis, interalie: == Eventoj == * [[562]]: [[Konstantinopolo]]: remalfermo de [[Hagia Sofia]] kun rekonstruita, post kelkaj [[tertremo]]j, [[kupolo]] * [[640]]: [[Johano la 4-a (papo)|Johano la 4-a]] iĝis [[papo]] * [[759]]: Poeto [[Du Fu]] el [[Tang-dinastio]] forveturis al [[Ĉengduo]], restante kun sia kolego kaj poeto Pei Di, kie li verkis [[verso]]jn pri la vivo en sia [[pajlo|pajlotegmenta]] [[kabano]] * [[1144]]: [[Islamo|Islamanoj]] rekonkeris [[Şanlıurfa|Edessa]]n * [[1165]]: [[Vilhelmo la 1-a (Skotlando)|Vilhelmo la 1-a]] kroniĝis kiel [[Listo de skotlandaj monarkoj|reĝo de Skotlando]] * [[1223]]: [[Sankta Francisko el Asizo]] aranĝis unuan [[kripo]]n en [[Greccio]] * [[1287]]: Mongola armeo komencis sieĝi [[Krakovo]]n * [[1294]]: [[Bonifaco la 8-a]] iĝis papo * [[1500]]: Otomana-Venecia Milito: unuigitaj veneciaj-hispanaj trupoj konkeris [[kastelo]]n [[Sankta Georgo]] sur insulo [[Kefalonio]] * [[1524]]: [[Epoko de Malkovroj]]: dum sia tria vojaĝo al [[Barato]] la portugala esploristo [[Vasco da Gama]] mortis en [[Koĉi (Barato)|Koĉi]] * [[1529]]: [[Sejmo (Pollando)|Sejm]] en [[Piotrków Trybunalski|Piotrków]] anoncis enkorpigon de [[Mazovio]] al [[Krono de la Regno de Pollando]] * [[1637]]: [[Bohdan Ĥmelnickij]] subskribis kapitulacon de kontraŭ[[szlachta|nobela]] kamparana-[[zaporogoj|zaporoga]] ribelo * [[1638]]: [[Otomana Imperio]]: [[sultano]] [[Murado la 4-a]] konkeris [[Bagdado]]n * [[1659]]: Pola-rusa milito (1654–1667): [[rusoj|Rusaj]] soldatoj post transiro de [[Okcidenta Bugo]] aneksis [[Zabłudów]] kaj [[murdo|murdis]] kaŝiĝantajn en [[preĝejo]] loĝantojn * [[1692]]: [[Lvovo]]: [[ĉefepiskopo]] de la [[Armena Apostola Eklezio]] Wartan Hunanian [[konsekrado|konsekris]] unuajn 14 [[armenoj|armenajn]] [[benediktanoj|benediktaninojn]] * [[1717]]: Nokte de la 24-a/25-a de decembro granda [[tempesto]] alvenis al marbordoj de [[Nederlando]], [[Germanio]] kaj [[Skandinavio]], kaŭzante [[inundo]]jn, en kiuj pereis ĉirkaŭ 14 mil personoj * [[1726]]: En [[Urugvajo]] fondiĝis [[Montevideo]] * [[1734]]: [[Reĝa Alkazaro de Madrido]] bruliĝis * [[1734]]: Publikigo de ''Filozofiaj Leteroj'' aŭ ''Anglaj Leteroj'' de [[Voltaire]] * [[1777]]: Kapitano [[James Cook]] malkovris la plej grandan en la mondo [[atolo]]n [[Kiritimati]] * [[1799]]: En [[Francio]] oni akceptis t.n. [[Konsularo (Francio)|konsularan]] [[konstitucio]]n * [[1811]]: [[Danio]]: unua [[kristnaska arbo]] estis lumigita en [[Kopenhago]] * [[1814]]: Pac[[traktato de Gento]] estis subskribita inter [[Usono]] kaj [[Unuiĝinta Reĝlando]] * [[1818]]: [[Aŭstrio]]: en Obendorf apud [[Salzburg]] oni plenumis unuafoje la [[kristnaska kanto|kristnaskan kanton]] [[Stille Nacht|''Sankta nokto'']] * [[1851]]: [[Usono]]: [[Biblioteko de Kongreso]] parte bruliĝis - 35 mil libroj kaj multaj dokumentoj estis detruitaj * [[1865]]: Ses veteranoj de la [[Konfederaciitaj ŝtatoj de Ameriko]] fondis en [[Tenesio]] [[rasismo|rasistan]] organizaĵon [[Ku-Kluks-Klano]] * [[1871]]: En [[Kairo]] okazis premiero de la [[opero]] ''[[Aida]]'' de [[Giuseppe Verdi]] - kadre de solenaĵoj rilatantaj al malfermo de [[Sueza kanalo]] * [[1896]]: Premiero de unua franca [[muta filmo]] [[Le Manoir du diable|''Palaco de diablo'']], reĝisorita de [[Georges Méliès]] * [[1902]]: Germana astronomo [[Max Wolf]] malkovris asteroidon [[499 Venusio|Venusio]] * [[1905]]: Politika [[ĝenerala striko]] komenciĝis en [[Vilno]] kaj daŭris unu [[semajno]]n * [[1913]]: Venko de itala taĉmento kontraŭ [[beduenoj|beduena]] en [[batalo]] de Maharuga (en [[Fezano]]) * [[1914]]: [[Okcidenta Fronto (Unua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]] de la [[Unua Mondmilito]]: [[Kristnasko|kristnaska]] [[armistico]] komenciĝis en ĉirkaŭaĵo de [[Ipro]]; germana [[aviadilo|aviadilisto]] Hans von Prondzynski ĵetis dum aerbatalo unuan [[bombo]]n sur la britan teron - [[paroĥo|paroĥdomon]] en [[Dovro (Anglio)|Dovro]] - la unua aviadila atako en la brita historio * [[1918]]: [[Kluĵo]] (Kolozsvár/Klausenburg) estis okupita de [[rumanoj|rumana]] armeo * [[1923]]: [[Albanio]] estis proklamita [[respubliko]] * [[1925]]: Unua [[rakonto]] de ''[[Winnie-la-Pu]]'' de [[Alan Alexander Milne]] estis publikigita * [[1929]]: [[Incendio]] detruis okcidentan [[alo]]n de [[Blanka Domo (Vaŝingtono)|Blanka Domo]] en [[Vaŝingtono]] * [[1934]]: En [[Davos]] ekfunkciis unua [[skilifto]] en la mondo * [[1936]]: [[Ĉefepiskopo]] Filippo Cortesi iĝis reprezentanto de [[Apostola Seĝo]] en [[Dua Pola Respubliko]] * [[1937]]: [[Prago|Praga]] Radio dissendis mesaĝon de [[Karel Čapek]] al [[Rabindranath Tagore]] kaj [[František Křižík]] al [[Albert Einstein]] * [[1939]]: [[Dua Mondmilito]]: nazioj bruligis [[sinagogo]]n en [[Siedlce]] * [[1940]]: En [[Varsovio]] ekfunkciis [[konspiro|konspira]] [[Universitato]] de Okcidentaj Teritorioj, kiu dum la [[okupado]] daŭrigis laboron de fermita [[Universitato de Poznań]]; [[Nederlanda Hindio]] subskribis financan pakton kun [[Japanio]] * [[1941]]: [[Malajzio|malajzia]] urbo [[Kuching]] estis konkerita de [[japanoj]]; [[Libio|libia]] urbo [[Bengazi]] estis rekonkerita de [[britoj]] * [[1942]]: [[Ribelo de Zamość]]: speciala taĉmento de [[Kamparanaj Batalionoj]] bruligis [[vilaĝo]]n Janówek ([[Lublinio]]), ekloĝitan de germanoj, venĝe pro [[deportado]] de pola loĝantaro de [[Zamość]]-regiono; en [[Peenemünde]] germanoj lanĉis unuan aviadil-pafaĵon [[V-1]]; ordono de [[popolkomisaro]] pri [[edukado]] de [[Rusia SFSR]] pri nepra uzo de [[litero]] ''[[Ё]]'' * [[1943]]: [[Dwight D. Eisenhower]] estis nomumita ĉefkomandanto de [[Aliancanoj|aliancaj]] [[armitaj fortoj]] por la [[operaco]] [[T-Tago]]; komenciĝis ofensivo por liberigo de ĉiuj teritorioj de [[Ukraina SSR]] kaj [[Moldava SSR]] el la [[okupacio]] de la ŝtatoj de [[Akso Berlino-Romo-Tokio]] * [[1944]]: [[Volinia masakro]]: [[Ukraina Ribela Armeo]] murdis 89 polojn en la vilaĝo Ihrowica ([[Ternopila provinco]]); en [[distrikto Nowy Targ]] [[Gestapo]] kun [[SS (organizo)|SS]] murdis 68 polojn, venĝe pro mortigo de 3 [[funkciulo]]j fare de sovetaj [[partizano]]j; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: trupoj de la 2-a Ukraina Fronto okupis en [[Ĉeĥoslovakio]] [[Levice]], kaj en [[Hungario]] terenojn norde de [[Gyöngyös]], [[Domaháza]], [[Mátraszele]] kaj [[Kisfalud]]; [[Hungario]]: en [[Sopronkőhida]] germanoj [[pendumo|ekzekutis]] parlamentanon [[Endre Bajcsy-Zsilinszky]] * [[1946]]: [[Moskvo]]: en [[malliberejo]] estis ekzekutita pola generalo [[Leopold Okulicki]], lasta Ĉefkomandanto de la [[Pola Enlanda Armeo]] * [[1948]]: [[Pollando]]: pola sekureca servo arestis heroon de la [[ribelo de Varsovio]] [[Jan Rodowicz]], kiun ĝi poste post torturoj murdis * [[1951]]: [[Libio]] proklamis sendependecon (de [[Italio]]) - [[Idris (Libio)|Idris]] iĝis reĝo * [[1953]]: [[Nov-Zelando]]: 151 pereis pro descendo de [[laharo]] de lago en [[vulkano|vulkana]] [[kratero]] de [[Ruapehu]] kaj rompo de [[fervojo|fervoja]] [[ponto]], tuj antaŭ alproksimiĝanta [[ekspreso|ekspresa]] [[trajno]] de [[Velingtono]] ĝis [[Auckland]] * [[1955]]: [[Universitato de Poznań]] iĝis [[Universitato de Adam Mickiewicz en Poznań]] * [[1956]]: En [[Pola Popola Respubliko]] fondiĝis Motorigitaj Rezervoj de Civitana [[Milico]], kies ĉefa celo estis "pacigo" dum eksterordinaraj situacioj - nomataj "batanta koro de la [[Pola Unuiĝinta Laborista Partio|partio]]" * [[1962]]: [[Kubo]] kaj [[Usono]] interŝanĝis 1100 [[militkaptito]]jn el kuba mallibero dum sensukcesa invado en [[Golfo de Porkoj]] kontraŭ [[medikamento]]j kaj [[nutraĵo]] * [[1963]]: [[Slovenio]]: unua pasaĝera aviadilo surteriĝis en la [[flughaveno]] Brnik (iom norde de [[Ljubljano]]) * [[1964]]: [[Vjetnama milito]]: 2 usonaj [[oficiro]]j pereis kaj ĉirkaŭ 60 personoj vundiĝis en farita de [[Sud-Vjetnama Nacia Liberiga Fronto]] bomba [[atenco]] kontraŭ [[hotelo]] en [[Sajgono]] * [[1968]]: [[Orbito]]n de la [[Luno]] eniris usona [[kosmoŝipo]] [[Apollo 8]] - la saman tagon [[piloto]] [[William Anders]] fotis [[Tero|Ter]]-leviĝon * [[1971]]: [[Juliane Koepcke]] [[miraklo|mirakle]] travivis aviadilan katastrofon super la [[Perua Amazonio]] * [[1973]]: Ringa [[suna eklipso]] videbla en [[Mezameriko]], [[Sudameriko]], [[Atlantika Oceano]] kaj [[Nord-Afriko]] * [[1979]]: [[Franca Gujano]]: lanĉo de unua eŭropa raketo [[Ariane 1]] (unua misilo [[Ariane]]) de [[Eŭropa Kosma Agentejo]] el [[Gujana kosmodromo]] [[Kourou]]; [[Afgana milito (1979-1989)]] komenciĝis * [[1981]]: [[Milita stato en Pollando]]: Vojevodia Juĝejo en [[Koszalin]] kondamnis akuzitojn pri gvidado de [[striko]] en entreprenejo al 3 ĝis 3,5 jaroj de mallibero * [[1982]]: Unua flugo de [[prototipo]] de la plej granda produktada ŝarĝaviadilo [[Antonov An-124]] * [[1986]]: [[Argentino]]: proklamo de la [[Leĝo de Fina Punkto]] pri malpermeso de juraj procesoj kontraŭ krimoj faritaj dum la argentina [[militreĝimo]] de la [[Proceso de Reorganización Nacional|Procezo de Nacia Reorganizado]] * [[1989]]: Faligita diktatoro de [[Panamo]] [[Manuel Noriega]] kaŝiĝis en [[ambasadejo]] de [[Vatikano]]; en [[Liberio|liberia]] provinco [[Monto Nimbao|Nimba]] eksplodis [[ribelo]], kiu tute malstabiligis la landon; dua Kongreso de Popolaj Deputitoj de [[Sovetunio]] kondamnis [[Pakto Ribbentrop-Molotov|sovet-germanajn protokolojn]] pri la disdivido de [[influsfero]]j en Eŭropo en 1939 kaj la [[Afgana milito (1979-1989)|enkondukon de trupoj en Afganion]] * [[1991]]: Lasta distingo per titolo de la [[Heroo de Sovetunio]] por submarŝipa oficiro * [[1995]]: Referendume oni akceptis konstitucion de [[Ĉednestrio]] * [[1997]]: Juĝejo en [[Parizo]] kondamnis al [[ĝismorta puno]] venezuelan teroriston [[Ilich Ramírez Sánchez]] * [[1999]]: ''[[La Eta Princo]]'' de [[Antoine de Saint-Exupery]] estis anoncita "Libro de la [[20-a jarcento]]" en [[Francio]]; papo [[Johano Paŭlo la 2-a]] inaŭguris en la [[Baziliko Sankta Petro]] celebradon de la [[Granda Jubileo 2000]] * [[2008]]: [[Ukrainio]]: 27 personoj pereis kaj 21 vundiĝis rezulte de [[gaso|gas]]-eksplodo en plurfamilia domo en [[Eŭpatorio]] * [[2011]]: [[Hamadi Ĝibali]] iĝis ĉefministro de Tunizo * [[2014]]: 38 personoj pereis kaj 56 vundiĝis en bomba [[atenco]] de sinmortiganto kontraŭ porregistara [[sunaismo|sunaisma]] milico apud [[Bagdado]] * [[2018]]: Ĉefurbo de [[Burundo]] estis translokigita de [[Buĵumburo]] al [[Gitego]] == Naskiĝoj == * [[-3]]: [[Galbo]], imperiestro de Romio (m. [[69]]) * [[1166]]: [[Johano (Anglio)|Johano]], reĝo de Anglio (m. [[1216]]) * [[1389]]: [[Johano la 5-a (Bretonio)|Johano la 5-a]], duko de Bretonio (m. [[1442]]) * [[1475]]: [[Thomas Murner]], germana [[humanismo|humanisto]], satirverkisto, polemikisto, teologo, poeto, tradukisto (m. [[1537]]) * [[1740]]: [[Anders Johan Lexell]], sved-finna astronomo, matematikisto kaj fizikisto (m. [[1784]]) * [[1746]]: [[György Bánffy (guberniestro)]], hungara guberniestro de [[Transsilvanio]] (m. [[1822]]) * [[1754]]: [[George Crabbe]], angla poeto kaj [[natura historio|naturalisto]] (m. [[1832]]) * [[1761]]: [[Selimo la 3-a]], [[sultano]] de [[Otomana Imperio]] (m. [[1808]]) * [[1773]]: [[Joseph Wölfl]], aŭstra pianisto kaj komponisto (m. [[1812]]) * [[1798]]: [[Adam Mickiewicz]], pola poeto, tradukisto, publicisto, filozofo, mistikulo (m. [[1855]]) * [[1800]]: [[Ferdinand Keller]], svisa [[prahistorio|prahistoriisto]] kaj arkeologo (m. [[1881]]) * [[1804]]: [[Johann Evangelist Stadler]], germana teologo kaj enciklopediisto (m. [[1868]]) * [[1818]]: [[James Prescott Joule]], angla fizikisto (m. [[1899]]) * [[1819]]: [[Alexander Faltin]], balti-germana juristo (m. [[1899]]) * [[1822]]: [[Charles Hermite]], franca matematikisto (m. [[1901]]) * [[1824]]: [[Peter Cornelius]], germana [[Lido (muziko)|lido]]-komponisto kaj poeto (m. [[1874]]) * [[1837]]: [[Elizabeto de Aŭstrio-Hungario]], imperiestrino de Aŭstrio, reĝino de Hungario (m. [[1898]]) * [[1845]]: [[Georgo la 1-a (Grekio)|Georgo la 1-a]], reĝo de Grekio, murdita (m. [[1913]]) * [[1857]]: [[László Pataky]], hungara pentristo (m. [[1912]]) * [[1866]]: [[William Bailey]], angla muzikisto kaj [[esperantisto]], kunlaboranto de "[[La Brita Esperantisto]]", membro de la [[Akademio de Esperanto|AdE]], kunlaboranto de la ''Esperanta-Angla vortaro'' de [[Edward Alfred Millidge|E. Millidge]] kaj revizianto de la ''[[Londona Biblio]]'' (m. [[1946]]) * [[1868]]: [[Emanuel Lasker]], germana [[ŝako|ŝakmajstro]], matematikisto kaj filozofo (m. [[1941]]) * [[1872]]: [[Francisko Valdomiro Lorenz]], ĉeĥa ĵurnalisto, redaktoro kaj [[pioniro de Esperanto]] vivanta ankaŭ en [[Brazilo]], [[poligloto]], verkisto (m. [[1957]]) * [[1875]]: [[Otto Ender]], aŭstra politikisto kaj kanceliero (m. [[1960]]) * [[1878]]: [[Gábor Sárkány]], ĵurnalisto en hungara-germana lingvoj (m. [[1965]]) * [[1881]]: [[Juan Ramón Jiménez]], hispana poeto Nobelpremiita (m. [[1958]]) * [[1882]]: [[Pál Dienes]], hungara matematikisto, profesoro, [[idisto]] (m. [[1952]]) * [[1888]]: [[Michael Curtiz]], hungara filmreĝisoro (m. [[1962]]) * [[1901]]: [[Aleksandr Fadejev]], soveta verkisto (m. [[1956]]) * [[1905]]: [[Howard Hughes]], usona milionulo, inventisto, piloto, filmisto (m. [[1976]]) * [[1909]]: [[Adam Rapacki]], pola politikisto proponinta establon de [[zono sen nukleaj armiloj]] (m. [[1970]]) * [[1911]]: [[József Denderle]], rumania hungara historiisto, lernolibroverkisto (m. [[2002]]) * [[1912]]: [[Sándor Korvin]], rumania hungara ĵurnalisto, poeto, tradukisto (m. [[1944]]) * [[1912]]: [[Andreas Schmidt]], [[transilvaniaj saksoj|transilvania sakso]], rumana [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio|nazia]] politikisto (m. [[1948]]) * [[1917]]: [[Sándor Bogáti]], rumania hungara pentristo, grafikisto (m. [[1997]]) * [[1919]]: [[Pierre Soulages]], franca pentristo (m. [[2022]]) * [[1920]]: [[Jiří Hanzelka]], ĉeĥa verkisto kaj vojaĝisto (m. [[2003]]) * [[1920]]: [[Ewa Petelska]], pola filmreĝisorino kaj scenaristino (m. [[2013]]) * [[1922]]: [[Ava Gardner]], usona aktorino (m. [[1990]]) * [[1925]]: [[Lajos Kozma]], rumania hungara aktoro (m. [[2012]]) * [[1925]]: [[Prosper Grech]], malta [[ĉefepiskopo]], teologo kaj kardinalo (m. [[2019]]) * [[1927]]: [[Mary Higgins Clark]], usona verkistino (m. [[2020]]) * [[1931]]: [[Mauricio Kagel]], argentina-germana komponisto, dirigento, libretisto kaj reĝisoro (m. [[2008]]) * [[1931]]: [[Ray Bryant]], usona pianisto de [[moderna ĵazo]] (m. [[2011]]) * [[1932]]: [[On Kawara]], japana [[Koncepta arto|konceptartisto]] uzanta Esperanton en siaj verkoj (m. [[2014]]) * [[1940]]: [[Anthony Fauci]], usona kuracisto kaj [[imunologo]], okupiĝanta pri [[aidoso]] kaj [[COVID-19]] *[[1942]]: [[Elizabeth T. Spira]], aŭstra ĵurnalistino * [[1943]]: [[Tarja Halonen]], finna juristino, [[prezidanto de Finnlando|prezidentino de Finnlando]] * [[1944]]: [[Béla Kamocsa]], rumania hungara kantisto, gitaristo (m. ([[2010]]) * [[1949]]: [[Ryszard Legutko]], pola filozofo, tradukisto kaj komentisto de verkoj de [[Platono]], [[eŭrodeputito]], kunprezidanto de [[Eŭropaj Konservativuloj kaj Reformemuloj]] * [[1952]]: [[Endre Deák]], rumania hungara lutisto (m. [[2012]]) * [[1955]]: [[Sándor Haáz (filo)|Sándor Haáz]], rumania hungara muzikinstruisto, kapelestro * [[1956]]: [[Gábor Kassay]], rumania hungara matematikisto (m. [[2021]]) * [[1957]]: [[Hamid Karzai]], prezidento de Afganio * [[1961]]: [[Ilham Alijev]], ĉefministro kaj prezidento de Azerbajĝano * [[1965]]: [[Petra Enders]], germana politikistino * [[1968]]: [[Choi Jin Sil]], sudkorea aktorino, modelulino (m. [[2008]]) * [[1969]]: [[Ed Miliband]], brita politikisto, partiestro de [[Brita Laborista Partio]] * [[1971]]: [[Honorka Éva Hégető]], hungara televidredaktoristino (m. [[2001]]) * [[1971]]: [[Ricky Martin]], portorika kantisto kaj aktoro, ambasadoro de [[UNICEF]] * [[1973]]: [[Stephenie Meyer]], usona verkistino * [[1981]]: [[Dima Bilan]], rusia [[kantisto]] == Mortoj == * [[820]]: [[Leono la 5-a la Armena]], [[Bizanca imperio|bizanca imperiestro]], murdita (n. [[775]]) * [[1336]]: (aŭ 1337) [[Cino da Pistoia]], itala juristo kaj poeto (n. [[1270]]) * [[1449]]: [[Walter Bower]], skota kronikisto (n. ĉirkaŭ 1385) * [[1473]]: [[Jan Kanty]], pola [[skolastikismo|skolastika]] filozofo, teologo, fizikisto, katolika sanktulo (n. [[1390]]) * [[1524]]: [[Vasco da Gama]], portugala esploristo (n. ĉirkaŭ [[1469]]) * [[1541]]: [[Andreo Karlostadio]], germana teologo kaj reformisto (n. [[1486]]) * [[1553]]: [[Pedro de Valdivia]], hispana militisto kaj konkeristo de [[Ĉilio]] (n. [[1497]]) * [[1601]]: [[Johannes Dinckel]], germana filologo kaj superintendanto (n. [[1545]]) * [[1635]]: [[Hester Jonas]], germana "[[sorĉistino]]", murdita (n. ĉirkaŭ [[1570]]) * [[1724]]: [[Miklós Apáti]], hungara protestanta predikisto kaj pastro (n. [[1662]]) * [[1782]]: [[Franz Xaver König]], aŭstra pentristo (n. ĉirkaŭ [[1711]]) * [[1803]]: [[Georgo la 1-a (Saksio-Meiningen)]], germana duko (n. [[1761]]) * [[1804]]: [[Ludwig Ferdinand Huber]], germana verkisto, politikisto kaj eldonisto (n. [[1764]]) * [[1809]]: [[Sándor Báróczi]], hungara verkisto kaj tradukisto (n. [[1735]]) * [[1812]]: [[Joel Barlow]], usona poeto, diplomato, filozofo kaj politikisto (n. [[1754]]) * [[1813]]: [[Go-Sakuramachi]], [[Imperiestro de Japanio|imperiestrino de Japanio]], la lasta el 8 imperiestrinoj (n. [[1740]]) * [[1850]]: [[Frédéric Bastiat]], franca verkisto kaj ekonomikisto (n. [[1801]]) * [[1863]]: [[William Makepeace Thackeray]], angla romanisto (n. [[1811]]) * [[1872]]: [[William John Macquorn Rankine]], skota inĝeniero kaj fizikisto (n. [[1820]]) * [[1889]]: [[Sergej Botkin]], rusa [[kuracisto]] de [[caro]]j, profesoro (n. [[1832]]) * [[1898]]: [[Ŝarbel Maĥluf]], libana monaĥo kun [[solena voto]] de [[maronita eklezio]], [[sacerdoto]] vivanta en [[Ermitejo (loko)|ermitejo]], [[asketismo|asketo]], katolika sanktulo (n. [[1928]]) * [[1910]]: [[Max Meckel]], germana arĥitekto (n. [[1847]]) * [[1912]]: [[George W. Bullen]], angla [[esperantisto]], kunfondinto de [[Brita Esperanto-Asocio]], aŭtoro de [[lernolibro]]j (n. nekonata) * [[1922]]: [[Emil Frey]], svisa politikisto, ĝenerala sekretario de [[Internacia Telekomunika Unio]], prezidento de [[Svisa Nacia Konsilio]] (n. [[1838]]) * [[1935]]: [[Alban Berg]], aŭstria komponisto (n. [[1885]]) * [[1946]]: [[Leopold Okulicki]], pola generalo, murdita (n. [[1898]]) * [[1949]]: [[Gyula Zolnai]], hungara lingvisto, tradukisto, profesoro (n. [[1862]]) * [[1950]]: [[Zsigmond Lányi]], hungara ĵurnalisto kaj ĉefredaktoro de gazetoj (m. [[1878]]) * [[1954]]: [[Sándor Szopos]], hungara pentristo (n. [[1881]]) * [[1958]]: [[William Ebenezer Thomson]], brita subtenanto de [[Esperanto]] (n. [[1871]]) * [[1965]]: [[Jan Wypler]], pola [[poligloto]] kaj tradukisto (n. [[1890]]) * [[1971]]: [[Maria Koepcke]], germana-perua [[ornitologo]] (n. [[1924]]) * [[1972]]: [[Ernst Kreuder]], germana helplaboristo kaj verkisto (n. [[1901]]) * [[1973]]: [[Sergej Stepanoviĉ Ĉaĥotin]], rusia, soveta sciencisto, mikrobiologo, sociologo, [[esperantisto]] kaj populariganto de Esperanto en [[scienco]], antaŭvidanto (n. [[1883]]) * [[1977]]: [[Samael Aun Weor]], kolombia [[gnostikismo|gnostikulo]], mistikulo kaj [[esoterismo|esoterulo]] (n. [[1917]]) * [[1979]]: [[Rudi Dutschke]], germana marksista [[ideologio|ideologo]], porparolanto de [[politika maldekstro]] de studentoj (n. [[1940]]) * [[1980]]: [[Karl Dönitz]], germana [[admiralo]], prezidento de [[Nazia Germanio]] (n. [[1891]]) * [[1982]]: [[Louis Aragon]], franca verkisto (n. [[1897]]) * [[1984]]: [[Peter Lawford]], usona aktoro (n. [[1923]]) * [[1987]]: [[M. G. Ramachandran]], barata aktoro kaj politikisto, ĉefministro de [[Tamilnado]] (n. [[1917]]) * [[1987]]: [[Joop den Uyl]], ĉefministro de Nederlando (n. [[1919]]) * [[1992]]: [[Peyo]], belga desegnisto de [[bildstrio]]j (n. [[1928]]) * [[1994]]: [[John Osborne]], angla dramaturgo, scenaristo kaj aktoro (n. [[1929]]) * [[1994]]: [[John Boswell]], usona profesoro, historiisto pri [[samseksemo]] (n. [[1947]]) * [[1997]]: [[Mifune Toshiro]], japana aktoro (n. [[1920]]) * [[1998]]: [[József Vofkori]], hungara kuracisto, [[medicino|medicin]]historiisto (n. [[1936]]) * [[1999]]: [[Maurice Couve de Murville]], franca politikisto (n. [[1907]]) * [[1999]]: [[João Baptista Figueiredo]], brazila politikisto kaj generalo, prezidento de Brazilo, lasta diktatoro (n. [[1918]]) * [[2006]]: [[Árpád Bényi]], hungara pentristo, grafikisto (n. [[1931]]) * [[2008]]: [[Samuel P. Huntington]], usona politika sciencisto, [[geopolitiko|geopolitikisto]], konsilisto de [[Blanka Domo (Vaŝingtono)|Blanka Domo]] (n. [[1927]]) * [[2008]]: [[Harold Pinter]], angla Nobelpremiita verkisto, teatra reĝisoro (n. [[1930]]) * [[2011]]: [[Johannes Heesters]], nederlanda aktoro kaj kantisto (n. [[1903]]) * [[2014]]: [[Krzysztof Krauze]], pola filmreĝisoro kaj scenaristo (n. [[1953]]) * [[2017]]: [[Andrej Anatoljeviĉ Zaliznjak]], soveta, rusia lingvisto, esploristo de ''[[Parolo pri la militiro Igora]]'' kaj de [[Betulŝelaj dokumentoj|betulŝelaj skribaĵoj]] (n. 1935) * [[2022]]: [[Franco Frattini]], itala politikisto (n. [[1957]]) * [[2023]]: [[Maciej Iłowiecki]], pola verkisto, ĵurnalisto, publicisto (n. [[1935]]) * [[2024]]: [[Dési Bouterse]], surinama armeestro, politikisto kaj [[prezidanto de Surinamo]] (n. [[1945]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Slavoj]]: Malavara Festado * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: [[Adamo kaj Evo]] (unuaj [[gepatroj]]), [[Kristnaska vespermanĝo]] - festata unu tagon antaŭ [[Kristnasko]] de [[kristanismo|kristanoj]] (kaj nuntempe ankaŭ iomete de aliaj) == Tagoj de [[semajno]] == La '''24-a de decembro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]. {{Projektoj |commonscat=24 December |wikinewscat=24-a de decembro }} [[Kategorio:24-a de decembro| ]] [[Kategorio:Decembro|24]] [[Kategorio:24-a tago de la monato|#12]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#1224]] j7rf7c6erordmwavpi2tmkf66shcboc 0 6790 9368492 9055685 2026-05-08T00:34:28Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368492 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Boaco |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |regno2=bestoj |dosiero = Caribou.jpg |dosiero larĝo = 300px |dosiero2=Reindeer Sweden.jpg |dosiero2 larĝo = 300px |regno = [[Bestoj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Mamuloj]] ''Mammalia'' |subklaso = [[Theria]] |ordo = [[Parhufuloj]] ''Artiodactyla'' |familio = [[Cervedoj]] ''Cervidae'' |genro = '''''Rangifer''''' |genro aŭtoritato = [[Charles Hamilton Smith|C.H. Smith]], 1827 |specio = '''''R. tarandus''''' |statuso = LR/lc |dunomo = ''Rangifer tarandus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) |vikispecio = Rangifer tarandus |komunejo = Rangifer tarandus |mapo de vivoteritorioj = Rangifer_tarandus_map.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} '''Boaco''' (science ''Rangifer tarandus'')<ref>[http://akademio-de-esperanto.org/oficialaj_informoj/oficialaj_informoj_8_2007.html Naŭa Oficiala Aldono al la Universala Vortaro]</ref> '''norda cervo''' aŭ '''rangifero''' (el la [[Latina lingvo|latina]] ''rangifer''), estas specio en la familio [[cervedoj]], kiu loĝas en la senarbara [[tundro]] de la [[Arkto]], precipe en [[Kanado]], [[Gronlando]], Norda [[Rusio]] kaj [[Sameio]], kaj nutras sin ĉefe per [[likeno]]j el sub la neĝtavolo. En Sameujo kaj Rusio [[homo]]j paŝtas la boacojn, sed en Kanado la boacoj estas sovaĝaj, pli grandaj, migrantaj en grandaj gregoj, ĉasataj de [[lupo]]j. La Esperanta nomo boaco venas el la [[Samea lingvo|sameaj lingvoj]]. La nordsamea vorto estas ''boazu'' [boadzu])<ref>[http://kaino.kotus.fi/algu/index.php?t=lekseemi&lekseemi_id=19061&kkieli=sa Samea etimologia datumbazo ''Álgu'', la vortgrupo ''boaʒo'']{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, en la Samea, Finna, Germana kaj Angla lingvoj</ref> == Aspektoj == El la [[cervedoj]] nur la boacoj ambaŭsekse portas [[kornaro]]n. Tiu [[Holarktiso|holarktisa]] [[specio]] longas 1,2-2,2 [[metro]]jn, kun [[vosto]] 10-21 [[centimetro]]jn longa, kaj altas 1,1-1,4 metrojn. La plenkreska rangifero povas atingi la [[pezo]]n de 318 [[kilogramo]]j. La bredata rangifero estas iom malpli granda ol la sovaĝa. La rangifero havas densajn vilojn kovritajn de rektaj kaj rigidaj [[haro]]j, kiuj povas rezisti kontraŭ [[frosto]]. Ĝi ankaŭ havas harojn sur la [[muzelo]] kaj [[orelo]]j. Ĝiaj plataj kaj larĝaj [[hufo]]j kun profundaj fendoj estas taŭgaj por irado sur mola [[grundo]] kaj [[neĝo]]. La rangiferoj forte diferencas inter si en harkoloro. Estas rangiferoj grizaj, brunaj, malhelbrunaj. Iuj eĉ havas helajn aŭ blankajn harojn sur la [[abdomeno]], [[kokso]]j kaj internaj flankoj de la kvar membroj. [[vintro|Vintre]] la haroj fariĝas grizblankaj, preskaŭ blankaj. == Ekologio == La rangiferoj estas plej migremaj. Ili tre emas loĝi grupe. [[Somero|Somere]] dekoj da [[Ina sekso|inseksaj]] kaj junaj rangiferoj serĉas [[manĝaĵo]]jn kune. Escepte de la oestra periodo en [[aŭtuno]], la virrangifero ne vivas kune kun inaj. En la [[oestro|oestra tempo]] la virrangifero kolektas ĉirkaŭ si grupon da inaj, kiuj foje atingas pli ol 30. La vira rangifero gardas la inajn kontraŭ atenco de aliaj virrangiferoj. Tiutempe junaj rangiferoj vivas ankaŭ kune kun siaj [[patrino]]j. Post la oestra periodo la malgrandaj grupoj kune translokiĝas. Granda grupo ĝenerale konsistas el miloj da rangiferoj. La rangifero manĝas ĉefe [[herbo]]jn, arbo[[folio]]jn, [[musko]]n kaj [[likeno]]n. Ĝi havas neakrajn [[okulo]]jn kaj [[orelo]]jn, sed akran [[flarado]]n. Ĝi estas tre lerta en [[naĝado]]. Ĝi naĝas ne tre rapide, sed povas naĝi longan distancon. [[Septembro|Septembre]] kaj [[oktobro|oktobre]] ĝi estas en la oestro, [[majo|maje]] kaj [[junio|junie]] la rangiferino naskas [[ido]]n. La [[gravedeco]] daŭras 240 [[tago]]jn. Ĉiufoje ĝi naskas unu aŭ du idojn. La ĵus naskita rangifero ne havas makulojn sur si. Ĉirkaŭ du [[monato]]jn post sia naskiĝo la rangiferidoj ĉesas mamsuĉi kaj sekvas siajn patrinojn por translokiĝi. Ili maturiĝas post unu kaj duono [[jaro]]j. La [[vivo]] daŭras 15 jarojn. == Subspecioj == La [[subspecio]]j estas la sekvaj<ref>Wilson, Don; Reeder, DeeAnn, eld. (2005). Mammal Species of the World (angle) (3ª eldonejo). Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2 vol. (2142 p.). ISBN 978-0-8018-8221-0 [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=14200328] </ref>: * ''[[Rangifer tarandus tarandus]]'' [[L]]. 1758 - [[Norvegio]] * ''[[Rangifer tarandus buskensis]]'' Millais, 1915 - [[Altajo]] * ''[[Rangifer tarandus caboti]]'' [[J. A. Allen]], 1902 - [[Kebekio]] kaj [[Labradoro]] * ''[[Rangifer tarandus caribou]]'' [[Gmelin]], 1788 - El kiu la termino [[Karibuo]], [[endemio|endemia]] en Suda [[Kanado]] kaj Nordokcidento de [[Usono]] * ''[[Rangifer tarandus dawsoni]]'' Thompson-Seton, 1900 - [[Haida Gwaii]] apud la marbordo de [[Brita Kolumbio]] * ''[[Rangifer tarandus fennicus]]'' [[Lönnberg]], 1909 - [[Finnlando]] kaj Nordoriento de [[Rusio]] * ''[[Rangifer tarandus granti]]'' - [[Alasko]] (Usono) kaj [[Jukonio]] (Kanado) * ''[[Rangifer tarandus groenlandicus]]'' [[L]]. 1767 - [[Alasko]], Nordo de [[Kanado]] kaj Oriento de [[Gronlando]] * ''[[Rangifer tarandus osborni]]'' [[J. A. Allen]], 1902 - [[Brita Kolumbio]] (Kanado) * ''[[Rangifer tarandus pearsoni]]'' [[Lydekker]], 1903 - [[Nova Zemlo]] (Rusio) * ''[[Rangifer tarandus pearyi]]'' [[J. A. Allen]], 1902 - Kanadaj arktaj insuloj * ''[[Rangifer tarandus phylarchus]]'' Hollister, 1912 - Orienta Rusio * ''[[Rangifer tarandus platyrhynchus]]'' Vrolik, 1829 - La plej malgranda subspecio kun alto je 68 cm ĝis la postkolo, [[endemio|endemia]] en [[Svalbardo]] * ''[[Rangifer tarandus sibiricus]]'' Murray, 1866 - Norte de Rusio kaj rusiaj arktaj insuloj * ''[[Rangifer tarandus terraenovae]]'' [[Outram Bangs|Bangs]], 1896 - [[Novlando]]. == En Esperanto == La revuo "Kuriero" de [[Unesko]] dediĉis sian numeron n-ro 1 de januaro-marto 2019 al la temo de [[indiĝenaj lingvoj]] okaze de la proklamo de 2019 kiel Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj.<ref>"Kuriero" de Unesko, n-ro 1 de januaro-marto 2019, ISSN 2521-7356 60 paĝoj. </ref> Kelkaj el ties artikoloj temas pri kiel la diversaj indiĝenaj [[komunumo]]j frontas la minacojn de la [[klimata ŝanĝo]] pere de tradicia sciaro. Tiukadre la artikolo ''La Sameoj en Jokkmokk: defii modernecon'', de Marie Roué, temas pri la ekologiismaj konceptoj inter [[Sameoj]], nome pri la minacoj kiuj endanĝerigas la paŝtejojn de iliaj boacoj.<ref>''La Sameoj en Jokkmokk: defii modernecon'', de Marie Roué, "Kuriero" de Unesko, n-ro 1 de januaro-marto 2019, paĝoj 26-27. Tradukis el la angla lingvo [[Ursula Grattapaglia]] ([[Brazilo]]).</ref> == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="200"> Reindeer.yate.arp.750pix.jpg Spitsbergen reindeer01.jpg Rentier fws 1.jpg HanRenne.JPG Rangifer tarandus (Wroclaw zoo) - young - body.JPG Wapiti from Wagon Trails.jpg Svalbardrein pho.jpg 20070818-0001-strolling reindeer cropped.jpg Bull Caribou (7956361274).jpg| Barren Ground Caribou - panoramio.jpg Reindeer in Ljungdalen 2012 02.jpg Reindeer Head On (8832017936).jpg Caribou (7584241230).jpg| Caribou traversant la rivière aux Feuilles.jpg Reindeer herding.jpg </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Portalo|Biologio|Zoologio}}{{Projektoj|ReVo=boac}} * [[Arbaroj de norda-centra Rokmontaro]] * [[Arkta marborda tundro]] * [[Arbaroj de Frejzer-Altebenaĵo kaj Frejzer-Baseno]] * [[Poronkusema]] * [[Skandinavaj montaraj betularoj kaj herbejoj]] * [[Kristnaska Viro]] * [[Jarango]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Cervedoj]] [[Kategorio:Holarktisa faŭno]] [[Kategorio:Palearktisa faŭno]] [[Kategorio:Nearktisa faŭno]] [[Kategorio:Arktaj terbestoj]] [[Kategorio:Faŭno de Kanado]] [[Kategorio:Faŭno de Finnlando]] [[Kategorio:Faŭno de Norvegio]] [[Kategorio:Faŭno de Rusio]] [[Kategorio:Faŭno de Svedio]] [[Kategorio:Faŭno de Usono]] [[Kategorio:Faŭno de la Skota Montaro]] [[Kategorio:9-a oficiala aldono]] h07m9ivi06vl3ho8fk45n0ni450edut 0 6875 9368597 9300130 2026-05-08T08:59:02Z Sj1mor 12103 9368597 wikitext text/x-wiki [[File:Panama canal banner.jpg|775px]] {{Informkesto kanalo |nomo = Panama kanalo |bildo = Pm-map.png |priskribo de bildo = Loko de Panamo inter [[Pacifika Oceano|Pacifiko]] (sube) kaj [[Kariba Maro|Karibo]] (supre), kun la kanalo ĉe la supra centro |origina nomo = |moderna nomo = |posedanto = La Société internationale du Canal |ĉefa inĝeniero = John Findlay Wallace (1904–05), John Frank Stevens (1905–07), George Washington Goethals (1907–14) |inĝenieroj = |dato de akto = |dato de konstruo = |dato de unua uzo = {{dato|15|08|1914}} |dato de kompletigo = |dato de ekstendo = |dato de fermo = |dato de restaŭro = |longo de ŝipo = |longo de ŝipo cole = |origina longo de ŝipo = |origina longo de ŝipo cole = |noto pri longo de ŝipo = |baŭo = |baŭo cole = |origina baŭo = |origina baŭo cole = |baŭo noto = |starto = |origina starto = |starto noto = |fino = |origina fino = |fino noto = |branĉo = |branĉo de = |kunligo = |kluzoj = |originaj kluzoj = |noto pri kluzoj = |longo = 81.6 |origina longo = |longo noto = |longo en mejloj = |origina longo en mejloj = |noto pri longo en mejloj = |alteco = |alteco noto = |statuso = aktiva |navigado = |situo sur mapo=Panama kanalo }} La '''Panama kanalo''' - ankaŭ nomata ''Panamkanalo'' kaj en la [[hispana]] ''Canal de Panamá'' - estas homfarita porŝipa [[kanalo]] tra la [[panama istmo]] (vidu [[Panamo]] kaj [[Panamurbo]]), por la internacia trafiko de ŝipoj inter oceanoj [[Atlantiko]] (tra la [[Kariba Maro]]) kaj [[Pacifiko]]. Ĝi estis finkonstruita en [[1914]]. Ĝia longeco estas 77.1 aŭ 82 kilometroj, depende de la konsidero kaj mezuroj. De sia inaŭguro je la [[15-a de aŭgusto]] de [[1914]], la kanalon trairis pli ol 815,000 ŝipoj en 2008. Ĉiujara trafiko altiĝis el ĉirkaŭ 1,000 ŝipoj en 1914, kiam la kanalo malfermiĝis, al 14,702 ŝipoj en 2008, tiuj lastaj mezure totalon de 309.6 milionoj da [[tuno]]j. La plej grandaj ŝipoj kiuj povas trapasi la kanalon nune estas nomataj ''[[Panamax]]''.<ref name="canalusage">{{Cite web |url=http://www.pancanal.com/eng/maritime/routes.html |title=Panama Canal Traffic—Years 1914–2010 |publisher=Panama Canal Authority |accessdate=2011-01-25 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-10-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101230042623/http://www.pancanal.com/eng/maritime/routes.html |arkivdato=2010-12-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101230042623/http://www.pancanal.com/eng/maritime/routes.html |archivedate=2010-12-30 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.pancanal.com/eng/maritime/routes.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-10-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101230042623/http://www.pancanal.com/eng/maritime/routes.html |arkivdato=2010-12-30 }}</ref> La Usona Societo de Civilaj Inĝenieroj nomigis la Panaman Kanalon unu el la sep mirindaĵoj de la moderna mondo.<ref name="ASCE">{{Cite web |url=http://www.asce.org/content.aspx?id=2147487305 |title=Seven Wonders |publisher=American Society of Civil Engineers |accessdate=2011-02-21 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-10-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100802060056/http://www.asce.org/Content.aspx?id=2147487305 |arkivdato=2010-08-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100802060056/http://www.asce.org/Content.aspx?id=2147487305 |archivedate=2010-08-02 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.asce.org/Content.aspx?id=2147487305 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-12-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100802060056/http://www.asce.org/Content.aspx?id=2147487305 |arkivdato=2010-08-02 }}</ref> Do, ĝi ludas ŝlosilan rolon por la internacia mara komerco. Estas [[kluzo]]j je ĉiu fino por levi [[ŝipo]]jn al la [[Lago Gatuno]], nome artefarita lago kreita por malpliigi la kvanton de elfosada verko postulita por la kanalo, 26 metrojn super la [[marnivelo]]. La nunaj kluzoj estas 33.5 metrojn larĝaj. Tria, pli larĝa relo de kluzoj estas nune sub konstruado kaj devus malfermiĝi en 2016. [[Francio]] eklaboris por la kanalo en 1881, sed devis haltigi pro inĝenieradaj problemoj kaj granda mortindico pro malsanoj. [[Usono]] reprenis la projekton en 1904, kaj uzis tutan jardekon por kompleti la kanalon, kiu estis oficiale malfermita en la [[15a de aŭgusto]] de [[1914]]. La konstruado de la kanalo estis defiego kaj grandega klopodo, kaj 27 500 personoj mortis dum la konstruado. Ĝi estis tre grava por la [[usona ekonomio]]. La vojaĝo el [[Novjorko]] al [[Sanfrancisko]] ŝipe estus 21 000 [[kilometro]]jn longa sen la Kanalo de Panamo, kaj sole 8 472 kilometrojn tra ĝi. Krome la nova marvojo permesis eviti la malproksiman, hazardan vojon de la [[Horna Kabo]] ĉirkaŭ la plej sudan pinton de [[Sudameriko]] tra la [[Drake-pasejo]] aŭ tra la [[Magelana markolo]]. Tiu pli mallonga, pli rapida, kaj pli sekura vojo al la usona okcidenta marbordo kaj al landoj en kaj ĉirkaŭ la Pacifikan Oceanon permesis al tiuj lokoj iĝi pli integrataj kun la monda ekonomio. Necesas inter 20 kaj 30 horojn por trapaso la kanalon. Dum la konstruado, la posedrajto de la teritorio kie estas nune la Panama Kanalo estis unue de [[Kolombio]], poste de [[Francio]], kaj poste de Usono. La kanalo kaj la ĉirkaŭa [[Zono de la Kanalo de Panamo]] estis de sia komenco regataj de la [[Usono|usona]] registaro, kiu fakte instigis iam la sendependecon de la nuna Respubliko de Panamo disde [[Kolombio]] por ebligi tiun regadon. La [[Panama Kanala Zono|Kanala Zono]], tereno en ambaŭ bordoj de la kanalo mem, estis sub reala suvereneco de Usono ĝis la traktato inter [[Omar Torrijos]] kaj [[Jimmy Carter]] je la [[7-a de septembro]] de [[1977]], kiu markis la finon de la jaro [[1999]] kiel la momenton de la totala transredono al panama regado. Post periodo de kuna uson–panama kontrolo, la kanalo estis finfine kontrolita de la panamana registaro en 1999, kaj estas nune administrata kaj operaciita de la [[Panamkanala Aŭtoritato]], nome agentejo de la panama registaro. La registaro decidis en 2006 pliampleksigi la kanalon por akcepti pli grandajn kargoŝipojn kaj malpliigi la atendotempon de la ŝipoj. == Historio == [[Dosiero:Panama.A2003087.1850.250m.jpg|eta|Satelita bildo montrante lokon de Panama Kanalo. Densaj ĝangaloj estas videblaj en verda.]] === Komencaj proponoj === La plej frua mencio de kanalo trans la Istmo de Panamo datas reen al [[1534]], kie [[Karolo la 5-a]], [[Sankta Romia Imperio|Imperiestro de la Sankta Romia Imperio]] kaj [[Reĝo de Hispanio]], mendis enketon por itinero tra la Amerikoj kiuj moderigus la vojaĝon por ŝipoj vojaĝantaj inter Hispanio kaj [[Peruo]]. Tia itinero donintus al la hispanoj armean avantaĝon super la portugaloj.<ref>{{Cite web |url=http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |title=A History of the Panama Canal: French and American Construction Efforts |publisher=Panama Canal Authority |accessdate=2007-09-03 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-10-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20141215060157/http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |arkivdato=2014-12-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141215060157/http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |archivedate=2014-12-15 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-10-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20141215060157/http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |arkivdato=2014-12-15 }}; Ĉapitro 3, ''[http://www.pancanal.com/eng/history/history/early.html Some Early Canal Plans] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150102032703/http://www.pancanal.com/eng/history/history/early.html |date=2015-01-02 }}''</ref> En 1788, [[Thomas Jefferson]] sugestis ke la hispanoj devus krei ĝin ĉar ĝi estus malpli danĝera itinero ol irado ĉirkaŭ la suda pinto de Sudameriko, kie tropikaj marfluoj nature longigus la vojon.<ref>{{Cite book|title=Meteorology in America, 1800-1870|author=James Rodger Fleming|page=4|publisher=Johns Hopkins University Press|date=1990|ISBN=0801839580}}</ref> Dum ekspedicio de 1788 ĝis 1793, [[Alessandro Malaspina]] skizis planojn por ĝia konstruo.<ref>{{Cite book|last= Caso |first= Adolph |author2=Marion E. Welsh |title= They Too Made America Great |year= 1978 |publisher= Branden Books |isbn= 0-8283-1714-3 |page= 72}}; rete ĉe [http://books.google.com/books?id=7q3WTS1IREkC Google Books]</ref> Surbaze de la strategia loko de Panamo kaj la potencialo ofertita pere de la mallarĝa istmo apartiganta du grandajn oceanojn, aliaj komercligoj en la areo tra la jaroj estis provitaj. La fatala Darien-skemo estis lanĉita fare de la [[Regno de Skotlando]] en 1698 por starigi transteran komercvojon. Ĝenerale malfavoraj kondiĉoj malsukcesigis la fortostreĉon, kaj ĝi estis prirezignita en aprilo 1700. En 1849, la eltrovo de [[oro]] en [[Kalifornio]] kreis bonegan intereson en transirejo inter Atlantiko kaj Pacifikaj Oceanoj. La Panama Fervojo estis konstruita por transiri la istmon, kaj malfermiĝis en 1855. Tiu transtera ligo iĝis nemalhavebla peco de infrastrukturo de [[okcidenta hemisfero]], faciligante grandkvante komercon kaj plejparte determinante la pli postan kanalitineron.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.kinnaird.net/darien.htm|titolo=Darien Expedition|alirdato=2007-09-03}}</ref> En 1849, malkovro de [[oro]] en Kalifornio kreis grandan intereson por trapasi inter Atlantiko kaj Pacifiko. La [[Kanalpanama Fervojo|Panama Fervojo]] estis konstruita por trapasi la [[istmo]]n, kaj ĝi malfermiĝis en 1855. Tiu ligilo iĝis ŝlosila peco de la infrastrukturo de Okcidenta Hemisfero, ege faciligante komercon kaj ege determinante la postan kanalvojon. Tut-akva itinero inter la oceanoj daŭre estis vidita kiel la ideala solvo, kaj en 1855 [[William Kennish]], [[inĝeniero]] devena el [[Manksinsulo]] laboranta por la usona registaro, mezuris la istmon kaj faris raporton pri itinero por proponita Panama Kanalo.<ref name=mw>[http://www.isle-of-man.com/manxnotebook/fulltext/worthies/p118.htm ''"Manx Worthies"''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150628225110/http://www.isle-of-man.com/manxnotebook/fulltext/worthies/p118.htm |date=2015-06-28 }}.</ref> Lia informo estis publikigita en libro titolita ''The Practicality and Importance of a Ship Canal to Connect the Atlantic and Pacific Oceans'' (La Praktikeco kaj Graveco de Ŝipkanalo por Ligi Atlantikan kaj Pacifikan Oceanojn).<ref>[http://books.google.com/books?id=rAwsAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=william+kennish&source=bl&ots=lZpfP9ZKq9&sig=7AXnp--aBGqytMe2vcb9DIXvJPY&hl=en&ei=rDFvS7rSNqimtgeNlpiUBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CBQQ6AEwBA ''The Practicality and Importance of a Ship Canal to Connect the Atlantic and Pacific Oceans''].</ref> En 1877 Armand Reclus, oficiro de la [[Franca Mararmeo]], kaj Lucien Napoléon Bonaparte Wyse, du inĝenieroj, mezuris la itineron kaj publikigis francan proponon por kanalo.<ref name="reclus">[http://books.google.com/books/about/Panama.html?id=wmwYAAAAYAAJ Gérard Fauconnier, ''Panama: Armand Reclus et le canal des deux océans''], e-teksto de Universitato de Virginio, represita en franca, Panama: Atlantica, 2004</ref> Franca sukceso en konstruado de la [[Sueza kanalo]], per detalema projekto, apogis planon por alia projekto por transiri la istmon. === Francaj konstruklopodoj, 1881–1894 === [[Dosiero:Ferdinand de Lesseps by Nadar.jpg|eta|160px|Ferdinand de Lesseps]] [[Dosiero:1886 bas obispo.jpg|eta|Elfosilo funkcianta, ĉe Bas Obispo, 1886]] La unua provo se temas pri konstrui kanalon tra kio tiam estis la regiono de [[Kolombio]] nome Panamo komenciĝis la 1an de januaro [[1881]]. La projekto, dizajnita kiel marnivela kanalo (t.e., sen kluzinstalaĵo), estis sub la gvidado de [[Ferdinand de Lesseps]], konstruanto de la [[Sueza Kanalo]], kun granda financado kaj subteno de Parizo. La kosto kaj malfacileco de konstruo en la pluv-trempe malsekaj tropikoj tra malstabilaj montoj superis atendojn, kaj la franca fortostreĉo poste iĝis bankrota post laŭdire foruzado de 287,000,000 da {{J|usona dolaro}} kaj perdado de laŭtaksaj 22,000 vivoj al akcidentoj kaj [[malsano]]j. La francoj rapidis por komenci laboron, kun nesufiĉa antaŭa studo de la [[geologio]] kaj [[hidrologio]] de la regiono,<ref name="French">{{Citaĵo el libro|titolo=America's Triumph in Panama|familia nomo=Avery|persona nomo=Ralph E.|jaro=1913|ĉapitro=The French Failure|ĉapitro-url=http://www.czbrats.com/Builders/FRCanal/failure.htm|loko=Chicago, IL|eldoninto=L.W. Walter Company}}</ref> kaj la homoj kiuj komencis kaj direktis la projekton havis malgrandan aŭ neniun inĝenieristikan trejnadon aŭ sperton pri tiaj projektoj. Kanaloj tranĉitaj tra montoj devis kontinue esti larĝigitaj, kaj iliaj deklivoj reduktitaj, por minimumigi terglitojn en la kanalon.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Miraculous Fever-Tree|familia nomo=Rocco|persona nomo=Fiammetta|jaro=2003|eldoninto=HarperCollins|ISBN=0-00-653235-7|paĝo=192}}</ref> [[Vapormaŝino|Vaporfosmaŝinoj]] estis jam inventitaj sed daŭre estis praaj. Alia mekanika kaj elektra ekipaĵo estis limigita en siaj kapabloj, kaj ŝtalekipaĵo rustiĝis rapide pro la humida [[tropika klimato]].<ref>{{Cite web |url=http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |title=Read our history: The French Canal Construction |publisher=Panama Canal Authority |accessdate=2007-09-03 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-10-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20141215060157/http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |arkivdato=2014-12-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141215060157/http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |archivedate=2014-12-15 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-10-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20141215060157/http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |arkivdato=2014-12-15 }}</ref> Sanriskoj prezentiĝis al [[laboristo]]j en la [[kulo]]-infektita panama [[ĝangalo]], ĉefe pro [[malario]] kaj [[flava febro]], kaj okazigis perdojn de miloj da vivoj. Popolsano-iniciatoj estis neefikaj ĉar la [[Vektoro (epidemiologio)|rolo]] de la [[moskito]] ĉe malsanoj tiam estis nekonataj. Kondiĉoj estis malgravigitaj en Francio por eviti rekrutadproblemojn,<ref name="French"/> sed la alta mortindico faris malfacila konservi spertan laboristaron. Preter la sano kaj teknikaj malfacilaĵoj, financa misadministrado kaj korupto ankaŭ estis atribuitaj al la franca fiasko. Antaŭ 1889 la firmao estis bankrota, kaj la laboro estis suspendita la 15-an de majo. En la rezultinta skandalo, konata kiel la [[Panama afero]], diversaj respondeculoj estis laŭjure procesigitaj. Charles De Lesseps, filo de Ferdinand De Lesseps, estis trovita kulpa de defraŭdo de financo kaj juĝita al la malliberigo de kvin jaroj, kvankam tio poste estis renversita.<ref name="French"/> En 1894, dua franca firmao, nome la ''Compagnie Nouvelle du Canal de Panama'' (Nova Entrepreno de la Kanalo de Panamo), estis kreita por transpreni la projekton. Minimuma laboristaro de kelkaj miloj da homoj estis dungita ĉefe por observi la kondiĉojn de la kolombia panamkanala koncesio, por prizorgi la [[Panama Fervojo|Panaman Fervojon]], kaj por konservi la ekzistantan elfosadon kaj ekipaĵon en vendebla stato. La firmao serĉis aĉetanton por tiuj aktivaĵoj, kun prezpostulo de 109,000,000 da usonaj dolaroj. === Usona akiro === [[Dosiero:The Culebra Cut 7.jpg|eta|La [[Kulebra Tranĉo]], aŭ Tranĉo Gaillard, en 1896]] [[Dosiero:PSM V61 D312 The culebra cut.png|eta|dekstra|180px|La [[Kulebra Tranĉo]] en 1902]] Ĉe tiu tempo, la prezidanto kaj la [[Senato de Usono]] estis interesataj pri establado de kanalo trans la istmo, kun kelkaj preferante itineron en tuta [[Nikaragvo]] (vidu artikolon [[Nikaragva Kanalo]]) kaj aliaj rekomendante la aĉeton de la francaj interesoj en Panamo. En junio 1902, la [[Usona Senato]] voĉdonis en favoro de traktado de la panama opcio, kondiĉe ke la necesaj rajtoj povus esti akiritaj. La 22-an de januaro de 1903, la Traktato Fojno-Herrán estis subskribita fare de [[usona ministro pri eksteraj rilatoj]] nome John M. Hay kaj Dro. Tomás Herrán de [[Kolombio]]. Ĝi donintus al Usono renovigeblan lu-kontrakton en eterneco el Kolombio en la tereno proponita por la kanalo.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.u-s-history.com/pages/h930.html|titolo=Hay-Herrán Treaty|alirdato=2010-10-24|dato=1903-11-18|eldoninto=U-s-history.com}}</ref> Tio foje estas misinterpretita kiel la "99-jara prunto" pro misgvida vortigo inkludita en artikolo 22 el la interkonsento.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://avalon.law.yale.edu/20th_century/pan001.asp|titolo=Avalon Project—Convention for the Construction of a Ship Canal (Hay-Bunau-Varilla Treaty), 18a de novembro de 1903|alirdato=2010-10-24|eldoninto=Avalon.law.yale.edu}}</ref> La traktato estis ratifita fare de la Usona Senato la 14-an de marto 1903, sed la Senato de Kolombio ne ratifis ĝin. Phillipe Bunau-Varilla, ĉefinĝeniero kaj signifa akciulo de la franca kanalentrepreno, rakontis al prezidanto [[Theodore Roosevelt]] kaj al Hay pri ebla ribelo de panamaj ribelantoj kiuj celis al apartiĝo disde Kolombio, kaj esperis ke Usono apogus la ribelantojn per usonaj soldatoj kaj mono. Roosevelt ŝanĝis taktikojn, promesante subtenon por la apartigo de Panamo de Kolombio. La 2-an de novembro 1903, usonaj batalŝipoj blokis ŝipitinerojn por eblaj kolombiaj trupmovadoj survoje al la ribelo. Panamo deklaris sendependecon la venontan tagon, nome la 3an de novembro de [[1903]]. Usono rapide agnoskis la novan ŝtaton. La 6-an de novembro de 1903, Phillipe Bunau-Varilla, nome la ambasadoro de Panamo al Usono, subskribis la Traktaton Hay-Bunau-Varilla-, donante rajtojn al Usono konstrui kaj senfine administri la [[Zono de la Kanalo de Panamo|Panaman Kanalan Zonon]] kaj ĝiajn defendojn. Kvankam Bunau-Varilla funkciis kiel la ambasadoro de Panamo, li estis fakte franca civitano kaj ne oficiale rajtis subskribi traktatojn nome de Panamo sen panama revizio. Tio poste iĝos disputiga diplomatia temo inter Kolombio, Panamo kaj Usono. Prezidanto Roosevelt fifame deklaris ke "mi prenis la Istmon, komencis la kanalon kaj tiam lasis la Kongreson ne por diskuti la kanalon, sed por diskuti min". Pluraj partioj en Usono kontraŭbatalis tiun militagon kontraŭ Kolombio: la ''New York Times'' nomis la subtenon antaŭfiksitan fare de Usono al Mr. Bunau-Varilla "ago de malpura konkero." La ''New York Evening Post'' anoncis ĝin "vulgara kaj soldula projekto." Pli lastatempe, [[historiisto]] George Tindall etikedis ĝin "unu el la plej grandaj eraraĉoj en usona ekstera politiko." Ĝi ofte estas citita kiel la klasika ekzemplo de usona armŝipa diplomatio en [[Latin-Ameriko]], kaj la plej bona ilustraĵo de kio Roosevelt komprenis per la malnova afrika diraĵo, "parolu milde kaj portu bastonegon [kaj] vi iros longen". Post la revolucio de 1903, la Respubliko Panamo iĝis usona [[protektorato]] ĝis 1939.<ref>{{Cite web|last=Hanson|first=David C.|title=Theodore Roosevelt and the Panama Canal|url=http://www.upa.pdx.edu/IMS/currentprojects/TAHv3/Content/PDFs/Roosevelt_Panama_Canal.pdf|publisher=Virginia Western Community College|accessdate=21a de januaro 2014|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2014-10-24|arkivurl=https://web.archive.org/web/20140201211319/http://www.upa.pdx.edu/IMS/currentprojects/TAHv3/Content/PDFs/Roosevelt_Panama_Canal.pdf|arkivdato=2014-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140201211319/http://www.upa.pdx.edu/IMS/currentprojects/TAHv3/Content/PDFs/Roosevelt_Panama_Canal.pdf|archivedate=2014-02-01}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.upa.pdx.edu/IMS/currentprojects/TAHv3/Content/PDFs/Roosevelt_Panama_Canal.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-10-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140201211319/http://www.upa.pdx.edu/IMS/currentprojects/TAHv3/Content/PDFs/Roosevelt_Panama_Canal.pdf |arkivdato=2014-02-01 }}</ref> En 1904, Usono aĉetis la francajn ekipaĵon kaj elfosadojn, inkluzive de la [[Panama Fervojo]], por 40 milionoj da usonaj dolaroj, de kiuj 30 milionoj estis ligitaj al elfosadoj kompletigitaj, ĉefe en la Gaillard Tranĉo (tiam nomita la [[Kulebra Tranĉo]]), taksita je proksimume 1.00 dolaro je kuba [[jardo]].<ref>The Panama Canal Congressional Hearings 1909; Col. Goethals testimony; p.15 [http://books.google.com/books?id=xmM-AAAAYAAJ&lpg=PA11&ots=_DioQP6G7S&dq=general%20electric%20westinghouse%20panama%20canal%201908&pg=PA11#v=onepage&q&f=false] Alirita la [[26an de decembro]] 2011</ref> Usono ankaŭ pagis al la nova lando Panamo 10 milionojn da usonaj dolaroj kaj pliajn 250,000 ĉiun jaron. (En 1921, Usono pagis al Kolombio 10 milionojn da usonaj dolaroj, kaj plie 250,000 da usonaj dolaroj jare dum pluraj jaroj; en rendimento, Kolombio agnoskis Panamon sub la kondiĉoj de la Traktato Thomson-Urrutia.) === Usona konstruo, 1904-1914 === [[Dosiero:PanamaCanal1913a.jpg|center|eta|800px|Konstruado de [[kluzo]]j sur la Panamakanalo, 1913]] Usono formale prenis kontrolon de la kanalposedaĵo la 4-an de majo 1904, heredante de la francoj malplenigitan laboristaron kaj vastan konfuzaĵon de konstruaĵoj, infrastrukturo kaj ekipaĵo, multe de ĝi en malbona stato. Usona registarkomisiono, nome la ''Isthmian Canal Commission'' (ICC), estis establita por kontroli konstruon kaj ricevis kontrolon de la [[Panama Kanala Zono]], super kiu Usono ekzercis [[suvereneco]]n. La komisiono raportis rekte al Sekretario de Milito William H. Taft kaj estis direktita por eviti la neefikecon kaj korupton kiuj turmentis la francojn 15 jarojn pli frue. [[Dosiero:John Frank Stevens.jpg|eta|dekstra|160px|John Frank Stevens]] La 6-an de majo 1904, prezidanto [[Theodore Roosevelt]] nomumis John Findlay Wallace, antaŭe ĉefinĝeniero kaj finfine administra direktoro de la [[Ilinoja Centra Fervojo]], kiel ĉefinĝeniero de la Panamkanala Projekto. Superfortita fare de la malsan-turmentita lando kaj devigita uzi ofte kadukan francajn infrastrukturon kaj ekipaĵon, same kiel estante frustrita fare de la tro burokratia ICC, Wallace eksiĝis subite en junio de 1905. Li estis sukcedita fare de John Frank Stevens, [[memeduko|memedukita]] inĝeniero kiu konstruis la Grandan Nordan Fervojon. Stevens ne estis membro de la ICC; li ĉiam pli rigardis ĝian burokration kiel gravan malhelpon kaj finis ignori la komisionon kaj sendi petojn kaj postulojn rekte al la Oficejo de Roosevelt en Vaŝingtono. Unu el la primaraj atingoj de Stevens en Panamo estis en konstruaĵo kaj rekonstruado de la loĝigo, kafejoj, hoteloj, akvosistemoj, riparejoj, stokejoj, kaj alia infrastrukturo bezonita por la miloj da alvenantaj laboristoj. Stevens komencis la rekrutadlaboron por delogi milojn da laboristoj de Usono kaj aliaj areoj por veni al la [[Kanalzono]] por labori, kaj provis disponigi loĝejon en kiu la alvenantaj laboristoj povu labori kaj vivi en akceptebla sekureco kaj komforto. [[Dosiero:Roosevelt and the Canal.JPG|eta|maldekstra|Prezidento [[Theodore Roosevelt]] side sur vaporelfosilo ĉe la Panama Kanalo, 1906]] [[Dosiero:Panama Canal under construction, 1907.jpg|eta|maldekstra|Konstruada laboro ĉe la [[Tranĉo Gaillard]] en foto de 1907]] En 1905, usona inĝenieristika komisiono estis komisiita por revizii la kanaldezajnon, kiu ankoraŭ ne estis finigita. Ĝi rekomendis al prezidanto Roosevelt marnivelan kanalon, kiel estis provita fare de la francoj. Tamen, pli vastaj inĝenieristikaj studoj preferis kanalon uzantan serursistemon por levi kaj malaltigi ŝipojn de granda rezervujo 85&nbsp;ft (26 m) super [[marnivelo]]. Tio kreus kaj la plej grandan [[digo]]n ([[Gatuna Akvobaraĵo]]) kaj la plej grandan homfaritan lagon ([[Gatuna Lago]]) en la mondo en tiu tempo. La akvo por replenigi la kluzinstalaĵon estus prenita de Gatuna Lago per malfermiĝado kaj fermado de grandegaj pordegoj kaj valvoj kaj lasado al gravito propulsi la akvon de la lago. Gatuna Lago ligus al la Pacifiko tra la montoj ĉe la [[Kulebra Tranĉo]]. Stevens sukcese kverelis la kazon kontraŭ la marnivela kanalo, konvinkinte Roosevelt pri la neceso kaj farebleco de la alternativa skemo. La konstruado de kanalo kun [[kluzo]]j postulis la elfosadon de pli ol pliaj 129,974,326 m³ de materialo krom la 22,936,646 m³ elfositaj fare de la francoj. Tiel rapide kiel eblis, la usonanoj anstataŭigis aŭ ĝisdatigis la malnovan, maltaŭgan francan ekipaĵon per nova konstruekipaĵo kiu estis dizajnita por multe pli granda kaj pli rapida skalo de laboro. Proksimume 102 novaj grandaj, fervojaj surĉevalaj vaporfosmaŝinoj estis aĉetitaj kaj alportitaj de Usono. Tiuj estis akompanitaj per grandegaj vaporfunkciaj gruoj, gigantaj hidraŭlikaj rokdispremiloj, [[betonmiksilo]]j, [[Dragado|skrapiloj]], kaj pneŭmatikaj potencodriloj, preskaŭ ĉio el kio estis produktita per nova, ampleksa maŝin-konstrua teknologio formita kaj konstruita en Usono. La [[fervojo]] ankaŭ devis esti amplekse ĝisdatigita kun pezaj, dutrakitaj [[relo]]j sur la plej granda parto de la linio por alĝustigi novan rulvaron. En multaj lokoj, la nova Gatuna Lago inundis super la origina fervojlinio, kaj nova linio devis esti konstruita super la akvorando de Gatuna Lago. [[Dosiero:William Crawford Gorgas.jpg|eta|130px|dekstra|William C. Gorgas]] Kolonelo William C. Gorgas estis nomumita ĉefa sansistema oficiro de la kanala konstruprojekto en 1904. Gorgas efektivigis vicon da iniciatoj por minimumigi la disvastiĝon de mortigaj malsanoj, precipe [[malario]] kaj [[flava febro]], kiuj ĵus estis montritaj kiel moskito-portitaj laŭ la laboroj de Dro. Carlos Juan Finlay kaj Dro. Walter Reed. Ekzistis investo en ampleksa sansistemaj projektoj, inkluzive de urbokernaj akvosistemoj, gassteriligado de konstruaĵoj, ŝprucigado de insekt-reproduktadaj areoj per [[petrolo]] kaj larvicidoj, instalado de kulreta kaptado kaj fenestrekranoj, kaj elimino de stagna akvo. Post du jaroj da ampleksa laboro, la kul-disvastigitaj malsanoj estis preskaŭ eliminitaj. Tamen, eĉ kun ĉiu tiu fortostreĉo, proksimume 5,600 laboristoj mortis pro malsano kaj akcidentoj dum la usona konstrufazo de la kanalo. En 1907, Stevens eksiĝis kiel ĉefinĝeniero. Lia anstataŭanto, nomumita fare de prezidanto Theodore Roosevelt, estis usona oficiro George Washington Goethals de la Usona Korpuso de Inĝenieroj (baldaŭ antaŭenigita al subkolonelo kaj poste al kolonelo), fortagvidanto kaj inĝeniero edukita en la usona militista akademio [[West Point]]. Goethals direktos la laboron en Panamo al sukcesa konkludo.<ref>Brodhead, Michael J. 2012. [http://handle.dtic.mil/100.2/ADA564251 "The Panama Canal: Writings of the U. S. Army Corps of Engineers Officers Who Conceived and Built It."]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Page 1.</ref> [[Dosiero:George W. Goethals cph.3a02121.jpg|eta|dekstra|160px|George W. Goethals]] Goethals dividis la inĝenieristikon kaj elfosadan laboron en tri sekcioj: atlantika, centra, kaj pacifika. La Atlantika Dividaĵo, sub majoro William L. Sibert, respondecis pri konstruado de la masiva akvorompo ĉe la enirejo al [[Limona Golfeto]], la [[Panamkanalaj kluzoj|Gatuna kluzo]] kaj iliaj 5.6&nbsp;km alproksimiĝejo al la kanalo, kaj pri la enorman [[Gatuna Akvobaraĵo]]. La Pacifika Dividaĵo, sub Sydney B. Williamson (la nura civila membro de tiu altnivela teamo), estis simile al la Pacifika respondeca pri la 4.8&nbsp;km longa akvorompo en [[Panama Golfeto]], la alirkanalo al la kluzoj, kaj la kluzoj Miraflores kaj Pedro Miguel kaj iliaj rilataj digoj kaj rezervujoj. [[Dosiero:Spanish laborers on Panama Canal in early 1900s.jpg|eta|maldekstra|Hispanaj laboristoj laborante ĉe la Panamakanalo en komenco de la 1900-aj jaroj]] La Centra Dividaĵo, sub majoro David du Bose Gaillard de la Usona Korpuso de Inĝenieroj, ricevis unu el la plej malfacilaj partoj: elfosi la Kulebran Tranĉon tra la kontinenta disigo por ligi la Gatunan Lagon al la pacifika panamkanala kluzo.<ref>David Du Bose Gaillard [http://www.czbrats.com/Builders/gaillard.htm] Alirita en la [[12a de januaro]] de 2012</ref> La konstruado de la kanalo estis kompletigita en 1914, 401 jarojn post kiam Panamo unue estis transirita fare de [[Vasco Núñez de Balboa]] (Vasko Núñez de Balboa). Usono elspezis preskaŭ 375,000,000 usonajn dolarojn (proksimume ekvivalentan al nuntempaj 8,600,000,000 usonaj dolaroj<ref>CPI calculator [http://data.bls.gov/cgi-bin/cpicalc.pl?cost1=375.00&year1=1913&year2=2011] Alirita la 5an de januaro de 2012</ref>) por fini la projekton. Tio estis senkompare la plej granda usonaa inĝenieristika projekto ĝis nun. La kanalo estis formale malfermita la 15-an de aŭgusto 1914, per la trairo de la kargoŝipo ''SS Ancon''.<ref>{{Cite web|url=http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html|title=Read our history: American Canal Construction|publisher=Panama Canal Authority|accessdate=2007-09-03|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2014-10-23|arkivurl=https://web.archive.org/web/20141215060157/http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html|arkivdato=2014-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141215060157/http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html|archivedate=2014-12-15}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-10-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20141215060157/http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html |arkivdato=2014-12-15 }}</ref> La malfermo de Panama kanalo en 1914 kaŭzis severan falon en trafiko laŭ [[Ĉilio|ĉiliaj]] havenoj pro ŝanĝoj en la markomercaj itineroj.<ref name=millan>{{Citation | last1 = John Lawrence | first1 = Rector | last2 = | first2 = | last3 = | first3 = | lastauthoramp = | title = The History of Chile | publisher = | place = | volume = | edition = | year = 2005 | pages = xxvi }}</ref><ref name=Martinicfabril>{{Citation | last1 = Martinic Beros | first1 = Mateo | last2 = | first2 = | author-link1 = Mateo Martinic | title = La actividad industrial en Magallanes entre 1890 y mediados del siglo XX. | journal = Historia | volume = 34 | issue = | year = 2001 | pages = | url = http://www.scielo.cl/scielo.php?script=sci_arttext&pid=s0717-71942001003400004 }}</ref><ref name=Figueroa>Figueroa, Victor; Gayoso, Jorge; Oyarzun, Edgardo; Planas, Lenia. [http://mingaonline.uach.cl/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0718-64281998000200006&lng=es&nrm=iso "Investigación aplicada sobre Geografía Urbana: Un caso práctico en la ciudad de Valdivia"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141025010536/http://mingaonline.uach.cl/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0718-64281998000200006&lng=es&nrm=iso |date=2014-10-25 }}. ''Gestion Turistica'', UACh.</ref> <center> {| |- style="vertical-align:top;" | [[Dosiero:MarioModel90 1908.jpg|eta|260px|Marion vaporfosmaŝino elfosante la Panamkanalon en 1908]] | [[Dosiero:Panama Canal Lock Forms.jpeg|eta|La Panamkanalaj kluzoj sub konstruo en 1910]] | [[Dosiero:SS Ancon entering west chamber cph.3b17471u.jpg|200px|eta|SS ''Ancon'' pasanta tra la kanalo la 15an de aŭgusto 1914, la unua ŝipo kiu faris tion]] |} </center> === Pli postaj evoluoj === [[Dosiero:Missouri panama canal.jpg|eta|La ŝipo USS ''Missouri'' pasas tra la kanalo en 1945]] De la [[1930-aj jaroj]] estis vidite ke akvoprovizado estus temo por la kanalo; tio ekigis la konstruaĵon de la Akvobaraĵo Madden sur la rivero Chagres por la Gatuna Lago. La digo, kompletigita en 1935, kreis la Lagon Madden (pli poste nomita [[Alajuela Lago]]), kiu disponigas kroman akvostokadon por la kanalo.<ref>[http://books.google.com/books?id=2ikDAAAAMBAJ&pg=PA25&dq=1930+plane+%22Popular&hl=en&ei=ALyXTujZIsTC0AH14e3IBA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10&ved=0CFQQ6AEwCTgU#v=onepage&q=1930%20plane%20%22Popular&f=true "Panama Dam to Aid Canal Traffic."] ''Popular Mechanics'', Januaro 1930, p. 25.</ref> En 1939, konstruo komenciĝis sur plia grava plibonigo: sufiĉe nova aro de kluzoj por la kanalo, grandaj por porti la pli grandajn batalŝipojn kiujn Usono konstruis tiutempe kaj planis daŭre konstrui. La laboro daŭrigis dum pluraj jaroj, kaj signifa elfosado estis aranĝita sur la novajn alirkanalojn, sed la projekto estis nuligita post la [[Dua Mondmilito]].<ref>[http://www.czbrats.com/Articles/3rdlocks/3rdlocks.htm ''Enlarging the Panama Canal''], Alden P. Armagnac, [http://www.czbrats.com/ CZ Brats]</ref><ref>[http://www.czimages.com/CZMemories/thirdlocks/tcindex.htm ''Enlarging the Panama Canal for Bigger Battleships''], notoj el [http://www.czbrats.com/ CZ Brats]</ref> Post la [[Dua Mondmilito]], usona kontrolo de la kanalo kaj la Kanalzono ĉirkaŭanta ĝi iĝis disputiga; rilatoj inter Panamo kaj Usono iĝis ĉiam pli streĉaj. Multaj panamanoj sentis ke la Kanalzono juste apartenis al Panamo; studentaj protestoj estis renkontitaj per la polico de la zono kaj pliiĝis armea ĉeesto tie.<ref>[http://www.czbrats.com/Jackson/martyrs/martyrs.htm ''The Martyrs of 1964''], de Eric Jackson</ref> Postuloj por ke Usono transdonu la kanalon al Panamo pliiĝis post la [[Sueza krizo]] en 1956, kiam Usono uzis financan kaj diplomatian premon por devigi Francion kaj la Brition prirezigni ilian provon repreni kontrolon de la Sueza kanalo, antaŭe naciigita fare de la [[Nasser]] registaro en [[Egiptujo]]. Agitado kulminis per tumultoj de la [[Flagokonflikto inter Usono kaj Panamo 1964|Martira Tago]] en la [[9a de januaro]] [[1964]], kiam proksimume 20 panamanoj kaj 3-5 usonaj soldatoj estis mortigitaj. Jardekon poste, en 1974, intertraktadoj direkte al kompromiso komenciĝis kaj rezultigis la Traktatojn Torrijos-Carter. La 7-an de septembro 1977, la traktato estis subskribita fare de Prezidanto de Usono [[Jimmy Carter]] kaj [[Omar Torrijos]], reala gvidanto de Panamo. Tio mobilizis la procezon de donado al la panamanoj de libera kontrolo de la kanalo tiom longe kiam Panamo subskribis traktaton garantiantan la permanentan neŭtralecon de la kanalo. La traktato kaŭzis plenan panaman kontrolon realan tagmeze la 31-an de decembro 1999, kaj la Panamkanala Aŭtoritato (ACP) supozis ordonrajton pri la akvovojo. La Panama Kanalo restas unu el la ĉefaj enspezofontoj por Panamo. Antaŭ tiu transdono, la registaro de Panamo aranĝis internacian oferton negoci 25-jaran kontrakton por operacio de la kontenerkargadaj [[haveno]]j situantaj en la atlantikaj kaj pacifikaj ellasejoj de la kanalo. La kontrakto ne estis aligita kun la ACP aŭ Panamkanalaj Operacioj kaj estis gajnita fare de la firmao [[Hutchison Whampoa]], [[Honkongo|Honkong-bazita]] kargadentrepreno posedata de Li Ka-ŝing. ===Usonaj klopodoj=== Krom antaŭaj klopodoj interveni malrekte en la panama politiko fare de diversaj usonaj registaroj, kiam [[Donald Trump]] sukcesis venki en balotado por iĝi prezidanto ekde 2025, kaj jam dum la lastaj monatoj de 2024 ripete li faris deklarojn, ke li klopodos rehavigi la kontrolon de la kanalo al Usono, kun la ekskuzo, ke la konstrulaboro iam farita de Usono fakte estas nun profito por ĉinia ekonomio. Tiu deklaro kongruis kun samaj montroj de [[usona ekspansiismo]], kiel la intenco de Trump akiri [[Gronlando]]n trudmaniere se necese, aligi [[Kanado]]n kiel nova subŝtato usona aŭ alinomi la [[Golfo de Meksiko|Golfon de Meksiko]] kiel Golfo de Ameriko, en la usona tendenco kompreni Amerikon kiel Usonon.<ref>[https://www.publico.es/internacional/eeuu/trump-airea-anhelos-expansionistas-descarta-emplear-ejercito-controlar-canal-panama-groenlandia.html Trump airea sus anhelos expansionistas y no descarta emplear el Ejército para controlar el Canal de Panamá y Groenlandia] [[Público]], 7an de januaro 2025, alirita la 8an de januaro 2025.</ref> == Referencoj == {{Referencoj|2}} ==Literaturo== * Brodhead, Michael J. 2012. [http://handle.dtic.mil/100.2/ADA564251 "The Panama Canal: Writings of the U. S. Army Corps of Engineers Officers Who Conceived and Built It."]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Army Corps of Engineers History Office, Alexandria, VA. * Bruns, Sebastian (2010). Panama Canal Security: Expansion and Maritime Risk, in: Strategic Insights by Risk Intelligence. Global Maritime Security Analysis No. 29, December 2010, pp.&nbsp;4–7 (with Guy Wilson-Roberts). * Cullen, Ben. (2010). The Panama Canal and Me: A Panamax Special. ISBN 978-0-8212-7754-6 * Greene, Julie, The Canal Builders: Making America's Empire at the Panama Canal (New York: Penguin Press, 2009) * Hoffman, Jon T.; Brodhead, Michael J; Byerly, Carol R.; Williams, Glenn F. (2009). The Panama Canal: An Army's Enterprise. Washington, D.C.: United States Army Center of Military History. 70–115–1. [http://www.history.army.mil/html/books/panama/panamacanal/index.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150403023219/http://www.history.army.mil/html/books/panama/panamacanal/index.html |date=2015-04-03 }} * Jaen, Omar. (2005). Las Negociaciones de los Tratados Torrijos-Carter, 1970-1979 (Tomos 1 y 2). Panama: Autoridad del Canal de Panama. ISBN 9962-607-32-9 (Obra completa) * Jorden, William J. (1984). Panama Odyssey. 746 pages, illustrated. Austin: University of Texas Press. ISBN 0-292-76469-3 * Maurer, Noel, kaj Carlos Yu. The Big Ditch: How America Took, Ran, and Ultimately Gave Away the Panama Canal (Princeton University Press, 2010); 420 pp. ISBN 978-0-691-14738-3. Econometric analysis of costs ($9 billion in 2009 dollars) and benefits to US and Panama * McCullough, David. (1977). The Path Between the Seas: The Creation of the Panama Canal, 1870-1914. New York: Simon & Schuster. ISBN 0-671-22563-4 * Mellander, Gustavo A.(1971) The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years. Daville,Ill.:Interstate Publishers. OCLC 138568. * Mellander, Gustavo A.; Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon: The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1-56328-155-4. OCLC 42970390. * Mills, J. Saxon. (1913). [http://www.gutenberg.org/ebooks/34124 The Panama Canal—A history and description of the enterprise] Senpaga libro el Project Gutenberg. * Parker, Matthew. (2007). Panama Fever: The Epic Story of One of the Greatest Human Achievements of All Time—The Building of the Panama Canal. New York: Doubleday. ISBN 978-0-385-51534-4 * Sherman, Gary. "Conquering the Landscape (Gary Sherman explores the life of the great American trailblazer, John Frank Stevens)", History Magazine, July 2008. == Vidu ankaŭ == * [[Zono de la Kanalo de Panamo]] * [[Sueza Kanalo]] * [[Nikaragva Kanalo]] * [[Terkolo de Tehuantepeko]] * [[Magelana markolo]] * [[Kanalpanama Fervojo]] * [[Panamkanala Aŭtoritato]] * [[Panama afero]] * [[Panamax]] * [[Omar Torrijos]] * [[Nacia Parko Chagres]] == Eksteraj ligiloj == {{Artikolo voĉlegita}} * [http://www.coolpanama.com/camaras-web-panama.html Live webcams Panama Kanalo] * [http://www.pancanal.com/ Retejo de la Panamkanala Aŭtoritato] Kiel funkcias la kanalo * ''[http://www.sil.si.edu/Exhibitions/Make-the-Dirt-Fly/ Making the Dirt Fly, Building the Panama Canal]'' Smithsonian Institution Libraries * [http://www.canalmuseum.com/ Canalmuseum]—History, Documents, Photographs and Stories * [http://www.calisphere.universityofcalifornia.edu/browse/azBrowse/Panama+Canal Early stereographic images of the construction] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140826120821/http://www.calisphere.universityofcalifornia.edu/browse/azBrowse/Panama+Canal |date=2014-08-26 }} University of California * [http://lhldigital.lindahall.org/cdm/landingpage/collection/panama A.B. Nichols Panama Canal Collection at the Linda Hall Library] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140826114608/http://lhldigital.lindahall.org/cdm/landingpage/collection/panama |date=2014-08-26 }} Archival collection of maps, blueprints, photographs, letters, and other documents, collected by [http://contentdm.lindahall.org/u?/panama,5315 Aurin B. Nichols] {{Webarchiv|url=https://archive.is/20130113020712/http://contentdm.lindahall.org/u?/panama,5315 |date=2013-01-13 }}, inĝeniero kiu laboris ĉe la kanalprojekto el 1899 ĝis ties finigo. {{Koord|9|04|48|N|79|40|48|W|region:PA_type:waterbody|montru=titolo}} {{Projektoj}} {{Havenda artikolo|Panama kanalo}} {{Leginda|2016|07|27}} {{ADLM|2025|01}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Panama kanalo| ]] cfxewmyaoeqge9f499sntt8y89lv42e 0 8202 9368593 9352133 2026-05-08T08:58:46Z Sj1mor 12103 9368593 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lando | nomoenlokalingvo = {{lang-kl|Kalaallit Nunaat}} {{lang-da|Grønland}} | eonomo = Gronlando | flago = [[Dosiero:Flag of Greenland.svg|150px|[[Flago de Gronlando]]]] | blazono = [[Dosiero:Coat of arms Greenland.svg|100px|Blazono de Gronlando]] | nacia himno = {{fremdlingve|kl|Nunarput utoqqarsuanngoravit}} Nia lando, kiu iĝis tiel maljuna | nacia devizo = | lokigo-bildo = [[Dosiero:Greenland (orthographic projection).svg|250px|Situo]] | oficiala lingvo = [[Gronlanda lingvo|gronlanda]] (ĝis junio 2009 ankaŭ [[Dana lingvo|dana]]) | lingvoj = | ĉefurbo = [[Nuko (Gronlando)|Nuko]] | religio = [[luteranismo]] | km2 = 2166086 | akvo = 81.1 (ĉefe glacio) | loĝantoj = | loĝantaro = 56 542 | loĝantaro-jaro = [[2007]] | loĝdenso = 0.026 | vivlongeco = | valuto = [[Dana krono|krono]] | valuta kodo = DKK | horzono = 0 al -4 | ttt = gl | landkodo = GL | tel = 299 | politika sistemo = Aŭtonoma teritorio de [[Danio]] | ŝtatestro = [[Frederiko la 10-a]] | ĉefministro = [[Jens-Frederik Nielsen]] | nacia tago = | sendependeco = | de kiu = | esperanto-asocio = | MEP = [[Usona dolaro|$]]1,1 mlrd | MEP jaro = 2001 | MEP pokapa = $ 19.000 (kaj 15.520 € 2008). | kesteroj = {{informkesto geografiaĵo|insulo |subŝablono = jes |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GL |mapo lokumilo = iso |mapo1 lokumilo = |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo = [[Nuko (Gronlando)|Nuko]] |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 1 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Atlantiko |parenco1 = Arkta oceano |parenco_tipo = Akvejo }} }} '''Gronlando'''<ref>10OA ([https://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/10oa.html Deka Oficiala Aldono al la Universala Vortaro])</ref> aŭ '''Grenlando''', ankaŭ '''Groenlando''' ({{lang-kl|Kalaallit Nunaat}}, "lando de gronlandanoj"; {{lang-da|Grønland}} [gronlan], "Verdlando") estas insulo en [[Nordameriko]], en [[Arkto|arkta]] parto de [[Atlantiko]]. Ĝi estas kun {{unuo|2166086|km²}} [[Listo de insuloj laŭ areo|la plej granda insulo en la mondo]] (ne kalkulante kontinentojn kiel [[Aŭstralio]]), posedante ankaŭ unu el la plej grandaj rezervoj je [[Erco|ercoj]] en la mondo. Ĉirkaŭ 81 % da teritorio estas kovritaj de [[glacio]]. Ĝi estas parto de la [[Reĝlando Danio]] kiel aŭtonoma teritorio kaj havas la statuson de [[Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj (Eŭropa Unio)|rilata transmara lando]] de [[Eŭropa Unio]]<ref>[http://eu.nanoq.gl/Emner/EuGl/The%20Greenland%20Treaty.aspx Article 3 : Traité modifiant les traités instituant les communautés européennes en ce qui concerne le Groenland, signé le 13 mars 1984] ([https://web.archive.org/web/20140416110747/http://eu.nanoq.gl/Emner/EuGl/The%20Greenland%20Treaty.aspx arkivo]) ĉe ''sur Journal officiel des Communautés européennes'', 1-a de februaro 1985</ref>. Ekde 2018 ĝi estas administre dividita en kvin [[municipo|municipoj]]n: [[Avannaata]], [[Qeqertalik]], [[Qeqqata]], [[Sermersooq]] kaj [[Kujalleq]]. * '''Loĝantaro:''' {{unuo|56 542}} (2025)<ref>[https://www.citypopulation.de/de/greenland/ Grönland: Kommunen, Orte, Siedlungen und Stationen, Bevölkerungsstruktur] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.citypopulation.de%2Fen%2Fgreenland%2F arkivo]) ĉe ''citypopulation''</ref>, el ili {{unuo|48000}} inuitoj. * '''Oficialaj kaj parolataj lingvoj:''' [[Gronlanda lingvo|gronlanda]] (eskima/inuita) kaj [[Dana lingvo|dana]] Kvankam [[Fizika geografio|fizikogeografie]] [[Nordameriko|nordamerika]], Gronlando estis kulture ka politike asociita al [[Eŭropo]] (aparte al [[Norvegio]] kaj [[Danio]], la koloniaj landoj, kaj [[Islando]], najbara insulo) ekde pli ol jarmilo<ref>[https://archive.archaeology.org/online/features/greenland/ Dale M. Brown, « The Fate of Greenland's Vikings », Archaeology, Archaeological Institute of America] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Farchive.archaeology.org%2Fonline%2Ffeatures%2Fgreenland%2F arkivo])</ref>. Gronlando estis [[kolonio]] de la [[Norvegio|norvega]] krono, ene de [[Danio-Norvegio|dan-norvega]] [[persona unio]], ĝis [[1814]], kiam ĝi iĝis formale dana kolonio. Gronlando iĝis plensenca parto de Reĝlando Danio en 1953. Dana parlamento (''[[Folketinget]]'') koncedis aŭtonoman regon ({{langi|da|hjemmestyre}}) la {{daton|1|majo|1979}}, efikonte sekvajare. [[Monarkio de Danio|Reĝo de Danio]] [[Frederiko la 10-a]] restas gronlanda regnestro. == Geografio == [[Dosiero: gl-map.png|eta|Mapo de Gronlando el [[CIA World Factbook]]]] {{ĉefartikolo|Geografio de Gronlando}} Plimulto de la teritorio de la insulo estas kovrita de la [[glaĉero]]. Ekskluzivon konsistigas nur la norda ekstremo de Gronlando ĉar aero tie estas tro seka por produkti [[neĝo]]n, necesan por ekiĝo kaj konservado de glacitavolo. Tamen en la [[2000-aj jaroj]] gronlanda glaciaĵo senĉese degelas, pli verŝajne pro la [[tutmonda varmiĝo]]. Analizo de satelitaj donitaĵoj, eldonitaj en [[septembro 2009]], montris, ke el 111 rapide evoluantaj gronlandaj glaciejoj studitaj, 81 maldensiĝis duoble pli rapide ol la malrapide movanta glacio apud ili. Ĉi tio indikas, ke la glaciejoj estas akcelantaj kaj ellasas pli da glacio en la ĉirkaŭantan maron.<ref name="Gronlando degelas">[http://www.eventeo.net/web/index.php/nordameriko/natura%20medio/1727-gronlando-degelas Gronlando degelas...] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120111105521/http://www.eventeo.net/web/index.php/nordameriko/natura%20medio/1727-gronlando-degelas |date=2012-01-11 }} {{eo}}</ref> En [[novembro 2009]] la sciencan revuo „''Science''“ publikigis esploron, laŭ kiu la glacikovraĵo de Gronlando perdas sian amason pli rapide ol en antaŭaj jaroj, kio akcelas altiĝon de la marniveloj. Ĉiujare malaperas ne malpli ol 273 000 milionoj da tunoj da glacio. Por la periodo 2000-2008, degelo de gronlanda glacio altigis marnivelojn je mezume 0,46 mm ĉiun jaron. Ekde 2006 estas klara pliigo je 0,75 mm ĉiun jaron. „Sed ni havis tri tre varmajn somerojn, kaj tio estas akcelanta la degelon konsiderinde“, diris la esploristo [[Michiel van den Broeke]] de la [[Universitato Utrecht]] ([[Nederlando]]). Degelo sur la glacia surfaco agas kiel „retro-mekanismo“, D-ro van den Broeke klarigis, ĉar la likva akvo sorbas pli kaj reflektas malpli da envenanta sunradiado — tio rezultas je varmiĝo de la glacio. „Varmiĝo super Gronlando kaŭzis la pligravigon de degelo, kaj tio ankaŭ akcelas la retro-procezon“, li diris. „Tre probable la oceanoj ankaŭ varmiĝis, kaj tio probable klarigas la akcelon de ellasejo de glaciejoj ĉar ili varmiĝis de malsupre“. La novaj esploroj montras, ke en Gronlando, proksimume duono de la perdo venas el pli rapida fluo al la oceanoj, kaj la alia duono venas el ŝanĝoj sur la glacikovraĵo mem, ĉefe surfaca degelo. Danke al la satelita misio Grace, uzita en ĉi tiu studo, estas konite, ke la plimulto de la amaso perdiĝas en la sudorienta, sudokcidenta kaj nordokcidenta partoj ĉe malaltaj altecoj, kie la aero ĝenerale estas pli varma ol ĉe altaj altitudoj. Degelo de la tuta glacitavolo altigus marajn nivelojn tutmonde je proksimume 7 metroj.<ref name="Gronlando degelas" /> Se tio okazus Gronlando plej probable iĝus insularo, anstataŭ insul-kontinento. === Geografieroj === La [[Markolo de Nares]] (dane: ''Nares Strædet'', angle: ''Nares Strait'', france: ''Détroit de Nares'') estas markolo en la [[Arkta Oceano|arkta oceano]], disdividanta nord-okcidenton de Gronlando kaj la kanadan [[Insulo Ellesmere|insulon Ellesmere]] kaj liganta la [[Bafina Golfo|Bafinan golfon]] kun la [[maro de Lincoln]]. La [[Frama Markolo]] (Markolo Fram) estas la mara trapasejo inter Gronlando kaj [[Svalbardo]], situaante inter 77°N kaj 81°N latitudoj kaj centre sur la unua meridiano. La [[Kanalo Kennedy]] ([[Angla lingvo|angle]]: ''Kennedy Channel;'' [[Dana lingvo|dane]] ''Kennedy Kanalen)'', estas arkta marpasejo inter Gronlando kaj la plej norda insulo de Kanado, nome [[insulo Ellesmere]]. [[Pearylando]] estas [[duoninsulo]] en la fora nordo de Gronlando, inter la Viktoria [[Fjordo]] kaj la Sendependeca Fjordo. Ĝi estas lavita norde de la [[Maro de Lincoln|Linkolna Maro]] kaj la [[Arkta Oceano]]. == Historio == {{ĉefartikolo|Historio de Gronlando}} Oni ne scias, kiam la gronlandaj indiĝenoj atingis ĝin. Islandaj pioniroj trovis ĝin senhoma ĉirkaŭ la jaro [[986]]. Ili establis tri loĝlokojn proksime de la sudokcidenta pinto de la insulo, loĝataj dum iom da jarcentoj. La nomo "Gronlando" venas de la [[skandinavoj]]. Laŭ [[islandaj sagaoj]], [[Eriko la ruĝa|Eiríkur Rauði]] (Erik la Ruĝa) ekziliĝis el [[Islando]] pro murdo. Li, kun sia familio kaj sklavoj, foriris per [[Vikingŝipo|vikinga ŝipo]] al onidira lando nordokcidenten. Li nomis la landon "[[verdo|Verda]] Lando" por logi pliajn pionirojn. La skandinavoj pli-malpli bone kunvivis apud enloĝantajn [[eskimoj]]n, kaj oni tien sendis kristanan episkopon. En [[1386]], Gronlando iĝis parto de la [[Unio de Kalmar]] kaj poste de la duobla monarĥio [[Danio-Norvegio]]. Post kvincent jaroj, la loĝlokoj simple malaperis, probable pro malsatego dum klimataĉo de [[Malgranda Glaciepoko]] de [[15-a jarcento]]. La ostoj tiamaj montras ŝpurojn de nutraĉado. {{ĉefartikolo|Gronlanda sendependeco}} Danio tenis posedon de la mortanta kolonio laŭ [[Traktato de Kielo]] ([[1815]]). Norvegio pledis pri la lando en la 1920-aj jaroj, sed la pledon malaprobis [[Ligo de Nacioj]], ĉefe pro kontraŭleĝa okupo fare de norvegaj koloniistoj. Gronlando ankaŭ aperas kiel ''Gruntland'' ("Grund-lando", pro malprofundaj golfoj) en fruaj mapoj. Ne certas, ĉu ''grøn'' estas misskribo anstataŭ ''grunt'' aŭ male. ===Usonaj klopodoj=== Kiam [[Donald Trump]] sukcesis venki en balotado por iĝi prezidento de [[Usono]] ekde 2025, kaj jam dum la lastaj monatoj de 2024 li ripete faris deklarojn, ke li klopodos rekuperi la kontrolon de la [[Panama kanalo]] por Usono, kun la ekskuzo, ke vorko iam farita de Usono fakte estas nun profito por la ĉina ekonomio. Tiu deklaro kongruis kun samaj montroj de [[usona ekspansiismo]], kiel la intenco de Trump akiri Gronlandon, aligi [[Kanado]]n kiel nova usona subŝtato aŭ alinomi la [[Golfo de Meksiko|Golfon de Meksiko]] kiel Golfo de Ameriko, en la usona tendenco kompreni Amerikon kiel Usonon.<ref>[https://www.publico.es/internacional/eeuu/trump-airea-anhelos-expansionistas-descarta-emplear-ejercito-controlar-canal-panama-groenlandia.html Trump airea sus anhelos expansionistas y no descarta emplear el Ejército para controlar el Canal de Panamá y Groenlandia] [[Público]], 7an de januaro 2025, alirita la 8an de januaro 2025.</ref> == Teritoria organizado == {{ĉefartikolo|Teritoria organizado de Gronlando}} Gronlando estas administre dividata en municipoj kaj du regionoj ne aldonitaj. Ĉi tiu divido, okazigita per la kunfandiĝo de la malnovaj gronlandaj municipoj, ekviglis la [[1-an de januaro]] [[2009]]. == Ekonomio == {{ĉefartikolo|Ekonomio de Gronlando}} Gronlando suferis ekonomian malkreskon en la fruaj [[1990-aj jaroj]], sed depost [[1993]] la stato de ĝia ekonomio pliboniĝis. La aŭtonoma [[Registaro de Gronlando]] sekvis zorgan fiskan konduton en la malfruaj [[1980-aj jaroj]], kiu ebligis buĝetajn [[pluso]]jn kaj malaltan [[inflacio]]n. Depost [[1990]] Gronlando havis deficiton pri ekstera komerco post fermo de la lasta minejo de [[plumbo]] kaj [[zinko]]. Nuna Gronlando fundamentas sur [[fiŝkaptado]] kaj ties eksporto. La plej grava produkto laŭ enspezo estas ''[[salikoketo]]''. Malgraŭ reesplorado pri [[hidrokarbonaĵo]]j kaj [[erco]]j ([[oro]], [[nikelo]], [[fero]], [[platino]], utiligeblaj en industrioj de teknologio kaj defendo), pluraj jaroj necesos por realigi produktadon. [[Turismo]] estas la nura fako ofertanta baldaŭajn ŝancojn, kaj eĉ tiu estas limigita pro la alta kosto kaj mallonga sezono. Publika sektoro, inkluzivante publikposedajn firmaojn kaj magistratojn, ĉefrolas en la gronlanda ekonomio. Ĉirkaŭ duono de la registaraj enspezoj venas kiel subteno de dana registaro. == Politiko == La [[Gronlanda Traktato]] estas traktato modifanta la traktatojn starigantajn la eŭropajn komunumojn rilate al Gronlando. Akirinte sian aŭtonomecon disde Danio en 1979, la gronlandanoj elektis forlasi la [[Eŭropa Ekonomia Komunumo]] per referendumo la 23an de februaro 1982. Interalie temas pri reteni totalan kontrolon de iliaj fiŝkaptaj rimedoj. La [[Registaro de Gronlando]] (gronlande: ''Naalakkersuisut'', dane: ''Grønlands Regering'') estas la plenuma povo en Gronlando, en ĉiuj aferoj ligitaj al registaraj aferoj ligitaj al la internaj aferoj de Gronlando. La membroj de la registaro estas nomumitaj fare de la [[Ĉefministro de Gronlando]], sed estas oficiale aprobitaj fare de la membroj de la [[Parlamento de Gronlando]] (''[[Inatsisartut]]''). La [[Gronlanda Provinca Konsilio]] aŭ ''Konsilio de Gronlando'' (dane ''Grønlands Landsråd'') estis la parlamento de la kolonioj Nord-Gronlando kaj Sud-Gronlando de 1911 ĝis 1950, same kiel de la kolonio Gronlando de 1950 ĝis 1953, kaj de la regno Gronlando de 1953 ĝis 1979. [[Eskima Komunumo]] (''Inuit Ataqatigiit'' en la [[groenlanda]]) estas politika partio de Groenlando de socialisma orientiĝo. == Bibliografio == * [[Tibor Sekelj|Sekelj, Tibor]] 1964 : Grenlando, ''[[Geografia Revuo]]'', 6(6), 10. == Vidu ankaŭ == * [[Svalbardo kaj Jan-Majen-Insulo]] * [[Gronlanda literaturo]] * [[Vinland|Vikinga koloniado de Ameriko]] * [[Dana koloniado de Ameriko]] * [[Historio de Danio]] * [[Danaj Okcidentaj Indioj]] * Dana Hindio (''Tranquebar'') * [[Holarktiso]] * [[Universitato de Gronlando]] * [[Inuitoj]] == Referencoj == {{Referencoj}} * [[CIA World Factbook]] [[2000]] * "Groenlandia vota con vistas a independizarse de Dinamarca", El País, [[Madrido]], 26an novembro 2008, p. 5. == Eksteraj ligiloj == {{projektoj|commonscat=Greenland|n=Kategorio:Gronlando|ReVo=gronland}} * {{Oficiala retejo}} {{PlurajLingvokodoj|kl|da}} * [https://web.archive.org/web/20260201045126/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ Gronlando] en [[Monda faktolibro de CIA]] * [https://www.metaculus.com/questions/41502/will-the-us-gain-sovereignty-over-any-part-of-greenland-in-2026/ Komunuma diveno de verŝajneco de transpreno de Gronlando fare de Usono dum 2026] ĉe [[Metaculus]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Gronlando| ]] 486db92vefbucyuo29vwwsdc9s02hv5 0 9339 9368351 9305256 2026-05-07T17:28:33Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368351 wikitext text/x-wiki {{Biologia klasado}} [[Dosiero:Egretand lizard.jpg|eta|[[Granda egreto]] manipulanta sian predon, nome [[lacerto]]n, antaŭ engluti ĝin. Evidente ambaŭ estas [[vertebruloj]], sed el diversaj [[Klaso (biologio)|klasoj]], dum la ĉirkaŭa [[herbo]] estas same vivanta estaĵaro sed apartenanta al alia regno.]] '''Biologia klasado''' (aŭ klasifikado) estas ordigado de la [[plantoj]], [[bestoj]] kaj aliaj [[vivo|vivuloj]] en grupojn. La biologia klasado temas kaj pri la klasigaj metodoj, kaj pri la klasigo mem, rezulto de tiuj metodoj. La [[scienco]] de la [[biologio|biologia]] klasado estas [[taksonomio]]. La metodo klasika (aŭ tradicia) estis ĉefa ĝis la dua duono de la [[20-a jarcento]], kaj ekde tiam oni ekuzis la metodon [[kladistiko|kladikan]]. La kladika klasigo nun anstataŭas iom post iom la klasikan. En la sciencoj de la vivaj estaĵoj, la scienca klasigado de la [[specio]]j (kio estas nomebla ankaŭ kiel «biologia klasigo») korespondas al [[sistematiko]], kiu estas la metodo aŭ aro de metodoj por klasigi la vivajn estaĵojn, kaj al la [[taksonomio]], kiu estas la klasigon mem, rezulta el la apliko de la metodo. La metodoj de la klasigo nomata klasika aŭ tradicia estis hegemoniaj ĝis la dua duono de la [[20-a jarcento]], markita per la apero, en [[1950]],<ref>[[Willi Hennig]], ''Grundzüge einer Theorie der phylogenetischen Systematik'', ''Deutscher Zentralverlag'', [[Berlino]], 1950.</ref> de la [[filogenetika nomenklaturo]] aŭ ''kladismo''. La terminoj koncernataj de la diferencaj klasigoj ne profitas el difino unuanime akceptita, ĉar ĉiu scienca verko, ĉiu vortaro kaj, por tiel diri, ĉiu aŭtoro havanta la sian. Kiel verkis Small (1989):<ref>Ernest Small, «Systematics of Biological Systematics (Or, Taxonomy of Taxonomy)», Taxon, International Association for Plant Taxonomy (IAPT), vol. 38, no 3,‎ aŭgusto 1989, p. 335-356 (ISSN 0040-0262, DOI 10.2307/1222265, JSTOR 1222265).</ref> «La ironio estas konstati ke la fakuloj pri klasigo biologia ne atingis havigi sisteman klarigon de klara nomenklaturo en la interno de sia propra kampo de aktiveco kaj de ties komponantoj […].»<ref>Kenneth J. Sytsma kaj J. Chris Pires, «Plant Systematics in the Next 50 Years. Re-Mapping the New Frontier», Taxon, International Association for Plant Taxonomy (IAPT), vol. 50, no 3 «Golden Jubilee Part 5»,‎ aŭgusto 2001, p. 713-732 (ISSN 0040-0262, DOI 10.2307/1223703, JSTOR 1223703).</ref> == Historio == [[Dosiero:Aristotle Altemps Inv8575.jpg|eta|dekstre|230px|Romia kopio en [[marmoro]] de greka [[bronzo|bronzaĵo]]: [[busto]] de Aristotelo fare de [[Lisipo]], ĉ. 330 a.K. La [[alabastro|alabastra]] [[mantelo]] estas modernepoka. [[Aristotelo]] publikigis la unuan sciatan klasifikon de ĉio ajn ekzistanta, aŭ "estaĵo".]] === Antikva ĝis mezepoka === Aktualaj sistemoj por klasifiki vivantajn estaĵojn devenas de la pensoj de la [[Antikva Grekio|greka]] filozofo [[Aristotelo]], kiu eldonis en sia [[metafiziko|metafizikaj]] kaj [[logiko|logikaj]] verkoj la unuan sciatan klasifikon de ĉio ajn ekzistanta, aŭ "estaĵo". Ĉi tiu estas la plano kiu estigis modernajn vortojn kiel ''substanco'', ''specio'' kaj ''genro'', kiujn retenis en modifita formo [[Karolo Lineo]]. [[Aristotelo]] ankaŭ studis [[bestoj]]n kaj klasifikis ilin laŭ tipoj da [[reproduktado]], kiel ankaŭ [[Karolo Lineo]] poste faris kun [[plantoj]]. [[Aristotelo|Aristotela]] besta klasifiko fariĝis arkaika pro pluaj elkovroj kaj forgesiĝis. La filozofia klasifiko estas resume tiel ĉi: Unuagrada "substanco" estas la individua estaĵo; ekzemple, Petro, Paŭlo, ktp. Duagrada substanco estas tio, kion oni povas konvene aŭ tipe diri pri klaso de unuagradaj substancoj; ekzemple, homo Petro, Paŭlo, ktp. La karakterizaĵo devas ne esti simple en io individua; ekzemple, gramatika kapablo. Gramatika kapablo ellasas la plimulton de Petro do ne estas karakteriza de li. Simile homo (la tuta homaro) ne estas en Petro; iom, li estas en [[homo]]. Specio estas la duaranga substanco kiu estas plej karakterizita de siaj individuoj. La plej karakteriza afero kiun oni povas diri pri Petro estas tio, ke Petro estas homo. Identeco estas postulata: "homo" egalas al ĉiuj ĝiaj individuoj kaj nur tiuj individuoj. Membroj de specio malsamas sole laŭ nombro sed estas tute la sama tipo. Genro estas duaranga substanco malpli karakteriza de kaj pli ĝenerala ol la specio; ekzemple, homo estas [[besto]]. Ne ĉiuj bestoj estas homoj. Klare, genro enhavas speciojn. Ne havas limon la nombro de Aristotelaj genroj kiuj povus esti trovitaj kiel enhavantaj la specion. Aristotelo ne strukturis la genrojn en [[filumo]]jn, klasojn, ktp., kiel faras la Linnaea klasifiko. La duaranga substanco kiu distingas iun specion de alia ene de genro estas la specifa diferenco. Homo estas komprenebla kiel la sumo de specifaj diferencoj (la "differentiae" de biologio) en ĉiam malpli ĝeneralaj kategorioj. Ĉi tiu sumo estas la difino; ekzemple, homo estas viva, sentkapabla, racia substanco. La plej karakteriza difino enhavas la specion kaj la sekvan plej ĝeneralan genron: homo estas racia besto. Difino estas tiele bazita sur la unueca problemo: la specio estas nur unu sed havas multajn diferencojn. La plej supraj genroj estas la kategorioj. Estas dek: unu de substanco kaj naŭ de "akcidentoj", universalaj trajtoj kiuj devas esti "en" substanco. Substancoj ekzistas aparte; akcidentoj nur estas en ili: [[kvanto]], [[kvalito]], ktp. Mankas pli alta kategorio, "estaĵo", pro la sekva problemo, kiu nur estis solvita en la [[Mezepoko]] fare de [[Tomaso la Akvinano]]: specifa diferenco ne karakterizas sian genron. Se homo estas racia besto, tiam [[racio]] ne estas trajto de bestoj. Tial substanco ne povas esti speco de estaĵo ĉar ĝi ne povas havi specifan diferencon, kiu devus esti neestado. La problemo pri estado okupis la atenton de kleruloj dum la Mezepoko. La solvo de Tomaso, nomita la [[analogio]] de estado, establis la kampon de [[ontologio]], kiu multe diskonigiĝis kaj ankaŭ distingis inter [[filozofio]] kaj eksperimenta scienco. Tiu lasta estiĝis en la [[Renesanco]] el praktika tekniko. Lineo, kiu estis klasika klerulo, kombinis la du sur la sojlo de la granda novklasikista reviviĝo iam nomata la [[klerismo|Epoko de Klerismo]]. === Evoluada taksonomio === [[Dosiero:Charles Darwin by Julia Margaret Cameron, c. 1868.jpg|eta|upright|250px|La kontribuoj fare de [[Darvino]] al la biologiaj sciencoj ŝanĝis klare la manieron konsideri la klasigojn de la diversaj taksonoj.]] Je la fina parto de la [[18-a jarcento]], estiĝis la ideo ke Linea taksonomio transformiĝas en specon de arboforma [[diagramo]] de la besta kaj planta regnoj. Tio okazis antaŭ la publikigo de ''[[La origino de specioj]]'', nome la ĉefverko de [[Charles Darwin]]. Inter la fruaj verkoj kiuj esploris la ideojn pri ''transmutaciado de specioj'' estis ''Zoönomia'' de [[Erasmus Darwin]] kaj ''Philosophie Zoologique'' en 1809 de [[Jean-Baptiste Lamarck]]. La ideon popularigis en la anglaparolanta mondparto la spekulativa, sed vaste legata, ''Vestiges of the Natural History of Creation'', publikigita anonime de [[Robert Chambers]] en 1844.<ref>{{Cite journal |last1 = Secord |first = James A. |year = 2000 |title = Victorian Sensation: The Extraordinary Publication, Reception, and Secret Authorship of Vestiges of the Natural History of Creation |publisher = Chicago: University of Chicago Press |url = http://www.press.uchicago.edu/cgi-bin/hfs.cgi/00/14098.ctl |isbn = 978-0-226-74410-0 |ref = harv |titolo = Arkivita kopio |alirdato = 2013-01-13 |arkivurl = https://web.archive.org/web/20080516224806/http://www.press.uchicago.edu/cgi-bin/hfs.cgi/00/14098.ctl |arkivdato = 2008-05-16 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080516224806/http://www.press.uchicago.edu/cgi-bin/hfs.cgi/00/14098.ctl |date=2008-05-16 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.press.uchicago.edu/cgi-bin/hfs.cgi/00/14098.ctl |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2013-01-13 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080516224806/http://www.press.uchicago.edu/cgi-bin/hfs.cgi/00/14098.ctl |arkivdato=2008-05-16 }}</ref> Post la apero de ''La Origino de Specioj'', rapide aperis ĝenerala akcepto, ke klasado devus speguli la darvinan principon de [[komuna deveno]]. Populariĝis reprezenti en sciencaj verkoj la [[Arbo de Vivo|Arbon de Vivo]], kun konataj [[fosilio]]j enkorpigitaj. Unu el la unuaj modernaj grupoj ligitaj al fosiliaj prauloj estis [[birdoj]]. Uzante la tiam freŝe malkovritajn fosiliojn de ''[[Arkeopterigo]]'' kaj ''[[Hesperornito]]'', [[Thomas Henry Huxley]] deklaris ke ili estis evoluintaj el [[dinosaŭroj]], grupo formale nomita de [[Richard Owen]] jam en [[1842]].<ref>Huxley, T. H. (1876): Lectures on Evolution. ''New York Tribune''. Extra. no 36. In Collected Essays IV: pp 46-138 [http://aleph0.clarku.edu/huxley/CE4/LecEvol.html original text w/ figures]</ref> La rezulta priskribo, ke dinosaŭroj "estigis" birdojn, aŭ "estis la prauloj de" birdoj, estas la esenca patrino de la pensado de evoluada taksonomio. Trovinte kaj rekoninte pli kaj pli da fosiliaj grupoj en la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcentoj, [[Paleontologio|palaeontologiistoj]] laboris por kompreni la historion de bestoj tra la epokoj, kunligante konatajn grupojn<ref>{{Cite book|title=The Meaning of Fossils: Episodes in the History of Palaeontology|first=M. J. S.|last=Rudwick|year=1985|publisher=University of Chicago Press|isbn=0-226-73103-0|page=24|postscript=<!--None-->}}</ref> Per la moderna evoluada sintezo de la fruaj [[1940-aj jaroj]], establiĝis esence moderna kompreno de la evoluado de la ĉefaj grupoj. La evoluada taksonomio estas bazita sur lineaj rangoj, do la du terminoj estas ĝenerale interŝanĝeblaj en la moderna uzado. Ekde la [[1960-aj jaroj]] aperis tendenco nomita ''kladiko'', inspirite de la kladika metodo. La elstara trajto estas aranĝi taksonojn en hierarkian [[kladogeneza arbo|kladogenezan arbon]], malatentante rangojn. Se [[taksono]] inkludas ĉiujn posteulojn de iu praa formo, ĝi nomiĝas [[monofiletika|unuklada]]. Grupo kies posteulaj grupoj estas forigitaj (ekzemple, dinosaŭroj, kun birdoj kiel posteula grupo) nomiĝas paraklada (??), dum grupo kiu reprezentas pli ol unu branĉon el la arbo de vivo nomiĝas plurklada. <!-- vidu diskuton ĉe Monofiletika --> == La diversaj klasadoj == [[Dosiero:SnowyEgret-Florida.jpg|dekstra|eta|250px|[[Blanka egreto]] montras klarajn trajtojn proprajn de sia [[specio]], nome tutblanka koloro, apartaj koloroj de beko, piedoj kaj kruroj, kaj trajtojn komunajn al aliaj specioj de la sama [[genro]], nome longaj bekoj kaj kruroj, sveltaj kolo kaj korpo ktp.]] Ŝajnas ke la homo nature bezonas klasigi, por igi la multecon kaj malsimplecon komprenebla. Ĉiu klasigo rilatas al [[kulturo]], nivelo de konoj, kaj varias laŭ la evoluado de la socioj. Krome la koncepta klasigo varias depende el ĉiu lingvo (inklude la metilingvaĵoj de [[ĉasisto]]j, [[brutobredado|brutobredistoj]], [[fiŝkaptisto]]j, [[agrokulturo|agrikulturistoj]]), ĉiu civilizo aŭ fako havas tendencon troaprezi la objektivecon de sia klasiga pensaro. Kvankam la tradicia socio modifiĝas malmulte, aŭ faras ĝin nur tre malrapide, nur inverse tio okazas ĉe la societoj nomataj sciencaj, multe pli ŝanĝemaj kaj, krome, sendependaj unu el aliaj, kio klarigas la multoblecon de klasigoj. Per observado de vivantaj [[organismo]]j kaj per komparo la [[Homo sapiens|homo]] difinis bazajn taksonojn korespondantajn ofte al [[genro]] kaj ofte al la [[specio]], ili mem klasitaj en sistemo. === Popola klasigo === Maniero per kiu oni popole nomis vivulojn estas unua klasigo, per kiu oni distingis genrojn kaj speciojn. Ĝi estas bazita sur simplaj kriterioj: aspekto, kutimoj, ktp. Tiu unua parataksonomio datas el la epoko de [[ĉasistoj-kolektistoj]] de la [[Paleolitiko]].<ref>↑ Rodolphe-Edouard Spichiger, Vincent V. Savolainen, Murielle Figeat, Daniel Jeanmonod, Botanique systématique des plantes à fleurs, PPUR presses polytechniques, 2002, p. 5.</ref> Estas la popola klasigo kio «primitive» (kaj per [[komunlingva nomo]]) permesis distingi la genrojn kaj la speciojn. Ĝi konservas ankoraŭ, nuntempe, sian gravon. Fondita sur simplaj kriterioj: la aspekto, la supozitaj kutimoj, la krioj ktp., ĝi ne enkotiĝas en sciencaj distingoj kaj specifikiloj. Antaŭ tio nekonata, ŝi procezas laŭ etendo aŭ asimiligo: por ekzemplo, la [[muso]] kaj la [[vesperto]], kvankam ne parence rilataj, laŭ la aspekto estas asimileblaj, kaj tiele multaj lingvoj uzas tiun similecon por la nomigo; la kivio vegetala kondukas al la birdo kivio pro ĝia simileco de formo kaj koloro. Tamen, la universala mekanismo de asimilado fondita sur etapo de observado aperas ankaŭ en la formado de la [[scienca nomo|sciencaj nomoj]]. Ĉar la scienco de la homaro estas ĉiuokaze nur, «serio de eraroj… korektitaj» (Georges Becker). Tiele la popola sciaro distingis deĉiame la [[gufo]]jn disde la [[strigo]]j, la [[rano]]jn disde la [[bufo]]j, la [[rato]]jn disde la [[muso]]j, ktp., nome specioj parencaj kiuj, en kelkaj lingvoj kiuj distingas speciojn pere de gramatika genro, depende de la mondoregionaj kulturoj, estas censitaj kiel masklaj kaj inaj. Tiele en kelkaj lingvoj la gufo estas masklo dum la [[turstrigo]] ina, la bufo masklo kaj la rano ina ktp. Tio tamen ege varias laŭ la lingvoj kaj por ekzemplo ne havas sencon en angla. La popolaj klasigoj de la plantoj «havas praktikan funkcion rilate kun la necesoj de sciara ordo (ordigo, memorigo, [[parkerigo]]), sed ankaŭ kun la rolo atribuita al ĉiu planto en la teknikaj kaj simbolaj praktikoj».<ref>Claudine Friedberg, 1992, «Représentations, classifications: comment l'homme pense ses rapports au milieu naturel». In Jollivet M., éd.: Sciences de la nature, sciences de la société. Les passeurs de frontières, Paris, Éditions du CNRS, p. 363</ref> === Primitiva klasigo === [[Dosiero:hierbas medicinales mercado medieval.jpg|eta|225px|[[Kuracplanto]]j en mezepokeca bazaro en [[Burgos]], Hispanio. Granda parto de la sciaro de multaj popoloj pri la lokaj vegetaloj rilatas al ties uzado en kuracado, [[medicino]] aŭ [[kuirarto]].]] La etnocentrisma vidpunkto kiu antaŭjuĝe atribuas superecon de la moderna homo super la primitivaj popoloj estas senvalidigita pere de tre nombraj komparaj studoj en moderna [[antropologio]]. Tiuj studoj montras ke fakte, ĉie kaj ĉiam kie kaj kiam la homo supozita «primitiva» aŭ sovaĝa (laŭ sia ekonomio por vivteno) restis integrita en sia medio, ĝia akurata sento por observado kaj ĝia plena konscio pri informo inter la animalaj kaj vegetalaj regnoj, kio ĉiam surprizis al la sciencistoj, konstituis enorman fonton de konsiderenda scio. Tiele, laŭ [[Claude Lévi-Strauss]], la indianoj de la popolo de [[Navahoj]] distingas pli da 500 plantoj, la Hanunooj de la [[Filipinoj]] klasigas la birdojn en 75 kategorioj kaj dividas sian lokan flaŭron, je plej malalta nivelo, en pli ol 1800 taksonoj, kiam la botanikistoj distingas por la sama flaŭro malpli ol 1300 specioj, ekde moderna scienca vidpunkto. Por ekzemplo, en «kampara» loko de la [[Rjukju-insularo]], la botanikisto Alexander Hanchett Smith asertis ke {{Citaĵo|eĉ infano povas ofte identigi la specon de arbo laŭ malgranda peceto de ligno kaj, plie, la sekson de tiu arbo laŭ la ideoj kiujn la indiĝenoj havas pri la sekso de la vegetaloj; kaj tio nur observinte la aspekton de la ligno kaj de la arboŝelo, la odoron, la durecon kaj aliajn similajn trajtojn.}} La observado tiutipa abundas. La instruo kiun oni elprenas el tio estas reveno al la evidento: kiam oni intencas klasigi science la universon, necesas rikolti de la maniero plej larĝa eble, la heredon de ĉiuj klasigoj, ĉu estintaj aŭ estantaj kaj sendepende de la nivelo de edukiteco aŭ kulturo el kiu ili venas. === Klasika klasigo === [[Dosiero:Linnaeus1758-title-page.jpg|eta|Grava verko de Karolo Lineo, en kiu li uzis hierarkiajn gradojn.]] Klasika klasado havas sian radikon en la laboro de [[Karolo Lineo]], kiu grupigis speciojn laŭ iliaj fizikaj karakterizaĵoj. Ĝi ankoraŭ gravas, ĉar ĝi estas en multe da skribaĵoj, kelkfoje freŝdata. Lineo apartigis la vivulojn en du regnojn: plantan kaj bestan. Oni pli kaj pli konsciis pri la malsimpleco de la vivuloj kaj la nombro de regnoj pligrandiĝis. Tiel, oni aldonis la regnon [[protistoj|protistan]], kaj poste la regnojn prokariotan kaj la fungan. Nun, la klasika klasigo enhavas 6 regnojn: * la [[bakterioj]] (prokariotaj unuĉelaj sen kerno) * la [[arĥioj]] (prokariotaj unuĉelaj sen kerno) * la [[protistoj]] (eŭkariotoj unuĉelaj) * la [[fungoj]] (eŭkariotoj plurĉelaj alinutraj kiuj disiĝas) * la [[plantoj]] (eŭkariotoj plurĉelaj, memnutraj) * la [[bestoj]] (eŭkariotoj plurĉelaj alinutraj kiuj eniĝas) ==== La hierarkio ==== Klasika klasigo estas bazita sur hierarkio kiu enhavas plurajn gradojn: * '''[[Domanio]]''' estas fojfoje uzata por grupoj de regnoj, kutime [[bakterioj]], [[arĥioj]], kaj [[eŭkariotoj]]. Aliaj sistemoj uzas la terminojn '''superregno''' aŭ '''imperio'''. * '''[[Regno (biologio)|Regno]]''' estas iu el la ĝeneralaj grupoj en la biologia klasifiko, ekz. [[bestoj]], [[fungoj]], [[plantoj]]. * '''[[Filumo (biologio)|Filumo]]''' estas nomo por unu el la klasoj de [[zoologio]] (divizio, por [[botaniko]]), la plej fundamenta en la speco. * '''[[Klaso (biologio)|Klaso]]''' estas ŝtupo de la botanika kaj zoologia klasifikoj (''classis''). * '''[[Ordo (biologio)|Ordo]]''' estas ŝtupo en la botanika kaj zoologia klasifikoj (''ordo''). La ordonomoj de la zoologia klasifiko estas plej ofte formitaj per tipa kvalito kaj la sufikso '''-ul''': parhufuloj, skvamuloj; aŭ per tipa genro kaj la elemento '''-formaj''': [[paseroformaj]], [[strigoformaj]]. La internacia nomado emas al la dua formo. * '''[[Familio (biologio)|Familio]]''' estas ŝtupo de la botanika kaj zoologia klasifikoj (''familia''). La nomo de familio estas derivata de unu el siaj genroj per la sufikso '''-ac''' ([[botaniko]]), '''-ed''' ([[zoologio]]). * '''[[Genro (biologio)|Genro]]''' estas ŝtupo de la botanika kaj zoologia klasifikoj (''genus''). La scienca nomo de [[specio]] konsistas el la majuskla nomo de la genro kaj la minuskla kromnomo por la specio. * '''[[Specio (biologio)|Specio]]''' estas ŝtupo de la botanika kaj zoologia klasifikoj. Membroj de specio povas interkruciĝi kaj koncipi fekundajn idojn. === [[Kladistiko|Kladistika klasigo]] === {{Ĉefartikolo|Filogenetika nomenklaturo}} Ekde la dua duono de la 20a jarcento, biologia klasado estas nur bazita sur la evolua ŝablono kaj la parenceco de la specioj. La grupoj estas ĉiuj idoj de iu praulo, la [[klado]]j. La fiksa hierarkio estas forlasata por sistemo kun kladoj unu en aliaj, figurata per [[arkreskiĝa arbo|arbo]]. La [[filogenetika nomenklaturo]], ofte nomata ankaŭ '''kladistika nomenklaturo''', estas metodo de [[nomenklaturo]] por [[taksono]]j en biologio kiu uzas [[filogenetiko|filogenetikajn]] difinojn por taksonaj nomoj per sistemo sube klarigita. Tio kontrastas kun la tradicia metodo, per kiu taksonaj nomoj estis difinitaj de ''[[Tipo (biologio)|tipo]]'', kio povas esti specimeno aŭ taksono de pli malalta [[Taksonomia rango|rango]], kaj de ''diagnozo'', nome aserto intencanta havigi karakterojn kiuj diferencigu la taksonon de aliaj kun kiuj ĝi povus esti konfuzata.<ref>{{Citation |last1=Franz |first1=Nico M. |year=2005 |title=On the lack of good scientific reasons for the growing phylogeny/classification gap |journal=Cladistics |volume=21 |pages=495–500 |url=http://franz.lab.asu.edu/publications/PhylClassGap.pdf |doi=10.1111/j.1096-0031.2005.00080.x |issue=5 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2018-04-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20131212152554/http://franz.lab.asu.edu/publications/PhylClassGap.pdf |arkivdato=2013-12-12 |accessdate=2018-04-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131212152554/http://franz.lab.asu.edu/publications/PhylClassGap.pdf |archivedate=2013-12-12 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://franz.lab.asu.edu/publications/PhylClassGap.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2018-04-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20131212152554/http://franz.lab.asu.edu/publications/PhylClassGap.pdf |arkivdato=2013-12-12 }}</ref><ref>{{Citation |url=http://www.nhm.ac.uk/hosted-sites/iczn/code/includes/page.jsp?booksection=glossary&nfv=&mF=true |contribution=Glossary |author=International Commission on Zoological Nomenclature |title=International Code of Zoological Nomenclature |year=1999 |edition=4th |isbn=0-85301-006-4}}</ref> La taksonoj estas akiritaj jam laŭ nova metodo, nome la ''kladisma metodo''. Tiu nova klasigo validas nur grupojn monofiletikajn (nome tiuj kiuj inkludas praulon kaj ĉiujn ties posteulojn) kaj permesas plej bone vidadi la branĉojn de la vivaj estaĵoj konstituataj de sinsekvaj diferencoj laŭlonge de la tempo. La hierarkio kiu fiksas kategoriojn (nome la taksonomiajn rangojn: specio, genro, familio ktp.) estas forlasita profite al sistemo de taksonoj enskatoligitaj unuj en aliaj, sistemo esprimita pere de la uzado de kladogramoj. Ĉiu taksono iĝas tiele branĉo de taksonoj kiuj estas subordigitaj inter ili, nome klado. [[Dosiero:Bees_Collecting_Pollen_2004-08-14.jpg|eta|[[Mielabelo]] kolektanta polenon. Abeloj estas [[eŭkariotoj]] de speciala tipo ĉe kiuj povas okazi alternado de la du tipoj de reproduktado.]] Anstataŭ la kvin regnoj de Robert Harding Whittaker (1969), la plej grandaj aroj estas 3 kladoj: * La [[eŭbakterio]]j, kiuj estas organismoj unuĉelaj kun strukturo de [[prokariotoj]] (ties genetika materialo ne estas enfermita en kerno). Ili posedas ĉelan muron konstituita de peptidoglikano; * La [[arĥeoj]], kiuj estas organismoj unuĉelaj kun strukturo de prokariotoj. Ili posedas ĉelan muron konstituita de specifaj [[lipido]]j. Ekde ekologia vidpunkto, ili estas ofte (sed ne ĉiam) ekstremofiloj; * La [[eŭkariotoj]], kiuj povas esti ĉu unuĉelaj aŭ multĉelaj. Ties genetika materialo estas enfermita en kerno limigita de koverto; ili povas posedi mitokondriojn sed certaj unuĉeluloj ne posedas ilin; la ĉelan multobligon okazas per [[mitozo]]; la DNA estas dividita en kromosomojn kaj ili presentas reproduktomanieron kiu povas esti ĉu de tipo seksa aŭ neseksa depende el la tipo de organismoj, aŭ eĉ povas okazi alternado de la du tipoj de reproduktado ĉe kelkaj metazooj kiel la [[abelo]]j. La ordon de branĉiĝo inter tiuj tri kladoj oni ankoraŭ ne scias. Scii kiuj el tiuj tri grupoj kunhavas {{N|komuna praulo}} kiu distingas ili el la tria estas la esplorinda afero, kiel estas jam ĉiuj la taksonoj nedividataj en du aliaj taksonoj (nome la «arboj ne enradikigitaj»). Kelkaj esploristoj jam proponis sian propran kladogramon, farante el du el tiuj tri kladoj la du unuajn de ilia tutmonda klasigo de la vivanta estaĵaro. La unuaj laboroj pri [[Filogenetika nomenklaturo|kladika klasado]] celis senerarigi la arojn de la klasika klasado, sed nun oni plejofte faras [[arbo]]jn sen rilatoj kun la klasika hierarkio, kaj tio igas ke la klasika sistemo uzatas nur en malnovaj lernolibroj kaj ĉe kelkaj redaktistoj kiuj ŝanĝas la arojn de la klasika sistemo laŭ la novaj rezultoj de la filumgenetika (kladika) klasado.<ref>Colin Tudge, The Variety of Life, Oxford, Oxford University Press, 2000, poche (ISBN 978-0-19-860426-6).</ref> === Evoluada klasigo === La evoluada klasigo estas moderna disvolviĝo de la klasika klasigo. Ĝi klasas speciojn laŭ [[evolua grado|evoluaj grado]]j difinitaj per diferencoj en evolua rapido. La principoj kaj la metodoj de la sistematiko nome «tradicia» kontinuis modernigon paralele de la konkurenco de la kladismo. Ĝi celas la formalan agnoskon de la evoluaj gradoj en la klasigo kaj kritikas la devigan [[Monofiletika|holofilion]] de la taksonoj sur kiu insistas la kladistoj.<ref>Damien Aubert, Classer le vivant: Les perspectives de la systématique évolutionniste moderne, Ellipses, 2017 (ISBN 9782340017733)</ref> Alproprigante komplete la matematikigon kaj la [[informadiko|informadikigon]] de la [[sistematiko]] kiu venis post la enkonduko de la [[Kladistiko]] kaj de la [[komputilo]]j, laŭ la argumentaro Bayes-isma pri plinovigita epistemologio, tio distingas ĝin klare disde la klasika sistematiko de la komenco de la 20-a jarcento kio kondukis al la nomo de post-filogenetika sistematiko.<ref>Richard H. Zander, A Framework for Post-Phylogenetic Systematics, Saint Louis (Missouri), Zetetic Publications, 2013.</ref> == Nomsistemo == La lingvo uzita de la sciencistoj por priskribi (origina diagnozo) kaj nomigi la vivantaj specioj estis la [[latina]]. Ĉiu specio estas nomita per [[dunoma nomo]],<ref>D. Aubert, «Doit-on parler de « nomenclature binomiale » ou bien de « nomenclature binominale» ?», La Banque des mots, no 91, 2016, p. 7–14.</ref> kombinante nomon de genro kiu komencu per majusklo sekvata de speci(f)a epiteto (tute en minuskloj) kaj, se eble sekvita de la citaĵo mallongigita de la nomo de la aŭtoro (en [[botaniko]]) aŭ kompleta (en [[zoologio]]) kiu por la unua fojo priskribis la specion laŭ tiu nomo; la nomo kompleta estu [[Kursivo|kursiva]]. === Dunoma sistemo === [[Dosiero:Maasai tribe.jpg|eta|dekstra|''[[Homo sapiens]]'' estas eble la plej konata ekzemplo de duvorta nomo: nome homoj ĉe [[Masajoj]] el [[Kenjo]].]] Ekde Lineo kaj ties [[dunoma nomsistemo]], ĉiu specio nomiĝas per duvorta nomo, la genra kaj la specia nomoj. La sciencaj nomoj de specioj entenas ankaŭ la nomojn de la unue proponintaj sciencistoj, tiuj aperas ĝenerale nur sub formo de mallongigoj, kaj la dato de priskribo. Oni vidu po unu ekzemplo por ĉiu klasika regno: * ''[[Homo sapiens]]'' Linnaeus, 1758 ; * ''[[Escherichia coli]]'' Escherich, 1885 ; * ''[[Amanite phalloïde|Amanita phalloides]]'' (Vaill., ex Fr.) Link, 1833 ; * ''[[Mus musculus]]'' Linnaeus, 1758 ; * ''[[Anémone pulsatille|Pulsatilla vulgaris]]'' Mill., 1754. Tradicie, kaj ĝis la fino de la [[19-a jarcento]], la ĉefaj sciencaj lingvoj en Eŭropo estis, pli malpli egale: la [[germana]], la [[angla]], la [[hispana]], la [[franca]] kaj la [[itala]] (la kodoj de nomenklaturo, por ekzemplo, estis samtempe eldonitaj en kvin oficialaj lingvoj). Sed nuntempe, en la publikaĵoj kaj amaskomunikiloj, la angla situas pli kaj pli konkurence kun la latina kaj foje eĉ anstataŭas ĝin. === Vortfinaĵoj laŭ nivelo === La [[nomenklaturo]] de la klasika klasigo establis terminaron [[Internacia Kodo de Nomenklaturo por algoj, fungoj kaj plantoj|kodigita]] kiu ebligas, nur per rigardo al la finaĵo (aŭ [[sufikso]]) de ajna taksono, scii kiu estas ties [[taksonomia rango]] en la [[Sistematiko|sistematika hierarkio]]. La uzado de rangoj, kiel tiuj de la suba tabelo, survivas nur ĉe kelkaj [[Sistematiko|sistematikistoj]] kiuj esprimis sian volon adapti la taksonojn akiritajn per kladisma analizo laŭ la iama sistemo linea de la klasika klasigo. <center> {|border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:0.5em 1em 0.5em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse" |- !style="background:#f3f3f3"| !style="background:lightgrey"|[[Prokariotoj]] !style="background:khaki" colspan="4"|[[Eŭkariotoj]] |- !style="background:#f3f3f3"|Grado \ [[Regno (biologio)|Regno]] !style="background:lightgrey"|[[Bakterioj]] et [[arĥioj]]<br /><small>''[[Bacteria]]'' et ''[[Archaea]]''</small> !style="background:lightgreen"|[[Plantoj]]<br /><small>''[[Plantae]]''</small> !style="background:khaki"|[[Algoj]]<br /><small>''[[Algae]]''</small> !style="background:lightblue"|[[Fungoj]]<br /><small>''[[Fungi]]''</small> !style="background:pink"|[[Bestoj]]</small><ref>Por la bestoj, vortfinaĵoj estas nur ekde la superfamilio (ICZN artikolo 27.2).</ref><br /><small>''[[Animalia]]''</small> |- |style="background:#f2f2f2"|'''[[Divizio]]''' aŭ '''[[Filumo]]''' |align="center"| ... |align="center" colspan="2"| ''-phyta'' |align="center"| ''-mycota'' |align="center"| ... |- |style="background:#f2f2f2"|<small>'''Subdivizio''' aŭ '''Subfilumo'''] </small> |align="center"| ... |align="center" colspan="2"| ''-phytina'' |align="center"| ''-mycotina'' |align="center"| ... |- |style="background:#f2f2f2"|'''[[Klaso (biologio)|Klaso]]''' |align="center"| ... |align="center"| ''-opsida'' |align="center"| ''-phyceae'' |align="center"| ''-mycetes'' |align="center"| ... |- |style="background:#f2f2f2"|<small>Subklaso</small> |align="center"| ... |align="center"| ''-idae'' |align="center"| ''-phycidae'' |align="center"| ''-mycetidae'' |align="center"| ... |- |style="background:#f2f2f2"|<small>Superordo</small> |align="center"| ... |align="center" colspan="2"| ''-anae'' |align="center"| ... |align="center"| ... |- |style="background:#f2f2f2"|'''[[Ordo (biologio)|Ordo]]''' |align="center" colspan="4"| ''-ales'' |align="center"| ... |- |style="background:#f2f2f2"|<small>Subordo</small> |align="center" colspan="4"| ''-ineae'' |align="center"| ... |- |style="background:#f2f2f2"|<small>Infraordo</small> |align="center"| ... |align="center" colspan="2"| ''-aria'' |align="center"| ... |align="center"| ... |- |style="background:#f2f2f2"|<small>Superfamilio</small> |align="center"| ... |align="center" colspan="2"| ''-acea'' |align="center"| ... |align="center"| ''-oidea'' |- |style="background:#f2f2f2"|'''[[Familio (biologio)|Familio]]''' |align="center" colspan="4"| ''-aceae'' / -acoj |align="center"| ''-idae'' / -edoj |- |style="background:#f2f2f2"|<small>Subfamilio</small> |align="center" colspan="4"| ''-oideae'' |align="center"| ''-inae'' / -enoj |- |style="background:#f2f2f2"|<small>'''Tribo'''</small> |align="center"| ''-eae'' |align="center" colspan="3"| -''eae'', -''ae'' |align="center"| -''ini'' |- |style="background:#f2f2f2"|<small>'''Subtribo'''</small> |align="center"| -''inae'' / -enoj |align="center" colspan="3"| |align="center"| -''ina'' |- |style="background:#f2f2f2"|'''[[Genro (biologio)|Genro]]''' |align="center" colspan="5"| -''us'', -''a'', -''um'', -''is'', -''os'', -''ina'', -''ium'', -''ides'', -''ella'', -''ula'', -''aster'', -''cola'', -''ensis'', -''oides'', -''opsis''… |} </center> == Aŭtoritatulo (citi aŭtoron) == Oni rajtas meti la nomon de "aŭtoritatulo" post la biologia nomo. La aŭtoritatulo estas la sciencisto kiu kiel unua valide publikigis la nomon de la estaĵo. Ekzemple, en [[1758]] Lineo donis al la [[Azia elefanto]] la sciencan nomon "Elephas maximus", do foje oni skribas la nomon kiel "Elephas maximus Lineo, 1758". Oni ofte mallongigas la nomon de aŭtoritatulo. La mallongigo "L" estas vaste akcepebla nomo por Lineo, kaj en [[botaniko]] ekzistas [[listo de botanikistoj laŭ aŭtora mallongigo|reguligita listo de normigaj mallongigoj]]. La sistemo por decidi aŭtoritatojn diferencas iomete inter botaniko kaj [[zoologio]]. Tamen, estas laŭnorme ke, se la nomo aŭ klasifiko de specio estas ŝanĝita post la origina priskribo, oni metas la nomon de la origina aŭtoritato inter krampoj. == Tutmonde unikaj identigiloj por nomoj == Ekzistas movado en la fako [[informadiko]] por provizi tutmonde unikajn identigilojn (GUID) en la formo de Biologiaj Identigiloj (angle: ''Life Science Identifiers'', LSID) por ĉiuj biologiaj nomoj. Tio ebligus al aŭtoroj citi nomojn senambigue en elektronikaj medioj kaj redukti la signifon de eraroj en la literumado de nomoj aŭ la mallongigo de la nomoj de aŭtoritatuloj. Tri grandaj nomenklaturaj datumbazoj jam komencis tiun procedon. Ili estas ''[[Index Fungorum]]'', ''[[IPNI|International Plant Names Index]]'' (Internacia Indekso de Plantaj Nomoj) kaj [[ZooBank]]. Aliaj datumbazoj, kiuj publikigas taksonomiajn datumojn anstataŭ nomenklaturajn datumojn, ankaŭ komencis uzi LSID-ojn por identigi '''taksonojn'''. La ĉefa ekzemplo estas [[Catalogue of Life|Katalogo de la Vivo]]. En la sekva stadio en la integrado, tiuj taksonomiaj datumbazoj inkludos referencojn al la nomenklaturaj datumbazoj per LSID-oj. == Referencoj == {{Referencoj}} ==Literaturo== * Judd, W. S.; Campbell, C. S. Kellogg, E. A. Stevens, P.F. Donoghue, M. J. (2007). Plant systematics: a phylogenetic approach, Third Edition (Sinauer Axxoc). USA. ISBN 0-87893-403-0. * Cavalier-Smith, T. (2010). Deep phylogeny, ancestral groups and the four ages of life. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 365(1537), 111-132. [http://rstb.royalsocietypublishing.org/content/365/1537/111.long]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Alirita la 30an de Aprilo 2018. == Vidu ankaŭ == * [[Hierarkio]] * [[Internacia Kodo de Nomenklaturo por algoj, fungoj kaj plantoj]] * [[Klasifiko]] * [[Nova Biologia Nomenklaturo]] * [[Sintaksonomio]] * [[Filogenetika nomenklaturo]] * [[Taksonomia rango]] {{Portalo Biologio}} * {{Tradukita|lingvo= fr |artikolo=Classification scientifique des espèces|revizio=146974212}} {{Havenda artikolo|Biologia klasado}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Biologia klasado| ]] [[Kategorio:Taksonomio]] [[Kategorio:Hierarkio]] [[Kategorio:Klasifikaj sistemoj]] [[de:Taxonomie#Taxonomie in der Biologie]] [[nl:Taxonomie#Taxonomie in de biologie]] jy684rlirhl6a8vgx96x1wxd7kmdi4s 0 10171 9368609 9070196 2026-05-08T09:07:48Z Sj1mor 12103 9368609 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} {{Budhismo}} {{Hinda filozofio}} '''Teravado''' ([[Palia lingvo|palie]] ''theravāda'', sanskrite ''sthaviravāda''): "instruo de la plejaĝuloj", la budhisma skolo bazita sur la palia versio de la [[Tripitako]] kaj ĝiaj mezepokaj komentarioj de [[Buddhaghosa]] kaj aliaj, disvastiĝinta precipe en [[Cejlono]]/[[Srilanko]], [[Birmo]], [[Siamo]]/[[Tajlando]], [[Laoso]] kaj [[Kamboĝo]]; foje erare konfuzita kun [[hinajano]]. Komparu ankaŭ [[mahajano]]. ''[[Visuddhimagga]]'' ([[Palio]]; Esperante, ''La Vojo de Purigo''), estas granda traktato en la doktrino de [[Teravado|Taravada]] [[Budhismo]] verkita de [[Budagoso]] ĉirkaŭ 430 en [[Srilanko]]. Ĝi estas kompleta manlibro konciziganta kaj sistemiganta kaj la teoriajn kaj la praktikajn instruojn de [[la Budho]] kiel ili estis komprenitaj de la grandaĝuloj de la monaĥejo [[Mahaviharo]] en [[Anuradapuro]], [[Srilanko]]. == Vidu ankaŭ == * [[Palia lingvo|Palio]] * [[Bengalaj budhistoj]] * [[Budhismo|Budaismo]] {{Projektoj|ReVo=teravad}} {{Ĝermo|budhismo}} [[Kategorio:Teravado| ]] [[Kategorio:Hinajano]] [[Kategorio:Terminaro de Budhismo]] 0682nz3e01lj1c7u98d93if45xfqijg 0 10184 9368611 9061209 2026-05-08T09:08:10Z Sj1mor 12103 9368611 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} {{Budhisma termino |sa= हीनयान (''hīnayāna'') }} {{Budhismo}} '''Hinajano''' (en [[Sanskrito]] kaj [[Palio]], हीनयान ['hiːnǝjaːnǝ]) signifas "malvalora veturilo" (ofte tradukita kiel "malgranda veturilo", sed ''hīna'' havas signifon kvalitan pli ol kvantan) kaj estas malestima termino uzita en [[Mahajano]] por paroli pri certaj fruaj Sanskritobazitaj kaj nun delonge malaperintaj skoloj de [[budhismo]], kaj pri virtuala budhisma skolo verŝajne ekzistinta nur kiel polemika modelo. La vorto estas ofte uzata, tute erare, por paroli pri la Paliobazita branĉo de budhismo, [[Teravado]]. == Etimologio == La vorto ''hīnayāna'' estas formita de ''hīna'':<ref name=Dictionary_hina/> ''eta'', ''povra'', ''malsupra'', ''abandonita'', ''difektita''; kaj ''yāna'':<ref name=Dictionary_yana/> ''veturilo'' en la senco de ilo por atingi vekiĝon. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=hinajan}} * http://www.guoxue.com/www/xŝ/txt.asp?id=963{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <!-- 《_大乘佛教和小乘佛教的区别以及在中国流行的情况_》 --> * http://www.dhammakaya.or.th {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051025043012/http://www.dhammakaya.or.th/ |date=2005-10-25 }} <!-- _泰國法身寺_ --> * http://www.dhammakaya.tc {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140104080244/http://dhammakaya.tc/ |date=2014-01-04 }} <!-- _國際法身修行中心_ --> * http://www.urbandharma.org/udharma3/theramaya.html <!-- "_Theravada_ - Mahajano (Budhismo, Budaismo)" --> == Referencoj == {{Referencoj|refs= <ref name=Dictionary_hina> {{Cite web | title= Sanskrit Dictionary for Spoken Sanskrit | url= http://www.spokensanskrit.de/index.php?script=DI&beginning=0+&tinput=hina+&trans=Translate&direction=AU | accessdate=2010-06-29}} </ref> <ref name=Dictionary_yana> {{Cite web | title= Sanskrit Dictionary for Spoken Sanskrit | url= http://www.spokensanskrit.de/index.php?script=DI&tinput=yaana&country_ID=&trans=Translate&direction=AU | accessdate=2009-04-15}} </ref> }} [[Kategorio:Terminaro de Budhismo]] dw6x80n6fdkcysuwz6ig5jjlrct3swz 0 10185 9368610 9136573 2026-05-08T09:08:01Z Sj1mor 12103 9368610 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} {{Budhisma termino |sa= महायान (''mahāyāna'') |ja= {{rubentipo|大|だい}}{{rubentipo|乗|じょう}} (''daijō'') |ko= 대승 (''daeseung'') |zh= 大乘 (''dàchéng'') |bn=মহাযান (''môhajan'') |bo=ཐེག་པ་ཆེན་པོ། (''thegpa chenpo'') |vi=đại thừa |mn=их хөлгөн }} {{Budhismo}} {{Hinda filozofio}} '''Mahajano''' (sanskrite kaj palie ''mahāyāna'', "granda veturilo") estas skolo de la [[budhismo]] unue bazita sur la (nun perdiĝinta) sanskrita versio de la [[Tripitako]], poste sur ties (ankoraŭ ekzistantaj) tradukoj ĉina (en [[Ĉinio]], [[Koreio]], [[Japanio]] kaj [[Vjetnamio]]) kaj tibeta (en [[Tibeto]], [[Nepalo]], [[Mongolio]] kaj [[Siberio]]). Grava koncepto por kompreni mahajanismon estas tiu de [[Bodhisatvo]]. == Mahajanaj skoloj == Al Mahajano apartenas la skoloj: [[Tantra budhismo]], [[Lamaismo]], la ĉino-japanaj tendencoj kiel: [[Zen-budhismo]], [[Amidismo]], ktp; vidu ankaŭ [[Majtrejo]], Aliflanke de Mahajano troviĝas la tielnomita [[hinajano]]-Budhismo, vidu ankaŭ [[theravado]]. == Priskribo == [[Shōbōgenzō]] estas la titolo plej ofte uzita por paroli pri la kolekto de verkoj de la 13-a jarcenta japana bikŝuo kaj fondinto de Soto Zen, Eihei Dōgen. Kelkaj aliaj verkoj ekzistas kun la sama titolo kaj kelkfoje ĝi estas nomita „Kana Shōbōgenzō“ por diferencigi ĝin de tiuj. La termino ''shōbōgenzō'' ankaŭ povas esti sinonimo por Budha Darmo vidita de la perspektivo de mahajana budhismo. [[Praĝnja paramito]] (sanskrite Prajñāpāramitā) povas esti tradukita kiel saĝperfektigado en Mahajana budhismo. Prajñāpāramitā signifas tiun perfektan manieron serĉi la naturon de realo, same kiel korpon de sutroj kaj la personigon de la koncepto en la bodisatvon konatan kiel la Granda Patrino (tibete Yum Chenmo). En 2017, la eksreportero de Budhismo Novaĵoj (Boudhisme Actualités), fotisto kaj aŭtoro, François-Marie Perier, publikigis la libron La Mallarĝa Pordo kaj la Granda Vehiklo, ekde la Unuaj Kristanoj ĝis la Bodisatvoj, Revelacioj pri la Originoj de la Mahajano, (eldonejo Le Mercure Dauphinois, Grenoblo), kaj aldonis novan lumon rilate la aperon de la Mahajano, helpe de la asociataj rimedoj de la kompara tekststudado, la ikonografio, la komercaj vojoj, la lingvoj, la etimologio, la teologio, la budhologio de la unuaj jardekoj kaj jarcentoj de nia erao. Li evidentigis la simultanan aperadon sur la Vojo de la Silko, de la Kristanismo kaj la Granda Vehiklo. Konsidere la komparo de la eroj pri la du religiaj revolucioj de la komenco de nia erao, estis klare, por li, ke la Kristana mesaĝo estis rapidege trafinta la hindian mondon, kun la figuro de Kristo, kiu estis forlasinta sian reĝlandon kaj estis sinoferinta por la homaro, kiel granda okcidenta budho. Li estis asimilata en la nova Granda Vehiklo, kun ties ĉefeco donita al la kompato, tra la bodisatvoj, superante la idealojn de la arahanto diseriĝanta en la nirvanon, ĉar tio estis la celo de la Vojo en la origina budhismo. Jen kelkaj eroj de la serĉadoj de François-Marie Perier : Sur la fundamenta akso de riĉeco kaj scio, kiu estis la vojo de la Silko, kie la greka kaj la aramea lingvoj estis la internaciaj lingvoj, tra la Proksima Oriento, la Eŭropo kaj Azio de la unua jarcento de nia erao, en la imperio Kuŝana, kun tre forta greka heredaĵo , ne estis nur la greka-budhisma arto kiu aperis, sed ankaŭ la Mahajano, kiu estiĝis kiel tuto, kun, en la komenco, ties triopo de okcidentaj budhoj : Amitabo, la budho de 'infinita lumo', eksreĝo nomita Dharmakara, 'la Portanto de la Leĝo', kiu fordonis sian reĝlandon pro kompato por la homaro, elektante monaĥvivon, kaj kiu igis emani, el radio de sia lumo, pro kompato por la homaro, la sava budho Avalokiteŝvaro ; Avalokiteŝvaro, « la Sinjoro kiu aŭdas la preĝojn de la Mondo » aŭ kiu « rigardas al la malsupra mondo », budho de kompato, blanka, uesta budho, kiu trairis la inferojn por liberigi la animojn el ĝi, kaj kies korpo dissplitiĝis en erojn kiam, sur monteto, li dubis pri sia kapableco savi ĉiujn homojn, kiel li estis ĵure promesinta, sed Amitabo reelfaris lin, por ke li povu plufari sian taskon ; Mahaŝtamaprapta, « Alveno de granda povo », budho pli abstrakta, asociata kun la fulmo, la fulmobrilo kaj la saĝeco, pri kiu oni sekve trovos similajn karakterojn rilate tibetanajn budhojn kiel Manĵuŝri aŭ Vaĵrapani. Tiuj tri budhoj estis nomataj en la unuaj jarcentoj de la Mahajano « la tri sanktuloj de la uesto » kaj atendis la fidelulo en la Paradizo de la pura okcidenta tero (Sukhavati), kiu ĵus estis aperinta en la Mahajano. Aperis ankaŭ la Superega Saĝeco, tre simila al la biblia Ŝekina kaj al la gnostika kaj ortodoksa Sofia, kaj la budho Maitreja, budho de la sankta mesia amo, ankaŭ nomata budho de la Estonto, sintezo de la Kristo kaj Mitrao, kiu estas enkarniĝonta por revenigi la darmon en la mondon. La salva Saĝeco, sub la formo de Tara en la Tibeto, Guanjin en Ĉinio kaj Kannon en Japanio responsis pri rolo ĉiam konsiderinda en la mahajana darmo, kun figuradoj tre proksimaj al la Kristanismo, dum ina figuro de tia graveco ne ekzistis ĝis la unua jarcento de nia erao, ĝis la revolucio de la Granda Vehiklo en la imperio Kuŝana, situanta inter la greka, hinda kaj Proksima Oriento. La gnostikaj tekstoj kiel Eugnoste la Feliĉulo aŭ la Saĝeco de Jesuo Kristo, trovitaj ĉe Nag Hamadi en 1947 kaj datumanta de la dua jarcento de nia erao, temas pri la emano de Sofia – Saĝeco – kaj la Savanto – Kristo – el Infinita Lumo, kiel la Budhismaj tekstoj priskribas Amitabo, la Infinita Lumo, emaniganta simultane el siaj du okuloj Avalokiteŝvaron, la Kompaton, kaj Tara-n, la Saĝecon. La vira Kompato, Karuna, kaj la virina Ŝaĝeco, Praĵna, poste ameme unuiĝos meze de la tantrismaj mandaloj, kiel la gnostikaj tekstoj de la komenco de la Kristana erao temas pri la amema kaj mistika unuiĝo de la Ŝaĝeco kaj la Savanto en la geedziĝa dormoĉambro. Laŭ François-Marie Perier en la Mallarĝa Pordo kaj la Granda Vehiklo, la Zoroastrismo rolis gravan rolon kun la kulto al Mitrao, disvastigita el la veda Hindio ĝis la antikva Romo, iĝante dum la budhisma erao Majtrejo, sed ankaŭ kun la Paradizo kaj la ideo de renovigo de la mondo fare de la alveno de Savanto, nomata Saoshyant (Saoŝiant) en la persa religio… Malpli ol du jarcentoj poste, la persano Mani estis disvastigonta sian doktrinon, kiu kunigis, kiel la Mahajano, la Kristanismo, la Budhismo kaj la Zoroastrismo – la Manikeismo. Sed la Mahajano estis kononta destinon pli feliĉan ol la Manikeismo, estonte disvastigata de la monaĥoj kaj monaĥejoj tra la tuta grandega teritorio de la imperio Kuŝana, dank'al la la protektado de Kaniŝka la granda (datoj necertas : tra la fino de la unua jarcento kaj la mezo de la dua jarcento de nia erao). La temo de la historia antaŭaĵo de la mutua influo inter Kristanismo kaj Budhismo en la unua jarcento de nia erao. Anticipante la rimarko pri inversa influo de la Budhismo al la Kristanismo, François-M. Perier atentigas la fakton, ke la ĵus antaŭe detaligitaj eroj, aperintaj en la Budhisma granda Vehiklo, ne ekzistis en la origina Budhismo aŭ dum la hindia erao, tamen ja ekzistis, jam ekde jarcentoj, en la Malnova Testamento, la Zoroastrismo kaj la helenismo. Krome, eĉ se la vorto Mahajano ekzistis dum la unuaj jardekoj antaŭ Kristo, la Budhismo Mahajano, kiu subite aperis en la unua jarcento post Kristo kaj disvastiĝis tre rapide, estis tute diversa ol tiu, kiu eble kaj tre hipoteze estus manifestiĝinta en la antaŭa jarcento : nek la sutroj, nek la Budhoj, nek la eroj pri kosmologio kaj eskatologio, nek la novaj valoroj aperintaj en la imperio Kuŝana estis ekzistintaj aŭ troveblaj antaŭ Jesuo Kristo. Kaj la arto greka-budhisma, aŭ arto de la Gandhara, ekzistas por memorigi la renkontiĝon de Oriento kaj Okcidento en la imperio Kuŝana kaj la enverŝon de la novaj filozofaj kaj artaj valoroj de la helenismo en la novan darmon. == Vidu ankaŭ == * [[Sukavatio]] == Bildaro == <gallery> Dosiero:Jiuhuashan bodhisattva image.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|_nhỏ_|_phải_|_Trạm_ _trổ_ [[Bodhisatvo]] [[_Quan_ _Âm_]] _tại_ [[_Trung_ _Quốc_]]. _Nhiều_ _cánh_ _tay_ _của_ Bodhisatvo _tượng_ _trưng_ _cho_ _khả_ _năng_ _cứu_ _giúp_ _chúng_ _sinh_ _vô_ _tận_. --> Dosiero:Buddha.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|_Siddharta_ _Gautama_ - _Buddha_ --> Dosiero:BuddhistTriad.JPG|<!-- thumb|maldekstra|180px|Frua Mahajano (Budaisto, Budaano, Budhisto, Budhano) _triad_. De (maldekstre, restis) al (ĝusta, dekstra, rajto), [[_Kushan_]] _devotee_, la [[Bodhisatvo]] [[Majtrejo]], la (Budho, Budao), la Bodhisatvo [[_Avalokitesvara_]], kaj (Budaisto, Budaano, Budhisto, Budhano) monaĥo. 2-a-3-a jarcento _CE_, [[_Gandhara_]]. --> Dosiero:Buddha Kopf.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|Budho _Shakyamuni_ --> </gallery> {{-}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=mahajan}} * http://buddhism.kalachakranet.org {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050410081248/http://buddhism.kalachakranet.org/ |date=2005-04-10 }} <!-- Vido sur (Budhismo, Budaismo) --> * http://www.acmuller.net <!-- Vortaro _דיגיטלי_ _של_ _הבודהיזם_ --> * http://www.buddhistforbundet.no <!-- _Buddhistforbundet_ --> * http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhistworld/mahayana.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050207082438/http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhistworld/mahayana.htm |date=2005-02-07 }} <!-- _Mahayana_ _Boeddhism_ --> * https://web.archive.org/web/20061023201951/http://es.geocities.com/sutrasbudistas/ <!-- _library of Sutras_ --> [[Kategorio:Mahajano| ]] [[Kategorio:Terminaro de Budhismo]] 5vefc736lghb7glzk5c9iy2qbizi6vf 0 11532 9368324 8945622 2026-05-07T16:19:17Z ThomasPusch 1869 9368324 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto |nomo = Rammstein |dosiero =Rammstein_and_Apocalyptica_concert_-_2005.jpg |priskribo de dosiero = Rammstein en [[Milano]] la [[24-an de februaro]] [[2005]] |larĝa dosiero = jes |fono = muzikgrupo |deveno = {{flago|Germanio}} [[Berlino]], [[Germanio]] |ĝenro = [[Neue Deutsche Härte]], [[Industria metalroko]] <ref name="Allmusic">[http://www.allmusic.com/artist/p198625 Rammstein - Allmusic]</ref> kaj alternative metalroko |aktivaj jaroj = [[1994]] - nuntempo |eldoninto = [[Motor Music]], [[Republic Records]], [[Slash Records]], [[Universal Music]] |ttt = [http://www.rammstein.com/ www.rammstein.com] |nuntempaj membroj = [[Till Lindemann]]<br />[[Richard Z. Kruspe]]<br />[[Paul H. Landers]]<br />[[Oliver Riedel]]<br />[[Christoph Schneider]]<br />[[Christian Lorenz]] |antaŭaj membroj = }} '''Rammstein''' {{prononco|RAMŝtajn|ˈʀamʃtaɪ̯n}} estas [[Germanio|germana]] [[Industria metalroko|industri-metalroka]] muzikgrupo, kreita en [[Berlino]] en [[1994]]. La nomo ''Ram(m)stein'' devenas de la usona [[Aerbazo Ramstein]] en [[Germanio]], kie okazis avia akcidento en [[1988]], en kiu pli ol 70 homoj mortis kaj ĉirkaŭ 1000 vundigis<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |titolo=Kio signifas Rammstein? |alirdato=2009-08-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20171207140305/http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |arkivdato=2017-12-07 }}</ref>. Komence de [[2018]], Rammstein vendis 20 milionojn da diskoj internacie. La turneoj de la grupo estas la plej sukcesaj scenejaj okazaĵoj de germanlingve kantanta muzikgrupo en la mondo.  Laŭ internacia percepto, Rammstein estas tial unu el la plej gravaj nuntempaj muzikaj "kultureksportaĵoj" de Germanio. Post la rusa invado de Ukrainio en [[2022]], la grupo esprimis sian subtenon por la ukraina popolo kun deklaro en la [[Germana lingvo|germana]], la [[Ukraina lingvo|ukraina]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]<ref> [[Band Rammstein positioniert sich zum Ukraine-Krieg]], en la retejo ''dw.de'' de la televida kanalo ''[[Deutsche Welle]]'' (de)</ref>. Rammstein estas internacie fama pro la ampleksa uzo de [[Artfajraĵo|piroteknikaj]] elementoj dum iliaj koncertaj spektakloj<ref name="Pyros">(de) [http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html Bericht über ein Konzert in Köln.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121102053211/http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html |date=2012-11-02 }} koeln.de</ref>. == Muzika stilo == Ĝia muziko estas mikso de [[peza metalroko|peza]]-[[gotika metalroko]] kaj [[elektronika muziko]], kaj ofte ĝi apartenas al [[Nova Germana Dureco]] (''Neue Deutsche Härte'') kune kun aliaj muzikgrupoj kiel [[OOMPH!]] kaj [[Die Krupps]]. La [[klavarinstrumentisto]] [[Christian Lorenz|Christian "Doktor Flake" Lorenz]] priskribis la [[muzika ĝenro|muzikan ĝenron]] de Rammstein kiel ''Tanz Metall'' ("Danca metalroko"), por indiki la akordon inter [[metalroka muziko|metalroka]] kaj [[elektronika muziko]]<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|titolo=Kio estas Danca metalroko?|alirdato=2009-08-24|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110723141117/http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|arkivdato=2011-07-23}}</ref>. === Lingvoj === Preskaŭ ĉiuj kantoj de Rammstein estas en la [[germana lingvo]]. Edukite en orientgermanaj lernejoj, la membroj estis ĉiuj instruitaj en la [[rusa lingvo]] kiel dua lingvo prefere ol en la [[Angla lingvo|angla]]. En 2019, Flake komentis: "Mi vidis multajn orientgermanajn grupojn kiuj kantis en tre malbona angla por publiko kiu ne komprenis la anglan - ĝi estis absolute stulta. Sed se vi vere volas rakonti viajn emociojn, vi devas esprimi vin en la gepatra lingvo." La grupo uzis jam diversajn lingvojn: * [[Angla lingvo|Angla]]: Kantoj kiujn ili surbendigis tute aŭ parte en la angla inkludas: kovro de kanto el la jaro 1986 de Depeche Mode "''Stripped''" kaj anglaj interpretadoj de "''Engel''", "''Du hast''", kaj "''Amerika''". La originalversio de "''Amerika''" same kiel "''Stirb nicht vor mir'' (Ne mortu antaŭ mi)" kaj "''Pussy''" ankaŭ enhavas kelkajn kantotekstojn en la angla. * [[Rusa lingvo|Rusa]]: la kanto "''Moskau''" (Moskvo) enhavas refrenkoruson en la rusa, kaj Till Lindemann havas neoficialan kanton nomitan "''Schtiel'' " (kovro de la kanto "Штиль" (Ŝtil) de populara rusa metalrokgrupo Aria) tute en la rusa". * [[hispana]]: ''Te quiero puta'' ! estas kanto tute en la [[Hispana lingvo|hispana]], * [[franca]]: "''Frühling en Paris''" (Printempo en Parizo) havas refrenkoruson en la franca, * [[latina]]: "''Zeig dich''" (Montru vin) enhavas kantotekston en la [[Latina lingvo|latina]] kantata de koruso. * [[Plurlingveco|plurlingve]]: "''Ausländer''" (Eksterlandanoj) havas kantotekston en la [[Angla lingvo|angla]], [[Franca lingvo|franca]], [[Hispana lingvo|hispana]], [[Itala lingvo|itala]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]. Oliver Riedel komentis ke "la germana lingvo konvenas por peza [[Metalroko|metalmuziko]]. La franca povus esti la lingvo de amo, sed la germana estas la lingvo de kolero". En intervjuo kun Ultimate Guitar (unu el la plej grandaj interretaj komunumoj de gitaristoj kaj muzikistoj), Till Lindemann deklaris post demando ĉu Rammstein iam kreus originan kanton tute en la angla, ke "Rammstein neniam verkos kanton origine en la angla, ĉar ĝi estus kiel peti al [[Budho]] mortigi porkon". == Polemikoj == === Simpatio de naziismo === Pro la nigraj karakteroj, militŝajno, perfortemo kaj libervole provokemo de la bildoj kaj paroloj uzataj , ĝiaj membroj estis akuzitaj esti simpatianoj de [[naziismo]]. Oni vidas tion en la filmeto ''Stripped'', repreno de [[Depeche Mode]], kiu estas parto de la disko ''[[Music For the Masses : Depeche Mode Tribute]]'' kaj la unuopa kanto ''Stripped'' : ĝi enhavas bildojn de la reĝisorino [[Leni Riefenstahl]], kiuj venas de la [[Someraj Olimpikoj 1936|Someraj Olimpikoj]] en [[1936]]. La grupo defendis sin malkaŝante sian maldekstran politikan orientiĝon kun la kanto ''Links 2 3 4'' en la disko ''Mutter''. La tekstoj estas tute klaraj pri tio : {{citaĵo|Ili volas mian koron je la dekstra/ĝusta loko, sed se mi rigardas min mem, ĝi batas maldekstre!|Rammstein, ''Links 2, 3, 4''|Sie wollen mein Herz am rechten Fleck, doch seh' ich dann nach unten weg, da schlägt es links!}} Rammstein provas resti senpolitika kaj ĝiaj tekstoj ne parolas pri politiko. Tamen, kelkaj kantoj kiel ''Amerika'' povas esti interpretitaj kiel politika pozicio kontraŭ Usono aŭ pli precize kiel kritiko de la tutmonde kultura kaj politika imperiismo de Usono. En ilia libro ''Envisioning Social Justice in Contemporary German Culture'' , Jill E. Twark kaj Axel Hildebrandt trovis ke la teksto de la kanto kaj la plej multaj el la bildoj de ĝia videaĵo indikas kritikon rilate al la usona kultura imperiismo kaj politika propagando. La kanto respondas kritike al la usona invado de Irako en 2003. Ili ankaŭ trovis ke "''Mein Land''" (Mia lando), alia kanto de la grupo, estas kritika vidalvide de Usono, kredante ke ĝi kritikas usonan rasismon kaj naciismon. === Diskutataj videoj === En [[oktobro]] [[2004]], la video de ''[[Mein Teil]]'' kaŭzis plurajn diskutojn en [[Germanio]]. La teksto de la kanzono traktas pri [[Armin Meiwes]], germana inĝeniero kiu kreis kazon de kanibalismo. En la video, oni povas vidi [[Christoph Schneider]] vestita kiel virino, dum la kantisto Till havas [[Buŝa sekso|buŝan seksan rilaton]] kun virino vestita kiel anĝelo<ref>[http://bandout.com/?p=8 Paĝo enhavanta tekston kaj video de ''Mein Teil'']</ref> (kvankam la peniso estas kovrita). Tio okazas en klaŭstrofobia kaj maltrankviliga medio. Malgraŭ la vivecaj kritikoj, la unuopaĵo atingis la duan lokon. Ankaŭ la video de ''[[Mann gegen Mann]]'' iĝis celon de multaj kritikoj. Rammstein ludas la kanzonon komplete malvestitaj (krom la kantisto), kvankam la penisoj ne estas videblaj. Krom la grupo, aperas ankaŭ aliaj malvestitaj personoj. [[MTV]] nuligis tute la elsendon de la video; en Germanio oni malkonsilas la vidon al junuloj ne ankoraŭ deksesjaraj kaj ĝi estis elsendita post la dudeka. == Membraro == * [[Till Lindemann]] - [[kanto]] * [[Richard Kruspe]] - [[gitaro]] * [[Paul Landers]] - [[gitaro]] * [[Oliver Riedel]] - [[basgitaro]] * [[Christian Lorenz|Christian "Doctor Flake" Lorenz]] - [[klavarinstrumento]] * [[Christoph Schneider|Christoph "Doom" Schneider]] - [[frapinstrumento]] <timeline> TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy ImageSize = width:750 height:250 PlotArea = width:700 height:200 bottom:20 left:20 Colors = id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97) id:grid1 value:rgb(0.86,0.86,0.86) id:grid2 value:gray(0.8) id:bars value:rgb(0.96,0.96,0.6) id:bg value:white id:2color value:rgb(1,1,0.6) BackgroundColors = canvas:bg Period = from:1993 till:2008 ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1993 gridcolor:grid1 BarData= barset:Bandmembers PlotData= # set defaults width:20 fontsize:m textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) color:bars barset:Bandmembers from:1993 till:2008 text:"[[Till Lindemann]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Richard Kruspe]]" from:1993 till:2008 text:"[[Oliver Riedel]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Christoph Schneider]]" from:1994 till:2008 text:"[[Paul Landers]]" color:2color from:1994 till:2008 text:"[[Christian Lorenz]]" </timeline> == Diskaro == * [[1996]] - ''[[Herzeleid]]'' * [[1998]] - ''[[Sehnsucht]]'' * [[1999]] - ''[[Live aus Berlin]]'' * [[2001]] - ''[[Mutter]]'' * [[2004]] - ''[[Reise, Reise]]'' * [[2005]] - ''[[Rosenrot]]'' * [[2006]] - ''[[Völkerball]]'' * [[2009]] - ''[[Liebe Ist Für Alle Da]]'' * [[2019]] - ''Rammstein'' * [[2022]] - ''Zeit'' == Videaĵo == * [[1999]] - ''[[Live aus Berlin]]'' * [[2003]] - ''[[Lichtspielhaus]]'' * [[2006]] - ''[[Völkerball]]'' == Referencoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Multlingveco en muziko]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.rammstein.de/ Oficiala retejo] * {{Dmoz|Arts/Music/Bands_and_Artists/R/Rammstein/|Rammstein}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1994]] fpvjqt2vuxnezafzopw0b2y3olab2q5 9368325 9368324 2026-05-07T16:22:01Z ThomasPusch 1869 + retejo 9368325 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto |nomo = Rammstein |dosiero =Rammstein_and_Apocalyptica_concert_-_2005.jpg |priskribo de dosiero = Rammstein en [[Milano]] la [[24-an de februaro]] [[2005]] |larĝa dosiero = jes |fono = muzikgrupo |deveno = {{flago|Germanio}} [[Berlino]], [[Germanio]] |ĝenro = [[Neue Deutsche Härte]], [[Industria metalroko]] <ref name="Allmusic">[http://www.allmusic.com/artist/p198625 Rammstein - Allmusic]</ref> kaj alternative metalroko |aktivaj jaroj = [[1994]] - nuntempo |eldoninto = [[Motor Music]], [[Republic Records]], [[Slash Records]], [[Universal Music]] |ttt = [http://www.rammstein.com/ www.rammstein.com] |nuntempaj membroj = [[Till Lindemann]]<br />[[Richard Z. Kruspe]]<br />[[Paul H. Landers]]<br />[[Oliver Riedel]]<br />[[Christoph Schneider]]<br />[[Christian Lorenz]] |antaŭaj membroj = }} '''Rammstein''' {{prononco|RAMŝtajn|ˈʀamʃtaɪ̯n}} estas [[Germanio|germana]] [[Industria metalroko|industri-metalroka]] muzikgrupo, kreita en [[Berlino]] en [[1994]]. La nomo ''Ram(m)stein'' devenas de la usona [[Aerbazo Ramstein]] en [[Germanio]], kie okazis avia akcidento en [[1988]], en kiu pli ol 70 homoj mortis kaj ĉirkaŭ 1000 vundigis<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |titolo=Kio signifas Rammstein? |alirdato=2009-08-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20171207140305/http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |arkivdato=2017-12-07 }}</ref>. Komence de [[2018]], Rammstein vendis 20 milionojn da diskoj internacie. La turneoj de la grupo estas la plej sukcesaj scenejaj okazaĵoj de germanlingve kantanta muzikgrupo en la mondo.  Laŭ internacia percepto, Rammstein estas tial unu el la plej gravaj nuntempaj muzikaj "kultureksportaĵoj" de Germanio. Post la rusa invado de Ukrainio en [[2022]], la grupo esprimis sian subtenon por la ukraina popolo kun deklaro en la [[Germana lingvo|germana]], la [[Ukraina lingvo|ukraina]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]<ref> [https://www.dw.com/de/rammstein-ukraine-krieg-zeit-neues-album/a-61071588 Band Rammstein positioniert sich zum Ukraine-Krieg], en la retejo ''dw.de'' de la televida kanalo ''[[Deutsche Welle]]'' (de)</ref>. Rammstein estas internacie fama pro la ampleksa uzo de [[Artfajraĵo|piroteknikaj]] elementoj dum iliaj koncertaj spektakloj<ref name="Pyros">(de) [http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html Bericht über ein Konzert in Köln.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121102053211/http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html |date=2012-11-02 }} koeln.de</ref>. == Muzika stilo == Ĝia muziko estas mikso de [[peza metalroko|peza]]-[[gotika metalroko]] kaj [[elektronika muziko]], kaj ofte ĝi apartenas al [[Nova Germana Dureco]] (''Neue Deutsche Härte'') kune kun aliaj muzikgrupoj kiel [[OOMPH!]] kaj [[Die Krupps]]. La [[klavarinstrumentisto]] [[Christian Lorenz|Christian "Doktor Flake" Lorenz]] priskribis la [[muzika ĝenro|muzikan ĝenron]] de Rammstein kiel ''Tanz Metall'' ("Danca metalroko"), por indiki la akordon inter [[metalroka muziko|metalroka]] kaj [[elektronika muziko]]<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|titolo=Kio estas Danca metalroko?|alirdato=2009-08-24|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110723141117/http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|arkivdato=2011-07-23}}</ref>. === Lingvoj === Preskaŭ ĉiuj kantoj de Rammstein estas en la [[germana lingvo]]. Edukite en orientgermanaj lernejoj, la membroj estis ĉiuj instruitaj en la [[rusa lingvo]] kiel dua lingvo prefere ol en la [[Angla lingvo|angla]]. En 2019, Flake komentis: "Mi vidis multajn orientgermanajn grupojn kiuj kantis en tre malbona angla por publiko kiu ne komprenis la anglan - ĝi estis absolute stulta. Sed se vi vere volas rakonti viajn emociojn, vi devas esprimi vin en la gepatra lingvo." La grupo uzis jam diversajn lingvojn: * [[Angla lingvo|Angla]]: Kantoj kiujn ili surbendigis tute aŭ parte en la angla inkludas: kovro de kanto el la jaro 1986 de Depeche Mode "''Stripped''" kaj anglaj interpretadoj de "''Engel''", "''Du hast''", kaj "''Amerika''". La originalversio de "''Amerika''" same kiel "''Stirb nicht vor mir'' (Ne mortu antaŭ mi)" kaj "''Pussy''" ankaŭ enhavas kelkajn kantotekstojn en la angla. * [[Rusa lingvo|Rusa]]: la kanto "''Moskau''" (Moskvo) enhavas refrenkoruson en la rusa, kaj Till Lindemann havas neoficialan kanton nomitan "''Schtiel'' " (kovro de la kanto "Штиль" (Ŝtil) de populara rusa metalrokgrupo Aria) tute en la rusa". * [[hispana]]: ''Te quiero puta'' ! estas kanto tute en la [[Hispana lingvo|hispana]], * [[franca]]: "''Frühling en Paris''" (Printempo en Parizo) havas refrenkoruson en la franca, * [[latina]]: "''Zeig dich''" (Montru vin) enhavas kantotekston en la [[Latina lingvo|latina]] kantata de koruso. * [[Plurlingveco|plurlingve]]: "''Ausländer''" (Eksterlandanoj) havas kantotekston en la [[Angla lingvo|angla]], [[Franca lingvo|franca]], [[Hispana lingvo|hispana]], [[Itala lingvo|itala]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]. Oliver Riedel komentis ke "la germana lingvo konvenas por peza [[Metalroko|metalmuziko]]. La franca povus esti la lingvo de amo, sed la germana estas la lingvo de kolero". En intervjuo kun Ultimate Guitar (unu el la plej grandaj interretaj komunumoj de gitaristoj kaj muzikistoj), Till Lindemann deklaris post demando ĉu Rammstein iam kreus originan kanton tute en la angla, ke "Rammstein neniam verkos kanton origine en la angla, ĉar ĝi estus kiel peti al [[Budho]] mortigi porkon". == Polemikoj == === Simpatio de naziismo === Pro la nigraj karakteroj, militŝajno, perfortemo kaj libervole provokemo de la bildoj kaj paroloj uzataj , ĝiaj membroj estis akuzitaj esti simpatianoj de [[naziismo]]. Oni vidas tion en la filmeto ''Stripped'', repreno de [[Depeche Mode]], kiu estas parto de la disko ''[[Music For the Masses : Depeche Mode Tribute]]'' kaj la unuopa kanto ''Stripped'' : ĝi enhavas bildojn de la reĝisorino [[Leni Riefenstahl]], kiuj venas de la [[Someraj Olimpikoj 1936|Someraj Olimpikoj]] en [[1936]]. La grupo defendis sin malkaŝante sian maldekstran politikan orientiĝon kun la kanto ''Links 2 3 4'' en la disko ''Mutter''. La tekstoj estas tute klaraj pri tio : {{citaĵo|Ili volas mian koron je la dekstra/ĝusta loko, sed se mi rigardas min mem, ĝi batas maldekstre!|Rammstein, ''Links 2, 3, 4''|Sie wollen mein Herz am rechten Fleck, doch seh' ich dann nach unten weg, da schlägt es links!}} Rammstein provas resti senpolitika kaj ĝiaj tekstoj ne parolas pri politiko. Tamen, kelkaj kantoj kiel ''Amerika'' povas esti interpretitaj kiel politika pozicio kontraŭ Usono aŭ pli precize kiel kritiko de la tutmonde kultura kaj politika imperiismo de Usono. En ilia libro ''Envisioning Social Justice in Contemporary German Culture'' , Jill E. Twark kaj Axel Hildebrandt trovis ke la teksto de la kanto kaj la plej multaj el la bildoj de ĝia videaĵo indikas kritikon rilate al la usona kultura imperiismo kaj politika propagando. La kanto respondas kritike al la usona invado de Irako en 2003. Ili ankaŭ trovis ke "''Mein Land''" (Mia lando), alia kanto de la grupo, estas kritika vidalvide de Usono, kredante ke ĝi kritikas usonan rasismon kaj naciismon. === Diskutataj videoj === En [[oktobro]] [[2004]], la video de ''[[Mein Teil]]'' kaŭzis plurajn diskutojn en [[Germanio]]. La teksto de la kanzono traktas pri [[Armin Meiwes]], germana inĝeniero kiu kreis kazon de kanibalismo. En la video, oni povas vidi [[Christoph Schneider]] vestita kiel virino, dum la kantisto Till havas [[Buŝa sekso|buŝan seksan rilaton]] kun virino vestita kiel anĝelo<ref>[http://bandout.com/?p=8 Paĝo enhavanta tekston kaj video de ''Mein Teil'']</ref> (kvankam la peniso estas kovrita). Tio okazas en klaŭstrofobia kaj maltrankviliga medio. Malgraŭ la vivecaj kritikoj, la unuopaĵo atingis la duan lokon. Ankaŭ la video de ''[[Mann gegen Mann]]'' iĝis celon de multaj kritikoj. Rammstein ludas la kanzonon komplete malvestitaj (krom la kantisto), kvankam la penisoj ne estas videblaj. Krom la grupo, aperas ankaŭ aliaj malvestitaj personoj. [[MTV]] nuligis tute la elsendon de la video; en Germanio oni malkonsilas la vidon al junuloj ne ankoraŭ deksesjaraj kaj ĝi estis elsendita post la dudeka. == Membraro == * [[Till Lindemann]] - [[kanto]] * [[Richard Kruspe]] - [[gitaro]] * [[Paul Landers]] - [[gitaro]] * [[Oliver Riedel]] - [[basgitaro]] * [[Christian Lorenz|Christian "Doctor Flake" Lorenz]] - [[klavarinstrumento]] * [[Christoph Schneider|Christoph "Doom" Schneider]] - [[frapinstrumento]] <timeline> TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy ImageSize = width:750 height:250 PlotArea = width:700 height:200 bottom:20 left:20 Colors = id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97) id:grid1 value:rgb(0.86,0.86,0.86) id:grid2 value:gray(0.8) id:bars value:rgb(0.96,0.96,0.6) id:bg value:white id:2color value:rgb(1,1,0.6) BackgroundColors = canvas:bg Period = from:1993 till:2008 ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1993 gridcolor:grid1 BarData= barset:Bandmembers PlotData= # set defaults width:20 fontsize:m textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) color:bars barset:Bandmembers from:1993 till:2008 text:"[[Till Lindemann]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Richard Kruspe]]" from:1993 till:2008 text:"[[Oliver Riedel]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Christoph Schneider]]" from:1994 till:2008 text:"[[Paul Landers]]" color:2color from:1994 till:2008 text:"[[Christian Lorenz]]" </timeline> == Diskaro == * [[1996]] - ''Herzeleid'' * [[1998]] - ''Sehnsucht'' * [[1999]] - ''Live aus Berlin'' * [[2001]] - ''Mutter'' * [[2004]] - ''[[Reise, Reise]]'' * [[2005]] - ''Rosenrot'' * [[2006]] - ''Völkerball'' * [[2009]] - ''Liebe Ist Für Alle Da'' * [[2019]] - ''Rammstein'' * [[2022]] - ''Zeit'' == Videaĵo == * [[1999]] - ''Live aus Berlin'' * [[2003]] - ''Lichtspielhaus'' * [[2006]] - ''Völkerball'' == Referencoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Multlingveco en muziko]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.rammstein.de/ Oficiala retejo] * {{Dmoz|Arts/Music/Bands_and_Artists/R/Rammstein/|Rammstein}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1994]] dubk0qme0w2xi300tkfm9d0nt08g4ly 9368326 9368325 2026-05-07T16:22:43Z ThomasPusch 1869 /* Simpatio de naziismo */ 9368326 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto |nomo = Rammstein |dosiero =Rammstein_and_Apocalyptica_concert_-_2005.jpg |priskribo de dosiero = Rammstein en [[Milano]] la [[24-an de februaro]] [[2005]] |larĝa dosiero = jes |fono = muzikgrupo |deveno = {{flago|Germanio}} [[Berlino]], [[Germanio]] |ĝenro = [[Neue Deutsche Härte]], [[Industria metalroko]] <ref name="Allmusic">[http://www.allmusic.com/artist/p198625 Rammstein - Allmusic]</ref> kaj alternative metalroko |aktivaj jaroj = [[1994]] - nuntempo |eldoninto = [[Motor Music]], [[Republic Records]], [[Slash Records]], [[Universal Music]] |ttt = [http://www.rammstein.com/ www.rammstein.com] |nuntempaj membroj = [[Till Lindemann]]<br />[[Richard Z. Kruspe]]<br />[[Paul H. Landers]]<br />[[Oliver Riedel]]<br />[[Christoph Schneider]]<br />[[Christian Lorenz]] |antaŭaj membroj = }} '''Rammstein''' {{prononco|RAMŝtajn|ˈʀamʃtaɪ̯n}} estas [[Germanio|germana]] [[Industria metalroko|industri-metalroka]] muzikgrupo, kreita en [[Berlino]] en [[1994]]. La nomo ''Ram(m)stein'' devenas de la usona [[Aerbazo Ramstein]] en [[Germanio]], kie okazis avia akcidento en [[1988]], en kiu pli ol 70 homoj mortis kaj ĉirkaŭ 1000 vundigis<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |titolo=Kio signifas Rammstein? |alirdato=2009-08-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20171207140305/http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |arkivdato=2017-12-07 }}</ref>. Komence de [[2018]], Rammstein vendis 20 milionojn da diskoj internacie. La turneoj de la grupo estas la plej sukcesaj scenejaj okazaĵoj de germanlingve kantanta muzikgrupo en la mondo.  Laŭ internacia percepto, Rammstein estas tial unu el la plej gravaj nuntempaj muzikaj "kultureksportaĵoj" de Germanio. Post la rusa invado de Ukrainio en [[2022]], la grupo esprimis sian subtenon por la ukraina popolo kun deklaro en la [[Germana lingvo|germana]], la [[Ukraina lingvo|ukraina]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]<ref> [https://www.dw.com/de/rammstein-ukraine-krieg-zeit-neues-album/a-61071588 Band Rammstein positioniert sich zum Ukraine-Krieg], en la retejo ''dw.de'' de la televida kanalo ''[[Deutsche Welle]]'' (de)</ref>. Rammstein estas internacie fama pro la ampleksa uzo de [[Artfajraĵo|piroteknikaj]] elementoj dum iliaj koncertaj spektakloj<ref name="Pyros">(de) [http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html Bericht über ein Konzert in Köln.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121102053211/http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html |date=2012-11-02 }} koeln.de</ref>. == Muzika stilo == Ĝia muziko estas mikso de [[peza metalroko|peza]]-[[gotika metalroko]] kaj [[elektronika muziko]], kaj ofte ĝi apartenas al [[Nova Germana Dureco]] (''Neue Deutsche Härte'') kune kun aliaj muzikgrupoj kiel [[OOMPH!]] kaj [[Die Krupps]]. La [[klavarinstrumentisto]] [[Christian Lorenz|Christian "Doktor Flake" Lorenz]] priskribis la [[muzika ĝenro|muzikan ĝenron]] de Rammstein kiel ''Tanz Metall'' ("Danca metalroko"), por indiki la akordon inter [[metalroka muziko|metalroka]] kaj [[elektronika muziko]]<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|titolo=Kio estas Danca metalroko?|alirdato=2009-08-24|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110723141117/http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|arkivdato=2011-07-23}}</ref>. === Lingvoj === Preskaŭ ĉiuj kantoj de Rammstein estas en la [[germana lingvo]]. Edukite en orientgermanaj lernejoj, la membroj estis ĉiuj instruitaj en la [[rusa lingvo]] kiel dua lingvo prefere ol en la [[Angla lingvo|angla]]. En 2019, Flake komentis: "Mi vidis multajn orientgermanajn grupojn kiuj kantis en tre malbona angla por publiko kiu ne komprenis la anglan - ĝi estis absolute stulta. Sed se vi vere volas rakonti viajn emociojn, vi devas esprimi vin en la gepatra lingvo." La grupo uzis jam diversajn lingvojn: * [[Angla lingvo|Angla]]: Kantoj kiujn ili surbendigis tute aŭ parte en la angla inkludas: kovro de kanto el la jaro 1986 de Depeche Mode "''Stripped''" kaj anglaj interpretadoj de "''Engel''", "''Du hast''", kaj "''Amerika''". La originalversio de "''Amerika''" same kiel "''Stirb nicht vor mir'' (Ne mortu antaŭ mi)" kaj "''Pussy''" ankaŭ enhavas kelkajn kantotekstojn en la angla. * [[Rusa lingvo|Rusa]]: la kanto "''Moskau''" (Moskvo) enhavas refrenkoruson en la rusa, kaj Till Lindemann havas neoficialan kanton nomitan "''Schtiel'' " (kovro de la kanto "Штиль" (Ŝtil) de populara rusa metalrokgrupo Aria) tute en la rusa". * [[hispana]]: ''Te quiero puta'' ! estas kanto tute en la [[Hispana lingvo|hispana]], * [[franca]]: "''Frühling en Paris''" (Printempo en Parizo) havas refrenkoruson en la franca, * [[latina]]: "''Zeig dich''" (Montru vin) enhavas kantotekston en la [[Latina lingvo|latina]] kantata de koruso. * [[Plurlingveco|plurlingve]]: "''Ausländer''" (Eksterlandanoj) havas kantotekston en la [[Angla lingvo|angla]], [[Franca lingvo|franca]], [[Hispana lingvo|hispana]], [[Itala lingvo|itala]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]. Oliver Riedel komentis ke "la germana lingvo konvenas por peza [[Metalroko|metalmuziko]]. La franca povus esti la lingvo de amo, sed la germana estas la lingvo de kolero". En intervjuo kun Ultimate Guitar (unu el la plej grandaj interretaj komunumoj de gitaristoj kaj muzikistoj), Till Lindemann deklaris post demando ĉu Rammstein iam kreus originan kanton tute en la angla, ke "Rammstein neniam verkos kanton origine en la angla, ĉar ĝi estus kiel peti al [[Budho]] mortigi porkon". == Polemikoj == === Simpatio de naziismo === Pro la nigraj karakteroj, militŝajno, perfortemo kaj libervole provokemo de la bildoj kaj paroloj uzataj , ĝiaj membroj estis akuzitaj esti simpatianoj de [[naziismo]]. Oni vidas tion en la filmeto ''Stripped'', repreno de [[Depeche Mode]], kiu estas parto de la disko ''Music For the Masses : [[Depeche Mode]] Tribute'' kaj la unuopa kanto ''Stripped'' : ĝi enhavas bildojn de la reĝisorino [[Leni Riefenstahl]], kiuj venas de la [[Someraj Olimpikoj 1936|Someraj Olimpikoj]] en [[1936]]. La grupo defendis sin malkaŝante sian maldekstran politikan orientiĝon kun la kanto ''Links 2 3 4'' en la disko ''Mutter''. La tekstoj estas tute klaraj pri tio : {{citaĵo|Ili volas mian koron je la dekstra/ĝusta loko, sed se mi rigardas min mem, ĝi batas maldekstre!|Rammstein, ''Links 2, 3, 4''|Sie wollen mein Herz am rechten Fleck, doch seh' ich dann nach unten weg, da schlägt es links!}} Rammstein provas resti senpolitika kaj ĝiaj tekstoj ne parolas pri politiko. Tamen, kelkaj kantoj kiel ''Amerika'' povas esti interpretitaj kiel politika pozicio kontraŭ Usono aŭ pli precize kiel kritiko de la tutmonde kultura kaj politika imperiismo de Usono. En ilia libro ''Envisioning Social Justice in Contemporary German Culture'' , Jill E. Twark kaj Axel Hildebrandt trovis ke la teksto de la kanto kaj la plej multaj el la bildoj de ĝia videaĵo indikas kritikon rilate al la usona kultura imperiismo kaj politika propagando. La kanto respondas kritike al la usona invado de Irako en 2003. Ili ankaŭ trovis ke "''Mein Land''" (Mia lando), alia kanto de la grupo, estas kritika vidalvide de Usono, kredante ke ĝi kritikas usonan rasismon kaj naciismon. === Diskutataj videoj === En [[oktobro]] [[2004]], la video de ''[[Mein Teil]]'' kaŭzis plurajn diskutojn en [[Germanio]]. La teksto de la kanzono traktas pri [[Armin Meiwes]], germana inĝeniero kiu kreis kazon de kanibalismo. En la video, oni povas vidi [[Christoph Schneider]] vestita kiel virino, dum la kantisto Till havas [[Buŝa sekso|buŝan seksan rilaton]] kun virino vestita kiel anĝelo<ref>[http://bandout.com/?p=8 Paĝo enhavanta tekston kaj video de ''Mein Teil'']</ref> (kvankam la peniso estas kovrita). Tio okazas en klaŭstrofobia kaj maltrankviliga medio. Malgraŭ la vivecaj kritikoj, la unuopaĵo atingis la duan lokon. Ankaŭ la video de ''[[Mann gegen Mann]]'' iĝis celon de multaj kritikoj. Rammstein ludas la kanzonon komplete malvestitaj (krom la kantisto), kvankam la penisoj ne estas videblaj. Krom la grupo, aperas ankaŭ aliaj malvestitaj personoj. [[MTV]] nuligis tute la elsendon de la video; en Germanio oni malkonsilas la vidon al junuloj ne ankoraŭ deksesjaraj kaj ĝi estis elsendita post la dudeka. == Membraro == * [[Till Lindemann]] - [[kanto]] * [[Richard Kruspe]] - [[gitaro]] * [[Paul Landers]] - [[gitaro]] * [[Oliver Riedel]] - [[basgitaro]] * [[Christian Lorenz|Christian "Doctor Flake" Lorenz]] - [[klavarinstrumento]] * [[Christoph Schneider|Christoph "Doom" Schneider]] - [[frapinstrumento]] <timeline> TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy ImageSize = width:750 height:250 PlotArea = width:700 height:200 bottom:20 left:20 Colors = id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97) id:grid1 value:rgb(0.86,0.86,0.86) id:grid2 value:gray(0.8) id:bars value:rgb(0.96,0.96,0.6) id:bg value:white id:2color value:rgb(1,1,0.6) BackgroundColors = canvas:bg Period = from:1993 till:2008 ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1993 gridcolor:grid1 BarData= barset:Bandmembers PlotData= # set defaults width:20 fontsize:m textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) color:bars barset:Bandmembers from:1993 till:2008 text:"[[Till Lindemann]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Richard Kruspe]]" from:1993 till:2008 text:"[[Oliver Riedel]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Christoph Schneider]]" from:1994 till:2008 text:"[[Paul Landers]]" color:2color from:1994 till:2008 text:"[[Christian Lorenz]]" </timeline> == Diskaro == * [[1996]] - ''Herzeleid'' * [[1998]] - ''Sehnsucht'' * [[1999]] - ''Live aus Berlin'' * [[2001]] - ''Mutter'' * [[2004]] - ''[[Reise, Reise]]'' * [[2005]] - ''Rosenrot'' * [[2006]] - ''Völkerball'' * [[2009]] - ''Liebe Ist Für Alle Da'' * [[2019]] - ''Rammstein'' * [[2022]] - ''Zeit'' == Videaĵo == * [[1999]] - ''Live aus Berlin'' * [[2003]] - ''Lichtspielhaus'' * [[2006]] - ''Völkerball'' == Referencoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Multlingveco en muziko]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.rammstein.de/ Oficiala retejo] * {{Dmoz|Arts/Music/Bands_and_Artists/R/Rammstein/|Rammstein}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1994]] p1kmbuweh59hrk29q836wy4t5bjfc7c 9368328 9368326 2026-05-07T16:24:47Z ThomasPusch 1869 /* Diskutataj videoj */ 9368328 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto |nomo = Rammstein |dosiero =Rammstein_and_Apocalyptica_concert_-_2005.jpg |priskribo de dosiero = Rammstein en [[Milano]] la [[24-an de februaro]] [[2005]] |larĝa dosiero = jes |fono = muzikgrupo |deveno = {{flago|Germanio}} [[Berlino]], [[Germanio]] |ĝenro = [[Neue Deutsche Härte]], [[Industria metalroko]] <ref name="Allmusic">[http://www.allmusic.com/artist/p198625 Rammstein - Allmusic]</ref> kaj alternative metalroko |aktivaj jaroj = [[1994]] - nuntempo |eldoninto = [[Motor Music]], [[Republic Records]], [[Slash Records]], [[Universal Music]] |ttt = [http://www.rammstein.com/ www.rammstein.com] |nuntempaj membroj = [[Till Lindemann]]<br />[[Richard Z. Kruspe]]<br />[[Paul H. Landers]]<br />[[Oliver Riedel]]<br />[[Christoph Schneider]]<br />[[Christian Lorenz]] |antaŭaj membroj = }} '''Rammstein''' {{prononco|RAMŝtajn|ˈʀamʃtaɪ̯n}} estas [[Germanio|germana]] [[Industria metalroko|industri-metalroka]] muzikgrupo, kreita en [[Berlino]] en [[1994]]. La nomo ''Ram(m)stein'' devenas de la usona [[Aerbazo Ramstein]] en [[Germanio]], kie okazis avia akcidento en [[1988]], en kiu pli ol 70 homoj mortis kaj ĉirkaŭ 1000 vundigis<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |titolo=Kio signifas Rammstein? |alirdato=2009-08-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20171207140305/http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |arkivdato=2017-12-07 }}</ref>. Komence de [[2018]], Rammstein vendis 20 milionojn da diskoj internacie. La turneoj de la grupo estas la plej sukcesaj scenejaj okazaĵoj de germanlingve kantanta muzikgrupo en la mondo.  Laŭ internacia percepto, Rammstein estas tial unu el la plej gravaj nuntempaj muzikaj "kultureksportaĵoj" de Germanio. Post la rusa invado de Ukrainio en [[2022]], la grupo esprimis sian subtenon por la ukraina popolo kun deklaro en la [[Germana lingvo|germana]], la [[Ukraina lingvo|ukraina]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]<ref> [https://www.dw.com/de/rammstein-ukraine-krieg-zeit-neues-album/a-61071588 Band Rammstein positioniert sich zum Ukraine-Krieg], en la retejo ''dw.de'' de la televida kanalo ''[[Deutsche Welle]]'' (de)</ref>. Rammstein estas internacie fama pro la ampleksa uzo de [[Artfajraĵo|piroteknikaj]] elementoj dum iliaj koncertaj spektakloj<ref name="Pyros">(de) [http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html Bericht über ein Konzert in Köln.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121102053211/http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html |date=2012-11-02 }} koeln.de</ref>. == Muzika stilo == Ĝia muziko estas mikso de [[peza metalroko|peza]]-[[gotika metalroko]] kaj [[elektronika muziko]], kaj ofte ĝi apartenas al [[Nova Germana Dureco]] (''Neue Deutsche Härte'') kune kun aliaj muzikgrupoj kiel [[OOMPH!]] kaj [[Die Krupps]]. La [[klavarinstrumentisto]] [[Christian Lorenz|Christian "Doktor Flake" Lorenz]] priskribis la [[muzika ĝenro|muzikan ĝenron]] de Rammstein kiel ''Tanz Metall'' ("Danca metalroko"), por indiki la akordon inter [[metalroka muziko|metalroka]] kaj [[elektronika muziko]]<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|titolo=Kio estas Danca metalroko?|alirdato=2009-08-24|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110723141117/http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|arkivdato=2011-07-23}}</ref>. === Lingvoj === Preskaŭ ĉiuj kantoj de Rammstein estas en la [[germana lingvo]]. Edukite en orientgermanaj lernejoj, la membroj estis ĉiuj instruitaj en la [[rusa lingvo]] kiel dua lingvo prefere ol en la [[Angla lingvo|angla]]. En 2019, Flake komentis: "Mi vidis multajn orientgermanajn grupojn kiuj kantis en tre malbona angla por publiko kiu ne komprenis la anglan - ĝi estis absolute stulta. Sed se vi vere volas rakonti viajn emociojn, vi devas esprimi vin en la gepatra lingvo." La grupo uzis jam diversajn lingvojn: * [[Angla lingvo|Angla]]: Kantoj kiujn ili surbendigis tute aŭ parte en la angla inkludas: kovro de kanto el la jaro 1986 de Depeche Mode "''Stripped''" kaj anglaj interpretadoj de "''Engel''", "''Du hast''", kaj "''Amerika''". La originalversio de "''Amerika''" same kiel "''Stirb nicht vor mir'' (Ne mortu antaŭ mi)" kaj "''Pussy''" ankaŭ enhavas kelkajn kantotekstojn en la angla. * [[Rusa lingvo|Rusa]]: la kanto "''Moskau''" (Moskvo) enhavas refrenkoruson en la rusa, kaj Till Lindemann havas neoficialan kanton nomitan "''Schtiel'' " (kovro de la kanto "Штиль" (Ŝtil) de populara rusa metalrokgrupo Aria) tute en la rusa". * [[hispana]]: ''Te quiero puta'' ! estas kanto tute en la [[Hispana lingvo|hispana]], * [[franca]]: "''Frühling en Paris''" (Printempo en Parizo) havas refrenkoruson en la franca, * [[latina]]: "''Zeig dich''" (Montru vin) enhavas kantotekston en la [[Latina lingvo|latina]] kantata de koruso. * [[Plurlingveco|plurlingve]]: "''Ausländer''" (Eksterlandanoj) havas kantotekston en la [[Angla lingvo|angla]], [[Franca lingvo|franca]], [[Hispana lingvo|hispana]], [[Itala lingvo|itala]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]. Oliver Riedel komentis ke "la germana lingvo konvenas por peza [[Metalroko|metalmuziko]]. La franca povus esti la lingvo de amo, sed la germana estas la lingvo de kolero". En intervjuo kun Ultimate Guitar (unu el la plej grandaj interretaj komunumoj de gitaristoj kaj muzikistoj), Till Lindemann deklaris post demando ĉu Rammstein iam kreus originan kanton tute en la angla, ke "Rammstein neniam verkos kanton origine en la angla, ĉar ĝi estus kiel peti al [[Budho]] mortigi porkon". == Polemikoj == === Simpatio de naziismo === Pro la nigraj karakteroj, militŝajno, perfortemo kaj libervole provokemo de la bildoj kaj paroloj uzataj , ĝiaj membroj estis akuzitaj esti simpatianoj de [[naziismo]]. Oni vidas tion en la filmeto ''Stripped'', repreno de [[Depeche Mode]], kiu estas parto de la disko ''Music For the Masses : [[Depeche Mode]] Tribute'' kaj la unuopa kanto ''Stripped'' : ĝi enhavas bildojn de la reĝisorino [[Leni Riefenstahl]], kiuj venas de la [[Someraj Olimpikoj 1936|Someraj Olimpikoj]] en [[1936]]. La grupo defendis sin malkaŝante sian maldekstran politikan orientiĝon kun la kanto ''Links 2 3 4'' en la disko ''Mutter''. La tekstoj estas tute klaraj pri tio : {{citaĵo|Ili volas mian koron je la dekstra/ĝusta loko, sed se mi rigardas min mem, ĝi batas maldekstre!|Rammstein, ''Links 2, 3, 4''|Sie wollen mein Herz am rechten Fleck, doch seh' ich dann nach unten weg, da schlägt es links!}} Rammstein provas resti senpolitika kaj ĝiaj tekstoj ne parolas pri politiko. Tamen, kelkaj kantoj kiel ''Amerika'' povas esti interpretitaj kiel politika pozicio kontraŭ Usono aŭ pli precize kiel kritiko de la tutmonde kultura kaj politika imperiismo de Usono. En ilia libro ''Envisioning Social Justice in Contemporary German Culture'' , Jill E. Twark kaj Axel Hildebrandt trovis ke la teksto de la kanto kaj la plej multaj el la bildoj de ĝia videaĵo indikas kritikon rilate al la usona kultura imperiismo kaj politika propagando. La kanto respondas kritike al la usona invado de Irako en 2003. Ili ankaŭ trovis ke "''Mein Land''" (Mia lando), alia kanto de la grupo, estas kritika vidalvide de Usono, kredante ke ĝi kritikas usonan rasismon kaj naciismon. === Diskutataj videoj === En [[oktobro]] [[2004]], la video de ''Mein Teil'' ("mia parto" en la senco de "mia peniso") kaŭzis plurajn diskutojn en [[Germanio]]. La teksto de la kanzono traktas pri [[Armin Meiwes]], germana inĝeniero kiu kreis kazon de kanibalismo. En la video, oni povas vidi [[Christoph Schneider]] vestita kiel virino, dum la kantisto Till havas [[Buŝa seksumado|buŝan seksan rilaton]] kun virino vestita kiel anĝelo<ref>[http://bandout.com/?p=8 Paĝo enhavanta tekston kaj video de ''Mein Teil'']</ref> (kvankam la peniso estas kovrita). Tio okazas en klaŭstrofobia kaj maltrankviliga medio. Malgraŭ la vivecaj kritikoj, la unuopaĵo atingis la duan lokon. Ankaŭ la video de ''Mann gegen Mann'' iĝis celon de multaj kritikoj. Rammstein ludas la kanzonon komplete malvestitaj (krom la kantisto), kvankam la penisoj ne estas videblaj. Krom la grupo, aperas ankaŭ aliaj malvestitaj personoj. [[MTV]] nuligis tute la elsendon de la video; en Germanio oni malkonsilas la vidon al junuloj ne ankoraŭ deksesjaraj kaj ĝi estis elsendita post la dudeka. == Membraro == * [[Till Lindemann]] - [[kanto]] * [[Richard Kruspe]] - [[gitaro]] * [[Paul Landers]] - [[gitaro]] * [[Oliver Riedel]] - [[basgitaro]] * [[Christian Lorenz|Christian "Doctor Flake" Lorenz]] - [[klavarinstrumento]] * [[Christoph Schneider|Christoph "Doom" Schneider]] - [[frapinstrumento]] <timeline> TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy ImageSize = width:750 height:250 PlotArea = width:700 height:200 bottom:20 left:20 Colors = id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97) id:grid1 value:rgb(0.86,0.86,0.86) id:grid2 value:gray(0.8) id:bars value:rgb(0.96,0.96,0.6) id:bg value:white id:2color value:rgb(1,1,0.6) BackgroundColors = canvas:bg Period = from:1993 till:2008 ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1993 gridcolor:grid1 BarData= barset:Bandmembers PlotData= # set defaults width:20 fontsize:m textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) color:bars barset:Bandmembers from:1993 till:2008 text:"[[Till Lindemann]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Richard Kruspe]]" from:1993 till:2008 text:"[[Oliver Riedel]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Christoph Schneider]]" from:1994 till:2008 text:"[[Paul Landers]]" color:2color from:1994 till:2008 text:"[[Christian Lorenz]]" </timeline> == Diskaro == * [[1996]] - ''Herzeleid'' * [[1998]] - ''Sehnsucht'' * [[1999]] - ''Live aus Berlin'' * [[2001]] - ''Mutter'' * [[2004]] - ''[[Reise, Reise]]'' * [[2005]] - ''Rosenrot'' * [[2006]] - ''Völkerball'' * [[2009]] - ''Liebe Ist Für Alle Da'' * [[2019]] - ''Rammstein'' * [[2022]] - ''Zeit'' == Videaĵo == * [[1999]] - ''Live aus Berlin'' * [[2003]] - ''Lichtspielhaus'' * [[2006]] - ''Völkerball'' == Referencoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Multlingveco en muziko]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.rammstein.de/ Oficiala retejo] * {{Dmoz|Arts/Music/Bands_and_Artists/R/Rammstein/|Rammstein}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1994]] swlvlwrc8hc4897n2amah4kvc5zxt9f 9368329 9368328 2026-05-07T16:26:04Z ThomasPusch 1869 /* Muzika stilo */ 9368329 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto |nomo = Rammstein |dosiero =Rammstein_and_Apocalyptica_concert_-_2005.jpg |priskribo de dosiero = Rammstein en [[Milano]] la [[24-an de februaro]] [[2005]] |larĝa dosiero = jes |fono = muzikgrupo |deveno = {{flago|Germanio}} [[Berlino]], [[Germanio]] |ĝenro = [[Neue Deutsche Härte]], [[Industria metalroko]] <ref name="Allmusic">[http://www.allmusic.com/artist/p198625 Rammstein - Allmusic]</ref> kaj alternative metalroko |aktivaj jaroj = [[1994]] - nuntempo |eldoninto = [[Motor Music]], [[Republic Records]], [[Slash Records]], [[Universal Music]] |ttt = [http://www.rammstein.com/ www.rammstein.com] |nuntempaj membroj = [[Till Lindemann]]<br />[[Richard Z. Kruspe]]<br />[[Paul H. Landers]]<br />[[Oliver Riedel]]<br />[[Christoph Schneider]]<br />[[Christian Lorenz]] |antaŭaj membroj = }} '''Rammstein''' {{prononco|RAMŝtajn|ˈʀamʃtaɪ̯n}} estas [[Germanio|germana]] [[Industria metalroko|industri-metalroka]] muzikgrupo, kreita en [[Berlino]] en [[1994]]. La nomo ''Ram(m)stein'' devenas de la usona [[Aerbazo Ramstein]] en [[Germanio]], kie okazis avia akcidento en [[1988]], en kiu pli ol 70 homoj mortis kaj ĉirkaŭ 1000 vundigis<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |titolo=Kio signifas Rammstein? |alirdato=2009-08-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20171207140305/http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |arkivdato=2017-12-07 }}</ref>. Komence de [[2018]], Rammstein vendis 20 milionojn da diskoj internacie. La turneoj de la grupo estas la plej sukcesaj scenejaj okazaĵoj de germanlingve kantanta muzikgrupo en la mondo.  Laŭ internacia percepto, Rammstein estas tial unu el la plej gravaj nuntempaj muzikaj "kultureksportaĵoj" de Germanio. Post la rusa invado de Ukrainio en [[2022]], la grupo esprimis sian subtenon por la ukraina popolo kun deklaro en la [[Germana lingvo|germana]], la [[Ukraina lingvo|ukraina]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]<ref> [https://www.dw.com/de/rammstein-ukraine-krieg-zeit-neues-album/a-61071588 Band Rammstein positioniert sich zum Ukraine-Krieg], en la retejo ''dw.de'' de la televida kanalo ''[[Deutsche Welle]]'' (de)</ref>. Rammstein estas internacie fama pro la ampleksa uzo de [[Artfajraĵo|piroteknikaj]] elementoj dum iliaj koncertaj spektakloj<ref name="Pyros">(de) [http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html Bericht über ein Konzert in Köln.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121102053211/http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html |date=2012-11-02 }} koeln.de</ref>. == Muzika stilo == Ĝia muziko estas mikso de [[peza metalroko|peza]]-[[gotika metalroko]] kaj [[elektronika muziko]], kaj ofte ĝi apartenas al [[Nova Germana Dureco]] (''Neue Deutsche Härte'') kune kun aliaj muzikgrupoj kiel [[OOMPH!]] kaj [[Die Krupps]]. La [[klavarinstrumentisto]] [[Christian Lorenz|Christian "Doktor Flake" Lorenz]] priskribis la [[muzika ĝenro|muzikan ĝenron]] de Rammstein kiel ''Tanz Metall'' ("Danca metalroko"), por indiki la akordon inter [[metalroko|metalroka]] kaj [[elektronika muziko]]<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|titolo=Kio estas Danca metalroko?|alirdato=2009-08-24|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110723141117/http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|arkivdato=2011-07-23}}</ref>. === Lingvoj === Preskaŭ ĉiuj kantoj de Rammstein estas en la [[germana lingvo]]. Edukite en orientgermanaj lernejoj, la membroj estis ĉiuj instruitaj en la [[rusa lingvo]] kiel dua lingvo prefere ol en la [[angla]]. En 2019, Flake komentis: "Mi vidis multajn orientgermanajn grupojn kiuj kantis en tre malbona angla por publiko kiu ne komprenis la anglan - ĝi estis absolute stulta. Sed se vi vere volas rakonti viajn emociojn, vi devas esprimi vin en la gepatra lingvo." La grupo uzis jam diversajn lingvojn: * [[angla]]: Kantoj kiujn ili surbendigis tute aŭ parte en la angla inkludas: kovro de kanto el la jaro 1986 de Depeche Mode "''Stripped''" kaj anglaj interpretadoj de "''Engel''", "''Du hast''", kaj "''Amerika''". La originalversio de "''Amerika''" same kiel "''Stirb nicht vor mir'' (Ne mortu antaŭ mi)" kaj "''Pussy''" ankaŭ enhavas kelkajn kantotekstojn en la angla. * [[rusa]]: la kanto "''Moskau''" (Moskvo) enhavas refrenkoruson en la rusa, kaj Till Lindemann havas neoficialan kanton nomitan "''Schtiel'' " (kovro de la kanto "Штиль" (Ŝtil) de populara rusa metalrokgrupo Aria) tute en la rusa". * [[hispana]]: ''Te quiero puta'' ! estas kanto tute en la [[Hispana lingvo|hispana]], * [[franca]]: "''Frühling en Paris''" (Printempo en Parizo) havas refrenkoruson en la franca, * [[latina]]: "''Zeig dich''" (Montru vin) enhavas kantotekston en la [[Latina lingvo|latina]] kantata de koruso. * [[Plurlingveco|plurlingve]]: "''Ausländer''" (Eksterlandanoj) havas kantotekston en la [[Angla lingvo|angla]], [[Franca lingvo|franca]], [[Hispana lingvo|hispana]], [[Itala lingvo|itala]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]. Oliver Riedel komentis ke "la germana lingvo konvenas por peza [[Metalroko|metalmuziko]]. La franca povus esti la lingvo de amo, sed la germana estas la lingvo de kolero". En intervjuo kun Ultimate Guitar (unu el la plej grandaj interretaj komunumoj de gitaristoj kaj muzikistoj), Till Lindemann deklaris post demando ĉu Rammstein iam kreus originan kanton tute en la angla, ke "Rammstein neniam verkos kanton origine en la angla, ĉar ĝi estus kiel peti al [[Budho]] mortigi porkon". == Polemikoj == === Simpatio de naziismo === Pro la nigraj karakteroj, militŝajno, perfortemo kaj libervole provokemo de la bildoj kaj paroloj uzataj , ĝiaj membroj estis akuzitaj esti simpatianoj de [[naziismo]]. Oni vidas tion en la filmeto ''Stripped'', repreno de [[Depeche Mode]], kiu estas parto de la disko ''Music For the Masses : [[Depeche Mode]] Tribute'' kaj la unuopa kanto ''Stripped'' : ĝi enhavas bildojn de la reĝisorino [[Leni Riefenstahl]], kiuj venas de la [[Someraj Olimpikoj 1936|Someraj Olimpikoj]] en [[1936]]. La grupo defendis sin malkaŝante sian maldekstran politikan orientiĝon kun la kanto ''Links 2 3 4'' en la disko ''Mutter''. La tekstoj estas tute klaraj pri tio : {{citaĵo|Ili volas mian koron je la dekstra/ĝusta loko, sed se mi rigardas min mem, ĝi batas maldekstre!|Rammstein, ''Links 2, 3, 4''|Sie wollen mein Herz am rechten Fleck, doch seh' ich dann nach unten weg, da schlägt es links!}} Rammstein provas resti senpolitika kaj ĝiaj tekstoj ne parolas pri politiko. Tamen, kelkaj kantoj kiel ''Amerika'' povas esti interpretitaj kiel politika pozicio kontraŭ Usono aŭ pli precize kiel kritiko de la tutmonde kultura kaj politika imperiismo de Usono. En ilia libro ''Envisioning Social Justice in Contemporary German Culture'' , Jill E. Twark kaj Axel Hildebrandt trovis ke la teksto de la kanto kaj la plej multaj el la bildoj de ĝia videaĵo indikas kritikon rilate al la usona kultura imperiismo kaj politika propagando. La kanto respondas kritike al la usona invado de Irako en 2003. Ili ankaŭ trovis ke "''Mein Land''" (Mia lando), alia kanto de la grupo, estas kritika vidalvide de Usono, kredante ke ĝi kritikas usonan rasismon kaj naciismon. === Diskutataj videoj === En [[oktobro]] [[2004]], la video de ''Mein Teil'' ("mia parto" en la senco de "mia peniso") kaŭzis plurajn diskutojn en [[Germanio]]. La teksto de la kanzono traktas pri [[Armin Meiwes]], germana inĝeniero kiu kreis kazon de kanibalismo. En la video, oni povas vidi [[Christoph Schneider]] vestita kiel virino, dum la kantisto Till havas [[Buŝa seksumado|buŝan seksan rilaton]] kun virino vestita kiel anĝelo<ref>[http://bandout.com/?p=8 Paĝo enhavanta tekston kaj video de ''Mein Teil'']</ref> (kvankam la peniso estas kovrita). Tio okazas en klaŭstrofobia kaj maltrankviliga medio. Malgraŭ la vivecaj kritikoj, la unuopaĵo atingis la duan lokon. Ankaŭ la video de ''Mann gegen Mann'' iĝis celon de multaj kritikoj. Rammstein ludas la kanzonon komplete malvestitaj (krom la kantisto), kvankam la penisoj ne estas videblaj. Krom la grupo, aperas ankaŭ aliaj malvestitaj personoj. [[MTV]] nuligis tute la elsendon de la video; en Germanio oni malkonsilas la vidon al junuloj ne ankoraŭ deksesjaraj kaj ĝi estis elsendita post la dudeka. == Membraro == * [[Till Lindemann]] - [[kanto]] * [[Richard Kruspe]] - [[gitaro]] * [[Paul Landers]] - [[gitaro]] * [[Oliver Riedel]] - [[basgitaro]] * [[Christian Lorenz|Christian "Doctor Flake" Lorenz]] - [[klavarinstrumento]] * [[Christoph Schneider|Christoph "Doom" Schneider]] - [[frapinstrumento]] <timeline> TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy ImageSize = width:750 height:250 PlotArea = width:700 height:200 bottom:20 left:20 Colors = id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97) id:grid1 value:rgb(0.86,0.86,0.86) id:grid2 value:gray(0.8) id:bars value:rgb(0.96,0.96,0.6) id:bg value:white id:2color value:rgb(1,1,0.6) BackgroundColors = canvas:bg Period = from:1993 till:2008 ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1993 gridcolor:grid1 BarData= barset:Bandmembers PlotData= # set defaults width:20 fontsize:m textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) color:bars barset:Bandmembers from:1993 till:2008 text:"[[Till Lindemann]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Richard Kruspe]]" from:1993 till:2008 text:"[[Oliver Riedel]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Christoph Schneider]]" from:1994 till:2008 text:"[[Paul Landers]]" color:2color from:1994 till:2008 text:"[[Christian Lorenz]]" </timeline> == Diskaro == * [[1996]] - ''Herzeleid'' * [[1998]] - ''Sehnsucht'' * [[1999]] - ''Live aus Berlin'' * [[2001]] - ''Mutter'' * [[2004]] - ''[[Reise, Reise]]'' * [[2005]] - ''Rosenrot'' * [[2006]] - ''Völkerball'' * [[2009]] - ''Liebe Ist Für Alle Da'' * [[2019]] - ''Rammstein'' * [[2022]] - ''Zeit'' == Videaĵo == * [[1999]] - ''Live aus Berlin'' * [[2003]] - ''Lichtspielhaus'' * [[2006]] - ''Völkerball'' == Referencoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Multlingveco en muziko]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.rammstein.de/ Oficiala retejo] * {{Dmoz|Arts/Music/Bands_and_Artists/R/Rammstein/|Rammstein}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1994]] icnlqp9ueythnl70xcaamxvmv4mvzwe 9368437 9368329 2026-05-07T21:25:51Z ThomasPusch 1869 /* Simpatio de naziismo */ 9368437 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto |nomo = Rammstein |dosiero =Rammstein_and_Apocalyptica_concert_-_2005.jpg |priskribo de dosiero = Rammstein en [[Milano]] la [[24-an de februaro]] [[2005]] |larĝa dosiero = jes |fono = muzikgrupo |deveno = {{flago|Germanio}} [[Berlino]], [[Germanio]] |ĝenro = [[Neue Deutsche Härte]], [[Industria metalroko]] <ref name="Allmusic">[http://www.allmusic.com/artist/p198625 Rammstein - Allmusic]</ref> kaj alternative metalroko |aktivaj jaroj = [[1994]] - nuntempo |eldoninto = [[Motor Music]], [[Republic Records]], [[Slash Records]], [[Universal Music]] |ttt = [http://www.rammstein.com/ www.rammstein.com] |nuntempaj membroj = [[Till Lindemann]]<br />[[Richard Z. Kruspe]]<br />[[Paul H. Landers]]<br />[[Oliver Riedel]]<br />[[Christoph Schneider]]<br />[[Christian Lorenz]] |antaŭaj membroj = }} '''Rammstein''' {{prononco|RAMŝtajn|ˈʀamʃtaɪ̯n}} estas [[Germanio|germana]] [[Industria metalroko|industri-metalroka]] muzikgrupo, kreita en [[Berlino]] en [[1994]]. La nomo ''Ram(m)stein'' devenas de la usona [[Aerbazo Ramstein]] en [[Germanio]], kie okazis avia akcidento en [[1988]], en kiu pli ol 70 homoj mortis kaj ĉirkaŭ 1000 vundigis<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |titolo=Kio signifas Rammstein? |alirdato=2009-08-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20171207140305/http://herzeleid.com/en/faq/band#faq3 |arkivdato=2017-12-07 }}</ref>. Komence de [[2018]], Rammstein vendis 20 milionojn da diskoj internacie. La turneoj de la grupo estas la plej sukcesaj scenejaj okazaĵoj de germanlingve kantanta muzikgrupo en la mondo.  Laŭ internacia percepto, Rammstein estas tial unu el la plej gravaj nuntempaj muzikaj "kultureksportaĵoj" de Germanio. Post la rusa invado de Ukrainio en [[2022]], la grupo esprimis sian subtenon por la ukraina popolo kun deklaro en la [[Germana lingvo|germana]], la [[Ukraina lingvo|ukraina]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]<ref> [https://www.dw.com/de/rammstein-ukraine-krieg-zeit-neues-album/a-61071588 Band Rammstein positioniert sich zum Ukraine-Krieg], en la retejo ''dw.de'' de la televida kanalo ''[[Deutsche Welle]]'' (de)</ref>. Rammstein estas internacie fama pro la ampleksa uzo de [[Artfajraĵo|piroteknikaj]] elementoj dum iliaj koncertaj spektakloj<ref name="Pyros">(de) [http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html Bericht über ein Konzert in Köln.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121102053211/http://www.koeln.de/koeln/rammstein_feuer_flammen_explosionen_und_koeln_alaaf_248254.html |date=2012-11-02 }} koeln.de</ref>. == Muzika stilo == Ĝia muziko estas mikso de [[peza metalroko|peza]]-[[gotika metalroko]] kaj [[elektronika muziko]], kaj ofte ĝi apartenas al [[Nova Germana Dureco]] (''Neue Deutsche Härte'') kune kun aliaj muzikgrupoj kiel [[OOMPH!]] kaj [[Die Krupps]]. La [[klavarinstrumentisto]] [[Christian Lorenz|Christian "Doktor Flake" Lorenz]] priskribis la [[muzika ĝenro|muzikan ĝenron]] de Rammstein kiel ''Tanz Metall'' ("Danca metalroko"), por indiki la akordon inter [[metalroko|metalroka]] kaj [[elektronika muziko]]<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|titolo=Kio estas Danca metalroko?|alirdato=2009-08-24|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110723141117/http://www.unk.be/what_is_dance_metal_detailed.htm|arkivdato=2011-07-23}}</ref>. === Lingvoj === Preskaŭ ĉiuj kantoj de Rammstein estas en la [[germana lingvo]]. Edukite en orientgermanaj lernejoj, la membroj estis ĉiuj instruitaj en la [[rusa lingvo]] kiel dua lingvo prefere ol en la [[angla]]. En 2019, Flake komentis: "Mi vidis multajn orientgermanajn grupojn kiuj kantis en tre malbona angla por publiko kiu ne komprenis la anglan - ĝi estis absolute stulta. Sed se vi vere volas rakonti viajn emociojn, vi devas esprimi vin en la gepatra lingvo." La grupo uzis jam diversajn lingvojn: * [[angla]]: Kantoj kiujn ili surbendigis tute aŭ parte en la angla inkludas: kovro de kanto el la jaro 1986 de Depeche Mode "''Stripped''" kaj anglaj interpretadoj de "''Engel''", "''Du hast''", kaj "''Amerika''". La originalversio de "''Amerika''" same kiel "''Stirb nicht vor mir'' (Ne mortu antaŭ mi)" kaj "''Pussy''" ankaŭ enhavas kelkajn kantotekstojn en la angla. * [[rusa]]: la kanto "''Moskau''" (Moskvo) enhavas refrenkoruson en la rusa, kaj Till Lindemann havas neoficialan kanton nomitan "''Schtiel'' " (kovro de la kanto "Штиль" (Ŝtil) de populara rusa metalrokgrupo Aria) tute en la rusa". * [[hispana]]: ''Te quiero puta'' ! estas kanto tute en la [[Hispana lingvo|hispana]], * [[franca]]: "''Frühling en Paris''" (Printempo en Parizo) havas refrenkoruson en la franca, * [[latina]]: "''Zeig dich''" (Montru vin) enhavas kantotekston en la [[Latina lingvo|latina]] kantata de koruso. * [[Plurlingveco|plurlingve]]: "''Ausländer''" (Eksterlandanoj) havas kantotekston en la [[Angla lingvo|angla]], [[Franca lingvo|franca]], [[Hispana lingvo|hispana]], [[Itala lingvo|itala]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]. Oliver Riedel komentis ke "la germana lingvo konvenas por peza [[Metalroko|metalmuziko]]. La franca povus esti la lingvo de amo, sed la germana estas la lingvo de kolero". En intervjuo kun Ultimate Guitar (unu el la plej grandaj interretaj komunumoj de gitaristoj kaj muzikistoj), Till Lindemann deklaris post demando ĉu Rammstein iam kreus originan kanton tute en la angla, ke "Rammstein neniam verkos kanton origine en la angla, ĉar ĝi estus kiel peti al [[Budho]] mortigi porkon". == Polemikoj == === Simpatio de naziismo === Pro la nigraj karakteroj, militŝajno, perfortemo kaj libervole provokemo de la bildoj kaj paroloj uzataj , ĝiaj membroj estis akuzitaj esti simpatianoj de [[naziismo]]. Oni vidas tion en la filmeto ''Stripped'', repreno de [[Depeche Mode]], kiu estas parto de la disko ''Music For the Masses: [[Depeche Mode]] Tribute'' kaj la unuopa kanto ''Stripped'': ĝi enhavas bildojn de la reĝisorino [[Leni Riefenstahl]], kiuj venas de la [[Somera Olimpiko 1936|Somera Olimpiko]] en [[1936]]. La grupo defendis sin malkaŝante sian maldekstran politikan orientiĝon kun la kanto ''Links 2 3 4'' en la disko ''Mutter''. La tekstoj estas tute klaraj pri tio: {{citaĵo|Ili volas mian koron je la dekstra/ĝusta loko, sed se mi rigardas min mem, ĝi batas maldekstre!|Rammstein, ''Links 2, 3, 4''|Sie wollen mein Herz am rechten Fleck, doch seh' ich dann nach unten weg, da schlägt es links!}} Rammstein provas resti senpolitika kaj ĝiaj tekstoj ne parolas pri politiko. Tamen, kelkaj kantoj kiel ''Amerika'' povas esti interpretitaj kiel politika pozicio kontraŭ Usono aŭ pli precize kiel kritiko de la tutmonde kultura kaj politika imperiismo de Usono. En ilia libro ''Envisioning Social Justice in Contemporary German Culture'', Jill E. Twark kaj Axel Hildebrandt trovis ke la teksto de la kanto kaj la plej multaj el la bildoj de ĝia videaĵo indikas kritikon rilate al la usona kultura imperiismo kaj politika propagando. La kanto respondas kritike al la usona invado de Irako en 2003. Ili ankaŭ trovis ke "''Mein Land''" (Mia lando), alia kanto de la grupo, estas kritika vidalvide de Usono, kredante ke ĝi kritikas usonan rasismon kaj naciismon. === Diskutataj videoj === En [[oktobro]] [[2004]], la video de ''Mein Teil'' ("mia parto" en la senco de "mia peniso") kaŭzis plurajn diskutojn en [[Germanio]]. La teksto de la kanzono traktas pri [[Armin Meiwes]], germana inĝeniero kiu kreis kazon de kanibalismo. En la video, oni povas vidi [[Christoph Schneider]] vestita kiel virino, dum la kantisto Till havas [[Buŝa seksumado|buŝan seksan rilaton]] kun virino vestita kiel anĝelo<ref>[http://bandout.com/?p=8 Paĝo enhavanta tekston kaj video de ''Mein Teil'']</ref> (kvankam la peniso estas kovrita). Tio okazas en klaŭstrofobia kaj maltrankviliga medio. Malgraŭ la vivecaj kritikoj, la unuopaĵo atingis la duan lokon. Ankaŭ la video de ''Mann gegen Mann'' iĝis celon de multaj kritikoj. Rammstein ludas la kanzonon komplete malvestitaj (krom la kantisto), kvankam la penisoj ne estas videblaj. Krom la grupo, aperas ankaŭ aliaj malvestitaj personoj. [[MTV]] nuligis tute la elsendon de la video; en Germanio oni malkonsilas la vidon al junuloj ne ankoraŭ deksesjaraj kaj ĝi estis elsendita post la dudeka. == Membraro == * [[Till Lindemann]] - [[kanto]] * [[Richard Kruspe]] - [[gitaro]] * [[Paul Landers]] - [[gitaro]] * [[Oliver Riedel]] - [[basgitaro]] * [[Christian Lorenz|Christian "Doctor Flake" Lorenz]] - [[klavarinstrumento]] * [[Christoph Schneider|Christoph "Doom" Schneider]] - [[frapinstrumento]] <timeline> TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy ImageSize = width:750 height:250 PlotArea = width:700 height:200 bottom:20 left:20 Colors = id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97) id:grid1 value:rgb(0.86,0.86,0.86) id:grid2 value:gray(0.8) id:bars value:rgb(0.96,0.96,0.6) id:bg value:white id:2color value:rgb(1,1,0.6) BackgroundColors = canvas:bg Period = from:1993 till:2008 ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1993 gridcolor:grid1 BarData= barset:Bandmembers PlotData= # set defaults width:20 fontsize:m textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) color:bars barset:Bandmembers from:1993 till:2008 text:"[[Till Lindemann]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Richard Kruspe]]" from:1993 till:2008 text:"[[Oliver Riedel]]" color:2color from:1993 till:2008 text:"[[Christoph Schneider]]" from:1994 till:2008 text:"[[Paul Landers]]" color:2color from:1994 till:2008 text:"[[Christian Lorenz]]" </timeline> == Diskaro == * [[1996]] - ''Herzeleid'' * [[1998]] - ''Sehnsucht'' * [[1999]] - ''Live aus Berlin'' * [[2001]] - ''Mutter'' * [[2004]] - ''[[Reise, Reise]]'' * [[2005]] - ''Rosenrot'' * [[2006]] - ''Völkerball'' * [[2009]] - ''Liebe Ist Für Alle Da'' * [[2019]] - ''Rammstein'' * [[2022]] - ''Zeit'' == Videaĵo == * [[1999]] - ''Live aus Berlin'' * [[2003]] - ''Lichtspielhaus'' * [[2006]] - ''Völkerball'' == Referencoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Multlingveco en muziko]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.rammstein.de/ Oficiala retejo] * {{Dmoz|Arts/Music/Bands_and_Artists/R/Rammstein/|Rammstein}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1994]] 9kj6ghn11rzoequn7c23sp9qq8mjb3h 0 11585 9368770 9272959 2026-05-08T10:50:09Z Sj1mor 12103 9368770 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''CAO Xueqin''' {{prononco|caŭ ŝuejĉin}} aŭ '''Cáo Zhān''' ĉine 曹霑, pinjino ''Cáo Zhān'') moknomite ''Menzhuan'' - ĉina trad. 夢阮, literumo 梦阮, pinjino ''Mèng Ruǎn'', verkis sub la pseŭdonimo Cao Xueqin''',''' ĉine 曹雪芹 (naskiĝis [[1715]] aŭ [[1724]]?, mortis [[1763]]?<ref>''Noto'': Ne estas precizaj informoj pri liaj datoj de vivo kaj morto: iuj fontoj diras, ke li naskiĝis en 1715, aliaj indikas 1724. La mortojaro estas konsiderata kiel 1763 aŭ 1764.</ref>) estis [[ĉina]] [[verkisto]], deveninta el riĉa familio parenca kun la imperiestro, sed poste pro malfavoro persekutata kaj ekonomie detruita. Lia romano [[Ruĝdoma sonĝo]] estas konsiderata ĉefverko de la [[ĉinlingva literaturo]]. En Ĉinio, la ''Hong Lou Meng'' (Ruĝdoma sonĝo) restis ege populara ĝis hodiaŭ, kiel 18-jarcenta romano por akademianoj, kiel [[Televida seriego|televida serigego]], kiel modernigita legomaterialo por la ĝenerala publiko kaj kiel komikso/bildstrio, kanto, opero kaj bildlibro por infanoj<ref>(nl) Ton Harmsen, Komento pri Premio por libro, kiu atendis tradukon dum du jarcentoj (''Prijs voor boek dat twee eeuwen lag te wachten op vertaling),'' Neerlandistiek, la 1-an de oktobro 2022</ref>. == Vivkuro == Cao Xueqin estis multtalenta persono. Li bone desegnis, estis lerta [[kaligrafo]], multe sciis pri metioj kaj eĉ medicino, kaj ankaŭ verkis belan poezion. La familio de Cao estis riĉa, lia patro estis eĉ la konfidulo de la imperiestro. La familio Cao atingis sukceson per armea lerteco en la servo de la imperiestro. == Verkaro == La verkisto, inspirita de siaj knabaj travivaĵoj en palaco dum feliĉaj jaroj de la imperiestra favoro, verkis romanon ''[[Ruĝdoma sonĝo]] (Hong lou meng)'', kiu estas konsiderata ĉefverko de la [[ĉina literaturo]]. Temas pri travivaĵoj de knabo inter liaj 13-a kaj 18-a jaroj en granda palaco plena de ĉambroj, parencoj kaj servistoj (entute ĉirkaŭ 400 personoj), pri liaj ĉiutagaj aventuretoj kun servistinoj kaj parencinoj, pri liaj severaj patro kaj avino, pri lernejo, kaj tiel plu. La verko donas bildon de ĉina vivo kaj kulturo kaj impresas tiel forte, kvazaŭ la leganto ankaŭ estus loĝanto en la palaco. La amvivo de juna viro estas la komuna fadeno de la granda familia rakonto. En fama amtriangulo kun du nevinoj, li lernas la diferencon inter amo kaj [[Geedzeco|geedziĝo]]. Sobrigita, li ĉiam pli ofte pripensas rezigni la surteran vivon kaj daŭrigi kiel [[Bikŝuo|bikŝuon]] (almozpetantan monaĥon). Tial la libro estas ankaŭ alegorio de [[ĉina budhismo]]. La verkisto sukcesis krei 80 ĉapitrojn, la lastajn 40 ĉapitrojn finverkis alia verkisto ([[Gao E]] verkis la lastajn 40 ĉapitrojn), kvankam estas multe da polemiko pri la identeco de la fininto. Tamen la tuto estas konsiderata kiel verko de CAO Xueqin. La romano estis eldonita post la morto de la aŭtoro. Cao Xueqin estas unika fenomeno en la ĉina literaturo. Estis lia romano kiu influis la laboron de [[Lao Ŝe]] kaj lian romanon "Kvar Generacioj de Unu Familio". La samon oni povas diri pri la laboro de [[Ba Jin]] (pli konata en [[Esperanto]] sur la nomo [[Bakin]]) kiu heredis la ĝenron por priskribi la intrigon de malsamaj generacioj de familio. == Tradukoj == === En Esperanto === La verko estis tradukita al Esperanto de La ĉina [[literatura tradukisto]] [[Xie Yuming]] tradukis la verkon ''[[Ruĝdoma sonĝo]] (Hong lou meng),'' eldonita de la Ĉina Esperanto-Eldonejo en [[Pekino]] en la jaroj [[1995]]-[[1997]], konsistante el 3 volumoj. La tradukisto laboris dum 10 jaroj pri la tradukado. Li estis premiita de la Asocio de Tradukistoj de Ĉinio kun la titolo de "Alta Tradukisto"<ref>(zh) [https://mp.weixin.qq.com/s/q7xNW-d1PVvLxleGdejvZg 中华全国世界语协会沉痛悼念谢玉明同志] (Tutĉina Esperanto-Asocio profunde funebras kamaradon Xie Yuming), la 28-an de decembro 2022</ref>. === En la nederlanda === En 2024 aperis kompleta traduko al la nederlanda lingvo (2.160 paĝojn). Tri tradukistoj okupiĝis dum 12 jaroj pri tiu traduko<ref>(nl) ''[https://www.bibliotheek.universiteitleiden.nl/nieuws/2022/09/online-boekensalon-de-droom-van-de-rode-kamer---vertaling-van-een-chinese-klassieker Online boekensalon ‘De droom van de rode kamer’ - vertaling van een Chinese klassieker]'', Univ. Leiden, la 5-an de septembro 2022</ref>. {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Ĉinlingva literaturo]] * [[Literatura tradukisto]] * [[Tradukisto#Esperanto-tradukistoj|Esperanto-tradukistoj]] == Referencoj == {{Unua}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1715]] [[Kategorio:Ĉinaj verkistoj]] <references />{{Bibliotekoj}} g05jdz1fo4gk72g3kqcf7pkcfg53v5k 0 11983 9368808 9350824 2026-05-08T11:28:49Z Filozofo 3592 /* */ Korektis ruslingvan formon kaj prononcindikon 9368808 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |nomo = Ĝingis-Ĥano |titolo = [[Ĥano]] de la [[Mongola Imperio]] |dosiero = YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg |regado = de 1206 – aŭgusto 1227 |kronado = Printempo 1206 apud la [[Rivero Onon]], [[Mongolio]] |devena nomo = Чингис хаан |dosiero de blazono = |ceteraj titoloj = |dato de naskiĝo = ĉirkaŭ 1162 |loko de naskiĝo = Montaro Ĥentii, Mongolio |dato de morto = {{daton|18|aŭgusto|1227}} (aĝis ĉirkaŭ 65) |loko de morto = | tombo = |antaŭulo = |regento = |sekvanto = [[Ogodei-Ĥano]] |edzino = |idaro = |dinastio = |motto = |patro = [[Jesugei]] |patrino = [[Oulen]] }} '''Ĝingis-Ĥano'''<ref name="PIV">[[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (SAT, 2012)</ref> <ref>Noto: Ĥan (Khan) signifas gvidanto, reganto, dum Ĝingis signifas verŝajne signifas 'lago' aŭ 'maro'. Plej ofte la titolo estas tradukita kiel 'la plej granda reganto'</ref> aŭ '''Ĉingisĥano'''<ref>[https://reta-vortaro.de/revo/art/cxingis.html#cxingis.0hxano Reta Vortaro]</ref><ref>[https://www.esperanto.be/fel/mon/rec/lmir.html Vojaĝante kun Marko Polo] Wolfram ROHLOFF [[Flandra Esperanto-Ligo]]</ref><ref>[[Daniel Moirand]] en sia listo de proponitaj vortoj por sia traduko de [[La Libro de la mirindaĵoj]] de [[Marko Polo]] notas la literumon "Ĉingis Ĥano" kun "ĉ" laŭ la mongola prononco. [[Marko Polo]], ''La Libro de la mirindaĵoj, aŭ La priskribo de la mondo'', traduko, notoj, antaŭparolo, epilogo kaj postparolo de [[Daniel Moirand]], publikigis [[UEA]], Rotterdam, [[2001]] ([[Serio Oriento-Okcidento]], n-ro 34, 445 paĝoj, p. 52) ISBN = 92-9017-075-1 </ref> ([[mongole]] [[Dosiero:Cinggis qagan.svg|12ra]], {{lang-zh|成吉思汗|s=成吉思汗|p=Chéngjísī Hàn|wg=Ch’êng-chi-szŭ Han}}, {{Lang-ru|Чингис Хан}} [ĉingisĥán]) (naskiĝis ĉirkaŭ [[1162]], mortis la {{daton|18|aŭgusto|1227}}) estis fondinto de la [[Mongola Imperio]] (kiu iĝis la plej granda laŭ teritorio seninterrompa imperio en la historio de post lia morto<ref>Noto: Ĉirkaŭ 1206 la [[Mongola Imperio|Mongolia Imperio]] etendiĝis de la Pacifiko en la oriento ĝis la Kaspio (Kaspia Maro) en la okcidento, antaŭ liaj posteuloj konkeris Orientan Eŭropon duonjarcenton poste</ref>) kaj ricevis la kromnomon '''''Temuĝin''''' (en la [[meza mongola]] ᠲᠡᠮᠦᠵᠢᠨ <ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/%E9%90%B5%E6%9C%A8%E7%9C%9F]</ref>, ĉine '''鐵木真''', [[cirila alfabeto]] ''Тэмүүжин'' [tʰemut͡ʃin]). Li estas konsiderata esti eminenta [[strategiisto]] kaj [[politikisto]]. Li enpovigis per unuigo de multaj el la [[nomado|nomadaj]] [[tribo]]j de [[Nordorienta Azio]]. Post fondo de la Mongola Imperio kaj esti proklamita "Ĝingis-Ĥano," li startis la [[Mongolaj invadoj|mongolajn invadojn]] kiuj rezultis en la [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj|konkero de la plej granda parto]] de [[Eŭrazio]]. En malpli ol dek jaroj (ekde 1215 kun la [[Mongola Konkero de Pekino|konkero de Pekino]]) la mongoloj konkeris du triononojn de [[Ĉinio]]. En ĝia pinta periodo la mongola regno vastiĝis de [[Koreio]] en la oriento, al [[Vjetnamio]] en la sudo kaj [[Pollando]] en la okcidento<ref>(nl) Erika Fatland, ''De Grens'' (La landlimo), p. 195, 198, De Geus, 2019, ISBN 978 90 445 4087 1, origina titolo 'Grensen - Eine Reise Rundt Russland'. (Landlimoj - vojaĝo ĉirkaŭ Ruslando). </ref>. Tiuj inkludis kampanjojn aŭ invadojn al la [[Kara-Ĥitana Ĥanato]], [[Kaŭkazo]], [[Mongolaj invadoj de Ĥorezmo|Ĥorezma Imperio]], [[Okcidenta Xia]] kaj de [[Dinastio Jin (1115–1234)|Dinastio Jin]] (1115–1234). Tiuj kampanjoj estis ofte akompanataj de grandskalaj [[Masakro|masakroj]] de civila loĝantaro – ĉefe ĉe la teritorioj kontrolitaj de [[Ĥorezma Imperio]] kaj de [[Okcidenta Xia|Xia]]. Je la fino de lia vivo, la Mongola Imperio okupis gravan parton de [[Centra Azio]] kaj de [[Ĉinio]]. Antaŭ Ĝingis-Ĥano mortiĝis, li nomumis [[Ögedei Ĥan]] kiel sukcedanto kaj disigis sian imperion en [[Ĥanlando]]j inter siaj filoj kaj nepoj.<ref>{{citaĵo el libro| |lasta=Saunders |unua=John Joseph |titolo=History of the Mongol Conquests |jaro=1972, repr. 2001 |eldoninto=University of Pennsylvania Press |loko=Philadelphia |ISBN=0-8122-1766-7}}</ref> Li mortiĝis en 1227 post venki super Okcidenta Xia. Li estis entombigita en nemarkita tombo ie en Mongolio je nekonata loko.<ref>{{citaĵo el libro||url=http://books.google.com/books?id=OXTv9a0HZakC&lpg=PA247&dq=tangut%20castrate%20genghis&pg=PA254#v=onepage&q&f=false|titolo=Genghis Khan: Life, Death, and Resurrection|aŭtoro=John Man|jaro=2004|eldoninto=Bantam|eldono=reprint, illustrated|paĝoj=254–55|ISBN=0-312-36624-8|alirdato=17a de Majo, 2014}}</ref> Liaj descendantoj etendis la Mongolan Imperion tra plej de [[Eŭrazio]] per konkerado aŭ kreado de [[Vasaloŝtato|vasalaj ŝtatoj]] en ĉio el la moderna Ĉinio, [[Koreio]], la [[Kaŭkazo]], [[Centra Azio]], kaj gravaj partoj de moderna [[Orienta Eŭropo]], [[Rusio]], kaj [[Sudokcidenta Azio]]. Multaj el tiuj invadoj ripetis la komencajn grand-skalajn masakrojn de lokaj loĝantaroj. Kiel rezulto Ĝingis-Ĥano kaj lia imperio havas timigan reputacion en lokaj historioj.<ref name="mongolia">Ian Jeffries (2007). ''[http://books.google.com/books?id=fcgQ9nX0H3gC&pg=PA5&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false Mongolia: a guide to economic and political developments].'' Taylor & Francis. pp. 5–7. ISBN 0-415-42545-X</ref> Krom liaj militaj atingoj, Ĝingis-Ĥano ankaŭ progresigis la Mongolan Imperion alimaniere. Li dekretis la adoptadon de la malnova [[ujgura alfabeto]] kiel [[skribmaniero]] de la Mongola Imperio. Li ankaŭ praktikis [[meritokratio]]n kaj kuraĝigis religian [[toleremo]]n en la Mongola Imperio dum li unuigis la nomadajn tribojn de [[Nordorienta Azio]]. Nuntempaj Mongoloj rigardas lin kiel la [[Patro de la Lando|fondopatro]] de [[Mongolio]].<ref>{{citaĵo el la reto|1=|alirdato=26a de Januaro, 2010|url=http://www.accd.edu/sac/history/keller/mongols/empsub1.html|titolo=Genghis Khan|eldonisto=North Georgia College and State University|arkivurl=https://web.archive.org/web/20100306053246/http://www.accd.edu/sac/history/keller/mongols/empsub1.html|arkivdato=2010-03-06}}</ref> Kondamnita tra plej el la historio pro la malhumaneco de siaj kampanjoj, Ĝingis-Ĥano estas konsiderita ankaŭ pro eltenado de la [[Silka Vojo]] sub unu kohera politika medio. Tio pliigis komunikadon kaj komercon el Nordorienta Azio kaj por [[islamanoj]] el [[Sudokcidenta Azio]] kaj por [[kristanoj]] el [[Eŭropo]], tiele etendante la horizontojn de la tri kulturaj areoj. == Biografio == [[Dosiero:Tibor Sekelj Temuĝino.jpg|eta|<center>la libro ''Temuĝin, la filo de la stepo'', 1993|alternative=|maldekstra]] === Deveno === Li devenis de aristokrata familio de klano [[Borĝigin]] (lia patrineca klano estis Ĥori Tumed) kaj en sia infanaĝo jam montris saĝecon kaj kuraĝon. Temuĝin rilatis je la patra flanko al [[Ĥabul Ĥano]], [[Ambaghai]], kaj [[Hotula Ĥano]], kiu estis estrinta la Ĥamag-Mongolan Konfederacion kaj estis descendantoj de Bodonĉar Munĥag (ĉ. 900). Kiam la Jurĉena Ĝin Dinastio (1115–1234) ŝanĝis eltenon el la Mongoloj al la [[Tataroj]] en 1161, ili venkis sur Ĥabul Ĥano.<ref>{{citaĵo el libro||unua=Paul|lasta=Ratchnevsky|titolo=Genghis Khan: His Life and Legacy|eldoninto=Blackwell Publishing|jaro=1991|ISBN=0-631-16785-4|paĝoj=9–10}}</ref> La patro de Temuĝin, [[Jesugei]] (estro de la klano Borĝigin kaj nevo de Ambaghai kaj de Hotula Ĥano), aperis kiel estro de la reganta klano de la Mongoloj. Tiu sinteno estis malakceptita de la rivala klano Tajiĉiud, kiu descendis rekte el Ambaghai. Kiam la Tataroj iĝis tro povegaj post 1161, la Ĝin ŝanĝis sian eltenon el la Tataroj al la [[Kerajtoj]]. === Naskiĝo kaj infanaĝo === [[Dosiero:onon.jpg|eta|250ra|maldekstre|La rivero [[Onon]], Mongolio, aŭtune, en regiono kie Temuĝin naskiĝis kaj kreskiĝis.|alternative=]] Pro manko de tiutempa verkita registraro, ekzistas nur disa fakta informaro pri la komenca vivo de Temuĝin. La malmultaj fontoj kiuj aludas al tiu periodo ofte malinterkonsentas. Temuĝin probable naskiĝis en 1162<ref name="birth">Raŝid al-Din asertis, ke Ĝingis-Ĥano naskiĝis en 1155, dum la verko de ''Juanŝi'' (nome 元史, ''Historio de la Juan dinastio'') registras lian naskiĝjaron kiel 1162. Laŭ Raĉnevski, akcepti naskiĝon en 1155 farus Ĝingis-Ĥanon patro je aĝo de 30 kaj supozigus, ke li mem persone komandis la ekspedicion kontraŭ la Tangutoj je aĝo de 72. Ankaŭ, laŭ la ''Altan Tobĉi,'' la fratino de Ĝingis-Ĥano, Temulin, estis naŭ jarojn pli juna ol li; sed la ''Sekreta Historio'' rakontas ke Temulin estis infano dum la atako de la Merkitoj, dum kiu Ĝingis-Ĥano estus 18-jaraĝa, se estus naskiĝinta en 1155. Ĉao Hong informis en sia veturlibro ke la Mongoloj kiujn li pridemandis ne konis kaj neniam konis siajn aĝojn.</ref> en [[Dulun-Boldaq]], ĉe la montaro [[Burĥan Ĥaldun]] kaj la riveroj [[Onon]] kaj [[Ĥerlen]] en nuntempa norda [[Mongolio]], ne for el la nuna ĉefurbo [[Ulaanbaataro]]. ''[[La sekreta historio de la Mongoloj]]'' informas, ke Temuĝin naskiĝis kun sanga koagulaĵo ene de sia pugno, tradicia signo ke li estis destinita iĝi granda estro. Li estis la dua plej aĝa filo de sia patro [[Jesugei]], nome ĉefa estro de la konfederacio [[Ĥamag Mongol]] de la klano de Kijadoj kaj aliancano de [[Tooril Ĥano]] de la tribo de [[Kerajtoj]],<ref>{{citaĵo el libro||aŭtoro=Morgan, David|titolo=The Mongols (Peoples of Europe)|jaro=1990|paĝo=58}}</ref> kaj la plej aĝa filo de sia patrino [[Oulen]]. La klano de Jesugei nomiĝis [[Borjigidoj|Borjigin]] (Боржигин), kaj Hoelun estis el [[Olĥonud]], la sub-stirpo de la tribo Ĥongirad.<ref>Guida Myrl Jackson-Laufer, Guida M. Jackson, ''Encyclopedia of traditional epics,'' p. 527</ref><ref>{{citaĵo el libro| |lasta=Kahn |unua=Paul (adaptor) |titolo=Secret History of the Mongols: The Origin of Chingis Khan (expanded edition): An Adaptation of the Yüan chʾao pi shih, Based Primarily on the English Translation by Francis Woodman Cleaves |serio=Asian Culture Series |jaro=1998 |eldoninto=Cheng & Tsui Co. |loko=Boston |ISBN=0-88727-299-1|paĝo=192}}</ref> Kiel aliaj triboj, ankaŭ ili estis [[nomado]]j. Ĉar lia patro estis ĉefo, kiel liaj antaŭuloj, Temuĝin estis de nobela fono. Tiu pli alta socia tavolo plifaciligis peti helpon kaj eventuale konsolidigi la aliajn tribojn de Mongoloj. Temüjin naskiĝis en la klano de [[Borjigidoj]] nome [[Mongoloj|mongola tribo]] al [[Jesugei]], ĉefo descendinta el la legenda militsenjoro Bodonĉar Munĥag, kaj al lia ĉefa edzino [[Hoelun]], kiun Jesugei estis rabita el ŝia Merkita fianĉo Ĉiledu.<ref>Ratchnevsky, 1991, pp. 14–15; May, 2018, pp. 20–21</ref> La origino de lia nasko-nomo estas pridubita: la plej fruaj tradicioj asertis, ke lia patro ĵus revenis el sukcesa kampanjo kontraŭ la [[Tataroj]] kun kaptito nomita Temüĉin-uge, laŭ kiu li nomis la ĵusnaskiton en celebro de sia venko, kvankam postaj tradicioj centriĝas en la [[Radiko (lingvo)|radiko]] {{lang|mn|temür}} (kun la signifo 'fero') kaj konektis kun teorioj ke "Temüjin" signifas 'forĝiston'.<ref>Pelliot, 1959, pp. 289–291; Man, 2004, pp. 67–68; Ratchnevsky, 1991, p. 17.</ref> Kelkaj legendoj ĉirkaŭas la naskiĝon de Temüjin. La plej elstara estas tiu de [[Trombo|sangokoagulaĵo]] kiun li premis en sia mano kiam li naskiĝis, motivo en Azia folkloro kiu indikis, ke la infano estos militisto.<ref>Brose, 2014, § "The Young Temüjin"; Pelliot, 1959, p. 288.</ref> Aliaj postulis, ke Hö'elün estis mirakle fekundita per lumradio kio anoncis la estontecon de la infano, legendo kiu eĥis tiun de mita Borjigida praulo Alan Gua.{{sfn|Ratchnevsky|1991|p=17}} Yesügei kaj Hö'elün havis tri junajn filojn post Temüjin: Qasar, Hachiun kaj Temüge, same kiel unu filinon, Temülen. Temüjin havis ankaŭ du duonfratojn, nome Behter kaj Belgutei, el la dua edzino de Jesugei nome Soĉigel, kies identeco estas necerta. La gefratoj kreskiĝis en la ĉefa kampadejo de Jesugei sur la bordo de la rivero Onon, kie ili lernis ĉevalrajdi kaj pafarki.{{sfn|Ratchnevsky|1991|pp=15–19}} Kiam Temuĝin estis ok-jaraĝa, Jesugei decidis engaĝigi lin al taŭga junulino. Li portis sian heredanton al la paŝtejoj de la prestiĝa tribo Ĥongirad de Hoelun, kiu jam antaŭe estis intergeedziĝante kun Mongoloj en multaj aliaj okazoj. Tie, li aranĝis la geedzecon inter Temüjin kaj Börte, la filino de Ĥongiradestro nomita Dei Seĉen. Ĉar la engaĝiĝo supozigis, ke Jesugei akiros povegan aliancanon, kaj Börte ekhavos riĉan edzinprezon, Dei Seĉen tenis la plej fortan negocsintenon, kaj postulis, ke Temuĝin restu en lia familio por perlabori sian estontan ŝuldon.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 20–21; Fitzhugh, Rossabi, Honeychurch, 2009, p. 100.</ref> Akceptante tiun kondiĉon, Jesugei petis manĝon al bando de Tataroj kiun li trafis survoje hejmen sola, fidante en la stepa tradicio de gastigemo al fremduloj. Tamen, la Tataroj rekonis sian malnovan malamikon, kaj metis venenon en lia manĝaĵo. Jesugei laŭgrade malfortiĝis sed sukcesis reveni hejmem; mortonte, li petis al fidinda servisto nomita Münglig por reporti Temuĝin el Ĥongirad. Li mortis tuj poste.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 21–22; Broadbridge, 2018, pp. 50–51.</ref> === Adolesko === La morto de Jesugei detruis la unueco de lia popolo, kiu inkludis membrojn de Borjigidoj, de Tajiĉjud, kaj de aliaj klanoj. Ĉar Temuĝin estis tiam nur ĉirkaŭ dek-jaraĝa, kaj Behter ĉirkaŭ du jarojn pli aĝa, neniu el ili estis konsiderata sufiĉe aĝa por regi. La frakcio Tajiĉjud ekskludis Hoelun el la ceremonioj de [[Kulto al prauloj|adorado al praulo]] kiuj sekvis post la morto de reganto kaj tuj abandonis ŝian tendaron. La ''Sekreta Historio'' rakontas, ke la tuta klano de Borjigidoj sekvis, spite al la klopodoj de Hoelun por hontigi ilin kaj ke ili restu alvokante al ilia honoro.<ref> Ratchnevsky, 1991, p. 22; May, 2018, p. 25; de Rachewiltz, 2015, § 71–73.</ref> Raŝid al-Din kaj la ''Ŝengvu'' tamen sugestas, ke la fratoj de Jesugei restis ĉe la vidvino. Eble Hoelun malakceptis kuniĝi kun unu el ili en [[levirato|levirata geedzeco]], aŭ la aŭtoro de ''Sekreta Historio'' dramatigis la situacion.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 22–3; Atwood, 2004, pp. 97–98.</ref> Ĉiuj fontoj interkonsentas, ke plimulto el la popolo de Jesugei rezignis pri lia familio favore al la Tajiĉjudoj kaj ke la familio de Hoelun estis malaltigita al mukte pli akra vivo.<ref> Brose, 2014, "The Young Temüjin"; Atwood, 2004, p. 98.</ref> Sekvate tradician vivostilon de [[ĉasistoj-kolektistoj]], ili kolektis radikojn kaj nuksojn, ĉasis malgrandajn animalojn, kaj fiŝkaptis.{{sfn|May|2018|p=25}} Malŝtreĉiĝoj disvolviĝis laŭ la filoj kreskiĝis. Kaj Temuĝin kaj Behter postulis esti la heredanto de ilia patro: kvankam Temuĝin estis filo de la ĉefa edzino de Jesugei, Behter estis almenaŭ du jarojn pli aĝa. Estas eĉ eblo ke, kiel permesis la leviratan kutimon, Behter povus edziĝi al Hoelun iĝante matura kaj tiel iĝante duonpatro de Temuĝin.{{sfn|May|2018|pp=25–26}} Ĉar la malamikeco, akrigita per oftaj disputoj pri la dividado de ĉasakiroj, intensiĝis, Temuĝin kaj lia pli juna frato Qasar embuskis kaj mortigis Behter. Tiu tabua fiago estis neglektita el la oficialaj kronikoj, sed ne el la ''Sekreta Historio'', kiu rakontas, ke Hoelun kolere admonis siajn filojn. La pli juna tutfrato de Behter nome Belgutei ne klopodis por venĝo, kaj iĝis unu el plej altrangaj sekvantoj de Temuĝin kune kun Qasar.<ref>Ratchnevsky, 1991, pp. 23–4; de Rachewiltz, 2015, §76–78</ref> En tiu epoko, Temuĝin disvolvis fortan amikecon kun Jamuĥa, alia knabo de aristokrata deveno; la ''Sekreta Historio'' notas, ke ili interŝanĝis [[metatarso]]jn kaj sagojn kiel donacoj kaj ĵuris la pakton {{lang|mn|''anda''}} — nome tradicia ĵuro de la mongolaj sangofratoj – estante dekunu-jaraĝaj.<ref> Man, 2004, p. 74; de Rachewiltz, 2015, §116; Fitzhugh, Rossabi, Honeychurch, 2009, p. 101.</ref> Ĉar mankis al la familio aliancanoj, Temuĝin estis kaptita prizonulo plurajn fojojn.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 25–26; Fitzhugh, Rossabi, Honeychurch, 2009, pp. 100–101.</ref> La ''Sekreta Historio'' rakontas unu el tiaj okazoj kiam li estis kaptita fare de Tajiĉiudoj. Eskapinte dum festo, li kaŝiĝis unue en la rivero Onon kaj poste en la tendo de Sorkan-Ŝira, kiu vidis lin en la rivero kaj ne volis denonci lin; Sorkan-Ŝira ŝirmis Temuĝin dum tri tagoj je granda persona risko antaŭ ebligi lian fuĝon.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 26–7; May, 2018, pp. 26–27.</ref> Temuĝin estis helpita en alia okazo de adoleskulo nomita Boorĉu kiu helpis lin rekuperi ŝtelitajn ĉevalojn. Tuj poste, Boorĉu aliĝis al la tendaro de Temuĝin kiel lia unua ''nökor'' ('persona kompano').{{sfn|May|2018|p=28}} Tiuj okazaĵoj informas pri la emfazo kiun la aŭtoro de la ''Sekreta Historio'' metis al la persona [[karismo]].{{sfn|Ratchnevsky|1991|p=27}} == Enpovigo == === Fruaj kampanjoj === [[Dosiero:Burkhan Khaldun mount3.jpg|altdekstre=1.3|eta|Burĥan Ĥaldun en la montaro [[Ĥentij]], kie Temuĝin kaŝiĝis dum la atako fare de la Merkitoj, kaj kien li poste venis honori ĝin kiel sankta monto.|alt=Photograph of a landscape in winter, with trees bare, and valleys and mountains covered in snow.]] Akompanita de Belgutei, Temuĝin revenis al Dei Seŝen por edzinigi Börte kiam li atingis [[Plenaĝeco|plenaĝecon]] estante 15-jaraĝa. Kontentiĝinta revidi sian bofilon kiun li timis perdita, la Hongiradestro konsentis la geedziĝon kaj akompanis la ĵusgeedzojn reen la la kampadejo de Temuĝin; lia edzino Čotan donacis al Hoelun multekostan mantelon el [[zibelo]].<ref> May, 2018, p. 28; Ratchnevsky, 1991, p. 31.</ref> Serĉante patronon, Temuĝin tiam elektis alproksimiĝis al Toghrul, [[ĥano]] (reganto) de la tribo de [[Kerajtoj]], kiu estis luktanta kun Jesugei kaj ĵuranta la pakton {{lang|mn|''anda''}} kun li. Toghrul regis centojn da kvadrataj mejloj kaj komandis ĝis 20 000 militistojn, sed li malfidis je la fideleco de siaj ĉefaj sekvantoj kaj, ricevinte la zibelan mantelon kiel donaco, li bonvenigis Temuĝin en sia protektado. Ambaŭ bone amikiĝis, kaj Temuĝin ekkonstruis sekvanton, kiam {{lang|mn|''nökod''}} kiel Jelme eniris en sia servo.<ref> de Hartog, 1999, pp. 14–15; Ratchnevsky, 1991, pp. 32–33; May, 2018, pp. 28–29.</ref> Temuĝin kaj Börte havis sian unuan filon, nome filino Qojin, en tiu epoko.{{sfn|Broadbridge|2018|p=58}} Tuj poste, serĉante venĝon pro la rabado fare de Jesugei de Hoelun, ĉirkaŭ 300 Merkitoj rabadis la kampadejon de Temuĝin. Kvankam Temuĝin kaj liaj fratoj kapablis kaŝiĝi en Burĥan Ĥaldun en la montaro [[Ĥentij]], Börte kaj Soĉigel estis rabitaj. Laŭ la kutimo de la [[levirato]], Börte estis donita en geedzeco al la pli juna frato de la tiam jam mortinta Ĉiledu.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 34–35; Brose, 2014, § "Emergence of Chinggis Khan".</ref> Temuĝin petis helpon al Toghrul kaj lia infanaĝa {{lang|mn|''anda''}} Jamuĥa, kiu estis plialtigita kiel ĉefo de la tribo Jadaran. Ambaŭ ĉefoj deziris formi armeojn de 20 000 militistoj, kaj kun Jamuĥa kiel komandanto, la kampanjo tuj sukcesis. Tiam graveda Börte estis rekuperita sukcese kaj tuj naskis filon, Zuĉi; kvankam Temuĝin edukigis lin kiel sian propran filon, leviĝis priduboj pri la vera patreco de Zuĉi laŭlonge de lia tuta vivo.<ref> May, 2018, p. 30; Bawden, 2022, § "Early struggles".</ref> Tion oni rakontas en la ''Sekreta Historio'' kaj kontrastas kun la rakonto de Raŝid al-Din, kiu protektas la familian reputacion malaperigante ĉiun indicon de eksterlegitimeco.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 34–35; May, 2018, pp. 30–31.</ref> Laŭlonge de la sekva jardeko kaj sekva duono, Temuĝin kaj Börte havis tri pliajn filojn (nome [[Ĉagataj-Ĥano|Ĉagataj]], [[Ogedei Ĥano|Ogedei]], kaj [[Tolui]]) kaj kvar pliajn filinojn (nome Ĉeĉeiĥen, Alaĥai Beĥi, Tümelün kaj Alaltun).{{sfn|Broadbridge|2018|pp=66–68}} Temuĝin kaj Jamuĥa kampanjis kune dum unu jaro kaj duono, dum kiu, laŭ la ''Sekreta Historio'', ili reforĝis sian pakton {{lang|mn|''anda''}}, eĉ dormante kune sub la sama litkovrilo. Tradicie vidita kiel ligilo nur de amikeco, kiel prezentita en la fonto, Ratchnevsky pridubis ĉu Temuĝin estis fakte servante kiel {{lang|mn|''nökor''}} de Jamuĥa, repage por la helpo kontraŭ la Merkitoj.{{sfn|Ratchnevsky|1991|pp=37–38}} Malŝtreĉiĝoj stariĝis kaj ambaŭ estroj dispartiĝis, evidente je konto de kripta rimarko fare de Jamuĥa pri la celo de la kampanjo; analizo de fakuloj fokusis al la aktiva rolo de Börte en tiu dispartigo, kaj ĉu ŝiaj ambicioj estis eĉ supera al tiuj de la propra Temuĝin. Ĉiuokaze, la ĉefaj tribaj regantoj restis kun Jamuĥa, sed 41 estroj aliĝis al Temuĝin kun multaj komunumanoj: tiuj estis [[Subutai]] kaj aliaj de la [[Urianĥoj]], la [[Barlas|Baruloj]], la Olĥonudoj, kaj multaj pliaj.<ref> May, 2018, p. 31; Ratchnevsky, 1991, pp. 38–41.</ref> [[Dosiero:Djengiz Khân et Toghril Ong Khan.jpeg|altdekstre=1.3|maldekstra|eta|alt=Painting of two men wearing crowns on a couch, with three men on either side looking at them |Temuĝin kaj Toghrul, ilustracio en 15-a-jarcenta manuskripto ''Jami' al-taŭariĥ''.]] Temuĝin estis tuj laŭdita de siaj sekvantoj kiel "ĥano" de Mongoloj.<ref> Atwood, 2004, p. 98; Brose, 2014, § "Building the Mongol Confederation".</ref> Toghrul kontentiĝis pro la plialtigo de lia vasalo, sed Jamuĥa estis malkontenta. Malŝtreĉiĝoj plialtiĝis al malferma malamikeco, kaj en 1187 ambaŭ estroj frontis en batalo ĉe Dalan Baljut: ambaŭ armeoj batalis, sed Temuĝin suferis klaran malvenkon. Postaj kronikistoj kiel Raŝid al-Din anstataŭe asertis, ke li estis venkinta, sed iliaj rakontoj kontraŭdiris ilin kaj unu la aliajn.{{sfn|Ratchnevsky|1991|pp=44–47}} Modernaj historiistoj kiel Ratchnevsky kaj Timothy May konsideras tre verŝajne ke Temuĝin pasigis grandan parton de la jardeko sekvante la trupon en Dalan Baljut kiel servisto de Jurĉena [[Dinastio Jin (1115–1234)|dinastio Jin]] en [[Norda Ĉinio]].<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 49–50; May, 2018, p. 32.</ref> Zhao Hong registris, ke la estonta Ĝingis-Ĥano pasigis kelkajn jarojn kiel sklavo de Jin. Tradicie vidita kiel esprimo de Song fiero, tiu aserto estas nune konsiderata kiel bazita sur faktoj, speciale ĉar neniu alia fidinda fonto klarigas la aktivecojn de Temuĝin inter Dalan Baljut kaj ĉirkaŭ 1195.{{sfn|Ratchnevsky|1991|pp=49–50}} Rifuĝi translimen estis ofta praktiko kaj por neobeemaj stepestroj kaj por elpostenigitaj ĉinaj funkciuloj. La reapero de Temuĝin estinte reteninta gravan povon indikas, ke li probable profitis en la servo de Jin. Ĉar li poste entreprenos la renverson de tiu ŝtato, tia epizodo, malprofita al la prestiĝo de Mongoloj, estis nuligita el ĉiuj iliaj fontoj. Zhao Hong ne estis ligita al tiaj tabuoj.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 49–50; May, 2018, p. 32; Fitzhugh, Rossabi, Honeychurch, 2009, p. 101.</ref> === Venkante rivalojn === [[Dosiero:Serven Khaalga inscription.jpg|eta|altdekstre=1.6|alt=Photograph of an orange rock inscribed with pictorial symbols|La surskribaĵo de Serven Ĥalga, kiu rememoras la kampanjon de 1196 kontraŭ la [[Tataroj]].]] La fontoj ne interkonsentas pri la okazaĵoj rilate al la reveno de Temuĝin al la stepo. Komence de la somero 1196, li partoprenis en kuna kampanjo kun Jin kontraŭ la Tataroj, kiuj estis ekagadinte kontraŭ la interesoj de Jin. Kiel premio, Jin donis al li la honoran titolon ''ĉa-ut kuri'', kies signifo probable alproksimiĝis al "komandanto de centoj" en [[Ĝurĉenoj|ĝurĉena lingvo]]. Ĉirkaŭ la sama tempo, li helpis Toghrul je lia postulo de senjoro de Kereitoj, kiu estis uzurpita de unu el la parencoj de Toghrul kun la helpo de la povega tribo de Naimanoj.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 52–53; Pelliot, 1959, pp. 291–295.</ref> La agoj de 1196 fundamente ŝanĝis la sitenon de Temuĝin en la stepo — kvankam teorie ankoraŭ vasalo de Toghrul, li estis ''[[de facto]]'' egalula aliancano.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 52–53; Sverdrup, 2017, p. 56.</ref> Jamuĥa kondutis kruele post sia venko en Dalan Baljut — li ŝajne bolmurdis dek sep prizonulojn kaj humiligis la korpojn de la estroj kiuj estis opoziciantaj kontraŭ li. Nombraj nekontentigitaj sekvantoj, kiel sekvanto de Jesugei nome Münglig kaj liaj filoj, dizertis al Temüjin kiel konsekvenco; ili estis probable altiritaj ankaŭ de la nove trovita riĉo de Temuĝin.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 46–47; May, 2018, p. 32.</ref> Temuĝin kapablis submeti la malobean tribon de [[Ĝurĉenoj]] kiu antaŭe estis ofendinta lin en festo kaj malakceptis partopreni en la kampanjo kontraŭ Tataroj. Ekzekutinte iliajn estrojn, li ordonis Belgutei simbole rompi la dorson de Ĝurĉenestro en spektaklo de [[luktado]] kiel reago. Tiu lasta okazaĵo, kiu kontraŭvenis la justicajn kutimojn de Mongoloj, estis nur registrita de la aŭtoro de ''Sekreta Historio'', miu malferme malaprobis. Tiuj okazaĵoj okazis ĉirkaŭ 1197.{{sfn|Ratchnevsky|1991|pp=54–56}} [[Dosiero:Mongol_Empire_c.1207.png|eta|maldekstra|altdekstre=1.6|alt=Map of the Mongol tribes {{circa|1207}}|La tribaj ŝtatetoj unuigitaj de Temujin por fondi la Mongolan Imperion.]] Dum la sekvaj jaroj, Temuĝin kaj Toghrul kampanjis kontraŭ la Merkitoj, la Naimanoj, kaj la Tataroj; foje aparte kaj foje kune. Ĉirkaŭ 1201, kolekto de malkontentigitaj triboj kiel la Hongiradoj, la Tajiĉiudoj, kaj la Tataroj, ĵuris rompi la dominadon de la alianco Borjigin-Kerejtoj, elektante Jamuĥa kiel estro kaj ''gurĥan'' (laŭvorter "ĥano de triboj"). Post kelkaj dekomencaj sukcesoj, Temuĝin kaj Toghrul venkegis tiun izolan konfederacion ĉe Jedi Kunan, kaj Jamuĥa devis peti al Toghrul bonan traktadon.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 61–62; May, 2018, pp. 34–35.</ref> Dezirante kompletan hegemonion en orienta Mongolio, Temuĝin venkis unue super la Tajiĉjudoj kaj poste, en 1202, super la [[Tataroj]]; post ambaŭ kampanjoj, li ekzekutis la klanestrojn kaj ekprenis la ceterajn militistojn en sia servo. Tiuj estis Sorkan-Ŝira, kiu iam helpis lin, kaj juna militisto nome Jebe, kiu mortiginte la ĉevalon de Temuĝin kaj malakceptinte kaŝi tiun agon, li estis montrinta militan kapablon kaj personan [[kuraĝo]]n.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 63–67; de Hartog, 1999, pp. 21–22; Fitzhugh, Rossabi, Honeychurch, 2009, p. 102.</ref> La absorbado de Tataroj lasis tri militajn povojn en la [[stepo]]: la Naimanoj okcidente, Mongoloj oriente kaj Kereitoj meze.{{sfn|May|2018|p=36}} Klopode al cementigo de lia situacio, Temuĝin proponis, ke lia filo Zuĉi edziĝu al unu el la filinoj de Toghrul. Estrite de la filo de Toghrul nome Senggum, la Kereita elito kredis, ke la propono celis akiri kontrolon super ilia tribo, kvankam la duboj pri la parenceco de Zuĉi iam ofendis ilin. Aldone, Jamuĥa atentis pri la minaco kiun Temuĝin estis rilate al la tradicia stepa [[aristokrataro]] pro sia kutimo promocii nenobelojn al altaj postenoj, kio subvertis la ekzistantajn sociajn normojn. Akceptante finfine tiujn postulojn, Toghrul klopodis por altiri sian vasalon en [[embusko]]n, sed liaj planoj estis subaŭskultitaj de du paŝtistoj. Temüjin kapablis arigi kelkajn el liaj fortoj, sed estis grande venkita en la Batalo de la sablejo Kalakaljid.<ref> Atwood, 2004, p. 98; Ratchnevsky, 1991, pp. 67–70; May, 2018, pp. 36–37.</ref> Retiriĝante sudorienten al Baljuna, nome neidentigita lago aŭ rivero, Temuĝin esperis la regrupigon de siaj disaj fortoj: Boorĉu estis perdinta sian ĉevalon kaj devis fuĝi perpiede, dum la filo de Temuĝin nome [[Ogedei]], grave vundita, estis transportita kaj konvertita en ''Boroĥula'', nome militestro. Temüjin alvokis ĉiujn eblajn aliancanojn kaj faris faman [[Ĵuro|ĵuron de fideleco]], poste konata kiel la Baljuna Engaĝiĝo, al siaj fidelaj sekvantoj, kiu poste havigos al ili ekskluzivecon kaj prestiĝon.<ref> Brose, 2014, § "Building the Mongol Confederation"; Ratchnevsky, 1991, pp. 70–73; Man, 2004, pp. 96–98.</ref> La ĵurprenantoj de Baljuna estis tre [[Heterogeneco|heterogena]] grupo — homoj el naŭ diferencaj triboj kiuj inkludis kristanojn, islamanojn kaj budhistoj, unuigitaj nur pere de la fideleco al Temuĝin kaj de unu al la alia. Tiu grupo iĝis modelo por la posta imperio, kaj estis nomita "praregistaro de pranacio" fare de historiisto John Man.<ref> Man, 2014, p. 40; Weatherford, 2004, p. 58; Biran, 2012, p. 38.</ref> La Baljuna Engaĝiĝo ne aperis en la ''Sekreta Historio''— ĉar la grupo estis ĉefe ne-Mongola, kaj la aŭtoro supozeble deziris malgravigi la rolon de aliaj triboj.{{sfn|Man|2014|p=40}} Militruzaĵo ĉe Kasar ebligis, ke la Mongoloj tenu la Kereitojn nesciantaj ĉe la Altaĵoj Jejer, sed kvankam la sekva batalo ankoraŭ daŭris tri tagojn, ĝi finiĝis per decida venko de Temuĝin. Toghrul kaj Senggum estis devigitaj fuĝi, kaj kvankam tiu lasta eskapis al [[Tibeto]], Toghrul estis mortigita de Naimano kiu ne rekonis lin. Temuĝin fermis sian venkon absorbante la Kereitaj eliton en sia propra tribo: li prenis la princinon Ibaqa Beki kiel edzino, kaj edzinigis ŝiajn fratinon Sorghaghtani Beki kaj nevinon Doquz Ĥatun al sia plej juna filo Tolui.<ref> Ratchnevsky, 1991, pp. 78–80; Atwood, 2004, p. 98; Lane, 2004, pp. 26–27.</ref> La fortoj de Naimanoj pliiĝis pro la alveno de Jamuĥa kaj aliaj venkitoj de la Mongoloj, kaj ili prepariĝis por milito. Temuĝin informiĝis pri tiuj okazaĵoj fare de Alakuŝ, amikema reganto de la Onguda tribo. En Majo 1204, en la Batalo de Ĉakirmaut en [[Altajoj|Altajo]], la Naimanoj estis finfine venkitaj: ilia estro Tajang Ĥan estis mortigita, kaj lia filo Kuĉlug estis devigita fuĝi okcidenten.<ref> Sverdrup, 2017, pp. 81–83; Ratchnevsky, 1991, pp. 83–86.</ref> La Merkitoj estis malpliigitaj poste en tiu sama jaro, dum Jamuĥa, kiu estis forlasinta la Naimanojn ĉe Ĉakirmaut, estis perfidita al Temuĝin fare de kompanoj kiuj siavice estis ekzekutitaj pro sia manko de fideleco. Laŭ la ''Sekreta Historio'', Jamuĥa konvinkis sian infanaĝan {{lang|mn|''anda''}} ekzekuti lin honore; aliaj rakontoj asertas, ke li estis mortigita per [[Kvaronumo|dispecigo]].<ref> Brose, 2014, § "Building the Mongol Confederation"; Fitzhugh, Rossabi, Honeychurch, 2009, p. 103; Ratchnevsky, 1991, pp. 86–88; McLynn, 2015, pp. 90–91.</ref> == Frua regado: reformoj kaj ĉinaj kampanjoj (1206–1215) == Temuĝin en 1202 estis venkint super la mongolaj triboj plej multe okupantaj teron kaj konkeris la [[altebenaĵo]]n Hulun-Boir. En 1204 li fariĝis la plej granda reganto sur la Mongola Altebenaĵo. En 1206 li estis elektita Granda Ĥano de [[Mongolio]]. Tiel li fondis la [[Mongola Imperio|Mongolan Ĥanlandon]] kaj titolis sin jam Ĝingis-Ĥano. Post fondiĝo de la [[ĥanlando]] la limoj inter la triboj estis forigitaj kaj la membroj de la triboj regrupigitaj. De tiam la mongolaj triboj unuiĝis en unu landon. Post sia surtroniĝo Ĝingis-Ĥano faris grandskalan militadon por ekspansiigi la teritorion. En la 13-a jarcento la ĉefaj [[Feŭdismo|feŭdismaj]] landoj frontis seriozan socian krizon, kaj tio pretigis kondiĉojn favorajn al li por grandskala milita ekspansio. En [[1219]] Ĝingis-Ĥano kaj lia armeo el 200 mil soldatoj ekspediciis okcidenten, atingis ĝis [[Hungario]]n kaj konkeris teritorion de la nuntempa rusia suda [[Siberio]]. Por firmigi sian regadon super la unuigita lando, Ĝingis-Ĥano ellaboris sistemojn de [[milito]], [[politiko]] kaj [[juro]], publikigis [[kodo]]n celantan normalan ordon de la socio kaj kreis la mongolan skriblingvon aplikeblan tra la tuta lando. Ĉiuj liaj faroj ludis progresan rolon en la disvolviĝo de la mongola socio. La mongoloj estis pragmataj kaj malmulte interesiĝis pri la vivstilo de la konkeritaj popoloj. Male ili montris sin malfermemaj al aliaj kulturoj kaj religioj kaj eĉ asimilis kulturojn<ref>(nl) Erika Fatland, ''De Grens'' (La landlimo), p. 199, 198, De Geus, 2019,</ref>. Ĝingis-Ĥano mortis en la ekspedicio por konkeri la Okcidentan [[Dinastio Xia|Xia]]-regnon en julio de [[1227]], en la aĝo de 65 jaroj. == Sekvo == Lia nepo [[Kublaj-Ĥano]] fondis la [[Yuan]]-dinastion (1206-1368). Ĝingis-Ĥano mortis, sed neniu aŭdacis atenci [[Mongolio]]n. Ĥubilai senĉese ekspansiis al la sudo de [[Ĉinio]] kaj fine unuigis Ĉinion. Li prenis [[Pekino]]n kaj titolis sian landon Juan en 1271. En sia libro ''Il Milione'' [[Marko Polo]] priskribas tre favoran bildon de Ĝingis-Ĥano: {{Citaĵo|Li estis altvalora viro, kun granda prudento kaj granda prodo, kaj mi diras al vi, ke, kiam oni elektis lin reĝo, li estris kun tiom da modereco kaj justeco, ke ĉiuj amis kaj respektis lin, ne kiel sinjoron sed preskaŭ kiel dion: pro tio lia bona famo disvastiĝanta tra tiom da landoj, ĉiuj Tartaroj de la mondo, disigitaj tra tiuj strangaj regionoj, venis al li kaj konsideris lin sia sinjoro. Kaj tiu Ĉingis Ĥano konservis la sinjorejon bela kaj libera.<ref>Marko Polo, ''La libro de la mirindaĵoj'' aŭ ''La priskribo de la mondo'', Universala Esperanto-Asoio, Rotterdam, 2001, paĝo 148; la cetero de la rakonto en paĝoj 148-154.</ref>}} == En Esperanto aperis == ''Temuĝin, la filo de la stepo'' ([[Tibor Sekelj]], tradukis [[Tereza Kapista]], Beograd,1993, 68 p. Pri Ĝingis-Ĥano en [[El Popola Ĉinio]], la 3-an de septembro 2013. == Vidu ankaŭ == * [[Centra Azio]] * [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]] * [[Mongolio]] * [[Silka Vojo]] == Notoj kaj referencoj == {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Genghis Khan|revizio=1192959748}}{{Referencoj|2}} == Bibliografio == * Atwood, Christopher P. (2004). [https://www.academia.edu/8855875 ''Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire''.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230719221752/https://www.academia.edu/8855875 |date=2023-07-19 }} New York: Facts on File. ISBN 978-0-8160-4671-3. * Atwood, Christopher P. (2004a). [http://globalmiddleages.org/sites/default/files/pdf-files/atwood.pdf "Validation by Holiness or Sovereignty: Religious Toleration as Political Theology in the Mongol World Empire of the Thirteenth Century" (PDF).] ''The International History Review''. 26 (2): 237–256. doi:10.1080/07075332.2004.9641030. JSTOR 40109471. S2CID 159826445. * Bawden, Charles (2022). [https://www.britannica.com/biography/Genghis-Khan "Genghis Khan".]''Encyclopædia Britannica''. Arkivita el la originalo la 11an de Oktobro 2022. Alirita la 17an de Oktobro 2022. * Broadbridge, Anne F. (2018). ''Women and the Making of the Mongol Empire''. Cambridge Studies in Islamic Civilization. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-1-1086-3662-9. * Brose, Michael C. (2014). [https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780190214371.001.0001/acref-9780190214371-e-14 "Chinggis (Genghis) Khan".] En Brown, Kerry (eld.). ''The Berkshire Dictionary of Chinese Biography''. Great Barrington: Berkshire Publishing Group. ISBN 978-1-9337-8266-9. * Fitzhugh, William W.; Rossabi, Morris; Honeychurch, William, eld. (2009). [https://archive.org/details/genghiskhanmongo00medi ''Genghis Khan and the Mongolian Empire''.] Washington: Mongolian Preservation Foundation. ISBN 978-0-2959-8957-0. * de Hartog, Leo (1999) [1979]. [https://archive.org/details/genghiskhanconqu0000hart/page/n5/mode/2up?view=theater ''Genghis Khan: Conqueror of the World''.] London: I.B. Tauris. ISBN 978-1-8606-4972-1. * Ian Jeffries (2007). [https://books.google.es/books?id=fcgQ9nX0H3gC&pg=PA5&dq=&hl=en&redir_esc=y#v=onepage&q=&f=false ''Mongolia: a guide to economic and political developments''.] Taylor & Francis. pp. 5–7. ISBN 0-415-42545-X * Lane, George (2004). [https://archive.org/details/genghiskhanmongo00geor ''Genghis Khan and Mongol Rule''.] Westport: Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-3133-2528-1. * John Man. (2004) [https://books.google.es/books?id=OXTv9a0HZakC&lpg=PA247&dq=tangut+castrate+genghis&pg=PA254&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''Genghis Khan: Life, Death, and Resurrection'',] Bantam, p. 254–55. ISBN 0-312-36624-8. * May, Timothy (2007). [https://archive.org/details/mongolartofwarch0000mayt ''The Mongol Art of War: Chinggis Khan and the Mongol Military System''.] Yardley: Westholme. ISBN 978-1-5941-6046-2. * May, Timothy (2008). ''Culture and Customs of Mongolia. Culture and Customs of Asia''. Westport, Connecticut: Greenwood. ISBN 978-0-3133-3983-7. * May, Timothy (2012). [https://archive.org/details/Book_1080 ''The Mongol Conquests in World History''.] London: Reaktion Books. ISBN 978-1-8618-9971-2. * May, Timothy (2018). [https://www.jstor.org/stable/10.3366/j.ctv1kz4g68 ''The Mongol Empire''.] Edinburgh: Edinburgh University Press. ISBN 978-0-7486-4237-3. JSTOR 10.3366/j.ctv1kz4g68.11. * McLynn, Frank (2015). [https://books.google.es/books?id=jcQzCgAAQBAJ&redir_esc=y ''Genghis Khan: His Conquests, His Empire, His Legacy''.] New York: Hachette Books. ISBN 978-0-3068-2395-4. * Pelliot, Paul (1959). [https://altaica.ru/LIBRARY/Pelliot/Pelliot_Notes%20on%20Marco%20Polo_I%201959.pdf ''Notes on Marco Polo''](PDF). Vol. I. Paris: Imprimerie nationale. OCLC 1741887. Arkivita (PDF) el la originalo la 31an de Aŭgusto 2021. Alirita la 17an de Oktobro 2022. * Ratchnevsky, Paul (1991). [https://archive.org/details/genghiskhan00paul/ ''Genghis Khan: His Life and Legacy''.] Tradukita de Thomas Haining. Oxford: Blackwell Publishing. ISBN 978-0-6311-6785-3. * Saunders, John Joseph. (1972, repr. 2001) ''History of the Mongol Conquests''. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ISBN 0-8122-1766-7. * Sverdrup, Carl (2017). [https://archive.org/details/Book_1096 ''The Mongol Conquests: The Military Campaigns of Genghis Khan and Sübe'etei''.] Solihull: Helion & Company. ISBN 978-1-9133-3605-9. * Weatherford, Jack (2004). [https://archive.org/details/genghiskhanmaki00jack ''Genghis Khan and the Making of the Modern World''.] New York: Crown Publishing Group. ISBN 978-0-3072-3781-1. * Igor Baranko (2003) ''[https://www.goodreads.com/en/book/show/806013 L'Empereur Océan]'' ("La Imperiestro de la Oceano"), bildstrio {{Projektoj|q=Ĝingis-Ĥano}} {{Bibliotekoj}} {{Havenda artikolo}} [[Kategorio:Mortintoj en 1227]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1126]] [[Kategorio:Mongolio]] [[Kategorio:Ĥanoj]] [[Kategorio:Mortintoj la 18-an de aŭgusto]] psdvxzlbapbf2p27q0q36z7yxn9tx7s 0 12077 9368590 9244969 2026-05-08T08:56:48Z Sj1mor 12103 9368590 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:10000 Miles From Tip to Tip 1899 Cornell CUL PJM 1133 01 (enhanced).jpg|eta|300ra|Politika karikaturo de 1898: "Ten Thousand Miles From Tip to Tip" (dekmilo da mejloj el pinto al pinto) signife la etendon de la usona dominado (simboligita per [[Blankakapa aglo]]) el [[Puertoriko]] al [[Filipinoj]]. La karikaturo kontrastigas tiun kun mapo de la multe pli malgranda Usono 100 jarojn antaŭe en 1798.]] [[Dosiero:American_bases_worldwide.svg|eta|304x304ra|Landoj tra la mondo kun usonaj militaj bazoj. Ĉi tiuj armeaj bazoj kreis diskutadon kaj opozicion en la landoj mem kaj inter najbaraj landoj.]] '''Usona Imperio''' estas neformala termino, kiun oni uzis por kune priskribi la diversajn [[kolonio]]jn kaj [[teritorio]]jn kiuj estis aŭ posedataj aŭ regataj de la [[usona registaro]] surbaze de la ideo de la [[Imperio de Libereco]]. '''Usona Imperiismo''' estas la politika tendenco de [[Usono]] ekde ties unuaj jardekoj etendiĝi unue al [[Pacifiko]], poste al apudaj teritorioj kaj dum la tuta [[20a jarcento]] tutmonde jam ne per rekta konkero de teritorioj (kvankam foje eĉ tio) sed per klara etendo de siaj ekonomiaj, politikaj, militistaj, kaj socikulturaj influoj unue kaj poste ĝenerala [[hegemonio]]. == Difinoj == '''Usona [[Imperiismo]]''' povas esti difinita kiel ekonomia, militista, kaj kultura influoj fare de [[Usono]] sur aliaj landoj. Tiaj influoj ofte rilatas al [[koloniismo|etendo]] en eksterlandaj teritorioj. Etendo grandskale estas ĉefa celo de [[imperio]], kies elstara ekzemplo estus la [[Brita Imperio]]. La koncepto de Usona Imperio estis unuafoje popularigita dum la prezidenteco de [[James K. Polk]] kiu kondukis Usonon al [[Meksika–Usona Milito]] de 1846, kaj la eventuala [[Konkero de Kalifornio|aligo de Kalifornio]] kaj de aliaj okcidentaj teritorioj pere de la [[Traktato de Guadalupe Hidalgo]] kaj la aĉeto de La Mesilla [mesIja].<ref name="lens">{{Cite book |last1=Lens|first1=Sidney|authorlink1=Sidney Lens|last2=Zinn|first2=Howard |title=The Forging of the American Empire|publisher=Pluto Press|location=London|year=2003|origyear=1971 |isbn=0-7453-2100-3 |url=http://books.google.com/books?id=qvLfIHqkOOAC}}</ref><ref>{{Cite journal |title=American Imperialism: The Worst Chapter in Almost Any Book |last=Field |first=James A., Jr. |journal=The American Historical Review |volume=83 |issue=3 |date=June 1978 |pages=644–668 |doi=10.2307/1861842 |jstor=1861842}}</ref> '''Usona Imperiismo''' estas termino uzata por referenci al historia etendismo, invadoj kaj [[koloniismo]] kiuj formas parton de la historia kaj aktuala politika, kultura, militista kaj ekonomia influoj fare de [[Usono]] mondskale.<ref name="aleza">http://books.google.com.ar/books?id=xjya7RqRLJsC&pg=PA11&dq=historia+del+imperialismo+estadounidense&hl=es&ei=SOQTTPzVDcKC8gaLk5SbCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDMQ6AEwAw#v=onepage&q&f=false ''Estudios de filología, historia y cultura hispánicas'', Milagros Aleza Izquierdo, Ángel López García, paĝo 11</ref> La moderna koncepto de [[imperiismo]] estas la praktiko de dominado fare de lando kun pli forta ekonomia kaj komerca povo, por ampleksigi siajn influojn super malpli disvolvigintaj landoj.<ref>http://www.portalplanetasedna.com.ar/complemento_imperila.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140202093135/http://www.portalplanetasedna.com.ar/complemento_imperila.htm |date=2014-02-02 }} El Imperialismo Moderno - La Expansión Capitalista Mundial Europa Sobre Africa, 2009</ref> La termino estas pridisputata, ĉar kelkaj opinias, ke ne estas [[imperiismo]],<ref name="rumsfeld">Bookman, Jay, [http://www.dailykos.net/archives/003167.html "Let's just say it's not an empire".]</ref><ref name="m.mann">Vidu por ekzemplo: Michael Mann (2005), ''Incoherent Empire''; Arthur Schlesinger Jr. (2005), "The American Empire? Not so fast", ''World Policy'', Volumeno XXII, No 1, Spring</ref> aliaj kiuj ja ekzistas, sed estas nemalica,<ref name="max-boot">[http://www.cfr.org/publication.html?id=5934 Max Boot, "American Imperialism? No Need to Run Away From the Label", USA Today]</ref><ref>http://www.jeetheer.com/politics/anglosphere.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060507104216/http://www.jeetheer.com/politics/anglosphere.htm |date=2006-05-07 }} Jeet Heer, "Operation Anglosphere", 2009, Max Boot.</ref><ref name="ferguson">Ferguson, Niall, ''"Colossus: The Rise and Fall of the American Empire"''.</ref> kaj aliaj kiuj ekzistas malprofite por la dominataj landoj.<ref name="imperio-banano">H. Barnes, Ch. Kepner kaj J. Soothill, ''El imperio del banano'', Buenos Aires, Instituto de Estudios Latinoamericanos, Centro de Derecho y Ciencias Sociales (FUBA), 1957, pp. 22-28. El ''Historia de América Latina, Desde los orígenes hasta la globalización'', Nº 23. Colegio Nacional de Buenos Aires, paĝo 12. 2002</ref><ref name="chomsky-estrategia">''Hegemonía o supervivencia. La estrategia imperialista de EE. UU.'' (Barcelona, Ediciones B, 2005), [[Noam Chomsky]]</ref> Doktrinoj sekvitaj (kaj foje proklamitaj de la propra usona registaro ekde ties komencoj) kiaj tiuj de la [[evidenta destino]],<ref name="doctrina-manifiesto">Velasco Márquez, Jesús. Instituto Tecnológico Autónomo de México (ed.): «Doctrina Manifiesto» (hispane) (pdf) http://www.mexicodiplomatico.org/lecturas/destino%20manifiesto.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111103161026/http://mexicodiplomatico.org/lecturas/destino%20manifiesto.pdf |date=2011-11-03 }}.</ref> [[Doktrino de Monroe|Monroe]] kaj ''[[Korolario Roosevelt]]'', la ''[[Bastonego]]'', la [[Doktrino de nacia sekureco]], ktp., kaj faktoj kiaj la konkero de [[Okcidenta Usono]], la [[Meksika-usona milito|Meksika Milito]], la [[Bananaj militoj]], la [[Hispana-usona milito]] kaj, pli ĵuse, la [[Vjetnama Milito]],<ref>[http://books.google.com.co/books?id=rThF_mCzjSEC&pg=PA199&dq=%22guerra+de+vietnam%22+imperialismo&hl=es&ei=bP51TPTvMsT38AaS0bz0Bg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDcQ6AEwAw#v=onepage&q=%22guerra%20de%20vietnam%22%20imperialismo&f=false Michael Hardt,Antonio Negri, ''Imperio'', p.199]</ref><ref>Robert Biel, ''El nuevo imperialismo/ The New Imperialism: Crisis y contradicciones de las Relaciones Norte-sur / crisis and Contradictions of The Northern-southern Relationships''</ref> la [[Usona embargo kontraŭ Kubo]], la [[Doktrino de Bush|Doktrino de Bush evita milito]], la [[Milito en Afganio (2001-2021)|Milito en Afganio]], kaj aliaj internaciaj konfliktoj faris, ke "usona imperiismo" estas termino akceptita de plej parto de la internacia komunumo.<ref name="imperio-banano"/><ref name="chomsky-estrategia"/> == Historio == [[Dosiero:Mitchell A New Map of Texas, Oregon, and California 1846 UTA.jpg|eta|''A New Map of Texas, Oregon, and California'', [[Samuel Augustus Mitchell]], 1846]] Usono origine estis nordamerika koloniaro en [[Brita imperio]]. En [[1776]], per [[Usona Revolucio]], ĝi sendependiĝis. La usonanoj daŭrigis la [[usona okcidento|ampleksigon okcidenten]], kie jam situis nordamerikaj [[indianoj]], parto el [[Franca Imperio]] kaj parto el [[Hispana Imperio]]. La enmigrado de eŭropanoj provizis la homojn, kaj la modernaj industrio kaj ekonomio de Usono provizis la armilojn kaj monrimedojn. La loĝantoj de la okcidento estis aŭ usonanigitaj, aŭ migrigitaj, aŭ ekstermitaj. La idearo esprimita en ''[[Manifest Destiny]]'' ("evidenta destino") instigas al koloniado de [[Nordameriko]]. Elstaraj punktoj en tiu historia fazo estas: * Aĉeto de [[Luiziana Teritorio]] el la [[Franca Imperio]] de [[Napoleono la 1-a de Francio|Napoleono la 1-a]]. * [[1830]]: La [[Usona Kongreso]] promulgas la [[Akto de Indiana Forigo|Akton de Indiana Forigo]], kiu devigis indianojn loĝantajn oriente de la [[Misisipia rivero]] transloĝiĝi. Rezervo de ''[[Indian Territory]]'' ("Indiana teritorio", nun [[Oklahomo]]) por pluraj indianaj etnoj. * [[Anekso]] de [[Teksaso]], sendependigita el [[Meksiko]] fare de usondevenaj koloniistoj. * Anekso de sudokcidenta Usono, inkluzive [[Kalifornio]]n kiel rezulto de la [[Usona-Meksika Milito]]. La [[traktato de Guadalupe Hidalgo]] cedis nordan Meksikon al Usono kontraŭ $15,000,000. Tiama norda Meksiko estas nun sudokcidenta Usono. * Anekso de [[Havajo]], kie usondevenaj kaj eŭropdevenaj koloniistoj renversis la praloĝantan [[monarkio]]n kun helpo de la [[usona mararmeo]]. * Aĉeto de [[Alasko]] el [[Rusa Imperio]] La plejparton de la eksterusonaj kolonioj de Usono ĝi gajnis per la usona venko en la [[Hispana-usona milito]], post kiu la [[Hispanio|Reĝlando de Hispanio]] estis devigata cedi la plejparton de siaj ankoraŭaj koloniaj posedaĵoj al la regado de Usono. La plejparto de la antaŭaj kolonioj de Usono de post tiam fariĝis sendependaj ŝtatoj, [[federaciero|ŝtato]]j de la usona unio, aŭ memregantaj komunumoj. La jenaj regionoj iam estis parto de la "Usona Imperio": * [[Alasko]] ([[1867]] - [[1959]], iĝis federacia ŝtato) * [[Usona Samoo]] ([[1900]] - nun) * [[Kubo]] ([[1899]] - [[1909]], sendependiĝis, sed restis multe da [[satelita regno|usona influo]]) * [[Dominika Respubliko]] ([[1916]] - [[1922]]) * [[Gvamo]] ([[1898]] - nun, konkerita de la [[Japana Imperio]] dum [[Dua mondmilito]]) * [[Havajo]] ([[1899]] - [[1959]], iĝis federacia ŝtato) * [[Marŝal-Insuloj]] ([[1944]] - [[1990]], iĝis sendependa regno en libera asociado kun Usono) * [[Mikronezio]] ([[1944]] - [[1990]], iĝis sendependa regno en libera asociado kun Usono) * [[Panama Kanalo]] ([[1903]] - [[1999]], pasis al [[Panamo]]) * [[Filipinoj]] ([[1898]] - [[1946]], konkerita de la [[Japana Imperio]], post rekonkero de Usono, iĝis sendependa regno) * [[Puerto-Riko]] ([[1898]] - nun) * [[Usonaj Virgulininsuloj]] ([[1917]]- nun) == En la ekstero == [[Dosiero:Unified Combatant Commands map.svg|eta|280ra|Divido de la distintaj ''komandoj'' per kiuj la Defenda Departamento (pentagono) de [[Usono]] dividis la tutmondon.]] Usonaj trupoj multfoje invadis landojn. La [[Doktrino de Monroe]] ([[1823]]) avertis al eŭropaj imperioj, ke Usono konsideris sin la ĉefa potenco en [[Ameriko]] kaj ne toleros fremdajn influojn. Laŭ tiu, la [[Mezameriko|mezamerikaj]] regnoj estis neoficiale nomataj "[[banana respubliko|bananaj respublikoj]]", kie usonaj fruktofirmaoj kiaj ''[[United Fruit Company]]'' estis la vera potenco super la lokaj registaroj. Ankaŭ en [[Afriko]], [[kontraŭsklavismo|kontraŭsklavismaj]] usonanoj aĉetis landon por loĝigi la eksajn sklavojn, kiuj organizis sian novan regnon [[Liberio]]n laŭ la usona modelo. Post Dua mondmilito, la [[Malvarma milito]] kontraŭmetis Usonon kaj [[Sovetio]]n. Tial ke la milito akcelis la disigon de eŭropbazitaj imperioj, ambaŭ [[superpotenco]]j dividis la mondon laŭ blokoj. Usono organizis [[NATO]]-n en [[okcidenta Eŭropo]] kaj ''[[SEATO]]'' en [[sudorienta Azio]]. Ankaŭ ceterloke, Usono helpis registarojn favorajn al si. Inter tiuj [[subimperio]]j, [[Argentino]] agis en ''[[Cono Sur]]'', [[Sudafriko]] en [[suda Afriko]], kaj [[Israelo]] kaj iam [[Irano]] en [[sudokcidenta Azio]]. Foje la Malvarma milito varmiĝis kaj usonaj trupoj batalis rekte kontraŭ aliblokanoj en [[Korea Milito]], [[Vjetnama milito]], [[Grenado]]. La usona armeo havas multajn bazojn en ĉiu [[mondoparto]]. Hodiaŭ, la termino "Usona Imperio" iafoje estas uzata kiel mallaŭda esprimo por konkretigi la militan kaj kulturan ĉeeston de Usono en multaj landoj. ''[[American Empire]]'' (''Usona Imperio'') estas libro de [[Andrew Bacevich]], kiu diras, ke Usono ekagis kiel imperio de post la fino de la Malvarma milito. Iuj usonaj komentariistoj kaj eminentuloj insistas, ke Usono ''estas'' kaj ''devas esti'' imperio ĉiusence. La ''[[Project for a New American Century]]'' (''Projekto por Nova Usona Jarcento''), kiu inkluzivas multajn el la nuntempaj ŝtatestroj de Usono, reprezentas tiun vidpunkton. Usonaj intelektuloj kiaj [[Noam Chomsky]] kaj [[Edward Said]] verkas kontraŭ la imperiismemo de Usono. == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * Bacevich, Andrew (2008). The Limits of Power: The End of American Exceptionalism. Macmillan. ISBN 0-8050-8815-6. * Boot, Max (2002). The Savage Wars of Peace: Small Wars and the Rise of American Power. Basic Books. ISBN 0-465-00721-X. * Brown, Seyom (1994). Faces of Power: Constancy and Change in United States Foreign Policy from Truman to Clinton. New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-09669-0. * Burton, David H. (1968). Theodore Roosevelt: Confident Imperialist. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ASIN B0007GMSSY. * Callahan, Patrick (2003). Logics of American Foreign Policy: Theories of America's World Role. New York: Longman. ISBN 0-321-08848-4. * Card, Orson Scott (2006). Empire. TOR. ISBN 0-7653-1611-0. * Daalder, Ivo H.; James M. Lindsay (2003). America Unbound: The Bush Revolution in Foreign Policy. Washington, DC: [[Brookings Institution]]. ISBN 0-8157-1688-5. * [[J. William Fulbright|Fulbright, J. William]]; Seth P. Tillman (1989). The Price of Empire. Pantheon Books. ISBN 0-394-57224-6. * Gaddis, John Lewis (2005). Strategies of Containment: A Critical Appraisal of Postwar American National Security Policy (2nd ed.). New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-517447-X. * Hardt, Michael; Antonio Negri (2001). Empire. Cambridge, MA: Harvard University Press. ISBN 0-674-00671-2. online * Huntington, Samuel P. (1996). The Clash of Civilizations. New York: Simon & Schuster. ISBN 0-684-81164-2. * Johnson, Chalmers (2000). Blowback: The Costs and Consequences of American Empire. New York: Holt. ISBN 0-8050-6239-4. * Johnson, Chalmers (2004). The Sorrows of Empire: Militarism, Secrecy, and the End of the Republic. New York: Metropolitan Books. ISBN 0-8050-7004-4. * Johnson, Chalmers (2007). Nemesis: The Last Days of the American Republic. New York, NY: Metropolitan Books. ISBN 0-8050-7911-4. * Kagan, Robert (2003). Of Paradise and Power: America and Europe in the New World Order. New York: Knopf. ISBN 1-4000-4093-0. * Kerry, Richard J. (1990). The Star-Spangled Mirror: America's Image of Itself and the World. Savage, MD: Rowman & Littlefield. ISBN 0-8476-7649-8. * Lundestad, Geir (1998). Empire by Integration: The United States and European Integration, 1945–1997. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-878212-8. * Meyer, William H. (2003). Security, Economics, and Morality in American Foreign Policy: Contemporary Issues in Historical Context. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall. ISBN 0-13-086390-4. * Nye, Joseph S., Jr (2002). The Paradox of American Power: Why the World’s Only Superpower Can’t Go It Alone. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-515088-0. * Odom, William; Robert Dujarric (2004). America's Inadvertent Empire. Yale University Press. ISBN 0-300-10069-8. * Patrick, Stewart; Shepard Forman, eds. (2001). Multilateralism and U.S. Foreign Policy: Ambivalent Engagement. Boulder, CO: Lynne Rienner. ISBN 1-58826-042-9. * Perkins, John (2004). Confessions of an Economic Hit Man. Tihrān: Nashr-i Akhtarān. ISBN 1-57675-301-8. * Rapkin, David P., ed. (1990). World Leadership and Hegemony. Boulder, CO: Lynne Rienner. ISBN 1-55587-189-5. * Ruggie, John G., ed. (1993). Multilateralism Matters: The Theory and Praxis of an Institutional Form. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-07980-8. * Smith, Tony (1994). America's Mission: The United States and the Worldwide Struggle for Democracy in the Twentieth Century. Princeton, NJ: Princeton University Press. ISBN 0-691-03784-1. * Tomlinson, John (1991). Cultural Imperialism: A Critical Introduction. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-4250-6. * Todd, Emmanuel (2004). After the Empire: The Breakdown of the American Order. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-13103-2. * Tremblay, Rodrigue (2004). The New American Empire. Haverford, PA: Infinity Pub. ISBN 0-7414-1887-8. * Zepezauer, Mark (2002). Boomerang! : How Our Covert Wars Have Created Enemies Across the Middle East and Brought Terror to America. Monroe, Maine: Common Courage Press. ISBN 1-56751-222-4. == Vidu ankaŭ == * [[Imperiismo]] * ''[[Echelon]]'' * [[Transnacia firmao]] * [[Novkoloniismo]] * ''[[Coca-Cola]]'' * [[Plano Marshall]] * ''[[Pax Americana]]'' * ''[[ANZUS]]'' * [[Usona marinfanterio]] * [[Avioŝipo]] * [[Operaco Kondoro]] * [[Doktrino de Bush]] * [[Doktrino de Monroe]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.tni.org/detail_pub.phtml?&lang=sp&page=milglob_outpostsofempire&lang_help=sp Libro ''Los tentáculos del imperio'' (hispana)] * [http://www.apdh-argentina.org.ar/publicaciones/archivos/APDH-TribunalEtico.pdf Tribunalo pri milita interveno de Usono en Latinameriko kaj Karibio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100326191129/http://www.apdh-argentina.org.ar/publicaciones/archivos/APDH-TribunalEtico.pdf |date=2010-03-26 }} * [http://www.madres.org Oficiala retejo de ''Madres de Plaza de Mayo'', de Argentino] * [http://www.pinosolanas.com/memoria_info.htm ''Memorias del saqueo''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090116134846/http://pinosolanas.com/memoria_info.htm |date=2009-01-16 }} * [http://www.afrol.com/es/especiales/13258 Koltano ĉe Kongo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090122071259/http://afrol.com/es/especiales/13258 |date=2009-01-22 }} * [http://video.google.com/videoplay?docid=-2289686483141579580 Fimo ''Sed, invasión gota a gota'', pri Paragvajo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080314164544/http://video.google.com/videoplay?docid=-2289686483141579580 |date=2008-03-14 }} * [http://www.portalplanetasedna.com.ar/petroleo_2.htm Historio de alproprigo de nafto fare de Usono] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140202092955/http://www.portalplanetasedna.com.ar/petroleo_2.htm |date=2014-02-02 }} * [http://www.nodo50.org/iraq/2006/docs/econ_5-10-06.html Listo de usonaj entreprenoj kiuj profitis el la milito de Irako] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100113110302/http://www.nodo50.org/iraq/2006/docs/econ_5-10-06.html |date=2010-01-13 }} * [http://www.au.af.mil/au/awc/awcgate/crs/rl30172.htm Listo de usonaj intervenoj en la mondo laŭlonge de historio (angla)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170513130032/http://www.au.af.mil/au/awc/awcgate/crs/rl30172.htm |date=2017-05-13 }} * [http://www.granma.cubaweb.cu/secciones/cdh61/condene/index.html Kronologio de usona terorismo kontraŭ Kubo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090323030759/http://www.granma.cubaweb.cu/secciones/cdh61/condene/index.html |date=2009-03-23 }} * [http://video.google.es/videoplay?docid=-7078502087173689676 Filmo ''Bloqueo, la guerra contra Cuba''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081224130713/http://video.google.es/videoplay?docid=-7078502087173689676 |date=2008-12-24 }} * [http://www.soaw.org/type.php?type=18 SOA Watch, organismo de DDHH kiu luktas por la fermo de la Lernejo Amerikoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090205151839/http://soaw.org/type.php?type=18 |date=2009-02-05 }} * [http://www.cuba.cu/gobierno/discursos/1983/esp/f141183e.html Diskurso de Fidel Castro pri la elusona invado al Granado] * [http://laventana.casa.cult.cu/modules.php?name=News&file=article&sid=4419 ''La ventana'', portalo de la ''Casa de las Américas''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140202132832/http://laventana.casa.cult.cu/modules.php?name=News&file=article&sid=4419 |date=2014-02-02 }} * [http://www.militaryinstallations.dod.mil/ismart/MHF-MI/ Adresaro de usonaj bazoj en la ekstero] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090201132528/http://www.militaryinstallations.dod.mil/ismart/MHF-MI/ |date=2009-02-01 }} * [http://www.southcom.mil/home/ Komando de Sudameriko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090205132321/http://www.southcom.mil/home/ |date=2009-02-05 }} * [http://www.northcom.mil/ Komando de Nordameriko] * [http://www.eucom.mil/ Komando por Eŭropo] * [http://www.pacom.mil/ Komando de Pacifiko] * [http://www.clarin.com/diario/2006/09/07/elmundo/i-02215.htm Usono konfesas, ke ĝi uzis sekretajn prizonojn en la tuta mondo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070529063138/http://www.clarin.com/diario/2006/09/07/elmundo/i-02215.htm |date=2007-05-29 }} * [http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,1763867,00.html Kontraŭleĝa prizono de Usono] * [http://www.elmostrador.cl/modulos/noticias/constructor/detalle_noticia.asp?id_noticia=14418 La inteligencia 'gringa' en Chile] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070905210358/http://www.elmostrador.cl/modulos/noticias/constructor/detalle_noticia.asp?id_noticia=14418 |date=2007-09-05 }} * [http://www.libreria-mundoarabe.com/Boletines/n%BA80%20Mar.10/ImperialismoEEUUenOrienteMedio.htm El imperialismo de EE.UU. en Oriente Medio.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140202124003/http://www.libreria-mundoarabe.com/Boletines/n%BA80%20Mar.10/ImperialismoEEUUenOrienteMedio.htm |date=2014-02-02 }} de Samir Amin. Revista ''Alif'', nº 80, marto de 2010. [[Kategorio:Imperiismo]] [[Kategorio:Historio de Usono]] [[de:Imperialismus#Vereinigte Staaten]] 32tvlk2b9d8e65jl2bz923wfqg9xb74 0 12375 9368561 9281643 2026-05-08T08:20:13Z ThomasPusch 1869 9368561 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo={{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero2 = Nottingham montage.jpg | dosiero1 = Nottingham-Montage.jpg | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | bildo-larĝeco = 300px|regiono-ISO=GB-NGM |situo sur mapo=Nottingham|situo de=Situa mapo de Nottingham |situo sur mapo2=Centra Nottingham|situo de2=Situa mapo de Centra Nottingham }} '''Nottingham''' (aŭ '''Notinghamo''': dubinde du alternativaj esperantigoj estas proponitaj)<ref>La formon Notinghamo uzas la loka Esperanto-klubo (referencoj sube), kaj ĝi aperas ankaŭ en iuj aliaj literaturaj tekstoj, gazetaraj artikoloj [https://sezonoj.ru/2022/01/becklin/ 1] [https://toulouse.occeo.net/sperto-de-juna-anglo-de-tuluzo-al-notinghamo-2/ 2] kaj retaj filmetoj [https://www.reddit.com/r/Esperanto/comments/bj14xl/%C4%89idiman%C4%89e_kunvenos_esperantistoj_en_notinghamo/?utm_source=ifttt&rdt=48156 3]. La asertita alternativa formo Notinhamo troveblis ĝis nun nur en eta noto de la [[Majstro (vortaro)|privata reta vortaro]] [https://www.majstro.com/Details-EN/English/51389 Majstro], nenie krom tio, tiel ke teorie povustemi pri tajperaro. La formo ''Notingamo'' estis uzata en numeroj 43 kaj 45 de EAB Update (Ĝisdate) kaj estas la plej evidenta elekto, se oni komparas kun la formo ''[[Birmingamo]]'', kiu troviĝas en [[PIV]].</ref> estas urbego kaj [[loka regado kaj administrado en Britio|unuara instanco]] en la angla regiono [[East Midlands]]. Ĝi estis antaŭe parto de la provinco [[Nottinghamshire]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Famuloj == * [[Alma Reville]] == Esperanto en Nottingham == Tie mortis [[Frank Goodliffe]]. Ankaŭ la Notinghama Esperanto-Klubo situas en la urbo.<ref>[http://notinghamo.wordpress.com/ Retejo de la Notinghama Esperanto-Klubo]</ref><ref>[https://www.facebook.com/groups/Notinghamo.eo kaj oficiala paĝo en la retejo] ''[[Facebook]]''</ref> La urbo estis celo de tuttaga ekskurso dum la [[39-a SAT-Kongreso 1966]], kun akcepto de la kongresanoj en la urbodomo. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Universitato de Nottingham]] * [[Loka regado kaj administrado en Britio]] * [[Nottingham Express Transit]] <gallery> EnglandNottingham.png|<!-- thumb|maldekstra|180px| --> Nottingham-express-transit.jpg|[[Nottingham Express Transit]] Nskyline.JPG|<!-- thumb|maldekstra|180px|Vido de la Nottingham _skyline_ --> </gallery> [[Kategorio:Nottingham| ]] [[Kategorio:Urboj de Britio]] [[Kategorio:East Midlands]] ns2bnbu3iq2z454r9hruojfikx3x57u 0 16060 9368353 9360872 2026-05-07T17:46:26Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368353 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Birdoj |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |regno2= bestoj |troveblo de fosilioj = Malfrua [[Ĵurasio]] – ĉi-epoke |dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = Bird Diversity 2011.png | dosiero2 = Bird Diversity 2013.png | dosiero3 = Bird Quilt (25903314073).jpg | dosiero4 = Waterfowl Quilt (26478931216).jpg | piedlinio = Fotomuntaĵo }} |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = Birdodiverseco |regno = [[Bestoj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |subfilumo = [[Vertebruloj]] '' |superklaso = [[Tetrapodoj]] ''Tetrapoda'' |klaso = '''Birdoj''' ''Aves'' |klaso aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758 |specioj de subdivizio = [[Ordo (biologio)|Ordoj]] |subdivizio2 = {{centre|Multaj; vidu tekston}} |vikispecio = |komunejo = }} [[Dosiero:Parus major 4 (Marek Szczepanek).jpg|eta|[[Granda paruo]]]] [[Dosiero:Giant Haasts eagle attacking New Zealand moa.jpg|eta|250ra|Formortintaj birdoj: [[Dinornito]] atakata de [[Aglo de Haast]]]] '''Birdoj''' ({{lang-la|Aves}}) estas [[Klaso (biologio)|klaso]] de [[vertebruloj]] kun ĉirkaŭ 9 ĝis 10 mil vivantaj [[specio]]j; je tio ĝi estas la plej multnombra (laŭ specioj) klaso inter [[tetrapodoj|tetrapodaj]] [[vertebruloj]]. La preciza nombro de specioj, kiuj apartenas al la klaso de birdoj, dependas de sistemo de [[nomenklaturo]]. La scienco, kiu pristudas birdojn, nomiĝas [[ornitologio]]. Birdoj estas grupo relative facile distingebla de aliaj grupoj de bestoj: ĉiuj birdoj estas facile rekoneblaj kiel birdoj de homoj, kaj estas tre malmultaj kazoj, kiam besto de alia grupo de bestoj estas konfuzita kun birdo. Ĉi tio reflektas en la fakto, ke la lingvoj de la homoj kutime jam havas vorton por "birdo" en sia malnova, tradicia vortprovizo, kaj pri birdoj ĝenerale ne necesis krei akademian ĝeneralan nomon kiel por mamuloj kaj reptilioj. La plej granda specialeco de birdoj estas [[Birdoflugo|flugado]] – nuntempe vivas ankaŭ [[neflugaj birdoj]], sed ankaŭ ili herediĝas el flugintaj birdoj. La birdoj loĝas en ĉiuj teraj [[biomo]]j kaj ankaŭ en ĉiuj [[oceano]]j. La birdaj kutimaroj estas diversaj kaj elstaraj kiel pro la [[reproduktado]], manĝomaniero, idomanĝigado, [[Birdomigrado|migradoj]], [[nesto]]konstruo kaj tendenco al [[Birdaro|asociigo laŭ birdaroj]]. La birdo havas du piedojn, du flugilojn (aŭ almenaŭ restaĵojn de flugiloj), korpon kovritan per [[plumo|plumaro]], [[beko]]n anstataŭ buŝo, endotermikon (varman sangon), kaj siajn idojn la birdo naskas per ovoj. Plej multaj [[Genro (biologio)|genroj]] flugas; nur la plej grandaj (ekzemple la [[struto]], 2,75 m) restas grunde kaj kuregas ĉevalrapide. Ekzistas birdoj de diversaj grandecoj — eĉ tiel malgrandaj kiel insektoj (ekzemple la [[kolibro]], 5&nbsp;cm). Specoj de birdoj povas esti [[herbovorulo]]j, [[insektovorulo]]j, aŭ [[karnovorulo]]j. Ili evoluis el [[dinosaŭroj]], kaj en pratempo ekzistis specioj pli grandaj ol la nuna [[elefanto]]. Multaj birdoj estas bredataj de homoj pro ovoj, viando aŭ kiel ornamaĵoj kaj amikoj. Ofte tio gravas laŭ ekonomia vidpunkto; foje laŭ ekologia vidpunkto kiam oni protektas endanĝerigitajn speciojn. Multaj specioj estas ekonomie gravaj, ĉefe kiel manĝofonto akirita pere de ĉasado aŭ bredado. Kelkaj specioj, ĉefe [[kantobirdo]]j kaj [[papago]]j, estas popularaj kiel [[hejmbesto]]j. Aliaj uzoj estas kolektado de [[guano]] (fekaĵoj) por ties uzado kiel [[sterko]]. Birdoj elstaras ĉe ĉiuj aspektoj de homa kulturo el religio al poezio aŭ populara muziko. Ĉirkaŭ 120–130 specioj iĝis [[formortinta]]j kiel rezulto de homa agado el la 17a jarcento, kaj pliaj centoj antaŭ tio. Nune ĉirkaŭ 1,200 birdospecioj estas minacataj per formorto pro homa agado, kvankam oni klopodas [[birdokonservado|protekti]] ilin aŭ ties vivmedion. Modernaj birdoj estas karakterizitaj per [[plumo]]j, [[beko]] sen dentoj, demetado de ovoj kun firma ŝelo, alta indico de [[metabolismo]], [[koro]] kun kvar kavoj, kaj malpeza sed forta [[skeleto]]. Ĉiuj vivantaj specioj de birdoj havas flugilojn — la nun formortinta nefluginta [[Dinornito]] de [[Nov-Zelando]] estis la ununura escepto. Flugiloj estas evoluintaj antaŭaj membroj, kaj plej multaj birdospecioj povas [[birdoflugo|flugi]], kun kelkaj esceptoj, kiaj [[Strutoformaj birdoj|strutoformaj]], [[pingveno]]j, kaj multaj diversaj [[Endemismoj ĉe birdoj|endemiaj]] insulaj specioj. Birdoj havas ankaŭ unikajn [[digesta sistemo|digestan]] kaj [[spira sistemo|spiran]] sistemojn kiuj estas tre bone adaptataj al flugo. Kelkaj birdoj, ĉefe [[korvedoj]] kaj [[Papagoformaj|papagoj]], estas inter la plej inteligentaj animalaj specioj; multaj birdospecioj estis observataj dum fabrikado aŭ uzado de iloj, kaj multaj sociaj specioj montras kulturan transdonon de konoj tra generacioj. Multaj specioj entreprenas longdistancajn ĉiujarajn [[birdomigrado|migradojn]], kaj multaj pliaj plenumas pli mallongajn neregulajn movojn. Birdoj estas ĝenerale sociemaj; ili komunikiĝas uzante vidajn signalojn kaj pere de alvokoj kaj [[birdkanto]]j, kaj partoprenas en socia kutimaro, kiel [[Nestohelpanto|kooperativa reproduktado]] kaj ĉasado, [[Birdarigado (kutimo)|arigado]], kaj [[Animala ĉikanado|ĉikanado]] kontraŭ predantoj. La plejmulto de la birdospecioj estas [[Monogamio|socie monogamaj]], kutime por unu [[reprodukta sezono]] ĉiufoje, foje dum jaroj, sed malofte dum vivo. Aliaj specioj havas [[poliginio|poliginiajn]] ("multaj inoj") aŭ, pli malofte, [[poliandrio|poliandriajn]] ("multaj virbestoj") reproduktajn sistemojn. La ino plej ofte demetas la ovojn en nesto kaj ili estas [[kovado|kovataj]] de la gepatroj. Plej multaj birdoj havas etenditan periodon de gepatra prizorgo de la idoj. == Distribuado == [[Dosiero:House sparrow04.jpg|eta|maldekstra|La teritorio de la [[Hejmpasero]] etendiĝis ampleksege pro homa agado.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Speciation and Biogeography of Birds|familia nomo=Newton|persona nomo=Ian|jaro=2003|loko=Amsterdamo|eldoninto=Academic Press|ISBN=0-12-517375-X|paĝo=463}}</ref>]] Birdoj loĝas kaj reproduktiĝas en plejparto da teraj habitatoj kaj en ĉiuj el la sep kontinentoj, ĝis pleja sudo ĉe la reproduktaj kolonioj de la [[Pagodromo]] ĝis 440&nbsp;km interne de [[Antarkto]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Albatrosses And Petrels Across The World|familia nomo=Brooke|persona nomo=Michael|jaro=2004|loko=Oksfordo|eldoninto=Oxford University Press|ISBN=0-19-850125-0}}</ref> La plej granda birdo[[biodiverseco|diverseco]] okazas en tropikaj regionoj. Iam oni supozis, ke tiu granda diverseco estas rezulto de pli altaj indicoj de [[speciigo]] en la tropikoj, tamen ĵusaj studoj trovis pli altajn indicojn de speciigo en altaj latitudoj kies kialoj estas pli grandaj indicoj de [[formorto]] ol ĉe la tropikoj.<ref>{{Cite journal|last=Weir |first=Jason T. |month=March |year=2007 |title=The Latitudinal Gradient in Recent Speciation and Extinction Rates of Birds and Mammals |journal=Science |volume=315 |issue=5818 |pages=1574–76 |doi=10.1126/science.1135590 |pmid=17363673 |issn=0036-8075 |last2=Schluter |first2=D}}</ref> Kelkaj familioj de birdoj adaptigis al vivo kaj sur la mondaj oceanoj kaj eĉ en ili, kaj kelkaj specioj de [[marbirdo]]j venas surteren nur por reproduktiĝi<ref name = "Burger">{{Citaĵo el libro|titolo=Biology of Marine Birds|familia nomo=Schreiber|persona nomo=Elizabeth Anne|kunaŭtoroj=Joanna Burger|jaro=2001|loko=Boca Raton|eldoninto=CRC Press|ISBN=0-8493-9882-7}}</ref> kaj kelkaj [[pingveno]]j estis registritaj merĝe ĝis 300 m.<ref>{{Cite journal|last=Sato |first=Katsufumi |date=1-a de majo 2002|title=Buoyancy and maximal diving depth in penguins: do they control inhaling air volume? |journal=Journal of Experimental Biology |volume=205 |issue=9 |pages=1189–1197 |pmid=11948196 |url=http://jeb.biologists.org/cgi/content/full/205/9/1189 |issn=0022-0949 |author2=N |author3=K |author4=N |author5=W |author6=C |author7=B |author8=H |author9=L}}</ref> Multaj birdospecioj establis reproduktajn populaciojn en areoj kien ili estis [[enmetitaj specioj|enmetitaj]] de homoj. Kelkaj el tiuj enmetoj okazis laŭvole; la [[Komuna fazano]], ekzemple, estis enmetita tutmonde kiel [[Ĉasbestoj|casbirdo]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Pheasant: Ecology, Management, and Conservation|familia nomo=Hill|persona nomo=David|kunaŭtoroj=Peter Robertson|jaro=1988|loko=Oksfordo|eldoninto=BSP Professional|ISBN=0-632-02011-3}}</ref> Aliaj enmetoj estis neintencaj, kiaj la natura setliĝo de la [[Monaĥa psitako]] en kelkaj nordamerikaj urboj post ties fuĝo el kaptiveco.<ref>{{Cite web|last=Spreyer |first=Mark F.|coauthors=Enrique H. Bucher|year=1998|title=Monk Parakeet (Myiopsitta monachus)|work=The Birds of North America|publisher=Cornell Lab of Ornithology|url=http://bna.birds.cornell.edu/bna/species/322 |doi=10.2173/bna.322}}</ref> Kelkaj specioj, kiaj la [[Bovardeo]],<ref>{{Cite journal|last=Arendt |first=Wayne J. |date=[[1-a de januaro]] [[1988]]|title=Range Expansion of the Cattle Egret, (''Bubulcus ibis'') in the Greater Caribbean Basin |journal=Colonial Waterbirds |volume=11 |issue=2 |pages=252–62 |doi=10.2307/1521007 |issn=07386028 |jstor=1521007}}</ref> [[Ĉimaĉimo]]<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=[[Handbook of the Birds of the World]]. Volume 2; New World Vultures to Guineafowl|familia nomo=Bierregaard|persona nomo=R.O.|jaro=1994|ĉapitro=Yellow-headed Caracara|loko=Barcelona|eldoninto=Lynx Edicions|ISBN=84-87334-15-6|redaktinto=Josep del Hoyo, Andrew Elliott and Jordi Sargatal (eds.)}}</ref> kaj la [[Rozbrusta kakatuo]],<ref>{{Cite book|last=Juniper |first=Tony |coauthors=Mike Parr |year=1998 |title=Parrots: A Guide to the Parrots of the World |location=London |publisher=[[Helm Identification Guides|Christopher Helm]] |isbn=0-7136-6933-0|pages=}}</ref> etendiĝis nature for el ties originaj teritorioj dum [[Agrikulturo|agrikulturaj praktikoj]] kreis taŭgajn novajn habitatojn. == Anatomio kaj fiziologio == {{Ĉefartikolo|Birdanatomio}} [[Dosiero:Birdopartoj.jpg|eta|300ra|En Esperanto ĉefaj partoj de birdoj; kape oni povas kompreni ''kreston'', kiam leveblas; se ne ''kapoverton'' same kiel kaposupro kaj la tuta linio el frunto al nuko ''krono'']] [[Dosiero:Birdmorphology.svg|eta|Ekstera anatomio de birdo: 1 Beko, 2 Kapo, 3 Iriso, 4 Pupilo, 5 Dorso, 6 Malpligrandaj flugilkovriloj, 7 Skapolaj, 8 Mezkovriloj, 9 Triarangaj, 10 Pugo aŭ Gropo, 11 Unuarangaj, 12 Subpugo aŭ Kloako, 13 Femuroj, 14 Tibio-tarsa artiklo, 15 Tarso, 16 Piedo, 17 Tibio, 18 Ventro, 19 Flankoj, 20 Brusto, 21 Gorĝo, 22 Brido]] Kompare kun aliaj vertebruloj, birdoj havas korpon kiu montras multajn nekutimajn adaptojn, ĉefe por faciligi [[birdoflugo|flugon]]. La skeleto konsistas el tre malpezaj ostoj. Ili havas grandajn aerplenajn kavaĵojn (nomataj pneŭmatikaj kavaĵoj) kiuj konektas kun la [[spira sistemo]].<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.stanford.edu/group/stanfordbirds/text/essays/Adaptations.html|titolo=Adaptations for Flight|alirdato=2007-12-13|familia nomo=Ehrlich|persona nomo=Paul R.|kunaŭtoroj=David S. Dobkin, and Darryl Wheye|jaro=1988|verko=Birds of Stanford|eldoninto=Stanford University}} Baze sur la The Birder's Handbook (Paul Ehrlich, David Dobkin, kaj Darryl Wheye. 1988. Simon and Schuster, New York.)</ref> La cerbaj ostoj ĉe plenkreskuloj estas fuziitaj kaj ne montras kraniajn suturojn.<ref name = "Gill">{{Citaĵo el libro|titolo=Ornithology|familia nomo=Gill|persona nomo=Frank|jaro=1995|loko=Nov-Jorko|eldoninto=WH Freeman an Co|ISBN=0-7167-2415-4}}</ref> La [[orbito (anatomio)|orbitoj]] estas grandaj kaj separataj de osteca septumo. La [[vertebraro]] havas nukan, torakan, lumban kaj vostan regionojn kun nombro de nukaj (kolo) vertebroj tre varia kaj speciale fleksebla, sed ties movo estas limigita en la antaŭaj [[Torako|torakaj vertebroj]] kaj foresta en la lastaj vertebroj.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://www.paulnoll.com/Oregon/Birds/Avian-Skeleton.html|titolo=The Avian Skeleton|alirdato=2007-12-13|verkaĵo=paulnoll.com}}</ref> La lastaj estas fuziitaj kun la [[pelvo]] por formi la [[sinsakro]]n.<ref name = "Gill"/> La ripoj estas ebenaj kaj la [[sternumo]] estas kileca por ligo de flugomuskoloj escepte ĉe la neflugaj birdordoj. La antaŭaj membroj estas modifitaj en flugiloj.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://fsc.fernbank.edu/Birding/skeleton.htm|titolo=Skeleton of a typical bird|alirdato=2007-12-13|dato=|verkaĵo=Fernbank Science Center's Ornithology Web}}</ref> Kiel ĉe [[reptilio]]j, birdoj estas ĉefe urikotelikaj, tio estas, ties [[reno]]j elprenas nitrogenajn rubaĵojn el sangofluo kaj forigas ĝin kiel [[Uratacido|ureata acido]] anstataŭ [[ureo]] aŭ [[amoniako]] per la ureteroj al la intesto. Birdoj ne havas [[urina veziko|urinan vezikon]] aŭ eksteran ureteran malfermaĵon kaj (escepte la [[struto]]) la ureata acido estas forigita kun la fekaĵoj kiel duonsolida rubaĵo.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.stanford.edu/group/stanfordbirds/text/essays/Drinking.html|titolo=Drinking|alirdato=2007-12-13|familia nomo=Ehrlich|persona nomo=Paul R.|kunaŭtoroj=David S. Dobkin, kaj Darryl Wheye|jaro=1988|verko=Birds of Stanford|eldoninto=Standford University}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Tsahar |first=Ella |title=Can birds be ammonotelic? Nitrogen balance and excretion in two frugivores |journal=Journal of Experimental Biology |volume=208 |issue=6 |pages=1025–34 |year=2005 |pmid=15767304 |doi=10.1242/jeb.01495 |month= March|issn=0022-0949 |url=http://jeb.biologists.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=15767304 |last2=Martínez Del Rio |first2=C |last3=Izhaki |first3=I |last4=Arad |first4=Z }}</ref><ref name=coprodeum>{{cite journal | doi= 10.1016/S1095-6433(03)00006-0 | last1= Skadhauge | first1= E | last2= Erlwanger | first2= KH | last3= Ruziwa | first3= SD | last4= Dantzer | first4= V | last5= Elbrønd | first5= VS | last6= Chamunorwa | first6= JP | title= Does the ostrich (''Struthio camelus'') coprodeum have the electrophysiological properties and microstructure of other birds? | journal= Comparative biochemistry and physiology. Part A, Molecular & integrative physiology | volume= 134 | issue= 4 | pages= 749–755 | year= 2003 | pmid = 12814783 |issn = 1095-6433}}</ref> Tamen, birdoj kiaj kolibroj povas esti amonotelikaj, kaj elpelas plej el la nitrogenaj rubaĵoj kiel amoniako.<ref>{{Cite journal|last=Preest |first=Marion R. |month=April |year=1997 |title=Ammonia excretion by hummingbirds |journal=Nature |volume=386 |issue= 6625|pages=561–62 |doi=10.1038/386561a0 |last2=Beuchat |first2=Carol A.}}</ref> Ili forigas ankaŭ kreatinon, pli ol [[kreatinino]]n kiel mamuloj.<ref name = "Gill"/> Tiu materialo, same kiel la produkto de la intestoj, eliras el la birda [[Kloako (biologio)|kloako]].<ref>{{Cite journal|last=Mora |first=J. |year=1965 |title=The Regulation of Urea-Biosynthesis Enzymes in Vertebrates |journal=Biochemical Journal |volume=96 |pages=28–35 |pmid=14343146 |url=http://www.biochemj.org/bj/096/0028/0960028.pdf|format=PDF |month= July|issn=0264-6021 |last2=Martuscelli |first2=J |last3=Ortiz Pineda |first3=J |last4=Soberon |first4=G |pmc=1206904}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Packard |first=Gary C.|year=1966 |title=The Influence of Ambient Temperature and Aridity on Modes of Reproduction and Excretion of Amniote Vertebrates |journal=The American Naturalist |volume=100 |issue=916 |pages=667–82 |doi=10.1086/282459 |pmid=282459 |month= Januaro|last1=Merkin |first1=L |issn=0028-7628 |jstor=2459303}}</ref> La kloako estas multcela malfermaĵo: ruboforigejo, pariĝejo, kaj inoj demetas ovojn tra ĝi. Aldone multaj birdospecioj vomas [[Vomaĵo (ornitologio)|restovomaĵojn]].<ref>{{Cite journal |last=Balgooyen |first=Thomas G. |date=1-a de oktobro 1971 |title=Pellet Regurgitation by Captive Sparrow Hawks (''Falco sparverius'') |journal=Condor |volume=73 |issue=3 |pages=382–85 |doi=10.2307/1365774 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v073n03/p0382-p0385.pdf |format=PDF |issn=00105422 |jstor=1365774 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090325023305/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v073n03/p0382-p0385.pdf |date=2009-03-25 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v073n03/p0382-p0385.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-08-31 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090325023305/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v073n03/p0382-p0385.pdf |arkivdato=2009-03-25 }}</ref> La [[digesta sistemo]] de birdoj estas unika, kun [[kropo]] por stokado kaj [[maĉstomako]] kiu enhavas englutitajn ŝtonetojn aŭ sablerojn por dispecigi manĝon kaj anstataŭi mankantajn dentojn.<ref>{{Cite journal |last=Gionfriddo |first=James P. |date=1-a de februaro 1995 |title=Grit Use by House Sparrows: Effects of Diet and Grit Size |journal=Condor |volume=97 |issue=1 |pages=57–67 |doi=10.2307/1368983 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v097n01/p0057-p0067.pdf |format=PDF |issn=00105422 |author2=Best }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090325023232/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v097n01/p0057-p0067.pdf |date=2009-03-25 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v097n01/p0057-p0067.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-08-31 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090325023232/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v097n01/p0057-p0067.pdf |arkivdato=2009-03-25 }}</ref> Plej birdoj estas tre adaptataj al rapida digesto por helpi flugon.<ref name = "Attenborough">{{Citaĵo el libro|titolo=The Life of Birds|familia nomo=Attenborough|persona nomo=David|jaro=1998|loko=Princeton|eldoninto=Princeton University Press|ISBN=0-691-01633-X}}</ref> Kelkaj migrantaj birdoj adaptiĝis al uzado de proteinoj el multaj partoj de siaj korpoj, inklude proteinon el intestoj, kiel aldona energio dum migrado.<ref name = "Battley">{{Cite journal|last=Battley |first=Phil F. |month=Januaro |year=2000 |title=Empirical evidence for differential organ reductions during trans-oceanic bird flight |journal=Proceedings of the Royal Society B |volume=267 |issue=1439 |pages=191–5 |doi=10.1098/rspb.2000.0986 |pmid=10687826 |issn=0962-8452 |last2=Piersma |first2=T |last3=Dietz |first3=MW |last4=Tang |first4=S |last5=Dekinga |first5=A |last6=Hulsman |first6=K |pmc=1690512}} (Erratum in ''Proceedings of the Royal Society B'' '''267'''(1461):2567.)</ref> Birdoj havas unu el plej komplikaj [[spira sistemo|spiraj sistemoj]] el ĉiuj animalaj grupoj.<ref name = "Gill"/> Dum enspiro, 75% el freŝa aero preterpasas la pulmojn kaj fluas rekte al posta [[spira sistemo|aersako]] kiu etendas el pulmoj kaj konektas kun aerspacoj en ostoj kaj plenigas ilin per aero. La alia 25% el la aero iras rekte al la pulmoj. Kiam la birdo elspiras, la uzita aero fluas for de la pulmoj kaj la stokita freŝa aero el la posta aersako estas samtempe forigita al la pulmoj. Tiele la birdaj pulmoj ricevas konstantan liveron el freŝa aero dum kaj enspiro kaj elspiro.<ref>{{Cite journal|last=Maina |first=John N. |month=Novembro |year=2006 |title=Development, structure, and function of a novel respiratory organ, the lung-air sac system of birds: to go where no other vertebrate has gone |journal=Biological Reviews |volume=81 |issue=4 |pages=545–79 |pmid=17038201 |doi=10.1017/S1464793106007111 |issn=1464-7931}}</ref> Sonproduktado estas akirita per uzado de la [[sirinkso (biologio)|sirinkso]], muskola kavaĵo enhavanta multoblan timpanajn membranojn kiuj diverĝas el la malsupra fino de la traĥeo.<ref name="Suthers">{{Citaĵo el libro|titolo=Behavioral Neurobiology of Birdsong|familia nomo=Suthers|persona nomo=Roderick A.|kunaŭtoroj=Sue Anne Zollinger|jaro=2004|serio=Annals of the New York Academy of Sciences '''1016'''|ĉapitro=Producing song: the vocal apparatus|loko=Nov-Jorko|eldoninto=New York Academy of Sciences|COI=10.1196/annals.1298.041|ISBN=1-57331-473-0|paĝoj=109–129|redaktinto=H. Philip Zeigler and Peter Marler (eds.)}} PMID 15313772</ref> La birda koro havas kvar kavaĵojn kaj la dekstra [[Aorto|aorta arko]] okazigas la sisteman cirkuladon (malkiel ĉe la mamuloj kie intervenas la maldekstra arko).<ref name = "Gill"/> La posta kavaĵo ricevas sangon el la membroj tra la rena portosistemo. Malkiel ĉe mamuloj, la [[eritrocito]]j de la birdoj havas [[ĉelkerno|kernon]].<ref>{{Cite journal|last=Scott |first=Robert B. |month=March |year=1966 |title=Comparative hematology: The phylogeny of the erythrocyte |journal=Annals of Hematology |volume=12 |issue=6 |pages=340–51 |doi=10.1007/BF01632827 |pmid=5325853 |issn=0006-5242}}</ref> === [[Sentumoj]] === Ĉiuj organoj de birdoj montras perfektan adaptiĝon al ilia vivmaniero. El ĉiuj organoj de birdoj la plej gravan rolon en la adaptiĝo ludas la sensorganoj. La birdoj ricevas ĉiujn informojn pri la ĉirkaŭanta medio helpe de iliaj sensorganoj. La birdoj devas kongrui al siaj viv-cirkonstancoj. Tute aliaj organoj funkcias ĉe la tage aktivaj birdoj ol ĉe la noktaj aŭ de la [[akvobirdo]]j kaj stepaj birdoj. La vivmaniero kaj evoluinteco de sensorganoj reciproke dependas unu de la alia. Temas pri tre efikaj [[sentumoj]]. [[Dosiero:Bird blink-edit.jpg|eta|maldekstra|300ra|La [[niktitanta membrano]] dum ĝi kovras la okulon de [[Maskovanelo]]]] La [[nerva sistemo]] estas granda se oni konsideras la relativan grandon de birdoj.<ref name = "Gill"/> La plej disvolvigita parto de la cerbo estas tiu kiu kontrolas la flugo-rilatajn funkciojn, dum la [[cerbeto]] kunordigas movojn kaj la [[grandcerbo]] kontrolas kutimarojn, navigadon, pariĝadon kaj nestokonstruadon. Plej multaj birdoj havas malbonkvalitan [[flaro|flarkapablon]] kun elstaraj esceptoj kiaj la [[kivio]]j,<ref>{{Cite journal |last=Sales |first=James |year=2005 |title=The endangered kiwi: a review |journal=Folia Zoologica |volume=54 |issue=1–2 |pages=1–20 |url=http://www.ivb.cz/folia/54/1-2/01-20.pdf |format=PDF }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070926005337/http://www.ivb.cz/folia/54/1-2/01-20.pdf |date=2007-09-26 }}</ref> [[Katartedoj]]<ref name="Avian Sense of Smell">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.stanford.edu/group/stanfordbirds/text/essays/Avian_Sense.html|titolo=The Avian Sense of Smell|alirdato=2007-12-13|familia nomo=Ehrlich|persona nomo=Paul R.|kunaŭtoroj=David S. Dobkin, and Darryl Wheye|jaro=1988|verko=Birds of Stanford|eldoninto=Standford University}}</ref> kaj [[Procelarioformaj]].<ref>{{Cite journal |last=Lequette |first=Benoit |date=[[1-a de aŭgusto]] [[1989]] |title=Olfaction in Subantarctic seabirds: Its phylogenetic and ecological significance |journal=The Condor |volume=91 |issue=3 |pages=732–35 |doi=10.2307/1368131 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v091n03/p0732-p0735.pdf |format=PDF |issn=00105422 |author2=Verheyden |author3=Jouventin }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120205180101/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v091n03/p0732-p0735.pdf |date=2012-02-05 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v091n03/p0732-p0735.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-08-31 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120205180101/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v091n03/p0732-p0735.pdf |arkivdato=2012-02-05 }}</ref> La birda [[vida sistemo]] estas male ege disvolvigita. Akvobirdoj havas specialajn flekseblajn lensojn, kiuj permesas alformigon por vidado en aero kaj akvo.<ref name = "Gill"/> Kelkaj specioj havas ankaŭ duoblan [[foveo]]jn. Birdoj estas [[tetraĥromatio|tetraĥromatiajn]], kiuj posedas [[Ultraviola radiado|ultraviolajn]] (UV) sensivajn [[konĉelo]]jn ĉe la okulo same kiel verdaj, ruĝaj kaj bluaj.<ref>{{Cite journal|last=Wilkie |first=Susan E. |year=1998 |title=The molecular basis for UV vision in birds: spectral characteristics, cDNA sequence and retinal localization of the UV-sensitive visual pigment of the budgerigar (''Melopsittacus undulatus'') |journal=Biochemical Journal |volume=330 |pages=541–47 |pmid=9461554 |month= Februaro|issn=0264-6021 |url=http://www.biochemj.org/bj/330/0541/bj3300541.htm |last2=Vissers |first2=PM |last3=Das |first3=D |last4=Degrip |first4=WJ |last5=Bowmaker |first5=JK |last6=Hunt |first6=DM |pmc=1219171}}</ref> Tio permesas ricevi ultraviolan lumon, kio necesas por pariĝado. Multaj birdoj montras plumarbildojn en ultraviola kiuj estas nevideblaj al la homa okulo; kelkaj birdoj kies seksoj aperas similaj al la nuda okulo estas distingataj per la esto de [[Ultraviola radiado|ultraviolaj]] spegulaj makuloj en siaj plumoj. Masklo de [[Blua paruo]] havas ultraviolan spegulan kronomakulon kiu montratas dum seksallogado per sinteno kaj levado de ties nukoplumoj.<ref>{{Cite journal|last=Andersson|first=S.|coauthors=J. Ornborg kaj M. Andersson |title=Ultraviolet sexual dimorphism and assortative mating in blue tits|journal=Proceeding of the Royal Society B |year=1998 |volume=265 |issue=1395 |pages=445–50 |doi=10.1098/rspb.1998.0315}}</ref> Ultraviola lumo estas uzata ankaŭ por manĝo — [[turfalko]]j serĉas predon per detektado danke al la UV spegulaj urinaj spuroj lasataj surgrunde de roduloj.<ref>{{Cite journal|last=Viitala |first=Jussi |year=1995 |journal=Nature |volume=373 |issue=6513 |pages=425–27 |title=Attraction of kestrels to vole scent marks visible in ultraviolet light |doi=10.1038/373425a0 |last2=Korplmäki |first2=Erkki |last3=Palokangas |first3=Pälvl |last4=Koivula |first4=Minna}}</ref> La okulplumoj de birdo ne estas uzataj por palpebrumi. Anstataŭe la okulo estas lubrikata de la [[niktitanta membrano]], nome tria okulplumo kiu moviĝas horizontale.<ref>{{Cite journal|last=Williams |first=David L. |month=Marto |year=2003 |title=Symblepharon with aberrant protrusion of the nictitating membrane in the snowy owl (''Nyctea scandiaca'') |journal=Veterinary Ophthalmology |volume=6 |issue=1 |pages=11–13 |doi=10.1046/j.1463-5224.2003.00250.x |pmid=12641836 |issn=1463-5216 |last2=Flach |first2=E}}</ref> La niktitanta membrano kovras ankaŭ la okulon kaj funkcias kiel [[kontaktlenso]] en multaj akvobirdoj.<ref name = "Gill"/> La birda [[retino]] havas ventumilforman sangoliveran sistemon nome la [[pekteno]].<ref name = "Gill"/> Plej birdoj ne movas siajn okulojn, kvankam estas esceptoj, kiaj la [[Granda kormorano]].<ref>{{Cite journal|last=White |first=Craig R. |month=July |year=2007 |title=Vision and Foraging in Cormorants: More like Herons than Hawks? |journal=PLoS ONE |volume=2 |issue=7 |pages=e639 |doi=10.1371/journal.pone.0000639 |pmid=17653266 |last2=Day |first2=N |last3=Butler |first3=PJ |last4=Martin |first4=GR |pmc=1919429 |last5=Bennett |first5=Peter|editor1-last=Bennett|editor1-first=Peter}}</ref> Birdoj kun okuloj en kapoflankoj havas ampleksan [[vidkampo]]n, dum birdoj kun okuloj ĉe la fruntoj, kiaj strigoj, havas [[duokula vidkapablo|duokulan vidkapablon]] kaj povas ĉirkaŭkalkuli la [[Kampa profundo|kampoprofundon]].<ref>{{Cite journal|last=Martin |first=Graham R. |year=1999 |title=Visual fields in Short-toed Eagles, ''Circaetus gallicus'' (Accipitridae), and the function of binocularity in birds |journal=Brain, Behaviour and Evolution |volume=53 |issue=2 |pages=55–66 |doi=10.1159/000006582 |pmid= 9933782 |issn=0006-8977 |last2=Katzir |first2=G}}</ref> La birda [[orelo]] ne havas eksterajn [[aŭriklo]]jn sed estas kovrataj de plumoj, kvankam ĉe kelkaj birdoj, kiaj la strigoj de la genro ''[[Asio]]'', ''[[Bubo (genro)|Bubo]]'' kaj ''[[Otus]]'', tiuj plumoj formas tufojn kiuj similas al oreloj. La [[interna orelo]] havas [[kokleo (organo)|kokleo]]n, sed ĝi ne estas spirala kiel ĉe mamuloj.<ref>{{Cite journal|last=Saito |first=Nozomu |year=1978 |title=Physiology and anatomy of avian ear |journal=The Journal of the Acoustical Society of America |volume=64 |issue=S1 |pages=S3 |doi=10.1121/1.2004193}}</ref> Kelkaj specioj povas uzi kemiajn defendojn kontraŭ predantoj; kelkaj [[Procelarioformaj]] povas elpeli malagrablan [[stomakoleo|oleon]] kontraŭ agresanto,<ref>{{Cite journal|last=Warham |first=John |date=1-a de majo 1977|title=The Incidence, Function and ecological significance of petrel stomach oils |journal=Proceedings of the New Zealand Ecological Society |volume=24 |pages=84–93 |url=http://www.newzealandecology.org/nzje/free_issues/ProNZES24_84.pdf |doi=10.2307/1365556|format=PDF |issn=00105422 |issue=3 |jstor=1365556}}</ref> kaj kelkaj specioj de [[pitohuioj]] el [[Novgvineo]] havas povegan [[neŭrotoksino]]n en siaj haŭtoj kaj plumoj.<ref>{{Cite journal|last=Dumbacher |first=J.P. |month=October |year=1992 |title=Homobatrachotoxin in the genus ''Pitohui'': chemical defense in birds? |journal=Science |volume=258 |issue=5083 |pages=799–801 |doi=10.1126/science.1439786 |pmid=1439786 |issn=0036-8075 |last2=Beehler |first2=BM |last3=Spande |first3=TF |last4=Garraffo |first4=HM |last5=Daly |first5=JW}}</ref> === Kromosomoj === Birdoj havas du seksojn: masklo kaj femalo. La sekso de birdoj estas determinata laŭ la seksa determinsistemo laŭ kromosomoj Z kaj W, anstataŭ la sistemo de kromosomoj X kaj Y de mamuloj. Masklaj birdoj havas du kromosomoj Z (ZZ), kaj inaj birdoj havas kromosomon W kaj kromosomon Z (WZ).<ref name = "Gill"/> En preskaŭ ĉiu specio de birdoj, la sekso de individuo estas determinata je fekundigo. Tamen ĵusa studo demonstris ekzistadon de pertemperatura seksodetermino ĉe la [[Lathama alekturo]], ĉe kiu pli altaj temperaturoj dum [[kovado]] rezultis en pli alta seksa proporcio de inoj al maskloj.<ref>{{Cite journal|last=Göth|first=Anne|title=Incubation temperatures and sex ratios in Australian brush-turkey (''Alectura lathami'') mounds|journal=Austral Ecology|year=2007|volume=32|issue=4|pages=278–85|doi=10.1111/j.1442-9993.2007.01709.x}}</ref> === Plumoj, plumaro kaj skvamoj === {{Ĉefartikolo|Plumo|Flugilplumoj}} [[Dosiero:African Scops owl.jpg|alt= Owl with eyes closed in front of similarly coloured tree trunk partly obscured by green leaves|eta|maldekstra|La plumaro de la [[Afrika malgranda orelstrigo]] permesas ĝin kamufli en sia ĉirkaŭo.]] Plumoj estas karakteraj ecoj de birdoj (kvankam ekzistintaj ankaŭ ĉe [[Plumhavaj dinosaŭroj|kelkaj dinosaŭroj]] nune tiuj ne estas konsiderataj veraj birdoj). Ili faciligas [[birdoflugo|flugon]], havigante izoladon kiu helpas por [[termoregulado]], kaj estas uzataj por memmontrado, kamuflado kaj signalado.<ref name="Gill"/> Estas kelkaj tipoj de plumoj, ĉiu kun sia propra celaro. Plumoj estas epidermaj kreskaĵoj ligataj al la haŭto kaj staraj nur en specifaj eroj de haŭto nome ''pterylae''. La distribua modelo de tiuj plumaĵoj (''pterylosis'') estas uzataj en taksonomio kaj sistematiko. La aranĝo kaj aspekto de plumoj sur la korpo, nome [[plumaro]], povas varii ene de la specio laŭ aĝo, [[socia statuso]],<ref>{{Cite journal|last=Belthoff |first=James R. |date=1-a de aŭgusto 1994|title=Plumage Variation, Plasma Steroids and Social Dominance in Male House Finches |journal=The Condor |volume=96 |issue=3 |pages=614–25 |doi=10.2307/1369464 |issn=00105422 |author2=Dufty, |author3=Gauthreaŭ,}}</ref> kaj [[seksa dimorfismo|sekso]].<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://employees.csbsju.edu/lmealey/hotspots/chapter03.htm|titolo=How We Use and Show Our Social Organs|alirdato=2007-10-19|familia nomo=Guthrie|persona nomo=R. Dale|verko=Body Hot Spots: The Anatomy of Human Social Organs and Behavior|arkivurl=https://web.archive.org/web/20070621225459/http://employees.csbsju.edu/lmealey/hotspots/chapter03.htm|arkivdato=2007-06-21}}{{Citaĵo el la reto |url=http://employees.csbsju.edu/lmealey/hotspots/chapter03.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070621225459/http://employees.csbsju.edu/lmealey/hotspots/chapter03.htm |arkivdato=2007-06-21 }}</ref> Plumaro suferas regule [[plumoŝanĝo]]jn; la standarda plumaro de birdo kiu plumoŝanĝis post la [[reprodukta sezono]] estas konata kiel "ne-reprodukta" plumaro, aŭ —ĉe la [[terminologio de Humphrey-Parkes]]— "baza" plumaro; reproduktaj plumaroj aŭ variaĵoj de la baza plumaro estas konataj laŭ la sistemo de Humphrey-Parkes kiel "alternativaj" plumaroj.<ref>{{Cite journal |last=Humphrey |first=Philip S. |date=1-a de junio 1959 |title=An approach to the study of molts and plumages |journal=The Auk |volume=76 |pages=1–31 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v076n01/p0001-p0031.pdf |doi=10.2307/3677029 |format=PDF |issn=09088857 |issue=2 |jstor=3677029 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090325235722/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v076n01/p0001-p0031.pdf |date=2009-03-25 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v076n01/p0001-p0031.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090325235722/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v076n01/p0001-p0031.pdf |arkivdato=2009-03-25 }}</ref> Plumoŝanĝo estas ĉiujara ĉe plej specioj, kvankam kelkaj povas havi du plumoŝanĝojn jare, kaj grandaj rabobirdoj povas plumoŝanĝi nur unufoje dum kelkaj jaroj. Plumoŝanĝaj modeloj varias depende de la diversaj specioj. Ĉe paserinoj, [[flugilplumo]]j estas anstataŭataj samtempe kaj la plej interna unuaranga la unua. Kiam la kvina el ses unuarangaj estas anstataŭata, la plej ekstera triaranga ekfalas. Post la plej internaj triarangaj estis ŝanĝitaj, la duarangaj ekfalas komence de la plej interna kaj tio sekvas al la eksteraj plumoj (centrifuga plumoŝanĝado). La plej grandaj unuarangaj kovriloj estas plumoŝanĝataj en sinkronio kun la unuaranga kun kiuj ili koincidas.<ref name="pettingill">{{Citaĵo el libro|titolo=Ornithology in Laboratory and Field|aŭtoro=Pettingill Jr. OS|jaro=1970|eldoninto=Burgess Publishing Co|ISBN=808716093}}</ref> Malgranda nombro de specioj, kiaj anasoj kaj anseroj, perdas ĉiujn flugilplumojn unufoje, portempe iĝante neflugaj.<ref name="debeeretal">de Beer SJ, Lockwood GM, Raijmakers JHFS, Raijmakers JMH, Scott WA, Oschadleus HD, Underhill LG (2001). [http://web.uct.ac.za/depts/stats/adu/ringmanual.htm Web.uct.ac.za] SAFRING Bird Ringing Manual.</ref> Kiel ĝenerala regulo, la vostoplumoj estas ŝanĝataj kaj anstataŭataj komence de la plej interna paro.<ref name="pettingill"/> Centripeta ŝanĝo de vostoplumoj videblas tamen ĉe la [[Fazanedoj]].<ref>{{Cite journal|last=Gargallo|first=Gabriel|date=1-a de junio 1994|title=Flight Feather Moult in the Red-Necked Nightjar ''Caprimulgus ruficollis'' |journal=Journal of Avian Biology |volume=25|issue=2|pages=119–24 |doi=10.2307/3677029 |issn=09088857 |jstor=3677029}}</ref> La centrifuga plumoŝanĝado estas modifita en la vostoplumoj de [[pegoj]] kaj [[certio]]j, ĉe kiuj ĝi komencas per la dua plej interna paro de plumoj kaj finas ĉe la centra paro de plumoj, por ke la birdo pluhavu la funkcian grimpovoston.<ref name="pettingill"/><ref>{{Cite journal |last=Mayr |first=Ernst |year=1954 |title=The tail molt of small owls |journal=The Auk |volume=71 |issue=2 |pages=172–78 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v071n02/p0172-p0178.pdf |format=PDF }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120819113044/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v071n02/p0172-p0178.pdf |date=2012-08-19 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v071n02/p0172-p0178.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120819113044/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v071n02/p0172-p0178.pdf |arkivdato=2012-08-19 }}</ref> La ĝenerala modelo vidata ĉe [[paserino]]j estas ke unuarangaj estas anstataŭataj eksteren, duarangaj internen, kaj la vosto el centro eksteren.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.ummz.umich.edu/birds/resources/families_otw.html|titolo=Birds of the World, Biology 532|alirdato=2007-10-20|familia nomo=Payne|persona nomo=Robert B|eldoninto=Bird Division, University of Michigan Museum of Zoology|arkivurl=https://web.archive.org/web/20120226062512/http://www.ummz.umich.edu/birds/resources/families_otw.html|arkivdato=2012-02-26}}</ref> Antaŭ reproduktado, la inoj de plej parto de birdospecioj akiras nudan [[kovareo]]n per perdo de plumoj ĉe la ventro. La haŭto tie ege enhavas sangovaskulojn kaj helpas la birdon por [[kovado]].<ref>{{Cite journal|last=Turner |first=J. Scott |year=1997 |title=On the thermal capacity of a bird's egg warmed by a brood patch |journal=Physiological Zoology |volume=70 |issue=4 |pages=470–80 |doi=10.1086/515854 |pmid=9237308 |month= July|issn=0031-935X}}</ref> [[Dosiero:Red Lory (Eos bornea)-6.jpg|alt=Red parrot with yellow bill and wing feathers in bill|altdekstre|eta|[[Skarlata lorio]] plumaranĝanta]] Plumoj postulas konservadon kaj birdoj plumaranĝas aŭ komas ilin ĉiutage, uzante averaĝe 9 % de sia taga tempo je tio.<ref>{{Cite journal|last=Walther |first=Bruno A. |year=2005 |title=Elaborate ornaments are costly to maintain: evidence for high maintenance handicaps |journal=Behavioural Ecology |volume=16 |issue=1 |pages=89–95 |doi=10.1093/beheco/arh135}}</ref> La beko estas uzata por forkombi fremdajn erojn kaj por ŝmiri [[vakso|vaksajn]] elproduktaĵojn el la [[uropiga glando]]; tiuj elproduktaĵoj protektas la pluman flekseblecon kaj funkcias kiel [[Kontraŭmikroba|kontraŭmikroba agento]], malhelpante la kreskon de plumo-degradaj [[bakterioj]].<ref>{{Cite journal|last=Shawkey |first=Matthew D. |year=2003 |title=Chemical warfare? Effects of uropygial oil on feather-degrading bacteria |journal=Journal of Avian Biology |volume=34 |issue=4 |pages=345–49 |doi=10.1111/j.0908-8857.2003.03193.x |last2=Pillai |first2=Shreekumar R. |last3=Hill |first3=Geoffrey E.}}</ref> Tio povas esti suplementata per elproduktaĵoj de [[formika acido]] el formikoj, kion birdoj ricevas pere de konduto konata kiel [[formikumo]], por forigi plumoparazitojn.<ref>{{Cite journal |last=Ehrlich |first=Paul R. |year=1986 |title=The Adaptive Significance of Anting |journal=The Auk |volume=103 |issue=4 |page=835 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v103n04/p0835-p0835.pdf |format=PDF }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080910161715/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v103n04/p0835-p0835.pdf |date=2008-09-10 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v103n04/p0835-p0835.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080910161715/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v103n04/p0835-p0835.pdf |arkivdato=2008-09-10 }}</ref> La skvamoj de birdoj estas komponataj de la sama keratino kiel bekoj, ungoj kaj spronoj. Ili troviĝas ĉefe ĉe fingroj kaj [[metatarso]]j, sed povas troviĝi ankaŭ ĉe la maleolo ĉe kelkaj birdoj. Plej birdoskvamoj klare ne supermetas, escepte ĉe la kazoj de [[alciono]]j kaj [[pego]]j. Oni supozas, ke la birdoskvamoj estas [[Homologio (biologio)|homologaj]] al tiuj de reptilioj kaj mamuloj.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Avian Anatomy—integument|familia nomo=Lucas|persona nomo=Alfred M.|jaro=1972|loko=East Lansing, Michigan, US|eldoninto=USDA Avian Anatomy Project, Michigan State University|paĝoj=67, 344, 394–601}}</ref> ====Plumkoloroj==== Tradicie oni kredis, ke la [[koloro]]j de la urbaj birdoj estas malpli diversaj ol tiuj de ruraj areoj. Tamen teamo de esploristoj el la [[Universitato de Granado]] aplikis sukcesindicojn de 1 287 specioj kaj konkludis la malon: ĉe birdoj prosperantaj en urboj malpliiĝas la bruna kaj flava koloroj, dum hegemonias blua, malhelgriza kaj nigra. Konsiderinte la malplian grandecon de la urba riĉo, la koloraro en tiuj specioj estas pli diversa. Oni supozas, ke la kaŭzoj estas malabundo de predantoj, do malpli da kamufloneceso kaj fonkoloroj en kiuj hegemonias cemento kaj asfalto.<ref>Ibáñes-Álamo, J. D., Delhey, K., Izquierdo, L., Valcu, M kaj Kempenaers, B. (2025). "Colourful urban birds: bird species succesful in urban environments have more elaborate colours and less brown". ''Ecoloy Letters'', 28 (4). DOI: 10.1111/ele.70106, citita en Eduardo de Juana, "Los colores de las aves urbanas", ''Aves y naturaleza'', nº 45, p.14</ref> === Flugo === {{Ĉefartikolo|Birdoflugo}} [[Dosiero:Restless flycatcher04.jpg|maldekstra|alt= Black bird with white chest in flight with wings facing down and tail fanned and down pointing|eta|[[Senĉesa monarko]] “haltigita” dum flugilfrapado.]] Plej birdoj povas [[Flugo|flugi]], kio distingas ilin el preskaŭ ĉiuj aliaj vertebrulaj klasoj. Flugo estas la ĉefa sistemo de transporto kaj movo ĉe plej birdospecioj kaj estas uzata por reproduktado, manĝado kaj predant-evito kaj -fuĝo. Birdoj havas variajn adaptojn por flugo, inklude malpezan skeleton, du grandajn flugomuskolojn, nome ''pectoralis'' (aŭ brusta, kiu grandas 15 % de la totala maso de la birdo) kaj la ''supracoracoideus'' (suprakorakoido), same kiel modifitajn antaŭajn membrojn ([[flugilo]]j) kiuj utilas kiel aerteniloj.<ref name = "Gill"/> La formo kaj grando de flugiloj ĝenerale determinas la birdospecian flugotipon; multaj birdoj kombinas povegan, flugilfrapan flugon kun malpli energi-intensan ŝvebadon. Ĉirkaŭ 60 vivantaj birdospecioj estas [[Neflugaj birdoj|neflugaj]], same kiel multaj formortintaj birdoj.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Flightless Birds|familia nomo=Roots|persona nomo=Clive|jaro=2006|loko=Westport|eldoninto=Greenwood Press|ISBN=978-0-313-33545-7}}</ref> Neflugeco ofte okazas ĉe birdoj de izolataj insuloj, probable pro limigitaj resursoj kaj foresto de teraj predantoj.<ref>{{Cite journal|last=McNab |first=Brian K. |month=October |year=1994 |title=Energy Conservation and the Evolution of Flightlessness in Birds |journal=The American Naturalist |volume=144 |issue=4 |pages=628–42 |doi=10.1086/285697 |jstor=2462941}}</ref> Kvankam neflugantaj, pingvenoj uzas similajn musklaron kaj movojn por "flugi" tra akvo, same kiel [[Aŭkedoj|aŭkoj]], [[pufino]]j kaj [[Cinkledoj|cinkloj]].<ref>{{Cite journal|last=Kovacs |first=Christopher E. |month=May |year=2000 |title=Anatomy and histochemistry of flight muscles in a wing-propelled diving bird, the Atlantic Puffin, ''Fratercula arctica'' |journal=Journal of Morphology |volume=244 |issue=2 |pages=109–25|doi=10.1002/(SICI)1097-4687(200005)244:2<109::AID-JMOR2>3.0.CO;2-0 |pmid=10761049 |last2=Meyers |first2=RA }}</ref> == Kutimaro == Plej birdoj estas [[Taga animalo|tagaj]], sed kelkaj birdoj, kiaj multaj specioj de [[strigoj]] kaj [[kaprimulgoj]], estas [[noktulo]]j aŭ [[krepuskulo]]j (tio estas, aktivaj dum krepuskaj horoj), kaj multaj marbordaj [[vadbirdoj]] manĝas kiam tajdoj taŭgas, ĉu tage aŭ nokte.<ref>{{Cite journal |last=Robert |first=Michel |month=January |year=1989 |title=Conditions and significance of night feeding in shorebirds and other water birds in a tropical lagoon |journal=The Auk |volume=106 |issue=1 |pages=94–101 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v106n01/p0094-p0101.pdf |format=PDF }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100610032819/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v106n01/p0094-p0101.pdf |date=2010-06-10 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v106n01/p0094-p0101.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100610032819/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v106n01/p0094-p0101.pdf |arkivdato=2010-06-10 }}</ref> === Manĝo === [[Dosiero:BirdBeaksA esperanto.svg|eta|altdekstre|250ra|alt= Illustration of the heads of 16 types of birds with different shapes and sizes of beak|Manĝadaptoj en bekoj]] Birdodietoj estas variaj kaj ofte inkludas [[nektaro (plantoj)|nektaron]], fruktojn, plantojn, semojn, [[kadavraĵo]]jn, kaj variajn malgrandajn animalojn, inklude aliajn birdojn.<ref name = "Gill"/> Ĉar birdoj ne havas dentojn, ties [[digesta sistemo]] estas adaptita je [[maĉo|nemaĉitaj]] manĝeroj kiuj estas englutataj enteraj. Birdoj kiuj uzas multajn strategiojn por akiri manĝon aŭ kiuj manĝas varion de manĝeroj estas nomataj ĝeneralistoj, dum aliaj kiuj koncentras tempon kaj penon al specifaj manĝeroj aŭ havas ununuran strategion por akiri manĝon estas konsiderataj specialistoj.<ref name = "Gill"/> Birdomanĝaj strategioj varias laŭ specioj. Multaj birdoj [[Plukado (birdoj)|plukas]] insektojn, senvertebrulojn, fruktojn, aŭ semojn. Kelkaj ĉasas insektoj per subita atako el branĉo. Tiuj specioj kiuj serĉas [[Damaĝbesto|plagajn]] [[insekto]]jn estas konsiderataj profitaj 'biologiaj kontrolagentoj' kaj ties esto estas kuraĝigitaj de programoj por [[biologia plagokontrolo]].<ref name="lwa001">{{Citaĵo el la reto|url=http://lwa.gov.au/files/products/land-water-and-wool/pf061365/pf061365.pdf|titolo=Birds on New England wool properties - A woolgrower guide|alirdato=2010-07-17|aŭtoro=N Reid|jaro=2006|formato=PDF|verko=Land, Water & Wool Northern Tablelands Property Fact Sheet|eldoninto=Australian Government - Land and Water Australia|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110315005353/http://lwa.gov.au/files/products/land-water-and-wool/pf061365/pf061365.pdf|arkivdato=2011-03-15}}</ref> Nektaromanĝantoj kiaj [[kolibroj]], [[nektariniedoj]], [[lorienoj]] inter aliaj havas speciale adaptitajn broŝecajn langojn kaj ĉe multaj kazoj la bekoj estas dezajnitaj kongrue al [[Kunevoluo|kunadaptitaj]] floroj.<ref>{{Cite journal|last=Paton |first=D. C. |date=[[1-a de aprilo]] [[1989]]|title=Bills and tongues of nectar-feeding birds: A review of morphology, function, and performance, with intercontinental comparisons |journal=Australian Journal of Ecology |volume=14 |issue=4 |pages=473–506 |doi=10.2307/1942194 |issn=00129615 |first2=. |last2=Baker |jstor=1942194}}</ref> [[Kivioj]] kaj [[vadbirdo]]j kun longaj bekoj provoplukas senvertebrulojn; la variaj bekolongoj kaj manĝosistemoj de vadbirdoj estas rezultoj de la separo de la respektiva [[ekologia niĉo]].<ref name = "Gill"/><ref>{{Cite journal|last=Baker |first=Myron Charles |date=[[1-a de aprilo]] [[1973]]|title=Niche Relationships Among Six Species of Shorebirds on Their Wintering and Breeding Ranges |journal=Ecological Monographs |volume=43 |issue=2 |pages=193–212 |doi=10.2307/1942194 |issn=00129615 |first2=. |last2=Baker |jstor=1942194}}</ref> [[Gaviedoj|Kolimboj]], [[merganasoj]], [[pingveno]]j kaj [[Aŭkedoj|aŭkoj]] persekutas siajn predojn subakve, uzante siajn flugilojn aŭ piedojn por propulsado,<ref name = "Burger"/> dum elaeraj predantoj kiaj [[suledoj|suloj]], [[alciono]]j kaj [[ŝterno]]j plonĝas post siaj predoj. [[Flamengo]]j, tri specioj de [[prionoj]], kaj kelkaj anasoj estas filtromanĝantoj.<ref>{{Cite journal|last=Cherel |first=Yves |year=2002 |title=Food and feeding ecology of the sympatric thin-billed ''Pachyptila belcheri'' and Antarctic ''P. desolata'' prions at Iles Kerguelen, Southern Indian Ocean |journal=Marine Ecology Progress Series |volume=228 |pages=263–81 |doi=10.3354/meps228263 |last2=Bocher |first2=P |last3=De Broyer |first3=C |last4=Hobson |first4=KA}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Jenkin |first=Penelope M. |year=1957 |title=The Filter-Feeding and Food of Flamingoes (Phoenicopteri) |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences |volume=240 |issue=674 |pages=401–93 |doi=10.1098/rstb.1957.0004 |jstor=92549}}</ref> [[Anseroj]] kaj [[Anatenoj]] estas ĉefe paŝtiĝantaj. Kelkaj specioj, kiaj [[fregatedoj]], [[mevoj]],<ref>{{Cite journal |last=Miyazaki |first=Masamine |date=1-a de julio 1996 |title=Vegetation cover, kleptoparasitism by diurnal gulls and timing of arrival of nocturnal Rhinoceros Auklets |journal=The Auk |volume=113 |issue=3 |pages=698–702 |doi=10.2307/3677021 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v113n03/p0698-p0702.pdf |format=PDF |issn=09088857 |last2=Kuroki |last3=Niizuma |last4=Watanuki |first2=M. |first3=Y. |first4=Y. |jstor=3677021 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090325235710/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v113n03/p0698-p0702.pdf |date=2009-03-25 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v113n03/p0698-p0702.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090325235710/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v113n03/p0698-p0702.pdf |arkivdato=2009-03-25 }}</ref> kaj [[Sterkorariedoj|sterkorarioj]],<ref>{{Cite journal |last=Bélisle |first=Marc |date=[[1-a de aŭgusto]] [[1995]] |title=Predation and kleptoparasitism by migrating Parasitic Jaegers |journal=The Condor |volume=97 |issue=3 |pages=771–781 |doi=10.2307/1369185 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v097n03/p0771-p0781.pdf |format=PDF |issn=00105422 |author2=Giroŭ }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090325235719/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v097n03/p0771-p0781.pdf |date=2009-03-25 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v097n03/p0771-p0781.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090325235719/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v097n03/p0771-p0781.pdf |arkivdato=2009-03-25 }}</ref> dediĉas sin al [[kleptoparazitismo]], ŝtelante manĝerojn el aliaj birdoj. Oni supozas, ke kleptoparazitismo estas suplemento al manĝo akirita per ĉasado, pli ol grava parto de la dieto de iu ajn specio; studo pri la [[Granda fregato]] ŝtelanta el [[Maskita naivulo|Maskitaj naivuloj]] ĉirkaŭkalkulas, ke la fregatoj ŝtelis maksimume 40 % el ties manĝo sed averaĝe nur 5%.<ref>{{Cite journal |last=Vickery |first=J. A. |date=[[1-a de majo]] [[1994]] |title=The Kleptoparasitic Interactions between Great Frigatebirds and Masked Boobies on Henderson Island, South Pacific |journal=The Condor |volume=96 |issue=2 |pages=331–40 |doi=10.2307/1369318 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v096n02/p0331-p0340.pdf |format=PDF |issn=00105422 |first2=. |last2=Brooke |jstor=1369318 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090325235707/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v096n02/p0331-p0340.pdf |date=2009-03-25 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v096n02/p0331-p0340.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090325235707/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v096n02/p0331-p0340.pdf |arkivdato=2009-03-25 }}</ref> Aliaj birdoj estas [[kadavromanĝanto]]j; kelkaj el tiuj, kiaj [[vulturo]]j, estas specialigitaj veraj kadavromanĝantoj, dum aliaj, kiaj mevoj, [[korvedoj]], aŭ aliaj rabobirdoj, estas oportunemaj.<ref>{{Cite journal|last=Hiraldo |first=F.C. |year=1991 |title=Unspecialized exploitation of small carcasses by birds |journal=Bird Studies |volume=38 |issue=3 |pages=200–07 |doi=10.1080/00063659109477089 |last2=Blanco |first2=J. C. |last3=Bustamante |first3=J.}}</ref> === Trinkado === '''Akvo''' estas necesa por multaj birdoj, kvankam ties maniero por forpelo kaj manko de [[ŝvitoglando]]j malpliigas la fiziologiajn postulojn.<ref>{{Citaĵo el libro|url=http://irs.ub.rug.nl/ppn/287916626|titolo=Racing the wind: Water economy and energy expenditure in avian endurance flight|familia nomo=Engel|persona nomo=Sophia Barbara|jaro=2005|eldoninto=University of Groningen|ISBN=90-367-2378-7}} {{Citaĵo el la reto |url=http://irs.ub.rug.nl/ppn/287916626 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200405201429/http://irs.ub.rug.nl/ppn/287916626 |arkivdato=2020-04-05 }}</ref> Kelkaj dezertaj birdoj povas akiri siajn akvonecesojn tute el humideco de ties manĝo. Ili povas havi ankaŭ aliajn adaptojn kiaj permesi sian korpotemperaturon plialtiĝi, evitante humidecan perdon pere de elvapora refreŝigo aŭ anhelado.<ref>{{Cite journal|first=B.I.|last=Tieleman|title=The role of hyperthermia in the water economy of desert birds|journal= Physiol. Biochem. Zool.|volume=72|year=1999|pages=87–100|doi=10.1086/316640|pmid=9882607|month= January|last1=Tieleman|first1=BI|last2=Williams|first2=JB|issue=1|issn=1522-2152}}</ref> Marbirdoj povas trinki marakvon kaj havi [[salglando]]j en la kapo kiu forigas troan salon tra la naztruoj.<ref>{{Cite journal |title=The Salt-Secreting Gland of Marine Birds|last=Schmidt-Nielsen|first=Knut|journal=Circulation|date=1-a de majo 1960 |volume=21 |pages=955–967|url=http://circ.ahajournals.org/cgi/content/abstract/21/5/955|issue=5}}</ref> Plej birdoj metas akvon en siaj bekoj kaj levas siajn kapojn por sendi ĝin tra la gorĝon. Kelkaj specioj, ĉefe de aridaj zonoj, apartenantaj al la familioj de [[Kolombedoj|kolomboj]], [[Estrildedoj|fringoj]], [[Koliedoj|musbirdoj]], [[Turnicedoj|turnicoj]] kaj [[Otidedoj|otidoj]] estas kapablaj engluti akvon sen neceso retroenigi siajn kapojn.<ref>{{Cite journal|first=Sara L.|last=Hallager|title=Drinking methods in two species of bustards|journal=Wilson Bull.|volume=106|issue=4|year=1994|pages=763–764|url=http://hdl.handle.net/10088/4338}}</ref> Kelkaj dezertaj birdoj dependas el akvofontoj kaj ĉefe [[Pterokloformaj birdoj|pterokloj]] estas bone konataj pro siaj ĉiutagaj kongregaĵoj ĉe akvofontoj. Reproduktantaj pterokloj kaj multaj pluvioj portas akvon al siaj idoj per humidigo de siaj ventroplumoj.<ref>{{Cite journal|title=Water Transport by Sandgrouse|first=Gordon L.|last= MacLean|journal=BioScience|volume=33|issue= 6|date=[[1-a de junio]] [[1983]]|pages=365–369|doi=10.2307/1309104|issn=00063568|jstor=1309104}}</ref> Kelkaj birdoj portas akvon al siaj ennestaj idoj en siaj kropoj aŭ vomas ĝin kune kun la manĝo. La kolomba familio, flamengoj kaj pingvenoj havas adaptojn por produkti nutrivan fluaĵon nome [[kropolakto]] per kiu ili manĝigas siajn idojn.<ref>{{Cite journal|author=Eraud C|coauthors= Dorie A; Jacquet A & Faivre B|year=2008|title= The crop milk: a potential new route for carotenoid-mediated parental effects| journal= Journal of Avian Biology| volume=39| pages= 247–251| doi= 10.1111/j.0908-8857.2008.04053.x|issue=2}}</ref> === Migrado === {{Ĉefartikolo|Birdomigrado}} Multaj birdospecioj migras por havi avantaĝon el mondaj diferencoj pri sezonaj temperaturoj, tiele plibonigante siajn disponeblojn de manĝoresursoj kaj reprodukta habitato. Tiuj migradoj varias inter la diversaj grupoj. Multaj teraj birdoj, [[vadbirdo]]j, kaj [[akvobirdo]]j entreprenas ĉiujarajn longdistancajn migrojn, kutime ekigitaj pro la longo de la taglumo same kiel pro la veterkondiĉoj. Tiuj birdoj estas karakterigataj per [[reprodukta sezono]] vivata en moderklimataj aŭ arktaj/antarktaj regionoj kaj ne-reprodukta sezono en la tropikaj regionoj aŭ mala hemisfero. Antaŭ migrado, birdoj evidente pliigas sian korpograson kaj rezervaĵojn kaj malpliigas la grandon de kelkaj el ties organoj.<ref name = "Battley"/><ref name = "Klaassen">{{Cite journal|last=Klaassen |first=Marc |coauthors= |date=1-a de januaro 1996|title=Metabolic constraints on long-distance migration in birds |journal=Journal of Experimental Biology |volume=199 |issue=1 |pages=57–64 |pmid=9317335 |url=http://jeb.biologists.org/cgi/reprint/199/1/57 |issn=0022-0949}}</ref> Migrado estas ege postula energie, ĉefe kiam birdoj bezonas trapasi dezertojn kaj oceanojn sen rehavi fortojn. Teraj birdoj havas flugoteritorion de ĉirkaŭ 2500&nbsp;km kaj vadbirdoj povas flugi ĝis 4000&nbsp;km,,<ref name=autogenerated1>{{Citaĵo el libro|titolo=Ornithology|familia nomo=Gill|persona nomo=Frank|jaro=1995|eldono=2|loko=Nov-Jorko|eldoninto=W.H. Freeman|ISBN=0-7167-2415-4}}</ref> kvankam la [[Lapona limozo]] kapablas sen halti flugi ĝis 10,200&nbsp;km.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://www.birdlife.org/news/news/2007/04/bar-tailed_godwit_journey.html|titolo=Long-distance Godwit sets new record|alirdato=2007-12-13|dato=2007-05-04|eldoninto=[[BirdLife International]]}}</ref> Ankaŭ [[marbirdo]]j povas entrepreni longajn migradojn, kies plej longa ĉiujara migrado estas tiuj de la [[Griza pufino]], kiu reproduktiĝas en [[Nov-Zelando]] kaj [[Ĉilio]] kaj pasas la nordan someron manĝe en Norda Pacifiko ĉe Japanio, [[Alasko]] kaj [[Kalifornio]], ĉiujaran veturadon de 64,000&nbsp;km.<ref>{{Cite journal|last=Shaffer |first=Scott A. |year=2006 |title=Migratory shearwaters integrate oceanic resources across the Pacific Ocean in an endless summer |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=103 |issue=34 |pages=12799–802 |doi=10.1073/pnas.0603715103 |pmid= 16908846 |month= August|issn=0027-8424 |url=http://www.pnas.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=16908846 |last2=Tremblay |first2=Y |last3=Weimerskirch |first3=H |last4=Scott |first4=D |last5=Thompson |first5=DR |last6=Sagar |first6=PM |last7=Moller |first7=H |last8=Taylor |first8=GA |last9=Foley |first9=DG |pmc=1568927}}</ref> Aliaj marbirdoj disiĝas post reproduktado, kaj veturas amplekse sen havi fiksan migradan itineron. Albatroj reproduktintaj en [[Suda Oceano]] ofte entreprenas ĉirkaŭpolusajn flugojn inter reproduktaj sezonoj.<ref>{{Cite journal|last=Croxall |first=John P. |year=2005 |title=Global Circumnavigations: Tracking year-round ranges of nonbreeding Albatrosses |journal=Science |volume=307 |issue=5707 |pages=249–50 |doi=10.1126/science.1106042 |pmid=15653503 |month= January|issn=0036-8075 |last2=Silk |first2=JR |last3=Phillips |first3=RA |last4=Afanasyev |first4=V |last5=Briggs |first5=DR}}</ref> [[Dosiero:Bar-tailed Godwit migration.jpg|alt=A map of the Pacific Ocean with several coloured lines representing bird routes running from New Zealand to Korea|eta|maldekstra|La itineroj de satelite kontrolantaj [[Lapona limozo|Laponajn limozojn]] migrantajn norden el [[Nov-Zelando]]. Tiu specio havas la plej longan konatan senhaltan migradon el ĉiuj ajn specioj, ĝis 10,200 km.]] Kelkaj birdospecioj entreprenas mallongajn migradojn, veturante nur tiom kiom postulate por eviti malbonan veteron aŭ akiri manĝon. Ekaperaj specioj kiaj la borealaj [[fringoj]] estas unu el tiaj grupoj kaj povas komune troviĝi en la loko en unu jaro kaj foresti la venontan. Tiu tipo de migrado estas kutime asocia kun manĝodisponeblo.<ref>{{Cite journal |last=Wilson |first=W. Herbert, Jr. |year=1999 |title=Bird feeding and irruptions of northern finches:are migrations short stopped? |journal=North America Bird Bander |volume=24 |issue=4 |pages=113–21 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/NABB/v024n04/p0113-p0121.pdf |format=PDF }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090325235739/http://elibrary.unm.edu/sora/NABB/v024n04/p0113-p0121.pdf |date=2009-03-25 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/NABB/v024n04/p0113-p0121.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090325235739/http://elibrary.unm.edu/sora/NABB/v024n04/p0113-p0121.pdf |arkivdato=2009-03-25 }}</ref> Kelkaj specioj povas ankaŭ veturi pli mallongajn distancojn super parto de ties teritorio, kaj individuoj el pli altaj latitudoj veturas al teritorioj de samspecianoj; aliaj entreprenas partajn migradojn, kie nur parto de la populacio, kutime inoj kaj subdominaj maskloj, migras.<ref>{{Cite journal |last=Nilsson |first=Anna L. K. |year=2006 |title=Do partial and regular migrants differ in their responses to weather? |journal=The Auk |volume=123 |issue=2 |pages=537–47 |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3793/is_200604/ai_n16410121 |doi=10.1642/0004-8038(2006)123[537:DPARMD]2.0.CO;2 |last2=Alerstam |first2=Thomas |last3=Nilsson |first3=Jan-Åke |issn=0004-8038 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3793/is_200604/ai_n16410121 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20081014193244/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3793/is_200604/ai_n16410121 |arkivdato=2008-10-14 }}</ref> Parta migrado povas formi grandan porcenton de la migrada kutimaro de birdoj en kelkaj regionoj; en Aŭstralio, studoj trovis, ke 44 % el la ne-paserinaj birdoj kaj 32 % el paserinoj estas parte migrantaj.<ref>{{Cite journal|last=Chan |first=Ken |year=2001 |title=Partial migration in Australian landbirds: a review |journal=Emu |volume=101 |issue=4 |pages=281–92 |doi=10.1071/MU00034}}</ref> Altituda migrado estas formo de mallongdistanca migrado kie birdoj pasas la reproduktan sezonon je pli altaj altitudoj kaj moviĝas al pli malaltaj dum nebonaj kondiĉoj. Ĝi estas plej ofte postulita de temperaturaj ŝanĝoj kaj kutime okazas kiam ankaŭ la normalaj teritorioj iĝas neloĝeblaj pro manko de manĝo.<ref>{{Cite journal |last=Rabenold |first=Kerry N. |year=1985 |title=Variation in Altitudinal Migration, Winter Segregation, and Site Tenacity in two subspecies of Dark-eyed Juncos in the southern Appalachians |journal=The Auk |volume=102 |issue=4 |pages=805–19 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v102n04/p0805-p0819.pdf |format=PDF }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090325235702/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v102n04/p0805-p0819.pdf |date=2009-03-25 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v102n04/p0805-p0819.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090325235702/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v102n04/p0805-p0819.pdf |arkivdato=2009-03-25 }}</ref> Kelkaj specioj povas ankaŭ esti nomadecaj, nehavante fiksan teritorion kaj moviĝante laŭ vetero kaj manĝodisponeblo. La [[Psitakedoj]] kiel [[familio (biologio)|familio]] estas evidente nek migrantaj nek loĝantaj sed konsiderataj kiel disiĝemaj, ekaperemaj, nomadecaj aŭ ke entreprenas malgrandajn kaj neregulajn migradojn.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=[[Handbook of the Birds of the World]], Volume 4: Sandgrouse to Cuckoos|familia nomo=Collar|persona nomo=Nigel J.|jaro=1997|ĉapitro=Family Psittacidae (Parrots)|loko=Barcelona|eldoninto=Lynx Edicions|ISBN=84-87334-22-9|redaktinto=Josep del Hoyo, Andrew Elliott and Jordi Sargatal (eds.)}}</ref> La kapablo de birdoj por reveni al preciza loko tra ampleksaj distancoj estis konata de longe; en eksperimento realigita en la [[1950-aj jaroj]] [[Nordmara pufino]] liberigita en [[Bostono]] revenis al sia kolonio en [[Skomer]], [[Kimrio]], en 13 tagoj, tra distanco de 5,150&nbsp;km.<ref>{{Cite journal|last=Matthews |first=G. V. T. |date=1-a de septembro de 1953|title=Navigation in the Manx Shearwater |journal=Journal of Experimental Biology |volume=30 |issue=2 |pages=370–96 |url=http://jeb.biologists.org/cgi/reprint/30/3/370 }}</ref> Birdoj navigas dum migrado uzante varion de metodoj. Ĉe [[Taga animalo|dumtagaj]] migrantoj, la [[suno]] estas uzata por navigi tage, kaj oni uzas stelan kompason nokte. Birdoj kiuj uzas la sunon kompensas la ŝanĝantan pozicion de la suno dumtage per la uzado de [[Tempobiologio|interna horloĝo]].<ref name = "Gill"/> Orientigo per la stela kompaso dependas el la pozicio de la [[konstelacio]]j ĉirkaŭ [[Norda Stelo]].<ref>{{Cite journal|last=Mouritsen |first=Henrik |date=15a de Novembro 2001|title=Migrating songbirds tested in computer-controlled Emlen funnels use stellar cues for a time-independent compass |journal=Journal of Experimental Biology |volume=204 |issue=8 |pages=3855–65 |pmid= 11807103 |url=http://jeb.biologists.org/cgi/content/full/204/22/3855 |issn=0022-0949 |author2=L}}</ref> Tio estas helpata ĉe kelkaj specioj pro ties kapablo por senti la teran [[geomagnetiko]]n danke al specializitaj [[Lumkapta ĉelo|lumkaptiloj]].<ref>{{Cite journal|last=Deutschlander |first=Mark E. |date=[[15-a de aprilo]] [[1999]]|title=The case for light-dependent magnetic orientation in animals |journal=Journal of Experimental Biology |volume=202 |issue=8 |pages=891–908 |pmid= 10085262 |url=http://jeb.biologists.org/cgi/reprint/202/8/891 |issn=0022-0949 |author2=P |author3=B}}</ref> === Komunikado === {{Ĉefartikolo|Birdkanto}} [[Dosiero:Stavenn Eurypiga helias 00.jpg|eta|alt=La ceremonia memmontrado de la [[Sunbirdo]] imitas grandan predanton|La ceremonia memmontrado de la [[Sunbirdo]] imitas grandan predanton.]] Birdoj [[Animala komunikado|komunikas]] uzante ĉefe vidajn kaj aŭdajn signalojn. Signaloj povas esti interspecifaj (inter specioj) kaj intraspecifaj (ene de specioj). Birdoj foje uzas plumaron por konsideri kaj montri socian hegemonion,<ref>{{Cite journal|last=Möller |first=Anders Pape |year=1988 |title=Badge size in the house sparrow ''Passer domesticus''|journal=Behavioral Ecology and Sociobiology |volume=22 |issue=5 |pages=373–78}}</ref> por montri reproduktan kondiĉon ĉe sekse selektataj specioj, aŭ por plenumi minacan memmontradon, kiel ĉe la kamuflimito de la [[Sunbirdo]] respektive de granda predanto por forigi [[akcipitroj]]n kaj protekti siajn idojn.<ref>{{Cite journal |last=Thomas |first=Betsy Trent |date=1-a de aŭgusto 1990 |title=Nesting Behavior of Sunbitterns (''Eurypyga helias'') in Venezuela |journal=The Condor |volume=92 |issue=3 |pages=576–81 |doi=10.2307/1368675 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v092n03/p0576-p0581.pdf |format=PDF |issn=00105422 |author2=Strahl }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090325235743/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v092n03/p0576-p0581.pdf |date=2009-03-25 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v092n03/p0576-p0581.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090325235743/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v092n03/p0576-p0581.pdf |arkivdato=2009-03-25 }}</ref> Ankaŭ variado en plumaro permesas la identigon de birdoj, ĉefe inter specioj. Vida komunikado inter birdoj povas ankaŭ inkludi ceremoniajn memmontrojn, kiuj evoluis el nesignalaj agadoj kiaj plumaranĝo, la alĝustigoj de plumopozicio, bekumado aŭ aliaj kutimoj. Tiuj memmontroj povas signali agreson aŭ submeton aŭ povas kontribui al formado de parligoj.<ref name = "Gill"/> La plej prilaborataj memmontroj okazas dum pariĝado, kiam oni okazigas "dancojn" ofte formatajn el komplikaj kombinoj de multaj eblaj komponmovoj;<ref>{{Cite journal|last=Pickering |first=S. P. C. |year=2001 |title=Courtship behaviour of the Wandering Albatross ''Diomedea exulans'' at Bird Island, South Georgia |journal=Marine Ornithology |volume=29 |issue=1 |pages=29–37 |url=http://www.marineornithology.org/PDF/29_1/29_1_6.pdf|format=PDF}}</ref> la maskla reprodukta sukceso povas dependi el kvalito de tiaj memmontroj.<ref>{{Cite journal|last=Pruett-Jones |first=S. G. |date=[[1-a de majo]] [[1990]]|title=Sexual Selection Through Female Choice in Lawes' Parotia, A Lek-Mating Bird of Paradise |journal=Evolution|volume=44 |issue=3 |pages=486–501 |doi=10.2307/2409431 |issn=00143820 |author2=Pruett-Jones}}</ref> [[Dosiero:Troglodytes musculus, Petropolis, Rio de Janeiro, Brasil.oga|eta|Alvoko de la [[Domtroglodito]], komuna nordamerika kantobirdo]] [[Birdkanto|Birdaj alvokoj kaj kantoj]], kiuj estas produktataj en la [[Sirinkso (biologio)|sirinkso]], estas la ĉefaj sistemoj per kiuj birdoj komunikiĝas per [[sono]]j. Tiu komunikado povas esti tre komplika; kelkaj specioj povas uzi la du flankojn de la sirinkso sendepende, permesante la samtempan produkton de du diferencaj kantoj.<ref name = "Suthers"/> La alvokoj estas uzataj por vario de celoj, inklude allogon de partnero,<ref name = "Gill"/> evaluadon de eventualaj partneroj,<ref>{{Cite journal |doi=10.1080/08927014.1994.9522988 |last=Genevois |first=F. |year=1994 |last2=Bretagnolle |first2=V. |title=Male Blue Petrels reveal their body mass when calling |journal=Ethology Ecology and Evolution |volume=6 |issue=3 |pages=377–83 |url=http://ejour-fup.unifi.it/index.php/eee/article/view/667/613 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111001015811/http://ejour-fup.unifi.it/index.php/eee/article/view/667/613 |date=2011-10-01 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://ejour-fup.unifi.it/index.php/eee/article/view/667/613 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111001015811/http://ejour-fup.unifi.it/index.php/eee/article/view/667/613 |arkivdato=2011-10-01 }}</ref> ligoformadon, reklamo kaj plutenado de teritorioj,<ref name = "Gill"/> la identigo de aliaj individuoj (kiaj kiam gepatroj serĉas idojn en kolonioj aŭ kiam partneroj kuniĝas je la komenco de la reprodukta sezono),<ref>{{Cite journal|last=Jouventin |first=Pierre |month= June|year=1999 |title=Finding a parent in a king penguin colony: the acoustic system of individual recognition |journal=Animal Behaviour |volume=57 |issue=6 |pages=1175–83 |doi=10.1006/anbe.1999.1086 |pmid=10373249 |issn=0003-3472 |last2=Aubin |first2=T |last3=Lengagne |first3=T}}</ref> kaj la averto al aliaj birdoj pri eventualaj predantoj, foje kun specifa informo pri la naturo de la minaco.<ref>{{Cite journal|last=Templeton |first=Christopher N. |year=2005 |title=Allometry of Alarm Calls: Black-Capped Chickadees Encode Information About Predator Size |journal=Science |volume=308 |issue=5730 |pages=1934–37 |doi=10.1126/science.1108841 |pmid=15976305 |month= June|issn=0036-8075 |last2=Greene |first2=E |last3=Davis |first3=K}}</ref> Kelkaj birdoj uzas ankaŭ mekanikajn sonojn por aŭda komunikado. La [[Novzelanda galinago]] de la genro ''[[Coenocorypha]]'' de [[Nov-Zelando]] blovas aeron tra siaj plumoj,<ref name = "Miskelly">{{Cite journal |last=Miskelly |first=C. M. |coauthors= |month=July |year=1987 |title=The identity of the hakawai |journal=Notornis |volume=34 |issue=2 |pages=95–116 |url=http://www.notornis.org.nz/free_issues/Notornis_34-1987/Notornis_34_2.pdf |format=PDF }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090325235703/http://www.notornis.org.nz/free_issues/Notornis_34-1987/Notornis_34_2.pdf |date=2009-03-25 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.notornis.org.nz/free_issues/Notornis_34-1987/Notornis_34_2.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110906165908/http://www.notornis.org.nz/free_issues/Notornis_34-1987/Notornis_34_2.pdf |arkivdato=2011-09-06 }}</ref> [[pegoj]] tamburas teritorie,<ref name = "Attenborough"/> kaj la [[Plejnigra kakatuo]] uzas ilojn por tamburi.<ref>{{Cite journal|last=Murphy |first=Stephen |year=2003 |title=The breeding biology of palm cockatoos (''Probosciger aterrimus''): a case of a slow life history |journal=Journal of Zoology |volume=261 |issue=4 |pages=327–39 |doi=10.1017/S0952836903004175 |last2=Legge |first2=Sarah |last3=Heinsohn |first3=Robert}}</ref> [[Dosiero:Red-billed quelea flocking at waterhole.jpg|eta|maldekstra|alt= massive flock of tiny birds seen from distance so that birds appear as specks|dekstra|[[Ruĝbeka teks-birdo]], la plej multnombra specio de birdoj,<ref name = "flycatcher">{{Citaĵo el libro|titolo=[[Handbook of the Birds of the World]], Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers|familia nomo=Sekercioglu|persona nomo=Cagan Hakki|jaro=2006|ĉapitro=Foreword|loko=Barcelona|eldoninto=Lynx Edicions|ISBN=84-96553-06-X|paĝo=48|redaktinto=Josep del Hoyo, Andrew Elliott and David Christie (eds.)}}</ref> formas enormajn arojn - foje de dekoj da miloj.]] === Arigado kaj aliaj asocioj === Dum kelkaj birdoj estas esence teritoriemaj aŭ vivas en malgrandaj familigrupoj, aliaj birdoj povas formi grandajn [[Birdaro|arojn]]. La ĉefa profito de arigado estas [[sekureco pro kvanto]] kaj pliiĝanta manĝefiko.<ref name = "Gill"/> Defendo kontraŭ predantoj estas ege grava en fermitaj habitatoj kiaj arbaroj, kie [[embuska predado]] estas komuna kaj multaj okuloj povas havigi pli valoran fruan avertosistemon. Tiu kondukis al disvolvigo de multaj [[Miksita kunmanĝantaro|miksitaj kunmanĝantaroj]], kiuj estas kutime komponataj de malgrandaj nombroj de individuoj de multaj specioj; tiuj birdaroj havigas sekurecon pro kvanto sed malpliigas la eventualan konkurencon pro la manĝo.<ref>{{Cite journal|last=Terborgh |first=John |year=2005 |title=Mixed flocks and polyspecific associations: Costs and benefits of mixed groups to birds and monkeys |journal=American Journal of Primatology |volume=21 |issue=2|pages=87–100 |doi=10.1002/ajp.1350210203}}</ref> La kostoj de la ariga kutimaro inkludas ĉikanadon de socie subordulaj birdoj fare de pli hegemoniaj birdoj kaj la malpliigon de la manĝefikon ĉe iaj kazoj.<ref>{{Cite journal|last=Hutto |first=Richard L. |date=1-a de januaro 1988|title=Foraging Behavior Patterns Suggest a Possible Cost Associated with Participation in Mixed-Species Bird Flocks |journal=Oikos |volume=51 |issue=1 |pages=79–83 |doi=10.2307/3565809 |issn=00301299 |jstor=3565809}}</ref> Birdoj foje formas ankaŭ asociojn kun nebirdaj specioj. Plonĝaj [[marbirdo]]j asocias kun [[delfenoj]] kaj [[tinuso]]j, kiuj pelas ariĝantajn fiŝojn al la surfaco.<ref name = "AU">{{Cite journal |last=Au |first=David W. K. |date=[[1-a de aŭgusto]] [[1986]] |title=Seabird interactions with Dolphins and Tuna in the Eastern Tropical Pacific |journal=The Condor |volume=88 |issue=3 |pages=304–17 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v088n03/p0304-p0317.pdf |doi=10.2307/1368877 |format=PDF |issn=00105422 |author2=Pitman }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111105140621/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v088n03/p0304-p0317.pdf |date=2011-11-05 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v088n03/p0304-p0317.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-10 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111105140621/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v088n03/p0304-p0317.pdf |arkivdato=2011-11-05 }}</ref> [[Buceredoj]] havas [[Mutualismo|mutualisman rilataron]] kun la [[Nana helogalo]], per kiu ili manĝas kune kaj eĉ avertas unu la alian kaze de alproksimiĝantaj [[rabobirdo]]j kaj aliaj predantoj.<ref>{{Cite journal|last=Anne |first=O. |month=June |year=1983 |title=Dwarf mongoose and hornbill mutualism in the Taru desert, Kenya |journal=Behavioral Ecology and Sociobiology |volume=12 |issue=3 |pages=181–90 |doi=10.1007/BF00290770 |last2=Rasa |first2=E.}}</ref> === Ripozado === [[Dosiero:Caribbean Flamingo2 (Phoenicopterus ruber) (0424) - Relic38.jpg|eta|alt=Pink flamingo with grey legs and long neck pressed against body and head tucked under wings|Multaj birdoj, kiaj tiu [[Ruĝa flamengo]], enmetas siajn kapojn en siajn dorsojn por dormi.]] La alta metabolisma funkciado de birdoj dum la aktiva parto de la tago estas suplementata de la ripozado dum la resto de la tempo. Dormantaj birdoj ofte uzas dormotipon konatan kiel vigla dormo, kie la periodoj de ripozo estas intermetitaj kun rapidaj okulmalfermoj, kiuj permesas ilin esti sentemaj al ĝenado kaj ebligas rapidan fuĝon el minacoj.<ref>{{Cite journal |last=Gauthier-Clerc |first=Michael |month=Majo |year=2000 |title=Sleep-Vigilance Trade-off in Gadwall during the Winter Period |journal=The Condor |volume=102 |issue=2 |pages=307–13 |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v102n02/p0307-p0313.pdf |doi=10.1650/0010-5422(2000)102[0307:SVTOIG]2.0.CO;2 |format=PDF |last2=Tamisier |first2=Alain |last3=Cézilly |first3=Frank |issn=0010-5422 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080910161658/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v102n02/p0307-p0313.pdf |date=2008-09-10 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v102n02/p0307-p0313.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-10 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080910161658/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v102n02/p0307-p0313.pdf |arkivdato=2008-09-10 }}</ref> Oni supozas, ke la [[apusoj]] povas dormi dumfluge kaj radaraj observoj sugestas, ke ili orientiĝas por fronti la venton en siaj ripozaj flugoj.<ref>{{Cite journal|journal=The Journal of Experimental Biology|volume=205|pages=905–910|date=1-a aprilo 2002|title=Harmonic oscillatory orientation relative to the wind in nocturnal roosting flights of the swift ''Apus apus''|first=Johan|last=Bäckman|url=http://jeb.biologists.org/cgi/content/full/205/7/905|pmid=11916987|issue=7|issn=0022-0949|author2=A}}</ref> Oni sugestis, ke povas esti kelkaj tipoj de dormo kiuj eblas eĉ kiam oni estas en flugo.<ref>{{Cite journal|last=Rattenborg|first=Niels C. |year=2006 |title=Do birds sleep in flight? |journal=Die Naturwissenschaften |volume=93 |issue=9 |pages=413–25 |doi=10.1007/s00114-006-0120-3|pmid=16688436|month= Septembro|last1=Rattenborg|first1=NC|issn=0028-1042}}</ref> Kelkaj birdoj estis montrintaj kapablon faligi en malrapidan dormon po unu el la [[Cerba hemisfero|hemisfero]] de la cerbo ĉiun fojon. La birdoj tendencas ekzerci tiun kapablon depende el sia sinteno relative al la ekstero de la birdaro. Tio povas permesi la okulon malan al la dormanta hemisfero resti vigla antaŭ [[predanto]]j vidante la eksterajn marĝenojn de la birdaro. Tiu adapto estas konata ankaŭ ĉe [[mara mamulo|maraj mamuloj]].<ref>{{Cite journal |last=Milius |first=S. |date=[[6-a de februaro]] [[1999]]|title=Half-asleep birds choose which half dozes |journal=Science News Online |volume=155 |issue=6 |page=86 |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1200/is_6_155/ai_53965042 |doi=10.2307/4011301 |issn=00368423 |jstor=4011301 |archiveurl=http://archive.is/QfKO |archivedate=2012-05-29 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1200/is_6_155/ai_53965042/ |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-10-22 |arkivurl=https://archive.ph/20120529004851/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1200/is_6_155/ai_53965042/ |arkivdato=2012-05-29 }}</ref> Komuna ripozado oftas ĉar ĝi malaltigas la [[termoregulado|perdon de korpovarmo]] kaj malpliigas la riskojn asociajn kun predantoj.<ref>{{Cite journal|last=Beauchamp |first=Guy |year=1999 |title=The evolution of communal roosting in birds: origin and secondary losses |journal=Behavioural Ecology |volume=10 |issue=6 |pages=675–87 |url=http://beheco.oxfordjournals.org/cgi/content/full/10/6/675 |doi=10.1093/beheco/10.6.675 }}</ref> Ripozejoj estas ofte elektitaj konsiderinte la termoreguladon kaj la sekurecon.<ref>{{Cite journal|last=Buttemer |first=William A.|year=1985 |title=Energy relations of winter roost-site utilization by American goldfinches (''Carduelis tristis'') |journal=Oecologia |volume=68 |issue=1 |pages=126–32 |url=http://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/47760/1/442_2004_Article_BF00379484.pdf |doi=10.1007/BF00379484 |format=PDF}}</ref> Multaj dormantaj birdoj faldas siajn kapojn super siaj dorsoj kaj metas siajn [[beko]]jn en siaj dorsoplumoj, kvankam aliaj lokigas siajn bekojn inter siaj brustoplumoj. Multaj birdoj ripozas sur unu kruro, dum kelkaj povas meti siajn krurojn en ties plumojn, ĉefe en malvarma vetero. [[Paserino|Ripozbirdoj]] havas [[tendeno]]n fermantan mekanismon kiu helpas ilin teniĝi en la ripozejo kiam ili dormantas. Multaj surgrundaj birdoj, kiaj [[koturno]]j kaj [[fazano]]j, ripozas en arboj. Kelkaj psitakoj de la genro ''[[Loriculus]]'' ripozas pendante kapalteren.<ref>{{Cite journal|last=Buckley |first=F. G. |date=[[1-a de januaro]] [[1968]]|title=Upside-down Resting by Young Green-Rumped Parrotlets (''Forpus passerinus'') |journal=The Condor |volume=70 |issue=1 |page=89 |doi=10.2307/1366517 |issn=00105422 |author2=Buckley}}</ref> Kelkaj [[kolibroj]] eniras en noktecan staton de [[torporo]] akompane de malpliigo de ties metabolisma agado.<ref>{{Cite journal|last=Carpenter |first=F. Lynn |year=1974 |title=Torpor in an Andean Hummingbird: Its Ecological Significance |journal=Science |volume=183 |issue=4124 |pages=545–47 |doi=10.1126/science.183.4124.545 |pmid=17773043 |month= Februaro|issn=0036-8075}}</ref> Tiu [[Adapto|fiziologia adapto]] montriĝas en preskaŭ cento de aliaj specioj, kiaj la [[noktokaprimulgoj]], [[kaprimulgoj]], kaj [[artamoj]]. Unu specio nome la [[Falenoptilo]], eĉ eniras en staton de [[vintra dormo]].<ref>{{Cite journal|last=McKechnie |first=Andrew E. |year=2007 |title=Torpor in an African caprimulgid, the freckled nightjar ''Caprimulgus tristigma'' |journal=Journal of Avian Biology |volume=38 |issue=3 |pages=261–66 |doi=10.1111/j.2007.0908-8857.04116.x |last2=Ashdown |first2=Robert A. M. |last3=Christian |first3=Murray B. |last4=Brigham |first4=R. Mark}}</ref> Birdoj ne havas [[ŝvitoglando]]jn, sed ili povas refreŝiĝi enirante en ombron, starante en akvo, anhelante, pliigante sian surfacareon, skuante sian gorĝon aŭ per uzado de specialaj kutimoj kiaj [[urohidrozo]] por malvarmiĝi. === Reproduktado === ==== Sociaj sistemoj ==== [[Dosiero:Raggiana Bird-of-Paradise wild 5.jpg|eta|alt= Bird faces up with green face, black breast and pink lower body. Elaborate long feathers on the wings and tail.|dekstra|Kiel aliaj en sia familio la masklo de la [[Kumulbirdo]] havas prilaboratan reproduktan plumaron uzatan por impresi inojn.<ref>{{Cite journal|doi=10.1071/MU9810193|last=Frith|first=C.B|title=Displays of Count Raggi's Bird-of-Paradise ''Paradisaea raggiana'' and congeneric species|journal=Emu|volume=81|issue = 4|pages=193–201| url=http://www.publish.csiro.au/paper/MU9810193.htm|year=1981}}</ref>]] Ĉirkaŭ 95 % de la birdospecioj estas socie monogamaj. Tiuj specioj pariĝas por almenaŭ la daŭro de la reprodukta sezono aŭ —en kelkaj kazoj— por kelkaj jaroj aŭ ĝis la morto de unu el la partneroj.<ref>{{Cite journal|last=Freed|first=Leonard A.|year=1987|title=The Long-Term Pair Bond of Tropical House Wrens: Advantage or Constraint?|journal=The American Naturalist|volume=130|issue=4|pages=507–25|doi=10.1086/284728}}</ref> Monogamio permesas [[Patra investado|gepatran zorgon]], kiu ege gravas ĉe specioj kie inoj postulas masklan helpon por sukcesa idozorgado.<ref>{{Cite journal|last=Gowaty|first=Patricia A.|title=Male Parental Care and Apparent Monogamy among Eastern Bluebirds (''Sialia sialis'')|journal=The American Naturalist|volume=121|issue=2|pages=149–60|year=1983|doi=10.1086/284047}}</ref> Inter multaj socie monogamaj specioj, komunas ekster-paraj kopulacioj (malfidelo).<ref>{{Cite journal|last=Westneat|first=David F.|year=2003|title=Extra-pair paternity in birds: Causes, correlates, and conflict|url=http://arjournals.annualreviews.org/doi/pdf/10.1146/annurev.ecolsys.34.011802.132439|doi=10.1146/annurev.ecolsys.34.011802.132439|journal=Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics|volume=34|pages=365–96|last2=Stewart|first2=Ian R.K.}}{{404|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Tiaj kutimoj tipe okazas inter hegemoniaj maskloj kaj inoj pariĝintaj kun subulaj maskloj, sed povas esti ankaŭ rezulto de perforta kopulacio ĉe anasoj kaj aliaj [[anasedoj]].<ref>{{Cite journal|last=Gowaty|first=Patricia A.|year=1998|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3746/is_199802/ai_n8791262|title=Ultimate causation of aggressive and forced copulation in birds: Female resistance, the CODE hypothesis, and social monogamy|journal=American Zoologist|volume=38|issue=1|pages=207–25|doi=10.1093/icb/38.1.207|last2=Buschhaus|first2=Nancy}} {{Citaĵo el la reto |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3746/is_199802/ai_n8791262/ |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-10-22 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111119111318/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3746/is_199802/ai_n8791262/ |arkivdato=2011-11-19 }}</ref> Por inoj, eblaj profitoj de eksterpara kopulacio povas inkludi akiri pli bonkvalitajn [[geno]]jn por ties idaro kaj certigi kontraŭ eblo de nefekundeco ĉe ŝia partnero.<ref>{{Cite journal|last=Sheldon|first=B|year=1994|title=Male Phenotype, Fertility, and the Pursuit of Extra-Pair Copulations by Female Birds|journal=Proceedings: Biological Sciences|volume=257|issue=1348|pages=25–30|doi=10.1098/rspb.1994.0089}}</ref> Masklo de specioj kiuj kutimas je eksterparaj kopulacioj streĉe kontrolos sian partnerinon por certigi sian patrecon ĉe la idoj kiujn li zorgos.<ref>{{Cite journal|last=Wei|first=G|year=2005|title=Copulations and mate guarding of the Chinese Egret |doi=10.1675/1524-4695(2005)28[527:CAMGOT]2.0.CO;2|journal=Waterbirds|volume=28|issue=4|pages=527–30|last2=Zuo-Hua|first2=Yin|last3=Fu-Min|first3=Lei|issn=1524-4695}}</ref> Okazas ankaŭ aliaj pariĝadaj sistemoj, nome [[poliginio]], [[poliandrio]], [[poligamio]], [[poliginandrio]], kaj [[promiskueco]].<ref name = "Gill"/> Poligamiaj reproduktaj sistemoj okazas kiam inoj kapablas idozorgi sen helpo de maskloj.<ref name = "Gill"/> Kelkaj specioj povas uzi pli da unu sistemon depende de la cirkonstancoj. Reproduktado kutime postulas ioman formon de ceremonia memmontrado por pariĝado, tipe fare de la masklo.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Birds of the World and their Behavior|familia nomo=Short|persona nomo=Lester L.|jaro=1993|loko=Nov-Jorko|eldoninto=Henry Holt and Co|ISBN=0-8050-1952-9}}</ref> Plej parto de ceremonioj estas simplaj kaj inkludas ioman tipon de [[birdokanto|kanto]]. Kelkaj ceremonioj tamen estas tre prilaborataj. Depende el la specio, tiuj povas inkludi tamburadon flugilan aŭ vostan, dancadon, akrobatajn flugojn, aŭ komunajn [[Masklaro|maskloluktojn]]. La inoj estas ĝenerale kiuj elektas partneron,<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Bird Behavior|familia nomo=Burton|persona nomo=R|jaro=1985|eldoninto=Alfred A. Knopf, Inc|ISBN=0-394-53957-5}}</ref> sed ĉe la poliandriaj [[falaropoj]], tio estas inverse: pli senmarkaj maskloj elektas la brilkolorajn inojn.<ref>{{Cite journal|last=Schamel|first=D|year=2004|title=Mate guarding, copulation strategies and paternity in the sex-role reversed, socially polyandrous red-necked phalarope ''Phalaropus lobatus''|journal=Behaviour Ecology and Sociobiology|volume=57|issue=2|pages=110–18|url=http://www.springerlink.com/index/8BE48GKGYF2Q40LT.pdf|doi=10.1007/s00265-004-0825-2|format=PDF|last2=Tracy|first2=Diane M.|last3=Lank|first3=David B.|last4=Westneat|first4=David F.}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200328130628/http://www.springerlink.com/index/8BE48GKGYF2Q40LT.pdf |date=2020-03-28 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.springerlink.com/index/8BE48GKGYF2Q40LT.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-11 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200328130628/http://www.springerlink.com/index/8BE48GKGYF2Q40LT.pdf |arkivdato=2020-03-28 }}</ref> Ceremonia porpariĝa manĝigado, [[Beko#Bekumado|bekumado]] kaj plumaranĝado estas komune utiligataj inter partneroj, ĝenerale post kiam la gebirdoj estis pariĝantaj.<ref name = "Attenborough"/> [[Samseksemo|Samseksema]] kutimaro estis observata kaj ĉe maskloj kaj ĉe inoj en nombraj specioj de birdoj, ĉe kopulacio, parligado, kaj idozorgado.<ref>Bagemihl, Bruce. ''Biological exuberance: Animal homosexuality and natural diversity.'' New York: St. Martin's, 1999. Pp. 479-655. Oni priskribis centon da specioj detale.</ref> ==== Teritorioj, nestoj kaj kovado ==== {{Ĉefartikolo|Birdnestoj}} Multaj birdoj aktive defendas teritorion el aliaj birdoj de la sama specio dum la [[reprodukta sezono]]; pluhavo de teritorioj protektas la manĝofonton por ties idoj. Specioj kiuj estas malkapablaj defendi manĝoteritoriojn, kiaj [[marbirdo]]j kaj [[apusoj]], ofte reproduktiĝas en [[Birdokolonio|kolonioj]] anstataŭe; oni supozas ke tio havigas protekton el predantoj. Koloniaj reproduktuloj defendas malgrandajn nestolokojn, kaj la konkurenco ene de la specio por la nestolokoj povas esti intensa.<ref>{{cite journal | last1 = Kokko | first1 = H | last2 = Harris | first2 = M | last3 = Wanless | first3 = S | year = 2004 | title = Competition for breeding sites and site-dependent population regulation in a highly colonial seabird, the common guillemot ''Uria aalge''" | url = | journal = Journal of Animal Ecology | volume = 73 | issue = 2| pages = 367–76 | doi = 10.1111/j.0021-8790.2004.00813.x }}</ref> [[Dosiero:Male Turdus merula feeding chicks.ogv|eta|Masklo de Komuna merlo (''Turdus merula'') manĝigante siajn idojn]] Ĉiuj birdoj demetas [[amniulo|amniajn ovojn]] kun malmolaj ŝeloj fare ĉefe el [[kalcia karbonato]].<ref name = "Gill"/> Truoj kaj engrundonestaj specioj tendencas ovodemeti blankajn aŭ palajn ovojn, dum nestantoj en malfermo demetas [[Kamuflo|kamuflajn ovojn]]. Estas multaj esceptoj al tiu modelo tamen; la surgrunde nestantaj [[kaprimulgoj]] havas palajn ovojn, kaj kamuflon havigas anstataŭe ties plumaro. Specioj kiuj estas viktimoj de [[nestoparazito]]j havas variajn ovokolorojn por plibonigi la ŝancojn diferencigi la parazitan ovon, kio siavice devigas la parazitajn inojn kongruigi siajn ovojn al tiuj de sia gastiganto.<ref>{{cite journal | last1 = Booker | first1 = L | last2 = Booker | first2 = M | year = 1991 | title = Why Are Cuckoos Host Specific? | journal = Oikos| volume = 57 | issue = 3| pages = 301–09 | doi = 10.2307/3565958 | jstor=3565958}}</ref> [[Dosiero:Golden-backed Weaver.jpg|eta|maldekstra|alt=Yellow weaver (bird) with black head hangs an upside-down nest woven out of grass fronds.|Masklo de [[Ordorsa teksisto]] konstruas prilaboratajn pendantajn nestojn el herbo]] Birdovojn oni demetas kutime en [[Birdonesto|nesto]]. Plej specioj kreas iome prilaboritajn nestojn, kiuj povas esti tasoj, kupoloj, teleroj, literoj, amasoj aŭ engrundaj truoj.<ref name="Hansell">Hansell M (2000). ''Bird Nests and Construction Behaviour''. University of Cambridge Press ISBN 0-521-46038-7</ref> Kelkaj birdonestoj tamen estas tre primitivaj; nestoj de [[albatroso]]j estas nur simplaj skrapaĵoj surgrundaj. Plej birdoj konstruas nestojn en ŝirmaj, kaŝitaj areoj por eviti predadon, sed grandaj aŭ koloniaj birdoj —kiuj estas pli defendokapablaj— povas konstrui pli malfermajn nestojn. Dum la nestokonstruado, kelkaj specioj serĉas plantomaterialon el plantoj kun parazitidaj toksinoj por plibonigi la idan survivadon,<ref>{{cite journal | last1 = Lafuma | first1 = L | last2 = Lambrechts | first2 = M | last3 = Raymond | first3 = M | year = 2001 | title = Aromatic plants in bird nests as a protection against blood-sucking flying insects? | url = | journal = Behavioural Processes | volume = 56 | issue = 2| pages = 113–20 | doi = 10.1016/S0376-6357(01)00191-7 }}</ref> kaj oni uzas plumojn ofte por nestizoligo.<ref name = "Hansell"/> Kelkaj birdospecioj ne havas nestojn; la surklife nestumanta [[Longbeka urio]] demetas siajn ovojn sur nuda roko, kaj masklo de [[Imperiestra pingveno]] retenas la ovon inter sia korpo kaj siaj piedoj. Ne-esto de nestoj estas ĉefe grava ĉe surgrunde nestumantaj specioj kie la idoj estas [[frumatura]]j. [[Dosiero:Eastern Phoebe-nest-Brown-headed-Cowbird-egg.jpg|eta|alt=Nesto de Orienta febo kiu estis parazitata de Brunkapa molotro|Nesto de [[Orienta febo]] kiu estis parazitata de [[Brunkapa molotro]].]] [[Kovado]], kiu plibonigas la temperaturon por la ida disvolviĝo, kutime komencas post la demeto de la lasta ovo.<ref name = "Gill"/> Ĉe monogamiaj specioj la kovadotaskoj estas ofte kundividitaj, dum ĉe poligamiaj specioj unu el la gepatroj estas tute respondeca pri la kovado. La patra varmo pasas al la ovoj tra la [[kovareo]]j, zonoj de nuda haŭtaĵo en la ventro aŭ brusto de la kovantaj birdoj. La kovado povas esti energie postulega procezo; plenkreskaj albatrosoj ekzemple predas ĝis 83 g el korpopezo ĉiutage dum kovado.<ref>Warham, J. (1990) ''The Petrels: Their Ecology and Breeding Systems'' London: Academic Press ISBN 0-12-735420-4.</ref> La varmo por la kovado de ovoj de [[megapodo]]j venas el la suno, putriĝanta vegetaĵaro aŭ eĉ de vulkanaj fontoj.<ref>Jones DN, Dekker, René WRJ, Roselaar, Cees S (1995). ''The Megapodes''. Bird Families of the World 3. Oxford University Press: Oxford. ISBN 0-19-854651-3</ref> Kovoperiodoj gamas el 10 tagoj (ĉe [[pegoj]], [[kukolo]]j kaj [[paserina]]j birdoj) ĝis ĉirkaŭ 80 tagoj (ĉe albatrosoj kaj [[kivioj]]).<ref name = "Gill"/> ==== Patra idozorgado ==== Je la momento de sia eloviĝo, la birdidoj gamas laŭ disvolviĝo el senhelpa al sendependa, laŭ sia specio. Senhelpaj idoj estas nomataj ''[[malfrumatura]]j'', kaj tendencas naskiĝi malgrandaj, [[Blindeco|blindaj]], nemoviĝantaj kaj nudaj; idoj kiuj naskiĝas moviĝantaj kaj plumokovritaj ĉe eloviĝo estas nomataj ''[[frumatura]]j''. Malfrumaturaj birdidoj necesas helpan [[termoregulado]]n kaj devas esti kovataj pli dumlonge ol la frumaturaj idoj. Intermeze estas duonfrumaturaj kaj duonmalfrumaturaj. [[Dosiero:Calliope-nest edit.jpg|eta|alt= Hummingbird perched on edge of tiny nest places food into mouth of one of two chicks|maldekstra|Ino de [[Kaliopa kolibro]] manĝigante junulojn]] Tempodaŭro kaj naturo de gepatra idozorgo varias amplekse inter diversaj ordoj kaj specioj. Je unu pinto, gepatra idozorgo ĉe [[megapodo]]j finas je eloviĝo; la ĵus eloviĝintaj birdidoj elfosiĝas el la nestamaso sen gepatra asistado kaj povas tuje elturniĝi.<ref>Elliot A (1994). "Family Megapodiidae (Megapodes)" ĉe ''[[Handbook of the Birds of the World]]. Volume 2; New World Vultures to Guineafowl'' (eds del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J) Lynx Edicions:Barcelona. ISBN 84-87337-15-6</ref> Je la mala pinto, multaj marbirdoj etendis periodojn de gepatra idozorgo, el kiuj la plej longdaŭra estas tiuj de la [[Granda fregato]], kies idoj postulas ĝis ses monatoj ĝis [[elnestiĝo]] kaj estas manĝigataj de la gepatroj ĝis aldonaj 14 monatoj.<ref>Metz VG, Schreiber EA (2002). "Great Frigatebird (''Fregata minor'')" In ''The Birds of North America, No 681'', (Poole, A. and Gill, F., eds) The Birds of North America Inc: Philadelphia</ref> Ĉe kelkaj specioj, ambaŭ gepatroj zorgas birdidojn kaj junulojn; ĉe aliaj tia zorgo estas respondeco nur de unu sekso. Ĉe kelkaj specioj, [[nestohelpanto|aliaj membroj]] de la sama specio - kutime proksimaj parencoj de la [[reproduktanta paro]], kiaj idoj el antaŭaj ovaroj - helpos je la idozorgado.<ref>{{cite journal | last1 = Ekman | first1 = J | year = 2006 | title = Family living amongst birds | url = | journal = Journal of Avian Biology | volume = 37 | issue = 4| pages = 289–98 | doi = 10.1111/j.2006.0908-8857.03666.x }}</ref> Tia parencohelpo estas ĉefe komuna ĉe [[Korvedoj]], kio inkludas birdojn kiaj la veraj [[Korvedoj|korvoj]], la [[Aŭstralia pigo]] kaj la [[maluroj]],<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Frontiers in Population Ecology|aŭtoro=Cockburn A|jaro=1996|ĉapitro=Why do so many Australian birds cooperate? Social evolution in the Corvida|loko=Melbourne|eldoninto=CSIRO|paĝoj=21–42|redaktinto=Floyd R, Sheppard A, de Barro P}}</ref> sed estis observata ĉe specioj tiom diversaj kiom la [[Titipunamo]] kaj la [[Ruĝa milvo]]. Inter plej grupoj de animaloj, maskla patra idozorgado estas rara. Ĉe birdoj tamen ĝi estas tre komuna - pli ol ĉe ĉiu ajn vertebrula klaso.<ref name = "Gill"/> Kvankam teritoria kaj nestoloka defendo, kovado kaj idozorgado estas ofte kunhavataj taskoj, estas foje [[labordivido]] laŭ kiu unu partnero entreprenas la tuton aŭ plej parton de preciza tasko.<ref>{{Cite journal|last=Cockburn|first=Andrew|year=2006|title=Prevalence of different modes of parental care in birds|doi=10.1098/rspb.2005.3458|journal=Proceedings: Biological Sciences|volume=273|issue=1592|pages=1375–83|pmid=16777726|month=June|issn=0962-8452|url=http://rspb.royalsocietypublishing.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=16777726|format=Free full text|pmc=1560291}}{{404|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> La momento kiam okazas la [[elnestiĝo]] de la idoj varias enorme. La idoj de la urietoj de la genro ''[[Synthliboramphus]]'', kiaj la [[Malnova urieto]], elnestiĝas la nokton post eloviĝo, sekvante la patrojn al la maro, kie ili estas for el atingo de surteraj predantoj.<ref>Gaston AJ (1994). Ancient Murrelet (''Synthliboramphus antiquus''). In ''The Birds of North America, No. 132'' (A. Poole and F. Gill, Eds.). Philadelphia: The Academy of Natural Sciences; Washington, D.C.: The American Ornithologists' Union.</ref> Kelkaj aliaj specioj, kiaj la anasoj, movas siajn idojn for el la nesto ege frue. Ĉe plej parto de specioj, la idoj elnestiĝas ĝuste antaŭ, aŭ tuj post, kiam ili ekkapablas flugi. Ankaŭ la kvanto de gepatra idozorgado ege varias; albatrosidoj forlasas la neston per si mem kaj ne ricevas pluan helpon, dum aliaj specioj pluricevas suplementan manĝigadon post elnestiĝo.<ref>{{cite journal | last1 = Schaefer | first1 = HC | last2 = Eshiamwata | first2 = GW | last3 = Munyekenye | first3 = FB | last4 = Bohning-Gaese | first4 = K | year = 2004 | title = Life-history of two African ''Sylvia'' warblers: low annual fecundity and long post-fledging care | url = | journal = Ibis| volume = 146 | issue = 3| pages = 427–37 | doi = 10.1111/j.1474-919X.2004.00276.x }}</ref> La ido povas ankaŭ sekvi siajn gepatrojn dum sia unua [[birdomigrado|migrado]].<ref>{{cite journal | last1 = Alonso | first1 = JC | last2 = Bautista | first2 = LM | last3 = Alonso | first3 = JA | year = 2004 | title = Family-based territoriality vs flocking in wintering common cranes ''Grus grus''" | url = | journal = Journal of Avian Biology | volume = 35 | issue = 5| pages = 434–44 | doi = 10.1111/j.0908-8857.2004.03290.x }}</ref> ==== Nestoparazitoj ==== {{Ĉefartikolo|Nestoparazitado}} [[Dosiero:Reed warbler cuckoo.jpg|eta|altdekstre|alt=Small brown bird places an insect in the bill of much larger grey bird in nest|[[Kanbirdoj|Kanbirdo]] manĝigante idon de [[Komuna kukolo]], nome [[nestoparazitado|nestoparazito]].]] [[Reprodukta parazitado]], kie ovodemetanto ovodemetas siajn ovojn kun la ovaro de alia individuo, estas pli komune inter birdoj ol ĉe iu ajn alia tipo de organismo.<ref name="brood">Davies N (2000). ''Cuckoos, Cowbirds and other Cheats''. T. & A. D. Poyser: London ISBN 0-85661-135-2</ref> Post kiam parazita birdino demetas siajn ovojn en la nesto de alia birdo, tiuj estas ofte akceptataj kaj zorgataj de la gastiganto je malprofito de la propra ovaro de tiu. Reproduktaj parazitoj povas esti ĉu ''devigaj reproduktaj parazitoj'', kiuj devas demeti siajn ovojn nepre en la nestoj de alia specio ĉar ili mem malkapablas zorgi siajn proprajn idojn, aŭ ''nedevigaj reproduktaj parazitoj'', kiuj foje ovodemetas en la nestoj de [[Samspecieco|samspecianoj]] por pligrandigi sian reproduktan rezulton eĉ se ili zorgas siajn proprajn idojn.<ref>{{cite journal | doi = 10.1093/beheco/8.2.153 | last1 = Sorenson | first1 = M | year = 1997 | title = Effects of intra- and interspecific brood parasitism on a precocial host, the canvasback, ''Aythya valisineria'' | url = http://beheco.oxfordjournals.org/cgi/reprint/8/2/153.pdf | journal = Behavioral Ecology | volume = 8 | issue = 2| pages = 153–61 }}</ref> Cento da birdospecioj, inklude [[mielindikantoj]]n, [[ikteredoj]]n, [[estrildedoj]]n kaj [[Nigrakapa anaso|kelkajn anasojn]], estas ''devigaj reproduktaj parazitoj'', kvankam la plej fama estas la [[kukoloj]].<ref name = "brood"/> Kelkaj reproduktaj parazitoj estas adaptataj je eloviĝo antaŭ la idoj de la gastiganto, kio permesas ilin detrui la ovojn de la gastiganto forpelante ilin el la nesto aŭ mortigante la idojn de la gastiganto; tio sekurigas ke la tuta manĝaĵo alportata al la nesto estu manĝata de la parazitaj idoj.<ref>{{Cite journal| last1=Spottiswoode| first1=C. N.| last2=Colebrook-Robjent| first2=J. F.R.| title=Egg puncturing by the brood parasitic Greater Honeyguide and potential host counteradaptations| journal=Behavioral Ecology| volume=18| pages=792| year=2007| doi=10.1093/beheco/arm025| issue=4}}</ref> == Ekologio == Birdoj okupas ampleksan gamon de ekologiaj niĉoj.<ref name = "flycatcher"/> Dum kelkaj birdoj estas ĝeneralistoj, aliaj estas tre specializataj en sia habitato aŭ manĝopostuloj. Eĉ ene de unusola habitato, kia arbaro, la [[Ekologia niĉo|niĉoj]] okupataj de diversaj specioj de birdoj varias, kaj kelkaj specioj manĝas en la [[kanopeo]], aliaj sub la kanopeo, kaj aliaj sur la arbara grundo. Arbaraj birdoj povas esti [[insektomanĝulo]]j, [[fruktomanĝulo]]j, kaj [[nektaromanĝulo]]j. Akvobirdoj ĝenerale manĝas per fiŝkaptado, plantomanĝado kaj piratado aŭ [[kleptoparazitismo]]. Rabobirdoj specialiĝas en ĉasado de mamuloj aŭ de aliaj birdoj, dum vulturoj estas specializitaj [[kadavromanĝanto]]j. [[Birdomanĝulo]]j estas animaloj kiuj estas specializataj al predado de birdoj. Kelkaj nektaromanĝantaj birdoj estas gravaj polenigantoj, kaj multaj fruktomanĝuloj ludas gravan rolon por semodisigo.<ref name = "Clout">{{cite journal | last1 = Clout | first1 = M | last2 = Hay | first2 = J | year = 1989 | title = The importance of birds as browsers, pollinators and seed dispersers in New Zealand forests | url = http://www.newzealandecology.org/nzje/free_issues/NZJEcol12_s_27.pdf | journal = New Zealand Journal of Ecology | volume = 12 | issue = | pages = 27–33 }}</ref> Plantoj kaj polenigantaj birdoj ofte [[kunevoluo|kunevoluas]],<ref>{{cite journal | last1=Gary Stiles | first1=F. | title=Geographical Aspects of Bird-Flower Coevolution, with Particular Reference to Central America | journal=Annals of the Missouri Botanical Garden | volume=68 | issue=2 | pages=323–51 | year=1981 |doi= 10.2307/2398801 | jstor=2398801}}</ref> kaj en kelkaj kazoj la unuaranga poleniganto de floro estas la ununura specio kapabla atingi sian nektaron.<ref>{{cite journal | last1 = Temeles | first1 = E | last2 = Linhart | first2 = Y | last3 = Masonjones | first3 = M | last4 = Masonjones | first4 = H | year = 2002 | title = The Role of Flower Width in Hummingbird Bill Length–Flower Length Relationships | url = http://www.amherst.edu/~ejtemeles/Temeles%20et%20al%202002%20biotropica.pdf | journal = Biotropica | volume = 34 | issue = 1| pages = 68–80 }}</ref> Birdoj estas ofte gravaj por la insula ekologio. Birdoj ofte atingis insulojn kiujn mamuloj ne atingis; en tiuj insuloj, birdoj povas plenumi ekologiajn rolojn tipe ludatajn de pli grandaj animaloj. Ekzemple en Nov-Zelando la [[moaoj]] estis gravaj serĉuloj, same kiel nune la [[Kereruo]] kaj la [[Kokako]].<ref name = "Clout"/> Nuntempe la plantoj de Nov-Zelando pluhavas la defendan adapton evoluintan por protekti ilin el la formortinta moao.<ref>{{cite journal | last1=Bond | first1=William J. | last2=Lee | first2=William G. | last3=Craine | first3=Joseph M. | title=Plant structural defences against browsing birds: a legacy of New Zealand's extinct moas | journal=Oikos | volume=104 | pages=500–08 | year=2004 | doi = 10.1111/j.0030-1299.2004.12720.x | issue=3}}</ref> Nestumantaj [[marbirdo]]j povas ankaŭ efiki super la ekologio de insuloj kaj ĉirkaŭaj maroj, ĉefe per koncentriĝo de grandaj kvantoj de [[guano]], kiuj povas riĉigi la lokan grundon<ref>{{cite journal | last1 = Wainright | first1 = S | last2 = Haney | first2 = J | last3 = Kerr | first3 = C | last4 = Golovkin | first4 = A | last5 = Flint | first5 = M | year = 1998 | title = Utilization of nitrogen derived from seabird guano by terrestrial and marine plants at St. Paul, Pribilof Islands, Bering Sea, Alaska | url = http://www.springerlink.com/index/DN8D70RYM7TUF42P.pdf | journal = Marine Ecology | volume = 131 | issue = 1 | pages = 63–71 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200328130628/http://www.springerlink.com/index/DN8D70RYM7TUF42P.pdf |date=2020-03-28 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.springerlink.com/index/DN8D70RYM7TUF42P.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-16 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200328130628/http://www.springerlink.com/index/DN8D70RYM7TUF42P.pdf |arkivdato=2020-03-28 }}</ref> kaj la ĉirkaŭajn marojn.<ref>{{cite journal | doi = 10.3354/meps032247 | last1 = Bosman | first1 = A | last2 = Hockey | first2 = A | year = 1986 | title = Seabird guano as a determinant of rocky intertidal community structure | url = http://www.int-res.com/articles/meps/32/m032p247.pdf | journal = Marine Ecology Progress Series | volume = 32 | issue = | pages = 247–57 }}</ref> Ampleksa vario de [[birdekologiaj kampometodoj]], inklude kalkuladon, nestokontrolon kaj kaptadon kaj markadon, estas uzataj por pristudi la birdan ekologion. == Rilato kun homoj == [[Dosiero:Industrial-Chicken-Coop.JPG|eta|alt= Two rows of cages in a dark barn with many white chickens in each cage|[[Industria farmado]] de [[koko]]j.]] Ĉar birdoj estas tre videblaj kaj komunaj animaloj, homoj havis rilaton kun ili ekde la apero de la homo.<ref>{{Cite book|last=Bonney|first=Rick | last2 = Rohrbaugh, Jr.| first2 = Ronald|title=Handbook of Bird Biology| place= Princeton, NJ|publisher=Princeton University Press|year=2004| edition = Second|isbn=0-938027-62-X}}</ref> Foje tiuj rilatoj estis [[Mutualismo (biologio)|mutualismaj]], kiaj la kooperativa mielkolekto inter [[mielindikantoj]] kaj afrikaj popoloj kiaj la [[Boranoj|Borana]].<ref>Dean W, Siegfried R, MacDonald I (1990). "The Fallacy, Fact, and Fate of Guiding Behavior in the Greater Honeyguide". ''Conservation Biology'' '''4''' (1) 99–101. [http://www.blackwell-synergy.com/doi/abs/10.1111/j.1523-1739.1990.tb00272.x Blackwell-PDF] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20191017041233/http://www.blackwell-synergy.com/doi/abs/10.1111/j.1523-1739.1990.tb00272.x |date=2019-10-17 }}</ref> Aliajn fojojn ili povas esti [[kunmanĝado|kunmanĝantaj]], kiel kiam specioj kiaj la [[Dompasero]]<ref>{{cite journal | last1= Singer | first1= R. | last2= Yom-Tov | first2= Y. | title= The Breeding Biology of the House Sparrow Passer domesticus in Israel | journal= Ornis Scandinavica | volume= 19 | issue= 2 | pages= 139–44 | year= 1988 |doi= 10.2307/3676463 | jstor=3676463}}</ref> profitis el homa aktivado. Kelkaj birdospecioj iĝis komerce gravaj agrikulturaj plagoj,<ref>{{Cite journal | doi = 10.1111/j.1474-919X.1990.tb01048.x | last1 = Dolbeer | first1 = R | year = 1990 | title = Ornithology and integrated pest management: Red-winged blackbirds ''Agleaius phoeniceus'' and corn | url = | journal = Ibis| volume = 132 | issue = 2| pages = 309–22 }}</ref> kaj kelkaj estas kaŭzoj de [[birdofrapo]].<ref>{{Cite journal | last1 = Dolbeer | first1 = R | last2 = Belant | first2 = J | last3 = Sillings | first3 = J | year = 1993 | title = Shooting Gulls Reduces Strikes with Aircraft at John F. Kennedy International Airport | url = | journal = Wildlife Society Bulletin | volume = 21 | issue = | pages = 442–50 }}</ref> Ankaŭ homa aktivado povas esti malprofitiga kaj jam minacis nombrajn birdospeciojn al formorto ([[ĉasado]], [[birda plumbovenenigo]], [[pesticido]]j, [[ŝosemortinto]]j, kaj predado fare de maskotaj [[kato]]j kaj [[hundo]]j estas komunaj kaŭzoj de mortoj al birdoj). Birdoj povas agadi kiel vektoroj por disvastigo de malsanoj kiaj [[psitakozo]], [[salmonelozo]], kampilobakteriozo, mikobakteriozo (birda [[tuberkulozo]]), [[birda gripo]], giardiazo kaj [[kriptosporidiozo]] super longajn distancojn. Kelkaj el tiuj estas [[zoonozo|zoonozaj malsanoj]] kiuj povas esti transmititaj ankaŭ al homoj.<ref>{{cite journal | doi = 10.3121/cmr.1.1.5 | last1 = Reed | first1 = KD | last2 = Meece | first2 = JK | last3 = Henkel | first3 = JS | last4 = Shukla | first4 = SK | title = Birds, migration and emerging zoonoses: west nile virus, lyme disease, influenza a and enteropathogens | journal = Clinical medicine & research | volume = 1 | issue = 1 | pages = 5–12 | year = 2003 | pmid = 15931279 | pmc = 1069015 }}</ref> === Ekonomia gravo === Alhejmigitaj birdoj bredataj por viando kaj ovoj, nome [[kortobirdo]]j, estas la plej granda fonto de animalaj proteinoj manĝataj de homoj; en 2003 oni produktis 76 milionojn da tunoj da kortobirdoj kaj 61 milionoj da tunoj de ovoj tutmonde.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.earth-policy.org/Books/Out/Ote3_3.htm|titolo=Shifting protein sources: Chapter 3: Moving Up the Food Chain Efficiently.|alirdato=18a Decembro 2007|eldoninto=Earth Policy Institute|arkivurl=https://web.archive.org/web/20080430212726/http://www.earth-policy.org/Books/Out/Ote3_3.htm|arkivdato=2008-04-30}}</ref> [[Koko]]j ĉefe gravas por homa konsumado de kortobirdoj, sed ankaŭ meleagroj, anasoj kaj anseroj estas relative komunaj. Ankaŭ multaj specioj de birdoj estas ĉasataj por viando. Birdoĉasado estas ĉefe distra aktivaĵo escepte en tre nedisvolviĝintaj areoj. Plej gravaj birdoj ĉasataj en Norda kaj Suda Ameriko estas akvobirdoj; aliaj amplekse ĉasataj birdoj estas [[fazano]]j, [[meleagro]]j, koturnoj, [[turto]]j, [[perdriko]]j, [[lagopo]]j, [[skolopo]]j, kaj [[galinago]]j.<ref>{{Cite journal | last1 = Simeone | first1 = A | last2 = Navarro | first2 = X | year = 2002 | title = Human exploitation of seabirds in coastal southern Chile during the mid-Holocene | url=http://www.scielo.cl/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0716-078X2002000200012&lng=es&nrm=iso&tlng=en | journal = Rev. Chil. Hist. Nat | volume = 75 | issue = 2| pages = 423–31 | doi = 10.4067/S0716-078X2002000200012 }}</ref> Ankaŭ [[Petrelidumo]] estas populara en Aŭstralio kaj Nov-Zelando.<ref>{{cite journal | last1 = Hamilton | first1 = S. | year = 2000 | title = How precise and accurate are data obtained using. an infra-red scope on burrow-nesting sooty shearwaters ''Puffinus griseus''? | url = http://www.marineornithology.org/PDF/28_1/28_1_1.pdf | journal = Marine Ornithology | volume = 28 | issue = 1| pages = 1–6 }}</ref> Kvankam ioma ĉasado, kia tiu de la Petrelidumo, povas esti eltenebla, ĉasado kaŭzis la formorton aŭ endanĝerigon de dekduoj da specioj.<ref>{{cite journal | last1=Keane | first1=Aidan | last2=Brooke | first2=M.de L. | last3=McGowan | first3=P.J.K. | title=Correlates of extinction risk and hunting pressure in gamebirds (Galliformes) | journal=Biological Conservation | volume=126 | pages=216–33 | year=2005 |doi= 10.1016/j.biocon.2005.05.011 | issue=2}}</ref> [[Dosiero:FishingCormorants.jpg|eta|altdekstre|alt= Illustration of fisherman on raft with pole for punting and numerous black birds on raft|La uzado de kormoranoj fare de aziaj fiŝkaptistoj estas malpliiĝanta sed ankoraŭ survivas en kelkaj areoj kiel turisma allogaĵo.]] Aliaj komerce valoraj produktoj el birdoj estas plumoj (ĉefe la [[lanugo]] de anseroj kaj anasoj), kiuj estas uzataj kiel izoligo de hom- kaj lito-vestoj, kaj marbirdaj fekaĵoj ([[guano]]), kiu estas valora fonto de fosforo kaj nitrogeno. La [[Pacifika Milito]], foje nomata Guana Milito, okazis parte pro la kontrolo de la kuŝejoj de guano.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.zum.de/whkmla/military/19cen/guanowar.html|titolo=The Guano War of 1865–1866.|alirdato=18a Decembro 2007|eldoninto=World History at KMLA}}</ref> Birdoj estis alhejmigitaj fare de homoj kaj kiel maskotoj kaj por praktikaj celoj. Koloraj birdoj, kiaj [[Psitakedoj]] kaj [[minaoj]], estas bredataj en [[Birdobredado|kaptiveco]] aŭ kaptataj kiel maskotoj, praktiko kiu kaŭzis kontraŭleĝan trafikon de kelkaj [[endanĝerigitaj specioj]].<ref>{{cite journal | doi = 10.1017/S0030605306000056 | last1 = Cooney | first1 = R | last2 = Jepson | first2 = P | year = 2006 | title = The international wild bird trade: what's wrong with blanket bans? | url = http://journals.cambridge.org/production/action/cjoGetFulltext?fulltextid=409231 | journal = Oryx | volume = 40 | issue = 1| pages = 18–23 }}</ref> [[Falkoj]] kaj [[kormoranoj]] estis delonge uzataj por [[Falkado|ĉasado]] kaj fiŝkaptado, respektive. [[Leterkolombo]]j, uzataj almenaŭ ekde la 1-a jarcento AD, restis gravaj ĝis tiom ĵuse kiom ĝis la [[Dua Mondmilito]]. Nune tiaj aktivaĵoj estas pli komunaj ĉu kiel hobioj, distro kaj turismo,<ref>{{Cite journal | doi = 10.2307/4140937 | last1 = Manzi | first1 = M | last2 = Coomes | year = 2002 | first2 = O. T. | title = Cormorant fishing in Southwestern China: a Traditional Fishery under Siege. (Geographical Field Note) | url =http://findarticles.com/p/articles/mi_go1895/is_200210/ai_n8674873 | journal = Geographic Review | volume = 92 | issue = 4| pages = 597–603 | jstor = 4140937 |archiveurl=http://archive.is/ceAU|archivedate=2012-05-29}}</ref> aŭ por sportoj kiaj la [[Kolombado]]. Amatoraj birdentuziasmuloj (nome birdoŝatantoj aŭ pli komune, [[birdumado|birdumantoj]]) nombras en milionoj.<ref>Pullis La Rouche, G. (2006). Birding in the United States: a demographic and economic analysis. ''Waterbirds around the world.'' Eds. G.C. Boere, C.A. Galbraith and D.A. Stroud. The Stationery Office, Edinburgh, UK. pp. 841–46. [http://www.jncc.gov.uk/PDF/pub07_waterbirds_part6.2.5.pdf JNCC.gov.uk] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110304124708/http://www.jncc.gov.uk/PDF/pub07_waterbirds_part6.2.5.pdf |date=2011-03-04 }}, PDF</ref> Multaj domposedantoj starigas [[birdomanĝejo]]jn ĉe siaj hejmoj por allogi diversajn speciojn. [[Birdomanĝigado]] iĝis multmiliondolara industrio; ekzemple, ĉiskaŭkalkulate 75 % el la domposedantoj de Britio havigas manĝon por birdoj je ioma grado dum la vintro.<ref>{{cite journal | doi = 10.1111/j.1474-919x.2005.00430.x | last1 = Chamberlain | first1 = DE | last2 = Vickery | first2 = JA | last3 = Glue | first3 = DE | last4 = Robinson | first4 = RA | last5 = Conway | first5 = GJ | last6 = Woodburn | first6 = RJW | last7 = Cannon | first7 = AR | year = 2005 | title = Annual and seasonal trends in the use of garden feeders by birds in winter | url = http://www.blackwell-synergy.com/doi/pdf/10.1111/j.1474-919x.2005.00430.x | journal = Ibis | volume = 147 | issue = 3 | pages = 563–75 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190115132504/http://www.blackwell-synergy.com/doi/pdf/10.1111/j.1474-919x.2005.00430.x |date=2019-01-15 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.blackwell-synergy.com/doi/pdf/10.1111/j.1474-919x.2005.00430.x |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-19 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20190115132504/http://www.blackwell-synergy.com/doi/pdf/10.1111/j.1474-919x.2005.00430.x |arkivdato=2019-01-15 }}</ref> === Religio, folkloro kaj kulturo === [[Dosiero:Vogel Drei (Meister der Spielkarten).jpg|eta|altdekstre|maldekstra|alt= Woodcut of three long-legged and long-necked birds|"La birda triopo" de la Majstro de la Ludokartoj, [[15a jarcento]], [[Germanio]]]] Birdoj ludas gravajn kaj diversajn rolojn en folkloro, religio, kaj [[popola kulturo]]. Ĉe religio, birdoj povas utili kiel ĉu mesaĝistoj aŭ eĉ pastroj kaj estroj por [[diaĵo]], kiel ĉe la kulto de [[Makemake (mitologio)|Makemake]], kie la [[Tangata manu]] de la [[Paskinsulo]] servis kiel estroj,<ref>{{Cite journal | last1 = Routledge | first1 = S | last2 = Routledge | first2 = K | year = 1917 | title = The Bird Cult of Easter Island | url = | journal = Folklore | volume = 28 | issue = 4| pages = 337–55 }}</ref> aŭ kiel asistantoj, kiel ĉe la kazo de [[Hugino kaj Munino]], du [[korako]]j kiuj flustris novaĵojn en la orelojn de la [[Ĝermanaj diaĵoj|Nordia dio]] [[Odino]].<ref>{{cite journal | last1= Lukas | first1= SE | last2= Benedikt | first2= R | last3= Mendelson | first3= JH | last4= Kouri | first4= E | last5= Sholar | first5= M | last6= Amass | first6= L | title= Marihuana attenuates the rise in plasma ethanol levels in human subjects | journal= Neuropsychopharmacology | volume= 7 | issue= 1 | pages= 77–81 | year= 1992 | pmid= 1326277 |doi = 10.1371/journal.pbio.0040014}}</ref> Pastroj funkciis kiel [[aŭguristo]]j, aŭ interpretistoj de la vortoj de birdoj dum la "auspex" (el kio devenas la vorto "aŭspicio") rigardis ties aktivecon por antaŭdiri okazaĵojn.<ref>Ingersoll, Ernest (1923). [http://www.archive.org/details/birdsinlegendfab00inge Archive.org], "Birds in legend, fable and folklore". Longmans, Green and co. p. 214</ref> Ili povas utili ankaŭ kiel religiaj [[simbolo]]j, kiel kiam [[Jono]] (Hebree: '''יוֹנָה''', [[turto]]) enkorpigis la timon, pasivecon, plendecon kaj belon tradicie asociaj kun turtoj.<ref>{{Cite journal| last1= Hauser| first1= A. J.| title= Jonah: In Pursuit of the Dove| journal= Journal of Biblical Literature| volume= 104| issue= 1| pages= 21–37| year= 1985 |doi= 10.2307/3260591| jstor=3260591}}</ref> Birdoj mem estis foje diigitaj, kiel ĉe la kazo de la [[Komuna pavo]], kiu estas konsiderata Patrino Tero fare de la [[Dravidaj popoloj|Dravidanoj]] de Barato.<ref>{{cite journal | last1=Thankappan Nair | first1=P. | title=The Peacock Cult in Asia | journal=Asian Folklore Studies | volume=33 | issue=2 | pages=93–170 | year=1974 |doi=10.2307/1177550 | jstor=1177550}}</ref> Kelkaj birdoj estis ankaŭ konsiderataj kiel monstroj, inklude la mitologian [[Birdo Roĥo]] kaj la [[Maorioj|maoria]] legenda [[Poukai]], giganta birdo kapabla kapti homojn.<ref>Tennyson A, Martinson P (2006). ''Extinct Birds of New Zealand'' Te Papa Press, Wellington ISBN 978-0-909010-21-8</ref> Birdoj aperis en kulturo kaj arto ekde prahistoriaj epokoj, kiam ili estis reprezentataj en fruaj [[Prahomaj pentraĵoj|kavopentraĵoj]].<ref>{{cite journal | last1=Meighan | first1=C. W. | title=Prehistoric Rock Paintings in Baja California | journal=American Antiquity | volume=31 | issue=3 | pages=372–92 | year=1966 |doi= 10.2307/2694739 | jstor=2694739}}</ref> Birdoj estis poste uzataj en religiaj aŭ simbolaj arto kaj desegno, kiaj la elstaraj [[pavotrono]]j de la imperiestroj de la [[Mogola Imperio]] kaj de la [[Persa Imperio|Persa]].<ref>{{cite journal | last1 = Clarke | first1 = CP | year = 1908 | title = A Pedestal of the Platform of the Peacock Throne | journal = The Metropolitan Museum of Art Bulletin | volume = 3 | issue = 10| pages = 182–83 | doi = 10.2307/3252550 | jstor=3252550}}</ref> Ĉe la alveno de scienca intereso pri birdoj, oni mendis multajn pentraĵojn pri birdoj por libroj. Inter plej fama el tiuj birdartistoj estis [[John James Audubon]], kies pentraĵoj de [[Listo de nordamerikaj birdoj|nordamerikaj birdoj]] estis granda komerca sukceso en Eŭropo kaj kiu poste pruntedonis sian nomon al la [[National Audubon Society]].<ref>{{cite journal | last1=Boime | first1=Albert | title=John James Audubon: a birdwatcher's fanciful flights | journal=Art History | volume=22 | pages=728–55 | year=1999 |doi= 10.1111/1467-8365.00184 | issue=5}}</ref> Birdoj estas ankaŭ gravaj figuroj en poezio; ekzemple, [[Homero]] jam aperigis [[najtingalo]]jn en sia ''[[Odiseado]]'', kaj [[Katulo]] uzis [[pasero]]n kiel erota simbolo en sia poemo “Katulo 2”.<ref>{{Cite journal | last1 = Chandler | first1 = A | year = 1934 | title = The Nightingale in Greek and Latin Poetry | url = | journal = The Classical Journal | volume = 30 | issue = 2| pages = 78–84 }}</ref> La rilato inter [[albatroso]] kaj maristo estas la kerna temo de la poemo “The Rime of the Ancient Mariner” de [[Samuel Taylor Coleridge]], kio kondukis al uzado de la albatroso kiel metafora termo por 'fiŝarĝo'.<ref>{{cite journal | last1= Lasky | first1= E. D. | title= A Modern Day Albatross: The Valdez and Some of Life's Other Spills | journal= The English Journal | volume= 81 | issue= 3 | pages= 44–46 | year= 1992 |doi= 10.2307/820195 | jstor=820195}}</ref> Aliaj [[komuna nomo|nomoj]] de birdoj uzeblas kiel [[metaforo]]j; tiele [[vultura fonduso]] kaj vulturaj investantoj, ekzemple, prenas siajn nomojn el la [[kadavromanĝanto|kadavromanĝantaj]] vulturoj.<ref>{{Cite journal | last1 = Carson | first1 = A | year = 1998 | title = Vulture Investors, Predators of the 90s: An Ethical Examination | url = http://www.springerlink.com/index/W676R8803NL06L38.pdf | journal = Journal of Business Ethics | volume = 17 | issue = 5 | pages = 543–55 }}{{404|date=July 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> La forta simbola enhavo de birdoj aliris en tre diversaj kulturoj al blazonoj, heraldikaj figuroj, flagoj ktp. Senkalkuli tiujn en kiuj aperas agloj, kiuj estas la plej oftaj birdoj en flagoj, aliaj birdoj aperas en la flagoj de [[Flago de la Acoroj|Acoroj]], [[Flago de Dominiko|Dominiko]], [[Flago de Gvatemalo|Gvatemalo]], [[Flago de la Kristnaskinsulo|Kristnaskinsulo]], [[Flago de Kiribato|Kiribato]], [[Flago de Papuo-Nov-Gvineo|Papuo-Nov-Gvineo]], [[Flago de Sankta Heleno|Sankta Heleno]], [[Flago de Ugando|Ugando]] kaj [[Flago de Zimbabvo|Zimbabvo]].<ref>''Birdoj en flagoj'', Cristina Bollini, [[VENTO (gazeto)|VENTO]], [https://www.yumpu.com/xx/document/read/65847100/vento-9 numero 9,] pp. 19-22. Alirita la 3an de Septembro 2021.</ref> Konceptoj de diversaj birdospecioj ofte varias laŭ kulturoj. [[Strigoj]] estas asociaj kun malbona sorto, [[Sorĉistino|sorĉado]], kaj morto en partoj de Afriko,<ref>Enriquez PL, Mikkola H (1997). "Comparative study of general public owl knowledge in Costa Rica, Central America and Malawi, Africa". pp. 160–66 In: J.R. Duncan, D.H. Johnson, T.H. Nicholls, (Eds). ''Biology and conservation of owls of the Northern Hemisphere. General Technical Report NC-190'', USDA Forest Service, St. Paul, Minnesota. 635 pp.</ref> sed estas rilataj al saĝeco en multo de Eŭropo.<ref>Lewis DP (2005). [http://www.owlpages.com/articles.php?section=Owl+Mythology&title=Myth+and+Culture Owlpages.com], Owls in Mythology and Culture. Konsultita la [[15an de septembro]] 2007</ref> [[Upupo]]j estis konsiderataj sakraj en [[Antikva Egiptio]] kaj simboloj de virto en [[Persio]], sed estis konsiderataj ŝtelistoj en multo de Eŭropo kaj kiel militaj antaŭanoncantoj en [[Skandinavio]].<ref>{{Cite journal | last1 = Dupree | first1 = N | year = 1974 | title = An Interpretation of the Role of the Hoopoe in Afghan Folklore and Magic | url = | journal = Folklore | volume = 85 | issue = 3| pages = 173–93 }}</ref> === Birdoprotektado === {{Ĉefartikolo|Birdoprotektado|Birdokonservado}} [[Dosiero:California-Condor3-Szmurlo edit.jpg|eta|alt= Large black bird with featherless head and hooked bill|altdekstre|La [[Kalifornia kondoro]] iam estis specio de nur 22 birdoj, sed konservopolitiko levis ĝin al ĉirkaŭ 300 nune.]] Kvankam homa aktivaĵo permesis etendon de kelkaj specioj, kiaj la [[Turstrigo]] kaj la [[Eŭropa sturno]], homoj kaŭzis populacimalpliiĝon aŭ [[formorto]]n de multaj aliaj specioj. Ĉirkaŭ centon de birdospecioj iĝis formortintaj en historiaj epokoj,<ref>Fuller E (2000). ''Extinct Birds'' (2a eld.). Oxford University Press, Oxford, New York. ISBN 0-19-850837-9</ref> kvankam la plej drama homofara birdonuligo, malaperiganta ĉirkaŭ 750–1800 speciojn, okazis dum la homa koloniigo de insuloj de [[Melanezio]], [[Polinezio]] kaj [[Mikronezio]].<ref>Steadman D (2006). ''Extinction and Biogeography in Tropical Pacific Birds'', University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-77142-7</ref> Multaj birdopopulacioj malpliiĝas nune tutmonde, kaj ekzemple 1,227 specioj estas listataj kiel [[minacata specio|minacataj]] fare de [[Birdlife International]] kaj la [[IUCN]] en 2009.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.birdlife.org/news/pr/2009/05/red_list.html|titolo=BirdLife International announces more Critically Endangered birds than ever before|alirdato=[[15-a de majo]] [[2009]]|dato=14a Majo 2009|eldoninto=[[Birdlife International]]}}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/8045971.stm|titolo=Birds at risk reach record high|alirdato=15a Majo 2009|familia nomo=Kinver|persona nomo=Mark|dato=13a Majo 2009|eldoninto=BBC News Online}}</ref> La plej komune citataj homaj minacoj al birdoj estas [[habitatodetruo]] aŭ [[habitatoperdo]].<ref>Norris K, Pain D (eds, 2002). ''Conserving Bird Biodiversity: General Principles and their Application'' Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-78949-3</ref> Aliaj minacoj estas troa ĉasado, akcidenta mortaro pro [[birdofrapo|kontraŭstrukturaj kolizioj]] aŭ [[aldona kaptado]] ĉe [[multhokado]],<ref>{{Cite journal | doi = 10.1016/0006-3207(91)90031-4 | last1 = Brothers | first1 = NP | year = 1991 | title = Albatross mortality and associated bait loss in the Japanese longline fishery in the southern ocean | url = | journal = Biological Conservation | volume = 55 | issue = 3| pages = 255–68 }}</ref> poluado (inklude [[naftoverŝo]]n kaj uzadon de pesticidoj),<ref>{{cite journal | last1 = Wurster | first1 = D | last2 = Wurster | first2 = C | last3 = Strickland | first3 = W | year = 1965 | title = Bird Mortality Following DDT Spray for Dutch Elm Disease | url = | journal = Ecology | volume = 46 | issue = 4| pages = 488–99 | doi =10.2307/1934880 }}; {{cite journal | doi= 10.1126/science.148.3666.90 | title= Bird Mortality after Spraying for Dutch Elm Disease with DDT | year= 1965 | last1= Wurster | first1= C. F. | last2= Wurster | first2= D. H. | last3= Strickland | first3= W. N. | journal= Science | volume= 148 | issue= 3666 | pages= 90–91 }}</ref> konkurenco kaj predado fare de neindiĝenaj [[invadaj specioj]],<ref>{{cite journal | last1 = Blackburn | first1 = T | last2 = Cassey | first2 = P | last3 = Duncan | first3 = R | last4 = Evans | first4 = K | last5 = Gaston | first5 = K | year = 2004 | title = Avian Extinction and Mammalian Introductions on Oceanic Islands | url = | journal = | volume = 305 | issue = 5692| pages = 1955–58 | doi = 10.1126/science.1101617 | pmid=15448269}}</ref> kaj [[klimata ŝanĝo]]. Registaroj kaj [[konserva biologio|konservismaj]] grupoj laboras por protekti birdojn, ĉu per aprobo de leĝoj kiuj [[Ena konservado|konservu]] kaj [[ekologia restaŭro|restaŭru]] birdohabitatojn aŭ per bredado de [[Fora konservado|kaptivaj populacioj]] por reenmetoj. Tiaj projektoj produktis iomajn sukcesojn; unu studo ĉirkaŭkalkulis, ke konservoklopodoj savis 16 speciojn de birdojn kiuj alie estus iĝintaj [[formortinta]]j inter 1994 kaj 2004, inklude tiujn de la [[Kalifornia kondoro]] kaj la [[Norfolka papageto]].<ref>{{cite journal | doi = 10.1017/S0030605306000950 | last1 = Butchart | first1 = S | last2 = Stattersfield | first2 = A | last3 = Collar | first3 = N | year = 2006 | title = How many bird extinctions have we prevented? | url = http://www.birdlife.org/news/news/2006/08/butchart_et_al_2006.pdf | journal = Oryx | volume = 40 | issue = 3| pages = 266–79 }}</ref> === Formorto de birdoj === Ĉefa epoko de formorto de birdoj okazis en Pacifiko koincide kun la alveno de homoj al diversaj insuloj de la mondoregiono, kaj tial tiujn formortojn oni studis delonge. Ĵusa studo kombinis la registritajn formortojn, ĉirkaŭ 640, kun aliaj ĉirkaŭkalkuloj enkalkulante fosiliajn registrojn, jam por la tuta mondo. La totalon de formortintaj birdospecio oni ĉirkaŭkalkulis en 1 400, nome 55 % pli ol la konataj registroj. Oni konfirmis, ke Pacifiko estas la plej damaĝita mondoregino, kun 61 % de la totalo: nome 875 formortoj, de kiuj 554 oni ne ankoraŭ dokumentis. Historie oni konsideris tri grandajn epokojn de formorto de birdoj: nome la unua, ĉirkaŭ la jaro 840 a.n.e., koincide kun la alveno de homoj al pacifikaj insularoj kiel [[Marianoj]], [[Tongo]] kaj [[Fiĝioj]], krom ĉe alilokaj insuloj kiel ĉe [[Kanarioj]]; la dua kaj plej intensa, ĉirkaŭ la jaro 1300 n.e., pro la okupado de la cetero de Pacifiko, eĉ [[Havajo]] kaj [[Nov-Zelando]]; la tria, en moderna epoko. Ĝis nun homoj estus okazigintaj la perdon de ĉirkaŭ 12 % de la tutmondaj birdospecioj, tio estas ĉiu naŭa.<ref>Cooke, R., Sayol, F., Andermann, T. kaj aliaj (2023). "Undiscovered bird extinctions obscure the true magnitude of human-driven extinction waves." ''Nature Communications'', 14: 8116. DOI: 10.1038/s41467-023-43445-2 Citita en "Noticias científicas" ''Aves y naturaleza'', nº 42, p. 14.</ref> === Birdoj formortintaj en moderna epoko === {{Div col|cols = 2}} * [[Aglo de Haast]] ([[16-a jarcento]], [[Novzelando]]) * [[Atitlana grebo]] (1987) * [[Granda aŭko]] (ĉ. [[1840]]) * [[Araba struto]] ([[1942]], [[Mezoriento]]) * [[Guadalupa karakaro]] ([[1900]], [[Gvadelupo]]) * [[Okulvitra kormorano]] ([[1850]], [[Maro de Beringo]]) * [[Orientkanaria ĉifĉafo]] * [[Dido (birdo)|Dido]] (1693, [[Maŭricio]]) * [[Huia]], ''Heteralocha acutirostris'' ([[20-a jarcento]], Novzelando) * [[Moao (birdo)|Moao]] ([[20-a jarcento]], Novzelando) * [[Rozkapa anaso]] ([[1936]], [[Barato]] kaj [[Bangladeŝo]]) * [[Kresta tadorno]] ([[1964]], [[Koreio]] kaj [[Rusio]]) * [[Labradora anaso]] ([[20-a jarcento]], [[Kanado]]) * [[Turnagredoj]] ([[20-a jarcento]], Novzelando) * [[Migrokolombo]] (1/9/[[1914]], [[Usono]]) * [[Rodrigesa ermitkolombo]] ([[Rodriges (insulo)|Insulo Rodriges]]) * [[Vitilevua kolombo]] ([[Fiĝio]]) * [[Vorompatrao]] ([[17-a jarcento]], [[Madagaskaro]]) {{Div col end}} == Evolua klasado == La birdoj evoluis verŝajne el malgrandaj karnovoraj [[dinosaŭro]]j. Ili estas proksimaj de la familio [[dromeosaŭredoj]]. [[Arkeopterigo]] fine de periodo [[Ĵurasio|ĵurasia]] estas la pli malnova priskribita birdo. [[Confuciusornis|Konfuceobirdoj]] frue de periodo [[kretaceo]] similas arkeopterigojn sed kun malgranda vosto. Dum kretaceo du grupoj evoluis [[Enantiornithes|kontraŭaj birdoj]] kaj [[Neornithes|modernaj birdoj]]. Kontraŭaj birdoj estis pli multnombraj sed pli primitivaj. Ili havas malvarman sangon. Kiel la dinosaŭroj ili elmortas fine de la kreteaceo. {{Klado|style=font-size:75% |label1=Aves&nbsp; |1={{klado |1=''[[Archaeopteryx]]'' (Arkeopterigo) [[Dosiero:Archaeopteryx 2B.JPG|70ra]] |label2=&nbsp;Pygostylia&nbsp; |2={{klado |1=[[Confuciusornithidae]] (Konfuceobirdo) [[Dosiero:Changchengornis 550 CER.JPG|60ra]] |label2=&nbsp;Ornithothoraces&nbsp; |2={{klado |1=[[Enantiornithes]] (kontraŭa birdo) [[Dosiero:Iberomesornis-modelB.jpg|70ra]] |label2=&nbsp;Ornithurae&nbsp; |2={{klado |1=[[Hesperornithiformes]] [[Dosiero:Hesperornis BW (white background).jpg|100ra]] |2=[[Neornithes]] (moderna birdo) [[Dosiero:AimophilaRuficeps.svg|60ra]] }} }} }} }} }} == Biologia klasado == <!--Tio sekve ne estas Biologia klasado sed Evolua klasado. Pri tio mi povas nek skribi nek traduki. Tiele ne havas sencon konservi la skemon sen klarigo. Krome estas nur tri bluaj ligoj kaj kvin ruĝaj ligoj, kiujn mi ne bluigos pro senkompetenteco. Kiu pretas utiligi tiun skemon, faru novan ĉapitron kaj reaperigu ĝin. Kani. {{Klado|style=font-size:75% |label1=Aves&nbsp; |1={{klado |1=''[[Archaeopteryx]]'' [[Dosiero:Archaeopteryx 2B.JPG|70ra]] |label2=&nbsp;[[Pygostylia]]&nbsp; |2={{klado |1=[[Confuciusornithidae]] |label2=&nbsp;[[Ornithothoraces]]&nbsp; |2={{klado |1=[[Enantiornithes]] [[Dosiero:Iberomesornis-modelB.jpg|70ra]] |label2=&nbsp;[[Ornithurae]]&nbsp; |2={{klado |1=[[Hesperornithiformes]] [[Dosiero:Hesperornis BW (white background).jpg|100ra]] |2=[[Neornithes]] [[Dosiero:Fringilla coelebs chaffinch male edit2.jpg|60ra]] }} }} }} }} }}--> 2025 estas signifa jaro en birdoklasifiko kun la unua publikigo de unuigita tutmonda listo, kiu, post kvar jaroj da laboro, harmoniigis la tri ĉefajn sendependajn tutmondajn birdolistojn: tiun de BirdLife International ([https://datazone.birdlife.org/about-our-science/taxonomy BirdLife’s Taxonomic Checklist]), tiun de la Internacia Ornitologia Kongreso ([https://www.worldbirdnames.org/new/ IOC World Bird List]), kaj tiun de la Cornell Lab of Ornithology ([https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/ eBird/Clements checklist of Birds of the World]). La fina produkto ([http://www.avilist.org/checklist/v2025/ Avilist]) inkluzivas plenan interkonsentan taksonomion kaj nomenklaturon.<ref>[http://www.avilist.org/about/ Pri Avilist]</ref> Tiu nuna tutmonda listo estas plene havebla per esperantaj [[Komunlingva nomo|komunlingvaj nomoj]] por ĉiuj birdaj ordoj, familioj, genroj kaj specioj.<ref>[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Esperanta ornitologia taksonomio]</ref>. Jen détale la birdaj [[Ordo (biologio)|ordoj]] kaj [[Familio (biologio)|familioj]]: [[Dosiero:Cassowary head frontal.jpg|eta|dekstra|250ra|Detalo de suda [[kazuaro]].]] * [[Strutoformaj birdoj]] (''Struthioniformes'') ** [[Strutonedoj|Strutedoj]] (''Struthionidae'') [[struto]] ** [[Kazuariedoj|Kazuaredoj]] (''Casuariidae'') [[kazuaro]] ** [[Dromaiedoj|Emuedoj]] (''Dromaiidae'') [[emuo]] ** [[Apterigedoj]] (''Apterygidae'') [[kivio]] ** [[Reaedoj]] (''Rheidae'') [[nanduo]] * [[Tinamoformaj birdoj]] (''Tinamiformes'') ** [[Tinamedoj]] (''Tinamidae'') [[tinamo]] * [[Sfeniskoformaj birdoj]] (''Sphenisciformes'') ** [[Pingveno|Sfeniskedoj]] (''Spheniscidae'') [[pingveno]] * [[Anseroformaj birdoj]] (Anasa ordo) (''Anseriformes'') ** [[Anhimedoj]] (''Anhimidae'') [[kriuloj]] ** [[Anseranasedoj]] (''Anseranatidae'') [[piga ansero]] ** [[Anasedoj]] (''Anatidae'') [[anasoj]], [[anseroj]], [[cignoj]] [[Dosiero:Tympanuchus cupido -Illinois, USA -male displaying-8 (1).jpg|eta|250ra|[[Prerikoko]].]] * [[Kokoformaj birdoj]] (''Galliformes'') ** [[Megapodedoj]] (''Megapodidae'') ** [[Kracedoj]] (''Cracidae'') ** [[Tetraonedoj]] (''Tetraonidae'') [[lagopo]], [[tetrao]], [[urogalo]] ** [[Fazanedoj]] (''Phasianidae'') [[fazano]]j, [[perdrikoj]] ** [[Odontoforedoj]] (''Odontophoridae'') ** [[Numidedoj]] (''Numididae'') ** [[Meleagredoj]] (''Meleagrididae'') ** [[Mesitornitedoj]] (''Mesitornithidae'') * [[Gavioformaj birdoj]] (''Gaviiformes'') ** [[Gaviedoj]] (''Gaviidae'') [[kolimboj]] * [[Podicipoformaj birdoj]] (''Podicipediformes'') ** [[Podicipedoj]] (''Podicipedidae'') [[greboj]] [[Dosiero:mute swan flies arp.jpg|eta|250ra|[[Cigno]]]] * [[Procelarioformaj birdoj]] (''Procellariiformes'') ** [[Diomedeedoj]] (''Diomedeidae'') [[albatrosoj]] ** [[Procelariedoj]] (''Procellariidae'') [[petrelo]]j ** [[Pelekanoidedoj]] (''Pelecanoididae'') [[merĝopetreloj]] ** [[Hidrobatedoj]] (''Hydrobatidae'') * [[Pelikanoformaj birdoj]] (''Pelecaniformes'') ** [[Pelikanedoj]] (''Pelecanidae'') [[pelikano]] ** [[Suledoj]] (''Sulidae'') [[suloj]] ** [[Falakrokorakedoj]] (''Phalacrocoracidae'') [[kormoranoj]] ** [[Fregatedoj]] (''Fregatidae'') ** [[Anhingedoj]] (''Anhingidae'') ** [[Faetontedoj]] (''Phaethontidae'') * [[Cikonioformaj birdoj]] (''Ciconiiformes'') ** [[Ardeedoj]] (''Ardeidae'') [[ardeoj]], [[egretardeo]] ** [[Koklearedoj]] (''Cochlearidae'') ** [[Balenocipitedoj]] (''Balaenicipitidae'') [[ŝubekulo]] [[Dosiero:Balaeniceps rex qtl2.jpg|eta|250ra|[[Ŝubekulo]].]] ** [[Skopedoj]] (''Scopidae'') [[martelbirdo]] ** [[Cikoniedoj]] (''Ciconiidae'') [[cikonioj]] ** [[Treskiornitedoj]] (''Threskiornithidae'') [[ibisoj]], [[kulerbekuloj]] * [[Fenikopteroformaj birdoj]] (''Phoenicopteriformes'') ** [[Fenikopteredoj]] (''Phoenicopteridae'') [[flamengoj]] * [[Akcipitroformaj birdoj]] (''Accipitriformes'') ** [[Katartedoj]] (''Cathartidae'') [[kondoroj]] ** [[Pandionedoj]] (''Pandionidae'') [[fiŝaglo]] ** [[Akcipitredoj]] (''Accipitridae'') [[vulturo]]j, [[aglo]]j, [[akcipitro]]j ** [[Sagitariedoj]] (''Sagittariidae'') [[sekretaribirdo]] * [[Falkoformaj birdoj]] (''Falconiformes'') ** [[Falkedoj]] (''Falconidae'') [[falkoj]] * [[Turnicoformaj birdoj]] (''Turniciformes'') ** [[Turnicedoj]] (''Turnicidae'') * [[Gruoformaj birdoj]] (''Gruiformes'') ** [[Gruo (birdo)|Gruedoj]] (''Gruidae'') [[gruo]]j ** [[Aramedoj]] (''Aramidae'') [[aramo]] ** [[Psofiedoj]] (''Psophiidae'') ** [[Raledoj]] (''Rallidae'') [[porzano]]j, [[galinolo]]j, [[Porfirio (birdo)|porfirioj]], [[fuliko]]j ** [[Heliornitedoj]] (''Heliornithidae'') * [[Eŭripigoformaj birdoj]] (''Eurypygiformes'') ** [[Eŭripigedoj]] ''Eurypigidae'' * [[Kariamoformaj birdoj]] (''Cariamiformes'') ** [[Kariamedoj]] ''Cariamidae'' * [[Otidoformaj birdoj]] (''Otidiformes'') ** [[Otidedoj]] (''Otididae'') [[otido]]j [[Dosiero:Pied Avocet.jpg|eta|250ra|[[Avoceto]].]] * [[Ĥaradrioformaj birdoj]] (''Charadriiformes'') ** [[Jakanaedoj]] (''Jacanidae'') [[jakanao]]j ** [[Rostratuledoj]] (''Rostratulidae'') ** [[Hematopedoj]] (''Haematopodidae'') [[hematopo]] ** [[Ĥaradriedoj]] (''Charadriidae'') [[vanelo]], [[pluvioj]] ** [[Pluvianeledoj]] (''Pluvianellidae'') ** [[Ibidorinkedoj]] (''Ibidorhynchidae'') ** [[Rekurbrostruledoj]] (''Recurvirostridae'') [[avoceto]], [[himantopo]] ** [[Skolopedoj]] (''Scolopacidae'') [[numenio]]j aŭ [[kurlo]]j, [[tringo]]j ** [[Dromadedoj]] (''Dromadidae'') ** [[Burinedoj]] (''Burhinidae'') [[trielo]] ** [[Glareoledoj]] (''Glareolidae'') [[kurulo]]j, [[glareolo]]j ** [[Tinokoredoj]] (''Thinocoridae'') [[tinokoro]] ** [[Ĥionidedoj]] (''Chionididae'') ** [[Sterkorariedoj]] (''Stercorariidae'') [[rabmevoj]] ** [[Mevo|Laredoj]] (''Laridae'') [[mevo]]j ** [[Ŝternedoj]] (''Sternidae'') [[ŝterno]] ** [[Rinkopedoj]] (''Rhynchopidae'') [[tondilbekulo]]j ** [[Aŭkedoj]] (''Alcidae'') * [[Pterokloformaj birdoj]] (''Pterocliformes'') ** [[Pterokledoj]] (''Pteroclidae'') * [[Kolomboformaj birdoj]] (''Columbiformes'') ** [[Rafedoj]] (''Raphidae'') ** [[Kolombedoj]] (''Columbidae'') [[kolomboj]], [[turtoj]] [[Dosiero:Hoatzin in Peru.jpg|eta|250ra|[[Hoacino]].]] * [[Psitakoformaj birdoj]] (''Psittaciformes'') ** [[Kakatuedoj]] (''Cacatuidae'') ** [[Psitakedoj]] (''Psittacidae'') * [[Kukoloformaj birdoj]] (''Cuculiformes'') ** [[Musofagedoj]] (''Musophagidae'') [[turakoj]] ** [[Kukoledoj]] (''Cuculidae'') [[kukolo]]j ** [[Opistokomedoj]] (''Opisthocomidae'') [[hoacino]] * [[Strigoformaj birdoj]] (''Strigiformes'') ** [[Titonedoj]] (''Tytonidae'') [[turstrigo]] ** [[Strigedoj]] (''Strigidae'') [[strigoj]] * [[Kaprimulgoformaj birdoj]] (''Caprimulgiformes'') ** [[Kaprimulgedoj]] (''Caprimulgidae'') [[kaprimulgoj]] * [[Steatornitoformaj birdoj]] (''Steatornithiformes'') ** [[Steatornitedoj]] (''Steatornithidae'') [[guaĉaro]] * [[Podargoformaj birdoj]] (''Podargiformes'') ** [[Podargedoj]] (''Podargidae'') [[podargoj]] * [[Niktibioformaj birdoj]] (''Nyctibiiformes'') ** [[Niktibiedoj]] (''Nyctibiidae'') [[niktibioj]] [[Dosiero:Colibri-thalassinus-001-edit.jpg|eta|250ra|<center>[[Kolibro]], <br />el la familio de plej malgrandaj birdoj.]] * [[Egoteloformaj birdoj]] (''Aegotheliformes'') ** [[Egoteledoj]] (''Aegothelidae'') [[noktokaprimulgoj]] * [[Apodoformaj birdoj|Apusoformaj birdoj]] (''Apodiformes'') ** [[Apusedoj]] (''Apodidae'') [[apusoj]] ** [[Hemiproknedoj]] (''Hemiprocnidae'') [[arbapusoj]] * [[Trokiloformaj birdoj]] ''(Trochiliformes)'' ** [[Trokiledoj]] (''Trochilidae'') [[kolibroj]] * [[Kolioformaj birdoj]] ''(Coliiformes)'' ** [[Koliedoj]] (''Coliidae'') * [[Trogonoformaj birdoj]] (''Trogoniformes'') ** [[Trogonedoj]] (''Trogonidae'') [[trogonoj]], [[kecalo]] * [[Koracioformaj birdoj]] (''Coraciiformes'') ** [[Alcedinedoj]] (''Alcedinidae'') [[alciono]] ** [[Halcionedoj]] (''Halcyonidae'') [[kukabarao]] ** [[Ceriledoj]] (''Cerylidae'') [[krestalciono]] [[Dosiero:Merops apiaster (Marek Szczepanek).jpg|eta|250ra|Eŭropa abelmanĝulo]] ** [[Todedoj]] (''Todidae'') ** [[Momotedoj]] (''Momotidae'') ** [[Meropedoj]] (''Meropidae'') [[abelmanĝuloj]] ** [[Leptosomatedoj]] (''Leptosomatidae'') ** [[Brakipteraciedoj]] (''Brachypteraciidae'') ** [[Koraciedoj]] (''Coraciidae'') [[koracio]] ** [[Upupedoj]] (''Upupidae'') [[upupo]] ** [[Fenikuledoj]] (''Phoeniculidae'') ** [[Buceredoj]] (''Bucerotidae'') [[buceroj]] aŭ [[kornobekuloj]] * [[Pegoformaj birdoj]] (''Piciformes'') ** [[Galbuledoj]] (''Galbulidae'') ** [[Bukonedoj]] (''Bucconidae'') ** [[Libiedoj]] (''Lybiidae'') [[afrikaj barbuloj]] ** [[Megalaimedoj]] (''Megalaimidae'') [[aziaj barbuloj]] ** [[Kapitonedoj]] (''Capitonidae'') [[sudamerikaj barbuloj]] ** [[Semnornitedoj]] (''Semnornithidae'') [[tukanbarbuloj]] ** [[Indikatoredoj]] (''Indicatoridae'') [[mielindikantoj]] [[Dosiero:Keel-billed Toucan-27527.jpg|eta|[[Sulfurbrusta tukano]] (Ramphastos sulfuratus)]] ** [[Ramfastedoj]] (''Ramphastidae'') [[tukanoj]] ** [[Pegedoj]] (''Picidae'') [[pegoj]], [[koltordulo]], [[pikumnoj]] * [[Paseroformaj birdoj]] (''Passeriformes'') ** [[Akantisitedoj]] (''Acanthisittidae'') ** [[Alaŭdedoj]] (''Alaudidae'') [[alaŭdoj]] ** [[Artamedoj]] (''Artamidae'') ** [[Atrikornitedoj]] (''Atrichornithidae'') ** [[Bombiciledoj]] (''Bombycillidae '') ** [[Cerebedoj]] (''Coerebidae'') ** [[Certiedoj]] (''Certhiidae'') ** [[Cinkledoj]] (''Cinclidae'')) ** [[Cinklosomatedoj]] (''Cinclosomatidae'') ** [[Cistikoledoj]] (''Cisticolidae'') ** [[Dendrokolaptedoj]] (''Dendrocolaptidae'') ** [[Dikeedoj]] (''Dicaeidae'') ** [[Dikruredoj]] (''Dicruridae'') ** [[Drepanidedoj]] (''Drepanididae'') ** [[Duledoj]] (''Dulidae'') ** [[Egitaledoj]] (''Aegithalidae'') ** [[Egitinedoj]] (''Aegithinidae'') [[Dosiero:White-crowned-Sparrow.jpg|eta|250ra|[[Blankakrona emberizo]].]] ** [[Emberizedoj]] (''Emberizidae'') ** [[Estrildedoj]] (''Estrildidae'') ** [[Eŭrilaimedoj]] (''Eurylaimidae'') ** [[Filepitedoj]] (''Philepittidae'') ** [[Formikariedoj]] (''Formicariidae'') ** [[Fringedoj]] (''Fringillidae'' ** [[Furnariedoj]] (''Furnariidae'') ** [[Hipokoliedoj]] (''Hypocoliidae'') ** [[Hirundedoj]] (''Hirundinidae'') [[hirundo]], [[murhirundo]] ** [[Ikteredoj]] (''Icteridae'') ** [[Irenedoj]] (''Irenidae'') ** [[Kaleedoj]] (''Callaeidae'') ** [[Kampefagedoj]] (''Campephagidae'') ** [[Kardinaledoj]] (''Cardinalidae'') ** [[Klimakteredoj]] (''Climacteridae'') ** [[Kloropseedoj]] (''Chloropseidae'') ** [[Konopofagedoj]] (''Conopophagidae'') [[Dosiero:Cyanocitta-cristata-004.jpg|eta|250ra|<center>[[Blua garolo]]]] ** [[Korkoraksedoj]] (''Corcoracidae'') ** [[Korvedoj]] (''Corvidae'') [[korvoj]], [[korniko]], [[monedo]], [[pigo]], [[garolo]] ** [[Kotingedoj]] (''Cotingidae'') ** [[Laniedoj]] (''Laniidae'') ** [[Malakonotedoj]] (''Malaconotidae'') ** [[Maluredoj]] (''Maluridae'') ** [[Melanokaritedoj]] (''Melanocharitidae'') ** [[Melifagedoj]] (''Meliphagidae'') ** [[Menuredoj]] (''Menuridae'') ** [[Mimedoj]] (''Mimidae'') ** [[Motaciledoj]] (''Motacillidae'') ** [[Muŝkaptuledoj]] (''Muscicapidae'') ** [[Nektariniedoj]] (''Nectariniidae'') ** [[Neositedoj]] (''Neosittidae'') [[Dosiero:Golden OrioleDE.jpg|eta|Pentraĵo de Oriolo]] ** [[Orioledoj]] (''Oriolidae'') [[oriolo]] ** [[Ortonikedoj]] (''Orthonychidae'') ** [[Pakicefaledoj]] (''Pachycephalidae'') ** [[Paradizeedoj]] (''Paradisaeidae'') ** [[Paradoksornitedoj]] (''Paradoxornithidae'') ** [[Paramitiedoj]] (''Paramythiidae'') ** [[Pardalotedoj]] (''Pardalotidae'') ** [[Paruedoj]] (''Paridae'') ** [[Paruliedoj]] (''Parulidae'') ** [[Paseredoj]] (''Passeridae'') ** [[Petroicedoj]] (''Petroicidae'') ** [[Peŭcedramedoj]] (''Peucedramidae'') ** [[Pikatartedoj]] (''Picathartidae'') ** [[Piknonotedoj]] (''Pycnonotidae'') ** [[Pipredoj]] (''Pipridae'') ** [[Pitedoj]] (''Pittidae'') ** [[Pitiriaseedoj]] (''Pityriaseidae'') ** [[Platistejredoj]] (''Platysteiridae'') ** [[Ploceedoj]] (''Ploceidae'') ** [[Polioptiledoj]] (''Polioptilidae'') ** [[Pomatostomedoj]] (''Pomatostomidae'') ** [[Prionopedoj]] (''Prionopidae'') ** [[Promeropsedoj]] (''Promeropidae'') ** [[Proneledoj]] (''Prunellidae'') ** [[Ptilogonatedoj]] (''Ptilogonatidae'') ** [[Ptilonorinkedoj]] (''Ptilonorhynchidae'') ** [[Rabdornitedoj]] (''Rhabdornithidae'') [[Dosiero:Regulus ignicapillus Roitelet triple-bandeau.jpg|eta|250ra|[[Fajroverta regolo]]]] ** [[Regoledoj]] (''Regulidae'') [[regolo]] ** [[Remizedoj]] (''Remizidae'') ** [[Rinokriptedoj]] (''Rhinocryptidae'' ** [[Silviedoj]] (''Sylviidae'') ** [[Sitedoj]] (''Sittidae'') ** [[Sturnedoj]] (''Sturnidae'') ** [[Tamnofiledoj]] (''Thamnophilidae'') ** [[Tikodromedoj]] (''Tichodromidae'') ** [[Timaliedoj]] (''Timaliidae'') ** [[Tiranedoj]] (''Tyrannidae'') ** [[Traŭpedoj]] (''Thraupidae'') ** [[Trogloditedoj]] (''Troglodytidae'' ** [[Turdedoj]] (''Turdidae'') ** [[Turnagredoj]] (''Turnagridae'') ** [[Vangedoj]] (''Vangidae'') ** [[Viduedoj]] (''Viduidae'') ** [[Zosteropedoj]] (''Zosteropidae'') == Lamarko == [[Lamarko]] konsideris la birdojn kiel '''dektria klaso''' de organizo de animaloj el la plej simplaj ([[senvertebrulo]]j) al la plej perfekta (la [[homo]]). Li difinis la birdojn kiel la unua grupo kun kompleta spirado per [[pulmo]]j, kaj ĉefe kun '''varma sango''', malkiel la proksima grupo de [[reptilio]]j. Krome la birdoj havus [[plumo]]jn anstataŭ haroj, kiel ĉe mamuloj, kaj [[flugilo]]j kiel antaŭaj membroj.<ref>Lamarko ([[Lamarck]]), ''Filozofio zoologia'', 1809. SAT-Broŝurservo, 1987. Tradukis Valo. (paĝo 128).</ref> == Taksonomio kaj evoluo == [[Dosiero:Birdoj sur jxarego.jpg|thumb|dekstre|170ra|Birdoj (oriolo, hirundo ktp.) sur ĵarego ĉe Ĝardeno Pedrilla, [[Cáceres]], Hispanio. Birdoj oftas kiel artocelo.]] En 2015 disvastiĝis artikoloj ĉefe pere de la prestiĝa [[gazeto]] ''Science'' kiuj popularigis la rezulton de ĵusaj studoj pri [[DNA]] de 45 birdospecioj, kio montris sekvojn ŝanĝantajn la ĝistiamajn taksonomiajn konsiderojn.<ref>"Descifran el genoma de las aves", Pedro Cáceres, ''Aves y naturaleza'', Madrido, 2015, nº 17, paĝoj 8 al 11.</ref> La studoj fare de la ''Avian Phylogenomics Consortium'' kunordigis la laboron de 200 sciencistoj de 20 landoj kiuj esploris pri genetikaj aspektoj rilataj al plumaro, kantakiro, evoluo de seksaj [[kromosomo]]j, dentoperdo kaj adapto al akvaj medioj. La tuto temas pri ĉirkaŭ trideko da artikoloj aperintaj kaj en ''Science'' kaj en aliaj gazetoj kiaj ''Genome Biology'' kaj ''GigaScience''. Oni klarigis aspektojn pri la [[komuna praulo]] de birdoj, [[krokodilo]]j kaj [[dinosaŭro]]j, ĉar ankaŭ oni komparis pribirdajn studojn kun la informoj el DNA de krokodiloj. Tiele oni atingis la jenajn rezultojn: * Ĉirkaŭ 95 % el la nuntempe konataj birdospecioj apartenas al la grupo [[Neoaves]]. Ili aperis en relative malgranda tempoperiodo kio malfaciligas ties studadon.<ref>Siavas Mirarab, Universitato de Teksaso, en ''Science''</ref> * Tio okazis "eksplode" dum la 10-15 milionoj da jaroj post la formorto de [[dinosaŭro]]j, tio estas antaŭ 65 milionoj da jaroj. Tiam oni plenigis la disponeblajn [[ekologia niĉo|ekologiajn niĉojn]] post la malapero de dinosaŭroj. Tio kontraŭas la popularan ideon ke birdoj floris inter 10 kaj 80 milionoj da jaroj antaŭ la malapero de dinosaŭroj. * Grupo de surteraj birdoj - inter kiuj kantobirdoj, papagoj, falkoj, strigoj, pegoj kaj agloj - havas {{N|komuna praulo}}, nome [[superpredanto]] kiu estis supre en la [[nutroĉeno]]. * El la studitaj birdospecioj, nur kvin ne estis ''Neoaves''. Kokanseroj formus apartan grupon. Strutoj kaj tinamoj ([[Paleognatoj]]) aperas en la plej antikva branĉo de la arbo. * La birdoj havas "malpezan" [[genomo]]n, tio estas, dum plej vertebruloj havas ĉirkaŭ 50 % de ripetitaj genomoj, birdoj havas nur 5 al 10 %. Rezulte oni povas konkludi, ke la plinovigoj anstataŭ derivi el nova materialo povas veni el perdo de iama materialo. * La [[geno]]j rilataj al dentoj perdiĝis en la [[komuna praularo]] antaŭ ĉirkaŭ 100 milionoj da jaroj. * Kelkaj trajtoj aperis ne per genetika evoluo sed pro [[konverĝa evoluo]], kiel la kapablo subnaĝi pere de kruroj aŭ la kantolernado.<ref>Pri tio ĝis ok diversaj artikoloj, ekzemple de Erich Jarvis.</ref> La genoj rilataj al kantoj estas parencaj de tiuj ĉe homoj por la kapablo paroli, forestaj ĉe simioj.<ref>Por la tuta ĉapitro krom la menciita "Descifran el genoma de las aves", Pedro Cáceres, ''Aves y naturaleza'', Madrido, 2015, nº 17, paĝoj 8 al 10, en sama gazeto "Nuevos puntos de vista", de Marío Díaz kaj Miguel Bastos Araújo, paĝo 11.</ref> == Proverbo == Ekzistas pluraj [[proverbo]]j pri birdo en la [[Proverbaro Esperanta]] de [[L. L. Zamenhof]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2008-08-15 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111225060747/http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php |arkivdato=2011-12-25 }}</ref>, inter ili: * {{citaĵo|''Birdo kantas laŭ sia beko.''}} * {{citaĵo|''Koniĝas birdo laŭ flugo kaj homo laŭ ago.''}} * {{citaĵo|''Tute libera, kiel birdo aera.''}} == Lingvaj kuriozaĵoj == [[Daniel Moirand]] en sia listo de proponitaj vortoj por sia traduko de [[La Libro de la mirindaĵoj]] de [[Marko Polo]] notas la vorton "birdi" por birdoĉasado, plej ofte pere de falkoj, kio estis kaj estas ofta en la popoloj centraziaj kiujn li vizitis.<ref>[[Marko Polo]], ''La Libro de la mirindaĵoj, aŭ La priskribo de la mondo'', traduko, notoj, antaŭparolo, epilogo kaj postparolo de [[Daniel Moirand]], publikigis [[UEA]], Rotterdam, [[2001]] ([[Serio Oriento-Okcidento]], n-ro 34, 445 paĝoj, p. 52) ISBN = 92-9017-075-1</ref> Tamen, tiu uzo ne estas registrita en [[PIV]], tial ke la ĝenerala signifo de "birdi" estus "esti birdo". Aliflanke [[birdumo]] aŭ birdorigardado estas observado kaj studo de birdoj per simple okula rigardo aŭ per vida plibonigo danke al uzado de binokloj aŭ teleskopoj. La distingo inter "birdumo" kaj "birdorigardado" baziĝas sur dediĉo aŭ intenseco. == Galerio == <gallery> Dosiero:Birds of the world for young people (Pl. 20) (7971271672).jpg| Dosiero:Chstematisch zusammengesteilter Wand, Bilder, Atlas zur Naturgeschichte der Bögel - von C. Gilbert Wheeler, professor der Chemie und 'Lehrer der Zoologie au der Universtat zu Chicago. LCCN2006685446.jpg| Dosiero:Handbook of birds of eastern North America, with keys to the species and descriptions of their plumages, nests, and eggs (1901) (14726007456).jpg| Dosiero:Illustrated natural history of the animal kingdom, being a systematic and popular description of the habits, structure, and classification of animals from the highest to the lowest forms, with their (Pl. 1) (8414697588).jpg| </gallery> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Literaturo == === En Esperanto === * Edward Ockey, ''Nomaro de britaj birdoj eksterdomaj, British bird names (outdoor birds), English-Esperanto-Latina-Français-Deutsch,'' Kompilita de / Compiled by Edward Ockej, 1986, dua eldono, 15 pp, kun bibliografio. == Vidu ankaŭ == {{Portalo|Biologio|Birdoj}} * [[Birda inteligento]] * [[Birdokolonio]] * [[Birdorezervejo]] * [[Birdumo]] * [[Endemiaj birdoj]] * [[Imitado ĉe birdkanto]] * [[Krioj de birdoj]] * [[Organismo]] * [[Senso (birdoj)]] {{Birdoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|q=Birdo|s=Kategorio:Birdoj|ReVo=bird}} === En Esperanto === * [http://home.swipnet.se/~w-58871/birdies/esperanto.html Esperantaj Birdnomoj far Peter Henningsson DOMUM] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050924213028/http://home.swipnet.se/~w-58871/birdies/esperanto.html |date=2005-09-24 }} * [http://www.avionary.info Avionary] Nomoj de la [[Palearkto|okcidentpalearktaj]] birdoj en 46 lingvoj, inkluzive de Esperanto. * [http://www.biolib.cz/en/taxondictionary/?elang=EN&r2e=0 Zoologiaj kaj botanikaj nomenklaturoj en diversaj lingvoj inkluzive de Esperanto] * [https://www.eventoj.hu/steb/vortaroj/birdonomoj-por-hejma-vortaro.htm Birdonomoj en Esperanto por la Hejma Vortaro] * [https://www.eventoj.hu/steb/vortaroj/birdoj-en-okc-palearkto-4-lingva-listo-2011.pdf Esperantaj nomoj de birdoj de okcidenta palearkto (Thierry Tailhades)] 2011 * [https://www.eventoj.hu/steb/vortaroj/birdoj-kun-bildoj/birdoj-kun-bildoj.htm Eŭropaj birdoj - kun bildoj] * [https://www.knutas.com/birdsearch/ The Multilingual Birdsearch Engine] * [https://web.archive.org/web/20030712182037/http://www.xs4all.nl/~pilger/wfp/birdeou8.htm Komunlingvaj nomoj de Eŭropaj birdoj] * [https://www.eventoj.hu/steb/vortaroj/birdoj-de-svedio-esperanto.html Birdoj de Svedio] * [https://www.eventoj.hu/steb/vortaroj/novzelandaj-birdoj.pdf Komunlingvaj Nomoj de Novzelandaj Birdoj. Esperanto Names of New Zealand Birds. Brian Fox] 2012 * [https://avibase.bsc-eoc.org/avibase.jsp?lang=EO Avibase - The World Bird Database], kun traduko al Esperanto pere de Google Translate. === Alilingve === * [http://ec.europa.eu/environment/nature/conservation/wildbirds/eu_species/voous_en.htm Eŭropaj birdoj] {{en}} * [http://www.birdlife.org/ BirdLife] {{en}} === Ĵusaj rimedoj === * [https://birdsoftheworld.org/bow/phylogeny Birds of the World Phylogeny Explorer] de CornellLab {{Elstara}} {{ADLS|2011|51}} <!-- kaj 52 --> {{ADLS|2019|03}} <!-- kaj 4 --> {{Havenda artikolo|Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Birdoj| ]] [[Kategorio:Dorlotbestoj]] tn20cjpgawhu05g9dli0t7x5bizzfk0 0 16644 9368485 9091220 2026-05-07T23:05:04Z MPF 100079 better pic 9368485 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Tadorno |koloro = pink |dosiero = Gravand (Tadorna-tadorna)- Ystad-2017.jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = [[Ordinara tadorno]] (ina) |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo]]j ''Aves'' |ordo = [[Anseroformaj]] ''Anseriformes'' |familio = [[Anasedoj]] ''Anatidae'' |subfamilio = [[Tadornenoj]] ''Tadorninae'' |genro = '''Tadorno''' ''Tadorna'' |genro aŭtoritato = [[Heinrich Boie|Boie]], [[1822]] |specioj de subdivizio = Specioj |subdivizio2 = [[Rusta tadorno]] ''Tadorna ferruginea''<br /> [[Sudafrika tadorno]] ''Tadorna cana''<br /> [[Aŭstralia tadorno]] ''Tadorna tadornoides''<br /> [[Varia tadorno]] ''Tadorna variegata''<br /> [[Kresta tadorno]] ''Tadorna cristata''<br /> [[Ordinara tadorno]] ''Tadorna tadorna''<br /> [[Blanka tadorno]] ''Tadorna radjah'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Tadornoj''' (''Tadorna'') estas genro de [[birdo]]j el la ordo de [[anseroformaj]], familio de [[anasedoj]], kun multkolora plumaro kaj ruĝaj beko kaj kruroj. La nomiga specio estas la [[Ordinara tadorno]] (''Tadorna tadorna''). La tadornoj estas grupo de grandaj ofte duonsurteraj akvobirdoj, kiuj povas esti vidataj kiel intermezaj inter anseroj (''Anserenoj'') kaj anasoj. Ili estas mezgrandaj (ĉirkaŭ 50–60&nbsp;cm longaj) akvobirdoj de la [[Malnova Mondo]]. Ambaŭ seksoj estas iom malsimile laŭkolore en plej specioj, kaj ĉiuj havas karakteran supraflugilan koloraron dumfluge: nome triarangaj formas verdan [[speguleto]]n, duarangaj kaj unuarangaj estas nigraj, kaj la flugilkovriloj estas blankaj. Ties dieto konsistas el malgrandaj akvobordaj animaloj (maraj [[heliko]]j, [[krabo]]j ktp.) same kiel [[herbo]]j kaj aliaj plantoj. ==Sistematiko== La genra nomo ''Tadorna'' devenas el keltaj radikoj kaj signifas "makuleca akvobirdo", simile al la [[angla]] "shelduck".<ref name="Kear">{{Citaĵo el libro|url=http://books.google.com/books?id=MfrdBcKd79wC&pg=RA1-PA439&lpg=RA1-PA439&dq=crested+shelduck#PRA1-PA441,M1|titolo=Ducks, Geese, and Swans|familia nomo=Kear|persona nomo=Janet|jaro=2005|eldoninto=Oxford University Press|ISBN=0 19 861008 4|paĝoj=420}}</ref> La tipa nomiga genro de la Tadornenoj, nome ''Tadorna'' estas tre proksima al la [[Egipta ansero]] kaj ties [[formortinta]]j parencoj el la regiono de [[Madagaskaro]], nome ''Alopochen''. Dum la klasikaj tadornoj formas grupon kiu evidente estas [[monofiletika]], la interrilatoj de tiuj, la aberacia Ordinara kaj ĉefe la Blanka tadornoj, kaj la Egipta ansero esta malmulte solvataj pere de analizoj de [[DNA]];<ref>Sraml, M.; Christidis, L.; Easteal, S.; Horn, P. & Collet, C. (1996): Molecular Relationships Within Australasian Waterfowl (Anseriformes). ''Australian Journal of Zoology'' '''44'''(1): 47-58. DOI 10.1071/ZO9960047 (HTML resumo)</ref> tiu genro povus esti [[parafiletika]]. ===Specioj=== *[[Rusta tadorno]] ''Tadorna ferruginea'' *[[Sudafrika tadorno]] ''Tadorna cana'' *[[Aŭstralia tadorno]] ''Tadorna tadornoides'' *[[Varia tadorno]] ''Tadorna variegata'' *[[Kresta tadorno]] ''Tadorna cristata'' - eble [[formortinta]] (fine de 20a jarcento?) *[[Ordinara tadorno]] ''Tadorna tadorna'' *[[Blanka tadorno]] ''Tadorna radjah'' Ostoj el [[fosilio]]j el [[Dorkovo]] ([[Bulgario]]) priskribataj kiel ''Balcanas pliocaenica'' povus fakte aparteni al tiu genro. Ili estis proponitaj eĉ kiel rilataj al la Ordinara tadorno, sed ties aĝo de komenca [[Plioceno]] faras tion ege malverŝajne. ==Referencoj== {{Projektoj|ReVo=tadorn}}{{Portalo Birdoj}} {{Referencoj}} {{birdoj}} [[Kategorio:Tadornenoj]] [[Kategorio:Anasedoj]] [[Kategorio:Anseroformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Oceanio]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] [[Kategorio:Birdoj de Eŭropo]] cux3q2zaamnnyr8nmo5pnlpvuqvtssw 0 17326 9368377 9297376 2026-05-07T19:29:35Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368377 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blanka cikonio |dosiero = Аисты на гнезде (Ciconia ciconia).jpg |dosiero2=Stork (Palic, Serbia).jpg | dosiero larĝo=300px | dosiero2 larĝo=300px | priskribo de dosiero=[[Dosiero:Klapperstorch.ogg|eta|Alvoko]] | priskribo de dosiero2= |regno = [[Bestoj]] ''Animalia'' |regno2 = besto |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Cikonioformaj birdoj]] ''Ciconiiformes'' |familio = [[Cikoniedoj]] ''Ciconiidae'' |genro = [[Cikonio]] ''Ciconia'' |statuso = LC |dunomo = ''Ciconia ciconia'' |dunomo aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]] |mapo de vivoteritorioj = WhiteStorkMap.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Natura [[arealo]]; proksimumaj teritorioj kaj migrovojoj;<br> verde: reproduktaj teritorioj; blue: vintrejoj. ruĝe: migrovojoj. |vikispecio = Ciconia ciconia |komunejo = Ciconia ciconia }} La '''Blanka cikonio''' (''Ciconia ciconia'') estas tre granda kaj konata birdospecio de la familio [[Cikoniedoj]] de [[Eŭropo]] kaj [[Afriko]] (vintre). Temas pri disvastigita sed malkreskinta specio kiu vivas en la mezvarmaj regionoj de Eŭropo kaj elmigras al Afriko vintre. == Priskribo == Ties [[plumaro]] estas precipe blanka, kun nigra en flugiloj. Plenkreskuloj havas longajn ruĝajn krurojn kaj longajn pintecajn ruĝajn bekojn, kaj averaĝe estas 100–115&nbsp;cm longaj el bekopinto al vostofino, kun enverguro de 155–215&nbsp;cm. Ambaŭ [[subspecio]]j, kiuj diferencas iome laŭgrande, reproduktiĝas en Eŭropo (norde ĝis [[Finnlando]]), nordokcidenta Afriko, sudokcidenta Azio (oriente al suda [[Kazaĥio]]), kaj suda Afriko. La Blanka cikonio estas long-distanca [[birdomigrado|migranto]], kiu vintras en Afriko el tropika subsahara Afriko tiom sude kiom ĝis [[Suda Afriko]], aŭ en la [[Hinda subkontinento]]. Dum migrado inter Eŭropo kaj Afriko, ĝi evitas trapasi la [[Mediteranea Maro|Mediteranean Maron]] kaj devojiĝas tra [[Levantenio]] oriente aŭ tra la [[Ĝibraltara Markolo]] okcidente, ĉar la [[termiko]]j el kiuj ĝi dependas ne formiĝas super akvo. Tiu ĉi specio estas [[Predado|predanto]], kaj manĝas ampleksan gamon de animala predo, inklude insektojn, fiŝojn, amfibiojn, reptiliojn, malgrandajn mamulojn, kaj malgrandajn birdojn. Ili prenas plej manĝon surgrunde, inter malalta vegetaĵaro, kaj el neprofunda akvo. Ĝi estas [[monogama]] reproduktulo, sed ne formas parojn porvivajn. Ambaŭ membroj de la paro konstruas grandan neston el bastonetoj, kiu povas esti uzata dum kelkaj jaroj. Ĉiujare la ino povas demeti kutime 4 [[ovo]]jn, kiuj estos [[kovado|kovataj]] dum 33–34 tagoj. Ambaŭ gepatroj siavice kovas la ovojn kaj ambaŭ manĝigas la idojn. [[Elnestiĝo]] okazas 58–64 tagojn post eloviĝo, kaj gepatra nutrado pluas dum pliaj 7–20 tagoj. La Blanka cikonio estis kategoriita kiel ''[[Malplej Zorgiga]]'' fare de la [[Internacia Unio por la Konservo de Naturo]] (IUCN). Ĝi profitis el homa agado dum la [[Mezepoko]] dum oni faris arbarklarigadon, sed la ŝanĝoj en farmometodoj kaj industriigo estis tialo de ties malpliiĝo kaj malapero el partoj de Eŭropo en la 19a kaj komenco de la [[20a jarcento]]j. Programoj por konservado kaj [[reenmeto]] tra Eŭropo rezultis en fakto ke la Blanka cikonio plureproduktiĝas en [[Nederlando]], [[Belgio]], [[Svisio]] kaj [[Svedio]]. Ĝi havas kelkajn naturajn predantojn, sed povas esti gastiganto de kelkaj tipoj de parazitoj; la plumaro estas hejmo de [[Mallophaga]] kaj de plum-akaroj, dum la grandaj nestoj povas enhavi diversajn gamojn de mezostigmataj [[akaro]]j. Tiu rimarkinda birdo estas bazo de multaj legendoj tra sia teritorio, el kiuj la plej konata estas la historio de beboj alportataj de cikonioj. [[Dosiero:Ciconia ciconia.jpg|eta|250ra]] == Taksonomio kaj evoluo == [[Dosiero:Ciconia ciconia2.jpg|eta|dekstre|250ra|Du plenkreskuloj en Germanio]] La Blanka cikonio estis unu el multaj birdospecioj origine priskribitaj de [[Karolo Lineo]] en sia majstroverko de [[1758]] nome ''[[Systema Naturae]]'',<ref>{{cite book | last= Linnaeus | first =Carl | authorlink=Carolus Linnaeus | title=Systema Naturae per Regna Tria Naturae, Secundum Classes, Ordines, Genera, Species, cum Characteribus, Differentiis, Synonymis, Locis. Tomus I. Editio decima, reformata | publisher= (Laurentii Salvii)|location=[[Stokholmo|Holmiae]] | language = Latin | year=1758| page= 142| url=http://www.archive.org/stream/carolilinnaeisy00gesegoog#page/n151/mode/1up}}</ref> kie ĝi ricevis la dunoman nomon de ''Ardea ciconia''. Ĝi estis reklasita al (kaj elektita kiel [[tipa specio]] de) la nova [[genro]] ''[[Ciconia]]'' fare de franca [[zoologo]] [[Mathurin Jacques Brisson]] en [[1760]].<ref name= Brisson1>{{Citaĵo el libro|titolo=Ornithologie ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, espéces & leurs variétés|familia nomo=Brisson|persona nomo=Mathurin Jacques|jaro=1760|volumo=1|loko=Parizo, Francio|eldoninto=C. J. B. Bauche|paĝo=48|lingvo=Franca}}</ref><ref name="boles05">{{Cite journal|last=Boles|first=Walter E.|year=2005|title=A Review of the Australian Fossil Storks of the Genus ''Ciconia'' (Aves : Ciconiidae), with the description of a new species|journal=Records of the Australian Museum|volume=57|issue=2|pages=165–78|issn=0067-197|url=http://australianmuseum.net.au/Uploads/Journals/18014/1440_complete.pdf|accessdate=26a Januaro 2011}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120930000409/http://australianmuseum.net.au/Uploads/Journals/18014/1440_complete.pdf |date=2012-09-30 }}</ref> Kaj la genra kaj la specia nomoj, ''cǐcōnia'', estas la [[latina]] vorto por "cikonio",<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=An Elementary Latin Dictionary|aŭtoro=Lewis, Charlton Thomas; Kingery, Hugh Macmaster|jaro=1918|loko=New York, New York|eldoninto=American Book Company|ISBN=0-19-910205-8|paĝo=126}}</ref> de kie devenas la nomo en Esperanto kaj de tiu ĉi tipa specio kaj de la tuta genro, jam origine registrita en klasikaj verkoj de [[Horacio]] kaj de [[Ovidio]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Cassell's Latin Dictionary|familia nomo=Simpson|persona nomo=D.P.|jaro=1979|eldono=5|loko=Londono|eldoninto=Cassell Ltd.|ISBN=0-304-52257-0|paĝo=103}}</ref> Estas du [[subspecio]]j: * ''C. c. ciconia'', la [[subspecio#Nomiga subspecio|nomiga subspecio]] priskribita de Linnaeus en 1758, reproduktiĝas el Eŭropo al nordokcidenta Afriko kaj plej okcidenta Azio, kaj en suda Afriko, kaj vintras ĉefe en Afriko sude de la [[Sahara Dezerto]],<ref name=hbw>Elliott 1992, pp. 460–61.</ref> kaj kelkaj birdoj vintras en Barato,<ref name="HBIP1">{{Citaĵo el libro|titolo=Handbook of the Birds of India and Pakistan, Volume 1|familia nomo=Ali|persona nomo=Salim|kunaŭtoroj=Ripley, S. Dillon|jaro=2001|eldono=2 (paperback)|loko=India|eldoninto=Oxford University Press|ISBN=0-19-565934-1|paĝoj=99–101}}</ref> dum aliaj restas en suda Hispanio. * ''C. c. asiatica'', priskribita de la rusia naturalisto [[Nikolaj Severcov]] en 1873, reproduktiĝas en [[Turkestano]] kaj vintras el Irano al Barato. Ĝi estas iome pli granda ol la nomiga subspecio.<ref name="hbw"/><ref name="RasmussenBSA2">{{Citaĵo el libro|titolo=Birds of South Asia: The Ripley Guide|familia nomo=Rasmussen|persona nomo=Pamela C.|kunaŭtoroj=Anderton, John C.|jaro=2005|volumo=2|eldoninto=Washington: Smithsonian Institution and Barcelona: Lynx edicions|ISBN=84-87334-66-0|paĝo=63}}</ref> La cikonia familio enhavas ses genrojn en tri larĝaj grupoj: la mikterioj kaj anastomoj (''[[Mycteria]]'' kaj ''[[Anastomus]]''), la grandaj cikonioj (''[[Ephippiorhynchus]]'', ''[[Jabiru]]'' kaj ''[[Leptoptilos]]''), kaj la "tipaj" cikonioj, ''[[Ciconia]]''. La tipaj cikonioj estas la Blanka cikonio kaj ses aliaj [[vivanta taksono|vivantaj]] specioj,<ref name=HBW437>Elliott 1992, p. 437.</ref> kiuj estas karakteraj pro rekta pinteca beko kaj ĉefe nigrablanka plumaro.<ref name = kahl>{{cite journal | last= Kahl | first= M. Philip | year= 1987| title= An Overview of the Storks of the World | journal= Colonial Waterbirds | volume= 10 | issue = 2 | pages= 131–34 | url = | doi =10.2307/1521251 | issn = 0738-6028}}</ref> Ties plej proksima parenco estas la pli granda, nigrabeka [[orienta cikonio]] (''Ciconia boyciana'') de [[Orienta Azio]], kiu estis iam klasita kiel subspecio de la Blanka cikonio,<ref name="hbw"/> kaj la [[Magvaria cikonio]] (''C.&nbsp;maguari'') de Sudameriko. Tre proksima evolua rilataro ene de ''Ciconia'' estas sugestita de kondutaj similaĵoj kaj, bioĥemie, pere de analizoj kaj de gensekvencoj de mitokondria [[citokromo b|citokromo ''b'']] kaj de [[DNA|DNA-DNA hibridado]].<ref name="Slikas1997">{{Cite journal|last=Slikas|first=Beth|year=1997|title=Phylogeny of the Avian Family Ciconiidae (Storks) Based on Cytochrome ''b'' Sequences and DNA–DNA Hybridization Distances|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=8|issue=3|pages=275–300|issn=1055-7903|doi=10.1006/mpev.1997.0431|pmid=9417889}}</ref> === Fosilia registro === [[Dosiero:Ciconia alba 119.jpg|maldekstra|eta|Skeleto]] Oni malkovris fosilion de ''Ciconia'' reprezente kaj la foran kaj la malforan pintojn de dekstra [[humero]] en kuŝejoj de la [[Mioceno]] de la [[insulo Rusinga]], [[Lago Viktorio]], [[Kenjo]].<ref name=Dykes2008/> La 24–6 milionjaraĝa fosilio povus esti originita de ĉu Blanka cikonio aŭ de [[Nigra cikonio]] (''C.&nbsp;nigra''), kiuj estas specioj de ĉirkaŭ sama grando kun tre similaj ostostrukturoj. La kuŝejoj de meza [[Mioceno]] de la [[insulo Maboko]] alportis pliajn restojn.<ref name=Dykes2008>{{Cite journal|year=2008|title=New Records of Fossil 'Waterbirds' from the Miocene of Kenya|journal=American Museum Novitates|issue=3610|issn=0003-0082|id={{hdl|2246/5906}}|author=Dykes, Gareth J.; Alexander, Cyril Walker}}</ref> == Aspekto == [[Dosiero:Ciconia ciconia - 01.jpg|eta|maldekstre|250ra|Dumfluge en Germanio. Blankaj cikonioj flugas havante siajn kolojn foretende.|maldekstra|alt=White bird with black flight feathers, long legs and a long neck soars against a hazy blue sky.]] La Blanka cikonio estas blanka kun mezo da nigro en la flugiloj. Ĝi havas ruĝajn longan bekon kaj krurojn. Stare kaj ĉefe dumfluge ĝi diferenciĝas de la [[Nigra cikonio]] pro tio, ke la nigra havas nigrajn preskaŭ la tuton de la flugiloj, kapon kaj longan kolon. La Blanka cikonio estas granda birdo. Ĝi havas longon de 100–115&nbsp;cm,<ref>Pro konvencio, longo estas mezurata el bekopinto al vostopinto de mortinta birdo (aŭ haŭto) kuŝe surdorse.</ref><ref>{{cite book |title=Handbook of the Birds of Europe, the Middle East and North Africa: Birds of the Western Palearctic, Volume 1, Ostrich to Ducks |publisher=Oxford University Press |year=1977 |isbn=0-19-857358-8 |editors=Cramp, Stanley |page=3}}</ref> kaj stare alton de 100–125&nbsp;cm. La enverguro estas de 155–215&nbsp;cm kaj ties pezo estas 2.3–4.4&nbsp;kg.<ref>Mead, C. kaj Ogilvie, M. (2007) The Atlas of Bird Migrations: Tracing the Great Journeys of the Worlds Birds</ref> Kiel ĉe ĉiuj cikonioj, ankaŭ tiu ĉi havas longajn krurojn -la [[tarso]] estas de 20 al 25&nbsp;cm longa-, longan kolon kaj longan, rektan pintecan [[beko]]n -iom pli longa ĉe maskloj kun 15 al 17&nbsp;cm dum 14 al 17&nbsp;cm ĉe inoj-.<ref name=HBW437/> La suba makzelo estas pli anguleca ĉe la maskloj kaj pli rekteca ĉe la inoj. Ambaŭ seksoj estas identaj laŭ aspekto, escepte ke maskloj estas pli grandaj ol inoj averaĝe.<ref name="hbw"/> La [[plumaro]] estas ĉefe blanka kun nigraj [[flugoplumo]]j kaj flugil[[kovrilo]]j; la nigra koloro estas kaŭzata de pigmenta [[melanino]].<ref name= grande>{{cite journal | last= Grande | first= Juan Manuel | coauthors= Negro, Juan José; María Torres, José | year= 2004| title= The evolution of bird plumage colouration; a role for feather-degrading bacteria? | journal= Ardeola | volume= 51 | issue = 2 | pages= 375–383 | url =http://www.georgealozano.com/papers/Grande2004The.pdf |format =PDF | accessdate=[[2-a de aprilo]] [[2011]]| doi = }}</ref> La brustoplumoj estas longaj kaj hirtaj formante kolumon kiu estas uzata en kelkaj pariĝadaj ceremonioj memmontradaj.<ref name=BWP335>Cramp 1977, p. 335.</ref> La [[iriso]]j estas brunecaj al grizaj, kaj la haŭtaĵo de [[ĉirkaŭokulo]] estas nigra. Plenkreskulo havas brilruĝajn bekojn kaj krurojn,<ref name="hbw"/> kies koloro devenas el [[karotenoido]] en la dieto. En partoj de Hispanio, studoj montris, ke tiu pigmento estas bazata sur [[astaksantino]] atingita el enmetita specio de [[Kankro (besto)|kankro]] nome [[Luiziana kankro]], ''[[Procambarus clarkii]]'', kaj la brilruĝa bekokoloro montriĝas eĉ en idoj, kontraste kun la pli senkoloraj bekoj de junuloj de Blanka cikonio aliloke.<ref>{{Cite journal| journal= Comparative Biochemistry and Physiology Part B |volume=126|issue=3 |year=2000| pages= 347–52|title=Astaxanthin is the Major Carotenoid in Tissues of White Storks (''Ciconia ciconia'') Feeding on Introduced Crayfish (''Procambarus clarkii'' )|author=Negro, Juan José; Garrido-Fernandez, Juan | doi=10.1016/S0305-0491(00)00180-2 }}</ref> Kiel ĉe aliaj cikonioj, la flugiloj estas longaj kaj larĝaj kaj permesas la birdojn ŝvebi.<ref name=HBW438>Elliott 1992, p. 438.</ref> Dum flugilfrapado por [[birdoflugo|flugo]] ties flugilfrapoj estas malrapidaj kaj regulaj. Ĝi flugas havante sian kolon foretende antaŭen kaj siajn longajn krurojn ankaŭ foretende preter la fino de sia mallonga vosto. Ĝi piediras per malrapida kaj majesta irmaniero havante sian kolon etende. Kontraste, ĝi ofte ĝibigas sian kapon inter siajn ŝultrojn dumripoze.<ref name=BWP328/><!-- cites previous three sentences --> La [[Mudo#Birdoj|mudo]] ne estis ankoraŭ sufiĉe studita, sed ŝajne okazas tra la tutan jaron, kaj la unuarangaj flugoplumoj estas anstataŭataj dum la [[reprodukta sezono]].<ref name=BWP335/> [[Dosiero:Ciconia ciconia -Vogelpark Avifauna, The Netherlands -juvenile-8a.jpg|eta|dekstra|altdekstre|alt=Head, neck and upper body of a white stork with a long beak with is reddish at the base fading to black at the tip|Aĝa junulo ĉe [[Vogelpark Avifauna]], [[Nederlando]]. Bekoj iĝas ruĝaj komence el la bazo.]] Post eloviĝo la junulo de Blanka cikonio estas parte kovrata de mallonga, disa, blankeca [[lanugo]]. Tiu frua lanugo estas anstataŭata post ĉirkaŭ unu semajno per pli densa ŝirmo de laneca blanka lanugo. Post la tria semajno, la junulo akiras nigrajn skapulojn kaj [[flugoplumo]]jn. Post eloviĝo la ido havas rozkolorecajn krurojn, kiuj iĝas grizecnigraj dum aĝas. Ties beko estas nigra kun bruneca pinto.<ref name=BWP335/> ĉe [[elnestiĝo]], la junula plumaro estas simila al tiu de plenkreskulo, kvankam ties nigraj plumoj estas ofte nuancaj al bruna, kaj ties beko kaj kruroj estas pli senkolorece brunecruĝaj aŭ oranĝaj. La beko estas tipe oranĝa aŭ ruĝa kun pli malhela pinto.<ref name=BWP328>Cramp 1977, p. 328.</ref> La beko akiras la plenkreskulan ruĝan koloron la venontan someron, kvankam la nigraj pintoj restas ĉe kelkaj individuoj, dum ĉe aliaj (ekzemple en Hispanio) la beko ruĝiĝas antaŭe pro efiko de dieto ([[Luiziana kankro]]). Junaj cikonioj akiras plenkreskan plumaron ĉe ties dua somero.<ref name=storch11>Van den Bossche 2002, p. 11.</ref><!-- also cites the bit about young bill being orange or red with black tip --> === Similaj specioj === Ene de la teritorio de la Blanka cikonio, ĝi estas tre distinga vidata surgrunde aŭ ĉeneste, sed vidata de malproksime dumfluge, ĝi povas esti konfuzata kun kelkaj aliaj similaj subflugilaj bildoj, kiaj tiuj de la [[Ibisa mikterio]] (''Mycteria ibis''), [[Blanka pelikano]] (''Pelecanus onocrotalus''), kaj de la [[Kadavrogrifo]] (''Neophron percnopterus'').<ref name=BWP328/> La Ibisa mikterio estas identigata pro sia nigra vosto kaj pli longa, iome kurba, flava beko. La Blanka cikonio tendencas ankaŭ esti pli granda ol la Ibisa mikterio.<ref name=SABirds/> La Blanka pelikano havas mallongajn krurojn kiuj ne etendas preter ties vosto, kaj ĝi flugas havante kolon kuntirite, kun la kapo ĉe ties fortika korpo, kio havigas al ĝi diferencan flugokonturon.<ref>Cramp 1977, p. 228.</ref> Pelikanoj ankaŭ kondutas diference, ŝvebe ordege, en sinkroniaj aroj pli ol kiel senorganizaj grupoj de individuoj kiel faras la Blanka cikonio.<ref>Svensson kaj Grant 1999, p. 26.</ref> La Kadavrogrifo estas multe pli malgranda, kun longa kojnforma vosto, pli mallongaj kruroj kaj malgranda flavecnuanca kapo post mallonga kolo.<ref>Svensson kaj Grant 1999, p. 74.</ref> La [[Ordinara gruo]], kiu povas ankaŭ aspekti blankanigra antaŭ forta lumo, montras pli longajn krurojn kaj pli longan kolon dumfluge.<ref>Svensson kaj Grant 1999, p. 34.</ref> Vidata de malproksime kaj sub forta lumo, la subflugiloj de la [[Nigra cikonio]] (''Ciconia nigra'') povas aspekti palaj kaj okazigi konfuzon kun la Blanka cikonio. <gallery> Dosiero:Yellow-billed Stork Mycteria ibis in Tanzania 4631 cropped Nevit.jpg|alt=Photo de tantale ibis|[[Ibisa mikterio]] dumfluge. Dosiero:Djoudj - Pelican (2).JPG|alt=Photo de pélicans|[[Blanka pelikano|Blankaj pelikanoj]] dumfluge. Dosiero:Neophron percnopterus -flight-8b.jpg|alt=Photo de vautour|[[Kadavrogrifo]] dumfluge. Dosiero:Hula 179a.jpg|alt=Photo de grue cendrée|[[Ordinara gruo]] dumfluge. </gallery> === Aliaj karakterizaĵoj === [[Dosiero:Ooievaar in het Zwin.jpg|eta|dekstre]] * Longeco: 95–115&nbsp;cm (averaĝe 110&nbsp;cm) * Enverguro: 185–215&nbsp;cm * Pezo: 2,5-4,5&nbsp;kg (mezkvante 3,3&nbsp;kg) * Ovoj: normale 3-5 sed ankaŭ nur 2 aŭ ĝis 6 (meznombre 4) * [[Kovado]]: 32-34 tagoj * Kovadotempo: marto (en [[Hispanio]]), aprilo ĝis junio en meza Eŭropo * Vivlongeco: ĉ. 10-12 jaroj (rekordo 26 jaroj) == Disvastiĝo kaj habitatoj == [[Dosiero:Stork 1000798.JPG|maldekstre|eta|250ra|Aro manĝante en Turkio. La Blankaj cikonioj evitas areojn kun alta herbaro aŭ arbustaro.|alt=Several black and white birds with long red legs and long red beaks walk in a green grassy area.]] Antaŭe la Blanka cikonio vivis preskaŭ en tuta [[Eŭropo]] sen [[Skandinavio]] kaj en partoj de [[Azio]]. Hodiaŭ la disvastiĝo de la Blanka cikonio estas iomete pli malgranda, ekzemple en [[Francio]] ne plu estas multaj blankaj cikonioj. Estas du grandaj populacioj, la sudokcidenta: [[Hispanio]], [[Portugalio]], [[Maroko]], [[Alĝerio]] (3498 paroj en jaro 2000), kaj la orienta (limoj ĉirkaŭ [[Hungario]], [[Slovenio]], [[Kroatio]], [[Serbio]] -kie oni facile povas vidi ilin nesti sur vojrandaj elektrodratfostoj kaj sur domoj-, [[Germanio]], [[Estonio]], [[Volgo]], [[Danubo]] kaj okcidenta [[Turkio]]). La [[nomiga raso]] de la Blanka cikonio havas ampleksan sed disan someran teritorion tra Eŭropo, ĉefe en la [[Iberia Duoninsulo]] kaj Nordafriko okcidente, kaj multe de orienta kaj centra Eŭropo, kun 25 % el la tutmonda populacio koncentre en Pollando,<ref>{{Cite journal|last=Chernetsov|year=2006|title=Sex-Related Natal Dispersal of White Storks (''Ciconia ciconia'') in Poland: How Far and Where to?|journal=The Auk|volume=123|issue=4|pages=1103–09|url=http://www.zin.ru/rybachy/chernetsov-pdf/PDF21a.pdf | format=PDF | doi = 10.1642/0004-8038(2006)123[1103:SNDOWS]2.0.CO;2|issn=0004-8038|first1=Nikita|last2=Chromik|first2=Wiesław|last3=Dolata|first3=Pawel T.|last4=Profus|first4=Piotr|last5=Tryjanowski|first5=Piotr }}</ref> same kiel ĉe partoj de okcidenta Azio. La populacio ''asiatica'' de ĉirkaŭ 1450 birdoj estas limigita al la regiono de [[Centra Azio]] inter [[Aralo]] kaj [[Ŝinĝango]] en nordokcidenta [[Ĉinio]].<ref name=storch10>Van den Bossche 2002, p. 10.</ref><ref>{{Cite journal|volume=4 |url=http://www.archive.org/stream/strayfeathersjou41876hume#page/99/mode/1up|year=1876| title=A contribution to the ornithology of eastern Turkestan| author= Scully, John| journal=Stray Feathers|pages=41–205}}</ref> La populacio de Ŝinĝango eble iĝis [[formortinta]] ĉirkaŭ [[1980]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Abstract Volume. 23rd International Ornithological Congress, Beijing, August 11–17, 2002|aŭtoro=Ma, Ming; Dai, Cai|jaro=2002|ĉapitro=The fate of the White Stork (''Ciconia ciconia asiatica'') in Xinjiang, China|paĝo=352}}</ref> [[birdomigrado|Migrovojoj]] etendas la teritoriojn de tiu specioj en multaj partoj de Afriko kaj Barato. Kelkaj populacioj uzas la orientan migrovojon, kiu pasas tra [[Israelo]] en orientan kaj centran Afrikon.<ref name=Berthold>{{Cite journal|title=Detection of a New Important Staging and Wintering Area of the White Stork ''Ciconia ciconia'' by Satellite Tracking|author=Berthold, Peter; Van Den Bossche, Willem; Fiedler, Wolfgang; Kaatz, Christoph; Kaatz, Michael; Leshem, Yossi; Nowak, Eugeniusz; Querner, Ulrich|journal=Ibis|volume=143|issue=4|pages=450–55|year=2001|doi=10.1111/j.1474-919X.2001.tb04946.x|url=http://www.tau.ac.il/lifesci/departments/zoology/members/leshem/documents/19.pdf|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-01|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110628184948/http://www.tau.ac.il/lifesci/departments/zoology/members/leshem/documents/19.pdf|arkivdato=2011-06-28}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.tau.ac.il/lifesci/departments/zoology/members/leshem/documents/19.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110628184948/http://www.tau.ac.il/lifesci/departments/zoology/members/leshem/documents/19.pdf |arkivdato=2011-06-28 }}</ref><ref name=shamounbaranes03>{{Cite journal|url=http://www.tau.ac.il/lifesci/zoology/members/yom-tov/articles/The_effect_of_wind.pdf |format=PDF |author=Shamoun-Baranes, Judy; Baharad, Anat; Alpert, Pinhas; Berthold, Peter; Yom-Tov, Yoram; Dvir, Yoav; Leshem, Yossi |title=The Effect of Wind, Season and Latitude on the Migration Speed of White Storks ''Ciconia ciconia'', Along the Eastern Migration Route |journal=Journal of Avian Biology|volume=34|pages=97–104|year=2003|doi=10.1034/j.1600-048X.2003.03079.x}}</ref> Oni konis kelkajn registrojn de reproduktado el Suda Afriko ekde 1933 en [[Calitzdorp]], kaj oni scias, ke ĉirkaŭ 10 birdoj reproduktiĝis ekde la [[1990-aj jaroj]] ĉe [[Bredasdorp]].<ref name=RSA>{{Citaĵo el libro|url=http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/083.pdf|titolo=The Atlas of Southern African Birds. Volume 1. Non-passerines|aŭtoro=Allan, David G.|jaro=1997|ĉapitro=White Stork|eldoninto=BirdLife South Africa|ISBN=0-620-20729-9|paĝoj=82–83|redaktinto=Harrison, J.A.; Allan, D.G.; Underhill, L.G.; Herremans, M.; Tree, A.J. Parker, V.; Brown, C.J. (eds)}}</ref> Malgranda populacio de Blankaj cikonioj vintrumas en Barato kaj supozeble devenas ĉefe el populacio de ''C.&nbsp;c.&nbsp;asiatica''<ref name="RasmussenBSA2"/> ĉar aroj de ĝis 200 birdoj estis observataj dum printempa migrado komence de la [[1900-aj jaroj]] tra la [[valo Kuram]].<ref>{{Cite journal|author=Whitehead, Charles Hughes Tempest |year=1911| title= On the Birds of Kohat and the Kurram Valley. Northern India. Part 3|pages=954–80|volume=20|issue=4| journal=Journal of the Bombay Natural History Society}}</ref> Tamen, birdoj [[birdoringado|ringitaj]] en Germanio estis rekuperataj en okcidenta ([[Bikaner]]) kaj suda ([[distrikto Tirunelveli|Tirunelveli]]) Barato.<ref name="HBIP1"/><ref>{{Cite journal|author= Prater, Stanley Henry |authorlink=Stanley Henry Prater|year= 1931| title= The Migration of the White Stork ''Ciconia ciconia'' |journal= Journal of the Bombay Natural History Society |volume=35 |issue=2|page=459}}</ref> Oni registris maltipan specimenon kun ruĝa ĉirkaŭokula haŭtaĵo, nome karaktero de la Orienta blanka cikonio<ref>{{Cite journal|author= Jadeja, Vijayraj; Vyas, Raju; Parasharya, B.M. |year=1998| title= Record of ''Ciconia ciconia asiaticus'' from Indian Territory| journal= Journal of the Bombay Natural History Society |volume=95 |issue=1|page=113}}</ref> kaj necesas plua studo de la barata populacio.<ref name="RasmussenBSA2"/> Norde de la reprodukta teritorio, ĝi estas pasomigranto aŭ [[Vaganteco (biologio)|vaganto]] en [[Finnlando]], [[Granda Britio]], [[Islando]], [[Irlando]], [[Norvegio]], kaj [[Svedio]], kaj okcidente ĝis [[Acoroj]] kaj [[Madejro]]. En ĵusaj jaroj, ties teritorio etendis al okcidenta [[Rusio]].<ref name=BWP>{{Citaĵo el libro|titolo=The Birds of the Western Palearctic Concise Edition (2 volumes)|familia nomo=Snow|persona nomo=David|jaro=1998|loko=Oxford, UK|eldoninto=Oxford University Press|ISBN=0-19-850188-9|paĝoj=141–43|redaktinto=Perrins, Christopher M}}</ref><ref name=sixthcensus>{{Cite book|author=Thomsen, Kai-Michael; Hötker, Hermann|year=2006|chapter=The Sixth International White Stork Census: 2004–2005|title=Waterbirds Around the World|editors=Boere G.C., Galbraith C.A., Stroud D.A. (eds)|publisher=The Stationery Office|place=Edinburgh, UK|pages=493–95|url=http://www.jncc.gov.uk/PDF/pub07_waterbirds_part4.3.18.pdf|isbn=978-0-11-497333-9}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110304124606/http://www.jncc.gov.uk/PDF/pub07_waterbirds_part4.3.18.pdf |date=2011-03-04 }}</ref> [[Dosiero:Stork in love.jpg|eta|alt=Photo de 2 cigognes|Du kopulaciantaj gecikonioj en [[Nederlando]].]] La preferataj manĝohabitatoj de la Blanka cikonio estas herbejaj prerioj, farmaj kaj neprofundaj humidejoj. Ĝi evitas areojn kun alta herbaro aŭ arbustaro.<ref name=Johst>{{Cite journal|author=Johst, Karin; Brandl, Rolan; Pfeifer, Robert |year= 2001| title=Foraging in a Patchy and Dynamic Landscape: Human Land Use and the White Stork| journal = Ecological Applications| volume= 11|pages= 60–69| doi=10.1890/1051-0761(2001)011[0060:FIAPAD]2.0.CO;2|issn=1051-0761}}</ref> En la areo de [[Ĉernobilo]] de norda [[Ukrainio]], la populacioj de Blanka cikonio malpliiĝis post la [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo|nuklea akcidento de 1986]] tie ĉar la farma tereno estis [[Sukcesio (ekologio)|sukcedata]] de alta herbara arbustaro.<ref>{{Cite journal|author=Samusenko, Irina|year=2004|title=Some Aspects of White Stork ''Ciconia ciconia'' Population Dynamics in the Region of Chernobyl's Accident|journal=Bird Census News|volume=13|issue=2000|pages=157–60|url=http://www.ebcc.info/wpimages/other/18-SamusenkaH.pdf|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-01|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110627090520/http://www.ebcc.info/wpimages/other/18-SamusenkaH.pdf|arkivdato=2011-06-27}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110627090520/http://www.ebcc.info/wpimages/other/18-SamusenkaH.pdf |date=2011-06-27 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.ebcc.info/wpimages/other/18-SamusenkaH.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110627090520/http://www.ebcc.info/wpimages/other/18-SamusenkaH.pdf |arkivdato=2011-06-27 }}</ref> En partoj de [[Pollando]], malriĉa natura manĝohabitato devigis tiujn birdojn serĉi manĝon ĉe [[Rubodeponejo|rubejoj]] ekde 1999.<ref>{{Cite journal|journal= European Journal of Wildlife Research | volume = 56| issue= 1| pages= 83–87 |doi= 10.1007/s10344-009-0313-0| title= White Storks, ''Ciconia ciconia'', Forage on Rubbish Dumps in Poland—a Novel Behaviour in Population | author= Kruszyk, Robert, Ciach, Michał | year=2010}}</ref> Oni registris, ke la Blanka cikonio manĝas en rubejoj ankaŭ en Meza Oriento, Hispanio, Nordafriko, kaj Suda Afriko.<ref>{{Cite journal|journal=Waterbirds|title=Foraging of White Storks ''Ciconia ciconia'' on Rubbish Dumps on Non-breeding Grounds|author= Ciach, Michał; Kruszyk, Robert|volume=33|issue=1|pages=101–04|year=2010|doi=10.1675/063.033.0112}}</ref> La Blanka cikonio reproduktiĝas en pli grandaj nombroj en areoj kun malfermaj herbejoj, ĉefe ĉe herbejaj areoj kiuj estas malsekaj aŭ laŭperiode inundataj, kaj malpli en areoj kun pli alta vegetaĵarkovro kiaj [[arbaro]]j aŭ [[arbustaro]]j.<ref name="Carrascal1993">{{Cite journal|author=Carrascal, Luis María; Bautista, Luis Miguel; Lázaro, Encarnación|year=1993|title=Geographical Variation in the Density of the White Stork ''Ciconia ciconia'' in Spain: Influence of Habitat Structure and Climate|journal=Biological Conservation|volume=65|issue=1|pages=83–87|issn=0006-3207|doi=10.1016/0006-3207(93)90200-K}}</ref> Oni trovis tiun specion reproduktantan ĝis ĉe 2,000 m de altitudo en [[Armenio]]. Ili uzas savanon, stepojn, herbejojn, humidejojn kaj farmoterenojn en vintrejaj areoj de Afriko, sed evitas tropikajn arbarojn.<ref name=RSA/> La Blanka cikonio tre probable estis helpata de homa agado dum la [[Mezepoko]] kiam arbaroj estis klarigataj kaj novaj paŝtejoj kaj farmoj estis kreataj, kaj ili troviĝis ĉe multe de Eŭropo, kun reproduktado tiom norde kiom ĝis [[Svedio]]. La Blanka cikonio estas rara vizitanto ĉe la [[Brita Insularo]], ĉar ĉirkaŭ 20 birdoj estas vidataj en Britio ĉiun jaron, sed ne estas registroj de nestumado.<ref>http://www.wildlifeextra.com/go/news/white-stork-dorset.html#cr</ref> Paro nestumis pinte de la [[katedralo]] de Sankta [[Egidio]] en [[Edinburgo]], [[Skotio]], en [[1416]].<ref>{{Cite book| page=80 |url=http://www.archive.org/stream/cu31924005489558#page/n88/mode/1up |title=Early Annals of Ornithology|author=Gurney, John Henry|year=1921|publisher=H F & G Witherby| place=London}}</ref> Populacia malpliiĝo komencis en la [[19-a jarcento]] pro [[industriiĝo]] kaj ŝanĝoj en agrikulturaj metodoj. La Blanka cikonio ne plu nestumas en multaj landoj, kaj la nunaj bastionoj de la okcidenta populacio estas en Hispanio, Ukrainio, kaj Pollando. En la [[Iberia Duoninsulo]], populacioj koncentriĝas en la sudokcidento, kaj ankaŭ tie malpliiĝis pro la agrikulturaj praktikoj,<ref name="Carrascal1993"/> (ĉefe pro [[pesticido]]j) kaj malzorgo; tamen ekde la fino de la [[1970-aj jaroj]] kaj eble danke al televida agado populariga fare de [[Félix Rodríguez de la Fuente]] komencis efektiva protektado kaj dum la [[1980-aj jaroj]] rekuperado. Studo publikita en 2005 trovis, ke la regiono [[Podhale]] de altaj teroj de suda Pollando vidis progreson de Blankaj cikonioj, kiuj unuafoje reproduktiĝis tie en 1931 kaj ekde tiam nestumis je progrese pli altaj lokoj, atingante 890 m super [[marnivelo]] en 1999. Fakuloj proponis, ke tio eble rilatas al la [[Tutmonda varmiĝo|klimata varmiĝo]], kaj al influo de aliaj animaloj kaj plantoj je pli altaj lokoj.<ref name="Tryjanowski2005">{{Cite journal|last=Tryjanowski|first=Piotr|coauthors=Sparks, Tim H.; Profus, Piotr|year=2005|title=Uphill Shifts in the Distribution of the White Stork ''Ciconia ciconia'' in Southern Poland: the Importance of Nest Quality|journal=Diversity and Distributions|volume=11|issue=3|pages=219–23|issn=1366-9516|doi=10.1111/j.1366-9516.2005.00140.x}}</ref><!-- cites both previous --> La Blankaj cikonioj kiuj alvenas al la provinco Poznań en okcidenta Pollando printempe por reproduktiĝi faris tion ĉirkaŭ 10 tagojn pli antaŭe en la lastaj dudek jaroj de la [[20a jarcento]] ol ĉe la fino de la 19a jarcento.<ref>{{Cite journal|last=Ptaszyk|year=2003|title=Changes in the Timing and Pattern of Arrival of the White Stork (''Ciconia ciconia'') in Western Poland|journal=Journal für Ornithologie|volume=144|issue=3|pages=323–29|doi=10.1046/j.1439-0361.2003.03011.x|first1=J.|last2=Kosicki|first2=J.|last3=Sparks|first3=T. H.|last4=Tryjanowski|first4=P.}}</ref> === Migrado === [[Dosiero:Whitestorkflock.jpg|eta|maldekstre|350ra|Aro dum migrado super Israelo. Migrantaj Blankaj cikonioj uzas la levilon de aeraj [[termiko]]j por plimalgrandigi la penon de longdistanca flugado.|alt=A blue sky with many tiny silhouettes of distant flying birds]] La Blanka cikonio estas [[Palearktiso|palearktisa]] [[migrobirdo]], kiu vintre migras al sudo. Migraj vojoj ne estas draste fiksita, sed tradiciigitaj. Estas du migraj vojoj, unu okcidenta tra [[Hispanio]] ([[Ĝibraltara Markolo]]) kaj unu tra orienta [[Grekio]] kaj [[Egiptio]] ([[Nilo|Nilvalo]]). Ambaŭ estas pli longaj ol 12 000 kmj. Tiu granda birdo kiu posedas larĝajn flugilojn kapablas flugi per senmova korpo kaj flugiloj malfermitaj sur varmaj termikoj, kiuj formiĝas super varmigita tero; poste ili profitas okazon por trapasi la markolojn ĉu de Ĝibraltaro ĉu de Bosforo grupe po centoj kune kun rabobirdoj. Sistema priserĉado pri migrado ekis kun [[Germanoj|germana]] ornitologo [[Johannes Thienemann]] kiu komencis ringajn studojn en 1906 ĉe la Birdobservejo Rossitten, en la [[Kurona duoninsulo]] kiu estis tiam [[Orienta Prusio]] kaj nun parto de Rusio. Kvankam ne multaj cikonioj pasis tra Rossitten mem, la observejo kunordigis la grandskalan ringadon de la specio tra tuta Germanio kaj aliloke en Eŭropo. Inter 1906 kaj la [[dua mondmilito]] oni ringigis ĉirkaŭ 100,000 cikoniojn, ĉefe junuloj, kun ĉirkaŭ 2,000 longdistancaj rekuperoj de birdoj portantaj la ringojn de Rossitten registritajn inter 1908 kaj 1954.<ref>{{cite journal |author= Sproll, Alexandra; Fiedler, Wolfgang |year= 2001 |title= Digging in old Data: Migration and Causes of Death in White Storks (''Ciconia ciconia'') according to Ringing Recovery Data of the Vogelwarte Rossitten (Eastern Prussia) before the Second World War |journal= Euring Newsletter |volume= 3 |issue= |pages= |url= http://www.euring.org/about_euring/newsletter3/sproll.htm |publisher= European Union for Bird Ringing |titolo= Arkivita kopio |alirdato= 2012-08-02 |arkivurl= https://web.archive.org/web/20110722022620/http://www.euring.org/about_euring/newsletter3/sproll.htm |arkivdato= 2011-07-22 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110722022620/http://www.euring.org/about_euring/newsletter3/sproll.htm |date=2011-07-22 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.euring.org/about_euring/newsletter3/sproll.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110722022620/http://www.euring.org/about_euring/newsletter3/sproll.htm |arkivdato=2011-07-22 }}</ref> Oni uzas lastatempe teknikojn pli modernajn kiel komplementaj sistemoj, kiaj la [[Sistemo Argos|sistemon Argos]]. Kiel ĉe la kazo de [[Max (cikonio)|Max la cikonio]], sekvita de la [[Muzeo de Natura Historio de Friburgo]] ekde ties nasko en 1999 kaj ankoraŭ vivanta en 2012, kiu havas tiele la rekordon de longvivdaŭron de animalo havanta tiun sistemon. Estas tradicia hispana diraĵo kiu asertas, ke cikonioj revenas ĉirkaŭ la 20an de februaro el Afriko; tamen ekde antaŭ jardekoj ili revenas ne tiam sed pli antaŭe ĉian fojon. Nuntempe kvankam ili formigras aŭguste, multaj revenas eĉ ĉirkaŭ la fino de decembro por rapide okupi neston. Aliaj vojaĝas suden je la fino de aŭgusto, sed, aŭ ne trapasas la maron aŭ revenas rapide sen vintri en Afriko kaj ĉirkaŭ oktobro aŭ novembro jam estas hejme. La kialoj estas: facileco trovi manĝon en Hispanio (rubejoj kaj irigacia terkulturado), ebla [[klimata ŝanĝo]] kaj neagrabla ricevo ĉe afrikaj medioj. ==== Migrovojoj ==== La Blankaj cikonioj flugas suden el ties someraj reproduktejoj de Eŭropo en aŭgusto kaj septembro, kaj direktiĝas al Afriko.<ref name=Johst/> Tie ili pasas vintron en [[savano]]j el [[Kenjo]] kaj [[Ugando]] suden al [[Kabprovinco]] de [[Sudafriko]].<ref name=BWP331>Cramp 1977, p. 331.</ref> En tiuj areoj ili koncentriĝas en grandaj aroj kiuj povas superi milon da individuoj.<ref name=BWP328/> Kelkaj disiĝas orienten al okcidenta [[Sudano]] kaj [[Ĉado]], kaj povas atingi [[Niĝerio]]n.<ref name=Berthold/> Printempe, la birdoj revenas norde; ili estis registritaj el Sudano kaj [[Egiptio]] el februaro al aprilo.<ref name="Reed69">{{Cite journal|last=Reed|year=1969|title=The Migration of the White Stork in Egypt and Adjacent Areas|journal=The Condor|url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v071n02/p0146-p0154.pdf|format=PDF|volume=71|issue=2|pages=146–54|doi=10.2307/1366076|first1=C. A.|last2=Lovejoy|first2=T. E.|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110720095039/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v071n02/p0146-p0154.pdf|archivedate=2011-07-20|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-02|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110720095039/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v071n02/p0146-p0154.pdf|arkivdato=2011-07-20}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110720095039/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v071n02/p0146-p0154.pdf |date=2011-07-20 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v071n02/p0146-p0154.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110720095039/http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v071n02/p0146-p0154.pdf |arkivdato=2011-07-20 }}</ref> Ili revenas en Eŭropon ĉirkaŭ fine de marto kaj aprile,<ref name=Johst/> post averaĝa veturado de 49 tagoj. Kompare la aŭtuna veturado estas kompletata en ĉirkaŭ 26 tagoj. Favoraj [[vento]]j (vostovento) kaj malabundo de manĝo kaj akvo survoje (birdoj flugas pli rapide super regionoj kiuj ne havigas resursojn) pliigas la averaĝan rapidon.<ref name=shamounbaranes03/> [[Dosiero:2017-03-11 Migratory storks resting in Rahat.jpg|eta|La orienta vojo: ripozo en [[Negev]]. (Printempo de 2017)]] Por eviti longan martrapason super Mediteraneo, la birdoj el centra Eŭropo ĉu sekvas orientan migrovojon trapasinte la [[Bosforo]]n al [[Turkio]] <ref>Vidu ankaŭ : [[Sud-anatoliaj koniferaj kaj deciduaj montarbaroj]]</ref>, trapasante [[Levantenio]]n, kaj poste trapasante la [[Saharo]]n laŭlonge de la valo de la rivero [[Nilo]] suden, aŭ laŭ okcidenta vojo tra Hispanio kaj super la [[Ĝibraltara Markolo]]<ref>{{Cite journal| doi=10.1111/j.1474-919X.1998.tb04539.x| journal=Ibis| volume=140| pages=41–52| year=1998| title=Routes of Migrating Soaring Birds| last=Leshem| first=Yossi| coauthors=Yom-Tov, Yoram| url=http://www.tau.ac.il/lifesci/departments/zoology/members/leshem/documents/17.pdf| format=PDF| titolo=Arkivita kopio| alirdato=2012-08-02| arkivurl=https://web.archive.org/web/20101122091350/http://www.tau.ac.il/lifesci/departments/zoology/members/leshem/documents/17.pdf| arkivdato=2010-11-22}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.tau.ac.il/lifesci/departments/zoology/members/leshem/documents/17.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101122091350/http://www.tau.ac.il/lifesci/departments/zoology/members/leshem/documents/17.pdf |arkivdato=2010-11-22 }}</ref> (35,000 birdoj). Tiuj migrovojoj maksimumas helpon el termikoj kaj tiele oni enspezas energion.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Exploring Biomechanics, Animals in Motion|familia nomo=Alexander|persona nomo=R. McNeill|jaro=1992|loko=New York, New York|eldoninto=''[[Scientific American|Scientific American Library]]''|ISBN=0-7167-5035-X}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Flight Behaviour of White Storks ''Ciconia ciconia'' on their Migration over Southern Israel|author=Liechti, Felix; Ehrich, Dorothee; Bruderer, Bruno|year=1996|journal=Ardea|volume=84|pages=3–13|url=http://infonet.vogelwarte.ch/upload/00544921.pdf|format=PDF|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110707004906/http://infonet.vogelwarte.ch/upload/00544921.pdf|archivedate=2011-07-07|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-02|arkivurl=https://web.archive.org/web/20120305102134/http://infonet.vogelwarte.ch/upload/00544921.pdf|arkivdato=2012-03-05}} {{Citaĵo el la reto |url=http://infonet.vogelwarte.ch/upload/00544921.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110707004906/http://infonet.vogelwarte.ch/upload/00544921.pdf |arkivdato=2011-07-07 }}</ref> La orienta migrovojo estas la plej grava kun 530,000 Blankaj cikonioj uzantaj ĝin ĉiujare, kio faras tiun ĉi specion la dua plej komuna migranto tie (post la [[Vespobuteo]]). Aroj de migrantaj [[rabobirdo]]j, de Blankaj cikonioj kaj de [[Blanka pelikano]] povas longi 200&nbsp;km.<ref name= newton74>Newton 2010, pp. 74–75.</ref> La orienta migrovojo estas duoble pli longa ol la okcidenta, sed cikonioj uzas saman tempon por atingi la vintrejojn ambaŭflanke.<ref name= newton144>Newton 2010, p. 144.</ref> Junuloj de Blanka cikonio startas por sia unua sudena migrado laŭ heredata direkto sed, sed se ili disvojiĝas pro veterkondiĉoj, ili malkapablas reveni al ĝusta vojo kaj povas rezulti en nova vintreja loko. Plenkreskuloj povas reveni al ĝusta vojo post fortaj ventoj kaj reĝustigi sian direkton por finveni al sia normala vintrejo, ĉar ili konas la lokojn. Pro la sama tialo, ĉiuj printempaj migrantoj, eĉ tiuj el disaj vintrejoj, povas trovi sian reenan vojon al tradiciaj reproduktejoj.<ref name= newton229>Newton 2010, p. 229.</ref> Eksperimento kun junuloj breditaj en kaptiveco en [[Kaliningrado]] kaj liberigitaj en foresto de naturaj cikonioj kiuj povus montri al ili la vojon rivelis, ke ili ŝajne havas instinkton por flugi suden, kvankam la diso en direkto estis granda.<ref name="Chernetsov2004">{{Cite journal|year=2004|title=Migratory Orientation of First-year White Storks (''Ciconia ciconia''): Inherited Information and Social Interactions|journal=Journal of Experimental Biology|volume=207|issue=6|pages=937–43|issn=0022-0949|doi=10.1242/jeb.00853|author=Chernetsov, Nikita; Berthold, Peter; Querner, Ulrich}}</ref> ==== Energetiko ==== [[Dosiero:Leylek Surusu.JPG|eta|maldekstre|250ra|Ŝvebanta cikoniaro]] La Blankaj cikonioj dependas el la levilo de aeraj [[termiko]]j por ŝvebi kaj glisi la longajn distancojn de siaj jaraj migradoj ekzemple inter Eŭropo kaj subsahara [[Afriko]]. Por multaj, la plej mallonga vojo estas super la [[Mediteranea Maro]]; tamen, ĉar la aeraj termikoj ne formiĝas super akvo, ili ĝenerale flugas super tero por eviti la transmediteraneajn flugojn kiuj postulus longajn energiajn flugilfrapadojn.<ref>{{Cite journal|journal=British Birds |volume= 95| year=2002| pages=372–76| title=Satellite-tracked Lesser Spotted Eagle Avoids Crossing Water at the Gulf of Suez |author=Meyburg, Bernd-U.; Matthes, Joachim; Meyburg, Christiane|url=http://www.dr-meyburg.de/pdfs/a_sp100p/a_sp122.pdf|format=PDF}}</ref> Oni ĉirkaŭkalkulas ke flugilfrapado metabolas 23 fojojn pli da korpograso ol la ŝvebada flugmaniero.<ref>{{Cite journal|doi=10.2307/3677260|author=Spaar, Reto; Bruderer, Bruno|year=1996|title=Soaring Migration of Steppe Eagles ''Aquila nipalensis'' in Southern Israel: Flight Behaviour under Various Wind and Thermal Conditions|journal=Journal of Avian Biology|volume=27|issue=4|pages=289–301|url=http://infonet.vogelwarte.ch/upload/81156449.pdf|format=PDF|jstor=3677260|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110707005030/http://infonet.vogelwarte.ch/upload/81156449.pdf|archivedate=2011-07-07|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-03|arkivurl=https://web.archive.org/web/20120305102218/http://infonet.vogelwarte.ch/upload/81156449.pdf|arkivdato=2012-03-05}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110707005030/http://infonet.vogelwarte.ch/upload/81156449.pdf |date=2011-07-07 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://infonet.vogelwarte.ch/upload/81156449.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120305102218/http://infonet.vogelwarte.ch/upload/81156449.pdf |arkivdato=2012-03-05 }}</ref> Por trovi la ascendajn aerfluojn, la cikonioj formas grandajn arojn, ekzemple de 500 individuoj flugantaj super 500 metroj larĝe; kiam cikonio trovas aerkolonon, la grupo ĉesas flugi por ascendi spirale je ties sekvo. Tiele, la aroj supreniras spirale sur levanta varma aero ĝis ili atingas la pinton, ĝis 1200–1500 m supergrunde (kvankam estas unu registro de okcidenta Sudano observata ĉe altitudo de 3300 m.<ref name="Reed69"/> Tiu flugometodo estas ĉiukaze dependan de la varmo havigita de la suno, kio malpermesas la cikoniojn flugi dumnokte. Dumfluge la Blanka cikonio povas atingi 45&nbsp;km/h. Ĉiukaze eventuale oni entreprenas longajn flugojn super akvo. Junulo de Blanka cikonio [[Birdoringado|ringita]] ĉe nesto en [[Danio]] aperis poste en [[Anglio]], kie ĝi pasis kelkajn tagojn antaŭ moviĝi. Ĝi estis poste vidata flugante super [[Sankta Maria (Scilly)]], kaj alvenis en malbonaj kondiĉoj en [[Madejro]] tri tagojn poste. Tiu insulo estas 500&nbsp;km el Afriko, kaj duoble el la eŭropa kontinenta tero.<ref name= Cocker>{{Citaĵo el libro|titolo=Birds Britannica|familia nomo=Cocker|persona nomo=Mark|kunaŭtoroj=Mabey, Richard|jaro=2005|loko=Londono|eldoninto=Chatto & Windus|ISBN=0-7011-6907-9|paĝo=58}}</ref> Migrado tra [[Mezoriento]] povas esti malhelpata de ''[[ĥamsino]]'', nome vento kiuj alportas ventecajn nubecajn tagojn maltaŭgajn por flugado. En tiuj situacioj, la cikoniaroj sidas for de la kontraŭa vetero surgrunde, stanre kaj fronte la venton.<ref name="Reed69"/> == Kutimaro == [[Dosiero:Luisenpark cikonio kaj knabino.JPG|eta|250ra|<center>Blanka cikonio kaj knabino (fakte la filino de la esperantistoj Birgit kaj Thomas Prien) en la [[Luiza Parko Mannheim|Luiza Parko]] [[Mannheim]] ([[Germanio]]).]] Cikonioj marŝas malrapidege kaj majeste serĉante manĝon kaj flugas havante la kolon etende. La Blanka cikonio estas gregema birdo; oni registris arojn de miloj da individuoj ĉe migrovojoj kaj vintrareoj en Afriko. Nereproduktantaj birdoj ariĝas en grupoj de 40 aŭ 50 dum la [[reprodukta sezono]].<ref name=BWP328/> La pli malgranda malhelplumara [[Abdima cikonio]] troviĝas ofte kun aroj de Blankaj cikonioj en [[suda Afriko]].<ref name=SABirdssinc>{{cite book |title=The larger illustrated guide to birds of southern Africa| publisher=Struik |first1=Ian |last1=Sinclair |first2=Phil |last2=Hockey | first3=Norman|last3=Arlott| year=2005|isbn=1-77007-243-8|location=Cape Town, RSA |page=34}}</ref> Reproduktaj paroj de Blankaj cikonioj povus ariĝi en malgrandaj grupoj por ĉasi, kaj oni registris kolonian nestumadon en kelkaj areoj.<ref name=BWP332>Cramp 1977, p. 332.</ref> Tamen, grupoj inter kolonioj de Blanka cikonio ege varias laŭ grando kaj la socia strukturo estas izole difinita; junaj reproduktuloj estas ofte limigitaj al periferiaj nestoj, dum pli maljunaj cikonioj atingas pli altan reproduktan sukceson ĉar okupas plej bonkvalitajn nestojn en la centroj de la reproduktaj kolonioj.<ref name="Vergara2006">{{Cite journal|last=Vergara|first=Pablo|coauthors=Aguirre, José I.|year=2006|title=Age and Breeding Success related to Nest Position in a White Stork ''Ciconia ciconia'' Colony|journal=Acta Oecologica|volume=30|issue=3|pages=414–18|issn=1146-609X|doi=10.1016/j.actao.2006.05.008|url=http://www.ucm.es/info/zoo/bcv/pdf/2006_ActaOecol_30_414.pdf |format=PDF}}</ref> Socia strukturo kaj arorilato estas eltenita danke al [[altruismo|altruismaj]] kutimoj kiaj [[Memaranĝado|plumaranĝado]]. La Blankaj cikonioj montras tiun kutimon nur ĉe la nestoloko. Staraj birdoj plumaranĝas la kapojn de sidantaj birdoj, foje tiuj estas gepatroj aranĝante junulojn, kaj foje junuloj plumaranĝadas sin unu la alian.<ref name="Harrison65">{{Cite journal|last=Harrison|first=Colin James Oliver |year=1965|title=Allopreening as Agonistic Behaviour|journal=Behaviour|volume=24|issue=3–4|pages=161–209|jstor=4533105|doi=10.1163/156853965X00011}}</ref> Malkiel plej cikonioj, ili neniam faras etendeflugilajn sintenojn, kvankam oni scias, ke ili subenigas siajn flugilojn (apartante ilin el siaj korpoj kun la unuarangaj [[flugoplumo]]j indikante suben) kiam ties plumaro estas malseka.<ref>{{cite journal |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v088n04/p0715-p0722.pdf |format=PDF |journal=The Auk |volume=88 |issue=4 |pages=715–22 |title=Spread-wing Postures and their Possible Functions in Ciconiidae |first=M. Philip |last=Kahl |jstor=4086376 |year=1984 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20110614170035/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v088n04/p0715-p0722.pdf |archivedate=2011-06-14 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110614170035/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v088n04/p0715-p0722.pdf |arkivdato=2011-06-14 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110614170035/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v088n04/p0715-p0722.pdf |date=2011-06-14 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v088n04/p0715-p0722.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110614170035/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v088n04/p0715-p0722.pdf |arkivdato=2011-06-14 }}</ref> La feko de la Blanka cikonio, enhavante kaj fekaĵojn kaj pisaĵojn, estas foje direktata al siaj propraj kruroj, kio blankigas ilin.<ref name=SABirds>{{cite book |title=Southern African Birds: a Photographic Guide | publisher=Struik |first1=Ian |last1=Sinclair |first2=Ian |last2=Davidson |year=2006 |isbn=1-77007-244-6 |location=Cape Town, RSA |page=34}}</ref> La rezulta elvaporiĝo havigas freŝecon kaj temperaturan [[urohidrozo]]n.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Sibley Guide to Bird Life and Behaviour|aŭtoro=Elphick, Chris; Dunning, John B., Jr; Sibley, David (eds)|loko=Londono|eldoninto=Christopher Helm|ISBN=0-7136-6250-6|paĝo=575}}</ref> Birdoj kiuj estas [[birdoringado|ringataj]] povas foje esti suferantaj pro akumulado de fekaĵoj ĉirkaŭ la ringo kio kondukas al premo kaj krurovundo.<ref>{{Cite journal|author= Herholdt, J.J. |year=1987| title=Recovery of a Ring-maimed White Stork| journal=Safring News |volume=16|page= 82}}</ref> Oni notis ankaŭ, ke la Blanka cikonio uzas ilon nome prenante [[musko]]n per beko por alporti akvon en la buŝojn de siaj idoj.<ref>{{Cite journal|url=http://biology.mcgill.ca/faculty/lefebvre/articles/Lefebvre_et_al_2002.pdf|format=PDF|title=Tools and Brains in Birds |author=Lefebvre, Louis; Nicolakakis, Nektaria; Boire, Dennis| journal=Behaviour|volume=139 |year=2002|pages=939–73|accessdate=[[16-a de februaro]] [[2011]]| doi = 10.1163/156853902320387918|issue=7}}</ref> [[Dosiero:Ciconia ciconia -Tsavo East National Park, Kenya-8.jpg|altdekstre|maldekstre|eta|Plenkreskulo ĉe la [[Nacia Parko Orienta Cavo]], Kenjo. La plej subaj partoj de ties kruroj estas blankecaj pro kovrado per fekaĵoj — ekzemplo de [[termoregulado]] pro [[urohidrozo]].]] Multaj okazaĵoj montras grandan fidelecon de la paro, sinoferon al la savo de la idoj (eĉ en [[1556]] en urbo [[Delft]] oni vidis cikonion, kiam la domo sur kiu sidis ĝia nesto elbrulis, prefere lasi sin mortbruli ol lasi siajn idojn). Ankaŭ kun homoj cikoniojn, kies flugilpintojn oni tondis, oni vidis malsovaĝiĝi (kaptiveco) kaj ege fideli, ludi kun infanoj observante la regulojn, reveni regule po fojon ĉiujare "danki" al homo kiu flegis ĝin, ktp. === Komunikado === Cikonioj ne kantas, ili ne havas voĉajn kordojn, anstataŭe ili bruege klakadas per beko farante sonon priskribitan kiel de malproksima pafado aŭ de kuireja pistado (en Hispanio por tradicia ''[[gazpaĉo]]''), kiam plenkreskuloj renkontas ĉe la nesto. Tiu sono estas atingita per rapida fermo kaj malfermo de la beko, tiele ke ĉiu fermo produktas ĉiun sonon. Tiu fraposono estas amplifikita en la [[gorĝa sako]], kiu funkcias kiel [[resonilo]]. Tiu bekofrapado estas uzata en vario de socia interagado, kaj ĝenerale plilaŭtigas dum daŭrado, kaj adoptas distingajn ritmojn depende de la situacio — ekzemple, pli malrapide dum kopulacio kaj pli mallonge se elsendite kiel [[Alarmosignalo|alarma alvoko]]. Ĉefe klakadas tiu kiu ricevas la alvenontan kaj tiu lasta post la alveno. Samtempe ili tordas draste la kolon ĝis kiam la kapo tuŝas la dorson. Nur en tiaj okazoj ili klakas, diference de aliaj birdoj kiuj kantas dumfluge kiel [[gruo]]j. [[Dosiero:Ciconia ciconia - Courtship display.jpg|alt=Photo d'une cigogne|eta|Ceremonio kaŭre.]] La ununura voĉa sono kiun plenkreskuloj produktas estas milda apenaŭ aŭdebla fajfo; tamen junuloj povas produkti akrajn fajfojn, variajn pepadajn sonojn, kaj katecajn miaŭojn uzatajn por manĝopeto. Kiel ĉe plenkreskuloj, ankaŭ junuloj bekofrapadas.<ref name=BWP334>Cramp 1977, p. 334.</ref> Tiu specio povas ankaŭ komuniki kun aliaj kaj voki helpon, kaj ekzemple cikonio kiu akiris malamon al alia revenis kun trupo de aliaj kaj ĉiuj mortigis la "kulpulon". La ''supren-suben'' memmontrado estas uzata por nombraj interagadoj kun aliaj membroj de tiu specio. Tiu memmontrado estas uzata kiel salutado inter birdoj, post kopulacio, kaj ankaŭ kiel minaco. Reproduktantaj paroj estas [[Teritorio (animalo)|teritoriemaj]] somere, kaj uzas tiun memmontradon, same kiel kaŭrado antaŭen havante malfermajn vostojn kaj etendajn flugilojn.<ref name=BWP333>Cramp 1977, p. 333.</ref> Se tiu sinteno ne sufiĉas, maskloj luktas, foje perforte ĝis sango kaj tio povans i dum tagoj. [[Dosiero:Klappern des weissstorches.jpg|eta|773x773px|centre|Bekofrapada ceremonio.]] === Manĝado === [[Dosiero:Ciconia ciconia(Gollibolli)3.JPG|eta|maldekstra|alt=Photo d'une cigogne|Blanka cikonio kun ronĝulo ĉe beko.]] La Blanka cikonio manĝas en malfermaj kampoj, apud riveretoj aŭ malsekaj areoj esence malgrandajn [[bestoj]]n ([[rano]]jn, [[lacerto]]jn, [[ronĝuloj]]n, [[insekto]]jn eĉ [[serpento]]jn). En terkulturaj regionoj oni protektas cikoniojn, ĉar ili manĝas tiom damaĝajn bestojn kiel [[muso]]j aŭ [[akrido]]j. La Blankaj cikonioj konsumas ampleksan varion de animalaj predoj. Ili preferas manĝi en herbejoj kiuj estu je malpli da 5&nbsp;km el siaj nestoj kaj ĉe lokoj kie la vegetaĵaro estas pli mallonga por ke ties predo estas pli atingebla.<ref name=Johst/> Ties dieto varias laŭ la sezono, loko kaj predo disponeblo. Komunaj manĝeroj estas [[insekto]]j de la ordoj de [[koleoptero]]j kaj [[ortopteroj]] (ĉefe [[skarabo]]j, [[akrido]]j, [[lokusto]]j kaj [[grilo]]j) respektive 49,5 % kaj 43,7 % de insektoj laŭ studo trijara farite en Hispanio el [[Vomaĵo (ornitologio)|vomaĵoj]], el kiuj insektoj reprezentis 99,3 % de la totalaj predoj, tervermoj, [[reptilioj]], [[amfibioj]]n, ĉefe ranospeciojn kiaj la ''Pelophylax'' kl. ''esculentus'' kaj la ''[[Rana temporaria]]'' kaj malgrandajn mamulojn kiaj [[kampomuso]]j, [[Talpedoj|talpoj]], kaj [[soriko]]j. Tiujn lastajn ili gvatas ĉe la enirejo de la hejmtruo kaj kaptas ilin elirantajn. Malplej komune, ili manĝas ankaŭ birdovojn kaj junajn birdojn, fiŝojn, moluskojn, krustulojn (ekzemple la enmetita [[Luiziana kankro]] ĉe rizkampoj de Hispanio) kaj [[skorpio]]j. [[Dosiero:Valge toonekurg.JPG|eta|alt=Photos de cigognes|Kelkaj blankaj cikonioj manĝas en zonoj kie oni laboras per traktoro.]] Ili ĉasas ĉefe dumtage, englutante malgrandajn predojn komplete, sed mortiginte kaj disŝirinte aparte pli grandajn predojn antaŭ engluto.<ref name=BWP332/> Plastaj bendoj estas foje misprenitaj kiel tervermoj kaj konsumataj, foje kun rezulto de mortiga ŝtopado de la digesta sistemo.<ref>doi 10.1675/063.034.0414</ref> Ili ĉasas senprobleme en malfermaj terenoj kaj ne dubas sekvi la traktorojn aŭ aliajn labormaŝinojn por konsumi bestetojn forĝenitajn aŭ eĉ ŝiritaj de la maŝinoj. En Afriko ili same scias profiti la incendiojn kiuj forpelas ĉiajn bestetojn. Birdoj reveninte al [[Latvio]] dum printempo estis vidataj lokigante siajn predojn, precipe ranojn de la specio ''Rana arvalis'', per atento al la masklalvokojn produktitajn de koncentroj de masklaj ranoj.<ref>{{Cite journal|title=White Storks ''Ciconia ciconia'' Eavesdrop on Mating Calls of Moor Frogs ''Rana arvalis''|author=Igaune, Kristine; Indrikis Krams; Krama, Tatjana; Bobkova, Jadviga|journal=Journal of Avian Biology|year=2008|volume=39|issue=2|pages=229–32|doi=10.1111/j.2008.0908-8857.04180.x|url=http://ecolevol.biology.lv/faili/upload/2008_JAB%20Igaune%20Krama%20Krams.pdf|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-03|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303205336/http://ecolevol.biology.lv/faili/upload/2008_JAB%20Igaune%20Krama%20Krams.pdf|arkivdato=2016-03-03}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160303205336/http://ecolevol.biology.lv/faili/upload/2008_JAB%20Igaune%20Krama%20Krams.pdf |date=2016-03-03 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://ecolevol.biology.lv/faili/upload/2008_JAB%20Igaune%20Krama%20Krams.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303205336/http://ecolevol.biology.lv/faili/upload/2008_JAB%20Igaune%20Krama%20Krams.pdf |arkivdato=2016-03-03 }}</ref> La dieto de nereproduktantaj birdoj estas simila al tiu de reproduktantaj birdoj, sed manĝeroj estas plej ofte prenataj el sekaj areoj.<ref>{{cite journal |author= Antczak, Marcin; Konwerski, Szymon; Grobelny, Seweryn; Tryjanowski, Piotr|year= 2002|title= The Food Composition of Immature and Non-breeding White Storks in Poland|journal= Waterbirds|volume= 25|issue=4 |issn= 1524-4695|pages= 424–28 |doi=10.1675/1524-4695(2002)025[0424:TFCOIA]2.0.CO;2}}</ref> Kiam cikoniidoj estas aĝaj de kelkaj semajnoj, ĉirkaŭ 4&nbsp;kg de manĝo estas ĉiutage necesa por nutri familion. Blankaj cikonioj vintrantaj en okcidenta [[Barato]] estis observataj sekvantaj [[antilopo]]jn de specio ''Antilope cervicapra'' por kapti la insektojn forĝenitajn de tiuj.<ref>{{Cite journal| author= Parasharya, Bhavbhuti M.; Vyas, Raju |year=1998| title= Foraging Association of White Stork ''Ciconia ciconia'' with Blackbuck ''Antilope cervicapra''| journal= Journal of the Bombay Natural History Society |volume= 95| issue=1| page=112}}</ref> Similsituaciaj cikonioj foje manĝas kun la [[Lankola cikonio]] (''Ciconia episcopus'').<ref name="Pande">{{cite journal |last1=Pande|first1=Satish|coauthors=Sant, Niranjan; Bhate, Rohan; Ponkshe, Aditya; Pandit, Pranav; Pawashe, Amit; Joglekar, Charu |year=2007 |title=Recent Records of Wintering White ''Ciconia ciconia'' and Black ''C. nigra'' Storks and Flocking Behaviour of White-necked Storks ''C. episcopus'' in Maharashtra and Karnataka States, India |journal=Indian Birds |volume=3 |issue=1 |pages=28–32 |publisher=New Ornis Foundation, Hyderabad|issn=0973-1407 |url=http://www.archive.org/details/WhiteStorkIndia}}</ref> Manĝorabado estis registrita en Barato kiam rodulo kaptita de [[Marĉa cirkuo]] estis rabata de Blanka cikonio, dum male oni scias, ke la [[Griza cirkuo]] ĉikanas la Blankajn cikoniojn dum manĝado de kampomusoj en kelkaj partoj de [[Pollando]].<ref>{{Cite journal| author=Akhtar, S. Asad; Tiwari, J.K. |year=1993| title= Food Piracy by a White Stork ''Ciconia ciconia'' (Linn.)| journal= Journal of the Bombay Natural History Society |volume=90|issue=1|pages=90–91}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Why do Montagu's Harriers Disturb Foraging Sessions of White Storks in South-East Poland|author=Kitowski, Ignacy|year=2007|url=http://aetos.narod.ru/online/berkut16-1/ethology16-1-1.pdf|format=PDF|volume=16|issue=1|pages=110–18|journal=Berkut|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-03|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110811045449/http://aetos.narod.ru/online/berkut16-1/ethology16-1-1.pdf|arkivdato=2011-08-11}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110811045449/http://aetos.narod.ru/online/berkut16-1/ethology16-1-1.pdf |date=2011-08-11 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://aetos.narod.ru/online/berkut16-1/ethology16-1-1.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110811045449/http://aetos.narod.ru/online/berkut16-1/ethology16-1-1.pdf |arkivdato=2011-08-11 }}</ref> === Reproduktado kaj vivodaŭro === [[Dosiero:Cigogne blanche MHNT.jpg|eta|Ovo de blanka cikonio]] La nesto estas plu uzata ĉiujare kaj povas iĝi ege granda (oni trovis en [[Turingio]] neston uzita ekde [[1592]]), ĝin ili konstruas oftege meze de homaj medioj: en [[Hungarujo]] ofte sur la elektraj fostoj, en [[Alzaco]] sur la kamentuboj vortice de la altaj Alzacaj tegmentoj. En Francio oni vidis en jaro 2000 tuta kolonio de nestoj establi sin sur la fostoj de altatensiaj elektraj ekipaĵoj de multtrafika [[fervojo]] [[Parizo]]-[[Iruno]], precize super la per trajnoj veturataj trakoj. En Hispanio ili nestas sur [[preĝejo]]j, turetoj, abandonitaj kampardomoj kaj altaj konstruaĵoj ofte po multnombraj kolonioj. Tie ili surstaras ofte per nur unu kruro. La Blanka cikonio reproduktiĝas en malfermaj farmareoj kun aliro al marĉaj humidejoj, kaj konstruas grandan [[nesto]]n el bastonetoj en arboj (ekzemple [[anzino]]j aŭ [[eŭkalipto]]j en Hispanio), aŭ sur konstruaĵoj, aŭ sur intence homkonstruitaj platformoj,<ref name= Tryjanowski>{{Citaĵo el libro|titolo=The White Stork in Poland|aŭtoro=Tryjanowski, Piotr; Sparks, Tim H.; Jerzak, Leszek (eds)|jaro=2006|loko=Poznań, Poland|eldoninto=Bogucki Wydaw|ISBN=83-60247-35-8}}</ref> sed ĉiam alte, kaj tiele ili estas sekuraj kontraŭ predantoj. Malofte ili faras neston sur rokoj, ekzemple ĉe [[Malpartida de Cáceres]], Hispanio, sed sur tre rondoformaj kaj malfacile grimpeblaj rokoj el [[granito]]. Ĉiu nesto estas 1–2 m profunda, 0.8–1.5 m de diametro, kaj 60–250&nbsp;kg peza.<ref name=AZ-2009/> Nestoj estas konstruataj en izolaj kolonioj.<ref name="Vergara2006" /> Ne persekutata, ĉar ĝi estas konsiderata kiel bona aŭguro, ĝi ofte nestumas ĉe homaj setlejoj; en suda Eŭropo, videblas nestoj sur preĝejoj kaj aliaj konstruaĵoj, foje kaŭzantaj problemojn ĉefe pro ties pezo. La nesto estas tipe uzata jaron post jaro ĉefe fare de pli aĝaj maskloj. La maskloj alvenas plej frue en la sezono kaj elektas la nestolokojn. Pli grandaj nestoj estas asociaj kun pli grandaj nombroj de junuloj sukcese elnestiĝintaj, kaj ŝajne ili estas plej dezirataj.<ref>{{Cite journal|author=Vergara, Pablo; Gordo, O.; Aguirre, José I.|year=2010|title=Nest Size, Nest Building Behaviour and Breeding Success in a Species with Nest Reuse: the White Stork ''Ciconia ciconia''|journal=Annales Zoologici Fennici|volume=47|pages=184–94|url=http://www.sekj.org/PDF/anz47-free/anz47-184.pdf|format=PDF}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110927170417/http://www.sekj.org/PDF/anz47-free/anz47-184.pdf |date=2011-09-27 }}</ref> Nestoŝanĝo estas ofte rilata al ŝanĝoj en pariĝado kaj al malsukceso ĉe idozorgado dum antaŭa jaro, kaj pli junaj birdoj plej verŝajne ŝanĝas nestolokojn.<ref>{{Cite journal| title=Nest-site fidelity and breeding success in White Stork ''Ciconia ciconia''|journal=Ibis|volume=148|pages=672–77|year=2006|author=Vergara, Pablo; Aguirre, José I.; Fargallo, Juan A.; Dávila, José A. | url=http://www.ucm.es/info/zoo/bcv/pdf/2006_Ibis_148_672.pdf|format=PDF|doi=10.1111/j.1474-919X.2006.00565.x| issue=4}}</ref> Sukcedo de paroj estis observata okupante neston por kelkaj tagoj antaŭ formoviĝi, kies tialo ne estas klara.<ref>{{Cite journal|author= Wuczyński, Andrzej |title=The Turnover of White Storks ''Ciconia ciconia'' on Nests During Spring Migration|journal=Acta Ornithologica|volume=40 |issue=1|pages=83–85 |format=PDF|year=2005|doi=10.3161/0001645054742651}}</ref> [[Dosiero:Ciconia ciconia -Iglesia de San Isidoro, Ciguenas en el campanario, Salamanca, Spain-18June2006.jpg|maldekstra|eta|Nestoj sur [[sonorilmuro]] en Hispanio. Blankaj cikonioj ofte formas malgrandajn nestokoloniojn.|alt=At least eight tall, black and white birds, in three nests on the roof of a building.]] Kelkaj birdospecioj ofte nestumas en la grandaj nestoj de la Blanka cikonio. Regulaj okupantoj estas la [[Dompasero]], la [[Kampopasero]]j, aŭ la [[Sturno]]j; malpli oftaj loĝantoj estas la [[Turfalko]], la [[Noktuo]], la [[Koracio]], la [[Blanka motacilo]], la [[Nigra ruĝvostulo]], la [[Monedo]], kaj la [[Hispana pasero]].<ref>Haverschmidt 1949, pp. 33–34.</ref> Pariĝintaj birdoj salutas unu la alian per ceremonia kaposkua kaj kaŭrada memmontradoj, kaj per samtempa bekofrapado.<ref name=hbw/> Paroj ofte kopulacias dum la monato antaŭa al la ovodemetado. Altafrekvenca parkopulaciado estas kutime asocia kun [[spermokonkurenco]] kaj alta frekvenco de [[Promiskueco|eksterpara kopulacio]]; tamen, eksterpara kopulacio estas malofta ĉe Blankaj cikonioj.<ref>{{Cite journal|title=Frequent Copulations Despite Low Sperm Competition in White Storks (''Ciconia ciconia'')|author=Tortosa, Francisco S.; Redondo, Tomas|journal=Behaviour| volume=121| issue=3&4|year=1992|pages=288–315|jstor=4535031|doi=10.1163/156853992X00408}}</ref> Paro de Blankaj cikonioj zorgas po ununuran ovaron (idaron) jare. La ino tipe demetas kvar [[ovo]]jn, kvankam oni registris ovarojn de 1–7 ovoj.<ref name=BWP334/> Tiuj ovoj estas blankaj, sed ofte aspektas malpuraj aŭ flavecaj pro kovro [[gluteno|gluteneca]]. Ili estas 72.58 x 51.86&nbsp;mm,<ref name="Oologia neerlandica"/> kaj pezas 96–129 g,<ref name=BWP334/> el kiuj 10.76 g estas de konkoŝelo.<ref name="Oologia neerlandica">{{Citaĵo el libro|url=http://www.archive.org/details/oologianeerlandi02pelt|titolo=Oologia Neerlandica : Eggs of Birds Breeding in the Netherlands (Vol II)|familia nomo=Pelt Lechner|persona nomo=A. A. van|jaro=1911|loko=The Hague, Netherlands|eldoninto=Nijhof|paĝo=118}}</ref> [[Kovado]] komencas tuj post la unua ovodemeto, kaj tiele la eloviĝo okazas nesamtempe, komence post 33 al 34 tagoj. Ambaŭ gepatroj kovas laŭvice dumtage, sed nokte nur la ino. La unua eloviĝinto tipe havas konkurencan avantaĝon super la aliaj. Dum pli fortaj idoj ne estas agresemaj al pli malfortaj idoj, kiel ja okazas ĉe kelkaj specioj ([[kainismo]]), plej malfortaj aŭ plej malgrandaj idoj estas foje mortigitaj de siaj gepatroj.<ref name=Zielinski>{{Cite journal|author=Zielinski, Piotr|year=2002|title=Brood Reduction and Parental Infanticide – are the White Stork ''Ciconia ciconia'' and the Black Stork ''C. nigra'' Exceptional?|journal=Acta Ornithologica|volume=37|issue=2|pages=113–19|url=http://www.ekologia.uni.lodz.pl/zielinski1.pdf|format=PDF|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-03|arkivurl=https://web.archive.org/web/20120315165816/http://www.ekologia.uni.lodz.pl/zielinski1.pdf|arkivdato=2012-03-15}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120315165816/http://www.ekologia.uni.lodz.pl/zielinski1.pdf |date=2012-03-15 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.ekologia.uni.lodz.pl/zielinski1.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120315165816/http://www.ekologia.uni.lodz.pl/zielinski1.pdf |arkivdato=2012-03-15 }}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.2307/3676447|title = Motives for Parental Infanticide in White Storks ''Ciconia ciconia''|first=Francisco S.|last=Tortosa |coauthors= Redondo, Tomas |journal=Ornis Scandinavica| volume=23| issue=2 |year=1992| pages=185–89|jstor=3676447}}</ref> Tiu kutimo okazas kaze de manĝa malabundo por malpliigi la idokvanton kaj tiele pliigi la ŝancojn de survivado de la restantaj idoj. La idoj de la Blanka cikonio ne atakas unu la alian, kaj ties patra metodo nutri ilin (elgorĝado de grandaj kvantoj de manĝo unufoje) signifas ke plej malfortaj idoj ne estas forkonkurencataj de la plej fortaj rekte, kaj pro tio la patra idomortigo estas efika vojo al malpliigo de la idokvanto. Spite tion, tiu kutimo ne estis ofte observata.<ref name=Zielinski/><!-- cites 3 previous sentences --> [[Dosiero:Ciconia ciconia -near Basilica of St John, Selcuk, Izmir Province, Turkey -nest-8.jpg|eta|Unu el kelkaj nestoj konstruitaj sur homfaritaj platformoj ĉe la Baziliko de Sankta Johano, [[Selçuk]], [[Provinco Izmir]], [[Turkio]]]] Gravas la temperaturo kaj la vetero ĉirkaŭ la epoko de eloviĝo printempe; malvarmaj temperaturoj kaj malseka vetero pliigas la idomortindicon kaj malpliigas la indicojn de reprodukta sukceso.<ref name="Carrascal1993"/> Iome neantaŭsupozate, studoj trovis, ke plej malfruaj eloviĝintoj kiuj sukcese atingis plenkreskecon produktas pli da idoj ol la plej fruaj eloviĝintoj el ties samnestanoj.<ref>{{cite journal |journal= Evolutionary Ecology Research|year= 2007| volume=9|pages=355–64| title=Younger, Weaker White Stork (''Ciconia ciconia'') Nestlings Become the Best Breeders| author=Aguirre, José I.; Vergara, Pablo |url=http://www.ucm.es/info/zoo/bcv/pdf/2007_EvolEcolRes_9_355.pdf|format=PDF}}</ref> La korpopezo de la idoj pliiĝas rapide en la unuaj semajnoj kaj atingas komunon de ĉirkaŭ 3.4&nbsp;kg en 45 tagoj post eloviĝo, kiam ili estis nur 75 g pezaj. La longo de la beko pliiĝas linie dum ĉirkaŭ 50 tagoj.<ref>{{Cite journal| author=Tsachalidis, Efstathios P.; Liordos, Vasilios; Goutner, Vassilis |year= 2005| title=Growth of White Stork ''Ciconia ciconia'' Nestlings| journal=Ardea |volume= 93| issue=1|pages= 133–37|url=http://users.auth.gr/~vgoutner/pdf/50.pdf|format=PDF}}</ref> Junuloj estas nutrataj el tervermoj kaj insektoj, kiuj estas elgorĝigataj de la gepatroj sur la planko de la nesto. Plej aĝaj idoj atingas en la buŝojn de la gepatroj por akiri manĝon.<ref>{{Cite journal |author=Mužinic, Jasmina; Rašajski, Javor |year=1992 |title=On Food and Feeding Habits in the White Stork, ''Ciconia c. ciconia'', in the Central Balkans |journal=Õkologie der Vögel (Ecology of Birds) |volume=14 |pages=211–23 |url=http://www.vretenca.hr/filez/bib/B-068.pdf |format=PDF |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110721102823/http://www.vretenca.hr/filez/bib/B-068.pdf |arkivdato=2011-07-21 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110721102823/http://www.vretenca.hr/filez/bib/B-068.pdf |date=2011-07-21 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.vretenca.hr/filez/bib/B-068.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110721102823/http://www.vretenca.hr/filez/bib/B-068.pdf |arkivdato=2011-07-21 }}</ref> Akvo estas metita rekte el la beko de plenkreskuloj al tiu de junuloj. La dek unuajn tagojn, la gepatroj nutras la idojn ĉiuhore; kiam la idoj atingis aĝon de du aŭ tri semajnoj, la gepatroj revenas ĉiun duan horon. [[Elnestiĝo]] okazas 58 al 64 tagojn post eloviĝo.<ref name=storch8>Van den Bossche 2002, p. 8.</ref> Blankaj cikonioj ĝenerale ekreproduktiĝas kiam ili estas ĉirkaŭ kvarjaraj, kvankam la aĝo de la unua reproduktado estis registrita tiom frue kiom ĝis du jaroj kaj tiom malfrue kiom ĝis sep jaroj.<ref name=BWP335/> La plej aĝa konata natura Blanka cikonio vivis 39 jarojn post esti [[birdoringado|ringata]] en [[Svisio]],<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.euring.org/data_and_codes/longevity-voous.htm|titolo=EURING list of longevity records for European birds|alirdato=2a Decembro 2010|jaro=2010|eldoninto=EURING}}</ref> dum kaptivaj birdoj vivis pli da 35 jaroj.<ref name="hbw"/> == Parazitoj kaj malsanoj == [[Dosiero:Storks in Cerceda (Community of Madrid, Spain) 01.jpg|eta|maldekstre|alt=Photo de cigognes|La cikonioj reuzas siajn nestojn dum multaj jaroj (reproduktaj sezonoj), kaj sekve alportas multan materialon de jaro al jaro, kio rezultas en akumuliĝo de organika materialo, nome loĝejo por parazitoj.]] La nestoj de Blankaj cikonioj estas [[habitato]] por ampleksa gamo de malgrandaj [[artropodo]]j, ĉefe dum la plej varmaj monatoj kiam la birdoj alvenas reproduktiĝi. Por nestumado dum sinsekvaj jaroj, la cikonioj alportas plian materialon por kovri siajn nestojn kaj tavoloj de organika materialo akumuliĝas ene. Ne nur ties korpoj tendencas reguligi temperaturojn en la nesto, sed ankaŭ fekaĵoj, manĝorestaĵoj kaj plumaj kaj haŭtaj fragmentoj havigas manĝon por granda kaj diversa populacio de libervivantaj [[mesostigmata|mezostigmataj]] [[akaro]]j. Enketado pri dudeko de nestoj trovis 13,352 individuojn de 34 specioj, el kiuj la plej oftaj estas ''Macrocheles merdarius'', ''Macrocheles robustulus'', ''Uroobovella pyriformis'' kaj ''Trichouropoda orbicularis'', kiuj kune reprezentis preskaŭ 85% el ĉiuj specimenoj kolektitaj. Tiuj manĝas la ovojn kaj larvojn de insektoj kaj [[nematodo]]jn, kiuj abundas en la nestorubo. Tiuj akaroj estas disigitaj danke al la [[Koprofagio|koprofagiaj]] skaraboj, ofte de la familio [[Skarabedoj]], aŭ al fekaĵo alportata de la cikonioj mem dum la nestokonstruado. Parazitaj akaroj ne ekzistas, eble ĉar estas kontrolataj de predantaj specioj. La ĝenerala efiko de la akara populacio ne estas klara, ĉar akaroj povus ludi gravan rolon por forigi damaĝajn organismojn (kaj pro tio esti bonfaraj), aŭ ili povus havi malamikan efikon super idoj.<ref name=bloszyk2005 >{{cite journal | last= Błoszyk | first= Jerzy | coauthors= Gwiazdowicz, Dariusz J.; Bajerlein, Daria; Halliday, Robert Bruce | year=2005 | title= Nests of the White Stork ''Ciconia ciconia'' (L.) as a Habitat for Mesostigmatic Mites (Acari, Mesostigmata) | journal= Acta Parasitologica | volume= 50 | issue = 2 | pages= 171–75 | url = http://www.actaparasitologica.pan.pl/archive/PDF/Bloszyk.pdf |format =PDF | doi = }}</ref><ref name= Bajerlein >{{cite journal | last= Bajerlein | first= Daria | coauthors= Błoszyk, Jerzy; Gwiazdowicz, Dariusz J.; Ptaszyk, Jerzy; Halliday, Bruce | year= 2006 | title= Community Structure and Dispersal of Mites (Acari, Mesostigmata) in Nests of the White Stork (''Ciconia ciconia'') | journal= Biologia | volume= 61 | issue = 5 | pages= 525–30 | doi = 10.2478/s11756-006-0086-9 }}</ref> La propraj birdoj gastigas speciojn apartenantajn al pli da kvar genroj de plumopedikoj.<ref name = Rothschild >{{cite book |title= Fleas, Flukes and Cuckoos. A Study of Bird Parasites |author= [[Miriam Rothschild|Rothschild, Miriam]]; Clay, Theresa |year= 1953 |publisher= Collins |location= London, UK | page = 152 |url=http://www.archive.org/stream/fleasflukescucko00roth#page/152/mode/1up/ }}</ref> Tiuj akaroj, inklude ''Freyanopterolichus pelargicus''<ref name="TrouessartMegnin1885">{{cite journal | url=http://www.archive.org/stream/bulletindelasoc161unkngoog#page/n248/mode/2up | title=Monographie du genre ''Freyana'' et description des espèces nouvelles du Musée d'Angers | author=Trouessart, Édouard Louis kaj Mégnin, Jean Pierre | journal=Bulletin De La Société D'Études Scientifiques D'Angers | year=1885 | volume=14 | pages=29–45 | language = French}}</ref><ref name="MuseumCentralAfrica">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.africamuseum.be/collections/browsecollections/naturalsciences/biology/acari/browse_hosts?orderby=Host&b_start:int=3800&set_language=enAcari|titolo=Acari Collection & Systematics|alirdato=2012-03-10|eldoninto=Royal Museum for Central Africa}}</ref><!-- , ''[[Pseudogabucinia ciconiae]]'' - citation needed--> kaj ''Pelargolichus didactylus''<ref name="MuseumCentralAfrica"/> vivas en fungoj kreskantaj sur plumoj.<!-- <ref name = mites>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.federmilben.de/en/interestingfacts.html|titolo=interesting facts|aŭtoro=Schöne, Richard; Schmäschke, Ronald; Sachse, Margit|verko=federmilben|eldoninto=Star-Media GmbH}} Retrieved 22 October 2010 – The editors of the feather mite site are two veterinary scientists and a veterinary engineer. Two work at the Institute of Parasitology. still not as reliable as citing journals --> La fungoj troviĝintaj sur la plumaro povus manĝi la [[keratino]]n de la eksteraj plumoj aŭ la plumoleon.<ref name= fungi>{{cite journal | last= Pugh | first= Geoffrey John Frederick | year= 1972| title= The Contamination of Birds' Feathers by Fungi | journal= Ibis | volume= 114 | issue = 2 | pages= 172–77 | doi =10.1111/j.1474-919X.1972.tb02602.x }}</ref> [[Mallophaga|malofagoj]] kiaj ''Colpocephalum zebra'' tendencas troviĝi ĉe la flugiloj, dum ''Neophilopterus incompletus'' aliloke en la korpo.<ref>{{cite journal |title=Chewing Lice (''Insecta'', ''Phthiraptera'') of the White Stork (''Ciconia ciconia'' L.) in Poland |url= |first1=Sławomira |last1=Fryderyk |first2=Joanna N. |last2=Izdebska |volume=64 |issue=2 |journal=Annales UMCS, Biologia |pages=83–88 |year=2009 |doi=10.2478/v10067-010-0017-6 }}</ref> La Blanka cikonio ankaŭ portas kelkajn tipojn de internaj parazitoj, inklude ''Toxoplasma gondii''<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Foodborne Parasites|familia nomo=Ortega|persona nomo=Ynes R.|jaro=2006|loko=New York, New York|eldoninto=Springer|ISBN=0-387-30068-6|paĝo=121}}</ref> kaj [[intesta parazito|intestajn parazitojn]] de la genro ''Giardia''.<ref>{{cite journal |title=Giardiasis in a White Stork in The Netherlands |first1=F.F. |last1=Franssen |first2=J. |last2=Hooimeijer |first3=B. |last3=Blankenstein |first4=Dirk J. |last4=Houwers |journal=Journal of Wildlife Diseases |volume=36 |issue=4|pages=764–66 |year=2000 |pmid=11085441}}</ref> Studo pri 120 kadavraĵoj de Blankaj cikonioj el [[Saksio-Anhalto]] kaj [[Brandenburgo]] en Germanio montris ok speciojn de [[trematodo]]j (ebenaj vermoj), kvar speciojn de [[cestodo]]j (tenioj), kaj almenaŭ tri speciojn de [[nematodo]]j.<ref>{{Cite journal|last=Schuster, Rolf; Schaffer, Thoralf; Shimalov, Vladimir |year=2002|title=[The Helminth Fauna of Indigenous White Storks (''Ciconia ciconia'')]|journal=Berliner und Munchener Tierarztliche Wochenschrift |volume=115|pages=435–39|pmid=12481650|language=German|first1=R|last2=Schaffer|first2=T|last3=Shimalov|first3=V|issue=11–12}}</ref> Unu specio de ebena vermo, nome ''Chaunocephalus ferox'', kaŭzis vundojn en la muro de la malgrandaj intestoj de nombraj birdoj akceptitaj en du malsanulaj centroj en centra Hispanio, kaj estis asociaj kun malpliiĝo de pezo. Ĝi estas konita patogeno kaj kaŭzas malsanojn ĉe la [[Azia anastomo]] (''Anastomus oscitans'').<ref>{{Cite journal|last=Höfle|year=2003|title=''Chaunocephalus ferox'' in Free-Living White Storks in Central Spain|journal=Avian Diseases|volume=47|issue=2|pages=506–12|doi=10.1637/0005-2086(2003)047[0506:CFIFWS]2.0.CO;2|issn=0005-2086|first1=U.|last2=Krone|first2=O.|last3=Blanco|first3=J. M.|last4=Pizarro|first4=M.|pmid=12887215}}</ref> La [[Okcidentnila viruso]] (WNV) estas ĉefe birda infekto kiu estas transmitita inter birdoj pere de [[kulo]]j.<ref>{{cite journal |author=Hayes, Edward B.; Komar, Nicholas; Nasci, Roger S.; Montgomery, Susan P.; O'Leary, Daniel R.; Campbell, Grant L.|title=Epidemiology and Transmission Dynamics of West Nile Virus Disease |journal=Emerging Infectious Diseases |volume=11 |issue=8 |pages=1167–73 |year=2005 |pmid=16102302 |url=http://www.cdc.gov/ncidod/EID/vol11no08/05-0289a.htm}}</ref> Migrantaj birdoj ŝajne gravas por disvastigo de la viruso,<ref>{{Cite journal|last=Malkinson|year=2002|title=The Role of Birds in the Ecology of West Nile Virus in Europe and Africa|journal=Current Topics in Microbiology and Immunology|volume=267|pages=309–22|pmid=12082995|first1=M.|last2=Banet|first2=C.}}</ref> kies ekologio restas malmulte konata.<ref name="Zeller2004">{{Cite journal|last=Zeller|first=Hervé G.|coauthors=Schuffenecker, Isabelle|year=2004|title=West Nile Virus: An Overview of Its Spread in Europe and the Mediterranean Basin in Contrast to Its Spread in the Americas|journal=European Journal of Clinical Microbiology & Infectious Diseases|volume=23|issue=3|pages=147–56|issn=0934-9723|doi=10.1007/s10096-003-1085-1|pmid=14986160}}</ref> La 26an de aŭgusto 1998, aro de ĉirkaŭ 1,200 migrantaj Blankaj cikonioj kiuj devojiĝis el ties vojo suden surteriĝis en [[Eilat]], en suda [[Israelo]]. La aro estis lacega kaj devis flugilfrapi por reveni al sia migrovojo, kaj nombraj birdoj mortiĝis. Oni izolis virulentan branĉon de la Okcidentnila viruso el la cerboj de dekunu mortintaj junuloj. Aliaj Blankaj cikonioj poste ekzamenitaj en Israelo montris kontraŭ-WNV [[antikorpo]]jn.<ref>{{cite journal | title=Introduction of West Nile virus in the Middle East by Migrating White Storks|author=Malkinson, Mertyn; Banet, Caroline; Weisman, Yoram; Pokamunski, Shimon; King, Roni; Drouet, Marie-Thérèse; Deubel, Vincent | journal=Emerging Infectious Diseases|year=2002|volume=8|issue=4|pages=392–97|pmc=2730252|pmid=11971773 | doi=10.3201/eid0804.010217}}</ref> En 2008 tri junuloj de Blanka cikonio el Pola naturrifuĝejo montris [[Serokonverto|seropozitivajn]] rezultojn indike eksponon al la viruso, sed la kunteksto aŭ ekzisto de la viruso en tiu lando estas neklara.<ref>{{cite journal |journal=Viral Immunology |volume=21 |issue=2 |pages=247–54 |author=Hubálek, Zdenek; Wegner, Elżbieta; Halouzka, Jiří; Tryjanowski, Piotr; Jerzak, Leszek; Sikutová, Silvie; Rudolf, Ivo; Kruszewicz, Andrzej G.; Jaworski, Zbigniew; Wlodarczyk, Radoslaw |title=Serologic Survey of Potential Vertebrate Hosts for West Nile Virus in Poland |year=2008 |doi=10.1089/vim.2007.0111}}</ref> == Disvolviĝo de populacioj kaj konservado == [[Dosiero:Luisenpark cikonio.jpg|eta|dekstre|250ra|<center>Blanka cikonio en Germanio]] Ĝis la [[19-a jarcento]] la populacio estis ĉirkaŭ stabila. Poste en la tuta areo de disvastiĝo malkreskis rapide (pro malfacilaĵoj sur la migradvojo, poluado, ĉasado, kaj ĉefe detruo de la vivloko) la populacio ĝis ĉirkaŭ la [[1970-aj jaroj]]. Ekde tiu tempo danke al protektaj paŝoj ĝia populacio kreskis grave kaj ankaŭ ties disvastigo kreskis. En Eŭropo ĝenerale, ilia nombro kreskis je 25% en la jardeko 1995-2005. Estas ĉirkaŭkalkulata la plena loĝantaro de Blankaj cikonioj en la mondo je pli ol 230 000 nestantaj paroj. La malpliiĝo de Blankaj cikonioj pro [[industriigo]] kaj agrikulturaj ŝanĝoj (ĉefe sekigado de humidejoj kaj konverto de [[prerio]]j al rikoltokampoj kiaj tiuj de [[maizo]]) komencis jam en la [[19-a jarcento]]: la lasta natura individuo en [[Belgio]] estis vidata en [[1895]], en [[Svedio]] en [[1955]], en [[Svisio]] en [[1950]] kaj en [[Nederlando]] en [[1991]]. Tamen tiu specio estis ekde tiam reenmetita al multaj regionoj.<ref>{{Cite journal|author=Berthold, Peter; Fiedler, Wolfgang; Querner, Ulrich|title=White Stork (''Ciconia ciconia'') migration studies: basic research devoted to conservation measures|pages=133–41|volume=2|year=2000|journal=Global Environment Research|url=http://www.airies.or.jp/publication/ger/pdf/04-2-03.pdf|archiveurl=http://web.archive.org/web/20031210164046/http://www.airies.or.jp/publication/ger/pdf/04-2-03.pdf|archivedate=2003-12-10|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-04|arkivurl=https://web.archive.org/web/20031210164046/http://www.airies.or.jp/publication/ger/pdf/04-2-03.pdf|arkivdato=2003-12-10}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20031210164046/http://www.airies.or.jp/publication/ger/pdf/04-2-03.pdf |date=2003-12-10 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.airies.or.jp/publication/ger/pdf/04-2-03.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20031210164046/http://www.airies.or.jp/publication/ger/pdf/04-2-03.pdf |arkivdato=2003-12-10 }}</ref> Ĝi estis klasita kiel ''Malplej Zorgiga'' fare de IUCN ekde [[1994]], post esti klasita kiel ''[[Preskaŭ Minacata]]'' en [[1988]].<ref name=IUCN>{{IUCN|version=2010.4|assessors=BirdLife International|year=2009 |id=144785|title=''Ciconia ciconia''|accessdate=16a Decembro 2010}}</ref> La Blanka cikonio estas specio al kiu aplikiĝas la ''Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds'' ([[AEWA]]).<ref name = AEWA>{{Cite web | author= | title= Annex 2: Waterbird Species to Which the Agreement Applies | work= Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA) | url= http://www.unep-aewa.org/documents/agreement_text/eng/pdf/aewa_agreement_text_annex2.pdf | format= PDF | publisher= UNEP/ AEWA Secretariat | accessdate= 9a Decembro 2010 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20071110021259/http://www.unep-aewa.org/documents/agreement_text/eng/pdf/aewa_agreement_text_annex2.pdf | archivedate= 2007-11-10 | titolo= Arkivita kopio | alirdato= 2012-08-04 | arkivurl= https://web.archive.org/web/20110728144028/http://www.unep-aewa.org/documents/agreement_text/eng/pdf/aewa_agreement_text_annex2.pdf | arkivdato= 2011-07-28 }}{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110728144028/http://www.unep-aewa.org/documents/agreement_text/eng/pdf/aewa_agreement_text_annex2.pdf |date=2011-07-28 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.unep-aewa.org/documents/agreement_text/eng/pdf/aewa_agreement_text_annex2.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120330091814/http://www.unep-aewa.org/documents/agreement_text/eng/pdf/aewa_agreement_text_annex2.pdf |arkivdato=2012-03-30 }}</ref> Partneroj de tiu ''Agreement'' (traktato) devus engaĝiĝi en ampleksa gamo de konservadaj strategioj priskribitaj en detala agadplano. La plano estas intencita por enkonduki ŝlosilajn temojn kiaj specia kaj habitata konservadoj, administrado de homa agado, priserĉado, edukado, kaj plibonigado.<ref name = AEWAintro>{{Cite web | author= | title= Introduction | work= African-Eurasian Waterbird Agreement | url= http://www.unep-aewa.org/about/introduction.htm | publisher= UNEP/ AEWA Secretariat | accessdate= 9a Decembro 2010 | titolo= Arkivita kopio | alirdato= 2012-08-04 | arkivurl= https://web.archive.org/web/20120211082252/http://www.unep-aewa.org/about/introduction.htm | arkivdato= 2012-02-11 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20120211082252/http://www.unep-aewa.org/about/introduction.htm | archivedate= 2012-02-11 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.unep-aewa.org/about/introduction.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120211082252/http://www.unep-aewa.org/about/introduction.htm |arkivdato=2012-02-11 }}</ref> Minacoj estas konstanta perdo de humidejoj, kolizioj kun altatensiaj elektraj linioj, uzado de [[pesticido]]j (kiaj [[DDT]]) por lukti kontraŭ [[dezertakrido|akridoj]] en Afriko, kaj tre kontraŭleĝa ĉasado ĉe migrovojoj kaj vintrejoj.<ref name= hbw/> [[Dosiero:Ciconia ciconia juv small.jpg|eta|maldekstra|alt=Three long-legged, long-billed black and white birds stand on a huge pile of sticks atop an artificial platform on a pole|Homfarita nestoplatformo en Pollando konstruita kiel konservada helpo kaj por eviti ke cikonioj difektu la elektran liveradon pro nestumado sur fostoj. Tri junaj Blankaj cikonioj estas sur la nesto kaj du [[Kampopasero]]j estas ripoze flanke de la nesto.]] Granda populacio de Blankaj cikonioj reproduktiĝas en centra kaj orienta Eŭropo. En censo de 2004/05, estis 52,500 paroj en [[Pollando]], 30,000 paroj en [[Ukrainio]], 20,000 paroj en [[Belorusio]], 13,000 paroj en [[Litovio]] (la plej alta konata denseco de tiu specio laŭlande en la mondo), 10,700 paroj en [[Latvio]], kaj 10,200 en [[Rusio]]. Estis ĉirkaŭ 5,500 paroj en [[Rumanio]], 5,300 en [[Hungario]] kaj ĉirkaŭkalkulataj 4,956 reproduktaj paroj en [[Bulgario]].<ref name=nabu>{{Citaĵo el la reto|url=http://bergenhusen.nabu.de/zensus/zensus2006/worldpopulation.pdf|titolo=Preliminary Results of the VI International White Stork Census 2004/05|alirdato=14a Januaro 2012|eldoninto=Naturschutzbund Deutschland (NABU)|arkivurl=https://web.archive.org/web/20070930032358/http://bergenhusen.nabu.de/zensus/zensus2006/worldpopulation.pdf|arkivdato=2007-09-30}}{{Citaĵo el la reto |url=http://bergenhusen.nabu.de/zensus/zensus2006/worldpopulation.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110812085950/http://bergenhusen.nabu.de/zensus/zensus2006/worldpopulation.pdf |arkivdato=2011-08-12 }}</ref> En [[Germanio]], majoritato de la totalaj 4,482 paroj estis en la orienta regiono, ĉefe en la subŝtatoj de [[Brandenburgo]] kaj [[Meklenburgo-Antaŭpomerio]] (1296 kaj 863 paroj en 2008 respektive).<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://bergenhusen.nabu.de/weissstorch/national/|titolo=National data|alirdato=14a Januaro 2012|eldoninto=Naturschutzbund Deutschland (NABU)}}</ref> Krom [[Hispanio]] kaj [[Portugalio]] (33,217 paroj kaj 7,684 paroj en 2004/05 respektive), la populacioj de suda kaj okcidenta Eŭropo estas ĝenerale multe malpli stabilaj; ekzemple la dana populacio malpliiĝis ĝis ĝuste nur tri paroj en 2005. En la orienta mediteranea regiono, [[Turkio]] havas populacion de 6195 paroj, kaj [[Grekio]] 2139 parojn. En Okcidenta Eŭropo la Blanka cikonio restas kiel rara birdo spite konservadaj klopodoj. En 2004 [[Francio]] havis nur 973 parojn, kaj [[Nederlando]] 528 parojn.<ref name=nabu/> [[Dosiero:Europe stork.png|eta|dekstra|Rezultoj de la censo 2004/05 de Blankaj cikonioj en Eŭropo (nombro de reproduktaj paroj)]] Komence de la [[1980-aj jaroj]], la populacio estis falinta al malpli da naŭ paroj en la tuta supra valo [[Rejno]], areo tre identigita kun la Blanka cikonio dum jarcentoj. Konservadaj klopodoj sukcese pliigis la populacion de birdoj tie al 270 paroj (en 2008), ĉefe pro agado de la Asocio por la Protektado kaj Reenmeto de Cikonioj en [[Alzaco]] kaj [[Loreno]].<ref>{{cite news|title=French region saves iconic White Storks from brink: population hits 270 pairs after dwindling to nine |first=Molly|last= Moore|page=A10|date=22a Junio 2008|newspaper=The Washington Post|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/06/21/AR2008062101774.html}}</ref> La reenmeto de birdoj bredataj en [[bestoĝardeno]]j haltigis pluajn pliiĝojn en [[Italio]], Nederlando, kaj Svisio. Estas 601 paroj reproduktantaj en [[Armenio]] kaj ĉirkaŭ 700 paroj en Nederlando en 2008,<ref name=Vogelbescherming>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.birdlife.org/eu/pdfs/Case_study_Restoring_Dutch_White_Stork_population.pdf|titolo=Restoring the Dutch White Stork Population: a Charismatic Species Brought Back by Targeted Conservation Work|alirdato=30a Januaro 2011|familia nomo=Altenburg|persona nomo=Jouke|jaro=2010|verko=Birdlife International|eldoninto=Vogelbescherming Netherlands (BirdLife Netherlands)|arkivurl=https://web.archive.org/web/20121015023254/http://www.birdlife.org/eu/pdfs/Case_study_Restoring_Dutch_White_Stork_population.pdf|arkivdato=2012-10-15}}</ref> kaj kelkaj paroj reproduktiĝas ankaŭ en [[Sudafriko]], tipe ĵusaj kolonianoj el normala vintreja populacio.<ref name= hbw/> En Pollando, elektraj fostoj estis modifitaj per platformo pinte por eviti ke la grandaj nestoj el la Blankaj cikonioj ĉesu la elektran liveradon pro difekto, kaj kelkaj nestoj estis movitaj el elektraj fostoj al homfaritaj platformoj.<ref name=AZ-2009>{{Cite journal|author=Tryjanowski, Piotr; Kosicki, Jakub Z.; Kuzniak, Stanisław; Sparks, Tim H.|year=2009|title=Long-term Changes and Breeding Success in Relation to Nesting Structures used by the White Stork, ''Ciconia ciconia''|journal=Annales Zoologici Fennici|volume=46|pages=34–38|url=http://www.sekj.org/PDF/anz46-free/anz46-034.pdf}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110927170436/http://www.sekj.org/PDF/anz46-free/anz46-034.pdf |date=2011-09-27 }}</ref> Enmetoj de birdoj bredataj en [[bestoĝardeno]]j en Nederlando estis sekvata de nutradaj kaj nestokonstruaj programoj fare de volontuloj.<ref name=Vogelbescherming/> Similaj reenmetaj programoj okazas en Svedio,<ref>{{Cite web|title=The Swedish White Stork Reintroduction Program|url=http://www.skof.se/stork/sida_historik_english.shtml|work=Valkommen till Storkprojektet!|date=17a Decembro 2010|publisher=Scanian Ornithological Society (SkOF)|accessdate=8a Februaro 2011|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-04|arkivurl=https://archive.is/20121225100736/http://www.skof.se/stork/sida_historik_english.shtml|arkivdato=2012-12-25|archiveurl=https://archive.is/20121225100736/http://www.skof.se/stork/sida_historik_english.shtml|archivedate=2012-12-25}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.skof.se/stork/sida_historik_english.shtml |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-04 |arkivurl=https://archive.is/20121225100736/http://www.skof.se/stork/sida_historik_english.shtml |arkivdato=2012-12-25 }}</ref> kaj Svisio,<ref name=Moritzi>{{Cite journal|url=http://infonet.vogelwarte.ch/upload/04836161.pdf|format=PDF|title=Time Budget, Habitat Use and Breeding Success of White Storks (''Ciconia ciconia'') under Variable Foraging Conditions During the Breeding Season in Switzerland|author=Moritzi, Martin; Maumary, Lionel; Schmid, David; Steiner, Isabelle; Vallotton, Laurent; Spaar, Reto; Biber, Olivier|year=2001|journal=Ardea|volume=89|issue=3|pages=457–70|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110707005111/http://infonet.vogelwarte.ch/upload/04836161.pdf|archivedate=2011-07-07|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-04|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110707005111/http://infonet.vogelwarte.ch/upload/04836161.pdf|arkivdato=2011-07-07}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110707005111/http://infonet.vogelwarte.ch/upload/04836161.pdf |date=2011-07-07 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://infonet.vogelwarte.ch/upload/04836161.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110707005111/http://infonet.vogelwarte.ch/upload/04836161.pdf |arkivdato=2011-07-07 }}</ref> kie oni registris 175 parojn reproduktantaj en 2000.<ref>{{Cite journal|url=http://www.cefe.cnrs.fr/biom/pdf/Schaub-BioCon-2004.pdf|format=PDF|title=Is the Reintroduced White Stork (''Ciconia ciconia'') Population in Switzerland Self-sustainable?|author=Schaub, Michael; Pradela, Roger; Lebretona, Jean-Dominique|doi=10.1016/j.biocon.2003.11.002|journal=Biological Conservation|volume=119|issue=1|year=2004|pages=105–14|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110718164931/http://www.cefe.cnrs.fr/biom/pdf/Schaub-BioCon-2004.pdf|archivedate=2011-07-18|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-04|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110718164931/http://www.cefe.cnrs.fr/biom/pdf/Schaub-BioCon-2004.pdf|arkivdato=2011-07-18}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110718164931/http://www.cefe.cnrs.fr/biom/pdf/Schaub-BioCon-2004.pdf |date=2011-07-18 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.cefe.cnrs.fr/biom/pdf/Schaub-BioCon-2004.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110718164931/http://www.cefe.cnrs.fr/biom/pdf/Schaub-BioCon-2004.pdf |arkivdato=2011-07-18 }}</ref> Longdaŭra probablo de la populacio en Svisio ne estas klara ĉar la indicoj de reprodukta sukceso estas malaltaj, kaj suplementa nutrado ne ŝajnas bonfara.<ref name=Moritzi/> === En Hispanio === En [[Hispanio]] laŭ la datumoj de 2004 estis ĉirkaŭ 34 000 reproduktaj paroj, plej granda parnombro en regiono [[Kastilio kaj Leono]], kun 12 017, sed duarange en [[Ekstremaduro]], preskaŭ duongranda regiono kun 11 190 reproduktaj paroj, poste, suda regiono [[Andaluzio]] kun 3 409 reproduktaj paroj. Nur en orientaj regionoj [[Valencio]] kaj [[Murcio]] ne estas reproduktaj paroj kaj maloftas ĉe montaraj komarkoj. En plej dense loĝata de cikonioj regiono Ekstremaduro estas multaj nestoj en kelkaj urboj aŭ eĉ vilaĝoj, tio dependas ĉu de la grando de la urba kamparo ĉu de la multnombro de taŭgaj konstruaĵoj. Ekzemple nur en [[provinco Cáceres]] estas pli ol 1 583 nestoj, en [[provinco Badajoz]] pli ol 533. Pli precize en la propra urbo estas pli ol 178 nestoj en Cáceres, pli ol 101 en [[Malpartida de Cáceres]], kie krome estas kampare la plej granda kolonio de cikoniaj nestoj sur rokoj, nome en loko ''Los Barruecos''. Pro protektado de la specio kaj pli akurata popolnombrado en 2022 la nombroj ege pliiĝis ĝis 183 115 individuoj en la trapasejo de la [[Ĝibraltara Markolo]] (en 2021 nur 146 801).<ref>Fundación Migres, Citita en "Aves de España", ''Aves y naturaleza'', nº 40, Madrido, 2023, paĝo 10.</ref> == Kulturaj asocioj == [[Dosiero:Carl Spitzweg - Der Klapperstorch.jpg|eta|200ra|maldekstre|"Der Klapperstorch" (La cikonio), pentraĵo de [[Carl Spitzweg]] (1808–1885)]] Pro ties grando, predado de damaĝaj bestetoj, kaj nestumada kutimaro proksima al homaj setlejoj kaj eĉ sur tegmentoj, la Blanka cikonio havas imponan bildon kiu havis efikon super la homaj kulturo kaj folkloro.<ref name= Cocker/> En [[Antikva Egipto]], ĝi estis asocia kun, kaj estis la [[hieroglifo]] por ''Ba'', aŭ "animo".<ref>{{Citaĵo el libro|url=http://books.google.com/books?id=EG0BzbCu0m4C&lpg=PA64&dq=ba%20egypt%20stork&pg=PA64#v=onepage&q&f=false|titolo=The Traveler's Key to Ancient Egypt: a Guide to the Sacred Places of Ancient Egypt|familia nomo=West|persona nomo=John Anthony|jaro=1995|loko=Wheaton, Illinois|eldoninto=Theosophical Publishing House|ISBN=0-8356-0724-0|paĝo=64}}</ref> La [[hebrea]] vorto por la Blanka cikonio estas ''ĉasidah'' (חסידה), signife "kompatema" aŭ "afabla".<ref name=Margolis72>{{cite journal |title=The Stork Fable−Some Psychodynamic Considerations |author= Margolis, Marvin; Parker, Philip |journal=Journal of the American Psychoanalytic Association |year=1972 | doi= 10.1177/000306517202000304 |volume=20|issue=3| pages=494–511 |pmid=4116100}}</ref> La [[Greka mitologio|greka]] kaj [[romia mitologio]]j bildigas cikoniojn kiel modeloj de gepatra amo, kaj oni supozis, ke ili ne mortiĝas pro aĝo, sed male flugis al insuloj kaj prenis aspekton de homoj. La birdo aperis en du el la [[Fabloj de Ezopo]]: nome en [[La vulpo kaj la cikonio]] kaj [[La farmisto kaj la cikonio]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Fables|aŭtoro=[[Ezopo]]|jaro=c. 620–564 a.K.|ISBN=1-56156-088-X}}<!--If this is the same as http://www.worldcat.org/oclc/33336010, we might want to find a more authoritative edition...--></ref> Ambaŭ fabloj rstos poste reverkitaj de la franca poeto [[Jean de La Fontaine]]. Oni supozis ankaŭ, ke ili zorgas pri siaj aĝaj gepatroj, nutrante kaj eĉ transportante ilin, kaj porinfanaj libroj bildigis ilin kiel modelo de fila valoro. Greka leĝo nome ''Pelargonia'', el la [[antikva greka]] vorto ''pelargos'' por cikonio, postulis, ke la civitanoj zorgu siajn aĝajn gepatrojn.<ref name=hbw/> La grekoj ankaŭ postulis, ke mortigi cikonion estu punata per mortigo.<ref>{{Cite book|chapter=The White Stork ''Ciconia ciconia'' protection in Poland by tradition, customs, law, and active efforts|author=Dolata, Pawel T. | editors=Tryjanowski, Piotr; Sparks, Tim H.; Jerzak, L. (eds) |title=The White Stork in Poland: Studies in Biology, Ecology and Conservation|publisher=Bogucki Wydawnictwo Naukowe |location=Poznań, Poland |year=2006|isbn=83-60247-35-8}}</ref> Ili estis laŭleĝe protektataj en Antikva [[Tesalio]] ĉar ili ĉasas serpentojn, kaj amplekse oni konsideris, ke temas pri la “blanka birdo” de [[Virgilio]],<ref name=Royds14>{{Citaĵo el libro|url=http://www.archive.org/stream/beastsbirdsbeeso00roydrich#page/36/mode/2up/search/Stork|titolo=The beasts, birds, and bees of Virgil; a naturalist's handbook to the Georgics|aŭtoro=Royds, Thomas Fletcher|jaro=1914|loko=Oxford, UK|eldoninto=Oxford}}</ref> kvankam aliaj pensis, ke temas pri la simile blankeca [[Serpentaglo]] (''Circaetus gallicus''). Romiaj verkistoj notis, ke la alveno de Blankaj cikonioj printempe alertis farmistojn planti siajn vitojn.<ref>{{Cite journal| author= Thomas, Richard F. |year=1988|title=Vergil's "White Bird" and the Alexandrian reference (G. 2. 319-20)|journal=Classical Philology|volume= 83|issue=3|pages=214–17|url=http://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/3775754/Thomas_Vergil_WhiteBird.pdf?sequence=2|doi=10.1086/36710}}</ref> Komence de la 19a jarcento la Grekoj tamen mortigis nombrajn Blankajn cikoniojn post la foriro de la turkoj, kiuj adoris ilin. Sekvantoj de [[Islamo]] adoris cikoniojn ĉar ili faras ĉiujaran pilgrimadon al [[Mekko]] dum sia migrado.<ref name= sax/> Por [[islamano]]j, la cikonio (en [[araba]] ''leklek'' aŭ ''laqlaq'' pro [[onomatopeo]]), estas nemanĝeblaj ([[malpermeso]]) kiel multaj [[rabobirdo]]j, same kiel ĉe la [[judismo]], laŭ la ĉapitro 14a de la [[Readmono]]. Kelkaj el la plej fruaj konoj pri birdomigrado komencis el intereso pri Blankaj cikonioj; ''[[Pfeilstorch]]'' ("sagocikonioj") estis trovataj en Eŭropo havante afrikajn [[sago]]jn en siaj korpoj. Plej bone konata ekzemplo de tiaj cikonioj estis iu trovita somere de 1822 en la germana urbo [[Klütz]] en [[Meklenburgo]] el kiu oni faris remburitan specimenon, komplete kun la ornamita afrika sago, kiu estas nune en la [[Universitato Rostock]].<ref name= arrow>{{cite journal | last= Kinzelbach | first= Ragnar | year= 2003 | title= Der Pfeilstorch in der Zoologischen Sammlung der Universität Rostock | journal= Der Sprössling: Fachschaftsrat Biologie der Universität Rostock | volume= | issue= 3 | language= German | pages= 9–10 | url= http://www.biologie.uni-rostock.de/fachscha/Sproessling/sproessling_3.pdf | doi= }}{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Cikonioj havas malmulte timon el homoj se ili ne estas ĝenataj, kaj ofte nestumas sur konstruaĵoj en Eŭropo. En Germanio, esto de nesto sur hejmo estis konsiderata kiel protektilo kontraŭ incendioj. En 1007 ĉe la [[katedralo Notre-Dame de Strasburgo]], fulmo frapis la konstruatan templon kaj la laboristoj ne relaboris ĝis kiam paro de Blankaj cikonioj decidis nestumi sur la [[skafaldo]]j. Ili estis protektataj ankaŭ pro kredo ke iliaj animoj estas homaj.<ref>{{Cite book|author=Hardwick, Charles|title=Traditions, Superstition and Folk-lore|publisher=A. Ireland and Co|place =Manchester. UK|year=1872|url=http://www.archive.org/stream/traditionssuper00unkngoog#page/n270/mode/1up/|pages=238, 247–48}}</ref> Germanaj kaj nederlandaj hejmoj kuraĝigis cikoniojn nestumi surdome, foje per konstruado de intence konstruitaj altaj platformoj, por atingi bonan sorton.<ref name=Margolis72/> Poloj, litovoj kaj ukrainoj kredis, ke cikonioj alportas harmonion al familio sur kies propraĵo ili nestumas.<ref name="Encyclopaedia of Ukraine">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/pages/S/T/Stork.htm|titolo=Stork|alirdato=5a Decembro 2010|verko=Encyclopedia of Ukraine|eldoninto=Canadian Institute of Ukrainian Studies}}</ref> En [[Orienta Eŭropo]] oni pensis, ke vilaĝo kun multaj cikonioj havos bonan rikolton, kaj ke tiu birdo povas antaŭdiri la veteron: agitado de cikonioj antaŭdiras malbonan veteron, se la birdo staras sur unusola kruro malvarmos, kaj se bekofrapadas la tago estos suna. [[Dosiero:Stork moral education.jpg|eta|dekstre|250ra|Supozataj filaj virtoj de cikonioj<ref>{{Citaĵo el libro|url=http://www.archive.org/stream/descriptivescene00bostiala#page/n1/mode/1up|titolo=Descriptive scenes for children|familia nomo=Unknown|jaro=1831|loko=Boston, Massachusetts|eldoninto=N. S. and S. G. Simpkins|OCLC=31373438|paĝoj=3}}</ref>]] La Blanka cikonio estas populara bildo sur [[poŝtmarko]]j, kaj tiale ĝi aperas en pli da 120 poŝtmarkoj eldonitaj de pli da 60 poŝtmarkeldonaj entoj (nome landoj).<ref name="Birdtheme">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.birdtheme.org/mainlyimages/index.php?spec=1432|titolo=White Stork|alirdato=5a Decembro 2010|aŭtoro=Scharning, Kjell|verko=Theme Birds on Stamps}}</ref> Ĝi estas la [[Listo de naciaj birdoj|nacia birdo]] de Litovio,<ref name="Lithuania">{{Cite web|url=http://en.strasbourg-europe.eu/lithuania,13812,en.html|title=Lithuania|author=|date=|work=Understanding the European Union: Member States|publisher=Centre d'Information sur les Institutions Européennes (CIIE)|accessdate=5a Decembro 2010|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-05|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110720173110/http://en.strasbourg-europe.eu/lithuania,13812,en.html|arkivdato=2011-07-20}} {{Citaĵo el la reto |url=http://en.strasbourg-europe.eu/lithuania,13812,en.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181226002453/http://en.strasbourg-europe.eu/lithuania,13812,en.html |arkivdato=2018-12-26 }}</ref> kaj estis la Pola maskoto ĉe la Foiro [[Expo 2000]] en Hanovero.<ref name = paiiz>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.paiz.gov.pl/index/?id=845f3cb43a07259b2e4724dfa5c5c0d1|titolo=Kingdom of Storks|verko=PAIIZ NEWSLETTER, number 14, 22a Marto 2007|eldoninto=Polish Information and Foreign Investment Agency (PAIIZ)|alirdato=2012-08-05|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160214175127/http://www.paiz.gov.pl/index/?id=845f3cb43a07259b2e4724dfa5c5c0d1#71|arkivdato=2016-02-14}} Konsultita la 18an de marto 2011</ref> En la 19a jarcento, kelkaj kredis ankaŭ, ke cikonioj vivas nur en landoj havantaj respublikan politikan sistemon.<ref>{{Cite book|pages=17–18|url=http://www.archive.org/stream/naturalhistorylo00hulmuoft#page/259/mode/1up/ |title=Natural History Lore and Legend|author=Hulme, F. Edward|year=1895|publisher=Bernard Quaritch|place=London, UK}}</ref> Oni trovas ĝin multe en [[heraldiko]], foje kun serpento en la beko, kiel ĉe blazono de la familio Cicogna de Venecio aŭ de [[Hago]], en Nederlando. Pola poeto [[Cyprian Kamil Norwid]] menciis cikoniojn en sia poemo ''Moja piosnka (II)'' ("Mia kanto (II)"):<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.mission.net/poland/warsaw/literature/poems/mysong.htm|titolo=My Song (II)|alirdato=23a Decembro 2010|aŭtoro=Norwid, Cyprian Kamil|verko=Polish Literature|eldoninto=LDS Mission Network}}</ref> {{Citaĵo| Pri la tero kie estas granda farso<br /> Damaĝi cikonian neston sur pirarbo,<br /> Ĉar cikonioj utilas al ni ĉiuj…<br /> Mi nostalgias, Sinjoro!...|}} La nomo de la cikonio aperas en pluraj esprimoj: la plantoj de la genro ''Erodium'' estas tiele nomitaj laŭ la formo de ties frukto, kaj pli precize unu specio nome la ''Erodium ciconium'', portas tiun nomon kaj en la [[latina]] [[scienca nomo]] kaj en komunaj nomoj kiaj «cikonikolo» aŭ «Erodio cikonibeka»; la genro [[Pelargonio]], kiu estas kiel la Erodioj de la [[familio]] de [[Geraniacoj]], havas sian nomon konstruita super la [[antikva greka]] «πελαργός» (''pelargos''), signife «cikonio» (Sama etimologia deveno estas en la nomo de unua artefarita [[lakto]] porbeba vendita en Hispanio ekde la [[1940-aj jaroj]] laŭ nomo "Pelargón"); la esprimo «rakontoj de la cikonio» alude al rakontoj sen verŝajneco, ridindaj kaj faritaj por amuzigi geinfanojn. <gallery> Dosiero:Cigogne Belon 1555.jpg|alt=Dessin d'une cigogne|Pentraĵo de 1555 de la naturalisto [[Pierre Belon]] reprezentanta cikonion tenantan serpenton en sia beko. Dosiero:Blason Ville La Haye.svg|alt=Blason représentant une cigogne avec un serpent|La blazono de [[Hago]] montras cikonion tenantan serpenton en sia beko. Dosiero:Den Haag wapen.svg|Alia versio de la blazono de [[Hago]]. Image:Carl Kappstein Störche.jpg|alt=Reproduction d'un détail de tableau|Tri cikonioj en pentraĵo de Carl Kappstein (1869–1933). Image:Plate facing page 52, An Argosy of Fables.jpg|Ilustracio de ''[[La vulpo kaj la cikonio]]''. Image:Erodium ciconium (fruits).jpg|Fruktoj de ''Erodium ciconium'' aŭ Cikonibeka erodio. Dosiero:Cikonioj-en-poŝtmarkoj.jpg|Cikonioj en poŝtmarkoj de diversaj landoj: plej multe el Pollando, lando kun plej multe el cikonioj. </gallery> === Cikonio en popolaj tradicioj === Oni eĉ rakontas ke okazas "tribunaloj" de cikonioj, kaj post la "juĝo" la juĝato estas buĉita de la aliaj. Cetere la gepatroj mem mortigas la plej malfortan inter siaj idoj, kiam ili agnoskas ĝin kiel ne sufiĉe fortika por elporti migradon. La vero estas, ke antaŭ la elmigrado cikonioj kuniĝas en multnombraj aroj kaj surgrunde (asemblee) kaj dumfluge. En Hispanio la menciita klakado estas nomita "kuiri gazpaĉon", ĉar ĝi sonas kiel kuiristinoj kiam pistas ingrediencojn en ligna pistujo. Laŭ kelkaj, oni diras, ke la cikonio aŭ la [[ibisoj]] inventis la [[klistero]]n, nome lavilo de la intesto aŭ [[kojlo]]; tiuj vadbirdoj de longaj bekoj supozeblej povis enmeti akvon en siaj kloakoj danke al siaj bekoj. Unu el la plej tradiciaj kredaĵoj konsistas el imagi, ke la cikonioj alportas bebojn al iliaj gepatroj pro tio, ke tiuj ĉiam loĝas ĉe homoj kaj ankaŭ videblas ili portantaj longajn aĵojn per la beko al siaj nestoj. Ties ĉehomeco igas ilin simboloj ĉu oficialaj ĉu neoficialaj de landoj, regionoj aŭ urboj kiel La [[Hago]], [[Alzaco]], [[Danio]], [[Pollando]], [[Belorusio]], hispana [[Ekstremaduro]], ktp. === Cikonioj kaj bebonasko === Laŭ nordeŭropa legendo, cikonioj respondecas pro alporto de beboj al novaj gepatroj. La legendo estas tre antikva, sed estis popularigata de la rakonto de la [[19a jarcento]] de [[Hans Christian Andersen]] nome precize ''La cikonioj''.<ref name= sax>{{Citaĵo el libro|titolo=The Mythical Zoo|familia nomo=Sax|persona nomo=Boria|jaro=2001|loko=Oxford, UK|eldoninto=ABC-CLIO|ISBN=1-57607-612-1|paĝoj=153–54}}</ref> Germana folkloro subtenis, ke cikonioj trovas bebojn en kavoj aŭ marĉoj kaj alportis ilin al hejmoj en korboj surdorse aŭ tenitaj per siaj bekoj. Tiuj kavoj enhavis ''adebarsteine'' aŭ "cikoniŝtonojn". La beboj estu donitaj al patrino aŭ faligita tra [[kameno]]. Familioj avertus kiam ili volas bebon per lokigo de dolĉaĵojn por la cikonio sur la fenestraj embrazuroj.<ref name=Margolis72/><!-- cites previous four sentences --> El tie la folkloro disvastigatis tra la mondo ĝis landoj kiaj [[Filipinoj]] kaj [[Sudameriko]].<ref name=Margolis72/> [[Dosiero:Victorian Postcard - woman hitting stork with parasol.jpg|eta|maldekstra|250ra|Humora karto de komenco de la 19a jarcento, reprezentanta virinon kiu forpelas per ombrelfrapoj cikonion kiu alportas al ŝi bebon.]] En [[Slava mitologio|slavaj mitologio kaj religio]], cikonioj portis nenaskitajn [[animo]]jn el [[Irij]] al la Tero printempe kaj somere.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Mitologia Słowian|aŭtoro=Gieysztor, Aleksander|jaro=1982|loko=Warsaw, Poland|eldoninto=Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe|ISBN=83-221-0152-X|lingvo=Polish}}</ref> Tiu kredo ankoraŭ pluas en la moderna folklora kulturo de multaj slavaj landoj, en la simpligita porinfana rakonto ke "cikonioj alportas bebojn al la mondo".<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://bocianopedia.pl/bociany-i-bocki/bocian-i-czlowiek-czyli-nasz-powszechnie-lubiany-sasiad/dlaczego-bocian-przynosil-dzieci/157|titolo=Dlaczego bocian przynosił dzieci?|alirdato=10a Marto 2011|aŭtoro=Jakubiec, Z.|jaro=2009|verko=Bocianopedia|lingvo=pl|arkivurl=https://web.archive.org/web/20150719040131/http://www.bocianopedia.pl/bociany-i-bocki/bocian-i-czlowiek-czyli-nasz-powszechnie-lubiany-sasiad/dlaczego-bocian-przynosil-dzieci/157|arkivdato=2015-07-19}}</ref> Cikonioj estas vidataj de slavoj kiel alportantaj de bona sorto, kaj mortigi unu alportus misfortunon.<ref name=autonazwa1>{{Citaĵo el gazeto|url=http://basia.tomp.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Itemid=12|titolo=Ptaki Ziemi Świętej: bocian, czapla, ibis [Birds in the Holy Land: stork, heron, ibis]|alirdato=8a Februaro 2011|aŭtoro=Szczepanowicz, Barbara|jaro=2005|lingvo=Polish|gazeto=Ziemia Święta|numero=rok XI 1(41)}}</ref> Pludaŭra studo kiu montris [[falsa interrilato|falsan interrilaton]] inter la nombroj de cikoninestoj kaj homaj naskoj estas amplekse uzata en instruado de baza [[statistiko]] kiel ekzemplo kiu pruvas ke [[korelacio]] ne necese indikas [[kaŭzeco]]n.<ref>{{Cite journal| author= Matthews, Robert| title=Storks Deliver Babies (p=0.008)|journal=Teaching Statistics|volume=22| issue=2| pages=36–38| year=2000| doi=10.1111/1467-9639.00013 | url=http://www.uni-marburg.de/fb21/motologie/mitarbeiter_seiten/ls/storks.pdf | format=PDF|archiveurl=http://web.archive.org/web/20120319150838/http://www.uni-marburg.de/fb21/motologie/mitarbeiter_seiten/ls/storks.pdf|archivedate=2012-03-19}}</ref><ref>{{Citaĵo el libro|url=http://www.stats.bris.ac.uk/~maxvd/Consilience_Did.pdf|titolo=Consilience: Interdisciplinary Communications 2005/2996|aŭtoro=Didelez, Vanessa|jaro=2007|ĉapitro=Statistical Causality|eldoninto=Centre for Advanced Study, Oslo|ISBN=978-82-996367-4-2|paĝoj=114–20|redaktinto=Østreng, Willy (ed)}}</ref> La beboporta mito aperis en diferencaj formoj laŭ la historio. Al geinfanoj de [[Afrik-usonanoj|afrikusonaj]] [[sklavo]]j oni diris, ke la blankulaj beboj estis alportataj de cikonioj, dum la nigrulaj beboj estis naskiĝintaj el ovoj de [[buteo]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The White Image in the Black Mind: African-American Ideas about White People, 1830–1925|familia nomo=Bay|persona nomo=Mia|jaro=2000|loko=New York, New York|eldoninto=Oxford University Press|ISBN=0-19-513279-3|paĝo=120}}</ref> La psikoanalisto Marvin Margolis sugestis ke la longdaŭra naturo de la cikonia mito de bebalporto rilatas al psikologia neceso, ĉar evitas la malkomforton paroli pri sekso kaj generado kun geinfanoj. Birdoj estis delonge asociataj kun la patrinaj simboloj el paganaj diaĵoj kiaj [[Junono]] al la [[Sankta Spirito]], kaj la cikonio estis elektita pro siaj blanka plumaro (simbolo de pureco), grando (sufiĉe granda por povi porti infanon), kaj flugo je alta altitudo (kvazaŭ flugo inter Tero kaj Ĉielo).<ref name=Margolis72/> La fablo kaj ties rilato kun la interna mondo de geinfanoj estis studata de [[Sigmund Freud]],<ref name=Margolis72/> kaj de [[Carl Gustav Jung]].<ref name="Jung10">{{Cite journal|last=Jung|first=Carl|year=1910|title=The Association Method – Lecture III: Experiences Concerning the Psychic Life of the Child|journal=American Journal of Psychology |volume=31 |pages=219–69 |jstor=1422691|url=http://psychclassics.yorku.ca/Jung/Association/lecture3.htm |accessdate=2a Marto 2011|issue=3}}</ref> Fakte, Jung memoris ke oni rakontis al li la miton pri la nasko de lia propra fratino.<ref name="Pickles11">{{Cite web|last=Pickles|first=Penny|year=2011|title=Jung the Man|publisher=The Society of Analytical Psychology|work=The Society of Analytical Psychology: Jungian Analysis and Psychotherapy|location=London|url=http://www.thesap.org.uk/jung-the-man|accessdate=2a Marto 2011|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-05|arkivurl=https://web.archive.org/web/20141129031015/http://www.thesap.org.uk/jung-the-man|arkivdato=2014-11-29}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.thesap.org.uk/jung-the-man |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-08-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20141129031015/http://www.thesap.org.uk/jung-the-man |arkivdato=2014-11-29 }}</ref> La tradicia ligo kun ĵusnaskitoj pluas per ties uzado en [[reklamo|reklamado]] por produktoj kiaj [[vindotuko]]j kaj [[naskanonco]]j.<ref name=Margolis72/> Estis ankaŭ negativaj aspektoj en la pricikonia folkloro; Pola folkloro rakontas kiel Dio faris la cikonian plumaron blanka, dum Demono donis al ĝi nigrajn flugilojn, simbole de kaj bonaj kaj malbonaj tendencoj. Estas ankaŭ asocioj kun handikapitaj aŭ mortonaskiĝintaj beboj en Germanio, klarige ke la cikonio ĵetis la bebon ''survoje'' al la familio, aŭ kiel revenĝo aŭ puno pro pasintaj malbonfaroj. Pri patrino malsane enlite ĉirkaŭ epoko de nasko estis aludita kiel "mordita" de la cikonio.<ref name=Margolis72/> En Danio oni diras, ke cikonioj ĵetas idon el la nesto kaj poste ovon en sekvaj jaroj.<ref name=Margolis72/> En mezepoka Anglio, cikonioj asociiĝis ankaŭ kun [[adulto]], eble inspire pro ties pariĝadaj ceremonioj. Ties [[plumaranĝado]] kaj sintenoj rilatas ilin kun vanto aŭ memorgojlo.<ref name="deVries76">{{Citaĵo el libro|titolo=Dictionary of Symbols and Imagery|familia nomo=de Vries|persona nomo=Ad|jaro=1976|loko=Amsterdamo|eldoninto=North-Holland Publishing Company|ISBN=0-7204-8021-3|paĝo=445}}</ref> == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Ciconia ciconia -Artis Zoo, Netherlands -parent and chicks-8a.jpg|Patro kaj tri cikoniidoj neste, unu malgranda kaj du pli grandaj, en la bestoĝardeno [[Artis]] de [[Nederlando]]. Dosiero:GIPE25 - Cigogne et cigogneaux (by-sa).jpg|Du gepatroj kaj tri idoj neste, en [[Germanio]]. Dosiero:Ciconia ciconia -Guadiana River, Badajoz, Extremadura, Spain-8.jpg|Blankaj cikonioj borde de la rivero [[Gvadiano]], en [[Ekstremaduro]]. Dosiero:Kounotori 06f4233q.jpg|La [[Orienta cikonio]] (''Ciconia boyciana'') estas la specio plej proksima al la Blanka cikonio. Dosiero:Cigogne2-HAYE Sylvain.jpg|En herbejo. Dosiero:Chimney-with-stork-nest.jpg|Nesto sur kameno. Dosiero:Stork 1010011-c.jpg|Dummanĝe. Dosiero:02-Storch.jpg|Alportante nestomaterialon. Dosiero:GIPE25 - Cigogne et cigogneaux (by-sa) (2).jpg|Ĉeneste. Dosiero:Ciconia ciconia -Artis Zoo, Netherlands -parent and chicks-8b.jpg| Unu el la gepatroj kun idoj: videblas klare krom aliaj diferencoj la ruĝa beko de plenkreskulo kaj nigraj de cikoniidoj. Dosiero:White Stork Weißstorch Ciconia ciconia.jpg|Stare sur unu piedo. Dosiero:Stork nest on power mast.jpg|Danĝere su altatensia fosto. Dosiero:Stork nest Silves.JPG|Nesto en [[Silves (Portugalio)|Silves]], [[Portugalio]]. Dosiero:Ciconia ciconia -Serengeti National Park, Tanzania -flock-8.jpg|Aro en [[Nacia Parko Serengeti|Serengeti]], [[Tanzanio]]. Dosiero:7.stork´s nest with storks in Hungary.JPG|Idoj ĉeneste, [[Hungario]]. Dosiero:Bociany Wola Sękowa.JPG|Manĝe, en [[Pollando]]. Dosiero:Weißstorch in Marokko.jpg|En [[Maroko]]. Dosiero:Storks in Plasy monastery.jpg|En [[Ĉeĥio]]. Dosiero:Faro Bell.jpg|En [[Faro]], [[Portugalio]]. Dosiero:Mesquita-Catedral de Idanha-a-Velha.jpg|Nesto en katedralo de [[Idanha-a-Velha]], [[Portugalio]]. Dosiero: </gallery> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Literaturo == * François Haverschmidt, The Life of the White Stork, Leyde, E. J. Brill, 1949 [rete] * Stanley Cramp, Handbook of the Birds of Europe the Middle East and North Africa, the Birds of the Western Palearctic, vol. 1 : Ostrich to Ducks, Oxford University Press, 1977 (ISBN 0-19-857358-8) * Karel Šťastný (trad. Dagmar Doppia), La grande encyclopédie des oiseaux, Paris, Gründ, oktobre 1989, 494 p. (ISBN 2-7000-2504-0) * Andrew Elliott, « Family Ciconiidae (Storks) », en Josep del Hoyo, Andrew Elliott kaj Jordi Sargatal, Handbook of the Birds of the World, vol. 1 : Ostrich to Ducks, Barcelone, Lynx Edicions, 1992 (ISBN 84-87334-10-5) * Handbook of the Birds of Europe the Middle East and North Africa, the Birds of the Western Palearctic, Volume 1: Ostrich to Ducks. Oxford: Oxford University Press, 1977. ISBN 0-19-857358-8. * Lars Svensson kaj Peter J. Grant, Collins Bird Guide, Londres, HarperCollins, 1999 (ISBN 0-00-219728-6) * Yves Müller kaj Alfred Schierer, La Cigogne blanche, Saint-Yrieix-sur-Charente, Éveil nature et science, coll. « Approche », 2002, 72 p. (ISBN 978-2840000419) * Willem Van den Bossche, Eastern European White Stork Populations: Migration Studies and Elaboration of Conservation Measures, Bonn, German Federal Agency for Nature Conservation, 2002 [lire en ligne] * Michel Cuisin (dir.), Les cigognes, Éditions Artemis, kol. « Portraits sauvages », 2005, 62 p. (ISBN 2-84416-391-2) [rete] * Ian Newton, Bird Migration, vol. 113, Londres, Collins, kol. « Collins New Naturalist Library », 2010 (ISBN 0-00-730732-2) * Encyclopédie Larousse, «cigogne blanche» ĉe larousse.fr, Éditions Larousse. Konsultita la 2a marto 2012 * Collins Bird Guide. London, HarperCollins, 1999. ISBN 0-00-219728-6. * Van den Bossche, Willem. Eastern European White Stork Populations: Migration Studies and Elaboration of Conservation Measures. Bonn, Germany, German Federal Agency for Nature Conservation, 2002. === Cititaj verkoj === * {{Cite book |editor-first=Stanley |editor-last=Cramp (ed) |title=Handbook of the Birds of Europe, the Middle East and North Africa, the Birds of the Western Palearctic, Volume 1: Ostrich to Ducks |publisher= Oxford: Oxford University Press |year=1977 |isbn=0-19-857358-8}} * {{Cite book | last = Elliott | first = Andrew | editors= del Hoyo, Josep, Elliott, Andrew; Sargatal, Jordi | title =[[Handbook of the Birds of the World]] Volume 1: Ostrich to Ducks |contribution=Family Ciconiidae (Storks) | year = 1992 | location = Barcelona | publisher = Lynx Edicions | isbn = 84-87334-10-5}} * {{Citaĵo el libro|url=http://books.google.com/?id=J-UUAAAAIAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|titolo=The Life of the White Stork|familia nomo=Haverschmidt|persona nomo=François|jaro=1949|loko=[[Leiden]]|eldoninto=E. J. Brill}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Bird Migration|familia nomo=Newton|persona nomo=Ian|jaro=2010|serio="Collins New Naturalist Library", '''113'''|loko=Londono|eldoninto=Collins|ISBN=0-00-730732-2}} * {{Cite book |title=Collins Bird Guide |year=1999 |first1=Lars |last1=Svensson |first2=Peter J. |last2=Grant |publisher=HarperCollins |location=London |isbn=0-00-219728-6}} * {{Cite book|title=Eastern European White Stork Populations: Migration Studies and Elaboration of Conservation Measures|author=Van den Bossche, Willem|year=2002|publisher=German Federal Agency for Nature Conservation|url=http://wandertag.biologischevielfalt.de/fileadmin/MDB/documents/storch.pdf|location=Bonn, Germany|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2012-08-04|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110718202622/http://wandertag.biologischevielfalt.de/fileadmin/MDB/documents/storch.pdf|arkivdato=2011-07-18}}{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110718202622/http://wandertag.biologischevielfalt.de/fileadmin/MDB/documents/storch.pdf |date=2011-07-18 }} == Eksteraj ligiloj == {{Portalo|Biologio|Zoologio|Birdoj}} {{Projektoj|commons=Ciconia ciconia}} * [http://www.cigogne-odoborro.fr/articles.php?lng=fr&pg=88 statistikoj pri la blankaj cikonioj en Eŭropo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070928120547/http://www.cigogne-odoborro.fr/articles.php?lng=fr&pg=88 |date=2007-09-28 }} * [http://www.bociany.kalinski.pl - 24h interreta kamerao-vidado pri nesto en Polujo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150321183423/http://www.bociany.kalinski.pl/ |date=2015-03-21 }} * [http://www.cigogne-odoborro.fr/img/cighiv2.jpg cikonioj sur altatensiaj portiloj!]{{404|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://r.platteau.free.fr/ElianFINBERT.html#Elian-J._Finbert_kaj_la_cikonio amikeco de infano kun cikonio] {{Birdoj}} {{Elstara}} {{ADLS|2012|44}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Cikonioj]] [[Kategorio:Palearktisa faŭno]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] [[Kategorio:Birdoj de Eŭropo]] 5fxkm3gxuwnx8quvn3e959bfs9sjohi 0 18144 9368299 8466012 2026-05-07T15:35:34Z DidCORN 34571 Vidu ankaŭ 9368299 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Noyau cyclopentanophénanthrénique.jpg|eta|maldekstra|220ra]] '''Sterolo''' (aŭ '''sterino''') estas organika substanco kun pluraj [[Aliciklaj kombinaĵoj|karboncikloj]] (ĝenerale 4) kaj unu [[hidroksila grupo]] ([[Alkoholo#Alkoholoj kiel klaso de kombinaĵoj|alkoholfunkcio]]). Ili estas ĉefaj komponantoj de la [[hormono]]j kaj [[vitamino]]j ([[steroido]]j). Ili estas tre disvastiĝintaj neligite aŭ en formo de estero, formita kun alifataj karboksilaj acidoj grandnombraj je karbono. La steroloj enhavas 27-29 [[karbono]]jn, el kiuj 17 apartenas al steroida ringo (4-ringaj). Nesaturitaj alkoholoj. Ili estas senkoloraj, optike aktivaj, liposolveblaj kombinaĵoj. Ili estas elsolveblaj per liposolvenzaj materialoj. Ili apartenas al la lipidoj. [[Dosiero :Sterols.svg|eta|maldekstre|220ra|Ĝenerala strukturo de steroloj]] La malnova nomo de sterolo estis sterino (kiel en la vorto [[kolesterolo]]), sed kemie ĝustas la -ol-finaĵo, ĉar temas pri alkoholo. Sed oni uzas la vortoj en la ĉiutaga parolo kun -in-finaĵo. == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} Gravaj steroloj estas: * [[ergosterolo]] * [[fitosterolo]] * [[kolesterolo]] * [[koprosterolo]] * [[lanosterolo]] * [[vitamino D|D-vitamino]] {{Unua}} [[Kategorio:Steroloj| ]] mhj37ky3g3uf0rs70oubgnuiu0g95ph 9368315 9368299 2026-05-07T15:59:45Z DidCORN 34571 Vidu ankaŭ 9368315 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Noyau cyclopentanophénanthrénique.jpg|eta|maldekstra|220ra]] '''Sterolo''' (aŭ '''sterino''') estas organika substanco kun pluraj [[Aliciklaj kombinaĵoj|karboncikloj]] (ĝenerale 4) kaj unu [[hidroksila grupo]] ([[Alkoholo#Alkoholoj kiel klaso de kombinaĵoj|alkoholfunkcio]]). Ili estas ĉefaj komponantoj de la [[hormono]]j kaj [[vitamino]]j ([[steroido]]j). Ili estas tre disvastiĝintaj neligite aŭ en formo de [[estero]], formita kun [[alifataj kombinaĵoj|alifataj]] [[karboksilata acido|karboksilataj acidoj]] grandnombraj je karbono. La steroloj enhavas 27-29 [[karbono]]jn, el kiuj 17 apartenas al steroida ringo (4-ringaj). Nesaturitaj alkoholoj. Ili estas senkoloraj, optike aktivaj, liposolveblaj kombinaĵoj. Ili estas elsolveblaj per liposolvenzaj materialoj. Ili apartenas al la [[lipido]]j. [[Dosiero :Sterols.svg|eta|maldekstre|220ra|Ĝenerala strukturo de steroloj]] La malnova nomo de sterolo estis sterino (kiel en la vorto [[kolesterolo]]), sed kemie ĝustas la -ol-finaĵo, ĉar temas pri alkoholo. Sed oni uzas la vortoj en la ĉiutaga parolo kun -in-finaĵo. == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} Gravaj steroloj estas: * [[ergosterolo]] * [[fitosterolo]] * [[kolesterolo]] * [[koprosterolo]] * [[lanosterolo]] * [[vitamino D|D-vitamino]] {{Unua}} [[Kategorio:Steroloj| ]] ccmqaqmlhppf989sqff2ezs0fwlnbd4 9368560 9368315 2026-05-08T08:19:24Z DidCORN 34571 9368560 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Noyau cyclopentanophénanthrénique.jpg|eta|maldekstra|220ra]] '''Sterolo''' (aŭ '''sterino''') estas organika substanco kun pluraj [[Aliciklaj kombinaĵoj|karboncikloj]] (ĝenerale 4) kaj unu [[hidroksila grupo]] ([[Alkoholo#Alkoholoj kiel klaso de kombinaĵoj|alkoholfunkcio]]). Ili estas ĉefaj komponantoj de la [[hormono]]j kaj [[vitamino]]j ([[steroido]]j). Ili estas tre disvastiĝintaj neligite aŭ en formo de [[estero]], formita kun [[alifataj kombinaĵoj|alifataj]] [[karboksilata acido|karboksilataj acidoj]] grandnombraj je karbono. La steroloj enhavas 27-29 [[karbono]]jn, el kiuj 17 apartenas al steroida ringo (4-ringaj). Nesaturitaj alkoholoj. Ili estas senkoloraj, optike aktivaj, liposolveblaj kombinaĵoj. Ili estas elsolveblaj per liposolvenzaj materialoj. Ili apartenas al la [[lipido]]j. [[Dosiero :Sterols.svg|eta|maldekstre|220ra|Baza strukturo de steroloj, C₁₇H₂₈O]] La malnova nomo de sterolo estis sterino (kiel en la vorto [[kolesterolo]]), sed kemie ĝustas la -ol-finaĵo, ĉar temas pri alkoholo. Sed oni uzas la vortoj en la ĉiutaga parolo kun -in-finaĵo. == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} Gravaj steroloj estas: * [[ergosterolo]] * [[fitosterolo]] * [[kolesterolo]] * [[koprosterolo]] * [[lanosterolo]] * [[vitamino D|D-vitamino]] {{Unua}} [[Kategorio:Steroloj| ]] 8cri4mi6pm9garjsg80rof2t31c20k4 0 18196 9368310 9028675 2026-05-07T15:52:38Z DidCORN 34571 /* Referencoj */ 9368310 wikitext text/x-wiki {{Apartigila paĝo|Ester}} [[Dosiero:Ester-general.png|eta]] '''Estero''' estas [[kemia kombinaĵo]] derivita de [[acido]] (organika aŭ neorganika), en kiu minimume unu hidroksila [[hidroksila grupo| –OH grupo]] estas anstataŭigita de alkila [[alkila grupo| –O– grupo]]. Kutime esteroj estas derivitaj de [[karboksilata acido]] kaj [[alkoholo]]. La plej gravaj organikaj esteroj estas la grandmolekulaj [[graso]]j kaj [[oleo]]j (ili estas ĉefe la estero de [[glicerino]] kaj [[stearino|stearin]]acido, [[palmitata acido]] aŭ [[oleo]]acido) . La esteroj kombinitaj kun [[karbonacido]]j havas tri grupojn: * fruktoesteroj. Ili estas malgrandpezaj [[molekulo]]j, likvaĵoj bonodoraj, aromaĵoj de la frukto. * [[vakso]]j (kiel [[abelvakso]], [[lanolino]], [[spermaceto]]) estas la esteroj de la grandmolekula (entenas multajn karbonatomojn) grasacido kaj grandmolekula unuvalora (ĝi havas nur unu hidroksilgrupon) alkoholo. Ili estas senodoraj, solidaj materialoj. * [[glicerido]]j La plej grava neorganika estero estas la estero de la [[nitrata acido]] de la [[glicerino]], la t.n. [[nitroglicerino]]. Ekzemploj: * [[etila formiato|etil-metanato]] [[Dosiero:Mrówczan etylu.PNG|100px]]<ref name="Pluhař">{{Citaĵo el la reto| url = https://www.eventoj.hu/steb/kemio/kemia-nomenklaturo-versio-2011-2.pdf| titolo = SISTEMA ĤEMIA NOMENKLATURO EN ESPERANTO| aŭtoro = Zdeněk Pluhař| paĝoj = 35| dato = 2011| 6 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20150706000136/https://www.eventoj.hu/steb/kemio/kemia-nomenklaturo-versio-2011-2.pdf| arkivdato = 2015-07-06| alirdato = 2015-07-06}}</ref> == Esteroj == Klasoj kaj sekvoj laŭ alfabeta ordo: {{Div col|cols = 5}} * [[2-Butila acetato]] * [[2-Butila benzoato]] * [[2-butila formiato]] * [[2-Butila salikato]] * [[3-Butila benzoato]] * [[3-Butila salikato]] === Aliloj === * [[Alila acetato]] * [[Alila acetilsalikato]] * [[Alila adipato]] * [[Alila antranilato]] * [[Alila benzoato]] * [[Alila butirato]] * [[Alila cianoacetato]] * [[Alila cianoakrilato]] * [[Alila cinamato]] * [[Alila fenilacetato]] * [[Alila fenilbutirato]] * [[Alila fenilpropionato]] * [[Alila fenoksoacetato]] * [[Alila formiato]] * [[Alila glutamato]] * [[Alila glutarato]] * [[Alila heptanato]] * [[Alila izobutirato]] * [[Alila izovalerato]] * [[Alila kaproato]] * [[Alila karbonato]] * [[Alila krotonato]] * [[Alila nitrato]] * [[Alila oksalato]] * [[Alila oktanato]] * [[Alila propionato]] * [[Alila salikato]] * [[Alila sorbato]] * [[Alila tioacetato]] * [[Alila valerato]] === Amiloj === * [[Amila adipato]] * [[Amila antranilato]] * [[Amila benzoato]] * [[Amila cianoacetato]] * [[Amila cianoakrilato]] * [[Amila fenilacetato]] * [[Amila fenilpropionato]] * [[Amila glutamato]] * [[Amila glutarato]] * [[Amila heksanato]] * [[Amila heptanato]] * [[Amila izobutirato]] * [[Amila izovalerato]] * [[Amila karbonato]] * [[Amila kloroformiato]] * [[Amila oksalato]] * [[Amila oktanato]] * [[Amila salikato]] * [[Amila sorbato]] * [[Amila sulfato]] * [[Amila sulfido]] * [[Amila sulfito]] === Aniziloj === * [[Anizila acetato]] * [[Anizila adipato]] * [[Anizila antranilato]] * [[Anizila benzoato]] * [[Anizila butirato]] * [[Anizila fenilacetato]] * [[Anizila fenilpropionato]] * [[Anizila formiato]] * [[Anizila glutamato]] * [[Anizila glutarato]] * [[Anizila heptanato]] * [[Anizila izobutirato]] * [[Anizila izovalerato]] * [[Anizila oksalato]] * [[Anizila palmitato]] * [[Anizila propionato]] * [[Anizila salikato]] * [[Anizila sorbato]] * [[Anizila stearato]] * [[Anizila valerato]] === Benziloj === * [[Benzila acetilsalikato]] * [[Benzila adipato]] * [[Benzila antranilato]] * [[Benzila cianato]] * [[Benzila cianoacetato]] * [[Benzila fenilacetato]] * [[Benzila fenilpropionato]] * [[Benzila fenoksoacetato]] * [[Benzila formiato]] * [[Benzila fosfato]] * [[Benzila ftalato]] * [[Benzila glioksilato]] * [[Benzila glutamato]] * [[Benzila glutarato]] * [[Benzila heksanato]] * [[Benzila heptanato]] * [[Benzila izocianato]] * [[Benzila izotiocianato]] * [[Benzila izovalerato]] * [[Benzila karbonato]] * [[Benzila kloroformiato]] * [[Benzila krotonato]] * [[Benzila laktato]] * [[Benzila oksalato]] * [[Benzila oktanato]] * [[Benzila palmitato]] * [[Benzila piruvato]] * [[Benzila propionato]] * [[Benzila salikato]] * [[Benzila sorbato]] * [[Benzila sulfido]] * [[Benzila sulfito]] * [[Benzila tioacetato]] * [[Benzila tiocianato]] * [[Benzila tioformiato]] * [[Benzila tiolaktato]] * [[Benzila valerato]] * [[Bornila formiato]] === Butiloj === * [[Butila acetato]] * [[Butila adipato]] * [[Butila antranilato]] * [[Butila butirato]] * [[Butila cianoacetato]] * [[Butila cianoakrilato]] * [[Butila cinamato]] * [[Butila fenilacetato]] * [[Butila fenilpropionato]] * [[Butila glioksilato]] * [[Butila glutamato]] * [[Butila glutarato]] * [[Butila heksanato]] * [[Butila heptanato]] * [[Butila izobutirato]] * [[Butila karbonato]] * [[Butila klorido]] * [[Butila kloroformiato]] * [[Butila nitrato]] * [[Butila nitrito]] * [[Butila oksalato]] * [[Butila oktanato]] * [[Butila propionato]] * [[Butila sorbato]] * [[Butila sulfato]] * [[Butila sulfido]] * [[Butila sulfito]] * [[Butila valerato]] === Cinamiloj === * [[Cinamila akrilato]] * [[Cinamila fenilbutirato]] * [[Cinamila heksanato]] * [[Cinamila heptanato]] * [[Cinamila izovalerato]] * [[Cinamila oksalato]] * [[Cinamila propionato]] * [[Cinamila salikato]] * [[Cinamila valerato]] === Citroneliloj === * [[Citronelila acetato]] * [[Citronelila adipato]] * [[Citronelila antranilato]] * [[Citronelila benzoato]] * [[Citronelila butirato]] * [[Citronelila cinamato]] * [[Citronelila fenilacetato]] * [[Citronelila fenilbutirato]] * [[Citronelila fenilpropionato]] * [[Citronelila formiato]] * [[Citronelila glutamato]] * [[Citronelila glutarato]] * [[Citronelila heksanato]] * [[Citronelila heptanato]] * [[Citronelila izobutirato]] * [[Citronelila izovalerato]] * [[Citronelila krotonato]] * [[Citronelila oksalato]] * [[Citronelila oktanato]] * [[Citronelila propionato]] * [[Citronelila salikato]] * [[Citronelila sorbato]] * [[Citronelila valerato]] === Dumetiloj === * [[Duetila fumarato]] * [[Duetila oksalato]] * [[Dufenila oksalato]] * [[Dumetila maleato]] * [[Dumetila oksalato]] * [[Dumetila sukcenato]] * [[Dupropila dusulfido]] === Etiloj === * [[Etila acetilsalikato]] * [[Etila adipato]] * [[Etila akrilato]] * [[Etila antranilato]] * [[Etila benzoilacetato]] * [[Etila cianoacetato]] * [[Etila cianoakrilato]] * [[Etila dekanato]] * [[Etila fenilbutirato]] * [[Etila fenilpropionato]] * [[Etila fosfato]] * [[Etila ftalato]] * [[Etila furanato]] * [[Etila glikolato]] * [[Etila glioksilato]] * [[Etila glutamato]] * [[Etila glutarato]] * [[Etila heptanato]] * [[Etila izobutirato]] * [[Etila izocianato]] * [[Etila kafeato]] * [[Etila krotonato]] * [[Etila oktanato]] * [[Etila piruvato]] * [[Etila salikato]] * [[Etila sulfido]] * [[Etila sulfito]] * [[Etila tioacetato]] * [[Etila tiolaktato]] === Eŭgeniloj === * [[Eŭgenila acetato]] * [[Eŭgenila adipato]] * [[Eŭgenila antranilato]] * [[Eŭgenila benzoato]] * [[Eŭgenila butirato]] * [[Eŭgenila fenilacetato]] * [[Eŭgenila fenilpropionato]] * [[Eŭgenila formiato]] * [[Eŭgenila glutamato]] * [[Eŭgenila glutarato]] * [[Eŭgenila heksanato]] * [[Eŭgenila heptanato]] * [[Eŭgenila izobutirato]] * [[Eŭgenila izovalerato]] * [[Eŭgenila klorido]] * [[Eŭgenila oksalato]] * [[Eŭgenila salikato]] * [[Eŭgenila sorbato]] * [[Eŭgenila propionato]] * [[Eŭgenila valerato]] === Farneziloj === * [[Farnezila acetato]] * [[Farnezila adipato]] * [[Farnezila antranilato]] * [[Farnezila benzoato]] * [[Farnezila butanato]] * [[Farnezila cinamato]] * [[Farnezila fenilacetato]] * [[Farnezila fenilpropionato]] * [[Farnezila formiato]] * [[Farnezila glutamato]] * [[Farnezila glutarato]] * [[Farnezila heksanato]] * [[Farnezila izobutanato]] * [[Farnezila izovalerato]] * [[Farnezila klorido]] * [[Farnezila oktanato]] * [[Farnezila propionato]] * [[Farnezila salikato]] * [[Farnezila sorbato]] * [[Farnezila valerato]] * [[Fenacila acetato]] === Fenetiloj === * [[Fenetila adipato]] * [[Fenetila benzoato]] * [[Fenetila butirato]] * [[Fenetila cinamato]] * [[Fenetila fenilpropionato]] * [[Fenetila formiato]] * [[Fenetila furanato]] * [[Fenetila glutamato]] * [[Fenetila glutarato]] * [[Fenetila heksanato]] * [[Fenetila heptanato]] * [[Fenetila izobutirato]] * [[Fenetila izovalerato]] * [[Fenetila kafeato]] * [[Fenetila klorido]] * [[Fenetila oksalato]] * [[Fenetila oktanato]] * [[Fenetila salikato]] * [[Fenetila valerato]] === Feniloj === * [[Fenila acetilsalikato]] * [[Fenila antranilato]] * [[Fenila benzoato]] * [[Fenila butirato]] * [[Fenila cinamato]] * [[Fenila fenilacetato]] * [[Fenila fenilpropionato]] * [[Fenila formiato]] * [[Fenila fosfato]] * [[Fenila ftalato]] * [[Fenila izobutirato]] * [[Fenila izocianato]] * [[Fenila karbonato]] * [[Fenila kloroformiato]] * [[Fenila oktanato]] * [[Fenila propionato]] * [[Fenila salikato]] * [[Fenila sulfido]] * [[Fenila sulfito]] * [[Fenila valerato]] * [[Fenilpropila acetato]] * [[Fenilpropila klorido]] === Furfuriloj === * [[Furfurila acetato]] * [[Furfurila akrilato]] * [[Furfurila benzoato]] * [[Furfurila butirato]] * [[Furfurila fenilacetato]] * [[Furfurila fenilpropionato]] * [[Furfurila formiato]] * [[Furfurila heksanato]] * [[Furfurila heptanato]] * [[Furfurila izobutirato]] * [[Furfurila izovalerato]] * [[Furfurila krotonato]] * [[Furfurila metakrilato]] * [[Furfurila oktanato]] * [[Furfurila propionato]] * [[Furfurila tioacetato]] * [[Furfurila tioformiato]] * [[Furfurila tiopropionato]] * [[Furfurila valerato]] === Geraniloj === * [[Geranila acetato]] * [[Geranila adipato]] * [[Geranila antranilato]] * [[Geranila benzoato]] * [[Geranila butirato]] * [[Geranila fenilacetato]] * [[Geranila fenilpropionato]] * [[Geranila formiato]] * [[Geranila glutamato]] * [[Geranila glutarato]] * [[Geranila heksanato]] * [[Geranila heptanato]] * [[Geranila izobutirato]] * [[Geranila izovalerato]] * [[Geranila klorido]] * [[Geranila oksalato]] * [[Geranila oktanato]] * [[Geranila propionato]] * [[Geranila salikato]] * [[Geranila sorbato]] * [[Geranila valerato]] === Heksiloj kaj heptiloj === * [[Heksila acetato]] * [[Heksila benzoato]] * [[Heksila butirato]] * [[Heksila cinamato]] * [[Heksila fenilacetato]] * [[Heksila formiato]] * [[Heksila karbonato]] * [[Heksila klorido]] * [[Heksila oktanato]] * [[Heksila propanato]] * [[Heksila salikato]] * [[Heksila valerato]] * [[Heptila acetato]] * [[Heptila benzoato]] * [[Heptila fenilacetato]] * [[Heptila formiato]] * [[Heptila klorido]] * [[Heptila oktanato]] * [[Heptila salikato]] === Izoamiloj === * [[Izoamila adipato]] * [[Izoamila antranilato]] * [[Izoamila benzoato]] * [[Izoamila butirato]] * [[Izoamila cianoacetato]] * [[Izoamila cianoakrilato]] * [[Izoamila cinamato]] * [[Izoamila fenilacetato]] * [[Izoamila fenilpropionato]] * [[Izoamila glutamato]] * [[Izoamila glutarato]] * [[Izoamila heksanato]] * [[Izoamila heptanato]] * [[Izoamila formiato]] * [[Izoamila izobutirato]] * [[Izoamila izovalerato]] * [[Izoamila karbonato]] * [[Izoamila klorido]] * [[Izoamila nitrato]] * [[Izoamila oksalato]] * [[Izoamila oktanato]] * [[Izoamila propionato]] * [[Izoamila salikato]] * [[Izoamila sorbato]] * [[Izoamila sulfido]] * [[Amila sulfito]] * [[Izoamila valerato]] * [[Izobornila formiato]] === Izobutiloj === * [[Izobutila acetato]] * [[Izobutila adipato]] * [[Izobutila antranilato]] * [[Izobutila benzoato]] * [[Izobutila butirato]] * [[Izobutila cianoacetato]] * [[Izobutila cianoakrilato]] * [[Izobutila cinamato]] * [[Izobutila fenilacetato]] * [[Izobutila fenilpropionato]] * [[Izobutila formiato]] * [[Izobutila glutamato]] * [[Izobutila glutarato]] * [[Izobutila heksanato]] * [[Izobutila heptanato]] * [[Izobutila izobutirato]] * [[Izobutila karbonato]] * [[Izobutila klorido]] * [[Izobutila nitrato]] * [[Izobutila nitrito]] * [[Izobutila oksalato]] * [[Izobutila oktanato]] * [[Izobutila propionato]] * [[Izobutila salikato]] * [[Izobutila sorbato]] * [[Izobutila sulfido]] * [[Izobutila sulfito]] * [[Izobutila valerato]] === Izoeŭgeniloj === * [[Izoeŭgenila acetato]] * [[Izoeŭgenila benzoato]] * [[Izoeŭgenila butirato]] * [[Izoeŭgenila fenilacetato]] * [[Izoeŭgenila formiato]] * [[Izoeŭgenila heksanato]] * [[Izoeŭgenila heptanato]] * [[Izoeŭgenila izobutirato]] * [[Izoeŭgenila izovalerato]] * [[Izoeŭgenila propionato]] * [[Izoeŭgenila valerato]] === Izopropiloj === * [[Izopropila acetato]] * [[Izopropila adipato]] * [[Izopropila antranilato]] * [[Izopropila butirato]] * [[Izopropila cianoacetato]] * [[Izopropila cianoakrilato]] * [[Izopropila cinamato]] * [[Izopropila fenilacetato]] * [[Izopropila fenilpropionato]] * [[Izopropila formiato]] * [[Izopropila glioksilato]] * [[Izopropila glutamato]] * [[Izopropila glutarato]] * [[Izopropila heksanato]] * [[Izopropila heptanato]] * [[Izopropila izobutirato]] * [[Izopropila kafeato]] * [[Izopropila karbonato]] * [[Izopropila klorido]] * [[Izopropila nitrato]] * [[Izopropila nitrito]] * [[Izopropila oksalato]] * [[Izopropila oktanato]] * [[Izopropila propionato]] * [[Izopropila salikato]] * [[Izopropila sorbato]] * [[Izopropila sulfido]] * [[Izopropila sulfito]] * [[Izopropila sulfato]] * [[Izopropila valerato]] === Linaliloj === * [[Linalila adipato]] * [[Linalila antranilato]] * [[Linalila benzoato]] * [[Linalila butirato]] * [[Linalila cinamato]] * [[Linalila fenilacetato]] * [[Linalila formiato]] * [[Linalila glutamato]] * [[Linalila glutarato]] * [[Linalila heksanato]] * [[Linalila izobutirato]] * [[Linalila klorido]] * [[Linalila oktanato]] * [[Linalila propionato]] * [[Linalila salikato]] * [[Linalila sorbato]] * [[Linalila valerato]] === Mentiloj === * [[Mentila acetato]] * [[Mentila antranilato]] * [[Mentila benzoato]] * [[Mentila butirato]] * [[Mentila cinamato]] * [[Mentila fenilacetato]] * [[Mentila fenilbutirato]] * [[Mentila fenilpropionato]] * [[Mentila glutarato]] * [[Mentila izobutirato]] * [[Mentila izovalerato]] * [[Mentila formiato]] * [[Mentila klorido]] * [[Mentila oksalato]] * [[Mentila propionato]] * [[Mentila salikato]] * [[Mentila valerato]] * [[Metano-sulfenila klorido]] * [[Metano-sulfinila klorido]] === Metiloj === * [[Metila acetilsalikato]] * [[Metila adipato]] * [[Metila anizato]] * [[Metila antranilato]] * [[Metila cianoacetato]] * [[Metila cianoakrilato]] * [[Metila dekanato]] * [[Metila fenilbutirato]] * [[Metila fenilpropionato]] * [[Metila fosfato]] * [[Metila ftalato]] * [[Metila furanato]] * [[Metila glikolato]] * [[Metila glioksilato]] * [[Metila glutamato]] * [[Metila glutarato]] * [[Metila heksanato]] * [[Metila heptanato]] * [[Metila izocianato]] * [[Metila kafeato]] * [[Metila krotonato]] * [[Metila oktanato]] * [[Metila piruvato]] * [[Metila sulfido]] * [[Metila sulfito]] * [[Metila tioacetato]] * [[Metila tiolaktato]] === Miristiloj === * [[Miristila acetato]] * [[Miristila benzoato]] * [[Miristila fenilacetato]] * [[Miristila formiato]] * [[Miristila izocianato]] * [[Miristila klorido]] * [[Miristila laktato]] * [[n-Butila benzoato]] * [[n-butila formiato]] * [[n-Butila salikato]] * [[Natria antranilato]] * [[Natria krotonato]] === Neopentiloj === * [[Neopentila acetato]] * [[Neopentila formiato]] * [[Neopentila klorido]] * [[Neopentila kloroformiato]] * [[Neopentila salikato]] === Neriloj === * [[Nerila adipato]] * [[Nerila antranilato]] * [[Nerila benzoato]] * [[Nerila butirato]] * [[Nerila cinamato]] * [[Nerila fenilacetato]] * [[Nerila fenilpropionato]] * [[Nerila formiato]] * [[Nerila glutamato]] * [[Nerila glutarato]] * [[Nerila izobutirato]] * [[Nerila izovalerato]] * [[Nerila klorido]] * [[Nerila oksalato]] * [[Nerila propionato]] * [[Nerila salikato]] * [[Nerila sorbato]] * [[Nerila valerato]] * [[Oktila acetato]] * [[Oktila formiato]] * [[Oktila salikato]] === Propiloj === * [[Propila acetato]] * [[Propila acetilsalikato]] * [[Propila adipato]] * [[Propila antranilato]] * [[Propila butirato]] * [[Propila cianoacetato]] * [[Propila cianoakrilato]] * [[Propila cinamato]] * [[Propila fenilacetato]] * [[Propila fenilpropionato]] * [[Propila formiato]] * [[Propila ftalato]] * [[Propila furanato]] * [[Propila glutamato]] * [[Propila glutarato]] * [[Propila heksanato]] * [[Propila heptanato]] * [[Propila izobutirato]] * [[Propila kafeato]] * [[Propila karbonato]] * [[Propila kloroformiato]] * [[Propila nitrato]] * [[Propila nitrito]] * [[Propila piruvato]] * [[Propila propanato]] * [[Propila oksalato]] * [[Propila oktanato]] * [[Propila salikato]] * [[Propila sorbato]] * [[Propila sulfato]] * [[Propila sulfido]] * [[Propila sulfito]] * [[Propila tioacetato]] * [[Propila valerato]] * [[t-Butila acetato]] * [[t-butila formiato]] === Viniloj === * [[Vinila adipato]] * [[Vinila acetato]] * [[Vinila akrilato]] * [[Vinila antranilato]] * [[Vinila benzoato]] * [[Vinila butirato]] * [[Vinila cinamato]] * [[Vinila fenilacetato]] * [[Vinila fenilbutirato]] * [[Vinila fenilpropionato]] * [[Vinila formiato]] * [[Vinila glutamato]] * [[Vinila glutarato]] * [[Vinila heksanato]] * [[Vinila heptanato]] * [[Vinila izobutirato]] * [[Vinila karbonato]] * [[Vinila krotonato]] * [[Vinila metakrilato]] * [[Vinila oksalato]] * [[Vinila propionato]] * [[Vinila salikato]] * [[Vinila sorbato]] * [[Vinila valerato]] {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Funkciaj grupoj}} {{Projektoj|ReVo=ester}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Esteroj| ]] 99qwk8nfv96mmweixdyhu5424vctd90 0 18208 9368330 8622334 2026-05-07T16:29:33Z DidCORN 34571 Bildo; ne plu ĝermo 9368330 wikitext text/x-wiki {{Prisupre|pri=tipo de kemiaĵo kun karakteriza grupo R-O-R'|apa=Etero}} [[Dosiero:Ether-(general).png|eta|Ĝenerala strukturo de etero]] '''Etero''', en la [[organika kemio]] kaj [[biokemio]], estas [[funkcia grupo]], kombiniĝo de du [[alkoholo|alkoholoj]], kun ĝenerala formulo '''R-O-R'''', kie R kaj R' estas [[akila grupo|akilaj grupoj]]. La plej konata etero estas la [[dietila etero]] ([[anestezilo]], [[narkotaĵo]]): CH₃CH₂OCH₂CH₃. La [[reakcio]] de '''etersintezado''' estas: :R-OH + HO-R' → R-O-R' + H₂O alkoholo + alkoholo | etero + akvo == Eteroj == {{Projektoj}} * [[Acetilbifenilo]] * [[Etilviniletero]] * [[Fenetolo]] * [[Metil anizil etero]] * [[Metil-anizolo]] * [[Metilviniletero]] {{Funkciaj grupoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Eteroj| ]] [[Kategorio:Funkciaj grupoj]] toid6phlqavzolqbudonju4ifjhdr5t 0 18450 9368693 9225027 2026-05-08T09:53:11Z Sj1mor 12103 9368693 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Brillanten.jpg|eta|<center>Brilaj diamantopecoj]] [[Dosiero:Diamond.jpg|framed|[[Brilianto]] de diamanto jam muntita sur [[ringo]].]] '''Diamanto''' estas unu el la naturaj [[alotropo]]j de [[karbono]], tio estas solida formo de la elemento karbon kun siaj [[atomo]]j aranĝitaj en [[kristalo|kristala]] strukturo nome diamanta kubo. La ĉefa alotropo estas [[grafito]]. Ĝi estas [[gemo]], uzata por [[juvelo]]j. Je [[normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo]], alia solida formo de karbono konata kiel grafito estas la kemie stabila formo, sed diamantoj preskaŭ neniam konvertiĝas al tio. Diamantoj havas la plej altajn [[malmoleco]]n kaj [[Termika konduktivo|termikan konduktivon]] de ajna natura materialo, propraĵoj kiuj estas uzataj en gravaj industriaj aplikaĵoj kiel tranĉado kaj polurado de iloj. Ili estas ankaŭ tialo ke diamantaj ambosaj [[ĉelo]]j povas meti materialojn al premoj trovitaj profunde en la [[Tero]]. == Difinoj == Laŭ [[Francisko Azorín]] '''Diamanto''' estas ''Pura karbono kristaligita, brila, hela, malmolega, tre altvalora.''<ref>[[Francisko Azorín]], arkitekto, [[Universala Terminologio de la Arkitekturo]] (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 55.</ref> Kaj li indikas [[etimologio]]n el la greka ''adamas, adamantos'', el ''a + damas'' (ne submetebla) kaj de tie la latina ''adamas, adamantis''. Li aldonas teknikan terminon kiel '''diamantisto''', por ''Persono, kiu prilaboras k. facetas diamantojn, faranta [[brilianto]]jn el ili.''<ref>Azorín, samloke.</ref> Ĉe [[PIV]] la difino estas klare teknika. ''Mineralo el pura karbono, kristaliĝinta laŭ la [[kuba sistemo]], ege dura, tre brila, travidebla, sen- aŭ divers-kolora, uzata kiel [[juvelŝtono]].''<ref>[[PIV]] ĉe [http://vortaro.net/#Diamanto] Alirita la 10an de Decembro 2017.</ref> == Ecoj == [[Dosiero:Carbon basic phase diagram.png|eta|Teorie antaŭvidita [[fazodiagramo]] de [[karbono]] (diamanto kreiĝas sub altaj premoj).]] [[Dosiero:Diamond and graphite2.jpg|eta|alt=Four panels. First, seven clear faceted gems, six small and a large one. Second, black material with uneven surface. Third, three parallel atomic sheets, each resembling a chicken wire hedge. Fourth, a boxed atomic structure containing tetrahedrally arranged balls connected by 0.15&nbsp;nm bonds.|Diamanto kaj grafito estas du [[alotropo]]j el karbono: puraj formoj de la sama elemento kiu diferencas laŭ strukturo.]] Diamanto estas travidebla, optike [[izotropeco|izotropa]] [[kristalo]] kun [[refrakta indico]] de 2,417, alta [[varianco (optiko)|varianco]] de 0,044, kaj [[specifa pezo]] de 3,52, [[dureco]] laŭ [[Mohs-skalo]] de 10. === Malmoleco kaj kristala strukturo === Iam sciata kiel neceda, diamanto estas la plej [[dureco|malmola]] sciata nature okazanta materialo, poentanta 10 je la malnova [[Mohs-skalo|dureca skalo de Mohs]].<ref>[https://www.samaterials.com/content/the-10-strongest-materials-known-to-man.html La 10 Plej Fortaj Materialoj Konataj al Homo]. Prenite la 7-an de novembro 2025.</ref> La materialo [[bora nitrido]], kiam en formo strukture identa al diamanto, estas preskaŭ tiel dura kiel diamanto; nune hipoteza materialo, beta karbonnitrido, eble ankaŭ estas tiel dura aŭ pli dura en unu formo. La nomo de la diamanto derivas de la greka ''adamas'', "nemalsovaĝigebla" aŭ "nevenkebla" aludanta al ĝia dureco. Diamantoj tipe kristalizas en la [[kubo|kuba]] [[kristala sistemo]] kaj konsistas de [[Kvaredro|kvaredre]] ligitaj atomoj. Dua formo nomita [[lonsdalito]] kun sesangula simetrio troviĝas. La loka medio de ĉiu atomo estas identa en la du strukturoj. Kubaj diamantoj havas perfektan [[okedro|okedran]] fendiĝon, kiu signifas ke ili havas kvar fendiĝajn ebenaĵetojn. Diamantoj plej ofte estas [[poliedro|eŭedraj]] (rondita aŭ havantaj bonajn edrojn) [[okedro]]j kaj ĝemeliĝaj okedroj. Aliaj formoj inkludas [[dekduedro]]jn kaj kubojn. Diamantoj ofte troviĝas kun mantelo de "nifo"*, gum-simila haŭto. Iliaj rompiĝoj estas ŝtup-similaj, konkoidaj, aŭ neregulaj. === Optikaj ecoj === [[Dosiero:Diamond face trigons scale.jpg|eta|alt=A triangular facet of a crystal having triangular etch pits with the largest having a base length of about {{Convert|0.2|mm}}|Faceto de netranĉita oktahedra diamanto, montranta trigonojn (de pozitivaj kaj negativaj reliefoj) formitajn de natura kemia eĝado.]] La [[glaceo]] de diamantoj priskribiĝas kiel ''diamanta''. Diamantoj montras [[fluoresko]]n de variaj koloroj sub longonda ultraviola lumo, sed ĝenerale estas blu-blanka, flaveta, aŭ verdeta sub iksradioj. Diamantoj havas sorban spektrumon konsistantan de fajna linio en la violo ĉe 415,5&nbsp;nm. Koloraj ŝtonoj montras pliajn bendojn. Brunaj diamantoj montras bendon en la verdo ĉe 504&nbsp;nm, kelkfoje akompanate de du aldonaj malfortaj bendoj ankaŭ en la verdo. === Elektraj ecoj === Krom la plejmulto de naturaj bluaj diamantoj kaj speciale faritaj artefaritaj diamantoj kiuj estas [[semikonduktaĵoj]], la plejmulto de diamantoj estas [[izolaĵo]]j, sed malsame de la plejmulto de izolaĵoj, ĝi estas bona konduktanto de varmo pro la forta ligado inter molekuloj. Speciale purigitaj artefaritaj diamantoj havas la plej altan [[termika konduktivo|termikan konduktivecon]] (20-25 W/cmK, kvinoble ol ĉe [[kupro]]) de iu ajn solidaĵo ĉe [[ĉambra temperaturo]]. Multaj bluaj diamantoj entenas [[boro|borajn]] atomojn, kiu anstataŭas karbonajn atomojn en la [[kristalo|kristala]] [[krado|latiso]], kaj ankaŭ havas altan termikan konduktivecon. Naturaj bluaj diamantoj lastatempe akiritaj de la [[minejo Argyle]] en [[Aŭstralio]] ŝuldas sian koloron al troabundo de [[hidrogeno|hidrogenaj]] atomoj; tiuj ĉi diamantoj ne estas semikonduktaĵoj. === Termikaj ecoj === Ĉar diamantoj havas tiel altan termikan konduktivecon, ili jam estas uzitaj de duonkonduktaĵaj fabrikantoj por malebligi supervarmigadon de [[silicio]] kaj aliaj duonkonduktaĵoj. Naturaj bluaj diamantoj entenantaj boron kaj sintezaj diamantoj [[dopado|dopitaj]] kun boro estas p-tipaj duonkonduktaĵoj. Se n-tipa semikonduktaĵo povas esti sintezita, [[elektronika cirkvito|elektronikaj cirkvitoj]] povos esti [[manufakturo|manufakturitaj]] el diamanto. Ĉirkaŭmonda esploro progresas, kun okaza sukceso raportita, sed nenio definitiva. Dum [[2002]] raportiĝis en la gazeto ''[[Nature (gazeto)|Nature]]'', ke esploristoj sukcesis deponi maldikan diamantan filmon sur diamanta surfaco, kiu estas grava paŝo al manufakturado de diamanta floko. Dum [[2003]] raportiĝis ke [[NTT]] disvolvis diamantan duonkonduktaĵan aparaton. === Konsisto kaj koloro === [[Dosiero:The Hope Diamond - SIA.jpg|eta|dekstre|alt=Picture of a diamond.|La plej fama kolora diamanto, nome la [[Hope-diamanto]].]] Diamantoj el Tipo I havas nitrogenaj atomoj kiel la ĉefa malpuraĵo. Se la atomoj estas en grapoloj, ili ne efikas la koloron de la diamanto (Tipo Ia). Se ili disiĝas tra la kristalo, ili donas al la ŝtono flavan kolornuancon (Tipo IIb), nome la Kaba serio. Tipe, natura diamanta kristalo entenas kaj Tipo Ia-an kaj Tipo Ib-an materialon. Sintezaj diamantoj kiuj entenas [[nitrogeno]]n estas Tipo Ib. Diamantoj el Tipo II ne havas nitrogenajn malpuraĵojn. Malofte, ili entenas neniajn aliajn malpuraĵojn: tiuj ĉi estas Tipo IIa, kaj koloriĝas ruĝeta, ruĝa, aŭ bruna per strukturaj anomalioj leviĝantaj per ''plasta deformiĝo''. Tiuj el Tipo IIb estas la naturaj bluaj diamantoj, kiuj entenas disan boron en la kristala matrico. Diamantoj okazas en variaĵo de koloroj: ŝtala, blanka, blua, flava, oranĝa, ruĝa, verda, ruĝeta, bruna, kaj nigra. Koloraj diamantoj entenas malpuraĵojn aŭ molekulajn difektojn kiuj kaŭzas kolorigadon, dum puraj diamantoj estas ĉiam travideblaj kaj senkoloraj. Dum la malfrua [[18-a jarcento]], diamantoj montriĝis kiel faritaj el karbono per ja multekosta eksperimento de ekbruligo de diamanto (per [[fajrvitro]] en oksigena atmosfero kaj per montrado ke gaso de [[karbonata acido]] ([[karbona duoksido]]) produktiĝis de la [[brulado]]. La fakto ke diamantoj estas bruleblaj postulas pluan ekzamenadon, ĉar ĝi rilatas al interesiga fakto pri diamantoj. Diamantoj estas karbonaj kristaloj, kiuj formiĝis profunde en la [[Tero]] ĉe alta temperaturo kaj ekstrema premo. Ĉe surfaca aera premo (unu [[atmosfero (premo)|atmosfero]]), diamantoj ne estas tiel stabilaj kiel grafito, kaj tiel la diseriĝo de diamantoj estas termodinamike favora. Do spite al la reklama kampanjo de [[De Beers]], diamantoj certe ne daŭras por ĉiam. Tamen, pro la tre alta bariero de kinetika energio, diamantoj estas [[metastabila]]j; ili ne diseriĝos al grafiton ĉe [[normaj kondiĉoj]]. == La diamanta industrio == [[Dosiero:Diamond Polisher.jpg|eta|dekstre|Diamanto-poluristo en Amsterdamo.]] Pro sia alta varianco kaj nesuperita dureco, diamantoj jam longe altestimiĝis kiel ero de [[juvelaro]]. Granda komerco en [[gemo|gem]]-rangaj diamantoj ekzistas, plejparte regata de firmao ''[[De Beers]]'' kiu estas uzinta sian [[monopolo]]n por manipuli prezojn. Unufoje, pensiĝis ke pli ol 80% da la krudaj diamantoj de la mondo pasis tra la ''[[Diamond Trading Company]]'' (Diamante Komerca Firmao) posedita de De Beers en Londono, sed la aktuala nombro estas ĉirkaŭ 60%. Diamantoj taksiĝas laŭ '''(klingo)tranĉiĝo''', '''klareco''', '''koloro''', kaj '''karato'''. Kaj krudaj kaj tranĉitaj diamantoj estas gradigitaj kaj apartigitaj surbaze de tiuj ĉi kvar karakterizaĵoj ĉe nombro de forte garditaj gradigaj centroj, tiel kiel DTC. === Tranĉado === [[Brilianto]] estas diamanto aŭ alia juvelo, tranĉita partikulare montrante multajn facetojn por havi eksterordinaran brilon. Ĝia formo similas al tiu de [[konuso]] kaj havigas maksimuman revenon de lumo en la supra parto de la diamanto. [[Dosiero:The Daria-e Noor (Sea of Light) Diamond from the collection of the national jewels of Iran at Central Bank of Islamic Republic of Iran.jpg|eta|dekstre|alt=A large rectangular pink multifaceted gemstone, set in a decorative surround. The decoration includes a row of small clear faceted gemstones around the main gem's perimeter, and clusters of gems forming a crest on one side. The crest comprises a three-pointed crown faced by two unidentifiable animals.|La diamanto Darja-I-Nur kiel ekzemplo de nekutima diamantotranĉado kaj juvela aranĝo.]] La historio de diamanta tranĉado povas esti spurita al la posta [[Mezepoko]], antaŭ kiam diamantoj ĝuiĝis en sia natura okedra stato. La unuaj "pliboniĝoj" de la dezajno de naturo temis pri polurado de kristalaj facoj - tio ĉi nomiĝis ''pinta tranĉaĵo''*. Pli poste, iom malpli ol duono de la kristalo kutime forsegiĝis, tiel kreante la ''tablan tranĉaĵon''*. Ambaŭ fruaj tranĉaĵoj ne rivelus tion kio nun altestimiĝas, ĝia [[varianco (optiko)|dispersado]] aŭ ''fajro''. Tiutempe, diamantoj valoriĝis pro siaj brilaj glaceoj kaj superaj durecoj; tablotranĉa diamanto aspektis nigra, kiaj ili ja aperas en pentraĵoj de tiu epoko. Post [[1676]] la ''roza tranĉaĵo''* ekuziĝis de [[malaltaj landoj|malaltlandaj]] tranĉistoj: tiu ĉi estis la unua vere mult-faceta tranĉaĵo kun supren da 16 facetoj. Verŝajne, la roza tranĉaĵo adoptiĝis de [[Hindio]], ĉar multaj historiaj hindaj diamantoj fariĝis tiele (kvankam malpli simetrie, ĉar hindaj tranĉistoj penis minimizi rubaĵon). Malprecize je [[1900]], la disvolviĝo de diamantaj segiloj kaj bonaj juvelaj torniloj ebligis la disvolvon de modernaj diamantaj tranĉaĵoj, ĉefa inter ili la ''ronde brilianta'' tranĉaĵo. En 1919, [[Marcel Tolkowsky]] analizis tiun ĉi tranĉaĵon. Liaj kalkuloj konsideris kaj ''brilecon'' (la kvanto de respegulita lumo), kaj fajron, tiel kreante delikatan ekvilibron inter ambaŭ. Liaj geometriaj kalkuloj troviĝas en lia libro, ''Diamond Designs'' (Diamantaj Dezajnoj). La moderna ronda [[brilianto]] konsistas de 58 facetoj (aŭ 57 se la kuleto ekskludiĝas); 33 sur la ''krono''* (la supra duono super la mezo aŭ ''talizono''* de la ŝtono) kaj 25 sur la ''pavilono''* (la malsupra duono sub la talizono). Dum lastatempaj jardekoj, plej multaj talizonoj estas facetitaj. Multaj talizonoj havas 32, 64, 80, aŭ 96 facetoj; tiuj ĉi facetoj nombriĝas en la tuto. Dum la faceta nombro estas norma, la efektivaj proporcioj (krona alteco kaj angulo, pavilona profundeco, k.t.p.) ne universale konsentiĝas. Oni povas paroli pri la ''Usona tranĉaĵo'' aŭ la ''Skandinavia Normo'' (Scan. D.N.) por doni nur du ekzemplojn. Eĉ per modernaj teknikoj, la tranĉado kaj polurado de diamanta kristalo ĉiam rezultigas dramecan perdon de pezo; malofte ĝi estas malpli ol 50%. La ronde brilianta tranĉaĵo preferiĝas kiam la kristalo estas okedra, ĉar ofte du ŝtonoj povas tranĉiĝi de unu tia kristalo. Strange formitaj kristaloj tiel kiel ''makeloj''* tre verŝajne tranĉiĝas en ''ellaborita tranĉaĵo''* — tio estas tranĉajo alia ol la ronda brilianto — al kiu la aparta kristala formo utilas. Popularaj ellaboritaj tranĉaĵoj inkludas la ''panetan''* (ortangula rando), ''markizinan''* aŭ ''boatetan''*, ''princinan''*(kun kvadratan randon), ''koran''*, ''brioletan''* (formo de la roza tranĉaĵo) kaj la ''piran''* aŭ ''glutetan''* tranĉaĵojn. Parole ĝenerale, tiuj ĉi "ellaboritaj tranĉaĵoj"* ne teniĝas al la samaj striktaj normoj kiel la Tolkowski-derivitaj rondaj briliantoj. Tranĉaĵoj estas influitaj de [[modo]]; panetoj - kiuj emfazas la glaceon de diamanto kaj malemfazas ĝian fajron - furoris dum la periodo de ''[[Art Deco]]''-o, kvankam la princina tranĉaĵo - kiu emfazas la fajron de diamanto anstataŭ ĝia glaceo - nune iĝas pli populara. La princina tranĉaĵo estas ankaŭ populara inter tranĉistoj: inter ĉiuj tranĉaĵoj, ĝi malŝparas plej malmulton de la originala kristalo. Dum la [[1970-aj jaroj]], [[Bruce Harding]] disvolvis alian matematikan modelon por juvela konstrukcio. De tiam, kelkaj grupoj estas uzintaj komputilajn modelojn (ekz MSU, OctoNus, [[Gemologia Instituto de Usono|GIA]], kaj folds.net) kaj specialigitajn skopojn por konstrukcii diamantajn tranĉaĵojn Dum la [[1990-aj jaroj|1990-oj]] [[Israelo|Israelaj]] interesuloj akiris proksimume 20% de la diamanta komerco, aĉetante diamantojn de Rusio kaj de minejoj en Afriko ne regataj de DeBeers. DeBeers nun komercas nur en diamantoj de siaj propraj minejoj. Maĵora diamanta tranĉa industrio plenkreskiĝas en [[Guĝarato]], [[Barato]] kie 90% da mondaj diamantoj (kiel mezuritaj laŭ la nombro de diamantoj) estas tranĉitaj de laboristaro de 800&nbsp;000. Malgrandaj diamantoj antaŭe ne tranĉindaj estas tranĉataj en Hindio malferme al nova merkata segmento por malgrandaj diamantoj. === Klareco === [[Dosiero:National Museum of Natural History Gold Colored Diamonds.JPG|alt=A museum display of jewelry items. Three brooches each consist of a large brown central gem surrounded by many clear small stones. A necklace has a large brown gem at its bottom and its string is all covered with small clear gems. A cluster-shaped decoration contains many brown gems.|300px|eta|Brunecaj diamantoj ĉe [[Nacia Muzeo de Natura Historio]] en [[Vaŝingtono]].]] Klareco estas mezuro de internaj strukturaj malperfektaĵoj nomitaj "inkludoj". Gradoj de klareco uzitaj de la [[Juvela Instituto de Usono]] estas: * FL - sendifekta laŭ tio ke neniu inkludo estas videbla sub dekobla pligrandigo. * IF - interne sendifekta kun neniu inkludo videbla sub 10 obla pligrandigo, nur malgrandaj makuloj. * VVS1 kaj VVS2 - tre tre malgrandaj inkludoj kiuj estas malfacile videbla sub 10 obla pligrandigo. VVS1 estas pli bona ol VVS2. * VS1 kaj VS2 - tre malgrandaj inkludoj kiuj estas videblaj sub pligrandigo sed nevideblaj al la senpera okulo. * SI1 kaj SI2 - malgrandaj inkludoj estas videblaj al la senpera okulo, se oni scias kien rigardi. "SI3" estas neoficiala grado iam uzitaj en la industrio. * I1, I2, kaj I3 - malperfekta kun inkludoj videblaj al la senpera okulo. Por I#, la inkludoj efikas la brilecon de la diamanto kaj estas grandaj kaj evidentaj. Preter la terminoj por klareca gradado, aliaj konsideroj inkludas la tipon, grandecon, kaj lokon de la inkludoj. Inkludoj apud aŭ sur la surfaco povas malfortikigi la diamanto strukture. Depende de kie en la tranĉita diamanto okazas la inkludo kaj kiel ĝi estas uzata, eblus malkaŝi la inkludon malantaŭ la muntumo. Klareco povas esti "plialtigita" per plenado de la frakturo tre simile al la traktado de rompiĝo en aŭta [[ventoŝirmilo]]. Tiaj diamantoj iam nomiĝas "frakturplenitaj diamantoj". ==== Koloro ==== [[Dosiero:Koh-i-Noor new version copy.jpg|eta|dekstre|Koloraj briloj de [[Koh-i-noor]].]] La [[Juvela Instituto de Usono]] uzas la literojn de "D" ĝis "Z" kiel skalon de koloro kie "D" estas senkolora kaj "Z" estas flava. * senkolora: D,E,F * proksime senkolora: G,H,I,J * pale flava: K,L,M * tre flaveta: N,O,P,Q,R * flaveta: S,T,U,V,W,X,Y,Z Senkoloraj diamantoj estas supozataj pli alte ol flavaj diamantoj. Diamantoj de aliaj koloroj eble estas supozataj pli alte ol flavaj diamantoj kaj gradigiĝas "Z+". Ekstravagance koloraj diamantoj kiel la profunde blua [[Hope-diamanto]] estas aparte valora. 80% da diamantoj produktitaj estas pli malbone kvalitaj diamantoj kiuj uziĝas kiel industriaj diamantoj, kie ilia ekstrema dureco estas utila por tranĉado kaj ŝlifado de alie malfacile trakteblaj materialoj (inkludantaj aliajn diamantojn). Lastatempe gas-faze deponadaj procezoj elpensiĝis kiuj allasas maldikajn diamantajn filmojn kreskiĝi sur iaj surfacoj, rezulte en multa pliiĝado de la daŭrivo de iaj maŝinaj iloj. == Ercejoj == [[Dosiero:Udachnaya pipe.JPG|eta|Diamanta [[mino]] en [[Siberio]], nomita "Udaĉnaja".]] Historie diamantoj troviĝis en aluviaj deponaĵoj en suda [[Hindio]], kiuj nun elĉerpiĝis. Plej multaj diamantaj deponaĵoj estas en [[Afriko]], notinde en [[Sud-Afriko]], [[Namibio]], [[Bocvano]], la [[Demokratia Respubliko Kongo]], kaj [[Sieraleono]]. Militaj grupoj en iuj el tiuj landoj ekregis la diamantajn minojn, uzante la nomitajn [[konflikta diamanto|konfliktajn diamantojn]] por financi siajn operacojn. Ankaŭ estas komercaj deponaĵoj en la [[Nordokcidentaj Teritorioj]], [[Kanado]], en la [[Rusio|Rusia]] Arkto, [[Brazilo]], kaj en Norda kaj Okcidenta [[Aŭstralio]]. Foje diamantoj troviĝis en la [[glaĉera deponaĵo|glaĉeraj deponaĵoj]] en [[Viskonsino]] kaj [[Indianao]]. La Viskonsinaj trovoj povas eksplikiĝi per lastatempaj Kanadaj eltrovoj, sed la diamantoj trovitaj en Indiano devis veni de ĝisnun neeltrovitaj fontoj en [[Kebekio]] ĉar la movado de la glacio estis de la nordoriento al la sudokcidento. Etaj nanometre grandaj diamantoj, ofte nomitaj nanodiamantoj, ankaŭ troviĝas kiel antaŭsunaj grajnoj en primitivaj [[meteorŝtono]]j. Diamantoj estis unue produktitaj artefarite ĉirkaŭ la [[16-a de februaro]] [[1953]] en [[Stokholmo]], [[Svedio]], fare de la projekto QUINTUS de [[ASEA]], la maĵora elektra manufaktura firmao de Svedio per uzado de grandega aparato planita de [[Baltzar Von Platen]]. Premo taksita je 83.000 [[atmosfero (premo)|atmosferoj]] estis konservata dum horo. Kelkaj malgrandaj kristaloj estis produktitaj. La malkovro estis konservata sekreta. Dum grandaj diamantoj estas ĝis nun pli multekoste produktitaj artefarite ol mini-, malgrandaj artefaritaj diamantoj kaj speciale diamanta [[polvo]] fariĝis grava industrio, kun [[General Electric]] antaŭe. Je [[2003]], du firmaoj planis enkonduki altkvalitajn artefaritajn diamantojn, vide nedistingeblajn de tiuj nature okazantaj antaŭ [[2005]]. La tradicia diamanta industrio aprecas kontraŭrimedojn. Urbo de maĵora graveco en la diamanta komerca interŝanĝo estas [[Antverpeno]], [[Belgio]]. Estas taksite ke 90% da krudaj diamantoj, 50% da tranĉitaj diamantoj, kaj 40% da industriaj diamantoj de la mondo interŝanĝiĝas en Antverpeno. La industrio reprezentiĝas de la Diamanta Alta Koncilio (HRD). Antaŭ Antverpeno la havenurbo de [[Bruĝo]] vidis plej multan komercon, tenante sian lokon de la [[13-a jarcento]]. Ĉirkaŭ la [[15-a jarcento]] Bruĝo vidis sian aktivecon malpliiĝinta, inter aliaj tialoj ĉar ĝia haveno stringis pro [[ŝlimo]]. Antverpeno estis la centro de la diamanta komerco de la 15-a jarcento ĝis sia venko en [[1585]] fare de la [[Hispanio|Hispana]] militfloto. [[Amsterdamo]] tiam anstataŭis ĝin kiel la komerca centro pro la translokiĝo de la diamanto-tranĉistoj de Antverpeno. Antverpeno refoje fariĝis la diamanta komerca centro komence de la [[19-a jarcento]] == Elsangaj diamantoj == {{Ĉefartikolo|Konflikta diamanto}} [[Dosiero:Hands ondiamonds 350.jpg|eta|Esplormaniero de diamanto en [[Sieraleono]].]] '''Elsanga diamanto''' aŭ [[Konflikta diamanto]] estas diamanto, kiu devenas de [[konflikto]][[regiono]] en [[Afriko]]. La enspezoj de ĝia vendo estas uzata por financi [[ribelo|ribelantojn]] aŭ diktatorajn reĝimojn. [[Unuiĝintaj Nacioj]] (UNO) provas enkonduki sistemon por akiri ateston pri aŭtenteco por malfaciligi la vendadon de konfliktaj diamantoj. En la [[19a de julio]] [[2000]], la Monda Diamantkongreso en [[Antverpeno]] aprobis tiacelan [[rezolucio]]n. La [[Usono|usona]] [[filmo]] ''[[Blood Diamond]]'' el 2006 pritraktas la komercon kaj la batalon kontraŭ la komerco de konfliktaj diamantoj. En aŭgusto 2010 oni komencis juĝ-procezon en la Speciala Tribunalo por [[Sieraleono]] kontraŭ la eks-prezidanto de [[Liberio]], nome [[Charles Taylor]] pro [[Krimoj kontraŭ la homaro]] en la Enlanda Milito en Sieraleono en kiu li estis deklarita kulpa en aprilo 2012.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.eltiempo.com/mundo/africa/ARTICULO-WEB-NEW_NOTA_INTERIOR-11658541.html |titolo=Condenan a Charles Taylor por ser cómplice de 'guerra de diamantes' |alirdato=2017-12-10 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20131226235548/http://www.eltiempo.com/mundo/africa/ARTICULO-WEB-NEW_NOTA_INTERIOR-11658541.html |arkivdato=2013-12-26 }}</ref> Taylor estis akuzita financi la militon el la enspezo el tiuj juveloj. Inter aliaj en la [[5-a de aŭgusto]] [[2010]] deklaris kiel atestanto la manekeno [[Naomi Campbell]] kiu deklaris ke ŝi ricevis ''malgrandajn kaj malpurajn ŝtonojn'' el proksimuloj al la diktatoro.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.lanacion.com.ar/nota.asp?nota_id=1291785 |titolo=Naomi Campbell, atestanto en la tribunalo de Hago |alirdato=2017-12-10 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100922023310/http://www.lanacion.com.ar/nota.asp?nota_id=1291785 |arkivdato=2010-09-22 }}</ref> == Artefarita diamanto == [[Dosiero:HPHTdiamonds2.JPG|eta|alt=Six crystals of cubo-octahedral shapes, each about 2 millimeters in diameter. Two are pale blue, one is pale yellow, one is green-blue, one is dark blue and one green-yellow.|Sintezaj diamantoj de variaj koloroj produktitaj pere de alt-prema alt-temperatura tekniko.]] Ekde [[1955]] ekzistas la ebleco artefarite produkti diamantojn per speciala altaprema-altatemperatura proceduro (HPHT – angle: ''high-pressure high-temperature''). Dum tiu proceduro oni kunpremas [[grafito]]n en hidraŭla [[premilo]] kun [[premo]] ĝis 6 [[Paskalo (mezurunuo)|Gpa]] kaj [[temperaturo]] de {{GdC|1500}}. En tiaj kondiĉoj la termodinamike pli stabila formo de la karbono estas diamanto. Tiu transforma procedo povas estis rapidigita per ĉeesto de [[katalizo|katalizanto]]. Per la menciita procedo analoge al diamanto oni povas produkti ankaŭ el la heksagona modifaĵo de [[bornitrido]] kuban bornitridon (CBN). CBN ne atingas la durecon de diamanto, kaj estas konstanta eĉ ĉe alta temperaturo kontraŭ oksigeno. Paralele al tio, oni disvolvis la proceduron pri puŝonda diamantosintezo sub grandega premo, kio aperas ankaŭ ĉe eksplodoj. Tiu komerce sukcesa vojo donas diamantan pulvoron en diversaj fajnecoj. Alternativa ebleco por produkti artefaritan diamanton estas la tavolumo de substratoj kun helpo de kemia vapora tavoligo (CVD - angle: ''chemical vapour deposition'').<ref>[https://www.samaterials.fr/blog/how-lab-grown-diamonds-are-made-hpht-vs-cvd-methods.html Kiel Laboratorie Kreskitaj Diamantoj Estas Faritaj: HPHT kontraŭ CVD Metodoj]. Prenite la 7-an de novembro 2025.</ref> Ĉifoje, oni en speciala kamero per [[plasmo]] alvaporigas diamantan tavolon kun diko de kelkaj [[mikrometro]]j sur [[substrato]]j, kiel ekzemple durmetalaj metiiloj(?). Elira materialo estas la gasmiksaĵo de [[metano]] kaj [[hidrogeno]], kiam la unua funkcias kiel karbonfonto. La substrata temperaturo devas esti sub {{GdC|1000}}, por malhelpi la transformiĝon al stabila grafito. La kreska rapideco estas kelkaj mikrometroj per horo. Plia metodo estas kiam plasmotavolumo produktas tavolojn dikajn kelkajn mikrometrojn el t.n. diamantsimilaj karbonoj (DLC - angle: ''diamond-like carbon''). Tiuj tavoloj kunigas la ekstran durecon de la diamanto kaj la tre bonan glitfrotajn proprecojn de la grafito. En ĝi aperas la miksaĵo de sp²- kaj sp³-hibridizitaj karbonoj. [[Dosiero:CZ brilliant.jpg|eta|dekstre|Pro malalta kosto kaj laŭvida simileco kun diamantoj, la kuba [[zirkonio]] restis kiel la imitaĵo de diamantoj plej grava gemologie kaj ekonomie el 1976.]] La alta prezo de la diamantoj de rango gemo kreis grandan peton de materialoj kun similaj juvelaj karakteroj, konataj kiel imitdiamantoj, aŭ imitaĵoj. Tiuj similaĵoj estas diferencaj disde la sinteza diamanto, kiu diference de la imitaĵoj estas vera diamanto, kaj sekve ĝi havas la samajn propraĵojn materiajn kiel la natura diamanto. Pro malalta kosto kaj laŭvida simileco kun diamantoj, la kuba [[zirkonio]] restis kiel la imitaĵo de diamantoj plej grava gemologie kaj ekonomie el 1976. == Simbolismo de diamantoj == [[Dosiero:Moissanite ring.JPG|eta|alt=A round sparkling, clear gemstone with many facets.|Gem-tranĉita sinteza silikona karbida diamanto metita sur ringo.]] Oni diras, ke la [[helenoj]] kredis ke diamantoj estas la larmoj de la [[dio]]j; la romianoj kredis, ke ili estas splitoj de falintaj [[stelo]]j. Multaj delonge mortintaj kulturoj jam serĉas por tio dia aŭ mistika en diamantoj, tiel eksplikante ties specialaĵojn. Eble la plej fruaj simbolaj uzadoj de diamantoj estis kiel la okuloj de [[Hinduismo|hinduaj di-statuoj]]. La diamantoj mem estis pensitaj esti donacoj de la dioj kaj tiel estis dorlotitaj. La punkto, je kiam diamantoj diiĝis ne estas konata, sed fruaj tekstoj indikas ke ili rekoniĝis en [[Hindio]] ekde almenaŭ [[-400]]. Ĉe Okcidenta kulturo, diamantoj estis tradicia emblemo de sentimo kaj virto. Kvankam malofte vidita en juvelaro antaŭ la [[Baroko|baroka]] periodo, fruaj ekzemploj de fianĉiĝaj juveloj enkorpiĝantaj diamantojn estis la ''Nupta Krono de Blanĉo'' (ĉ. 1370-1380) kaj la ''Heftlein''-a broĉo de Vieno (ĉ. 1430-140), bilda peco montranta nuptan duopon. Hodiaŭ, diamantoj uziĝas por simboli eternecon kaj amon, ofte vidite por ornami [[gefianĉiĝa ringo|gefianĉiĝajn ringojn]]. Tiu ĉi tradicio larĝe imputiĝas al vendada kampanjo de De Beers. Kvankam la firmao eble responsas por popularigado de la kutimo, aparte en landoj kie tia tradicio ne ekzistis antaŭe - plejparte en [[Japanio]] -, la diamanta gefianĉiĝa ringo povas spuriĝi al la geedziĝo de [[Maksimiliano la 1-a]] (tiama arkiduko de [[Aŭstrio]]) al [[Maria de Burgonjo]] dum [[1477]]. Dum tiu ago faris multon por antaŭenigi la [[Habsburgoj|Habsburgan]] imperion, ĝi faris malmulton por igi la diamantan ringon larĝe renkontita esprimo de fianĉiĝo. La komenco de la [[fianĉiĝa ringo]] mem povas imputiĝi al la [[Kvara Laterana Koncilio]] prezidita de [[Inocento la 3-a]] dum [[1215]]. Inocento deklaris pli longan atendan daŭron inter fianĉiĝo kaj geedziĝo; senornamaj ringoj el [[oro]], [[arĝento]], aŭ [[fero]] plej frue uziĝis. Juveloj estis pli ol [[breloko]]j, ili estis gravaj kaj rekuraĝigaj [[simbolo]]j al la [[aristokratio]]. Leĝoj fariĝis por konservi videblan apartigon de socia rango, certigante ke nur privilegiitoj portu pucajn juvelojn. Dum tempo pasis kaj leĝoj malstreĉiĝis, diamantoj kaj aliaj juveloj fariĝis atingeblaj al la [[meza klaso]]. == Famaj diamantoj == [[Dosiero:Cullinan major diamonds.jpg|eta|300px|La naŭ ĉefaj ŝtonoj eltranĉitaj el la kruda diamanto [[Cullinan]]. Supre: Cullinans II, I, kaj III. Sube: Cullinans VIII, VI, IV, V, VII kaj IX.]] * [[Cullinan]] * [[Hope-diamanto]] * [[Koh-i-noor]] * Miljara Stelo * [[Ekscelsior]] * [[Stelo de Sieraleono]] == Bildaro == <gallery> Vickers anvil diamons.jpg|La ekstrema malmoleco de diamanto en certaj orientigoj faras ĝin utila en scienco pri materialoj, kiel ĉe tiu piramida diamanto enmetita en la labora surfaco de durtestilo Vickers. World geologic provinces.jpg|Geologiaj provincoj de la mondo. La roz- kaj oranĝ-koloraj areoj estas ŝildoj kaj [[Plato (geologio)|platoj]], kiuj kune konstituas [[kratono]]jn. Dia scalpel.jpg|[[Skalpelo]] kun sinteza diamanta eĝo. </gallery> ==Referencoj== {{Referencoj}} ==Literaturo== * C. Even-Zohar (2007). From Mine to Mistress: Corporate Strategies and Government Policies in the International Diamond Industry (2nd ed.). Mining Journal Press. * G. Davies (1994). Properties and growth of diamond. INSPEC. ISBN 0-85296-875-2. [http://www.mine2mistress.com/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200310081831/http://www.mine2mistress.com/ |date=2020-03-10 }} Alirita la 10an de Decembro 2017. * M. O'Donoghue (2006). Gems. Elsevier. ISBN 0-7506-5856-8. * . O'Donoghue kaj L. Joyner (2003). Identification of gemstones. Great Britain: Butterworth-Heinemann. ISBN 0-7506-5512-7. * A. Feldman kaj L.H. Robins (1991). Applications of Diamond Films and Related Materials. Elsevier. * J.E. Field (1979). The Properties of Diamond. London: Academic Press. ISBN 0-12-255350-0. * J.E. Field (1992). The Properties of Natural and Synthetic Diamond. London: Academic Press. ISBN 0-12-255352-7. * W. Hershey (1940). [http://farlang.com/books/willard-hershey-the-book-of-diamonds The Book of Diamonds] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171117011612/http://farlang.com/books/willard-hershey-the-book-of-diamonds |date=2017-11-17 }} Alirita la 10an de Decembro 2017. Hearthside Press New York. ISBN 1-4179-7715-9. * S. Koizumi, C.E. Nebel kaj M. Nesladek (2008). [https://books.google.es/books?id=pRFUZdHb688C&redir_esc=y&hl=es Physics and Applications of CVD Diamond.] Alirita la 10an de Decembro 2017. Wiley VCH. ISBN 3-527-40801-0. * L.S. Pan kaj D.R. Kani (1995). [https://books.google.es/books?id=ZtfFEoXkU8wC&pg=PP1&redir_esc=y&hl=es#v=onepage&q&f=false Diamond: Electronic Properties and Applications.] Alirita la 10an de Decembro 2017. Kluwer Academic Publishers. ISBN 0-7923-9524-7. * Pagel-Theisen, Verena (2001). Diamond Grading ABC: the Manual. Antwerp: Rubin & Son. ISBN 3-9800434-6-0. * R.L. Radovic, P.M. Walker kaj P.A. Thrower (1965). Chemistry and physics of carbon: a series of advances. New York: Marcel Dekker. ISBN 0-8247-0987-X. * M. Tolkowsky (1919). [http://www.folds.net/diamond/index.html Diamond Design: A Study of the Reflection and Refraction of Light in a Diamond.] Alirita la 10an de Decembro 2017. London: E. & F.N. Spon. * R.W. Wise (2016). [http://secretsofthegemtrade.com/ Secrets of the Gem Trade: The Connoisseur's Guide to Precious Gemstones (Dua Eldono).] Alirita la 10an de Decembro 2017. Brunswick House Press. ISBN 9780972822329. * A.M. Zaitsev (2001). [https://books.google.es/books?id=msU4jkdCEhIC&pg=PP1&redir_esc=y&hl=es#v=onepage&q&f=false Optical Properties of Diamond: A Data Handbook.] Alirita la 10an de Decembro 2017. Springer. ISBN 3-540-66582-X. === Pri Imit-diamantoj === * Hall, Cally. (1994). ''Gemstones'', p.&nbsp;63, 70, 121. Eyewitness Handbooks; Kyodo Printing Co., Singapore. ISBN 0-7737-2762-0 * Nassau, Kurt. (1980). ''Gems made by man'', pp.&nbsp;203–241. Gemological Institute of America; Santa Monica, California. ISBN 0-87311-016-1 * O'Donoghue, Michael, kaj Joyner, Louise. (2003). ''Identification of gemstones'', pp.&nbsp;12–19. Butterworth-Heinemann, Great Britain. ISBN 0-7506-5512-7 * Pagel-Theisen, Verena. (2001). ''Diamond grading ABC: The manual'' (9a eld.), pp.&nbsp;298–313. Rubin & Son n.v.; Antwerp, Belgium. ISBN 3-9800434-6-0 * Schadt, H. (1996). ''Goldsmith's art: 5000 years of jewelry and hollowware'', p.&nbsp;141. Arnoldsche Art Publisher; Stuttgart, New York. ISBN 3-925369-54-6 * Webster, Robert, and Read, Peter G. (Eld.) (2000). ''Gems: Their sources, descriptions and identification'' (5th ed.), pp.&nbsp;65–71. Butterworth-Heinemann, Gran Bretaña. ISBN 0-7506-1674-1 == Vidu ankaŭ == * [[Brilianto]] * [[Diamanta kolombo]] * [[Diamanta Ligo]] * [[Diamante]] * [[Diamante (Italio)]] * [[Diamantina]] * [[Diamantina (mikroregiono)]] * [[Konflikta diamanto]] * [[Matenmanĝo ĉe Tiffany]] {{Projektoj|ReVo=diaman}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.ioffe.ru/SVA/NSM/Semicond/Diamond/index.html Properties of diamond: Ioffe database] * [https://www.gia.edu/doc/A-Contribution-to-Understanding-the-Effect-of-Blue-Fluorescence-on-the-Appearance-of-Diamonds "A Contribution to the Understanding of Blue Fluorescence on the Appearance of Diamonds"]. (2007) Gemological Institute of America (GIA) * Tyson, Peter (November 2000). [https://www.pbs.org/wgbh/nova/diamond/sky.html "Diamonds in the Sky"]. Alirita la 10an de Marto, 2005. * [https://www.theatlantic.com/doc/198202/diamond Have You Ever Tried to Sell a Diamond?] * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Diamond |revizio=868984627 }} {{Leginda|2022|08|28}} {{Bibliotekoj}} {{Havenda artikolo}} [[Kategorio:Diamantoj| ]] [[Kategorio:Mineraloj]] [[Kategorio:Gemoj]] 9mt38hz2t33rpuhha7pdxi6k54qyf69 0 18903 9368385 7872666 2026-05-07T19:42:22Z Stefangrotz 91903 9368385 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU}} '''Bánd''' estas malgranda [[vilaĝo|vilaĝeto]] en [[Hungario]], en [[regiono]] [[Meza Transdanubio]], en [[Veszprém (departemento)]], en [[Distrikto Veszprém]].[[Dosiero:Bánd.jpg|eta|dekstra|300px|Ruino de fortikaĵo en Bánd]] == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 10&nbsp;km² * [[Koordinato]]j de [[Tutmonda loktrova sistemo]]: 47.1221/17.7813 * [[Loĝantaro]]: 660 * [[Poŝtkodo]]: 8443 * [[Telefonprefikso]]: 88 == Situo == La vilaĝo situas sur mal[[ebenaĵo]], laŭ [[rojo]], laŭ ĉef[[vojo]] kaj [[fervojo]] [[Budapeŝto]]-[[Graz]]. Veszprém troviĝas 10, [[Ajka]] kaj [[Zirc]] po 21, [[Balatonalmádi]] 25 km-ojn. == Historio == La unua mencio devenis el [[1309]] pri la [[fortikaĵo]]. En la [[18-a jarcento]] [[germanoj]] alvenis. Iliaj posteuloj parte deportiĝis post la [[2-a mondmilito]]. Vilaĝservoj estas germana [[infanĝardeno]], [[poŝto]]. == Vidindaĵoj == * fortikaĵo nomata Essegvár [eŝegvAr], kies gardo[[turo]] ankoraŭ staras. * romkatolika [[preĝejo]] omaĝe al [[Sankta Anna]] de [[1760]] == Famuloj == En Bánd naskiĝis: * ĉefministro [[Ferenc Mádl]] * [[pastro]]-[[profesoro]] [[Ferenc Somhegyi]]. == Nomportantoj == * [[Anna Bánd]] {{Unua}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] [[Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém]] 2y3b6p2yperd4ypzc0l72h64fjxlb4c 0 19258 9368773 9119104 2026-05-08T10:52:20Z Sj1mor 12103 9368773 wikitext text/x-wiki {{Budhismo}} '''Ĉan-budhismo''', '''ĉina zeno''' aŭ simple '''ĉano''' (禅 aŭ 禪, [[pinyin]] ''Chán''; [[Wade-Giles]] ''Ch'an''; [[Sanskrito|Sanskrite]]: ''[[Djano|Dhyāna]]'', [[Japana lingvo|Japane]]: ''[[Zeno|Zen]]'') estas grava branĉo de la [[Ĉina budhismo]]. Ĝi estis fondata de barata monaĥo [[Bodhidharmo]], eble en 6-a jarcento. Ĉan-budhismo evoluis en Ĉinio, kaj poste disvastiĝos en [[Vjetnamio]]n, [[Koreio]]n (vidu [[Korea seon]]) kaj, en 13-a jarcento, en [[Japanio]]n (vidu [[Zeno]]). == Vidu ankaŭ == * [[Zen-budhismo]] * [[Caŭdongo]] * [[Linĝjio]] * [[Kvin Domoj de Ĉano]] {{ĝermo|budhismo}} [[Kategorio:Ĉan-budhismo| ]] l62jlboeeaiozh9ioxy004sinzcg4td 9368774 9368773 2026-05-08T10:52:46Z Sj1mor 12103 9368774 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} {{Budhismo}} '''Ĉan-budhismo''', '''ĉina zeno''' aŭ simple '''ĉano''' (禅 aŭ 禪, [[pinyin]] ''Chán''; [[Wade-Giles]] ''Ch'an''; [[Sanskrito|Sanskrite]]: ''[[Djano|Dhyāna]]'', [[Japana lingvo|Japane]]: ''[[Zeno|Zen]]'') estas grava branĉo de la [[Ĉina budhismo]]. Ĝi estis fondata de barata monaĥo [[Bodhidharmo]], eble en 6-a jarcento. Ĉan-budhismo evoluis en Ĉinio, kaj poste disvastiĝos en [[Vjetnamio]]n, [[Koreio]]n (vidu [[Korea seon]]) kaj, en 13-a jarcento, en [[Japanio]]n (vidu [[Zeno]]). == Vidu ankaŭ == * [[Zen-budhismo]] * [[Caŭdongo]] * [[Linĝjio]] * [[Kvin Domoj de Ĉano]] {{ĝermo|budhismo}} [[Kategorio:Ĉan-budhismo| ]] a2rdluxnsq99m7zc8gcyyeun6vp0h1o 0 19943 9368242 6636007 2026-05-07T13:14:18Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368242 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Bernhard Henrik CRUSELL''' (naskiĝis la [[15-a de oktobro|15-an de oktobro]] [[1775]] en Uusikaupunki, mortis la [[28-a de julio|28-an de julio]] [[1838]] en Stokholmo) estis [[Finnlando|finnlanda]] [[muzikisto]]. Lia naskiĝurbo (svede ''Nystad'') situas en Finnlando, kiu ĝis [[1809]] estis parto de la Sveduja regno, kaj li plej multe laboris en Stokholmo, la ĉefurbo de Svedujo. Finnlando konsideras lin unu el la pioniroj de sia muzika vivo. Li komencis ludi [[klarneto|klarneton]] kvarjaraĝe, kaj rimarkita de loka bienulo kiu prezentis lin al armea orkestrestro, la juna virtuozo estis dungita. Baldaŭ li iĝis regimenta orkestrestro en [[Stokholmo]], kie li loĝis dum sia tuta posta vivo. En [[1795]] li unue ludis en solo, kaj de [[1801]] ĝis [[1833]] li estis unua klarnetisto de la kortega orkestro. Li vojaĝis al [[Berlino]], [[Parizo]], [[Peterburgo]] ktp., kaj tie donis koncertojn kaj gajnis famon. Li komponis tri klarnetkonĉertojn, kvaropojn kun klarneto kaj klarnetduopojn. Liaj plej ampleksaj komponaĵoj estas la opero ''Den lilla slafvinnan'' (La eta sklavino) kaj muziko por la poezia rakonto ''Frithiofs saga'' de [[Esaias Tegnér]]. Li estas la unua finna komponisto, kies verkoj estis eldonataj. Ĉiujare en Uusikaupunki okazas muzikfestivalo nomata ''Crusell-semajno''. Ĝia specialaĵo estas muziko por lignaj blovinstrumentoj. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.crusellviikko.com/ La Crusell-semajno] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110719072610/http://www.crusellviikko.com/ |date=2011-07-19 }} (finne, svede kaj angle) {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Unua}} {{Vivtempo|Crusell, Bernhard Henrik}} [[Kategorio:Finnaj klasikaj klarnetistoj‎]] [[Kategorio:Finnaj klasikaj komponistoj]] [[Kategorio:Svedaj klasikaj komponistoj]] [[Kategorio:Svedaj aŭtobiografoj]] [[Kategorio:Romantikaj komponistoj]] [[Kategorio:Svedlingvaj finnlandanoj]] [[Kategorio:Sveddevenaj finnoj]] [[Kategorio:Stokholmanoj]] sxspfjdpfyqatamxdsraqebli5t5lup 10 20057 9368237 9366005 2026-05-07T12:54:04Z RG72 11847 9368237 wikitext text/x-wiki <noinclude> == Instrukcioj== Bonvenon al la Aktualaĵa ŝablono por la ĉefpaĝo. Ni volas viajn aktualaĵojn, sed bonvolu memori ĉi-tiujn petetojn: # Bonvolu meti nur 6–8 aktualaĵojn sur la ĉefpaĝon. Se estas pli ol 8, transmetu la plej malnovajn aktualaĵojn al la artikolo [[{{NUNAMONATNOMO}} de {{NUNAJARO}}]] (eventoj de la antaŭa monato en la paĝon pri tiu monato), se vi estas certa ke temas pri historie grava okazaĵo, aldonu ankaŭ '''mallongan''' noton pri ĝi al la artikolo [[{{NUNAJARO}}]] (tamen '''ne''' forigu la "kaj pli..."-parton). # Bonvolu uzi kompletajn frazojn kun bona gramatiko. # Kiam eble, bonvolu ĝisdatigi la bildon kun nova 90px-a bildo, laŭ la temo de via aktualaĵo. Uzu la format-ekzemplon. ==Tageventoj== </noinclude> {| style="font-family:sans-serif;" | valign="top" width="50%" style="background-color:#F9F0F0; padding:0.3em 0.5em;" | <div style="float:right;width:110px;font-size:small;font-style:italic;text-align:center;margin-left:1px;margin-top:15px;"> <!-- Metu novan bildon post tiuj komentoj. Ĝi estu "90px" larĝa (110px se signife pli larĝa ol longa) kaj laŭ la formato: <div style="border: none;">[[Dosiero:Bildo.jpg|900px|eta]]</div><small>Eta priskribo</small> Forigu la malnovan bildon. Bildo komenciĝas malsupre: --> <div style="border: none;"> [[Dosiero:Ruppur Nuclear Power Plant 2024.jpg|90ra]]</div><small>[[Nuklea centralo Ruppur]].</small> <!-- Fino de la bildo. --> </div> ;{{dato|6|05|2026}} * {{flago|Latvio}} En [[Daugavpils]] estis estingita la lasta [[eterna flamo]] omaĝe al la kontraŭfaŝistoj en [[Latvio]]. * {{flago|Usono}} Mortis [[Ted Turner]], usona komercisto, filantropo kaj produktoro, fondinto de la televidkanalo [[CNN]]. ;{{dato|28|04|2026}} * {{flago|Bangladeŝo}} Komenciĝis ŝarĝado de [[nuklea fuelo]] je la [[nuklea centralo Ruppur]], konstruata de la korporacio [[Rosatom]] ([[Rusio]]) en [[Bangladeŝo]]. * {{flago|UAE}} Post preskaŭ ses jardekoj de membreco, [[UAE]] anoncis sian foriron de [[OPEL]], kaj ankaŭ de OPEL+. * {{flago|Kolombio}} Okazas en [[Sankta-Marta]], [[Kolombio]], la unua internacia pintkunveno pri [[Forlaso de fosiliaj brulaĵoj|forlaso de fosiliaj brulaĵoj]] kun 50 partoprenantaj landoj. ;{{dato|25|04|2026}} * {{flago|Usono}} Malsukcesis atencoprovo kontraŭ [[Donald Trump]]. * {{flago|Kolombio}} Bombeksplodo en ŝoseo en [[Kaŭko]], [[Kolombio]] okazigis 19 mortojn kaj 38 vunditojn. * {{flago|Malio}} [[Ĝihadismo|Ĝihadistaj islamistoj]] kaj [[Tuaregoj|tuaregaj]] ribeluloj kunordigite ekkontrolis areojn en la nordo de [[Malio]] post surprizaj atakoj al la [[Junto (politiko)|junto]] subtenita de [[Afrika korpuso (Rusio)]] en la ĉefurbo [[Bamako]] kaj disaj urboj de la lando, kaj mortigis la ministron pri defendo. ;{{dato|19|04|2026}} * {{flago|Bulgario}} La eŭroskeptikulo [[Rumen Radev]] venkas en la balotado de [[Bulgario]] kaj estos [[ĉefministro]]. <!-- KIAM VI FORIGAS LA MALNOVAJN, transmetu ilin al la koncernataj monatoj, kiuj estas la arkivaj paĝoj de ĉi-ŝablono. --> |} <noinclude> [[Kategorio:Ŝablono:Ĉefpaĝo|{{PAĜNOMO}}]] </noinclude> 4onsw1xw3g28mnwjb693af4oabmtlsk 0 20404 9368386 8369170 2026-05-07T19:43:35Z Stefangrotz 91903 Informkesto 9368386 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo-priskribo=Monok, naskiĝloko de Kossuth|bildo=Monok (Kossuth Lajos).jpg}} '''Monok''' estas hungara [[vilaĝo]] en la [[Tokaj]]-regiono en valo de la montetaro Szerencs. Ĝi havas sisteman aŭtobustrafikon, ĉi tiel komforte eblas iri al Szerencs. Laŭ la tradicio sur lokoj de Vasvár, Földvár, Ingvár iam fortikaĵoj estis de Monok estro. La Ingvár-a fortikaĵputo ankaŭ hodiaŭ videbla estas sur pinto de la monto. Nomo de la vilaĝo unue aperis en ĉartoj en 1227. La tataroj pereis, sed en 1273 jam denove revigliĝis la komunumo. En la mezepoko la Monoky-familio posedis tion. Belegan kastelon de la Monoky-familio Hassan-paŝao detruigis kune kun la vilaĝo. Poste la bienon ekposedis la Andrássy-familio per de geedziĝo kaj en 1750 barokstilan etaĝan kastelon konstruigas tien. En 1771 la konstruaĵon ili kompletigas per domkapelo. Poste la Széchy-familio posedis, ĝin tute ĝis 1945. Je fino de la 18-a jarcento estis konstruita la barokstila romkatolika preĝejo, en kio videbla estas la de XIV. Kelemen papo donacita Sankta Orban relikvo. En la vilaĝo estas tiu copfstila teretaĝa domo, kie naskiĝis Lajos Kossuth (je la 12-an de septembro en 1802) la granda estro de la 1848-a hungara revolucio. En la bele konstruita konstruaĵo muzeo estas, kion multe da vizitanto vizitas po jaroj. Kontraŭ la konstruaĵo estas 2,5 metra alta statuo de la fama politikisto Lajos Kossuth. La skulptaĵon faris Sigismundo Kisfaludy Stróbl, la fama hungara skulptoartisto. famaj monok-uloj: naskitaj en Monok * [[Lajos Kossuth]], [[1802]] * [[Miklós Németh]], [[1948]] * [[György Tverdota]], [[1947]] == Religio == * pilgrimloka romkatolika [[kapelo]] kun [[golgoto]] [http://www.monok.hu/menu.html pri Monok hungare] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20040612132434/http://www.monok.hu/menu.html |date=2004-06-12 }} {{Romkatolikaj kermesejoj en Karpata baseno}} {{Unua}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] [[Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén]] sxc1zzl2f0kqzgzetzn5ybyuxsli3xi 0 22187 9368301 9288579 2026-05-07T15:42:31Z ThomasPusch 1869 9368301 wikitext text/x-wiki {{Japana gubernio |Nomo=Ivate |JapanlingvaNomo=岩手県 |MapBildo=Map of Japan with highlight on 03 Iwate prefecture.svg |Regiono=[[Tohoku-regiono|Tohoku]] |Municipokodo=03000-7 |Areo = {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} |LoĝDato = {{WikidataLoĝantaroDato}} |Loĝantaro= {{WikidataLoĝantaro}} |Denseco = {{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}} |zomo=7 |latitudo=39/42/12.6/N |longitudo=141/9/9.8/E |kodo=JP-03 |Arbo=[[Pino|Nambu-akamacu]]<br />(''Pinus densiflora'') |Floro=[[Paŭlovnio|Kiri]]<br />(''Paulownia tomentosa'') |Birdo=[[Fazano]]<br />(''Phasianus versicolor'') |Fiŝo=[[Ketao]]<br />(''Oncorhynchus keta'') |Besto= |Maskoto= |BlazonoBildo=Flag of Iwate Prefecture.svg |BlazonoKomento= la gubernia flago |guberniestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}}<br /><small>(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})</small> |DomoPoŝtkodo=020-8570 |DomoAdreso=岩手県盛岡市内丸10番1号<br /><br />1-10, Uchimaru <br />Morioka-shi JP-020-8570 Japanio |DomoTelefono=+81-19-651-3111 |DomoRetpaĝo=http://www.pref.iwate.jp/ }} La '''gubernio Ivate'''<ref>disputinde eble ankaŭ ''gubernio Ivato'', sed pri tia esperantlingva formo [[Vikipedio:Citi fontojn|mankas fonto]].</ref> ({{lang-ja|岩手県|t=''iŭa-te-ken''}}; [[Hepburn]]/[[Kunrei]]: Iwate), ĝis 2008 en Esperanto ankaŭ '''prefektejo''',<ref>[[Japana Esperanto-Instituto]] raportis en marto 2008 sur sia gazeto ''[[La Revuo Orienta]]'' ke la vortuzo de la Japana mapo en la [[Jarlibro de UEA]] 2008 ŝanĝiĝos de ''prefektejo'' al '''gubernio''' laŭ propono de la internacia fako de JEI.</ref> estas [[gubernioj de Japanio|gubernio]] de Japanio. Ĝi situas en la regiono [[Tōhoku]] (japane 東北地方, Tōhoku-ĉihō), en la nordoriento de la insulo [[Honŝuo]]. Gubernia ĉefurbo estas la urbo [[Morioka]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la gubernio vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Enlanda statistika kodo pri la gubernio estas '' JP-03''. == Geografio == === Urboj === <small>Necesos adapti la nomojn al [[transliterigo Hepburn]], krome se pri transliterigo al esperantaj literoj en la paĝo notiĝis almenaŭ du ekstervikipediaj esperantlingvaj referencoj.</small> {{Div col|cols = 3}} * [[Hachimantai]] [Haĉimantai] * [[Hanamaki]] * [[Iĉinoseki|Ichinoseki]] [Iĉinoseki] * [[Kamaiŝi|Kamaishi]] [Kamaiŝi] * [[Kitakami]] * [[Kuĵi|Kuji]] [Kuĵi] * [[Mijako|Miyako]] [Mijako] * [[Morioka]] (gubernia ĉefurbo) * [[Ninohe]] * [[Ofunato]] * [[Oŝu|Oshu]] [Oŝu] * [[Rikuzentakata]] * [[Takizava]] * [[Tono (urbo)|Tono]] {{Div col end}} === Distriktoj, urbetoj kaj vilaĝoj === <!-- {{Div col|cols = 3}} * [[distrikto Shimohei]] [Ŝimohei] ** [[Yamada]] [Jamada] ** [[Iwaizumi]] [Ivaizumi] ** [[Tanohata]] ** [[Fudai]] * [[distrikto Kunohe]] ** [[Hirono (Ivate)|Hirono]] ** [[Karumai]] ** [[Noda (Ivate)|Noda]] ** [[Kunohe]] * [[Isawa-distrikto]] [Isava] ** [[Kanegasaki]] * [[distrikto Kesen]] ** [[Sumita]] * [[distrikto Kamihei]] [Kamihei] ** [[Otsuchi]] [Ocuĉi] * [[distrikto Iwate]] [Ivate] ** [[Shizukuishi]] [Ŝizukuiŝi] ** [[Kuzumaki]] ** [[Iwate (urbeto)|Iwate]] [Ivate] * [[distrikto Ninohe]] ** [[Ichinohe]] [Iĉinohe] * [[distrikto Nishiiwai]] [Niŝiivai] ** [[Hiraizumi]] * [[distrikto Waga]] [Vaga] ** [[Nisjiwaga]] [Niŝivaga] * [[distrikto Shiwa]] [Ŝiva] ** [[Shiwa]] [Ŝiva]] ** [[Yahaba]] [Jahaba] {{Div col end}} --> Jam estas artikolo pri la [[urbetoj de Japanio|urbeto]] [[Sumita]] en la distrikto Kesen. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.pref.iwate.lg.jp/ Gubernia retejo]{{404|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ({{ja}}, sed aŭtomate ankaŭ al pliaj lingvoj) * [https://web.archive.org/web/20100609100754/http://morioka.cool.ne.jp/ihatov-esperanto/index.html IHATOVAJ Esperantistoj], Esperanto-organizo en la gubernio Ivate, arkivigite laŭ stato de januaro 2008, en Esperanto * [https://web.archive.org/web/20080107041518/http://morioka.cool.ne.jp/ihatov-esperanto/iwate.html Informoj pri la gubernio], arkivigite laŭ stato de januaro 2008, en Esperanto <br/> {{Administra divido de Japanio}} {{Gubernioj de Japanio}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Ivate}} [[Kategorio:Gubernio Iŭate| ]] [[Kategorio:Gubernioj de Japanio]] elchunowdsz0e9bjasirbuzx84b3uw0 0 23293 9368574 8155211 2026-05-08T08:32:20Z DidCORN 34571 9368574 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Ergosterol structure.svg|eta|ergosterolo C₂₈H₄₄O]] '''Ergosterolo'''<ref>[[Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]]: [http://vortaro.net/#ergosterolo ergosterolo]</ref> estas la biologia promaterialo ([[provitamino]]) de [[Vitamino D|Vitamino D₂]]. Ĝi transformiĝas al '''viosterolo''' per [[ultraviola]] [[lumo]], poste al [[ergokalciferolo]], kiu estas la formo de D-vitamino. [[Charles Joseph Tanret|Tanret]] [[1889]] apartigis ĝin de [[Claviceps purpurea|ergoto]]<ref>Tanret 1889 ''Sur un nouveau principe immédiat de l'ergot du seigle, l'ergostérine'' compte rendu hebdomadaire séance Acad. Sci., 147, 75-77.</ref>. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Mikologio]] [[Kategorio:Steroidoj]] [[Kategorio:Steroloj]] rrn1a1tg4xafhknjdnbwzv9qauly486 0 23380 9368692 9324151 2026-05-08T09:52:13Z Sj1mor 12103 9368692 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:112-1269 IMG.JPG|eta|250px|Interno de subtera mino.]] '''Minejo''' aŭ '''mino''' estas la tuto de la instalaĵoj, galerioj ktp. aranĝita por la ekspluatado de [[mino]]. En minejo laboras [[ministo]]j, kiuj elfosas enterajn aŭ subterajn substancojn. La [[minkonstruaĵo]] aŭ mindomo estas la tuteco de ĉiuj subteraj kavaĵoj de minejo. Laŭ [[Francisko Azorín]] '''mino''' estas ''Entera loko el kiu oni elfosas mineralon, valoraĵon. Diverscela fosaĵo, galerio subtera.''<ref>[[Francisko Azorín]], arkitekto, [[Universala Terminologio de la Arkitekturo]] (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 139.</ref> Li indikas [[etimologio]]n el la greka ''mina'' (minaĵo) kaj de tie la latina ''mina''. Kaj li aldonas la terminojn ''mini'', por fari diverscele truon, galerion, kavaĵon sub tereno aŭ konstruaĵo; ''ministo'', ''minaĵo'', ''kontraŭmino''.<ref>Azorín, samloke.</ref> == Vidu ankaŭ == * [[Minado]] * [[Minakademio]] * [[Geologia kuŝejo]] * [[Subĉiela minado]] * [[Brunkarba minejo]] == Bildaro == <gallery> Dosiero:Skidoo 01.jpg|Antikva ormino de Skidoo, en la [[Valo de la Morto]] en [[Kalifornio]]. Dosiero:Mining scheme MKL Bd. 2 1890 (131579404).jpg|Modelo de minekspluatejo. Dosiero:Chino copper mine.jpg|Mino de kupro subĉiela, ''Chino Copper Mine'', [[Nov-Meksiko]], [[Usono]]. Dosiero:Tagebau Garzweiler Panorama 2005.jpg|Subĉiela mino en [[Germanio]]. </gallery> == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|commonscat=Mining|ReVo=min.0ejo}} {{-}} {{Ĝermo|teknologio}} [[Kategorio:Minejoj|-]] 8g9gjyuse7bcl54wgqt6dr39irsg0ge 0 24147 9368230 9235918 2026-05-07T12:30:13Z DidCORN 34571 /* Eksteraj ligiloj */ 9368230 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:US Navy 080629-N-6477M-095 Builder 3rd Class Merlyna Crank and Builder Constructionman Irene L. Reeves, both assigned to Naval Mobile Construction Battalion (NMCB) 3 Det. 4, place trimming on birthing spaces being built for Afg.jpg|eta|Militista usonarmea konstruroto en Afganio.]] '''Konstruado''' estas agado, kiu produktas daŭrajn artefaritajn ejojn, firme ligitajn kun la [[grundo]], kiuj ebligas restadi tie ŝirmita kontraŭ maloportunaj influoj el la ĉirkaŭaĵo ([[domo]]jn) kaj ĉiajn [[substrukturo|substrukturaĵojn]], sumatajn per la nocio [[konstruaĵo]]. Oni ĝenerale disdividas la konstruadon je surtera konstruado kaj subter(nivel)a konstruado. La dezajno de konstruaĵoj uzas [[konstruaĵa informomodelo|konstruaĵajn informomodelojn]], kiuj povas kaj generi vidajn bildojn kaj prezenti nevedeblajn ecojn de la konstruota afero. Laŭ [[Francisko Azorín]] '''konstrui''' estas ''Kunmeti partojn en ĝusta loko k. ordo por formi tuton.''<ref>[[Francisko Azorín]], arkitekto, [[Universala Terminologio de la Arkitekturo]] (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 116.</ref> Li indikas [[etimologio]]n el la latina ''construere'', el ''cum + struere'' (kun akumuli). Kaj li aldonas la terminojn ''konstruaĵo'', por objekto konstruata, edifico, monumento, muro k.c.; ''konstruisto'' aŭ ''konstrulaboristo'', konstruado, konstruarto, [[konstrumaterialo]], konstrumaŝino, konstruŝtono, konstrugrundo, konstrutereno, konstruplano, konstruestro, rekonstrui, dekonstrui, subkonstrui.<ref>Azorín, samloke.</ref> == Malkonstrui == Malkonstruado en konstruado estas aparta tekniko kaj arto kiu dependas de la specifa celo de la malkonstruota edifico aŭ parto, de la rekonstruota konstruaĵo, de la medio, de la disponeblaj resursoj ktp. Laŭ [[Francisko Azorín]] '''Detrui''' estas ''Dekonstrui, malkonstrui, ĉu iom post iom, ĉu subtilforme.''<ref>[[Francisko Azorín]], arkitekto, [[Universala Terminologio de la Arkitekturo]] (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 54.</ref> Kaj li indikas [[etimologio]]n el la latina ''destruere'', el ''de + struere'' (de construi).<ref>Azorín, samloke.</ref> == Biokonstruado == La biologia konstruado aŭ [[biokonstruado]] baziĝas sur [[naturo|naturaj]] [[materialo]]j, eluzo de la naturaj energifontoj. Oni konstruas ekzemple domojn el [[adobo]], [[ligno]]. La [[muro]]jn oni [[kalkado|kalkas]] per [[bovo]][[kazeo]] kaj [[kalcio]]; traktado de lignoj okazas per [[linoleo]] kun [[abelvakso]]. La [[tegmento]]n kovras preparita [[fragmito]] kaj ofte aperas tie [[sunkolektoro]], [[sunĉelo]]j. == Bildaro == <gallery> Dosiero:Sky scraper construction.jpg|[[Gruo (maŝino)|Gruoj]] estas esencaj en granda konstruado, kiel ĉe ĉi tiu konstruata nubskrapulo en Melburno. Dosiero:BuildingSite.jpg|Konstruaĵa konstruado por apartamentobloko. Dosiero:Construction crew.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|Konstruado (ŝipanaro, blekis, teamo) --> Dosiero:BytownPanoramic.750pix.jpg|Konstruado sur la Nordo Bytown Ponto en [[Otavo]], [[Kanado]]. Gruo estas ligitaj al suba [[barĝo]] enen la [[akvo]]. Ĉi tiu barĝo estos lokiĝita sub tranĉanta laboro sur la [[ponto]] por malpliigi la ĉirkaŭaĵan influon. </gallery> {{-}} == Vidu ankaŭ == * [[Konstruaĵo]], [[Konstruarto]], [[Arkitekturo]], [[Konstrufako]], [[Konstrua industrio]], [[Konstrutekniko]], [[Konstrumaterialo]], [[Rekonstruado]] * [[Domkonstruado]], [[Stereotomio]] * [[Malkonstrua globo]] * [[Nemoveblaĵa veziko]] * [[Betona strukturo]] == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|q=Konstruado|ReVo=konstr|ReVo titolo=Konstr-}} {{Portalo|Inĝenierarto}} === En Esperanto === * [https://www.eventoj.hu/steb/vortaroj/arkitekturaj-terminoj-(broccatelli-orlandini-clerici).doc Arkitekturo - terminkolekto itala-Esperanta de Brocatelli, Orlandini kaj Clerici] * [https://www.eventoj.hu/steb/ingxenierado/konstruado/beton-termin.htm Betono kaj betonistaj laboroj - terminaro, kun nacilingvaj indeksoj en Esperanto, angla, germana, ĉeha kaj nederlanda lingvoj (alternativa adreso: [https://web.archive.org/web/20160304225355/http://fabien.galerio.org/take-tk/tv/plu.cgi?p=betono.d.html ĉe TAKE]) 2002 * [https://www.eventoj.hu/steb/vortaroj/fervoja-terminaro-jarlibro-1952-1953.pdf Fervoja Terminaro] – el la Jarlibro de UEA, 1952-1953 * [https://katalogo.uea.org/?inf=9185 Jan Werner, Terminaro de kanalizacio, Brno, 2015, 89 pp.] Kanalizacio - terminaro pri kanalizacio, kanaletarado, ĉ. 350 terminoj, kun difinoj kaj tradukoj en la angla, ĉeĥa kaj germana - * [http://fabien.galerio.org/take-tk/ Terminologia komisiono de Tutmonda Asocio de Konstruistoj Esperantistoj] (TAKE) * [https://www.eventoj.hu/steb/vortaroj/terminaro-pri-sxoseoj-kaj-pontoj-jarlibro-1959.pdf Ŝoseoj kaj pontoj] - de A. Broise – en Jarlibro de UEA, 1959 * [https://web.archive.org/web/20070705134249/http://fabien.galerio.org/take-tk/tv/plu.cgi?p=ventolado.d.html Terminareto pri ventolado en konstruaĵoj (provizora)] Fabien van Mook, Versio de junio 2003. <!-- === Alilingve === ... --> [[Kategorio:Konstruado| ]] blkad2h2y53xf9ymrxkzu2nzkpkkywy 0 25001 9368495 9315672 2026-05-08T01:32:15Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368495 wikitext text/x-wiki {{AliaSignifo|Bogoto (apartigilo)}} {{Geokesto | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Bogoto | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-es|Bogotá}} | kategorio = ĉefurbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = De la muiska lingvo. "Bacatá" aŭ Bakata. | oficiala_nomo = Bogotá Distrito Capital | moto = | kromnomo = Ateno de Sud-Ameriko <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = Bogotá, Cundinamarca, Colombia.jpg | dosiero2 = CollageBogotá.png | dosiero3 = Bogotá Actual.png | dosiero4 = Bogota location map.png | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | dosiero_grandeco = 300px |dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bogotá.svg | blazono = Bogota (escudo).svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kolombio | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = | regiono_tipo = | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = Vicreĝlando de Nova Granado | histregiono1 = | histregiono1_noto = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = [[Bogoto (rivero)|Bogoto]] | rivero1 = | rivero_tipo = | memorindaĵo = | memorindaĵo1 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | konstruaĵo_tipo = | konstruaĵo = Nacia Muzeo de Kolombio | konstruaĵo1 = [[Preĝejo de la Porciúncula (Bogoto)|Preĝejo de la Porciúncula]] | konstruaĵo1_noto = | montaro = Andoj | planto_tipo = Parkoj | planto = [[Metropola Parko El Tunal|Parko El Tunal]] | planto1 = [[Metropola Parko Simón Bolívar|Parko Simón Bolívar]] <!-- *** Situo *** --> | situo = Bogoto | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 2625 | lat_d = 04 | lat_m = 35 | lat_s = 53 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 04 | long_s = 33 | long_EW = U | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 1587 | areo_rondumo = 2 | areo_metropolo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = {{WikidataLoĝantaro}} | loĝantaro_dato = {{WikidataLoĝantaroDato}} | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_metropolo = 9600000 | loĝantaro_metropolo_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 6-a de aŭgusto 1538 | establita_tipo = Fondita | establita1 = [[Gonzalo Jiménez de Quesada]] | establita1_tipo = fondinto | dato = | urbestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} <small>(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})</small> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-5 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = 00571 | areo_kodo_tipo = | kodo = BOG | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = [[Ajiaco]] | libera_tipo = Manĝaĵo | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_priskribo = Situo enkadre de Sud-Ameriko | mapo_lokumilo = Sud-Ameriko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kolombio | mapo1_lokumilo = Kolombio | mapo2 = Colombia Bogotá location map.png | mapo2_fono = | mapo2_priskribo = | mapo2_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.bogota.gov.co/ www.bogota.gov.co] | commons = Bogotá D. C. <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=9|frame-align=center |frame-lat={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |frame-long={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |frame-width=260}} }} [[Dosiero:Sector Antiguo de la Ciudad de Bogotá2 SolReyesyPepeSanchez.JPG|eta|Tipa strateto en Bogoto]] '''Bogoto''' ({{lang-es|'''Bogotá'''|t=bogoTA}}, oficiale {{lang|es|'''Bogotá, Distrito Capital'''}}, mallongigita {{lang|es|'''Bogotá, D. C.'''}},<ref name="Bogotá D. C.">«Bogotá D. C.». Estatuto Orgánico de Bogotá D. C. 2009. [http://www.personeriabogota.gov.co/?idcategoria=558#] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180612142429/http://www.personeriabogota.gov.co/?idcategoria=558|date=2018-06-12}} Konsultita la 30-an de januaro 2018.</ref><ref>«Organización del Distrito Capital». Alcaldía Mayor de Bogotá D. C. 2009. [http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171123172313/http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php|date=2017-11-23}} Konsultita la 30-an de januaro 2018.</ref> Ĉefurba Distrikto Bogoto, dum la epoko de hispana koloniado kaj denove de 1991 ĝis 2000 renomita denove Santafé de Bogotá,<ref>Arciniegas, Germán (februaro 1992). Los nombres de Santafé y Bogotá. Revista Credencial Historia 26. Bogotá: Biblioteca Virtual del Banco de la República. [http://www.banrepcultural.org/biblioteca-virtual/credencial-historia/numero-26/los-nombres-de-santafe-y-bogota] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180131023317/http://www.banrepcultural.org/biblioteca-virtual/credencial-historia/numero-26/los-nombres-de-santafe-y-bogota|date=2018-01-31}} Konsultita la 30-an de januaro 2018. [Los nombres de Santafé y Bogotá: Bogotá quiere decir República, Santafé, colonia. Resumen divulgativo] (2005).</ref> Sankta Fido de Bogoto) estas la [[ĉefurbo]] de la lando [[Kolombio]] kaj de ties provinco ([[departemento]]) ''Cundinamarca'' ([[Departemento Kundinamarko|Kundinamarko]]). Ĝi estas administraciita kiel [[Ĉefurbaj distriktoj kaj teritorioj|Ĉefurba Distrikto]], kaj ĝuas aŭtonomecon por la administrado de siaj interesoj ene de la limoj de la [[Konstitucio de Kolombio de 1991|Konstitucio]] kaj de la leĝaro.<ref name="Bogotá D. C."/><ref>«Información General de Bogotá». Alcaldía Mayor de Bogotá D. C. 2010. [http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171123172313/http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php|date=2017-11-23}} Konsultita la 30-an de januaro 2018.</ref> Diference disde la ceteraj distriktoj de Kolombio, Bogoto estas teritoria ento unuaranga, kun la administraciaj atributoj kiujn la leĝaro havigas al la departementoj.<ref>«Consulta de la Norma:». [http://www.alcaldiabogota.gov.co/sisjur/normas/Norma1.jsp?i=9027] Konsultita la 30an de Januaro 2018.</ref> Ĝi estas konstituita de 20 suburboj kaj ĝi estas la politika, ekonomia, administracia, industria, arta, kultura, sporta kaj turisma centro de la lando.<ref>AFP (30a de majo 2011). «Bogotá es el primer destino turístico de Colombia». ''[[El Tiempo]]''. [http://www.eltiempo.com/colombia/bogota/ARTICULO-WEB-NEW_NOTA_INTERIOR-9492305.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121101030551/http://www.eltiempo.com/colombia/bogota/ARTICULO-WEB-NEW_NOTA_INTERIOR-9492305.html|date=2012-11-01}} Konsultita la 13-an de majo 2012.</ref><ref>«Bogotá se ratificó como primer destino turístico de Colombia». Radio Santa Fe. 13a de aŭgusto 2011. [http://www.radiosantafe.com/2011/08/13/bogota-se-ratifico-como-primer-destino-turistico-de-colombia/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180612140007/http://www.radiosantafe.com/2011/08/13/bogota-se-ratifico-como-primer-destino-turistico-de-colombia/|date=2018-06-12}} Konsultita la 30-an de januaro 2018.</ref><ref>«Bogotá se convirtió en un referente de gestión turística». Portafolio. 22a de decembro 2011. [http://www.portafolio.co/economia/finanzas/bogota-convirtio-referente-gestion-turistica-126648] Konsultita la 30-an de januaro 2018.</ref><ref>«Bogotá, primer destino turístico». El Colombiano. 12a de majo 2011. [http://www.elcolombiano.com/historico/bogota_primer_destino_turistico-AFEC_133164] Konsultita la 30-an de januaro 2018.</ref> En [[1999]] la urbo havis {{formatnum:6276000}} loĝantojn, kaj laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km² (pli detalajn informojn vidu sube en la ĉapitro pri demografio). La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La pli larĝa [[metropola areo de Bogoto]] en 2005 atingis 9 285 331 loĝantojn<ref>[http://www.dane.gov.co/files/censo2005/resultados_am_municipios.pdf resultados_am_municipios.pdf] Konsultita la 4-an de februaro 2018.</ref> kaj en 2016 ĉirkaŭ {{formatnum:9740000}} loĝantojn. La urbo estis fakte fondita de la hispana [[konkistadoro]] [[Gonzalo Jiménez de Quesada]] la 6-an de aŭgusto [[1538]] kiel ĉefurbo de [[Nova Granado]] (''Nuevo Reino de Granada'' aŭ ''Reino de la Nueva Granada'') sub la nomo "''Santa Fe''" (sankta fido), laŭ sia devena urbo en [[Hispanio]]. Tio okazis post malfacila ekspedicio tra la [[Andoj]]. Jura fondado (laŭ kolonia hispana juro) sekvis en [[1539]], fare de [[Sebastián de Belalcázar]] kaj [[Nikolaus Federmann]]. Bogoto estas la tria ĉefurbo plej alta de Sudameriko (post [[La-Pazo]] kaj [[Kito]]), ĉar ĝi troviĝas averaĝe je 2.625 metroj super la marnivelo. Ĝi estas situa en la centro de Kolombio, en la natura regiono konata kiel ''sabana de Bogotá'', kiu formas parton de la altebenaĵo ''altiplano cundiboyacense'', formaĵo situa en la montaro [[Cordillera Oriental (Kolombio)|Orienta]] de [[Andoj]]. Ĝi havas longon de 33&nbsp;km el sudo norden, kaj larĝon de 16&nbsp;km de oriento okcidenten.<ref>«Censo 2005-2006» (PDF). DANE. 2007. [http://www.dane.gov.co/files/censos/presultados.pdf] Konsultita la 30an de Januaro 2018.</ref> Kiel ŝtata ĉefurbo, ĝi estas hejmo de la plej althierarkiaj institucioj de la branĉoj plenuma (Prezidenteco de la Respubliko), leĝofara (Kongreso de Kolombio, nome parlamento) kaj juĝista (''Corte Suprema de Justicia'' aŭ Supera Tribunalo, ''Corte Constitucional'' aŭ Konstitucia Tribunalo, ''Consejo de Estado'' aŭ Ŝtata Konsilantaro kaj ''Consejo Superior de la Judicatura'' aŭ Spera Juĝista Konsilantaro). Laŭ ''[[The Economist]]'', en la ekonomia nivelo, Bogoto elstaras pro sia ekonomia fortikeco asocia al la grando de sia produktiveco, la facilaĵoj por krei entreprenojn kaj fari negocojn, la financa matureco, la allogo al tutmondaj entreprenoj kaj la bona kvalito de sia ''homa kapitalo''.<ref>«The Talent Issue». Harvard Business Review. 2011.</ref><ref name="Economist Intelligence">The Economist Intelligence Unit. «Hot spots. Benchmarking global city competitiveness.» (angle). [http://www.citigroup.com/citi/citiforcities/pdfs/eiu_hotspots_2012.pdf] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170516142055/http://www.citigroup.com/citi/citiforcities/pdfs/eiu_hotspots_2012.pdf|date=2017-05-16}} Konsultita la 30-an de januaro 2018.</ref> Ĝi estas la ĉefa merkato de Kolombio kaj de la Anda Mondoregiono, kaj la unuaranga destino de la rekta eksterlanda investado kiu alvenas al Kolombio (70 %).<ref>Cámara de Comercio de Bogotá (20a de septembro 2012). «Bogotá es una de las ciudades más importantes de América Latina para invertir y hacer negocios». [https://www.ccb.org.co/] Konsultita la 30an de Januaro 2018.</ref><ref>«Contribución por regiones, áreas metropolitanas y ciudades» (PDF). DANE. 2007. [http://www.dane.gov.co/files/censo2005/resultados_am_municipios.pdf] Konsultita la 30an de Januaro 2018.</ref> Ĝi havas la plej grandan laŭnoman [[Malneta enlanda produkto|malnetan enlandan produkton]] kaj por persono de la lando, al kio havigas la plej parton de la totalo enlanda (24,5 %),<ref>DANE (11a de oktobro 2012). «Cuentas Nacionales Departamentales». [http://www.dane.gov.co/files/investigaciones/pib/departamentales/B_2005/Resultados_2011.pdf] Konsultita la 30an de Januaro 2018.</ref> kaj ĝi estas la sesa urbo laŭ grando de la MEP en Latinameriko (de ĉirkaŭ 106 678 milionoj da usonaj dolaroj) kun MEP por persono de 11 594 usonaj dolaroj kaj MEP ''PPA'' por persono de 20 120 usonaj dolaroj,<ref>«Global cities of the future: An interactive map | McKinsey & Company». [https://www.mckinsey.com/mgi/overview/in-the-news/urban-world-app] Konsultita la 30-an de januaro 2018.</ref> same ĝi estas la entreprena platformo plej granda de Kolombio kie okazas la plej parto de la entreprenaj iniciatoj altnivelaj.<ref name="Economist Intelligence"/> La [[flughaveno]] de la urbo, nome ''Aeropuerto Internacional El Dorado'', tiel nomata laŭ la mita [[Eldorado]], ĝi havas la plej grandan volumon de transportita kargo en Latinameriko, kaj estas la dua laŭ kvanto de transportitaj personoj.<ref>«Portal de la Ciudad de Bogotá :: En Detalle». portel.bogota.gov.co. [http://portel.bogota.gov.co/portel/libreria/php/x_frame_detalle_portal.php?id=43146&patron=01.27] Konsultita la 30-an de januaro 2018.</ref>​ Ĝi estas la urbo de Kolombio kun la plej granda nombro de universitatoj (114) kaj centroj de esplorado.<ref>Harvard University (2011). Harvard Business Review, eld. The Talent Issue.</ref>​ Ĝi ĝuas ampleksan kulturan proponaron reprezentita per granda kvanto de muzeoj, teatroj kaj bibliotekoj, kio havigis al ĝi la rekonon kiel "Sudamerika Ateno."<ref>«Athens of South America» (PDF). Revuo. [http://institutopensar.javeriana.edu.co/inicio#.WnDbR3xG3Dc] Konsultita la 30-an de januaro 2018.</ref>​ == Nomo == La nomo "Bogotá", kiu poste estis aldonita, devenas de [[Makro-ĉibĉa lingvaro|indiĝena]] vorto "bagata", kiu signifas proksimume "ejo ekster kampolaboro" (hispane "''cercado fuera de la labranza''"). Aliaj nomoj de la setlejo estis ''Muequetá'' ([mŭeketA] "savano de kamplaboro", hispane "sabana de la labranza") kaj ''Funza'' (potenca viro). ''Funza'' nun estas la nomo de najbara [[municipo]] de Bogoto kaj de [[rivero]] kun impona [[akvofalo]], 145 metrojn alta. Inter 1991 kaj 2000 la plena nomo de la urbo estis '''Santafé de Bogotá'''. Ĝia devizo estas "2600 metrojn pli proksima al la steloj" ''(2600 metros más cerca de las estrellas)''. == Historio == [[Dosiero:Reflejo del Eje ambiental.JPG|eta|maldekstra|200ra|Jimenez-avenuo]] [[Dosiero:CapitolioNacionalDeColombia2004-7.jpg|eta|maldekstra|200ra|Kolombia Nacia Kapitolo]] === La kolonia tempo === Antaŭ la alveno de eŭropanoj en la regiono, kie nun estas la urbo, estis indiana urbo nomata ''Bacatá'' (alta kampo). Kiam Jiménez de Quesada je la {{dato|6|aŭgusto|1538}} fondis kolonian urbon, li unue donis al ĝi la nomon ''Nuestra Señora de la Esperanza'' (nia sinjorino de la espero), sed tiu nomo neniam estis oficiala, ĉar la jura konfirmo en 1539 uzis la nomon Santa Fé. La urbo tiam estis jura sidejo de la hispana [[Vicreĝlando de Nova Granado|vicreĝlando]] ''Nueva Granada'' ([[Nova Granado]]). La urbo atingis grandan signifon, kvankam ĝi – male al sia konkuranto [[Kartageno (Kolombio)|Cartagena de Indias]] – ne estis marhavena, sed situis en alta montaro kaj ne estis facile atingebla. === La 19-a jarcento === La germana esploristo [[Alexander von Humboldt]], kiu vizitis la urbon de 1800 al 1804, nomis ĝin "sudamerika Ateno" pro ĝiaj kulturaj kaj sciencaj institucioj. Tiutempe naskiĝis, precipe inter la [[Kriolo|kriola]] loĝantaro, sendependisma movado, kiu je la {{dato|20|julio|1810}} atingis la unuan sendependecon de Kolombio, sed ne povis teni ĝin. En 1819 la vicreĝlando iĝis definitive sendependa de Hispanio kaj alprenis la nomon Granda Kolombio. Prezidento iĝis [[Simón Bolívar]]; Santa Fé iĝis ĉefurbo kaj alprenis la indiĝenan nom-aldonon Bogotà. La tiutempa ŝtato Granda Kolombio en [[1830]] disiĝis al Nov-Granado (ekde 1861 Kolombio), [[Ekvadoro]] kaj [[Venezuelo]]. Santa Fé de Bogotà restis ĉefurbo de la unua. En 1863 estis kreita federacia konstitucio; la lando tiam nomiĝis "Unuiĝintaj Ŝtatoj de Kolombio". Prepare al tio oni kreis jam la {{daton|23|junio|1863}} apartan, ekster-departementan federacian distrikton ĉirkaŭ Bogoto ''(Distrito Federal de Bogotá)''. En 1864 tiu distrikto tamen estis re-aligita al Kundinamarko (tiam suverena subŝtato). Alia konstitucio en 1886 kreis centrisman respublikon Kolombio kaj tiel refortigis la rolon de Bogoto. === La 20-a jarcento === [[Dosiero:Bogotazo.jpg|eta|250ra|Per la murdo de la populara liberala politikestro [[Jorge Eliécer Gaitán]], komencis la tumulto nomita ''El Bogotazo''.]] [[Dosiero:BOG2561.jpg|eta|dekstra|200ra|Transmilenio, amasa transporto sistemo]] En 1902 finiĝis trijara interna milito ("miltaga milito"), la urbo paciĝis. En 1905 ĝi havis ĉirkaŭ 100.000 loĝantojn. Ĝi tiam kreskis pro urb-evoluigaj projektoj, ekzemple la konstruado de la ''Universitata Urbo'' en la 1930-aj jaroj. Ekde 1940 la svisa arĥitekto [[Le Corbusier]] influis la konstrustilon. Je la {{dato|11|aprilo|1905}} la Federacia Distrikto ĉirkaŭ Bogoto estis rekreita kiel ""ĉefurba distrikto" ''(Distrito Capital)''. En 1910 ĝi denove estis dissolvita kaj re-enigita al Kundinamarko. Nur la {{daton|17|decembro|1954}} ĝi estis rekreita kiel "speciala distrikto" ''(Distrito Especial)''. En aprilo 1948 en Bogoto okazis la fonda kunveno de la [[Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj]] (fonda akto je la 30-a de aprilo), surbaze de la antaŭa Interamerika Pakto pri Interhelpo. Sed je la {{dato|9|aprilo}} [[Jorge Eliécer Gaitán]], prezidenteca kandidato de la liberaluloj, estis murdita. Sekvis plurtagaj ribeloj (nomataj ''bogotazo''). Post tio la perfortemo en la urbo malkreskis; homoj eĉ almigris fuĝe de perfortaj konfliktoj en aliaj partoj de la lando. Kiam la armea registaro (ekde 1953) decidis la konstruadon de la internacia flughaveno ''El Dorado'' okcidente de la urbo, la kreskado de Bogoto koncentriĝis tiuflanke. En 1957 la armea diktaturo finiĝis; sekvis komuna registaro de la konservativuloj kaj la liberaluloj, nomata "Frente Nacional" (nacia fronto). Je la {{dato|6|novembro|1985}} denove perforta atendo skuis la urbon. La [[gerilo|gerilaro]] M-19 (''Movimiento 19 de Abril'' = movado de la 19-a de aprilo) atakis la justican palacon kaj konkeris ĝin. Dum la bataloj kaj la rekonkero mortis centoj da homoj. La {{daton|5|julio|1991}} la registaro decidis reŝanĝi la nomon de la "speciala distrikto" ''(Distrito Especial)'' ĉirkaŭ Bogoto al "ĉefurba distrikto" ''(Distrito Capital)'' kaj tute sendependigi ĝin de la departemento Kundinamarko. De tiam Bogoto konsistas el 20 administraj unuoj (kvartaloj). La historia centro nun estas la unuo ''La Candelaria'', kreita en 1977. == Geografio == [[Dosiero:Bogota Capital District.png|eta|250ra|Mapo de la ''[[Localidades de Bogotá]]''.]] [[Dosiero:Paramo de sumapaz Bogota D. C.jpg|eta|dekstra|250ra|Lago Ĉisakao en la [[Paramo de Sumapaz]] ]] [[Dosiero:Cerros a la altura de la calle Setenta.JPG|eta|250ra|Orientaj montetoj.]] Bogoto estas situa sur la [[Bogota Savano]], sur la altebenaĵo ''altiplano cundiboyacense'', nome ebenaĵo situa averaĝe je 2630<ref name="GB">«Geografía bogotana». bogota.gov.co. [http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171123172313/http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php|date=2017-11-23}} Konsultita la 31an de Januaro 2018.</ref> [[Supermara alteco|msm]] kaj ties montaraj zonoj atingas de 2400 m al 3250<ref name="GB" /> [[Supermara alteco|msm]], kio faras ĝin la [[megalopolo]] plej alta de la mondo kaj la tria landa ĉefurbo post [[Kito]] kaj [[La-Pazo|La Paz]]. Ĝi havas totalan areon de 1776 [[Kvadrata kilometro|km²]] kaj urban areon de 307&nbsp;km².<ref name="GB" /> La teritorio kie kuŝas la urbo estis iam [[lago]]. Je tio montras pruvaron la malsekejoj de Bogoto kiuj kovras kelkajn sektorojn ne-urbanizitaj de la savano kaj en la ''localidad'' de [[Suba]]. Je la alveno de la unuaj [[konkistadoro]]j tiu teritorio estis kovrita de marĉoj. En tiu teritorio estas la [[paramo de Sumapaz]], unu el la plej grandaj de la mondo, situa en la ''localidad'' de [[Sumapaz (Bogoto)|Sumapaz]], al kiu ĝi donis nomon; tiu [[paramo]] estas parto de la natura kaj antikva regiono administracia de Sumapaz, de la departemento [[Departemento Kundinamarko|Kundinamarko]].<ref>«El páramo más grande del mundo en la Localidad de Sumapaz». bogota.gov.co. [http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171123172313/http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php|date=2017-11-23}} Konsultita la 31an de Januaro 2018.</ref> Bogoto limas sude kun la departementoj [[Departemento Metao|Meta]] (tra Guamal, Cubarral kaj La Uribe) kaj [[Departemento Ujlao|Huila]] (tra Colombia), norde kun la municipo Chía [CHIa], okcidente kun la [[Bogoto (rivero)|rivero Bogoto]] kaj la municipoj Cota, Funza, Mosquera, Soacha (urba sono), Pasca, San Bernardo, Arbeláez, Cabrera kaj Venecia (rura zono) de la departemento Kundinamarko. Oriente ĝi atingas ĝis la Orientaj Montetoj kaj la municipoj La Calera, Chipaque, Choachí, Gutiérrez, Ubaque, Une.<ref name="GB" /> Ĝi estas limigita de montara sistemo en kiu elstaras la montoj [[Monserrate]] (3152 [[Supermara alteco|msm]] de alto) kaj [[Monto Guadalupe|Guadalupe]] (3250 [[Supermara alteco|msm]] de alto) oriente de la urbo. Ĝi troviĝas komunikita kun la monto Monserrate pere de la servoj de transporto de [[aertelfero]] kaj [[funikularo]]. Ĝi plej longa rivero estas la [[Bogoto (rivero)|rivero Bogoto]], kiu el kelkaj jardekoj prezentas altajn nivelojn de [[Poluo|poluado]], kaj tiele la urba registaro proponis variajn projektojn de senpoluigo.<ref>Departamento Administrativo de Medio Ambiente (2004). «SDA, Proyecto de Descontaminación y Recuperación de la Cuenca del Río Bogotá. Visión, antecedentes, propuestas, planes de desarrollo, esquema regional e inversiones. Presentación». Arkivita el la originalo en la 13a de novembro 2011. [https://web.archive.org/web/20111113014400/http://www.secretariadeambiente.gov.co/sda/libreria/pdf/riobogota/dama.ppt] Alirita la 1an de Februaro 2018.</ref><ref>Business News Americas, ed. (2009). «Government prepares tender to build US$1.1bn water treatment plant - Colombia» (angle). [http://www.bnamericas.com/news/waterandwaste/Govt_prepares_tender_to_build_US*1,1bn_water_treatment_plant] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150923215927/http://www.bnamericas.com/news/waterandwaste/Govt_prepares_tender_to_build_US*1,1bn_water_treatment_plant|date=2015-09-23}} Alirita la 1an de Februaro 2018.</ref> Aliaj gravaj riveroj de la urbo estas la rivero Tunjuelo, kiu fluas tra la sudo de la urbo, la rivero San Francisco (Sankta Francisko), la rivero Fucha [FUĉa], la rivero Juan Amarillo (Flava Johano) aŭ Salitre, kiuj elfluas siavice en la [[Bogoto (rivero)|rivero Bogoto]]. La zono kie situas la urbo, kiu korespondas al la Sudamerika [[tektona plato]], prezentas gravan tertreman aktivecon, el kiuj originiĝis la tertremoj kiujn la areo suferis dum sia historio, almenaŭ tiuj registritaj en 1785, 1827, 1917 kaj 1948. Tiuj du lastaj, sumitaj al kelkaj incendioj, detruis grandan parton de la kolonia areo de la antikva Santafé (nuna Bogoto). Krome kvankam ankoraŭ plue estas municipoj apartenantaj al la departemento [[Departemento Kundinamarko|Kundinamarko]], la setlejoj [[Soacha]], [[Zipaquirá]], [[Facatativá]], [[Chía (Kundinamarko)|Chía]], [[Mosquera (Kundinamarko)|Mosquera]], [[Madrid (Kundinamarko)|Madrid]], [[Funza]], [[Cajicá]], [[Sibaté]], [[Tocancipá]], [[La Calera (Kundinamarko)|La Calera]], [[Sopó]], [[Tabio]], [[Tenjo]], [[Gachancipá]] kaj [[Bojacá]] estis konsiderataj kiel parto de la [[Metropola areo de Bogoto]] en la lasta landa censo realigita de la [[Departamento Administrativo Nacional de Estadística|DANE]] en 2005.<ref name="Poblac_Metrop">«Contribución por regiones, áreas metropolitanas y ciudades» (PDF). DANE. 2007. [http://www.dane.gov.co/files/censo2005/resultados_am_municipios.pdf] Alirita la 1an de Februaro 2018.</ref> Estas integritaj ankaŭ, kunurbigitaj al ĝia teritorio (tio estas sen propraj impostoj), [[Soacha]] kaj Sibaté ĝis la alveno al la [[Akvofaloj de Tekendama]] kaj la [[Bestoĝardeno de Sankta Kruco]] en la pagejo Ĉusakao ĉe la suda parto. En la norda parto ĝis la Ponto de la Komuno en la limo kun Chía. En la okcidento ĝis la pagejo Siberia absorbante la teritorion de la [[Metropola Parko La Florida]] kaj parto de Cota. En la oriento estas La Calera. == Klimato == [[Dosiero:Bogota hailstorm.jpg|eta|250ra|Dum la [[pluvsezono]], la ŝtormoj povas generi [[hajlo]]n.]] Pro sia granda alteco, Bogoto havas klimaton malvarma de montaro; pro sia malalta [[latitudo]], ĝi prezentas malgrandan temperaturan [[oscilado]]n laŭlonge de la jaro. La temperaturoj regule oscilas inter 6 kaj {{GdC|22}}, kun jara averaĝo de {{GdC|14}}. Pro sia situo proksime de la [[Ekvatoro]], ĝi havas nur du sezonojn: nome pluva kaj seka; la precipitaĵo estas abunda el marto al majo kaj el oktobro al novembro, koincide preskaŭ kun la [[ekvinokso]]j de printempo kaj aŭtuno de la norda hemisfero, respektive, ĉar la suno trapasas la ekvatoran linion kaj la suna radiado estas pli granda, pliiĝante la varmon en la ĝangalo kaj favorante la formadon de ŝtormoj en la anda-montara zono. [[Dosiero:BOG187.JPG|eta|maldekstra|250ra|La urbo Bogoto dum malofta sunluma tago.]] Kontraste, la plej sekaj sezonoj de la jaro estas el inter januaro al februaro kaj el julio al aŭgusto. La [[nebulo]] estas la plej ofta akva [[meteo]]: estas 220 tagoj kun nebulo jare.<ref name="Días-de-sol-y-niebla">«Weatherbase: Historical Weather for Bogota, Colombia» (en inglés). Weatherbase. [http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=22208&refer=&cityname=Bogota-Distrito-Especial-Colombia&units=us] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120128152230/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=22208&refer=&cityname=Bogota-Distrito-Especial-Colombia&units=us |date=2012-01-28 }} Konsultita la 1an de Februaro 2018.</ref> La falo de [[hajlo]] estas malofta ekstrema fenomeno,<ref name="GRANIZO2" /> kiu okazas averaĝe nur trifoje jare —inter 1939 kaj 2008 oni registris 231 okazaĵojn—.<ref name="GRANIZO">«Recopilación histórica y análisis climatológico de eventos de granizada ocurridos sobre Bogotá y su relación con el cambio climático global». Universidad Nacional de Colombia. [http://www.bdigital.unal.edu.co/3776/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200808065516/http://bdigital.unal.edu.co/3776/|date=2020-08-08}} Konsultita la 1an de Februaro 2018.</ref> La ŝtormoj de hajlo okazas vespere dum la pluvsezonoj,<ref name="GRANIZO2" /> kiam okazas la rapida disvolviĝo de aroj da nuboj nimbus-[[kumuluso]]j kiuj estas rilataj kun la formado de uraganoj; ili ankaŭ okazigas fortan malaltigon de la temperaturo en la tuŝitaj zonoj, ofte draste, ĉar ili povas malaltiĝi ĝis preskaŭ 20 gradoj dum malpli ol unu horo.<ref name="GRANIZO2">«La Facultad». [http://www.ingenieria.unal.edu.co/?r=ing.unal.edu.co] Konsultita la 1an de Februaro 2018.</ref> La plej ekstremaj temperaturoj registritaj ene de la limoj de la urbo estis de {{GdC|30.0}} kaj {{GdC|−7.1}}, ambaŭ registroj de la meteo-stacio de la [[Flughaveno Guaymaral]].<ref name="clima">«Promedios 71-00». IDEAM. [http://institucional.ideam.gov.co/descargas?com=institucional&name=pubFile77&downloadname=D%3A%5Cpromedios%20met%5CPromedios%2071-00.xls Promedios&nbsp;71-00.xls] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20151017083756/http://institucional.ideam.gov.co/descargas?com=institucional&name=pubFile77&downloadname=D%3A%5Cpromedios%20met%5CPromedios%2071-00.xls |date=2015-10-17 }} Konsultita la 1an de Februaro 2018.</ref> La 8an de februaro 2017 Bogoto registris temperaturon de {{GdC|25,1}}, nome la plej alta en la urbo en la lastaj 60 jaroj laŭ la ''Instituto de Hidrología, Meteorología y Estudios Ambientales'' (Ideam).<ref>Revista Semana (2a de februaro 2017). «Bogotá alcanzó la mayor temperatura en 60 años». Semana.com. [http://www.semana.com/nacion/articulo/bogota-alcanzo-la-mayor-temperatura-en-60-anos/514865] Konsultita la 1an de Februaro 2018.</ref> == Demografio == {| class="toccolours" style="width:130px; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right;line-height:100%;font-size: 90%; border-collapse: collapse" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" |- ! bgcolor="#efefef" colspan="2" |[[Dosiero:Poblacion bogota.JPG|250ra]] |- ! bgcolor="#efefef" colspan="2" |Loĝantaro de Bogoto (nur ene de la perimetro de la Ĉefurba Distrikto)<br /><small></small> |- align="center" ! width="50%" bgcolor="#efefef" |1938 | width="50%" |325.650 |- align="center" ! width="50%" bgcolor="#efefef" |1951 | width="50%" |715.250 |- align="center" ! width="50%" bgcolor="#efefef" |1964 | width="50%" |1.697.311 |- align="center" ! width="50%" bgcolor="#efefef" |1973 | width="50%" |2,855,065 |- align="center" ! width="50%" bgcolor="#efefef" |1985 | width="50%" |4.236.490 |- align="center" ! width="50%" bgcolor="#efefef" |1993 | width="50%" |5.484.244 |- align="center" ! width="50%" bgcolor="#efefef" |2005 | width="50%" |6.778.691 |- align="center" ! width="50%" bgcolor="#efefef" |2010 | width="50%" |7.363.782 |- align="center" ! |- | bgcolor="#efefef" colspan="2" |Loĝantoj de Bogoto. |- |} [[Dosiero:Bogotá_Business_Center.jpg|eta|maldekstra|250ra|Bogoto estas la plej loĝata urbo de [[Kolombio]] kaj unu de la plej loĝataj en [[Latinameriko]].]] [[Dosiero:Bogotá, Nocturna.jpg|eta|maldekstra|250ra|Nokta vidaĵo de Bogoto el la Monto [[Monserrate]].]] Laŭ informoj de la [[Departamento Administrativo Nacional de Estadística|DANE]], en la jaro 2010 Bogoto enhavis 7 363 782 loĝantojn, kun projekcio en 2017 de 8 080 734 loĝantoj,<ref name="DANE">«Resultados y proyecciones (2005-2020) del censo 2005». DANE. [http://www.dane.gov.co/files/investigaciones/poblacion/proyepobla06_20/ProyeccionMunicipios2005_2020.xls ProyeccionMunicipios2005_2020.xls] Konsultita la 4an de februaro 2018.</ref> kio atingas en ĝia [[Metropola areo de Bogoto|metropola areo]] 9 285 331 loĝantojn.<ref>[http://www.dane.gov.co/files/censo2005/resultados_am_municipios.pdf resultados_am_municipios.pdf] Konsultita la 4an de februaro 2018.</ref> Ĝi havas loĝdenson proksimume de 16 470 loĝantoj por kvadrata kilometro.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://geoportal.dane.gov.co/atlasestadistico/pages/tome01/tm01itm16.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2018-02-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160617225927/https://geoportal.dane.gov.co/atlasestadistico/pages/tome01/tm01itm16.html |arkivdato=2016-06-17 }}</ref> La 47,8 % de la loĝantaro estas viroj kaj 52,2 % virinoj. La urbo havas la indicon de [[analfabeteco]] plej malalta de la lando kun 3,4 % en la loĝantaro pli aĝa ol 5 jaroj. Ĝi estas la plej granda aglomeraĵo de personoj de la lando, superante laŭ pli ol 21 % la duan le landa nivelo: nome la departemento [[Departemento Antjokio|Antioquia]] inkludita ĝia [[Medeĝino|ĉefurbo]] (6 065 846 loĝantoj). La publikaj servoj havas altan plenumon, nome 99,4 % de la loĝejoj havas servon de [[elektra energio]], dum ĉirkaŭ 98,6 % havas servon de [[trinkakvo]] kaj 87,8 % de komunikeblo [[telefono|telefona]].<ref name="DANE" /> En la jaro 2013 la 10,3 % de la loĝantoj troviĝis en situacio de malriĉeco,<ref name="pob">«Pobreza Monetaria». DANE. [http://www.dane.gov.co/files/investigaciones/condiciones_vida/pobreza/pres_pobreza_2013.pdf] Konsultita la 4an de februaro 2018.</ref> kio estas la plej malalta indico inter ĉiuj la administraciaj dividaĵoj de la lando, kontraŭ tutlanda averaĝo de 30,6 %.<ref name=pob/> En Bogoto, same kiel ĉe la tuta cetero de la lando, la procezo de akcelita urbanizado ne rilatas nur al la [[industriiĝo]], ĉar ekzistas komplikaj politikaj kaj sociaj tialoj kiel la rilato inter [[malriĉeco]] kaj [[perforto]] ([[Interna milito|enlanda milito]]), kiuj estis kaŭzo de la migrado el la kamparo al la urbo laŭlonge de la [[20-a jarcento]], kio determinis eksponencian kreskon de la loĝantaro en la urbaj areoj kaj la establadon de ''malriĉaj zonoj'' en ties ĉirkaŭaĵoj. Ekzemplo de tio antaŭa, estas la nombro de translokigitoj kiuj alvenis al Bogoto. Laŭ la ''Consultoría para los Derechos Humanos'', Codhes (Konsilantaro por Homaj Rajtoj), en la periodo 1999-2005 alvenis al Bogoto pli ol 260 000 translokigitoj, proksimume la 3,8 % de la totalo de la loĝantaro de Bogoto.<ref name="pobreza_tres_ciudades">Fundación Foro Nacional por Colombia; Asociación de Trabajo Interdisciplinario - A.T.I., Fedevivienda, Campaña del Milenio Colombia “Sin Exclusas 2015 "Por una Colombia sin pobreza", Oxfam Novib. «Pobreza y exclusión social en Bogotá, Medellín y Cali» (PDF). Arkivita el la originalo en la 19a de julio 2007. [https://web.archive.org/web/20070719060608/http://www.foro.org.co/libros/libros_foro_debates.htm] Konsultita la 4-an de februaro 2018.</ref> La ''localidades'' kie koncentriĝas la majoritato de la translokigita loĝantaro estas la jenaj: [[Bolívar (urbo)|Ciudad Bolívar]], [[Kennedy (Bogoto)|Kennedy]], [[Bosa]] kaj [[Usme]]. === Etnografio === La plej jŭsa ĝenerala popolnombrado de la lando, realigita de la ''[[Departamento Administrativo Nacional de Estadística]]'' de Kolombio ([[Departamento Administrativo Nacional de Estadística|DANE]]), prezentis la jenajn rezultojn pri la etna distribuado de la loĝantaro censita en la ĉefurbo Bogoto:<!-- ref name="etnografia">Secretaría Distrital de Planeación de Bogotá (2007) "Caracterización de la población indígena que reside en el Distrito Capital según Censo de Población 2005"; [http://www.sdp.gov.co/portal/page/portal/PortalSDP/SeguimientoPoliticas/Politicas%20Poblacionales/pueblosIndigenas/Tab2/Caracterizaci%F3n%20Poblaci%F3n%20Ind%EDgena.%20Base%20Censo%202005.pdf]{{404|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, p. 1.</ref --> Sen etna aparteno 98.27 % (tio signifas ke la absoluta plimulto ne indikas sian etnon, sendepende ĉu ili estas blankuloj, indiĝenoj arfrikdevenaj aŭ miksuloj; kaj plej verŝajne oni prifajfas pri tio), afrikdevenaj kolombianoj 1.47 %, indiĝenoj 0.23 %, [[Raizal-oj]] 0.01 %, [[ciganoj]] 0.01 %, kaj [[Palenkero|Palenkeroj de San Basilio]] 0.00 %. Kio signifas ke nur malgrandaj minoritatoj kiuj povus ricevi ian protekton, helpon aŭ identecon pro la etna deveno konsideras sin (kaj indikas tion) kiel aparta etno. === Sekureco === [[Dosiero:Bogota Homicidios vs Hurtos 2008-2014.PNG|eta|250ra|Indicoj de murdoj (ruĝa linio) kaj ŝteloj (flava linio) en Bogoto. Ĝi montras klare malpliigon ĉe murdoj, kaj pliigon ĉe ŝteloj.<ref name="SemanaMitosRealidadesSeguridad">Semana (23-a de februaro 2015). «Mitos y realidades sobre la seguridad en Bogotá». [http://www.semana.com/nacion/articulo/mitos-realidades-sobre-la-seguridad-en-bogota/415526-3] Alirita la 4-an de februaro 2018.</ref>]] La lastaj regantoj de la urbo organizis kampanjojn al la civitanato tendencaj al la malpliigo de ĝiaj indicoj de deliktaro.<ref>[http://www.fundacionprogresamos.org.co/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=2&lang=es Reducción de la violencia y la delincuencia en Bogotá] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181009081038/http://www.fundacionprogresamos.org.co/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=2&lang=es |date=2018-10-09 }}, Andrés Betancur. ''Fundación Progresamos'', URL lasta aliro 07/06/2007.</ref> Laŭ oficiala informo de la ''Veeduría Distrital'' (distrikta inspektistaro), en la lastaj dek jaroj oni pasis el 89,4 perfortaj mortoj por ĉiuj 100.000 loĝantoj en 1996, al 37,9 en 2005,<ref name="veeduria">Vidu dokumenton en ''Veeduría Distrital de Bogotá'' [https://web.archive.org/web/20070929012650/http://www.veeduriadistrital.gov.co/es/noticia.php?uid=0&grupo=280&det=310&leng=es Informe de Seguridad], URL ĝisdatigo 16/06/2006</ref> kio reprezentas malpliigon de 57,6 %, konsiderinte ke en la sama periodo la loĝantaro pliiĝis je pli ol 25 %. El tiuj perfortaj mortigoj, oni registris ke 62,8 % okazis pro [[murdo]]j, dum 20,5 % estis okazigitaj pro akcidentoj de [[trafiko]]; krome oni registris ke 85,1 % de la viktimoj estis viroj dum 14,9 % virinoj.<ref name="veeduria" /> En 2014, indico de murdaro en Bogoto descendis eĉ plej, falante al 16,4 murdoj por ĉiu 100.000 loĝantoj jare.<ref>''[[El Espectador]]'' (8a de julio 2014). «Tasa de homicidios en Bogotá se sitúa en 16,4 por cada 100 mil habitantes». [http://www.semana.com/nacion/articulo/mitos-realidades-sobre-la-seguridad-en-bogota/415526-3] Alirita la 4an de Februaro 2018. «El alcalde Gustavo Petro Urrego entregó el balance oficial de homicidios de junio, con información consolidada y suministrada por la Policía Nacional, el Instituto de Medicina Legal, el Cuerpo Técnico de Investigación de la Fiscalía y el Centro Regulador de Urgencias y Emergencias.»</ref> Tiu estas unu el la plej malaltaj indicoj de murdoj de Kolombio kaj la malplej alta indico de murdok de Bogoto en la lastaj 30 jaroj.<ref>El Tiempo.com (27-a de januaro 2014). «Bogotá, alejada de las ciudades más violentas». [www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-13414475] Konsultita la 4an de februaro 2018. «Si bien el 2012 pasó a la historia como el año que terminó con la tasa de homicidios más baja de los últimos 30 años en Bogotá (16,9 por cada 100.000 habitantes), el 2013 registró una estabilización en este delito de alto impacto: se logró una tasa de 16,7. De esta forma, la capital sigue alejándose cada vez más del listado de las ciudades más violentas del mundo, recientemente divulgado por el Consejo Ciudadano para la Seguridad Pública y Justicia Penal.»</ref> Tamen, mala tendenco konstatiĝas pri ŝteloj. La klara malpliiĝo de tiu delikto en la periodo 1998-2004, kiam la ĉiutaga ŝtelado en Bogoto malpliiĝis el 29.591 kazoj en 1998 al 14.028 en 2004 por malpliigo de 53 %, estis anstataŭita de klara pliigo en 2005-2014, ĉar oni registris pliigon de 180 % en la nombro ŝteloj laŭ ciferoj havigitaj de la Polico de Bogoto, kio situigas la indicon de ŝteloj en rekordaj 356,9 por ĉiu 100.000 loĝantoj jare.<ref name=SemanaMitosRealidadesSeguridad /><ref name="EntrevistaYamidAmat">Noticiero CM& (9a de junio 2015). «Pregunta Yamid:Enrique Peñalosa, Candidato a la Alcaldía de Bogotá, 9 de junio de 2015». [https://www.youtube.com/watch?v=2ClUeRQdv8E] Konsultita la 4an de februaro 2018.</ref><ref name="eltiempo.com">eltiempo.com (9a de oktobro 2015). «No cesan atracos en barrios tradicionales del centro de Bogotá». [http://www.eltiempo.com/bogota/inseguridad-en-bogot-no-cesan-atracos-en-barrios-tradicionales-del-centro/16398915]</ref> La pliigo de ŝteloj en Bogoto en la periodo 2011-2015 tuŝis tre negative la civitanaron, elstare la ŝtelado de [[poŝtelefono]]j, rilataj al [[Prostituo|prostituado]] kaj raboŝteloj fare duope per [[motorciklo]]j, speciale damaĝaj kiam krome la viktimoj suferas violentajn atakojn pere de [[Blanka armilo|blankaj armiloj]] aŭ frapoj kontraŭ sia fizika integreco.<ref name="eltiempo.com"/> <ref>eltiempo.com (9a de oktobro de 2015). «'Tristemente he decidido irme de La Macarena': residente del barrio». [http://www.eltiempo.com/bogota/inseguridad-en-bogot-atracos-en-la-macarena-denuncia/16398916]</ref> <ref>elespectador.com (6a de oktobro 2015). «Atracos en puente peatonal de calle 185 con Autopista Norte, cada vez más frecuentes». [https://www.elespectador.com/noticias/bogota/atracos-puente-peatonal-de-calle-185-autopista-norte-ca-articulo-591012] Konsultita la 4-an de februaro 2018.</ref> <ref>elespectador.com (27a de julio 2015). «Este es el mapa de las zonas más peligrosas de Bogotá». «El robo de celulares, carros y motos es común en el centro de Bogotá; el robo de viviendas en Usaquén y Suba; y el hurto a bancos en Engativá y Barrios Unidos.» [https://www.elespectador.com/noticias/bogota/el-mapa-de-zonas-mas-peligrosas-de-bogota-video-575278] Konsultita la 4-an de februaro 2018.</ref> La Polico reagis pliigante siajn fortojn,<ref>«Más policías para Bogotá». ElEspectador. [https://plus.google.com/115528250438358367627]. Konsultita la 11-an de oktobro 2015.</ref><ref>«Con 3.336 nuevos patrulleros se reforzará seguridad: 500 irán a Bogotá - Justicia - El Tiempo». eltiempo.com. [http://www.eltiempo.com/justicia] Konsultita la 4-an de februaro 2018.</ref> adoptante strategiojn de viglado kiel la uzado de [[Senpilota aviadilo|telestiraviadilo]]j<ref>«Drones, la nueva estrategia de seguridad de la Policía Nacional». www.wradio.com.co. [http://www.wradio.com.co/multimedia/fotogalerias/drones-la-nueva-estrategia-de-seguridad-de-la-policia-nacional/20150327/fotogaleria/2694127.aspx#127238] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180205072307/http://www.wradio.com.co/multimedia/fotogalerias/drones-la-nueva-estrategia-de-seguridad-de-la-policia-nacional/20150327/fotogaleria/2694127.aspx#127238|date=2018-02-05}} Konsultita la 4an de februaro 2018.</ref> aŭ [[Programaro|aplikaĵoj]] por poŝtelefonoj kiuj faciligas la denoncojn de la civitanoj.<ref>«Polis, la nueva aplicación de la Policía Nacional - Tecnósfera TV - El Tiempo». eltiempo.com. [http://www.eltiempo.com/tecnosfera/novedades-tecnologia] Konsultita la 11an de oktobro 2015.</ref><ref>«Denuncie la pérdida o robo de su celular con esta herramienta en línea - Novedades tecnología - El Tiempo». eltiempo.com. [http://www.eltiempo.com/tecnosfera/novedades-tecnologia/policia-nacional-lanza-herramienta-en-linea-para-reportar-robo-de-celulares/15830838] Konsultita la 11an de oktobro 2015.</ref> En 2015, oni malpliigis la ŝteladon de poŝtelefono je 22 %, pere de operacoj fare de la Polico kaj iniciatoj fare de la landa registaro kaj la entreprenoj de poŝtelefonoj.<ref>«Robo de celulares en Bogotá disminuyó 22 % entre enero y mayo». Terra. [http://tiendamovistar.terra.com/capa/co/] Konsultita la 11-an de oktobro 2015.</ref><ref>eltiempo.com (11-a de februaro 2015). «Gobierno y operadores firman acuerdo para enfrentar robo de celulares». [http://www.eltiempo.com/tecnosfera/novedades-tecnologia/robo-de-celulares-y-manejo-de-residuos-tecnologicos-en-colombia/15230477]</ref> '''Malsekureco''' Bogoto prezentas nivelon de malsekureco malalta kompare kun la ceteraj ĉefurboj de Latinameriko. ''Localidades'' kiel Kennedy, Bosa, Ciudad Bolívar kaj Mártires estas la sektoroj kie oni vidas plej altajn indicojn de violento. La civitanoj kiuj sentas sin plej malsekuraj estas la loĝantoj de la kvartaloj de la sudoriento, centro kaj en la tavoloj 1 kaj 2. La loĝantaro indikas ke la murdoj rilatas al surstrataj atakoj, aktiveco de bandaĉoj kaj trafiko de drogoj.<ref>[http://www.noticiasrcn.com/nacional-pais/balance-violencia-e-inseguridad-bogota-y-tunja]</ref> Informo de la metropola polico de Bogoto farita en 2013 indikis ke la ŝtelado superis la prognozojn ĉirkaŭirante la 24 000 kazojn sen enkalkuli la statistikojn kiam la suferintoj ne denoncis pro timo, profido en ties efikeco aŭ pro manko de infrastrukturoj en la momento fari la denoncon.<ref>http://www.noticiasrcn.com/nacional-bogota/policia-reconoce-inseguridad-bogota-esta-desbordada</ref> La surstrata ŝtelado descendis milde (de la 51 % al la 49 %). Simile okazis en la publika transporto (de la 19 % al la 17 %), tamen, la ŝtelado en komercaj instalaĵoj duobliĝis (de la 8 % al la 16 %) el 2013 al 2014.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://cdn.ideaspaz.org/media/website/document/54f6404e41a67.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2018-02-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200906202031/http://cdn.ideaspaz.org/media/website/document/54f6404e41a67.pdf |arkivdato=2020-09-06 }}</ref> En la sektoro de la industrio de aŭtoj oni informas pri averaĝo de 4 ŝteloj de aŭtoj ĉiutage,<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://caracol.com.co/emisora/2017/01/02/bogota/1483367189_802575.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2018-02-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180205072326/http://caracol.com.co/emisora/2017/01/02/bogota/1483367189_802575.html |arkivdato=2018-02-05 }}</ref> eĉ al institucioj kiel la polico,<ref>[http://www.semana.com/nacion/articulo/se-robaron-la-camioneta-de-un-general-de-la-policia-en-bogota/527260 artikolo en la retejo ''semana.com'']</ref> kaj tio okazas ĉe la ''localidades'' Kennedy kaj Usaquén [usaKEN]; dume la aŭtoritatoj asertas ke la majoritato de la kazoj okazas pro malatento fare de la ŝtelataj posedantoj.<ref>[http://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-15227939 artikolo en la retejo ''eltiempo.com'']</ref> La enlanda milito en Kolombio faris sian ĉefurbon scenejo de variaj [[atenco]]j de teroristoj kiuj tiel transigis al la urbo la konfliktoj el la kamparaj areoj. El la [[1980-aj jaroj]], Bogoto estis la celo de drogtrafikantoj kaj armitaj grupoj kiuj agadis eksterleĝe.<ref name="Terror en Bogotá">«Atentados que enlutan Bogotá». 2015. [http://www.elcolombiano.com/colombia/atentados-terroristas-en-bogota-YD6746562] Konsultita la 4-an de februaro 2018.</ref> Okazaĵo kiu generis panikon en la loĝantaro okazis la 6an de decembro 1989 kiam bombokamiono eksplodis antaŭ la ĉefa sidejo de la centralo de kolombia spionado DAS, kio okazigis 67 mortojn kaj pli ol 600 vunditojn, atribuita al la estro de la iama krimulkartelo de [[Medeĝino]], [[Pablo Escobar]]. La 7-an de februaro 2003 la eksplodo de bombaŭto sur aŭtohaltejo de la Klubo El Nogal (La Juglandarbo) de la norda zono okazigis 36 mortojn kaj pli ol 200 vunditojn. La atenco estis rekonita kiel farita de la gerilo de [[FARK|FARC]]. Samjare alia bombaŭto eksplodis antaŭ komerca centro (vendejaro) lasante kiel rezulto 6 personojn mortintajn kaj 12 vunditajn.<ref name="Terror en Bogotá" /> La 12an de aŭgusto 2010 alia bombaŭto estis eksplodigita antaŭ komplekso de konstruaĵoj en kiuj funkcias, inter aliaj entreprenoj, Caracol Radio. La okazaĵo rezultis en naŭ vunditaj personoj.<ref name="Terror en Bogotá" /> La 15an de majo 2012 aŭtobuso ŝarĝita de eksplodaĵoj eksplodis sur la strato 74 kun Avenida Caracas, proksime de la financa centro. La atenco estis direktita kontraŭ la eks-ministro de Internaj Aferoj, Fernando Londoño, kiu rezultis vundita. Du personoj mortis.<ref name="Terror en Bogotá" /> En 2017, el 19 de febrero una explosión en el barrio La Macarena dejó un policía muerto y 26 heridos, entre ellos 24 uniformados del Escuadrón Móvil Anti Disturbios. La guerrilla del Eln, asumió la autoría del atentado.<ref name="Terror en Bogotá" /> == Ekonomio == [[Dosiero:Centro-Internacional-Bogotá.jpg|eta|250ra|maldekstra|Financa centro de Bogoto.]] Bogoto estas la ĉefa ekonomia centro de Kolombio; tie konverĝas plej parto de kapitaloj devenaj el la ceteraj urboj ĉar ĝi estas fokuso de la komerco de la tuta lando pro sia grandnombra loĝantaro. Ĝi estas la kolombia urbo kun la plej granda nombro de eksterlandaj entreprenoj, nome unu el la faktoroj kiuj metas ĝin kiel la plej granda labormerkato de la lando.<ref name="CCB" /> Bogoto estas la entreprena platformo plej granda de Kolombio,<ref name="CCB" /> kun 21 % de la entreprenoj registritaj en la lando, kaj aldone, en la urbo troviĝas 67 % de la kolombiaj entreprenoj de alta efiko,<ref name="CCB">Cámara de Comercio de Bogotá (20a de septembro 2012). «Bogotá es una de las ciudades más importantes de América Latina para invertir y hacer negocios». [https://www.ccb.org.co/] Konsultita la 5-an de februaro 2018.</ref> Bogoto estas unu el la kvin ĉefaj latinamerikaj ĉefurboj plej allogaj al la investado.<ref name="RankingCiudadesLatinoamericanas">Centro de Pensamiento en Estrategias Competitivas CEPEC e Inteligencia de Negocios IdN (majo 2012). «Ranking de ciudades latinoamericanas para la atracción de inversiones». [http://www.urosario.edu.co/competitividad/documentos/docuemntoranking2012.pdf] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131019072157/http://www.urosario.edu.co/competitividad/documentos/docuemntoranking2012.pdf|date=2013-10-19}} Konsultita la 5an de februaro 2018.</ref> En Latinameriko, ĝi estas en la 21a loko rilate al la MEP por persono.<ref name="RankingCiudadesLatinoamericanas" /> Laŭ ''[[The Economist]]'', Bogoto elstaras pro sia ekonomia forto asocia al la grando de sia produktiveco kaj al la MEP ''per cápita'' (la plej alta inter la ĉefaj urboj de la lando), pro la facileco por krei entreprenojn kaj por fari negocojn, la financa matureco, la allogeco de tutmondaj entreprenoj kaj la kvaliton de sia homa kapitalo.<ref>The Economist Intelligence Unit (januaro 2012). «Hot spots. Benchmarking global city competitiveness.» (angle). [http://www.citigroup.com/citi/citiforcities/pdfs/eiu_hotspots_2012.pdf] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170516142055/http://www.citigroup.com/citi/citiforcities/pdfs/eiu_hotspots_2012.pdf|date=2017-05-16}} Konsultita la 5-an de februaro 2018.</ref> Krome ĝi estas la sesa urbo de Latinameriko se temas pri organizado de eventoj,<ref>The International Association Meetings Market (julio 2012). «Statistics Report 2002-2011» (angle). [www.iccaworld.com/dcps/doc.cfm?docid=1520] Konsultita la 5-an de februaro 2018.</ref> kaj havas la [[Internacia Flughaveno El Dorado|flughavenon]] kun plel granda volumo de kargo en Latinameriko kaj la dua laŭ personoj.<ref>Alcaldía Mayor de Bogotá (20a de septembro 2010). «Eldorado de Bogotá, el segundo en Latinoamérica de preferencia por los viajeros». [http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171123172313/http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php|date=2017-11-23}} Konsultita la 5an de februaro 2018.</ref> Tamen, iu studo konsideras ĝin unu el la ĉefurboj kun plej malbona reputacio en la mondo nur sub [[Karakaso]] kaj [[Nov-Delhio]], kvankam ĝi indikas grandajn progresojn ekde 2014.<ref>«Which cities have the best and worst reputations? - CNN.com». CNN. [http://edition.cnn.com/travel/article/most-reputable-cities-2015/index.html] Konsultita la 5-an de februaro 2018.</ref> [[Dosiero:Centro-Internacional-Bancolombia.jpg|eta|250ra|Komplekso [[Bancolombia]].]] [[Dosiero:El Liston, Bogotá, Bogota, Colombia - panoramio.jpg|eta|250ra|[[Turo Colpatria]].]] Ĝi ricevas investistojn el la tuta Kolombio kaj el aliaj lokoj de la mondo. En 2008 la urbo situiĝis kiel kvara financa centro plej influa el Latinameriko.<ref>«Londres encabeza lista de principales centros financieros». ''[[El Mercurio (Ĉilio)|El Mercurio Online]]'' 10.06.2008. 2008. [http://www.emol.com/noticias/internacional/2008/06/10/307895/londres-encabeza-lista-de-principales-centros-financieros.html] Konsultita la 5-an de februaro 2018.</ref> En la periodo 2003-2006, la komerca [[MEP]] (malneta enlanda produkto) de Bogoto kreskis je 10,3 % jare, kio reprezentas 25,3 % de la komerca enlanda MEP, en kiu oni enkalkulas la aktivojn devenajn el la investado de la aliaj urboj de la lando en la ĉefurbo kaj tiujn de multaj transnaciaj entreprenoj;<ref>Secretaría Distrital de Planeación. «Comportamiento del comercio». Arkivita el la originalo en la 7a de februaro 2009. [https://web.archive.org/web/20090207022722/http://www.sdp.gov.co/www/resources/No_11_comercio.pdf] Konsultita la 5an de februaro 2018.</ref> kaj tiele ĝi estas pli alta ol la MEP de tutaj landoj kiel [[Urugvajo]], [[Kostariko]], [[Salvadoro]], [[Panamo]], aŭ [[Bolivio]];<ref>El Espectador (21a de majo 2013). «Bogotá, considerada la quinta ciudad del futuro». [https://www.elespectador.com/noticias/bogota/articulo-423276-bogota-considerada-quinta-ciudad-del-futuro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180205130159/https://www.elespectador.com/noticias/bogota/articulo-423276-bogota-considerada-quinta-ciudad-del-futuro|date=2018-02-05}} Konsultita la 5an de februaro 2018.</ref> krome, ĝia indico de [[senlaboreco]] estas de 9,8 % kaj la subdungeco de 29,7 %, nome la dua pli malalta en la lando. Aliflanke, la [[vivokosto]] estas pli malalta ol la averaĝo de la 40 ĉefaj ĉefurboj de Latinameriko.<ref>Aldana Rosillo, Edgar. «Bogotá busca ser una plataforma exportadora de empresas asiáticas» (doc). bogota.gov.co. [http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171123172313/http://guiatramitesyservicios.bogota.gov.co/portel/libreria/php/index.php|date=2017-11-23}} Konsultita la 5-an de februaro 2018.</ref> Krom tio, Bogoto estas planita je meza limdaŭro kiel unu el la destinoj de negocoj plej gravaj de la mondo. Bogoto okupis la sesan lokon inter 50 urboj el Latinameriko laŭ iliaj indicoj en vivkvalito, altaj ebloj permesi fari negocojn, kaj elstaraj kondiĉoj por la profesiula disvolvigo, laŭ la kriteroj establitaj de ''America Ekonomy Intelligence''.<ref>[http://www.samuelalcalde.com/index.php?option=com_content&view=article&id=8208%3Abogota-una-de-las-mejores-ciudades-de-america-latina-para-hacer-negocios&Itemid=82]</ref> Je tutlanda nivelo, la importado de kapitalaj havaĵoj estis helpita de la registaro, kiu favoras speciale Bogoton kiu fakte partoprenas pere de la 24,4 % de la totalo de la tutlanda industrio (2003).<ref name="proexport">«Comercio Internacional Bogotá-Cundinamarca». Proexport Colombia. 2005. [http://www.procolombia.co/publicaciones] Konsultita la 5-an de februaro 2018.</ref> Tio rilatas parte al ĝia geografia situo, kiu faras la urbon strategian punkton laŭ [[loĝistiko|loĝistikaj kriterioj]], ĉar la transporto de varoj al aliaj lokoj de la lando estas relative rapida. Same oni faciligas la liveradon de [[krudmaterialo]]j por la industria sektoro en la urbo, pro sia proksimeco al agrikulturaj regionoj kiel [[Orinokio]]. Pro ĉio tio, kelkaj [[Transnacia firmao|transnaciaj firmaoj]] establis sian regionan funkciadon tie dum la lastaj jardekoj. Tamen, la distanco disde la havenoj malpliigas la konkurencajn avantaĝojn por eksportado de industriaj produktoj. Tiele la servoj (inklude la telekomunikado kaj le komerco), estas gajnante partoprenon antaŭ la industrio.<ref name="Dinero">«Bogotá/Cundinamarca». Dinero.com. 2007. [http://www.dinero.com/Buscador?query=Revista%20Dinero] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180128221447/http://www.dinero.com/Buscador?query=Revista%20Dinero|date=2018-01-28}} Konsultita la 23-an de junio 2009.</ref> En 2005, la [[varo|porkonsumaj varoj]] estris la industrian produktadon, sekve de la intermezaj havaĵoj kaj la [[kapitalo]]j.<ref name="SDP" /> El 248 mil entreprenoj kiujn havas Bogoto, la 78 % troviĝas ligitaj al aktiveco de servoj, kontribuante pere de la 76 % de la dungado kaj de la 79 % de la MEP.<ref>Cámara de Comercio de Bogotá. «La Cámara de Comercio de Bogotá apoya la innovación en las empresas de Servicios» (PPT). [http://404.ccb.org.co/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180224092443/http://404.ccb.org.co/|date=2018-02-24}} Konsultita la 22an de junio 2009.</ref> La ''[[Localidades de Bogotá|localidades]]'' en kiuj koncentriĝas la plej granda nombro de industriaj instalaĵoj estas [[Puente Aranda]], [[Fontibón]], [[Kennedy (Bogoto)|Kennedy]], [[Los Mártires]], [[Engativá]] kaj [[Barrios Unidos (Bogoto)|Barrios Unidos]] (laŭ tiu ordo),<ref name="SDP">Secretaría Distrital de Planeación (16a de novembro 2007). «La industria en las localidades de Bogotá» (PDF). [www.dapd.gov.co/www/resources/No_26_industria_localidades_bogota.pdf] Konsultita la 23an de junio 2009.</ref> kie elstaras la industriaj sektoroj de [[Nutraĵa industrio|nutraĵoj]], [[Kemia industrio|kemiaĵoj]], [[Farmacia industrio|farmacio]], [[Tekstilindustrio|tekstiloj]], [[eldonejo]]j kaj [[Mekaniko|metalmekaniko]]. Ankaŭ en 2005, la ''localidad'' kun pli granda labora produktiveco estis [[Tunjuelito]], sekve de [[Chapinero]] kaj [[Teusaquillo]].<ref name="SDP" /> Bogoto estas la ĉefa turisma celo de la lando,<ref name="MC">«El principal destino sigue siendo Bogotá». Ministerio de Comercio, Industria y Turismo. [http://www.mincomercio.gov.co/eContent/newsdetail.asp?id=6057&idcompany=1] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090620033038/http://www.mincomercio.gov.co/eContent/newsdetail.asp?id=6057&idcompany=1|date=2009-06-20}} Konsultita la 23an de junio 2009.</ref> kio montras partikularan gravon konsiderinte la pozitivan kreskon de tiu sektoro je tutlanda nivelo dum plej ĵusaj jaroj.<ref name="MC" /> Alia industria sektoro kiu estis kreskinta estas tiu de konstruado, kontribuante rekte al la reaktivigo de la ekonomia aktiveco de la ĉefurbo.<ref>Pinilla, Martha. de majo 2009 «En la capital habrá más de 300 mil nuevos empleos». El Periódico. [http://www.elperiodico.com.co/seccion.php?codigo=21428&seccion=3&fecha=7] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180930200428/http://www.elperiodico.com.co/seccion.php?codigo=21428&seccion=3&fecha=7|date=2018-09-30}} Konsultita la 23-an de junio 2009.</ref> La ĉefa komerca internacia partnero de Bogoto ekzemple en 2003 estis Usono, sekve de la [[Eŭropa Unio]].<ref name="proexport" /> La urbo eksportas ĉefe produktojn de agrikulturo kaj brutobredado (30 %), kemiaĵojn (10 %), kaj tekstilojn (7 %), kaj importas materialon de transporto (17 %), maŝinaron escepte elektra (17 %), kaj elektran maŝinaron (14 %).<ref name="proexport" /> Krome, Bogoto enhavas diversajn komercajn areojn kaj pliiĝantan kvanton da komercaj centroj (vendejaroj) dise tra sia teritorio. Tiuj malgrandaj, estas multnombraj en la komercaj areoj kiel Suba kaj [[Fontibón]]. == Vidindaĵoj == * [[Placo Bolívar]] * [[Nacia Biblioteko de Kolombio]] == Servoj == * [[Instituto Caro kaj Cuervo]] * [[Nacia Malferma kaj Distanca Universitato]] * [[Pontifika Universitato Ksavera]] * [[Universitato de Andoj (Kolombio)|Universitato de Andoj]] * [[Universitato de Nia Sinjorino de la Rozario]] * [[Universitato Distrikta de Bogoto]] * [[Universitato "Externado" de Kolombio]] * [[Universitato de La Sabana]] == Amaskomunikilo == * ''[[El Tiempo (Kolombio)|El Tiempo]]'' == Transporto == [[Dosiero:Estación Museo de Oro.jpg|eta|250ra|Sistemo "TransMilenio" en la centro de Bogoto.]] En Bogoto okazas pli ol 13 milionoj da veturoj ĉiutage. Plej el ili estas farataj pere de publika transporto kaj ĉefe per [[buso]]j de la metropola sistemo TransMilenio (135 haltejoj laŭlonge de 11 zonoj, kaj 1 700 000 uzantoj ĉiutage). Spite la fakton, ke temas pri unu el la plej loĝataj urboj de Latinameriko, Bogoto ne havas sistemon de [[Metroo]]. Krome privataj aŭtoj kaj motorcikloj ludas gravan rolon en la normala transporto. La sistemo de "ciklovojoj" (pli ol 600 kilometroj por ekskluziva uzado pere de [[biciklo]]j) estas unu el la plej etendaj de Ameriko.<ref>[https://oab.ambientebogota.gov.co/indicadores/?id=312&v=l «Información detallada del indicador».]</ref><ref>[https://www.ciencuadras.com/blog/por-que-vivir-en/por-que-vivir-en-bogota-razones-y-ventajas «¿Por qué vivir en Bogotá?».] Kiam loĝi en Bogoto.</ref>​<ref>[https://elpais.com/clima-y-medio-ambiente/2020-11-28/bogota-la-capital-ciclista-de-latinoamerica-aprovecha-la-pandemia-para-dar-otro-impulso-a-la-bicicleta.html Bogotá, la capital ciclista de Latinoamérica, aprovecha la pandemia para dar otro impulso a la bicicleta], [[El País]], 29a de Novembro 2020, Alirita la 29-an de novembro 2020.</ref> Siaflanke, la [[taksio]]j faras ĉirkaŭ 1,1 milionojn da veturoj ĉiutage. "TransMiCable" estas sistemo de [[aertelfero]]j kun 3,34&nbsp;km de longo kaj kvar haltejoj. Pri [[fervojo]]j menciindas la Trajno "de la Sabana" kiu celas [[turismo|turismajn]] necesojn kaj transportadon de studentoj al la apudaj universitatoj. La [[Internacia Flughaveno El Dorado]] estas la unuaranga flughaveno en Bogoto, kies komplekso estas la plej granda pri [[kargo]] kaj dua pri pasaĝeroj en Latinameriko post San Pablo-Guarulhos.<ref>[https://web.archive.org/web/20151124121255/http://portel.bogota.gov.co/portel/libreria/php/x_frame_detalle_portal.php?id=43146&patron=01.27 «Eldorado de Bogotá, el segundo en Latinoamérica de preferencia por los viajeros :: Portal de la Ciudad de Bogotá».] bogota.gov.co. 20a de septembro 2010. Arkivita el la originalo la 24-an de novembro 2015. Konsultita la 27an de novembro 2020.</ref> La [[Flughaveno Guaymaral]] estas la duaranga flughaveno en Bogoto. == Esperanto en Bogoto == En la urbo aktivas ''Bogota Esperanto-Societo'', sekcio de [[Kolombia Esperanto-Ligo]] kaj ''Bogota Esperantista Junulara Organizo'', sekcio de [[Kolombia Esperantista Junulara Organizo - Kolombejo]]. La [[Kolombia Kongreso de Esperanto]] plurfoje okazis en la urbo, interalie en 2011, 2015 kaj 2016. La suba listo montras, ke inter la partneraj urboj de Bogoto estas multaj kun aktivaj Esperanto-societoj, pri kiuj do kunlaboro kaj ĝemeliĝo de la urbaj Esperanto-societoj eblas. == Gefiloj == * [[Íngrid Betancourt]] (n. 1961), franca-kolombia politikistino * Eduardo Caballero Calderón, verkisto * [[Jorge Eliécer Gaitán]] (1903-1948), politikisto kaj advokato * [[József Lenz]] (1897-1965), [[hungara]] [[pograndisto]] * [[Álvaro Mutis]] (1923-2013), verkisto * Laura Restrepo, verkistino * [[Clara Rojas]] (n. 1964), politikistino kaj advokatino * [[Anabel Torres]] (n. 1948), poetino kaj tradukistino * [[Nijolė Šivickas]] (1925-2018, en Bogoto ekde 1950), litova skulptistino vivinta en Kolombio == [[Ĝemelurbo]]j == {{Div col|cols = 3}} * {{Flago|Anglio}} [[Londono]], [[Anglio]] * {{Flago|Argentino}} [[Bonaero]], [[Argentino]] * {{Flago|Urugvajo}} [[Montevideo]], [[Urugvajo]] * {{Flago|Pakistano}} [[Lahore]], [[Pakistano]] * {{Flago|Peruo}} [[Limo]], [[Peruo]] * {{Flago|Usono}} [[Ĉikago]], [[Usono]] * {{Flago|Hispanio}} [[Madrido]], [[Hispanio]] * {{Flago|Kubo}} [[Havano]], [[Kubo]] * {{Flago|Ekvadoro}} [[Kito]], [[Ekvadoro]] * {{Flago|Egiptio}} [[Kairo]], [[Egiptio]] * {{Flago|Ekvadoro}} [[Guayaquil]], Ekvadoro * {{Flago|Meksiko}} [[Meksik-urbo]], [[Meksiko]] * {{Flago|Brazilo}} [[Braziljo]], [[Brazilo]] * {{Flago|Ĉilio}} [[Santiago de Ĉilio|Santiago de Chile]], [[Ĉilio]] * {{Flago|Italio}} [[Milano]], [[Italio]] * {{Flago|Barato}} [[Novmumbajo]], [[Barato]] * {{Flago|Italio}} [[Torino]], Italio * {{Flago|Domingo}} [[Santo Domingo]], [[Domingo]] * {{Flago|Sud-Koreio}} [[Seulo]], [[Sud-Koreio]] * {{Flago|Libano}} [[Bejruto]], [[Libano]] * {{Flago|Ĉinio}} [[Ŝanhajo]], [[Ĉinio (ŝtato)|Ĉinio]] * {{Flago|Bolivio}} [[La-Pazo|La Paz]], [[Bolivio]] {{Div col end}} [[Dosiero:Ajiaco.jpg|eta|maldekstra|200ra|Bogota ''[[ajiaco]]''.]] [[Dosiero:Bogot%C3%A1_calle_92_con_carrera_15_El_Chic%C3%B3..JPG|eta|dekstra|200ra|Biciklopado.]] {{Granda dosiero|Panorama vanas bogotaf.jpg|1000ra|<center>Panorama vido al Bogoto</center>}} {{Granda dosiero|PanoramaPlacaBolivarBogota.jpg|1000ra|<center>[[Placo Bolívar]]</center>}} {{Granda dosiero|Septima street colbo.jpg|1000ra|<center>Panorama vido al urbocentro de Bogoto</center>}} == Bildaro == <gallery> Bogot%C3%A1_ciclov%C3%ADa_cr_7_cl_27.JPG|Biciklovojo, unu el la plej grandaj en la mondo. Puente sobre el río Fucha Bogotá.JPG|Ponto sur la rivero Fucha, kun akvoj forĵetitaj kaj el pluvo. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Plej grandaj urboj laŭ loĝantaro]] * [[Listo de milionurboj]] * [[Santiago de Cali]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|n=Kategorio:Bogoto|ReVo=bogot}} * [http://esperanto.wunderground.com/global/stations/80222.html Veteraj informoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060302012608/http://esperanto.wunderground.com/global/stations/80222.html |date=2006-03-02 }} {{Departementoj de Kolombio}} {{-}} {{Larĝa bildo|Bogotá Cund - Col en pan 3.jpg|1000ra|{{center|Panorama vidaĵo de la urbo je aprilo 2017}}}} {{Metropoloj}} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Bogotá|revizio=105109323}} {{Leginda|jaro=2020 |monato=11 |tago=28}} {{Bibliotekoj}} {{Havenda artikolo}} [[Kategorio:Bogoto| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Sudameriko]] [[Kategorio:Milionurboj]] [[Kategorio:Urboj de Kolombio]] [[Kategorio:Departementoj de Kolombio]] rpm87f590iocqkblt8ululn7lqbvyjq 0 25731 9368644 9346126 2026-05-08T09:33:11Z Sj1mor 12103 9368644 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | nomo = <small>Sibiu · Hermannstadt · Nagyszeben · Cibinium</small> | lando = {{Rumanio}} | regiono = {{rumania Moldavio}} | distrikto = {{distrikto Sibiu}} | bildo = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = SibiuCollage2020_(3).png | dosiero2 = Sibiu-pictures-001.jpg | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | bildo-larĝeco = 300px | bildo-priskribo = | latitudo = 45/47/50/N | longitudo = 24/09/00/E | regiono-ISO = RO-SB | situo sur mapo=Sibiu | situo de=Situa mapo de Sibiu | situo sur mapo2=Centra Sibiu | situo de2=Situa mapo de Centra Sibiu | zomo = 10 | HDI = | interkom = | ĝemel = | horzono = | pk = 550000 | tel = +40-0269 | aŭto = SB | tipo1 = reliefo | tipo2 = reliefo }} '''{{lang|ro|Sibiu}}''' [siBIŬ] ({{lang-de|Hermannstadt}}, {{lang-hu|Nagyszeben}}, {{lang-la|Cibinium}}; ebla proponata nomigo en Esperanto: ''Sibio'') estas [[urbo]] kaj [[municipoj de Rumanio|municipo]] en suda [[Transilvanio]]. Ĝi estas la ĉefurbo de la [[Sibiu (distrikto)|samnoma distrikto]] (''{{lang|ro|județ}}''). Ĝi situas ĉe la rivero [[Cibin]], {{unuo|274|km}} nord-okcidente de [[Bukareŝto]]. [[Flughaveno Sibiu|Internacia flughaveno]]. En [[1954]] oni aligis al ĝi [[Gușterița]] kaj [[Turnișor]]. [[Dosiero:Sibiu Decembrie 2005.jpg|eta|maldekstre|Granda Placo kun la Jezuita Kirko, fone la Konsilia Turo]] == Loĝantaro == En [[1910]] Sibiu aŭ fakte Hermannstadt havis {{formatnum:33489}} (germanoj – 50%, rumanoj – 26%, hungaroj – 22%) loĝantojn, en [[2011]] {{formatnum:147245}} (rumanoj, 1,5 % da hungaroj, 1 % da germanoj), kaj laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Historio == Ĝis [[1919]] ĝi apartenis al [[Hungario]] kaj estis parto de la historia reĝa departemento ''[[Szeben]]''. Dum jarcentoj la plimulto de la loĝantaro estis germana ([[transilvaniaj saksoj]]). Post la komunismaj jardekoj kaj la falo de la [[fera kurteno]] restis germanlingva malplimulto de nur ĉirkaŭ du aŭ tri procentoj, inter ili la plurjara urbestro, d-ro [[Klaus Johannis]]. Ekzistas ankaŭ [[hungara lingvo|hungarlingva]] malplimulto. == Eventoj == Je la [[26-a de majo]] [[2004]] la kulturministroj de [[EU]] nomumis Sibiu-n [[Eŭropa Kultura Ĉefurbo]] por [[2007]], kune kun [[Luksemburgo (urbo)|Luksemburgo]], kvankam Rumanio ankoraŭ ne membris en EU. La du urbojn ligas la fakto, ke la fondintoj de Sibiu, enmigrintaj en la [[12-a jarcento]], venis el la regiono de nuna [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]]<ref>Dialektologiaj studoj montris ke la germana lingvaĵo de Sibiu similas la [[Luksemburga lingvo|luksemburgan]], sed lingvistoj ankaŭ atentigis ke ambaŭkaze la komunaj trajtoj povus estiĝi pro profunda kontakto de germana dialekto kun latinida lingvo. La nomo ''Transilvaniaj saksoj'' - simile al la alie en Rumanio uzata nomo ''Ŝvaboj'' - ĉiukaze signifas simple ''germanlingvanojn'' kaj havas nek etnian nek historian konekson kun la germana lando [[Saksio]].</ref>. Pro tio Luksemburgo deziris kaj subtenis la komunan kandidatadon de la du urboj. Okazis petoj deklari la historian centron de Sibiu [[Monda Kulturheredaĵo de UNESKO|Monda Kulturheredaĵo]], sed tio ĝis nun ne okazis.<ref>En 2023 Unesko listigas la urbon Sibio en [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1929/ provizora listo].</ref> == Turismo == Sibiu allogas turistojn per konservitaj mezepokaj, renesancaj kaj barokaj konstruaĵoj (vidu [[#Vidindaĵoj|sube]]), sed ankaŭ per muzeoj, ekzemple la [[subĉiela muzeo|subĉiela]] [[Muzeo ASTRA]] pri tradiciaj metioj. Nekontestebla centro estis kaj estas ĝia [[Granda Placo (Sibiu)|Granda Placo]]. Neĝosporto estas praktikebla en la proksimaj [[Karpatoj]]. [[Păltiniș (Sibiu)|Păltiniș]], unu el la plej konataj rumanaj vintrosportejoj, ne strikte apartenas al Sibiu, tamen estas administrata de la sibi-aj instancoj. Turistoj povas alveni vagonare eltrajniĝante ĉe [[Stacidomo de Sibiu]]. == Esperanto-vivo == En [[1920]] en tiu urbo [[Andreo Cseh]] lanĉis [[Cseh-metodo|sian metodon]] instrui fremdajn lingvojn; pri tio memorigas dulingva tabulo sur domo ĉe la Granda Placo (''Piața Mare'' / ''Großer Ring''), kie okazis tiuj kursoj. Tiu tabulo estis forprenita pro renovigaj laboroj en [[2006]]; en 2007 nova, samteksta tabulo estis metita. La ŝtata [[Universitato Lucian Blaga Sibiu|ULBS]] estas, ŝajne, la sola universitato en Rumanio, en kiu oni instruas en Esperanto. [[AIS]] San-Marino kunlaboris kun ULBS kaj reprezentis en ĝi propran departementon. AIS-docentoj kaj -profesoroj el diversaj landoj regule venis al Sibiu por instrui studentojn, kiuj speciale por tiuj kursoj lernas Esperanton. La tuton kunaranĝis nelaciĝante dum multaj jaroj la fama esperantisto [[germanio|germana]] [[Helmar Frank]]. [[Dosiero:Sibiu,_Cseh-Domo.jpg|eta|maldekstra|200ra|Andreo-Cseh-Domo]] == La transilvaniaj saksoj == Sibiu estis la centro de [[transilvaniaj saksoj]], german-etna minoritato en Rumanio (la "kunloĝanta popolo"). Ankaŭ post nuligo de siaj privilegioj en la [[19-a jarcento]] ili komence restis la plimulto de la urba loĝantaro (1900: 16.141 el 28.994), sed plimultiĝis rumanoj kaj hungaroj. Post amasa elmigrado dum la [[1990-aj jaroj]] nun malpli ol du procentoj de la urbanoj estas german-etnaj. Tamen la urbo konservas sur oficialaj ŝildoj sian unuan nomon "Hermannstadt". Ekzistas germana konsulejo kaj ekde 1380 lernejo, la [[Brukenthal-gimnazio]]. Pri la multo da [[defend-preĝejo]]j zorgas nun la [[Defendkirka Fondaĵo]] kies sidejo estas en Sibiu. Kulturaj trezoroj kaj arkivaj kolektoj troviĝas en la [[Teutsch-domo (Sibiu)|Teutsch-domo]]. [[Dosiero:Sibiu.jpg|eta|Evangelia kirko en Sibiu]] == Vidindaĵoj kaj eventoj == === Kirkoj kaj sinagogoj === * [[Franciskana preĝejo (Sibiu)|Franciskana preĝejo, katolika]] * [[Sinagogo de Sibiu]] * [[Ursulanina kirko (Sibiu)|Ursulanina kirko, katolika]] * [[Kirko Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Sibiu)|Kirko Sanktaj Petro kaj Paŭlo, grek-katolika]] * [[Kirko Anunciacio (Sibiu)|Kirko Anunciacio, ortodoksa]] * [[Ĉefkatedralo Sankta Triunuo (Sibiu)|Ĉefkatedralo ortodoksa]] * [[Jezuita preĝejo (Sibiu)|Jezuita preĝejo, katolika]] * [[Luterana katedralo (Sibiu)|Evangelia Paroĥa Kirko]] === Aliaj aferoj vidindaj === * [[Muzeo Brukenthal]] en samnoma palaco: gravega monumento de [[baroko]] en Rumanio, konstruita inter [[1778]] kaj [[1788]]. * [[ASTRA - Nacia Muzea Komplekso]] * [[Dika turo (Sibiu)|Dika turo]]: Vasta duon-ronda turo en la sud-orienta urbomurero. Tie en [[1788]] oni konstruis la unuan teatron de Sibiu. Nun tie estas la Thalia-salono, koncertejo. * [[Monumento imperiestra en Sibio|Monumento por imperiestro Francisko la 1-a]] * ''Fortikaĵaj Turoj'': Sibiu konservis ne nur grandajn partojn de sia urbomuro, sed ankaŭ defendajn turojn. Ili iam estis atribuitaj al [[gildo]]j, kiuj devis en paco konservi kaj en milito defendi siajn respektivajn turojn. * ''Haller-bastiono'' (Bastionul Haller, Haller-Bastei): [[Bastiono]] konstruita en la [[16-a jarcento]], nomita laŭ la tiama urbestro. Ĝi konsistigas la orientan angulon de la urbomuro. 223 metrojn longa, naŭ metrojn alta. * ''Konsilia Turo'' (Turnul Sfatului, Ratsturm): Turo inter la Granda kaj la Malgranda Placoj. Vizitebla, bela vido al la urbo. Tiu turo estis parto de la dua urba ĉirkaŭfortikaĵo. Detruite per tertremo en 1585 ĝi reskonstruitis kaj ricevis en 1826 cepforman tegmenton. Sur memorigtabulo de 1998 informiĝas oni pri la vizito de [[Karlo, princo de Kimrujo|princo Karlo]] kiu ekengaĝiĝis pere de la fondaĵo ''Mihai Eminescu Trust'' por la regiono. * Etnografia ''[[Emil Sigerus]]''-muzeo * ''Mensog-ponto'' (Podul Minciunilor, Lügenbrücke): Fera ponteto, kiu ligas la du flankojn de la Malgranda Placo, kiu en [[1851]] estis dividita per fosado de veturebla vojo inter la centra kaj la suba urbopartoj. La ponto estis finita en [[1859]] kaj inaŭgurita en la sekva jaro. Laŭ legendo ĝi subfalos, kiam suriras ĝin mensogulo (aŭ sufiĉe da mensoguloj). Tial novgeedzoj emas viziti la ponton kaj tie ĵuri al si eternan amon. * ''Nova urbodomo'' ĉe la Granda placo. * [[Orfejo terezkvartala (Sibiu)|Orfejo terezkvartala]] * [[kapitulejo (Sibiu)|Eksa kapitulejo de la luterana katedralo]], nun kafejo === Eventoj === * [[Ĵazfestivalo sibia]] * koncertoj de la [[Bach-ĥoro sibia]] [[Dosiero:FriedrichTeutschSibio.jpg|eta|{{centre|monumento pri [[Friedrich Teutsch]] en Sibio}}]] == Homoj rilataj al Sibiu == * [[Grafo]] [[Farkas Bethlen (politikisto)]] * [[Gyula Bielz]], juristo, arthistoriisto * [[Soma Borszéky]], prokuroro * [[Johanna Bottesch]], filologino * [[Elek János Csató]], hungara franciskano * [[Andreo Cseh]], esperantista pedagogo * [[Mihály Esterházy (politikisto)]] * [[Hermann Fabini]], arĥitekto kaj eldonisto * la hungara militestro [[Ignác Gyulay]] * [[Johano Haller]], guberniestro * [[Albert Huet (Transilvanio)|Albert Huet]], juristo kaj politikisto * [[Hans Klein]], teologo kaj politikisto * [[Hellmut Klima]], historiisto kaj pastoro * [[Peter Motzan]], literaturkritikisto * [[Hermann Oberth]], kosmo-vetura pioniro * [[Oskar Pastior]], verkisto * [[Leopold Pfaff]], juristo * [[Daniel Roth]], kuracisto, verkisto, animzorganto * la hungara [[kuracisto]] [[Gyula Telegdy]] * [[Friedrich Teutsch]], protestantisma episkopo * [[Ödön Uher (pli aĝa)]], fotisto * [[Udo-Peter Wagner]], germanisto * [[Carl Wolff (bankisto)]] [[Dosiero:Sibiu,_ULBS.jpg|eta|Universitato Lucian Blaga]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Fontoj == * [[Magyar nagylexikon]], 1-18., 1993-2004, Budapest. * [[Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)]] * [[Harald Roth]]: ''Hermannstadt. Kleine Geschichte einer Stadt in [[Siebenbürgen]]''. Böhlau Verlag, Köln-Weimar-Wien, 2006. (en la germana lingvo <!-- ne plu trovebla: * [http://www.korunk.org/oldal.php?ev=2007&honap=1&cikk=2259][[Korunk]], januaro [[2007]]. {{hu}}. --> == Vidu ankaŭ == * [[Hermannstädter Zeitung]] * [[Bach-ĥoro sibia]] * [[Listo de renomaj personoj ligitaj al Sibiu]] * [[Tramtransporto en Sibiu]] * [[Trolebusa transporto en Sibiu]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.sibiu.ro/ Urba retejo] ({{ro}}, {{de}}, {{en}}) * [http://www.ais-sanmarino.org/mapoj/sibiu/informoj/ Informoj de AIS] ({{eo}}) <!--* [https://satesperanto.org/SIBIU-La-kultura-ĉefurbo-de.html Sibiu, la kultura ĉefurbo de Eŭropo en 2007]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (SAT) ({{eo}}) -- tre bedaŭrinde en julio 2023 la originalo tute ne atingeblas kaj ne estas arkivigita en la interreta arkivo, eble ankoraŭ la retejo refunkcios kaj oni povos remeti la paĝon por poste tuj arkivigi ĝin... --> * [http://www.harta-turistica.ro/map.php?ID=23 Interaga mapo de distrikto Sibiu] * [http://harta.infoturism.ro/romania/Sibiu/harta_Sibiu.php Mapo de la distrikto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060526234133/http://harta.infoturism.ro/romania/Sibiu/harta_Sibiu.php |date=2006-05-26 }} [[Kategorio:Sibiu| ]] [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Rumanio]] [[Kategorio:Municipoj de Rumanio|2Sibiu]] [[Kategorio:Urboj de distrikto Sibiu]] [[Kategorio:AIS]] htowjl5l786evejus6lwi1h7s1uzwny 4 26120 9368331 9350640 2026-05-07T16:35:31Z LiMr 34378 /* Kresko de la Vikipedio en Esperanto */ +2026-05 9368331 wikitext text/x-wiki {{TOC-dekstre}} {{Mallongigo|VP:HA|VP:1000}} Tio ĉi estas '''listo de 1000 plej gravaj artikoloj''' kiujn ĉiu Vikipedio havu. Ĝi montras la Esperantajn ekvivalentojn de la [[Vikipedio:Kio estas artikolo|artikoloj]] listitaj en la metavikipedia artikolo ''[[:meta:List of articles every Wikipedia should have|List of articles every Wikipedia should have]]''. Same kiel tie, ankaŭ ĉi tie la tute plej gravaj artikoloj estas skribitaj en [[skribfasono|grasaj literoj]]. Artikoloj el la listo estas uzataj interalie [[:meta:List of Wikipedias by sample of articles|por kompari la kvaliton de diverslingvaj vikipedioj]]. Tiu ĉi esperantlingva paĝo estis komplete ĝisdatigita la 5^an de marto 2021 laŭ [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_articles_every_Wikipedia_should_have&oldid=21179030 revizio 21179030] de tiu listo kaj laŭ la tiam ekzistantaj ligiloj al esperantlingvaj artikoloj laŭ Vikidatumoj. == Listoj == ; <div style="font-size:1.3em; border:1px solid red; border-left:7px solid red; padding:0.5em;"><span style="color: red">'''Grava atentigo:'''</span> '''Ne redaktu tiun ĉi liston laŭplaĉe (ekz. ne aldonu proprajn artikolojn).''' Ĝi estas kopio de oficiala listo pri kiu konsentis la tuta vikipedia komunumo. Se vi volas proponi ŝanĝojn, vi povas anstataŭe fari tion ĉe la [[:meta:Talk:List of articles every Wikipedia should have|koncerna diskutpaĝo]].'''</div> La listo estas dividita laŭ temoj. La elekto pri la temoj ne estas hazarda, sed devenas el la [[:meta:List of articles every Wikipedia should have|originala listo ĉe Meta]] - tial bonvolu ne forpreni artikolon el sublisto por meti ĝin en aliteman subliston. * [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Biografioj|Biografioj]] * [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Filozofio kaj psikologio; Religio; Sociaj sciencoj; Lingvo kaj literaturo|Filozofio kaj psikologio; Religio; Sociaj sciencoj; Lingvo kaj literaturo]] * [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Mezurado; Scienco|Mezurado; Scienco]] * [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Manĝaĵoj kaj agrikulturo; Teknologio|Manĝaĵoj kaj agrikulturo; Teknologio]] * [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Arto kaj distro|Arto kaj distro]] * [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Historio kaj geografio|Historio kaj geografio]] == Grando de la havendaj artikoloj == La grandon de la havendaj artikoloj (en nombro de signoj, iom adaptata laŭ "informdenseco" de konkreta lingvo) oni uzas por [[:meta:List of Wikipedias by sample of articles|komparado]] inter la diverslingvaj vikipedioj. Oni distingas longajn artikolojn (super ĉ. 30.000 bitokoj), mezlongajn (10.000 ĝis 30.000 bitokoj) kaj etajn (sub 10.000 bitokoj). Aktualan staton kaj kreskon de la Vikipedio en Esperanto vidu sube. Regule aperas ankaŭ [[:meta:List of Wikipedias by sample of articles/Neglected#eo Esperanto|listo de dek plej "neglektataj" artikoloj]] kun informo pri la longeco fine de la pasinta monato, kiel instigo pri tio, kie indas verki. === Kalkulmaniero de la rango === La rango-nombro ("score") en la [http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles kompara listo] kalkuliĝas kiel (e + 4*m + 9*l)/90. Levi artikolon super la unuan limon de 10.000 bitokoj do alportas 3/90 = 0,033 poentojn, levi artikolon super la duan limon de 30.000 bitokoj alportas 5/90 = 0,055 poentojn. Aldoni 5000 bitokojn en artikolon de 25.000 bitokoj do alportas 5/90 poentojn (do 1/90 por 1000 bitokoj, ĉ. dek linioj), simile kiel aldoni 3000 bitokojn en artikolon de 7000 bitokoj (3/90 poentoj aŭ 1/90 por 1000 bitokoj). Ĉar estas multaj artikoloj inter 7000 kaj 10.000 bitokoj (ĉ. 70) kaj malmultaj inter 25.000 kaj 30.000 bitokoj (ĉ. 3), pli facile atingeblas poentoj per redaktado de artikoloj sub 10.000 bitokoj (stato 2009). === Kresko de la Vikipedio en Esperanto === Kreskon de la havendaj artikoloj en la Vikipedio en Esperanto oni povas observi en la ĉiumonate ĝisdatigata [[:meta:List of Wikipedias by sample of articles|komparo kun alilingvaj vikipedioj]] kaj en la pli fruaj versioj de tiu paĝo. En [[:meta:List of Wikipedias by sample of articles/Growth|aparta paĝo pri la kreskorango en unuopaj monatoj]] oni atribuas (virtualajn) "premiojn" por pliboniĝo. Vikipedio en Esperanto dufoje ricevis tian premion, pro aprilo 2010, kiam okazis la kampanjo [[Vikipedio:Konkurso|Monato de Vikipedio]], kaj pro decembro 2012. La maksimume atingebla rangonombro estas 100 (kiam ĉiuj mil havendaj artikoloj estas "longaj", do havas pli ol ĉ. 30 000 bitokojn). La sekva tabelo donas por pluraj monatkomencoj la jenajn indikojn: * '''Pozicio''' (kompare kun la alilingvaj vikipedio-versioj) * '''Rangonombro''' laŭ la kalkulmaniero priskribita en la [[:meta:List of Wikipedias by sample of articles|komparopaĝo]] * '''Kresko''' (kompare kun la antaŭa monato) * '''Kreskorango''' (komparo de la kresko de Esperanto kun tiu de la aliaj lingvoj) * Nombro de '''etaj''', '''mezlongaj''' kaj '''longaj artikoloj''' * '''Fonto''' de la informo (ligilo al antaŭa versio de la komparopaĝo) {|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; white-space: nowrap; text-align: center" |- ! width = 30 | Monat-komenco !! width = 50 | Rango !! width = 50 | Poentoj !! width = 30 | Kresko !! width = 30 | Kresko-<br>rango !! Etaj !! Mezaj !! Longaj<br>artikoloj !! width = 50 | Averaĝa<br>grando !! width=50 | Fonto |- | Hodiaŭ (aŭtomata takso)<ref>La takso pri hodiaŭaj datumoj kalkuliĝas per aŭtomata kontrolo pri la nuna amplekso de artikoloj. Atentu pri tio, ke la takso estas nur proksimuma. Ĝis februaro 2013 la aŭtomata taksilo ankaŭ enkalkulis la grandon de intervikiaj ligiloj (kaj kompense postulis pli da amplekso) – dum la oficiala konkursa paĝo ne konsideras ilin (ankaŭ komentojn ne), kaj nur pritaksas la efektivan grandon de la artikola teksto. Nun pli kaj pli da artikoloj prenas siajn intervikiaĵojn el centra datenbanko, do tiuj artikoloj ŝajnas malpli grandaj. Sed ilia vera grandeco ne ŝanĝiĝis. <br />Krome Vikipedio tenas la rezultojn en [[kaŝmemoro]] kaj ne ĉiam aktualigas ilin. La ĉefa utileco de tiu ĉi linio estas provizi ligilojn al la tri kategorioj, kiuj kolektas ĉiujn "havendajn artikolojn" laŭ ilia grando. La plej prizorginda estas, kompreneble, [[:Kategorio:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 10 kB|Kategorio:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 10 kB]].</ref> | | ≈{{#expr:({{PAGESINCAT:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 10 kB}}+{{PAGESINCAT:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 30 kB}}*4+{{PAGESINCAT:Havendaj artikoloj pli grandaj ol 30 kB}}*9)/90 round 2}} | | | '''[[:Kategorio:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 10 kB|≈{{PAGESINCAT:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 10 kB}}]]''' | '''[[:Kategorio:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 30 kB|≈{{PAGESINCAT:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 30 kB}}]]''' | '''[[:Kategorio:Havendaj artikoloj pli grandaj ol 30 kB|≈{{PAGESINCAT:Havendaj artikoloj pli grandaj ol 30 kB}}]]''' | | <!-- je monatkomenco enmetu novan linion ĉi-sube --> |- | 2026-05 | 9 | 98,08 | +0,00 | 130 | 1 | 33 | 966 | 48 303 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=30510613] |- | 2026-04 | 9 | 98,08 | +0,00 | 128 | 1 | 33 | 966 | 48 274 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=30360433] |- | 2026-03 | 8 | 98,08 | +0,00 | 139 | 1 | 33 | 966 | 48 251 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=30182413] |- | 2026-02 | 8 | 98,08 | -0,05 | 326 | 1 | 33 | 966 | 48 229 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=30031621] |- style="background-color: #dddddd;" | 2026-01 | 8 | 98,13 | +0,00 | 128 | 1 | 32 | 967 | 48 229 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=29889398] |- | 2025-12 | 8 | 98,13 | +0,00 | 136 | 1 | 32 | 967 | 48 208 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=29753600] |- | 2025-11 | 8 | 98,13 | +0,00 | 119 | 1 | 32 | 967 | 48 198 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=29574361] |- | 2025-10 | 7 | 98,13 | +0,00 | 136 | 1 | 32 | 967 | 48 176 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=29397240] |- | 2025-09 | 7 | 98,13 | +0,00 | 154 | 1 | 32 | 967 | 48 155 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=29228605] |- | 2025-08 | 7 | 98,13 | -0,15 | 331 | 1 | 32 | 967 | 48 119 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=29090815] |- | 2025-07 | 7 | 98,28 | +0,89 | 4 | 0 | 31 | 969 | 47 701 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=28941139] |- | 2025-06 | 7 | 97,39 | +0,81 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 0 | 47 | 953 | 47 302 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=28836664] |- | 2025-05 | 7 | 96,58 | +0,72 | 4 | 1 | 60 | 939 | 46 959 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=28665886] |- | 2025-04 | 7 | 95,86 | +0,84 | 5 | 1 | 73 | 926 | 46 582 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=28498689] |- | 2025-03 | 7 | 95,02 | +0,58 | 4 | 1 | 88 | 911 | 46 181 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=28342405] |- | 2025-02 | 7 | 94,44 | +0,72 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 0 | 100 | 900 | 45 943 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=28219093] |- style="background-color: #dddddd;" | 2025-01 | 7 | 93,72 | +0,50 | 5 | 0 | 113 | 887 | 45 595 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=28069126] |- | 2024-12 | 7 | 93,22 | +0,33 | 10 | 0 | 122 | 878 | 45 376 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=27923787] |- | 2024-11 | 7 | 92,89 | +1,11 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 0 | 128 | 872 | 45 221 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=27708186] |- | 2024-10 | 7 | 91,78 | +0,67 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 0 | 148 | 852 | 44 795 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=27558998] |- | 2024-09 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 7 | 91,11 | +0,55 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 0 | 160 | 840 | 44 558 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=27407712] |- | 2024-08 | 8 | 90,56 | +0,73 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 0 | 170 | 830 | 44 212 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=27236093] |- | 2024-07 | 8 | 89,83 | +1,05 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 0 | 183 | 817 | 43 881 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=27064448] |- | 2024-06 | 8 | 88,78 | +0,00 | 134 | 0 | 202 | 798 | 43 338 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=26877428] |- | 2024-05 | 8 | 88,78 | +1,48 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 0 | 202 | 798 | 43 321 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=26730370] |- | 2024-04 | 9 | 87,30 | -0,06 | 311 | 1 | 227 | 772 | 42 655 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=26551320] |- | 2024-03 | 9 | 87,36 | +0,74 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 1 | 226 | 773 | 42 628 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=26344451] |- | 2024-02 | 9 | 86,62 | +0,13 | 29 | 3 | 236 | 761 | 42 315 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=26182613] |- style="background-color: #dddddd;" | 2024-01 | 9 | 86,49 | +0,77 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 2 | 240 | 758 | 42 222 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=26029434] |- | 2023-12 | 9 | 85,72 | +0,05 | 59 | 0 | 257 | 743 | 41 845 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=25929963] |- | 2023-11 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 8 | 85,67 | +1,21 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 0 | 258 | 742 | 41 741 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=25833451] |- | 2023-10 | 12 | 84,46 | +0,34 | 9 | 3 | 275 | 722 | 41 179 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=25704723] |- | 2023-09 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 11 | 84,12 | +1,39 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 3 | 281 | 716 | 40 890 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=25570213] |- | 2023-08 | 12 | 82,73 | +0,14 | 21 | 3 | 306 | 691 | 40 288 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=25408645] |- | 2023-07 | 12 | 82,59 | +1,22 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 4 | 307 | 689 | 40 198 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=25263574] |- | 2023-06 | 13 | 81,37 | +0,28 | 8 | 4 | 329 | 667 | 39 314 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=25115250] |- | 2023-05 | 13 | 81,09 | +0,68 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 4 | 334 | 662 | 39 179 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=24986358] |- | 2023-04 | 13 | 80,41 | +0,05 | 69 | 6 | 343 | 651 | 38 792 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=24835457] |- | 2023-03 | 12 | 80,36 | +1,49 | [[Dosiero:Article blue.svg|25px]] 1 | 6 | 344 | 650 | 38 859 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=24675693] |- | 2023-02 | 13 | 78,87 | +0,04 | 71 | 9 | 366 | 625 | 37 991 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=24493403] |- style="background-color: #dddddd;" | 2023-01 | 13 | 78,83 | +0,80 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 10 | 365 | 625 | 37 941 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=24334755] |- | 2022-12 | 13 | 78,03 | +0,12 | 24 | 14 | 373 | 613 | 37 576 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=24172650] |- | 2022-11 | 12 | 77,91 | +0,82 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 16 | 372 | 612 | 37 470 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=24016741] |- | 2022-10 | 13 | 77,09 | -0,01 | 290 | 21 | 377 | 601 | 36 985 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=23899172] |- | 2022-09 | 12 | 77,10 | +0,64 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 22 | 377 | 601 | 36 922 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=23757581] |- | 2022-08 | 12 | 76,46 | +0,12 | 28 | 28 | 379 | 593 | 36 622 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=23630628] |- | 2022-07 | 12 | 76,34 | +0,84 | [[Dosiero:Article blue.svg|25px]] 1 | 28 | 381 | 591 | 36 533 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=23487586] |- | 2022-06 | 12 | 75,50 | -0,06 | 292 | 30 | 393 | 577 | 36 150 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=23366573] |- | 2022-05 | 12 | 75,56 | +0,44 | 4 | 30 | 392 | 578 | 36 087 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=23256371] |- | 2022-04 | 13 | 75,12 | -0,07 | 294 | 38 | 387 | 575 | 35 799 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=23111772] |- | 2022-03 | 12 | 75,19 | +0,00 | 151 | 36 | 389 | 575 | 35 689 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=22955677] |- | 2022-02 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 12 | 75,19 | +0,51 | 5 | 36 | 389 | 575 | 35 619 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=22769149] |- style="background-color: #dddddd;" | 2022-01 | 15 | 74,68 | +0,61 | 4 | 38 | 395 | 567 | 35 197 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=22548133] |- | 2021-12 | 15 | 74,07 | +0,61 | 5 | 38 | 406 | 556 | 34 425 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=22414001] |- | 2021-11 | 15 | 73,46 | +0,75 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 43 | 409 | 548 | 34 034 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=22301528] |- | 2021-10 | 15 | 72,71 | +0,53 | 4 | 44 | 419 | 536 | 33 699 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=22125107] |- | 2021-09 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 15 | 72,18 | +0,92 | [[Dosiero:Article blue.svg|25px]] 1 | 48 | 424 | 528 | 33 368 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=21982879] |- | 2021-08 | 16 | 71,26 | +0,27 | 9 | 61 | 418 | 520 | 32 520 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=21845942] |- | 2021-07 | 16 | 70,99 | +0,68 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 62 | 423 | 515 | 32 209 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=21705037] |- | 2021-06 | 16 | 70,31 | +0,44 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 69 | 424 | 507 | 31 731 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=21547387] |- | 2021-05 | 16 | 69,87 | +0,71 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 69 | 432 | 499 | 31 411 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=21425921] |- | 2021-04 | 16 | 69,16 | +0,74 | 5 | 67 | 448 | 485 | 31 079 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=21300635] |- | 2021-03 | 16 | 68,42 | +0,23 | 13 | 73 | 451 | 475 | 30 615 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=21191081] |- | 2021-02 | 16 | 68,19 | +0,82 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 71 | 459 | 470 | 30 386 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=21075258] |- style="background-color: #dddddd;" | 2021-01 | 16 | 67,37 | +0,76 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 71 | 472 | 456 | 29 968 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=20930761] |- | 2020-12 | 16 | 66,61 | +0,39 | 7 | 72 | 484 | 443 | 29 572 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=20752961] |- | 2020-11 | 16 | 66,22 | +0,81 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 72 | 491 | 436 | 29 331 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=20621089] |- | 2020-10 | 16 | 65,41 | +0,73 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 78 | 496 | 425 | 28 985 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=20515228] |- | 2020-09 | 16 | 64,68 | +0,35 | 7 | 82 | 501 | 415 | 28 690 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=20424612] |- | 2020-08 | 16 | 64,33 | -0,05 | 291 | 82 | 509 | 408 | 28 354 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=20341856] |- | 2020-07 | 16 | 64,38 | +1,01 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 82 | 510 | 408 | 28 235 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=20261449] |- | 2020-06 | 16 | 63,37 | +0,81 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 89 | 517 | 394 | 27 746 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=20148780] |- | 2020-05 | 16 | 62,56 | +0,88 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 100 | 514 | 386 | 27 438 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=20044882] |- | 2020-04 | 16 | 61,68 | +0,96 | [[Dosiero:Article blue.svg|25px]] 1 | 115 | 504 | 380 | 27 150 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19956201] |- | 2020-03 | 16 | 60,72 | +0,25 | 8 | 132 | 494 | 373 | 26 730 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19876338] |- | 2020-02 | 16 | 60,47 | +0,39 | 8 | 133 | 497 | 369 | 26 592 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19778596] |- style="background-color: #dddddd;" | 2020-01 | 16 | 60,08 | +0,50 | 7 | 133 | 504 | 362 | 26 334 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19682898] |- | 2019-12 | 16 | 59,58 | +0,22 | 19 | 133 | 513 | 353 | 26 090 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19615023] |- | 2019-11 | 16 | 59,36 | +0,65 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 133 | 517 | 349 | 25 936 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19530710] |- | 2019-10 | 16 | 58,71 | +0,57 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 136 | 522 | 340 | 25 642 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19438968] |- | 2019-09 | 16 | 58,14 | +0,18 | 14 | 138 | 529 | 331 | 25 303 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19357573] |- | 2019-08 | 16 | 57,96 | +0,00 | 123 | 139 | 529 | 329 | 25 235 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19265500] |- | 2019-07 | 16 | 57,96 | +0,34 | 5 | 139 | 529 | 329 | 25 216 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19190800] |- | 2019-06 | 16 | 57,62 | +0,36 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 139 | 535 | 323 | 25 023 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19138028] |- | 2019-05 | 17 | 57,26 | +0,35 | 7 | 140 | 540 | 317 | 24 810 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=19078095] |- | 2019-04 | 17 | 56,91 | +0,11 | 34 | 140 | 548 | 310 | 24 589 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=18994787] |- | 2019-03 | 16 | 56,80 | +0,11 | 29 | 140 | 550 | 308 | 24 530 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=18916830] |- | 2019-02 | 16 | 56,69 | -0,04 | 288 | 140 | 552 | 306 | 24 440 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=18850650] |- style="background-color: #dddddd;" | 2019-01 | 16 | 56,73 | +0,11 | 26 | 140 | 553 | 306 | 24 401 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=18767980] |- | 2018-12 | 16 | 56,62 | -0,18 | 194 | 140 | 555 | 304 | 24 367 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=18707859] |- | 2018-11 | 16 | 56,80 | +0,71 | 16 | 140 | 550 | 308 | 24 875 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=18630806] |- | 2018-10 | 16 | 56,09 | +0,06 | 47 | 141 | 563 | 295 | 24 073 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=18449147] |- | 2018-09 | 16 | 56,03 | +0,22 | 23 | 141 | 564 | 294 | 23 993 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=18365576] |- | 2018-08 | 16 | 55,81 | +0,24 | 12 | 141 | 568 | 290 | 23 820 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=18277538] |- | 2018-07 | 16 | 55,57 | +0,00 | 135 | 145 | 566 | 288 | 23 692 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=18186767] |- | 2018-06 | 16 | 55,57 | +0,39 | 4 | 145 | 566 | 288 | 23 657 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=18106590] |- | 2018-05 | 16 | 55,18 | +0,45 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 145 | 573 | 281 | 23 383 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=17997373] |- | 2018-04 | 17 | 54,73 | +0,41 | 9 | 145 | 581 | 273 | 23 145 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=17917023] |- | 2018-03 | 17 | 54,32 | +0,05 | 65 | 154 | 574 | 271 | 22 959 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=17804208] |- | 2018-02 | 17 | 54,27 | +0,43 | 7 | 154 | 575 | 270 | 22 896 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=17710956] |- style="background-color: #dddddd;" | 2018-01 | 17 | 53,84 | +0,11 | 40 | 155 | 581 | 263 | 22 642 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=17612798] |- | 2017-12 | 17 | 53,73 | +0,09 | 30 | 155 | 583 | 261 | 22 546 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=17514017] |- | 2017-11 | 17 | 53,64 | +0,00 | 117 | 156 | 583 | 260 | 22 492 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=17389679] |- | 2017-10 | 17 | 53,64 | +0,14 | 19 | 156 | 583 | 260 | 22 474 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=17301966] |- | 2017-09 | 17 | 53,50 | +0,06 | 41 | 157 | 584 | 258 | 22 422 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=17195668] |- | 2017-08 | 17 | 53,44 | +0,20 | 19 | 157 | 585 | 257 | 22 302 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=17075492] |- | 2017-07 | 17 | 53,24 | +0,04 | 50 | 158 | 587 | 254 | 22 184 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=16969048] |- | 2017-06 | 17 | 53,20 | +0,37 | 7 | 156 | 591 | 252 | 22 200 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=16851007] |- | 2017-05 | 17 | 52,83 | +0,45 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 157 | 596 | 246 | 21 947 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=16697197] |- | 2017-04 | 17 | 52,38 | +0,31 | 7 | 159 | 601 | 239 | 21 763 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=16541354] |- | 2017-03 | 17 | 52,07 | +0,45 | 4 | 160 | 605 | 234 | 21 586 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=16389272] |- | 2017-02 | 17 | 51,62 | +0,18 | 16 | 160 | 613 | 226 | 21 409 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=16288992] |- style="background-color: #dddddd;" | 2017-01 | 17 | 51,44 | +0,15 | 22 | 159 | 616 | 223 | 21 310 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=16208142] |- | 2016-12 | 17 | 51,29 | +0,20 | 16 | 160 | 619 | 220 | 21 114 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=16135443] |- | 2016-11 | 17 | 51,09 | +0,30 | 6 | 161 | 621 | 217 | 20 860 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=16135443] |- | 2016-10 | 17 | 50,79 | +0,22 | 10 | 163 | 625 | 212 | 20 681 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=16040432] |- | 2016-09 | 17 | 50,57 | +0,17 | 20 | 163 | 629 | 208 | 20 491 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=15963180] |- | 2016-08 | 17 | 50,40 | +0,03 | 69 | 163 | 632 | 205 | 20 269 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=15887951] |- | 2016-07 | 16 | 50,37 | +0,53 | 4 | 164 | 631 | 205 | 20 155 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=15887951] |- | 2016-06 | 16 | 49,84 | +0,93 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 175 | 621 | 203 | 19 883 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=15584279] |- | 2016-05 | 16 | 48,91 | +0,63 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 193 | 609 | 197 | 19 588 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=15676685] |- | 2016-04 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 16 | 48,28 | +0,45 | 4 | 207 | 598 | 194 | 19 355 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=15584279] |- | 2016-03 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 18 | 47,83 | +0,97 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 217 | 590 | 192 | 19 168 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=15503566] |- | 2016-02 | 21 | 46,86 | +1,25 | [[Dosiero:Article blue.svg|25px]] 1 | 235 | 577 | 186 | 18 737 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=15413179] |- style="background-color: #dddddd;" | 2016-01 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 21 | 45,61 | +1,00 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 267 | 550 | 182 | 18 341 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=15317093] |- | 2015-12 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 22 | 44,61 | +0,53 | 4 | 282 | 544 | 173 | 17 936 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=14488504] |- | 2015-11 | 23 | 44,08 | +0,61 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 293 | 536 | 170 | 17 702 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=14992651] |- | 2015-10 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 23 | 43,47 | +0,76 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 303 | 531 | 165 | 17 449 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=14488504] |- | 2015-09 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 24 | 42,71 | +0,52 | 5 | 314 | 527 | 158 | 17 069 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=13998074] |- | 2015-08 | 25 | 42,19 | +0,61 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 323 | 522 | 154 | 16 828 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=13481258] |- | 2015-07 | 25 | 41,58 | +0,87 | 4 | 338 | 509 | 152 | 16 616 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=13009684] |- | 2015-06 | 25 | 40,71 | +0,78 | 4 | 354 | 499 | 146 | 16 266 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=12588802] |- | 2015-05 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 25 | 39,93 | +0,33 | 13 | 372 | 486 | 142 | 15 978 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=12203800] |- | 2015-04 | 26 | 39,60 | +0,57 | 5 | 382 | 476 | 142 | 15 832 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=11752815] |- | 2015-03 | 26 | 39,03 | +0,85 | 6 | 394 | 467 | 139 | 15 550 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=11752655] |- | 2015-02 | 27 | 38,18 | +0,62 | 9 | 413 | 452 | 135 | 15 248 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=11499486] |- style="background-color: #dddddd;" | 2015-01 | 26 | 37,56 | +1,48 | [[Dosiero:Article blue.svg|25px]] 1 | 424 | 442 | 132 | 15 039 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=11175374] |- | 2015-01 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 26 | 37,56 | +1,48 | [[Dosiero:Article blue.svg|25px]] 1 | 424 | 442 | 132 | 15 039 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=11175374] |- | 2014-12 | 29 | 36,08 | +0,84 | [[Dosiero:Article red.svg|25px]] 2 | 460 | 411 | 127 | 14 506 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=10914444] |- | 2014-11 | [[Dosiero:Dark Green Arrow Up.svg|16px]] 29 | 35,24 | +1,06 | [[Dosiero:Article yellow.svg|25px]] 3 | 480 | 394 | 124 | 14 197 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=10483164] |- | 2014-10 | 31 | 34,18 | +1,78 | [[Dosiero:Article blue.svg|25px]] 1 | 502 | 378 | 118 | 13 757 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=10447599] |- | 2014-09 | 34 | 32,40 | +0,40 | 8 | 552 | 330 | 116 | 13 116 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=10110075] |- | 2014-08 | 34 | 32,00 | +1,57 | [[Dosiero:Article blue.svg|25px]] 1 | 559 | 326 | 113 | 12 953 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=9702973] |- | 2014-07 | 36 | 30,43 | +1,49 | [[Dosiero:Article blue.svg|25px]] 1 | 589 | 308 | 102 | 12 337 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=9523155] |- | 2014-06 | 38 | 28,94 | +0,44 | 6 | 624 | 277 | 97 | 11 699 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=9133003] |- | 2014-05 | 39 | 28,50 | +0,14 | 31 | 631 | 272 | 94 | 11 489 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=8765287] |- | 2014-04 | 39 | 28,36 | -0,01 | 263 | 629 | 276 | 91 | 11 326 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=8422882] |- | 2014-03 | 39 | 28,37 | +0,19 | 19 | 630 | 276 | 91 | 11 335 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=8103305] |- | 2014-02 | 39 | 28,18 | +0,12 | 48 | 631 | 276 | 89 | 11 211 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=7725904] |- style="background-color: #dddddd;" | 2014-01 | 39 | 28,06 | +0,02 | 125 | 633 | 275 | 88 | 11 155 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=7372770] |- | 2013-12 | 38 | 28,04 | -0,05 | 280 | 632 | 275 | 88 | 11 152 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=6643083] |- | 2013-11 | 38 | 28,09 | +0,03 | 72 | 632 | 276 | 88 | 11 119 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=6625462] |- | 2013-10 | 38 | 28,06 | +0,05 | 56 | 633 | 275 | 88 | 11 124 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=6252836] |- | 2013-09 | 38 | 28,01 | 0,00 | 164 | 634 | 276 | 87 | 11 112 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=5938545] |- | 2013-08 | 37 | 28,01 | -0,06 | 283 | 634 | 276 | 87 | 11 101 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=5728398] |- | 2013-07 | 37 | 28,07 | +0,00 | 149 | 635 | 277 | 87 | 11 071 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=5666998] |- | 2013-06 | 37 | 28,07 | +0,18 | 37 | 635 | 277 | 87 | 11 060 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=5537335] |- | 2013-05 | 36 | 27,89 | +0,09 | | 637 | 277 | 85 | 11 015 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=5536864] |- | 2013-04 | 36 | 27,80 | +0,26 | | 638 | 277 | 84 | 10 935 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=5457665] |- | 2013-03 | 36 | 27,54 | +0,02 | | 647 | 269 | 84 | 10 774 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=5362778] |- | 2013-02 | 36 | 27,52 | +0,48 | | 646 | 271 | 83 | 10 754 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=5292133] |- style="background-color: #dddddd;" | 2013-01 | 36 | 27,04 | +1,11 | 2 | 657 | 262 | 81 | 10 617 | [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=5218355] |- | 2012-12 | 38 | 25.93 | +0.20 | | 687 | 234 | 79 | 10 408 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=4972742] |- | 2012-11 | 38 | 25.73 | +0.16 | – | 693 | 228 | 79 | 10 363 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=4415760] |- | 2012-10 | 38 | 25.57 | +0.41 | – | 698 | 223 | 79 | 10 288 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=4198225] |- | 2012-09 | 38 | 25.16 | 0.00 | - | 699 | 227 | 73 | 10 217 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=4086936] |- | 2012-08 | 37 | 25.16 | -0.01 | - | 699 | 227 | 73 | 10 206 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=3986365] |- | 2012-07 | 37 | 25.17 | -0.02 | - | 698 | 227 | 73 | 10 215 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=3871764] |- | 2012-06 | 37 | 25.19 | +0.25 | - | 698 | 228 | 73 | 10 209 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=3807780] |- | 2012-05 | 37 | 24.94 | +0.10 | - | 704 | 221 | 73 | 10 124 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=3707706] |- | 2012-04 | 37 | 24.94 | +0.10 | - | 704 | 221 | 73 | 10 124 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=3707706] |- | 2012-03 | 37 | 24.84 | +0.22 | - | 704 | 221 | 72 | 9 997 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=3614719] |- | 2012-02 | 37 | 24.62 | +0.26 | - | 704 | 225 | 68 | 9 770 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=3359885] |- style="background-color: #dddddd;" | 2012-01 | 37 | 24.36 | +0,07 | - | 704 | 228 | 64 | 9 438 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=3359817] |- | 2011-12 | 37 | 24,29 | +0,16 | - | 706 | 226 | 64 | 9 450 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=3123160] |- | 2011-11 | 37 | 24,13 | -0,01 | - | 709 | 224 | 63 | 9 391 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=3108878] |- | 2011-10 | 37 | 24,14 | +0,00 | - | 710 | 224 | 63 | 9 371 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=3038605] |- | 2011-09 | 37 | 24,14 | +0,03 | - | 710 | 224 | 63 | 9 266 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2962919] |- | 2011-08 | 34 | 24,11 | +0,09 | - | 712 | 225 | 62 | 9 175 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2868997] |- | 2011-07 | 35 | 24.02 | 0.00 | - | 713 | 225 | 61 | 9 129 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2695833] |- | 2011-06 | 33 | 24.02 | 0.00 | - | 713 | 225 | 61 | 9 110 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2628835] |- | 2011-05 | 32 | 24.02 | 0.00 | - | 713 | 225 | 61 | 9 086 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2532294] |- | 2011-04 | 32 | 24.02 | -0.05 | - | 713 | 225 | 61 | 9 065 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2478180] |- | 2011-03 | 32 | 24.07 | +0.05 | - | 712 | 224 | 62 | 9 081 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2422119] |- | 2011-02 | 32 | 24.02 | +0.21 | 43 | 713 | 225 | 61 | 8 996 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2342095] |- style="background-color: #dddddd;" | 2011-01 | 32 | 23.81 | +0.47 | 18 | 716 | 224 | 59 | 8 761 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2235368] |- | 2010-12 | 33 | 23.34 | +0.36 | 19 | 728 | 215 | 57 | 8 604 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2228213] |- | 2010-11 | 33 | 22.98 | +0.46 | 12 | 739 | 204 | 57 | 8 477 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2184631] |- | 2010-10 | 34 | 22.52 | +0.66 | 5 | 746 | 201 | 53 | 8 311 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2144486] |- | 2010-09 | 34 | 21.86 | +0.20 | 44 | 763 | 184 | 52 | 8 153 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2105960] |- | 2010-08 | 33 | 21.66 | +0.55 | 9 | 768 | 181 | 51 | 8 077 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2063654] |- | 2010-07 | 33 | 21.11 | +0.38 | 11 | 777 | 175 | 47 | 7 959 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=2027851] |- | 2010-06 | 33 | 20.73 | +0.23 | 36 | 788 | 166 | 46 | 7 720 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1994206] |- | 2010-05 | 33 | 20.50 | +1.12 | [http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles/Growth#eo_Esperanto 1] | 792 | 162 | 45 | 7 635 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1957161] |- | 2010-04 | 37 | 19.38 | +0.55 | 10 | 809 | 155 | 35 | 6 939 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1920689] |- | 2010-03 | 37 | 18.83 | +0.30 | 24 | 825 | 141 | 34 | 6 728 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1880787] |- | 2010-02 | 37 | 18.53 | +0.41 | 15 | 834 | 132 | 34 | 6 637 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1859932] |- style="background-color: #dddddd;" | 2010-01 | 37 | 18.12 | +0.38 | 21 | 840 | 128 | 31 | 6 448 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1823583] |- | 2009-12 | 38 | 17,74 | +0,60 | | 851 | 119 | 30 | 6 328 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1749631] |- | 2009-11 | 38 | 17,14 | +0,10 | | 866 | 104 | 29 | 6 070 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1703370] |- | 2009-10 | 38 | 17,04 | +0,03 | | 869 | 101 | 29 | 6 060 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1656530] |- | 2009-09 | 38 | 17,01 | +0,05 | | 870 | 100 | 29 | 6 039 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1656530] |- | 2009-08 | 37 | 16,96 | +0,02 | | 873 | 98 | 29 | 6 016 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1583080] |- | 2009-07 | 37 | 16,94 | +0,11 | | 872 | 98 | 29 | 6 003 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1540061] |- | 2009-06 | 37 | 16,83 | -0,26 | | 875 | 97 | 28 | 5 918 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1501944] |- | 2009-05 | 37 | 17,09 | +0,17 | | 858 | 107 | 28 | 6 327 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1478084] |- | 2009-04 | 36 | 16,92 | +0,00 | | 857 | 106 | 27 | 6 298 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1451933] |- | 2009-03 | 36 | 16,92 | +0,16 | | 868 | 103 | 27 | 6 253 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1414846] |- | 2009-02 | 36 | 16,76 | +0,02 | | 867 | 104 | 25 | 6 173 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1369719] |- style="background-color: #dddddd;" | 2009-01 | 36 | 16,74 | +0,04 | 108 | 866 | 104 | 25 | 6 147 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1363212] |- style="background-color: #dddddd;" | 2008-01 | 31 | 15,38<ref>La rangonombro por 1/2008 estas kalkulita laŭ la hodiaŭa kalkulmaniero, surbaze de la nombro 1512 (hodiaŭ: 'rawscore') en la tiama listo.</ref> | ? | ? | 953 | 97 | 19 | 5 666 | [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=850145] |} == Notoj == {{referencoj}} [[Kategorio:Listoj]] [[Kategorio:Havendaj artikoloj|!]] amneak5z4p2id9mjbyhy10zj8on3ott 0 26152 9368787 9259034 2026-05-08T11:03:42Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368787 wikitext text/x-wiki {{Informkesto budho | nomo = Gautama Buddha | lingvo = Sanskrito | konata kiel = Budho Gaŭtamo | dosiero = The Victory of Buddha.jpg | grandeco = 200px | priskribo = Meditanta Gotamo | sanskrita nomo = Gautama Buddha (गौतम बुद्ध), Siddhārtha Gautama (सिद्धार्थ गौतम), Śakyamuni Buddha (शक्यमुनि बुद्ध) | palia nomo = गोतम बुद्ध (''Gotama Buddha'')<br />सकमुनि बुद्ध (''Sakamuni Buddha'')<br />तथागत (''Tathāgata'')<br />सम्मासम्बुद्ध (''Sammāsambuddha'') | ĉina nomo = 喬達摩 悉達多<br />瞿曇 悉達多<br />釋迦牟尼mm | japana nomo = 釈迦 (''Shaka'')<br />釈迦牟尼仏 (''Shakamuni-butsu'')<br />釈尊 (''Shakuson'') | tibeta nomo = བཅོམ་ལྡན་འདས། (''bcom ldan ’das'') | korea nomo = 석가모니 (''Seokkamoni'')<br />고타마 붓다 (''Gottama Busda'')<br />세존 (''Sejon'')<br />석존 (''Seokjon'')<br />불 (''Bul'')<br />여래 (''Yeorae'') | vjetnama nomo = Thích-ca Mâu-ni<br />Tất-đạt-đa Cồ-đàm | taja nomo = พระพุทธเจ้า | adorata de = [[Teravado]], [[Mahajano]], [[Vaĝrajano]] | antaŭita de = [[Budho Kaŝjapo]] | sekvata de = [[Budho Majtrejo]] }} {{Budhismo}} La '''budho Gotamo''' ([[Lumbinio]], ĉirkaŭ [[-623]]/[[-563]]/[[-483]] – [[Kuŝinagaro]], ĉirkaŭ [[-543]]/[[-483]]/[[-403]]) estis [[asketo]] ([[ŝramano]]) kaj saĝulo<ref name=Baroni2002/> de antikva [[Hindio|Hindujo]] sur kies instruoj fondiĝis [[budhismo]].<ref name=Boeree2011/> Li estas ankaŭ konata kiel '''Sidarto Gotamo''' aŭ '''Gaŭtamo''', '''budho Ŝakjamunio''',<ref name=Baroni group=noto/> '''la Tatagato'''<ref name="Tathagata" group=noto/> aŭ simple '''''la Budho'''''.<ref group="noto">Aparte, ankaŭ ekzistas la esperantigoj '''''budao''''' kaj '''''buddo''''', la lasta, proponita de Zamenhof, sed ili nuntempe estas malofte uzataj.</ref> [[Dosiero:Budho.ogg|eta|Voĉlegita versio de la artikolo]] == Nomo == La titolo '''[[budho]]''' estis donita al Gotamo post li atingis [[Budho#Budheco|budhecon]]. En [[budhismo]] ekzistas pli ol unu budho, sed ĉar la budho Gotamo estas konsiderita kiel la ''sammāsambuddha'' (tiu, kiu perfekte vekiĝis) de nia erao, multaj do nomas lin ''la Budho''. La nomo ''Gautama'' estis plej verŝajne lia familinomo kaj signifas ''parenco de Gotama'', indikante, ke unu el liaj prauloj havis la antikvan Hindian nomon ''Gotama'', kiu rilatas al prizorgado de bovoj.<ref name="Attwood"/> La vorto ''Siddhārta'' ({{lang-pi|''Siddhātta''}}) aperas en la [[Palia Kanono]] nur en la ''Apadāna'', la proza parto de la ''[[Ĝatakoj]]'', kaj en postkanonaj verkoj, sed neniam apud la nomo ''Gautama''. Laŭ Jayarava Attwood, Max Müller kaj Edward J. Thomas, ĝi estas uzita kiel adjektivo aŭ epiteto, same kiel ''tathāgata'' kaj [[arahanto]].<ref name="Muller60"/> La vorto komencas esti uzita kiel la persona nomo de la budho Gotamo nur en pli malfruaj verkoj en [[Sanskrito]].<ref name="Attwood"/> La vorto signifas ''tiu, kiu atingas sian celon''<ref name=Siddhartha_Etimologio/> kaj nuntempe estas tradicie uzita kiel la persona nomo de la budho Gotamo antaŭ atingi budhecon. == Aliaj epitetoj uzitaj por la budho Gotamo == En la [[Palio|Palia]] [[Tripitako]] la budho Gotamo estas plej ofte nomata per nepersonaj epitetoj kiel ''bhagavat, arhat, tathāgata, sugata, mahāśrāmaṇa, śākyamuni, bhante, bho'', ktp.<ref name="Attwood"/> ''Śākyamuni'' signifas ''saĝulo de la [[ŝakjoj]]'' kaj ''bhante'' estas komuna titolo por [[Bikŝuo|bikŝuoj]] en [[Teravado|teravada budhismo]], kiu signifas ''moŝto''. La budho Gotamo mem, laŭ la tekstoj, ne parolis pri si mem uzante la titolon ''buddha'', sed la epiteton ''tathāgata'', kiu laŭ tradukistoj signifas ''tiu, kiu iris (aŭ venis) tiel'' aŭ ''tiu, kiu alvenis al la aferoj tiel, kiel ili estas''<ref group=noto>''Tathatā'' aŭ ''bhūtatathatā'' estas terminoj tradukebla kiel ''tieleco'', kiuj esprimas realon kiel ''la aferoj tiel, kiel ili estas''</ref>.<ref>Oxford dictionary of Buddhism; P296</ref> Ankaǔ, li nomis sin mem ''satthā'', kio en [[Palio]] signifas ''instruisto''.<ref name="Pali-English_Dictionary"/><ref name="Stoesz"/> En [[Mahajano|mahajana budhismo]], por distingi la budhon Gotamon de la ceteraj budhoj, oni ofte uzas la nomon ''budho Ŝakjamunio'' aŭ ''budho Gaŭtamo''. En la [[Japana lingvo|japana]] oni nomas lin ''Shaka'' (釈迦), ''Shakuson'' (釈尊), ''Shakamuni-butsu'' (釈迦牟尼仏)<ref group=noto>El ''Śākyamuni Buddha''.</ref> aŭ ''Hotoke'' (仏). == Ĉefaj Instruoj == Kiam petita ekspliki nur la kvintesencon de la instruoj de sia instruisto, la bikŝuo Aŝvaĝito faris tion per la jena fama strofo, kiu poste iĝis uzita kiel [[mantro]] kaj estis ofte enskribita apud statuoj kie ajn la instruoj de la budho Gotamo disvastiĝis:<ref>Vinaya Maha-Vagga I, 23-24.</ref><ref name="Royal Asiatic Society"/> {{Citaĵo |teksto=Pri la fenomenoj pro kaŭzo ekestantaj:<br />Ties kaŭzojn la Tatagato instruis,<br />Kaj ankaŭ ties ĉesojn.<br />Jen proklamis la granda asketo. |originala teksto=ये धर्मा हेतु-प्रभवा।<br />हेतुं तेषां तथागतो ह्यवदत्।<br />तेषां च यो निरोध।<br />एवं वादी महाश्रमण।। }} === La kvar noblaj veroj === La unua instruo de la budho Gotamo post atingi budhecon estis pri la ''"[[kvar noblaj veroj]]"'':<ref name="Matthews"/> * '''''Dukkha''''' - La vero pri nekontentigo (la kutima traduko "[[sufero]]" estas tro malvasta: [[naskiĝo]] estas nekontentiga. Maljuniĝo, malsaniĝo, kaj morto estas nekontentigaj. La karakterizo pli elstara de la homa situacio estas la doloro, devena de nia malfacilaĵo alfronti la fakton, ke ĉio nin ĉirkaŭanta estas nekonstanta kaj pasonta. Tio estas la malsano de la homa kondiĉo. * '''''Tanhā''''' - La vero pri la kaŭzo de la nekontentigo. Ni suferas pro niaj deziroj, niaj alkroĉiĝoj aŭ nia avido al plezuroj (''kāma-tanhā''), iĝo (''bhava-tanhā'') kaj neniiĝo (''vibhava-tanhā''). La homa nescieco alligiĝas al tio, kio fakte estas pasema kaj troviĝas en senĉesa reŝanĝado. Tio estas la prognozo de la homa malsano. * '''''Nirodha''''' - La estingo de la nekontentigo. La sufero kaj la doloro povas alveni al iu fino, eble finfine, per multa spirita laboro, al la eterna beateco de [[nirvano]]. La priskribo estas la ''nobla okobla vojo''. * '''''Magga''''' - La [[nobla okobla vojo]] de la spirita kreskado havas ok samtempajn padojn: # Ĝusta rigardado, # Ĝusta pensado, # Ĝusta parolado, # Ĝusta agado, # Ĝusta vivtenado, # Ĝusta strebado, # Ĝusta atentado, # Ĝusta koncentriĝado. En la Simsapa Sutro, la budho Gotamo klarigas al siaj lernantoj kial li instruis nur tiujn ĉi kvar verojn kaj ne ion alian. Li klarigas, ke nur ĉi tiuj kvar veroj rilatas al la celo kaj kondukas al vekiĝo.<ref name="Simsapa_Sutta"/> == Vivo == Laŭ budhista tradicio, la rakontoj pri lia vivo, liaj paroladoj kaj [[Bikŝuo|bikŝuaj]] reguloj estis rezumitaj post lia morto kaj parkere memoritaj de liaj disĉiploj. Pluraj kolektoj de instruoj atribuitaj al li estis transdonitaj kiel parola tradicio de generacio al generacio ĝis kiam ili iĝis skribitaj ĉirkaŭ 400 jarojn poste kaj iĝis kompilitaj en la [[Palio|Palia]] [[Tripitako]]. Oni ne certe scias precize kiam li vivis; kelkaj diras ĉirkaŭ 563-483 a.K.; laŭ oficiala [[Kronologio de budhismo|budhisma kronologio]], oni festis la 2500-jaran datrevenon de lia morto en [[1956]]. Laŭ budhisma tradicio, li naskiĝis en la ĝardeno [[Lumbinio]] (nepale Rummindei), nun en la suda parto de [[Nepalo]], proksime al la Barata landlimo, kaj mortis 80 jarojn poste en [[Kuŝinagaro]], nun proksime al la urbo Kasiya en la Barata ŝtato [[Utar-Pradeŝo]], tuj ĉe la alia flanko de la landlimo. Laŭ la tradicio, lia patro, [[Ŝudodano]], estis raĝo de la ŝtato [[Ŝakjoj|Ŝakjujo]], tial oni donas al li la titolon ''Śākyamuni'', ''la saĝulo de la ŝakjoj''. 16-jara, laŭ la tradicio, oni edzigis lin al [[Jaŝodaro]], kun kiu li havis filon, [[Rahulo]]n.<ref>[https://books.google.co.uz/books?id=zke5sZzzBTEC&printsec=frontcover&dq=siddhartha+gautama&hl=ru&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=siddhartha%20gautama&f=false Siddhartha Gautama: "The Buddha"] Lisa Zamosky - 2007</ref> La budho Gotamo forlasis sian familion kaj foriris de la raĝa palaco kiam li aĝis 29, kaj vivis dum ses jaroj kiel senhejma [[Ŝramano|ŝramano]], trejnante sub pluraj majstroj, serĉante solvon al la problemo de homa sufero. Finfine, li ''vekiĝis'', aŭ alivorte trovis la grandan lumiĝon (''mahābodhi'') sub la bodiarbo en [[Bodgajo]], nun en la barata ŝtato [[Biharo]], [[Barato]]. Post tiu vekiĝo li komencis instrui la vojon al tiu vekiĝo, por ke ĉiuj estuloj povu atingi ĝin, fini la ciklon de renaskiĝo kaj halti suferon. Li aktivis precipe en la tiamaj ŝtatoj [[Magado]] kaj [[Kosalo]], pli-malpli la nunaj [[Biharo]] kaj [[Utar-Pradeŝo]] <ref>[https://books.google.co.uz/books?id=u-2pA8986uQC&dq=siddhartha+gautama&hl=ru&sa=X&redir_esc=y Heritage of Buddha: The Story of Siddhartha Gautama] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160305123713/https://books.google.co.uz/books?id=u-2pA8986uQC&dq=siddhartha+gautama&hl=ru&sa=X&redir_esc=y |date=2016-03-05 }} Celina Luzanne - 2006</ref>. == La vivo de la budho Gotamo pli detale == === Historiaj supozoj pri la veno de budho === [[Budhismo]] estas la plej malnova universala religio. Ĝi estiĝis antaŭ ĉirkaŭ dumil kvincent jaroj en norda [[Barato]] kaj daŭre ĝi influis la spiritan vivon de la lando en kiu ĝi naskiĝis. Longe antaŭ tio, antaŭ ol la [[13-a jarcento]] el [[Hindio]] malaperis, ĝi disvastiĝis en [[Ĉinio]] kaj [[Japanio]], [[sudorienta Azio]] kaj [[Hindoĉinio]], [[Tibeto]] kaj pli poste ankaŭ en [[Mongolio]]. Ĝi kreis la [[kulturo]]n de tiuj ĉi landoj kaj ĝis hodiaŭ ĝi estas apud sia religia signifo difinanta elemento de la [[filozofio]], [[literaturo]] kaj [[arto]], [[politiko]] kaj [[ekonomio]]. Alnombriĝas influo, kiun akiras la budhismaj ideoj en [[Eŭropo]] kaj [[Ameriko]]<ref>[https://books.google.co.uz/books?id=necQAQAAIAAJ&q=siddhartha+gautama&dq=siddhartha+gautama&hl=ru&sa=X&redir_esc=y The Awakened One: A Life of the Buddha] Sherab Chodzin Kohn, ‎Sherab Chödzin - 2000</ref>. La historia fondinto de la budhisma movado estas ''Siddhārtha Gautama'', kiu nomiĝis [[budho]], "vekinto". Sed en Okcidento li ne fariĝis konata sub sia propra nomo ''Siddhārtha'' aŭ familia nomo ''Gautama'', sed ĝuste sub la titolo [[Budho]]<ref>[https://books.google.co.uz/books?id=q5cIHa-kIL4C&pg=PA7&dq=siddhartha+gautama&hl=ru&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=siddhartha%20gautama&f=false Buddhism, Taoism, and Other Far Eastern Religions] J. Isamu Yamamoto - 1998</ref>. Ne eblas certe difini, kiam Gotamo naskiĝis. Laŭ klasikaj [[biografio]]j eblas ja kronologie envicigi la gravajn eventojn de lia vivo, sed la fontoj ne permesas precizan datigon. La budhismaj tradicio kaj esploro moviĝas en siaj supozoj inter la [[6-a jarcento a.K.|6-a]] ĝis duono de la [[4-a jarcento a.K.|4-a jarcento antaŭ Kristo]]. En [[literaturo]] oni kutime lokas la vivon de Gotamo proksimume en la jarojn —560 - —480, sed pli novaj konsideroj parolas pri pli posta tempo, nome pri la 4-a jarcento antaŭ Kristo. En la nordo de Hindio staris tiutempe unu kontraŭ la alia du politikaj sistemoj: pli malnova formo de [[oligarĥio|oligarĥia]] [[respubliko]] en ŝtatoj kiel [[Vriĝio]], [[Ŝakjoj|Ŝakjujo]] kaj Malaujo estis konfrontata al raĝlandoj kiel [[Magado]], [[Kosalo]], Vaco kaj [[Avantio]] kun nova hereda [[monarkio|monarĥio]]. En tiuj ĉi respublikoj estis fare de la [[varno]] de la [[kŝatrijo]]j elektita [[regento]], kiu devis agi laŭ decidoj de konsilantaro kaj subiĝi al ties kontrolo. En la monarĥio validis la volo de la reganto. Dum ankoraŭ en cismontaro de [[Himalajo]] ekzistis respublikoj, en la fekundaj [[valo]]j de la [[rivero]]j [[Gango]] kaj [[Jamuno]] regis monarĥioj. La evoluo al koncentriĝo de la potenco al unu persono repuŝis ekonomian renverson: se la socio de brutarbredantoj, kiuj pelis siajn arojn tra liberaj paŝtejoj, ne bezonis fortan centran potencon, male agrikulturo subtenis la postenon de reganto, kiu gardis [[limo]]jn de [[kampo]]j. En la tempo de Gotamo estis lastaj respublikoj ankoraŭ iel aŭtonomaj. Ili staris sub [[hegemonio]] de [[monarkio|monarĥio]], al kiuj ili plie rezignis rajton pri [[suvereno|suvereneco]]<ref>[https://books.google.co.uz/books?id=g2LCO1MCaZgC&printsec=frontcover&dq=siddhartha+gautama&hl=ru&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=siddhartha%20gautama&f=false Gautama Buddha: The Lord of Wisdom] Rohini Chowdhury - 2011</ref>. Grandaj ekonomiaj kaj politikaj ŝanĝoj tremigis normojn, kiuj validis dum plenaj jarmiloj kaj preparis ŝanĝiĝon de valoroj, kiu estis evidenta en diversaj niveloj. En socia tereno ekŝanĝiĝis la supervivita vico de [[varno]]j. La hinda socio estis laŭstate aranĝita en varnojn de [[brahmano|pastroj]], [[kŝatrijo|militistoj]], [[vajŝjo|komercistoj]] kaj agrikulturistoj. Ĝis kiam la varno de militistoj en la respublikoj elektis la regentojn el sia centro kaj kolektive gardis siajn oficadojn, ĝi proklamis la sian supera tavolo. Sed transiro de potenco al [[reganto|raĝo]], kiu transdonis sian regadon al heredanto, signifis la perdon de signifo de la militista stato. La brahmanoj klopodis anstataŭe agnoskigi sian kaston kiel la plej superan. La brahmanoj tenis monopolon de la religia [[kulto]], kies praktiko konsistis en oferado al [[dio]]j. La komplika [[ceremonio]] de la kultaj faroj, [[himno]]j kaj sanktaj formuloj estis transdonitaj nur interne de la varno. Nur la brahmanoj konis la "[[vedoj]]n", tekstojn de heroldado pri la dioj kaj [[ritualo]]j, kaj ili tiel povis devigi pli superajn potencojn al la postulata helpo. Sed homoj de la nova agrikultura kaj urba kulturoj jam ne havis al la [[dio|diaroj]], kiuj korpigis naturfortojn, senperan rilaton kiel la antaŭaj generacioj de la brutarbredantoj. En la postulo al taksigo de sia socia posteno, oni tial ekkonas provon certigi al sia pastra stato gravecon, kiun ĝi jam ne plu havis. Tre nekomprenebla ritualo kaj [[mito]]j de la malnovaj dioj ne proponis respondojn al la ekzistad-demandoj, kiuj estis starigitaj en tiu ĉi revolucia tempo<ref name = "narada">{{citaĵo el libro||lasta=Narada|titolo=A Manual of Buddhism|eldoninto=Buddha Educational Foundation|jaro=1992|ISBN=967-9920-58-5}}</ref>. [[Dosiero:Gandhara_Buddha_(tnm).jpeg|eta|200ra|[[Gandaro|Gandara]] statuo de la budho Gotamo; ĉirkaŭ la 1-a kaj 2-a jarcentoj p.K.; la Nacia Muzeo de Tokio.]] Tiel estiĝis sendepende de la kulto de brahmanoj kvanto de novaj mitaj kaj filozofiaj klarigoj pri la mondo. Ties portantoj kaj disvastigantoj estis [[ŝramano]]j, pilgrimantoj sen posedaĵo kaj ligoj, kiuj vivis el donacoj de la nova loĝantaro. La ascendantaj agrikulturaj rikoltoj, metioj kaj komerco en la urboj ebligis vivteni grandan movadon de senhejmaj pilgrimantoj. La socio de la novaj loĝantoj ne konsideris ilin kiel ĝena malbono. Ili estis akceptitaj kun scivolemo kaj graveco. En tiu ĉi tempo de la ekonomiaj, sociaj, politikaj kaj religiaj ŝanĝiĝoj estis forta la bezono de vivo, kiu forĵetis la familiajn ligilojn, la statdevojn kaj posedaĵon. La rondoj de ŝramanoj klopodis pri novaj rangoj de valoroj, kiuj proponis orientadon unue al unuopaj demandantoj kaj pli poste al vasta komunumo. Ankaŭ la brahmanoj atingis sian agnoskon kiel plej supera tavolo nur pro tio, ke ili trovis por siaj ofertaj kultoj filozofian bazon, kiu apogis sin al doktrino de ŝramanoj, pri kio atestas la literaturo de la ''[[upaniŝadoj]]''<ref>[http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/dn/dn.16.1-6.vaji.html Maha-parinibbana Sutta] ([[Digha Nikaya|DN]] 16), verse 56</ref>. La personeco de Gotamo staras en fokuso de tiuj ĉi ŝanĝiĝoj: kiel ano de la reganta militista familio en respubliko li spertis falon de la malnova ordo. Kiel gvidanto de la granda movado inter la senhejmaj pilgrimuloj li principe partoprenis en kritiko de supervivitaj valoroj kaj en formulado de novaj<ref>{{citaĵo el libro| |lasta=Lopez |titolo=''Buddhism in Practice''|eldoninto=[[Princeton University Press]]|jaro=1995}}</ref>. === Naskiĝo kaj juneco de la budho Gotamo === La familio de Gotamo apartenis al la [[ŝakjoj]], la dinastio de militistoj, kiu regis en la samnomata respubliko. Ŝakjo perdis sian plenan suverenecon kaj ĝi obeis monarĥon el [[Kosalo]]. La patro de Gotamo, [[Ŝudodano]], estis elektita regento en la ĉefurbo [[Kapilavastuo]] komisiita gvidi tion, kio restis kiel [[tenajlo|tenajlita]] aŭtonomio, verŝajne pere de civila administrantaro, per prenado de impostoj kaj jurisdikcio<ref>Mahāvastu 1,355</ref>. [[Dosiero:MayaDream.jpg|eta|250ra|Aspekto de sonĝo de la patrino de la Budho, [[reĝino Maja|raĝino Majadevio]], [[Gandaro]], [[2-a jarcento a.K.|2-a]] - [[3-a jarcento a.K.]]]] La regento de [[Ŝakjoj|respubliko]] havis la titolon ''[[raĝo]]'', same kiel regantoj de hereda monarĥio. Tio povis konduki al legendo, ke Gotamo estis raĝa filo. Pli postaj epokoj kunigis kun tio siajn imagojn pri la vivo de princo. Sed palacoj, pri kiuj parolas la tradicio, estis apenaŭ iom pli ol [[briko|brikaj]] konstruaĵoj, kiuj diferenciĝis de la [[argilo|argilaj]] domoj en la urbo nur per longeco kaj alteco. La raĝo gvidis apud siaj politikaj taskoj ofte ankaŭ sian propran mastrumadon. En la domo de la raĝo de Kapilavastuo loĝis granda familio: [[Ŝudodano]] estis edziĝinta kun la fratinoj [[Majadevio]] kaj [[Mahapraĝapatio Gaŭtamio]], anoj de la dinastio de la [[ŝakjoj]]. En la domo vivis verŝajne ankaŭ aliaj parencoj kaj edzinoj de la raĝo. Kun [[Majadevio]] li havis sian filon Gaŭtamo, kun [[Mahapraĝapatio Gaŭtamio]] filon [[Nando]] kaj filinon [[Sundarinando]]. Aldone al la familianoj apartenis al la kortego servistaro, kiu partoprenis en la prospero de la raĝo<ref>Dīgha Nikāya 2.52</ref>. La legendo diras, ke al [[reĝino Maja|raĝino Majadevio]] sonĝis antaŭ la koncipo de la Budho, ke en ŝian dekstran flankon enpaŝis blanka [[elefanto]]. La raĝaj orakoloj klarigis tiun ĉi sonĝon kiel signo, ke la raĝino naskos eminentan homon. Laŭ klasikaj tekstoj Gotamo naskiĝis, kiam la [[gravedeco|graveda]] raĝino Majadevio estis survoje el [[Kapilavastuo]] al sia patra domo. Dum ripozo en [[bosko]] apud [[Lumbinio]], vilaĝo en la nuntempa [[Nepalo]], okazis la nasko, dum kiu la staranta patrino tenis branĉon<ref>Mahāvaṃsa II.21-4</ref>. Gotama ricevis la nomon Sidarto. Sep tagojn post la nasko [[Majadevio]] mortis kaj ŝia fratino [[Mahapraĝapatio Gaŭtamio]], kies filo estis nur kelkajn tagojn pli juna ol Gotama, akceptis la infanon kiel propran filon<ref>Buddhavaṃsa</ref>. [[Dosiero:SiddhartaBirth.jpg|eta|250ra|La naskiĝo de Gotamo, [[Gandaro]], [[2-a jarcento a.K.|2-a]] - [[3-a jarcento a.K.]]]] Gotamo travivis siajn infanecon kaj junecon [[lukso|lukse]]: ''Mi vivis dorlotite, tre dorlotite, maksimume dorlotite. Ĉe la domo de mia patro ili lasis establi por mi [[lotuso|lotusajn]] [[fiŝlago]]jn: sur unu loko floris bluaj, sur unu blankaj, sur alia ruĝaj lotusaj floroj; kaj ĉio ĉi nur por mi. Mi ne uzis aliajn ungventojn ol el [[Varanasio]]. El Benareso devenis [[kaptuko]] kovranta mian kapon, mia [[ĵako|ĵaketo]], mia subvestaro, mia transĵeta vestaro. Tagnokte ili tenis super mi blankan [[pluvombrelo]]n, por ke ne ĝenu min malvarmo, varmego, [[polvo]], [[kulo]]j de herbo aŭ [[roso]].''<ref>[http://www.palikanon.com/digha/d.htm ''Die Lehrreden des Buddha. Die Längere Sammlung.'' Digha-Nikaya]. Übers. v. [[Karl Eugen Neumann]] 4. Auflage, Beyerlein und Steinschulte, Herrnschrot 1996, ISBN 3-931095-15-0.</ref> Kiam li estis deksesjara, ili edzinigis Gotamon kun ŝakja knabino [[Jaŝodaro]]. Pli poste ŝi estis instruinta: ''Mi konas nenian [[korpo]]n, nenian [[voĉo]]n, nenian bonodoron, nenian guston, nenian tuŝon, kiuj katenas la [[menso]]n de viro tiel, kiel la korpo, voĉo, bonodoro, gusto kaj tuŝo de virino. Mi konas nenian korpon, nenian voĉon, nenian bonodoron, nenian guston, nenian tuŝon, kiuj katenas la menson de virino tiel, kiel la korpo, voĉo, bonodoro, gusto kaj tuŝo de viro.''<ref>[http://www.palikanon.com/majjhima/majjhima1.htm ''Die Lehrreden des Buddha. Die Mittlere Sammlung.'' Majjhima Nikaya]. Übers. v. Kay Zumwinkel (jetzt Mettiko Bhikkhu). Jhana, Oy-Mittelberg 2001, ISBN 3-931274-13-6.</ref> Gotamo dum sia junaĝo ne ĝuis la vivon nur pro ĝuoj. Baldaŭ li devis okupiĝi pri juro kaj administrado. Tio, ke li pli poste montriĝis kiel lerta organizanto kaj leĝdonanto, same kiel lerta [[taktiko|taktikisto]] en disvastigado de sia doktrino, montras, ke junaĝa li partoprenis la devojn de la gepatroj.<ref>[http://www.palikanon.com/samyutta/samyutta.html ''Die Lehrreden des Buddha. Die Gruppierte Sammlung.'' Samyutta-Nikaya]. Übers. v. Geiger/Nyanaponika/Hecker. Beyerlein & Steinschulte, Herrnschrot 1997.</ref> Dum juneco Gotamo estis tute ravita pro la paseco de ĉiuj objektoj. Li indikas: ''Kiam mi ankoraŭ vivis en la domo, mi akceptis tion, kio enpaŝis en la konscion tra la kvin sensoj: la [[vidkapablo]]n ĝojigis videblaj staturoj, la [[orelo]]n [[tono]]j, la [[flarkapablo]]n bonodoroj, la [[gusto]]n [[suko]]j, la [[korpo]]n tuŝoj, kiel tio estis bonvena, kara, agrabla kaj dezirata (...) Dum la kvar monatoj de [[pluvo]]-sezono ĉirkaŭis min muzikistinoj kaj mi ne forlasis la palacon. Poste mi ekkonis laŭ vero, kiel estiĝas la sensaj ĝojoj, kio estas [[feliĉo]] kaj [[sufero]] en ili kaj kiel eblas eskapi al ili.''<ref>[http://www.palikanon.com/angutt/a.htm ''Die Lehrreden des Buddha. Die Angereihte Sammlung.'' Anguttara-Nikaya]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Übers. v. [[Nyanatiloka]]. Überarb. und hrsg. von [[Nyanaponika]]. 5. Auflage, J. Kamphausen & Aurum, Bielefeld 1993 (= München 1922/23), ISBN 3-591-08218-X.</ref> Tio, pri kio Gotamo ĉi tie parolas, fariĝis grava aspekto de la doktrino: la paseco de ĉiuj aĵoj malpurigas la ĝojon kaj faras ilin suferplenaj por tiu, kiu vidas ilin. Al la konstato, ke neniaj travivaĵoj kaj aĵoj estas daŭraj, alpaŝis en la junaĝo la ekkono, ke ankaŭ li mem kiel homo estas pasema. En tiu ĉi dorlotita vivo venis al li la ideo: ''"La nesciema homo, kiu estas subigita al maljuneco, malsano, morto, malebla eskapi al ili, estas malbonhumora, terurita kaj abomenigita, kiam li vidas maljunulon, malsanulon, mortinton; sed li ne pensas pri si mem tiam. Sed ankaŭ mi subigas al maljuneco, malsano, morto ne povante eskapi al ili. Ne estus ĝuste, se vidante maljunulojn, malsanulojn, mortintojn mi ne estus malfeliĉa, mi, kiu subigas al maljuneco, malsano, morto ne povante eskapi al ili. Dum mi pripensis tion, malaperis mia ravigo pro juneco, sano kaj vivo."''<ref>''Reden des Buddha. Lehre, Verse, Erzählungen.'' Hrsg. [[Heinz Bechert]]. Herder, Freiburg im Breisgau/Basel/Wien 1993, ISBN 3-451-04112-X.</ref> Kontraŭ la [[percepto|perceptado]] de la [[subjektivismo|subjektiva]] paseco kaj la eskapema karaktero de ĉiuj aĵoj staris spontaneaj travivaĵoj de la interna [[libereco]]: ''"Mi rememoras, ke kiam mia patro [[Ŝudodano]] estis okupita, mi sidis en malvarmiga ombro de [[jamboso]]. Malproksime de malutilaj aĵoj mi atingis (...) ĝojon kaj feliĉon (...)."'' Gotamo ne volis travivi nur hazarde tiajn momentojn, en kiuj jam la paseco de la mondo kaj propraj estuloj ne ludas rolon. Li esperis, ke pro kontrolo kaj fine pro superigo de ĉiu peto li eskapos al sufero, kiujn li sentadis sekve de sopiro je pasemaj ĝojoj: ''"Estis klare al mi: La feliĉo kaj la ĝojo estiĝas en la mondo tra travivaĵoj. Sed estas bedaŭrinde, ke la mondo estas pasema, suferplena subiganta al ŝanĝiĝo. La eskapo el tio estas prirego kaj rezigno pri la peto."''<ref>''Gautamo Buddha: Die vier edlen Wahrheiten. Texte des ursprünglichen Buddhismus.'' Hrsg. [[Klaus Mylius]]. Deutscher Taschenbuch Verlag, München 1985 (dtv klassik 2166).</ref> La emfazo de Gotamo de la paseco de ĉiuj fenomenoj kaj lia sopiro pri ĉeso de la peto malkaŝas nenian rezignon. Li estis male konvinkita, ke malantaŭ la estiĝo kaj pereo estas aliaj, pli valoraj spertoj: ''"Mi sopiris (...) pri tio, kio subigas al leĝo de nasko, maljuniĝado, malsano kaj morto, zorgoj kaj eraroj. Poste mi pripensis: Kial mi klopodas pri tio, kio subigas al tiu ĉi leĝo? Ĉu mi prefere ne klopodu pri tio, kio ne subigas al tiu ĉi leĝo, pri la plej supera paco (...), ĉar mi ekkonis malavantaĝojn de ĉio ĉi?"'' [[Dosiero:LeavingPalace.jpg|eta|250ra|Gotamo estas foriranta el la raĝa palaco, [[Gandaro]], [[2-a jarcento a.K.|2-a]] - [[3-a jarcento a.K.]]]] Gotamo konstatis, ke meze de la familiaj rilatoj kaj la sociaj devoj lia sopiro pri tio, kio ne subigas al la paseco, estas apenaŭ realigebla. Jen mi pripensis: ''"La domo estas malliberejo, malpura loko. [[Ŝramano]]j vivas sub vasta ĉielo. (...) Ĉu mi ne tondu miajn harojn kaj barbojn, vesti min en flavan veston kaj vagadi en senhejman staton?"'' La familio de la raĝo averŝajne konsentis tiujn ĉi planojn nur kondiĉe ke estas heredonto, ĉar Gotamo faris tiun ĉi paŝon nur post la naskiĝo de sia filo [[Rahulo]]: ''"Post ia tempo, mi estis ankoraŭ juna kaj malhelhara, en la plenforta junaĝo, mi lasis kontraŭ la volo de miaj lamentantaj gepatroj tondi miajn harojn kaj barbojn, mi survestis la flavan veston kaj foriris en la senhejman staton."''<ref>''Buddha - Die Reden Gotamo Buddhos. Aus der mittleren Sammlung Majjhimanikayo des Pali-Kanons.'' Übers. V. K.E. Neumann, Edition Lemperz, ISBN 3-933070-86-4.</ref> Laŭ la tradicio Gotamo estis 29-jara en la tempo de sia foriro. Pli poste ankaŭ kreiĝis konata legendo pri tri signoj, kiuj montriĝis al la juna Gotamo, por ke ili montru suferplenecon de la homa ekzistado. La onta budho estis dum siaj amuzigaj veturoj trifoje profunde terurigita pro renkontiĝo kun paseco. Li ekvidis maljunan viron, rompitan, kurbigitan, apogantan sin je help-iriloj, kiel li stumblante tiriĝas, malsana kaj sulkigita. Pli poste li vidas malsanulon, kiu kuŝis malpura pro [[vomado|vomaĵoj]] kaj [[urino]], flegata kaj portata de alia. Fine li estis vid-al-vide al funebra procesio konfrontita kun [[kadavro]]. En interparolo kun sia [[koĉero]] li ekkonis, ke eĉ ne li mem povas eskapi al la maljuneco, malsano kaj morto. Kvankam la raĝo plenumis ĉian deziron de sia filo, por reteni lin, la renkontiĝo kun ŝramano iniciatis lin foriri al senhejmeco<ref>Jones, J.J. (trans.) (1949–56). ''The Mahāvastu'' (3 vols.) in ''Sacred Books of the Buddhists''. London: Luzac & Co. [http://archive.org/details/sacredbooksofbud16londuoft volume1] [http://archive.org/details/sacredbooksofbud18londuoft volume 2] [http://archive.org/details/sacredbooksofbud19londuoft volume 3]</ref>. Eblas, ke tiuj ĉi rakontoj rezultis el la observoj de Gotamo kaj iompostioma konsciado pri la necerteco de la vivo. Li komprenis, ke la lukso, kiun deziris, li kaj liaj parencoj, staras sur necerta fundamento. Sed Gotamo ne estis soligita en siaj sentoj, pri humoro de pereo atestas ankaŭ tio, ke post Gotamo elektis la vojon en la senhejman staton ankaŭ kelkaj el liaj parencoj, inter ili liaj vartistino, duon-gefratoj, filo [[Rahulo]], kuzoj [[Anando]] kaj [[Devadato]]. Multaj, kiuj pli poste pilgrimis kun Gotamo kiel ŝramanoj, estis militistoj, nur kelkaj devenis el la evoluanta komercista kasto, kvankam ĝuste el ĝi poste ekis multnombraj anoj kaj daŭrigantoj de lia movado. La liberiĝo de posedaĵo kaj ligoj montriĝis al Gotamo kaj multaj militistoj kiel alternativo al la libereco en riĉeco kaj potenco, kies paseco estis en tiamaj tempoj sentata pli ol kiam ajn antaŭe<ref>Cousins, LS (1996). "[http://indology.info/papers/cousins The dating of the historical Buddha: a review article] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110226184207/http://indology.info/papers/cousins/ |date=2011-02-26 }}", Journal of the Royal Asiatic Society (Third Series) 6 (1), 57–63</ref>. === La ŝramano Gotamo === [[Dosiero:SeatedBuddha.jpg|eta|La budho Gotamo meditanta. Statuo de ĉirkaŭ la 1-a aŭ 2-a jarcentoj, [[Gandaro]].]] Gotamo serĉadis tion, kio ne subigas al la leĝo de paseco, dum ses jarojn. Inter la senhejmaj pilgrimantoj li renkontiĝis kun diferencaj doktrinoj, ĉar komunaj enhavoj ne estis tio, kio unuigis la ŝramanojn. La unuiganta elemento konsistis en rezigno pri la kasta ordo, posedaĵo kaj devoj de la familia vivo. Aliflanke ili reprezentis kontraŭajn teoriojn kaj praktikojn: ekzistis inter ili orakoloj kaj sorĉistoj, instruistoj liberiĝintaj, filozofoj kaj [[asketismo|asketoj]].<ref>[http://www.welt.de/geschichte/article122309418/Buddha-gut-hundert-Jahre-aelter-als-angenommen.html ''Buddha gut hundert Jahre älter als angenommen''] welt.de, 27. November 2013</ref> Se la maniero de la vivo de [[ŝramano]]j allogis de komence nur unuopajn [[arjoj]]n, jam en la tempo de Gotamo senhejmeco signifis por multaj alternativon al senmoveco de la kasta sistemo. Militisto aŭ komercisto, eĉ kun fortega intereso pri religio, ne povis fariĝi [[brahmano]]. Sed la vojo en ŝramanecon estis libereco kontraŭe al la kasta ordo, kiu devigis ĉiun - ekde la naskiĝo - al apartaj devoj. La stato de ŝramano, en kiun enpaŝis Gotamo, jam delonge ne limiĝis al tiuj, kiuj en sovaĝejo donis sin al ŝramanaj disciplinoj. Arkaikaj praktikoj evoluis en kompleksajn sistemojn kaj ŝramanoj jam antaŭ longe akceptis novajn ideojn, kiuj estis en konflikto kun la devenaj [[dravidoj|dravidaj]] kaj [[arjoj|arjaj]] tradicioj influantaj la brahmanajn filozofiojn.<ref>''Lebte Buddha früher als gedacht?'', in:''Spektrum der Wissenschaft'', Nr. 2, Februar 2014, S. 10.</ref> Ŝramanoj ĝojis pro subteno ĉe la loĝantaro, ĉar ili evoluigis la plej diversajn filozofiajn teoriojn, kiuj klopodis respondi al la plej bazaj ekzistad-demandoj kaj ĉiu tiel povis elekti inter multaj diversaj teorioj laŭ sia persona celo. La ŝramanaj filozofioj tiel tuŝis kaj la plej puran [[materialismo]]n kaj la plej puran [[religio|teismon]].<ref>[http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhism/lifebuddha/3lbud.htm ''Life of the Buddha (Part One) 3. The Naming Ceremony''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160303201131/http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhism/lifebuddha/3lbud.htm |date=2016-03-03 }} Beschreibung der Namensgebung (englisch).</ref> Kiel spekulantaj aŭ skeptikaj teoriistoj allogis Gotamon malmulte la ŝramanoj, kiuj okupiĝis pri prognozado, ensorĉado de spiritoj aŭ per sorĉformuloj. Lia problemo pri paseco de ĉio ekzistanta estis religia problemo. La teismaj aliroj proponis solvon, kiuj ne kontentigis lin. Al la ŝramanoj, kiuj devienigis ĉion de la kreado de la dio [[Iŝvaro]], li respondis: ''"Do surbaze de la kreo de la dio Iŝavaro homoj estus murdistoj, ŝtelistoj, senhontuloj, mensogistoj, denuncistoj, mokistoj, babilemuloj, avaruloj, maliculoj kaj miskredantoj."''<ref>Ryutaro Tsuchida: ''Die Genealogie des Buddha und seiner Vorfahren''; in: ''The Dating of the Historical Buddha'', Teil 1, S. 110–112.</ref> Gotamo suferis pro la paseco kaj tiu ĉi stato ne postulis klarigon, sed spertojn, kiuj montrus el ĝi la vojon. Kelkaj ŝramanoj proponis doktrinojn pri liberiĝo, kiuj promesis tiajn spertojn. Ili eliris el la ideo de [[renaskiĝo]], laŭ kiu la morto de ĉiu estulo kondukas al nova naskiĝo. Por tiuj ĉi instruistoj de liberiĝo staris homaj faroj kaj nefarado meze de atentocentro. Nur se ĉi tie estas libereco de faro, kiu estas difinata per nenio antaŭa, estas pensebla eskapo el la cirkulado de naskiĝo kaj morto. Gotamo aliĝis al [[Arad Kalam]] kaj [[Udraka Ramaputra]], du instruistoj de liberiĝo, kiuj asertis: ''"Mia doktrino estas tia, ke la prudenta homo rapide komprenos ĝin kaj mem povas fariĝi majstro."'' La vojo de Arad Kalam devis konduki en sferon de nenio. Ankoraŭ pluen iris Udraka Ramaputra, kies metodo kondukis al lima sfero de perceptado kaj neperceptado, al stato, dum kiu malaperas ankaŭ konscio, ke homo antaŭe perceptis (temas pri meditaj statoj nomataj pli poste en budhismo kiel ''arupo [[djano]]'').<ref>Harry Falk: ''Schrift im alten Indien: ein Forschungsbericht mit Anmerkungen.'' Band 56 von Script Oralia, Gunter Narr Verlag, Tübingen 1993, ISBN 3-8233-4271-1, S. 108</ref> Kiel oni tradicie raportas, Gotamo post mallonga tempo efektigis la doktrinon de tiuj ĉi ŝramanoj, kaj pro tio ili proponis al li gvidantan postenon en siaj komunumoj. Gotamo akceptis tiajn esceptajn psikajn statojn, kiuj ekzistis dum retiriĝo de lastaj restoj de [[subjekto|subjekteco]], sed ne kiel vojon el [[renaskiĝo]]. Post tiuj ĉi spertoj Gotamo troviĝis inter la ŝramanoj, kiuj volis atingi la liberiĝon el renaskiĝo aŭ pli bonan postenon en hierarkio de estuloj de ekstremaj asketoj. Kelkaj esperis, ke pro severa akcepto de bestaj normoj de vivado ili renaskiĝos inter la dioj: hundaj asketoj grimpis kvarpiede, ili kaŭriĝis dormonte kaj ili manĝis nur kuŝante sur la tero. Ili imitis ankaŭ aliajn bestojn esperante, ke humiliĝo dumvive kondukas mortinte al ascendo. Gotamo eble dumtempe provis ion similan, ĉar li diris: ''"Mi iradis al brutarejoj, kiam la paŝtistoj estis for, mi vivtenis min per [[ekskremento]]j de junaj, suĉantaj bovidoj. Mi manĝis ankaŭ nedigestitajn restaĵojn el miaj [[fekaĵo]]j."''<ref>[http://www.palikanon.com/digha/d16_6.htm#16.6.2 Dígha Nikáya (DN 16.6.2), Maháparinibbána Sutta]</ref> [[Dosiero:EmaciatedBuddha.JPG|250ra|eta|La budho Gotamo kiel severa [[ŝramano]].]] Aliaj asketaj imagoj kredis, ke per malŝato de la pasema korpo oni atingos liberiĝon de daŭra [[ĝivao]], kiu estas ligita kun la korpo. Gotamo provis ankaŭ tiun ĉi vojon. ''"Tia estis mia sufero: mi kuradis nuda (...). El multjara malpuraĵo sur mia korpo fariĝis tavolo kvazaŭ sur stumpo de arbo. Mi ne pensis pri tio, por ke mi purigu min aŭ lasu purigi min de la malpuraĵo."'' Li mem eble ekvojaĝis al disvojiĝo, ĉar en la mondo de ŝramanoj, riĉa je apartaĵoj, li renkontiĝis kun moko. ''"Mi iris al sepultejo kaj faris liton el ostoj. Jen venis la paŝtistoj kaj kraĉis sur min, [[urinado|urinis]] sur min ĵetante sur min fekaĵojn kaj puŝante kulmojn de herbo en miajn orelojn."''<ref>[http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/dn/dn.16.1-6.vaji.html#t-58 Maha-parinibbana Sutta, Translated from the Pali by Sister Vajira & Francis Story]: Hier sind ''compounded'' und ''compounded things'' wichtige Begriffe.</ref> Laŭ priskriboj de la ekzercoj de Gotamo, kiujn li faris fine de sia serĉado, eblas dedukti, ke temis ĝuste pri [[ĝajnismo|ĝajnismaj]] aŭ tiudirekten inspirataj ekzercoj. Laŭ ĝajnismo kondukas al malbona renaskiĝo ankaŭ neintencaj faroj kiel ekz. hazarda surtreto de insekto. La liberigon eblas atingi nur per elimino de ĉiuj negativaj faroj eĉ de tiaj neintencaj. La anoj de ĝajnismo tial klopodis kontroli ĉiujn korpajn movojn, ankaŭ Gautama subiĝis al tiu ĉi disciplino. ''Mi surtretis atenteme rimarkante plena de kunsento eĉ kun akvoguto, por ke mi ne vundu nek minimumajn estulojn, kiuj ĉi tien erarvagis.''<ref>[http://www.palikanon.com/digha/d16_3.htm#16.3.6 Dígha Nikáya (DN 16.3.6), Maháparinibbána Sutta]</ref> Ĝajnistoj ankaŭ dediĉis sin al praktikoj subpremantaj la vivgravajn korpajn funkciojn. Gotamo ekzercis retenadon de [[spiro]] per la [[nazo]] aŭ per la [[buŝo]], kiel eble plej longe. Li priskribis, kiel tiu ĉi ekzercado kondukis al sento, ke la [[aero]] fluas tra lia [[orelo]]. Kiam li sukcesis teni kontrolon super tiu ĉi proceso, ŝajnis al li, ke la aero eliris el la [[mano]]j kaj la [[kruro]]j. ''"La provoj kondukis al [[doloro]]j, kvazaŭ iu forta viro borus per [[ponardo]] la [[kranio]]n (...), kvazaŭ buĉisto distranĉus per [[tranĉilo]] la [[ventro]]n (...), kvazaŭ du fortaj viroj ĵetus min en kavon kun arda karbo."''<ref>Jones, J.J. (trans.) (1949–56). The Mahāvastu (3 vols.) in Sacred Books of the Buddhists. London: Luzac & Co. [http://archive.org/details/sacredbooksofbud16londuoft vol. 1], [http://archive.org/details/sacredbooksofbud18londuoft vol. 2], [http://archive.org/details/sacredbooksofbud19londuoft vol. 3]</ref> Simile ankaŭ Gotamo komencis redukti sian [[manĝo]]n al minimuma kvanto. Li tre maldikiĝis pro modesta [[nutraĵo]]. ''"Kiam mi volis tuŝi la [[haŭto]]n de sia ventro, mi palptrovis [[vertebro]]jn; kiam mi volis tuŝi la vertebrojn, mi palptrovis la haŭton de ventro. Tiel senpere aliĝis pro la modesta nutraĵo mia ventro al la vertebroj. Kiam mi volis malpleniĝi, mi renversiĝis pro malforteco antaŭen. Kiam mi frotis per la mano miajn membrojn, por ke mi plifortigu la korpon, elfaladis sekve de la modesta nutraĵo la [[haro]]jn desur la korpo, liberigitaj el radiketoj.''<ref>Michael Carrithers: ''Der Buddha. Eine Einführung.'' („The Buddha“) Reclam, Ditzingen 1996, ISBN 3-15-003941-X (mit einem Essay von [[Günther Debon]])</ref> La rigoroza ekzercado de Gotamo farigis el li modelon por la ceteraj asketoj. Akompanis lin kvin ŝramanoj - [[Kaŭndinjo]], [[Badriko]], [[Vaŝpo]], [[Mahanamano]] kaj [[Aŝvaĝito]], kiuj pensis: ''"Se la ŝramano Gotamo trovos la veron, li sciigos nin pri tio."'' Sed Gotamo dubis pri la komencita vojo. Kvankam li estis certa, ke li surprenis la plej mallongan suferon, <!--kian kiam la ŝramano subiĝis, ??? nekomprenebla subfrazo-->li ne sentis sin pli proksime al sia celo. Proksime de morto, kien alkondukis lin la [[fasto]], li estis konfrontita kun la paseco de la korpo, eĉ ne sentante la sopiratan sperton de liberiĝo. La vojo de asketo ŝajnis esti sensenca. Pli poste Gotamo diris pri la memsuferigo al la ĝajnistoj, ke eblas ĝin dum neniaj cirkonstancoj kontentige kaŭzigi: ''"Se la [[feliĉo]] kaj la [[sufero]] dependas de la faroj en la pasintaj [[vivo]]j, la ĝajnistoj estis antaŭe [[krimulo]]j, ĉar ili nun tiom suferas. Se la ĝojon kaj la suferon difinas kreinto, tio estis malbona kreinto, kiu kreis la ĝajnistojn. Se la [[ĝojo]] kaj la sufero dependas de hazardo, renkontis la ĝajnistojn malbona renaskiĝo. Se la ĝojo kaj la sufero dependas de klopodo en tiu ĉi vivo, estas la klopodo de ĝajnistoj en tiu ĉi vivo malbona."'' Gotamo decidis denove normale manĝi kaj tial li ĉesis esti modelo por siaj kvin kunuloj. Ili ne ekkomprenis la ŝanĝon en lia pensado kaj forlasis lin.<ref>[[Thích Nhất Hạnh]]: ''Wie Siddhartha zum Buddha wurde. Eine Einführung in den Buddhismus.'' Theseus-Verlag, ISBN 978-3-4233407-3-1.</ref> La forturniĝo de la asketoj estis post la decido fariĝi ŝramano la dua granda turniĝpunkto en la vivo de Gotamo. Same kiel li adiaŭis la lukson, kiu proponis al li prosperon en la domo de la raĝo, li forlasis nun la suferplenajn praktikojn de la ŝramanoj, serĉantaj la savon. Lia celo fariĝis meza vojo el la sufero de paseco, kiu evitas al ekstremoj de la profana vivo kaj rezignado.<ref>Hans Wolfgang Schumann: ''Der historische Buddha. Leben und Lehre des Gotama.'' Hugendubel, München 2004, ISBN 3-89631-439-4.</ref> === [[Vekiĝo (Budhismo)|Vekiĝo]] === [[Dosiero:Central Asian Buddhist Monks.jpeg|eta|250ra|[[Fresko]] el la [[9-a jarcento]] el [[meza Azio]] bildiganta du [[Bikŝuo|bikŝuojn]].]] La [[ŝramano]], serĉanta la savon, vivis por la momento, kiam li sentos sin liberigita de la renaskiĝado kaj ne plu suferanta pro la paseco. La malkovro de la meza vojo de Gotamo estas [[vekiĝo (budhismo)|vekiĝo]], li mem estas ekde tiu tempo nomata la vekiĝinta [[budho]]. Tio signifas, ke li leviĝis el sonĝa ekzistado de homo, balanciĝanta inter la ĝojo kaj mizero de la paseco.<ref>Ulrich Schneider: ''Der Buddhismus. Eine Einführung.'' 4. Aufl. Primus Verlag, Darmstadt 1997, ISBN 3-89678-501-X.</ref> Gotamo onidire venis al la [[vekiĝo (budhismo)|vekiĝo]] iun tago. Dum sia serĉado Gautama vagadis en la lando [[Magadha]] de loko al loko kaj li iris ĝis la proksimeco de la fortikaĵo Uruvela. ''"Tie mi vidis belan lokon, trankvilan [[bosko]]n kun travidebla [[rivero]], konvena al baniĝado. Li haltis ĉe la rivero Neranĝara en la ĉirkaŭaĵo de la nuntempa vilaĝo [[Bodgajo]], maldikiĝinta pro fasto kaj konfrontata al [[morto]]."'' La priskribo personigas la morton kiel [[Marao]] ("morto"), la figuron, kiu ĵaluzie gardas, por ke la estuloj restu subigitaj al la morto pro la cirkulado de renaskiĝo (samutpada). Kiel Gotamo indikas, Marao parolis al li: ''"Maldike kaj malbele vi aspektas, proksime de morto. Miloj da viaj partoj estas jam mortaj, nur unu ankoraŭ vivas."'' Marao proponis savi lin, kiam li rezignos pri sia klopodo, sed Gotamo persistis en la serĉado de elirpunkto el la cirkulado de renaskiĝo kaj morto. Kiam Mara cedis, Gotamo ekkonis, ke la tuta memsuferigado kondukis al nenio. Li demandis, ĉu eblas ankoraŭ alia vojo, kaj li trovis la respondon en rememoro pri travivaĵo el la junaĝo. La okazintaĵo, kiun li rememoris, ludis verŝajne gravan rolon en lia evoluo al la vojo de [[ŝramano]]: ''"Kiam mia [[Ŝakjoj|ŝakja]] patro estis okupita, mi sidis en malvarmiga ombro de jamboso. Malproksime de la petoj, malproksime de nesaveblaj aferoj mi atingis la unuan mergiĝon (...) konsistanta en ĝojo kaj feliĉo (...). Sekve de tiu ĉi rememoro mi sciis: tio ĉi estas la vera vojo al vekiĝo."''<ref>Hajime Nakamura: ''Indian Buddhism: a survey with bibliographical notes. Motilal Banarsidass.'' 1980, ISBN 978-81-208-0272-8.</ref> Tiel montriĝis alternativo de asketo, kiu kondukis al la decido interrompi la faston. Gotamo tuj plifortiĝis per [[rizo]] kun [[lakto]], kiun proponis al la maldikiĝinta asketo preteriranta [[Suĝato]], virino el proksima vilaĝo. Reakirintaj fortojn li okupiĝis dum la resto de la tago per nova maniero de ekzercado, kiun montris al li lia memoro.<ref>Oliver Freiberger, Christoph Kleine: ''Buddhismus. Handbuch und kritische Einführung.'' Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2011. ISBN 978-3-525-50004-0.</ref> La liberigita humoro de la travivaĵo el juneco estis en malharmonio kun la ĝisnuna sufero pro fasto kaj la retenado de spiro. Gotamo, kiu vivis kun ideologio, ke nuntempa suferado kondukas al la estonta feliĉo, unue dubis pri la vojo, kunigita kun ĝojaj perceptoj. Li timis feliĉan senton, sed fine li akceptis ĝin, ĉar tial li estis malproksime de la petoj kaj la nesaveblaj aferoj.<ref>[[Edward Conze]]: ''Der Buddhismus. Wesen und Entwicklung.'' ("Buddhism. Its essence and development"). 10. Aufl. Kohlhammer, Berlin et al. 1995, ISBN 3-17-013505-8 (Kohlhammer-Taschenbücher; 5).</ref> Inter la praktiko de Gotamo dum ses asketaj jaroj kaj la vojo, kiun montris la rememoro, estis principa diferenco. La doktrinoj pri liberiĝo postulis penegan ŝanĝon de ĉeestaj kondiĉoj de homo per subpremado de naturaj funkcioj kiel la spirado kaj la akcepto de nutraĵoj, la disciplino de korpo aŭ alvoko de esceptaj psikaj statoj. La travivaĵo de Gotamo el sia juneco esprimiĝis kontraŭe, ke nenio estu ŝanĝenda, ke oni klopodu pri nenio. Tio estis restado en la malvarmiga ombro de jamboso, do sur agrabla loko, malproksime de [[avido|petoj]], t.e. en la stato de feliĉo sendezira. Gotamo sidis, kontenta pron tio, kio ĝuste estis. Li perceptis tion, nenion pli li deziris, li volis nenion ŝanĝi pri la tiama momento. Oni koncentriĝu nur al la senpera situacio, limiĝu al simpla observado de la ekzistado mem, de siaj sidado, spirado, momenta pensado kaj sentado. Gotamo laŭ sia rememoro provis denove percepti per tiu ĉi maniero sendezira. Okazis dum tio interna travivaĵo, kiun li priskribis kiel proceso de kvar enmergiĝoj (''[[djano]]j'').<ref>[[Volker Zotz]]: ''Buddha mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten'' (rowohlts monographien; 50477). 6. Aufl. Rowohlt, Reinbek 2001, ISBN 3-499-50477-4.</ref> La unua enmerĝo (''[[djano]]''), kiu respondis al la travivaĵo el rememoro, estis stato [[avido|senpeta]], do sen deziro ŝanĝi la momenton. La pensoj kuniĝis kun senpera perceptado: se la objekto de perceptado estis la spirado, la pensoj ĉirkaŭflugis ĉirkaŭ tiu ĉi proceso kaj registris la unuopajn enspirojn kaj elspirojn. Tiu ĉi nedeviga akcepto de reflektado en la ekzercado estis nova. Al la asketa vojo apartenis haltigi apud la ceteraj internaj funkcioj ankaŭ la pensadon; Gotamo indikis pri la tempo de sia serĉado: ''"Mi premis la [[dento]]jn, mi premis la [[lango]]n sur la [[palato]]n kaj haltigis la pensadon, mi subpremis kaj sufokigis ĝin. La [[ŝvito]] fluegis de sur la [[ŝultro]]j, kvazaŭ forta viro prenus pli malfortan homon je la kapo kaj la ŝultroj. Malsame al tiu ĉi dolora progreso, en la nova ekzercado aperis feliĉa korpa sento kaj ĝojaj [[emocio]]j."'' Gotamo poste spertis, kiel la pensado post ia tempo trankviligis lin, se li restis en tia trankvila kaj koncentriĝa stato. Venis la interna trankviliĝo, plie akompanata de sento de feliĉo kaj ĝojo. Tion ĉi li indikis kiel la duan enmerĝon.<ref>[[Aŝvagoŝo]]: ''The life of the Buddha. A Poem.'' University Press, New York 2008, ISBN 978-0-8147-6216-5.</ref> La tria enmerĝo markiĝas per egaleco: Gotamo daŭrigis atentemon al tio, kio okazis. Nerompita per pensoj aŭ deziroj, li simple perceptis. La ĝojaj emocioj dume foriris, dum la korpa sento de feliĉo restis plu. [[Dosiero:Sermon in the Deer Park depicted at Wat Chedi Liem-KayEss-1.jpeg|eta|250ra|La unua interpretado de [[dharmo|darmo]] de la budho Gotamo, pentraĵo el tajlanda [[Bikŝuo|bikŝuejo]] ''Wat Chedi Liem''.]] Fine li postlasis antaŭ tion ĉi, por ke en la kvara enmerĝo li spertu staton, kiu markis sin nur per egaleco kaj pura ekzistado en la ĉeesto: li simple perceptis, kio estis. Nek la pensoj, nek la atendado, nek la doloro, nek la ĝojoj malpurigis lian perceptadon de la momento. Dumtage Gotamo dediĉis sin al tiuj ĉi absorboj. La pensado aŭ la sentado de feliĉo, kontraŭ kiuj li batalis kiel asketo, por ke li ne ligu sin al la mondo kaj la [[reesto]], fariĝis liaj motivigantaj faktoroj. Iom post iom en la paso de absorbo sensignifiĝis kaj liberigis la lokon al la koncentriĝinta stato de pura observado. Vespere Gotamo sidiĝis kun krucigitaj kruroj sub arbon kaj promesis, ke li ne leviĝos antaŭ ol li atingos liberiĝon. Jen ankoraŭ unufoje alpaŝis al li [[Marao]], la morto. Al miriga demando, kial Gotamo ne timas ĝin, ĝi ricevis respondon, ke danke al afableco kaj aliaj honorecoj, kiujn Gotamo praktikis en pasinta vivo, li iĝis kuraĝa. Kiam Marao dubis kaj volis scii, kiu povus pruvatesti tiajn ĉi aferojn, Gotamo diris: ''"Tiu ĉi vasta lando estu mia atestanto per tio, ke ĝi ektremu sesfoje per sep ektremoj."'' Kaj tuj leviĝis ŝtormiga [[tertremo]]. Tiu ĉi legendo kondukis al ofta bildigado de Gotamo en arto: li sidas kaj per la dekstra mano tuŝas la teron, per kiu li tiel alvokas la atestanton. La tradicio levis la mitan informon pri la triumfo super Marao super rakontado pri la vekiĝo, ĉar la liberiĝo el la renaskiĝado signifas samtempe venkon super la morton, kiu montriĝas kiel alia flanko de la naskiĝo. Per la kvara enmerĝo Gotamo akiris kapablon esti perfekte en la estanteco, eĉ ne klopodante tion per pensoj aŭ petoj. Kiam noktiĝis, li koncentriĝis pri elirpunkto de ĉiuj sciencoj pri la liberiĝo, pri sia enplektiĝo en cirkuladon de renaskiĝado kaj tiel li kaŭzis la vekiĝon. Per tio, ke li celis sian atentemon al ĉeestigo de la antaŭaj ekzistadoj, enpaŝis iom post iom en lian konscion [[biografio]]j de la pasintaj vivoj: ''"Tie mi vivis en tiu ĉi familio. Tiaj estis mia stato, profesio, feliĉo kaj doloro. Tia estis mia morto, kaj kiam mi mortis tie, mi renaskiĝis denove ĉi tie."'' Fine li konsciis centmilojn de antaŭaj vivoj kaj lia rememoro tuŝis ĝis la komenco de tiu ĉi mondo en antaŭe ekzistantaj mondoj. Li vidis, ke la mondoj tiel, kiel la vivoj, sekvas unu post la alia, en senfina pereado kaj estiĝado. Poste Gotamo turniĝis al la leĝoj de [[reesto]]. Li observis malaperadon kaj aperadon de estuloj, por ke li ekkonu, kiel la estuloj, kiuj en la pensoj, vortoj kaj faroj kondutis malbone, ''(...) venas mortinte en la suban mondon, dume tiuj, kiuj faris bonon, ricevis pli favoran [[reesto]]n.'' Gotamo vidis, kiel homoj per siaj faroj ([[karmo]]) kontribuas al la paso de propra sorto kaj laŭ tio ili estas en la cirkulado de renaskiĝado subigitaj al senĉesa ascendo kaj descendo. Fine Gotamo ekcelis sian atentemon al eliro el la cirkulado de renaskiĝado, al neniigo de malpurigaĵoj, kiel li markis tion en la ĝajnisma terminologio. [[Ĝajnismo|Ĝajnistoj]] klarigis la rilaton de daŭra [[ĝivao]] al pasemaj korpoj tiel, ke en la ĝivo enfluas dum la korpaj faroj fajnaj materialaj substancoj, kiuj ligas lin al la mondo. La neniigo de tiuj ĉi malpurigaĵoj (''asrava'') tial estis la liberigo de ĝivao el la renaskiĝado. Gotamo jam rezignis pri la klopodo haltigi influojn per subpremo de faroj. Li superis la renaskiĝon per ekkono de la vero. La tradiciaj budhismaj tekstoj parolas pri [[kvar noblaj veroj]] kiel pri esenco de la doktrino de Gotamo: ''Tio ĉi estas doloro, tio ĉi estas estiĝo de la doloro, tio ĉi estas pereo de la doloro, tio ĉi estas pado, kondukanta al la pereo de doloro.'' La ideo, ke la senpera kaj koncentriĝinta observado de la afero senvualigos kaŝitajn kondiĉojn kaj principojn, fariĝis baza opinio de [[budhismo]]. Kiam li ekkonis la vivon kiel sinsekvon de la naskiĝo kaj la morto, la leĝoj, kiuj estas ties bazo kaj elirpunkto, Gotamo sciis: ''La cirkulado de renaskiĝo estas finita.'' Okulfrapa pri la priskribado de la vekiĝo estas tio, ke ni trovos ĉi tie eĉ ne vorton pri la liberiĝo de [[ĝivao]] aŭ [[atmano]] el la renaskiĝado. Tio ne signifas, ke Gotamo estus malkovrinta malantaŭ la pasema mondo ion daŭran. Ĝuste tiu ĉi pasemo kreis enhavon de la vekiĝo, la proceson de la renaskiĝado, pereado kaj estiĝado de mondoj. Nek la [[kvar noblaj veroj]] kiel la vojo el la renaskiĝado kaj la celo ne parolas pri trovo de io daŭra, sed pri la pereo de doloro. Tiel precipe diferenciĝis ne nur la vojo, kiun Gotamo elektis, sed ankaŭ ties celo de aliaj hindaj instruistoj de la liberiĝo. Dum sep tagoj, kiuj sekvis post la vekiĝo, Gotamo pripensis pri tio, kion li travivis. Li trovis novan klarigon de la renaskiĝo, kiu respondis al lia nova sperto: Ne neŝanĝema ĝivao aŭ atmano vagadas en diversaj korpoj per la morto kaj la renaskiĝo, prefere proceso de la ekzistado sen la komenco kaj sen la fino alportas senĉese novajn formojn. Tio, kio kunigas la sinsekvajn sekvantajn vivojn, ne estas neŝanĝema principo, sed seninterrompa paso, en kiu estiĝas unu pasema estulo post la alia. La estiĝo kaj la pereo de formoj dum tio ne estas libervola; ĝi efektiviĝas laŭ leĝoj, ke la kvalito de la ĉeestaj faroj (''[[karmo]]'') formas la farojn de la estonta vivo. Tiujn ĉi koneksojn Gotamo resumis nokte la sepan tagon post la vekiĝo en instrukcion pri [[dependa ekesto]], en sian klarigon de la proceso de renaskiĝado, kiu fariĝis kerno de filozofia doktrino de budhismo. La duan tagon post la vekiĝo preteriris [[bramano]]. Gotamo instruis lin pri tio, kio farigas el homo la ĝustan brahmanon, nome ne la naskiĝo en la [[varno]], sed la superigo de la malbono en si. Ŝajnas, kvazaŭ la tradicio volus per tio en la informo pri la vekiĝo lasi eksoni la gvidigan ideon de plua agado de Gotamo: ''Ne validas privilegio de naskiĝo, sed nur propra klopodo.'' La trian semajnon seninterrompe pluvis. Gotamo sidis en la [[pluvo]] kaj [[vento]]. Sed la mito montras, kiel aktiveco de la mondo ne povas distri Gautamon: [[Muĉalindo]], la raĝo de la [[nago]]j, la naturspiritoj kun [[serpento|serpenta]] aspekto, ŝirmis Gotamon antaŭ torento de akvo. Ŝatata elemento de budhisma arto fariĝis motivo, kiel raĝo [[nago]] kun krono de siaj sep kapoj protektas Gautamon. Post la [[ŝtormo]] venis sur la vojo komerca [[karavano]]. Du komercistoj, [[Trapuŝo kaj Baliko]], proponis al Gotamo sian plej bonan manĝaĵon, por ke li plifortigu sin. Lia personeco tiel efikis je ili, ke antaŭ ol ili vojaĝis pluen, ili proklamis sin spontanee kiel liaj lernantoj. Gotamo ĝis nun ne pensis pri tio, ke li dividu sin kun siaj ekkonoj kun aliaj. Sed la renkontiĝo kun la komercistoj alportis demandon, ĉu li estus transdononta la malkovritaĵojn plu. Li dubis, ĉu liaj spertoj estus kompreneblaj al la ceteraj: ''Se mi predikus doktrinon kaj ne estus komprenita, tio alportus al mi (sensencan) penegon kaj elĉerpiĝon.'' Brahmano Svajampati, la potenca dio, perceptis en sia ĉiela mondo tiujn ĉi pensojn kaj aperis antaŭ Gotamo ''"kun rapideco, kun kia la forta viro etendos sian brakon"''. En gesto de profunda estimo la dio nudigis la brakon, surgenuiĝis kaj petis Gautamon, por ke li heroldu sian doktrinon. Eĉ se devus esti nur malgranda kvanto de tiuj, kiuj ekkomprenus, li devus faronta tion pro ili. Tiu ĉi epizodo dokumentas la opinion de Gaŭtamo, ke la dioj estas nur pasemaj estuloj en la cirkulado de [[reesto]], eĉ kiam ilia potenco estas pli granda kaj ilia vivo pli longa ol la potenco kaj vivo de homo. Ĉar la Budho venis super la estiĝado kaj pereado, li estas adorata kiel ''"instruisto de dioj kaj homoj"''. Gotamo plenumis la peton de dio per eldiraĵo: ''"La pordego de senmorteco estu malfermita, kiu havas orelojn, aŭdu kaj fidu!"'' Li volis unue sciigi siajn ekkonojn al la eksaj instruistoj Arad Kalam kaj Udrak Ramaputro, sed la dioj informis lin, ke ambaŭ jam mortis. Li do decidiĝis, ke li iros en Benareson, por ke li trovu kvin kunulojn, kiuj antaŭ unu monato forlasis lin. Survoje li renkontiĝis kun Upaga, la asketula [[ŝramano]], kiu ravigeme demandis: ''"Viaj trajtoj brilas per klara trankvilo (...) Kiu estis via majstro, kies doktrinon vi sekvas?"'' Kiam Gotamo respondis, ke li mem trovis la vojon al la vekiĝo kaj neniu en la Tero kaj inter la dioj ne egaliĝos al li, tio estis por la asketulo evidente tro. Li kapbalancis kaj iris tra sia vojo. La epizodo montras miskomprenon, kun kiu la novaj ekkonoj de Gotamo devis kunpuŝiĝi en rondoj de la tradiciaj ŝramanoj. [[Dosiero:Astasahasrika Prajnaparamita Buddha Parinirvana.jpeg|eta|Pentraĵo de la [[parinirvano]] de la budho Gotamo en la ''Sutro de la perfektiĝo de la saĝeco en ok mil linioj'' en Sanskrito (''Aṣṭasāhasrikā Prajñāpāramitā Sūtra''), [[Nalando]], [[Biharo]], Barato, ĉirkaŭ 700-1100 p.K.]] En gazela parko Isipatano, hodiaŭa [[Sarnato]], apud [[Varanasio]], li retrovis siajn kvin eksajn kunulojn. Kiam ili de malproksime ekvidis lin, ili interkonsentiĝis, ke Gaŭtamon, kiu ĉesis fasti sin, neniel estiminde bonvenigos. Sed kiam li venis pli proksimen, ili ja proponis al li lokon por eksidi kaj akvon. Sinsekvo de vortoj, kiujn li parolis al ili, servas al budhisma prezento kiel bazo de la tradicio. Gotamo eliradis el la komuna pasinteco, por ke li klarigu, ke antaŭe praktikata asketo estis same ekstrema kiel la vivo pro la ĝuoj, kiu forlasis la ŝramanon. Gotamo klarigis al siaj aŭskultantoj la mezan vojon en formo de [[nobla okobla vojo]], la praktiko, kiu enhavas ĉiujn terenojn de la vivo kaj ensumigas elementojn de kompreno, pensado, parolon, traktado, vivon, klopodon, atentemon, koncentriĝon. Li markis tiun ĉi padon kiel la kvaran el la [[kvar noblaj veroj]], kiun li trovis en lasta fazo de la vekiĝo. La unua vero priskribas ekzistad-situacion de homo: ''naskiĝo, maljuniĝado, malsano, mortado estas suferoj; malĝojo, lamentado, doloro, malkontento kaj maltrankvilo estas suferoj; kunigo kun malagrabla, apartigo de agrabla estas suferoj (...).'' La dua vero demandas al estiĝo de la sufero: ''Tio estas tiu soifo, kiu kondukas al la nova renaskiĝo, akompanata de ĝuo kaj apetito, jen tie jen tie ĝojanta pro io, nome la soifo pri sensa ĝojo, la soifo pri la vivo (...).'' Tio ĉi estas (la tria) nobla vero pri pereo de la sufero: ''Tio estas pereo de la soifo per ties perfekta neniigo.'' Tio efektiviĝos helpe de [[nobla okobla vojo]]. Kiam Gaŭtamo estis fininta la unua prezenton (''dharmaĉakrapavatana sutro - ekturnigo de rado de scienco'') al liaj eksaj kvin kunuloj, [[Kaŭndinjo]] atingis la unuan gradon de vekiĝo, pli poste sekvis lin ankaŭ la ceteraj kvar asketuloj. Ili fariĝis tiel bazo de [[bikŝuo|bikŝua]] komunumo de ''[[samgo]]''. La nobla dosktrino estis transdonita, ekturniĝis rado de la [[darmo]] (''[[darmorado]]''). === Instruisto de dioj kaj homoj === En la unuaj semajnoj post la vekiĝo estis apenaŭ antaŭsenteble, ke el la malgranda trupo de ŝramanoj de Gotamo en Gazela parko Isipatana estiĝos movado kun la monda eĥo. Sed la okazintaĵoj rakontas, kiel Gotamo reakiris Trapusa-on, Bhallika-on kaj la kvin ŝramanojn kaj kio estis la tipa por la estontaj sukcesoj: liaj instruista agado kaj eminenta argumentado alkondukis al li pluajn samideanojn. Apenaŭ troviĝos temo, kiun Gotamo dum 45 jaroj inter la vekiĝo kaj sia morto ne tuŝus. La ŝramanoj en la senhejma stato vidis lin precipe kiel instruiston de la liberiĝo, kiu per siaj faroj al la ekzercado de absorbado montris la elirpunkton el la cirkulado de renaskiĝo. Sed per tio lia agado ne elĉerpiĝis. Li servis al homoj de ĉiuj tavoloj kiel konsilanto, kiu okupiĝis per ĉiuj penseblaj temoj ekde la devoj de reganto tra la leĝoj de la monda historio ĝis la konduto en geedzeco kaj familio, ekde la ĝusta manipulado kun posedaĵo tra la mondoj de dioj ĝis la purigado de dentoj. La vojaĝado de Gotamo kaj prezentado de lia doktrino, kiu daŭris longajn dekjarojn, ne restis sen sekvoj en lia sano. En la okdeka jaro de lia vivo la venanta malforteco estis senĉese pli videbla. Post manĝo ĉe sia samideano, forĝisto Ĉunda, Gotamo grave malsaniĝis. Li suferis fortajn dolorojn kun klara konscio kaj ne lasis influi per ili sian menson. En bosko apud Kuŝinagari Gotamo lasis establi lokon, kie li volis morti kaj ekkuŝis ''"kun klara konscio sur la dekstran flankon, simila al leono, kun unu kruro trans la alia".'' [[Anando]], la amiko de Gotamo, estis profunde malbonhumora kaj ploris. Sed Gotamo kvietigis lin per tiuj ĉi vortoj: ''"Ananda, ne malĝoju, ne lamentu, jam antaŭe mi ja diris, ke ĉio, kio estas al homo kara, devas perei, devas ĉesi, ne povas persisti por eterne. Kiel povus okazi, ke tio, kio estiĝis, kio leviĝis, ne disfalus? Tio ne eblas."'' Post la morto de Gotamo lia korpo estis bruligita sur ŝtiparumo kaj post la bruligo de kadavro okazis disputo inter delegitaroj de diversaj ŝtatoj, kiuj intertempe venis. Ĉiu el ili metis pretendon al la [[relikvo]]j en [[cindro]], por ke ĝi konstruu monumenton por ili. Unu el la ĉeestantaj brahmanoj, Drona, opiniis, ke ne estas ĝuste disputi pri la ostoj de viro, kiu instruis pacamemon. Fine estis decidite dividi la relikvojn kaj establi tombŝtonojn ([[stupao]]jn) omaĝe al la memoro pri Gotamo en diversaj regionoj<ref>[[Hermann Hesse]]: ''[[Siddhartha (Hesse)|Siddhartha. Eine indische Dichtung]].'' Suhrkamp, Frankfurt/M. 1987, ISBN 3-518-36682-3 (Nachdr. d. Ausg. Berlin 1922).</ref>. [[Ŝariputro]] (sanskrite शारिपुत्र, Śāriputra aŭ palie सारिपुत्त, Sāriputta) kaj [[Maŭdgaljajano]] (sanskrite मौद्गल्यायन, Maudgalyāyana; palie मोग्गल्लान, Moggallāna), ankaŭ konata kiel Mahāmaudgalyāyana aŭ Mahāmoggallāna, estis du el la du ĉefaj viraj disĉiploj de la Budho. [[Mahakaŝjapo]] estis unu el la ĉefaj disĉiploj de la budho Gotamo kaj partoprenis kaj gvidis la unuan budhisman koncilion. Laŭ la budho Gotamo, li estis la suprema en asketaj praktikoj el la bikŝuoj. == Literaturo == La "[[Ĝatakoj]]" (sanskrite जातक, Jātaka, Rakontoj de naskiĝoj) estas vasta korpo de literaturo el Barato, pri la pasintaj naskiĝoj de budho Gaŭtamo en kaj homa kaj besta formo. == La Budho en aliaj religioj == === Hinduismo === Laŭ la Bagavata [[purano]] 1.3.24 (Śrimad-Bhagavata) la budho Gotamo estas la naŭa [[avataro]] de [[Viŝnuo]], kiu volis forturni la hindan popolon de tiam tre ŝatataj bestaj oferoj. Tial li instruis pri la nevundado ([[ahimsa]]) al la vivaj estuloj (tiu ĉi principo estas jam konata el la [[Upaniŝadoj]]). La identeco de tiu ĉi budho kun la budho Gotamo estas disputebla. Pli verŝajne estas, ke temas pri budho el iu el antaŭaj [[jugo]]j. Tiu ĉi purano (2.7.37) indikas ankoraŭ unu, pli antaŭan ol la budho Gotamo. Da avataroj estas laŭ ĝi (1.3.26) senfina kvanto kaj simila koncipo de senfine multaj budhoj estas konata el [[mahajano]]. Ankaŭ la mahajana ikonografio estas proksima al la [[vedoj|veda]] (ekz. lotuso, sur kiu la budhoj sidas kaj kiu prezentas lian ''śakti'', vidu [[mantro]]n ''Oṃ maṇi padme hūṃ''). En Nepalo, la ikonografioj de ambaŭ tradicioj estas preskaŭ identaj<ref>{{citaĵo el la reto||titolo=Buddha|url=http://plato.stanford.edu/entries/buddha/|website=''Stanford Encyclopedia of Philosophy''|alirdato=13 July 2015}}</ref>. La similecoj de priskriboj de la budho Gotamo en la budhismaj tekstoj kaj [[Kriŝno]] en la ''[[Bagavadgito]]'' ne eskapis al atentemo de sciencistoj. K.N. Upadhyaya skribas: "Miriganta pro sia simileco kun la ''Bagavadgito'', la aspekto kaj atmosfero mem, en kiu la Budho aperas en Sad dharma Pundarika, estas mirige supernatura. Tiel kiel kosma aspekto de Kriŝno en la ''Bagavadgito'' estas priskribata kiel tiu, kiu eldonas brileman brilon briliganta treegan spacon de infero ĝis 18000 regionoj de la budhoj".<ref>K.N. Upadhyaya, The impact of the bhakti movement on the development of Mahayana Buddhism" (Studies in History of Buddhism: Papers presented at the International Conference on the History of Buddhism at the University of Wisconsin, Madison, August, 19-21, 1976/edited by A.K. Narain. Reprint. First published in 1980. Delhi, B.R., 2000. ISBN 81-7646-104-0, str. 349-358)</ref> Budhistoj ne konsideras la budhon Gotamon kiel dion aŭ enkorpigon de ia diaro. Tiu ĉi aliro de [[hinduismo]] estas iam prezentata kiel klopodo absorbi la budhismon, kiu akiris en [[Barato]] signifan postenon. Sed falo de budhismo en Barato ne estas aljuĝata al tiu ĉi ensumigo de la budho Gotamo inter religiajn figurojn de la hinduismo, sed disvastigado de neduala [[vedanto|vedanta filozofio]], kiu povis stariĝi kontraŭ fajna kaj prilaborita filozofio de budhismo. === Islamo === Kelkaj [[muslimoj]] kredas, ke la budho Gotamo estas la sama persono, kiu estas priskribata en [[Korano]] kiel [[Dhul-Kifl]], kaj do Gotamo estis [[profeto]] de islamo. La signifo de la vorto Dhul-Kifl estas neklara, sed laŭ tiu ĉi opinio eblas ties signifon traduki kiel viro el ''Kifl''. ''Kifl'' estas transskribo de araba prononcado de la vorto [[Kapilavastuo]], kiu estas urbo, kie Gotamo vivis ĝis sia 29-a jaro. Sed superanta opinio estas, ke [[Dhul-Kifl]] estis persono diferenca de la budho Gotamo kaj ke entute ne temis pri la profeto, aŭ ke Dhul-Kifl estis profeto en la [[Biblio]] nomata [[Ezekielo]]. == Notoj == {{Referencoj|group=noto|refs= <ref name=Baroni group=noto> Baroni: "La saĝulo de la [[ŝakjoj]]" (Baroni, 2002, p. 230) </ref> <ref name="Tathagata" group=noto> El ''tathāgata'', ''tiu, kiu alvenis al la aferoj tiel, kiel ili estas'', la epiteto plej ofte uzita de la budho Gotamo por paroli pri si mem, kaj ankaŭ uzita de liaj disĉiploj. </ref> }} == Referencoj == {{Referencoj|2|refs= <ref name=Baroni2002> Baroni, 2002, p. 230 {{ref-en}} </ref> <ref name=Boeree2011> {{Citaĵo el la reto |lasta=Boeree |unua=C George |aŭtoroligilo=C. George Boeree|titolo=An Introduction to Buddhism |eldonisto=Shippensburg University |url= http://webspace.ship.edu/cgboer/buddhaintro.html |alirdato=10 September 2011}} {{ref-en}} </ref>. <ref name=Siddhartha_Etimologio> {{Cite web|url=http://webspace.ship.edu/cgboer/siddhartha.html |title=The Life of Siddhartha Gautama|website=Webspace.ship.edu |accessdate=2008-03-27}} </ref> <ref name="Attwood"> {{Citaĵo el la reto |lasta=Attwood |unua=Jayarava |titolo=Siddhārtha Gautama: What's in a Name? |eldonisto=Academia.edu |url=http://www.academia.edu/4866512/Siddh%C4%81rtha_Gautama_Whats_in_a_Name |alirdato=23 Septembro 2017}} </ref> <ref name="Muller60"> Müller, F. Max (1860) "Buddha and Buddhism" in Müller et al. Studies in Buddhism. NewDelhi: Asian Educational Services, 1999, p.1-15. </ref> <ref name="Matthews">[https://books.google.co.uz/books?id=3V4zalTĉCwC&pg=PA111&dq=siddhartha+gautama&hl=ru&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=siddhartha%20gautama&f=false World Religions]{{404|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Warren Matthews - 2012</ref> <ref name="Simsapa_Sutta"> {{Citaĵo el la reto |lasta=O'Connell Walshe |unua=Maurice |titolo=Siṃsapā Sutta |eldonisto=1985 Buddhist Publication Society |url=http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/sn/sn56/sn56.031.wlsh.html |alirdato=23 Septembro 2017}} </ref> <ref name="Stoesz"> {{Citaĵo el la reto |familinomo=Stoesz |unua=Willis |titolo=Journal of the American Academy of Religion: The Buddha as Teacher |eldonisto=Oxford University Press |jaro=1978 |url=http://www.jstor.org/stable/1462218 |alirdato=24 Septembro 2017}} </ref> <ref name="Pali-English_Dictionary"> {{Citaĵo el la reto |familinomo=Thomas William Rhys Davids, William Stede |titolo=Pali-English Dictionary |eldonisto=Motilal Banarsidass Publishers Private Limited, Delhi |jaro=1993 |url=https://books.google.ae/books?id=0Guw2CnxiucC&pg=PA674&lpg=PA674&dq=sattha+teacher&source=bl&ots=vxACgylSJJ&sig=ibbLXgeyuIWWnlWt-fGy6tPHFjk&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj0lPfKqb7WAhXJhrQKHRxyAi4Q6AEILDAB#v=onepage&q=sattha%20teacher&f=false |alirdato=24 Septembro 2017}} </ref> <ref name="Royal Asiatic Society"> {{Cite journal|title=A New Document of Indian Painting Pratapaditya Pal|work=The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland|number=No. 3/4|date=Oct 1965|pages=103–111|publisher=Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland|jstor=25202861}} </ref> }} {{Aŭdioartikolo|budho.ogg|03.08.2021}} == Vidu ankaŭ == {{Portalo|Budhismo}} * [[Budho]] * [[Budho Kaŝjapo]] * [[Budho Konagamano]] * [[Budho Vajroĉano]] * [[Budavanso]] * [[Borobuduro]] * [[Kolijoj]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|q=Sidarto Gotamo}} * {{eo}} Miao Hui, "La Vivo de la Budho" ([http://budhana.org/Vivo_de_la_Budho_1.html parto 1] kaj [http://budhana.org/Vivo_de_la_Budho_2.html parto 2]), ĉe la retejo de la [[Budhana Ligo Esperantista]] * {{eo}} DAZAI Huzimaru, [http://budhana.org/Sanktaj_Tekstoj/UnuaPrediko.html "La Unua Prediko de l’ Budho"], ĉe la retejo de la [[Budhana Ligo Esperantista]], represita el ''[[La Japana Budhano]]'' n-ro 144 (1971) * {{en}} [http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhism/lifebuddha/index.htm Vivo de la Budho] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110309070004/http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhism/lifebuddha/index.htm |date=2011-03-09 }} * {{en}} [http://www.accesstoinsight.org/ptf/buddha.html Skeĉo el la vivo de la Budho] * {{en}} [http://www.zilliontech.com/knowledge/lifeofbuddha.html La vivo de la budho Gotamo] * [http://www.synaptic.bc.ca/ejournal/buddhist.htm La Budho kaj budhismo] {{ADLS|2008|20}} {{Havenda artikolo}} {{Leginda}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Barato]] [[Kategorio:Budho Gotamo]] [[Kategorio:Budhoj]] [[Kategorio:Budhismaj filozofoj|budho Gotamo]] [[Kategorio:Barataj filozofoj|budho Gotamo]] [[Kategorio:Barataj monaĥoj]] [[Kategorio:Terminaro de Budhismo]] [[Kategorio:Suna dinastio]] [[Kategorio:Aktivuloj de simpla vivstilo]] kss1y5hg0q74hkyf6d02yy473sfwqm1 0 26327 9368719 9093353 2026-05-08T10:14:41Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368719 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Koe in weiland bij Gorssel.JPG|eta|dekstra|Bovino]] '''Bruto''' estas kvarpieda hejma paŝtobesto ([[bovo]], [[ĉevalo]], [[porko]], [[ŝafo]], [[kapro]], [[lamo]] ktp). La homoj komencis malsovaĝigi bestojn, kiam ili transiris de ĉasado al terkultivado kiel ĉefa nutro-fonto kaj tial havis fiksajn loĝlokojn. Dum la tempo, la konduto, vivcirklo, kaj korpa funkcio de brutoj ŝanĝiĝis. Multaj modernaj brutoj ne estas adaptitaj al travivado en sovaĝa medio. Kaproj kaj ŝafoj estis malsovaĝigitaj ĉirkaŭ 8000 a.K. en [[Azio]], porkoj ĉirkaŭ 7000 a.K. en [[Mezoriento]] kaj [[Ĉinio]],<ref>http://www.ansi.okstate.edu/breeds/swine/</ref>, kokoj eble ĉirkaŭ la sama tempo,<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://quatr.us/china/history-chickens.htm|titolo=History of chickens – India and China|dato=2017-06-12|alirdato=2021-07-07|arkivurl=https://web.archive.org/web/20190821224754/https://quatr.us/china/history-chickens.htm|arkivdato=2019-08-21}}</ref> kaj ĉevaloj ĉirkaŭ 4000 a.K. La praktiko de bruto[[bredado]] jam grandaparte transformiĝis en intensivan bredadon, ofte priskribatan kiel "fabrikfarmadon"; en Usono pli ol 99% el la brutoj nun estas tenataj tiel.<ref>{{Cite web|url=https://www.agcensus.usda.gov/Publications/2012/|title=NASS - Census of Agriculture - Publications - 2012|publisher=USDA|access-date=2017-11-29|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2021-07-07|arkivurl=https://web.archive.org/web/20171122112942/https://www.agcensus.usda.gov/Publications/2012/|arkivdato=2017-11-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171122112942/https://www.agcensus.usda.gov/Publications/2012/|archivedate=2017-11-22}} {{Citaĵo el la reto |url=https://www.agcensus.usda.gov/Publications/2012/ |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-07-07 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20171122112942/https://www.agcensus.usda.gov/Publications/2012/ |arkivdato=2017-11-22 }}</ref> Intensa bredado pliigas la komercan produktadon, sed estigas malbonajn efikojn al [[Bestprotektado|besta farto]], la [[medio]], kaj [[publika sano]].<ref>{{Cite journal|last=Anomaly|first=Jonathan|date=2015-11-01|title=What's Wrong With Factory Farming?|url=https://academic.oup.com/phe/article/8/3/246/2362362|journal=Public Health Ethics|language=en|volume=8|issue=3|pages=246–254|doi=10.1093/phe/phu001|issn=1754-9973|hdl=10161/9733|s2cid=39813493|hdl-access=free}}</ref> Brutoj, kaj precipe bovoj kaj ŝafoj, havas aparte grandan influon al <!--[[Klimata ŝanĝo kaj agrikulturo|artikolo ne ekzistas -->agrikultura ellasado de [[forcejaj gasoj]]. Pro tiuj maldezirindaj efikoj, kaj ankaŭ pro [[efikeco]], unu prognozo argumentas ke granda malpliiĝo de almenaŭ iuj brutoj (ekz. bovoj) en iuj landoj okazos antaŭ 2030,<ref>[https://www.rethinkx.com/food-and-agriculture Rethink X: food and agriculture]</ref><ref>[https://www.rethinkx.com/food-and-agriculture#food-and-agriculture-download Rethinking agriculture report]</ref> kaj la libro ''The End of Animal Farming'' argumentas ke ĉia bredado ĉesos antaŭ 2100.<ref>{{Citaĵo el libro|url=https://www.penguinrandomhouse.com/books/567165/the-end-of-animal-farming-by-jacy-reese/|titolo=The End of Animal Farming: How Scientists, Entrepreneurs, and Activists are Building an Animal-Free Food System|familia nomo=Reese|persona nomo=Jacy|dato=6-an de novembro 2018|loko=Boston|eldoninto= Beacon Press|ISBN=9780807039878}}</ref> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|ReVo=brut}} * [[Bestobredado]] * [[Bestoselektado]] == Fontoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Bruto (agrikulturo)| ]] aoi6xy5puqhawqsz7t0qt2vszjy0sq2 0 27028 9368642 9281412 2026-05-08T09:32:49Z Sj1mor 12103 9368642 wikitext text/x-wiki {{Tiu ĉi artikolo|temas pri la urbego San Diego en [[Kalifornio]]. Atentu ankaŭ pri la urbeto [[San Diego (Teksaso)|San Diego]] en [[Teksaso]].}} {{Alinomi|Sandiego|Uzata oficiale en UAE kuntekstoj, kaj pluse, la urba nomo neniel rilatas al [[sano]].}} {{Informkesto urbo |bildo={{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = SD Montage.jpg | dosiero2 = San Diego–TijuanaMontage.jpg | piedlinio = Fotomuntaĵo }} |regiono-ISO=US-CA |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |tipo1=reliefo |situo sur mapo2= San-Diego |situo de2=Situa mapo de San-Diego |zomo=9 }} '''San-Diego''' estas [[milionurbo]], laŭvice la oka plej granda [[urbo]] kaj milita [[marhaveno]] en la suda [[Usona ŝtato|ŝtato]] de [[Kalifornio]], [[Usono]]. Ĝi estas ĉefurbo de la [[Kantono San-Diego]].[[Dosiero:Sandiego_skyline_at_night.JPG|eta|300ra|Nokta bildo en San-Diego]] == Bazaj informoj == * [[Supermara alteco]]: 0-22 m * [[Areo]]: 963,6 * [[Horzono]]: [[UTC]]-8 == Geografio == San-Diego troviĝas sur [[ebenaĵo]] laŭ [[Pacifiko]] en la sud-okcidenta parto de la [[lando]]. == Historio == Antaŭ dominado de [[hispanoj]] [[indianoj]] vivis tie. Hispana [[ŝipo]] alvenis en [[1542]] kaj manifestiĝis hispana kolonio. La nuna [[loknomo]] uziĝas ekde [[1602]]. [[Fortikaĵo]] de San-Diego fondiĝis en [[1769]], sed en la sama [[jaro]] ankaŭ [[pastro]]j alvenis, inter kiuj famis [[Junípero Serra]]. Post la sendependa [[milito]] de [[Meksiko]] la vilaĝo apartenis al Meksiko. En [[1849]] Usono akiris ĝin, sed ĝuste tiam oni trovis [[oro]]n en la proksimeco, sekve aro da [[homo]]j alvenis. San-Diego urbiĝis en [[1885]]. En [[1915]] kaj en [[1935]] oni aranĝis [[mondekspozicio]]jn. Post la [[2-a mondmilito]] la [[haveno]] iĝis milita bazo. == Vidindaĵoj == [[Dosiero:sandiego.arp.750pix.jpg|eta|300ra|Panoramo de San-Diego]] [[Dosiero:Lightmatter_panda.jpg|eta|300ra|[[Granda pando]] en la [[Bestoĝardeno San-Diego|zoologia ĝardeno]] de la urbo]] * [[Bestoĝardeno San-Diego]] - supozeble la plej granda [[bestoĝardeno]] en la mondo * submara spektaklejo por maraj vivaĵoj * plaĝo por [[naturisto]]j, la plej granda en Usono * [[Little Italy (San-Diego)|itala kvartalo]] * [[subĉiela muzeo]] pri la historiaj tempoj * [[ruino]] de la fortikaĵo * [[Sandiega Naturhistoria Muzeo]] * [[San Diego Zoo Safari Park]] * [[Komik-Kon (San-Diego)|Komik-Kon Internacio de San Diego]] (angle San Diego Comic-Con International aŭ SDCC; kio signifas Komikul-Trompon) estas la plej granda fankongreso en la mondo por [[bildstrio]]j aparte kaj distro ĝenerale, okazigita ĉiujare en la urba kongresejo en San-Diego. == Servoj == * [[Internacia Universitato Alliant]] * [[Universitato de San Diego]] == Sporto == En 2010 la [[Federacia Pokalo]] (nova nomo ekde septembro 2020 ''Pokalo [[Billie Jean King]]''), la plej grava konkurso pri naciaj virinaj naciaj teamoj de [[teniso]], okazis en San-Diego. == Ĝemelurboj == * {{Flago|Hispanio}} [[Alcalá de Henares]], [[Hispanio]] * {{Flago|Brazilo}} [[Campinas]], [[Brazilo]] * {{Flago|Filipinoj}} [[Kaviturbo]], [[Filipinoj]] * {{Flago|Britio}} [[Edinburgh]], [[Britio]] * [[Dosiero:Flago-de-Afganio.svg|20ra]] [[Ĝalalabad]], [[Afganio]] * {{Flago|Sud-Koreio}} [[Ĝonĝu]], [[Sud-Koreio]] * {{Flago|Meksiko}} [[León (komunumo)]], [[Meksiko]] * {{Flago|Aŭstralio}} [[Perto]], [[Aŭstralio]] * {{Flago|Tajvano}} [[Tajĉung]], [[Tajvano]] * {{Flago|Ganao}} [[Tema]], [[Ganao]] * {{Flago|Meksiko}} [[Tijuana]], Meksiko * {{Flago|Rusio}} [[Vladivostoko]], [[Rusio]] * {{Flago|Pollando}} [[Varsovio]], [[Pollando]] * {{Flago|Ĉinio}} [[Jantaj]], [[Ĉinio]] * {{Flago|Japanio}} [[Jokohamo]], [[Japanio]] * {{Flago|Hispanio}} [[Alcalá de Henares]], [[Hispanio]] == Renomaj personoj == * [[Sándor Márai]] ([[1900]]-[[1989]]): hungara [[verkisto]] tie vivis ekde [[1980]] ĝis sia morto * [[Ferenc Schmidt (kuracisto)]]: hungara [[kuracisto]] * [[Tamás Keményffy]]: hungara kameraisto tie mortis == Esperanto == En San-Diego en [[1955]] okazis la 3-a [[Landa Kongreso de ELNA]]. La loka Esperanto-grupo regule kunvenas. * [http://www.esperanto-sd.org esperanto-sd.org, retejo de la loka Esperanto-grupo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220522141325/http://esperanto-sd.org/ |date=2022-05-22 }} * [https://www.sandiegoreader.com/news/2021/apr/28/golden-dreams-esperanto-alive-and-well-san-diego/ artikolo "Esperanto is alive and well in San Diego" (Esperanto vivas kaj bonfartas en San-Diego) de aprilo 2021] {{Granda dosiero|St Diego Skyline Panorama 2013.jpg|1500px|Panorama vido de la urba ĉiellinio en [[2013]].}} == Vidu ankaŭ == * [[3043 San Diego]] * [[Tramtransporto en San-Diego]] {{Projektoj|n=Kategorio:San-Diego}} {{Kantonaj ĉefurboj de Kalifornio}} [[Kategorio:San-Diego| ]] [[Kategorio:Urboj de Kalifornio]] [[Kategorio:Milionurboj]] oheohfah9x7rynap4jsxc8n8p3es174 0 29748 9368728 9294668 2026-05-08T10:29:32Z Sj1mor 12103 9368728 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Pur 18.jpg|thumb|Ilustraĵo en [[La Divina Commedia]] de Dante]] [[Dosiero:Heidelberg cpg 144 Elsässische Legenda Aurea 338r St. Patricks Fegefeuer.jpg|eta|221x221px]] [[Dosiero:Folio_113v_-_Purgatory.jpg|eta|Purgatorio en la libro de [[La tre riĉaj horoj de la duko de Berry|la tre riĉaj horoj de Jean, Duko de Berry]]. La ilustraĵo prezentas animojn turmentitajn en diversaj turmentoj (uzante akvon, fajron, ŝtonojn, ktp) kaj anĝelojn portantajn animojn kiuj estis detruitaj.]] [[Dosiero:Purgatorio Canto 12 (148974491).jpg|eta|Ilustraĵo de [[Gustave Doré|Gustave Dore]] por la purgatorio de [[Dante Alighieri]]]] La '''Purgatorio''' estas, laŭ [[katolikismo]], spirita kondiĉo, en kiu [[peko|pekintaj]] [[animo]]j estas suferantaj pro la humiliga konstato de siaj pekoj. La ekzisto de Purgatorio estis, sekvante la kredojn de la unuaj kristanaj eklezioj, dogme fiksita de ekumenaj koncilioj de la katolika eklezio en (Liona 1274, Florenzca 1438, Trenta 1563). == En katolikismo == Laŭ katolikismo la [[konfeso]] de peko ja liberigas de la kulpo, sed ne de la puno meritita pro la peko; de tiu eblas liberiĝi nur per la pento kun, eventuale, [[indulgenco]], akirebla per [[pentofaro]], [[fasto]], almozoj, [[pilgrimado]] ktp. Kiu ne akiris sufiĉan indulgencon dum la vivo, devas post la morto suferi purigan punon, kies naturo laŭ teologoj konsistas en la ne kontentigita arda deziro ĝui la dian ĉeeston; sed fine atingos la [[Ĉielo]]n (metaforo de la [[Paradizo]]n), nome la kunloĝado kun Dio. Kiu kulpis [[morta peko|mortan pekon]], ne puriĝas en la Purgatorio, sed troviĝas en la stato elektita dumvive, nome apartigita el Dio, tiam perceptata kiel unika kontentigo de la homaj aspiroj. Tiu kondiĉo, kiu nomiĝas [[Infero]], daŭros ''poreterne''. Rilate tiun Koncepton [[eterneco]] ni homoj ne havas sperton se ne tiun de longa tempo, kiu estas sinsekvo de momentoj. Sed la eterneco ne estas sinsekvo de momentoj! La eklezio preĝas por ĉiuj forpasintoj eĉ por tiuj kiuj mortis senpente, do rifuzante Dion. La Eklezio esperas ke ĉiu homo en mortmomento ricevu la dian pardonantan inviton. Vivantoj povas, pro la Komunumo de la sanktuloj, helpi mallongigi la purigan tempon de animaj puriĝantaj, ekzemple per preĝo kaj rezigno je io aprezata por helpi bezonatojn ktp. Aparte merita estas oferi por meso kaj en ĝi partopreni. == Ekster katolikismo == Ĉiuj kristanaj eklezioj pli/malpli konfesas ion similan al Purgatorio, krom iuj protestantaj eklezioj. La koncepto de portempa puriga Purgatorio troviĝas en diversaj religiaj mitoj. Ekzemple en [[Japana budhismo]], laŭ kiu la mortinto devas trapasi neglatan vojon por liberigi el kulpoj konfesendaj en diverstempaj transtombaj juĝoj (Oni vidu ''Hori Jasuo'' en revuo Monato - 2010/2).{{Projektoj|ReVo=purgat}} {{Kristanismo}} [[Kategorio:Katolikismo]] 97wkbaoiw6p7bvrmm3n53xeg9qgm83v 0 30264 9368589 9270412 2026-05-08T08:55:52Z Sj1mor 12103 9368589 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:Monroe doctrine.jpg|eta|Gazeta kartuno de 1912 kiu karikaturas la [[Influsfero|influon]] de [[Usono]] sur [[Latinameriko]] post la [[Doktrino de Monroe]].]] La [[Usono|usona]] [[prezidento]] [[James Monroe]] en sia novjara mesaĝo (decembre) de [[1823]] deklaris principon, kiu poste iĝis bazo aŭ ĝermo de la tiel nomata '''doktrino de Monroe'''. Ĝi havis gravan influon al la historio de la [[Ameriko]]j. == La baza pretendo == La mesaĝo de Monroe postulis, ke la landoj de [[Eŭropo]] ne klopodu akiri pliajn koloniojn en la Amerikoj kaj ne enmiksiĝu en la aferojn de suverenaj amerikaj ŝtatoj. Kompense Usono ne enmiksiĝu en aferojn de eŭropaj suverenaj ŝtatoj. La registaro de Monroe en [[1822]] agnoskis la sendependiĝintajn eks-koloniojn ([[Hispanio|hispanajn]]) [[Argentino]], [[Ĉilio]], [[Peruo]], [[Kolombio]] kaj [[Meksiko]]. Hispanio planis rekonkeri siajn koloniojn, sed Usono celis rezervi al si tiujn teritoriojn kiel ekskluzivan komercejon (merkaton) kaj malhelpi, ke Hispanio kaj [[Francio]] (re)akiru potencon en la Amerikoj. Ĉi-lasta plaĉis al [[Britio]], kiu defendis la doktrinon. == Plua evoluo == Postaj usonaj prezidentoj ofte referencis al la doktrino kaj laŭnecese plivastigis ĝian enhavon (fakte nur pri la rajtoj, ne pri la devoj de Usono). En [[1845]] prezidento [[James K. Polk]] deklaris al la [[Usona Kongreso]], ke por eldevigi la doktrinon de Monroe Usono agrese ekspansiu okcidenten por sekurigi la tieajn teritoriojn. (Tio kontraŭis al la origina intenco de Usono, neniam strebi al perforta pligrandiĝo.) Subtenantoj de tiu politiko argumentis, ke estas la '''evidenta destino''' (''manifest destiny'') de Usono regi tiujn teritoriojn. Prezidento [[Theodore Roosevelt]] en decembro [[1904]] aldonis al la doktrino la [[Korolario de Roosevelt|korolarion de Roosevelt]], per kiu Usono pretendis la rajton interveni en aferojn de [[Latinameriko]]. (Lia moto estis "paroli milde, sed ĉiam porti [[Dika bastono|dikan bastonon]]".) Nur en [[1930]] la [[memorando de Clark]] esprimis la limigon, ke tia interveno eblas nur, kiam eŭropaj potencoj minacas Latinamerikon. Tio estis fakta nuligo de la korolario de Roosevelt. Usono tamen plu influis Latinamerikon per siaj [[sekreta servo|sekretaj servoj]]. La doktrino ne ĉiam estis eksplicite uzita kiel argumento, kiam Usono enmiksiĝis en aliaj amerikaj landoj. Kiam en [[1903]] Usono forprenis [[Panamo]]n de [[Kolombio]], tio okazis kvazaŭ subteno al sendependiĝo, sen apogiĝo al la doktrino. Ankaŭ kiam Usono en [[1983]] invadis la komunisme influatan insulon [[Grenado]], oni ne referencis al la doktrino, sed al la necesa protektado de tie vivantaj usonanoj. Almenaŭ interne de Usono oni ja argumentis per la doktrino, kiam komence de la [[1960-aj jaroj]] oni preparis invadon al [[Kubo]], kiu poste fiaskis en la [[Golfo de la Porkoj]]. == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Usona Imperiismo]] * [[Imperio de Libereco]] * [[Tutamerikismo]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ekstera politiko de Usono]] [[Kategorio:Politiko de Sudameriko]] [[Kategorio:Aperis en 1823]] 034tyfr5pp0miepxlc1v24s7lalc05o 0 30864 9368715 8461526 2026-05-08T10:10:51Z Sj1mor 12103 /* Eksteraj ligiloj */ 9368715 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:To-morrow_A_Peaceful_Path_to_Reform_title_page.jpg|eta|La unua eldono de la libro "Ĝardenurboj", 1899, antaŭ ol ĝi estis reverkita kaj iĝis furorlibro kaj influa.]] [[Dosiero:Howard-three-magnets.png|eta|dekstra|180px|<!-- _Howard_'s 'tri (magnetoj, magnetas)' figuro -->]] '''Sir Ebenezer HOWARD''' [haŭard] ([[29-a de januaro]] [[1850]] – {{dato|1|majo|1928}}) estis [[brita esperantisto]] kaj urba planisto. Mortis 77-jara en [[Welwyn Garden City]]. Li estis pioniro de la ĝardenurba movado. Esperantistiĝis antaŭ [[1907]]. == Frua vivo == Howard vojaĝis al Usono de Britio 21-jaraĝe, transloĝiĝis al [[Nebrasko]], kaj baldaŭ malkovris ke li ne estis bona farmbienisto. Li transloĝiĝis al [[Ĉikago]] kaj laboris kiel raportisto por la kortumoj kaj ĵurnaloj. En Usono li konis poetojn [[Walt Whitman]] kaj [[Ralph Waldo Emerson]]. Howard ekpensis pri eblecojn kiel plibonigi kvaliton de vivo. En 1876 li revenis al Britio, kie li trovis laboron kun [[Hansard]], kiu produktis la oficialan laŭvortan registron de [[Brita Parlamento|Parlamento]], kaj laboris dumvive kun ĉi tiu kariero. == Influoj kaj ideoj == Howard legis vaste, inkluzivante utopian romanon de [[Edward Bellamy]], ''[[Looking Backward]]'', kaj pensis profunde pri sociaj aferoj. Tial li verkis libron en 1898 titolita "''To-Morrow: A Peaceful Path to Real Reform''" (Morgaŭ: Paca vojo al reala reformo). Ĉi tiu libro proponis ideon de urboj sen kvartalaĉoj, kaj havante la bonaĵojn de kaj urbo (oportuno, distriĝo, kaj altaj salajroj) kaj kamparo (beleco, freŝa aero, kaj malaltaj luprezoj). Li ilustris la ideon kun sia fama Tri Magnetoj diagramo kiu demandis 'Kie popoloj iros?', kun la elektoj 'Urbo', 'Kamparo' aŭ 'Urbo-Kamparo'. La libro proponis la kreadon de novaj mezgrandaj suburboj, antaŭe planitaj, kaj ĉirkaŭigitaj de daŭra areo da agrikultura lando. Ĉi tiu "ĝardeno-urbo" estis uzata kiel ekzemplo por multaj suburboj. Howard kredis ke ĉi tia Ĝardeno-urbo estis la perfekta mikso de urbo kaj naturo. La urboj estus plejparte sendependaj, kaj administritaj kaj subtenitaj de la civitanoj kiuj havis ekonomikan intereson pri ili. == Howard kaj Esperanto == Dum la [[UK 1907|3-a UK]] en [[Kembriĝo (Britio)|Kembriĝo]] okazis ekskurso al [[Letchworth]] per private luita trajno. Oni atendis 300 partoprenantojn, sed fakte estis 600. En Letchworth Howard atendis la vizitantojn kaj parolis en Esperanto pri la signifo de ĝardenurboj.<ref>La teksto de la prelego troviĝas en La Revuo de 1907 sur la paĝoj 142 ĝis 144 kun raporto de [[Karl Fuchs]].</ref> La geedzoj Zamenhof, kiuj estis invitataj de Cunnigham kune kun Sebert, uzis anstataŭ la trajno la aŭtomobilon kaj venis tro malfrue. La sekretario de la ĝardenurbo, P.D. Hugon, gvidis [[Klara Zamenhof]] tra la urbo. Li partoprenis kun aliaj britoj en la [[UK 1912]] en Krakovo (Pollando). Tie li prelegis pri siaj reformaj ideoj<ref name="mon01">{{Monatoref|numero=1995/05|paĝo=15|titolo=Ebenezer Howard, pioniro pri ĝardenurboj|ligilo=|aŭtoro=[[Will Green]]}}</ref>. == Honorigo == Ŝtata honorigo venis al li tro malfrue. Nur en 1927 li ricevis la kavaliran titolon "''Sir ''". [[George Bernard Shaw]] tamen en persona letero juste resumis liajn atingojn, dirante, ke por lia libro li meritas [[Barono|baronecon]], por Letchworth [[Grafo|grafecon]] kaj por Welwyn [[Duko|dukecon]]<ref name="mon01" />. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Topolobampo]] [[Alfred Agache]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}}{{Projekto vizaĝoj}} (eo) [[Henri Masson]], [http://www.ipernity.com/blog/32119/369227 Arkitektoj de Esperanto], Ipernity, la 18-an de novembro 2014 (eo) Pri ĝardenurboj, [http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?apm=0&aid=e0c&datum=19070005&seite=00000142&zoom=2 arkivo de la aŭstria nacia bibliotheo ÖNB]{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Howard, Ebenezer}} [[Kategorio:Britaj esperantistoj]] [[Kategorio:Urbaj planistoj]] hkx57ab46hii0z5ak59aam8zrfh1lpk 0 31274 9368579 8715533 2026-05-08T08:43:54Z TheWikipedian1250 159105 /* */ 9368579 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Die Fliege in der Kellergasse.jpg|thumb|right|Magia realismo en bildarto:]] '''Magia realismo''' estas [[Latinameriko|latinamerika]] literatura movado ĉefe manisfestiĝinta per la genro [[rakontado]] (kiu inkluzivas [[romano]]jn kaj [[novelo]]jn, kaj do [[prozo]]n). Kiel stilo (kaj etoso) magia realismo estas frato aŭ "kvazaŭĝemelo" de la tielnomata [[miriga realismo]]. Kompreneble, ankaŭ troviĝas [[poeto]]j en la magia realismo, sed ĝi ĉefe manifestiĝas en rakontado. La plej konata reprezentanto de la magia realismo estas [[Gabriel García Márquez]]; tiu de la miriga realismo estas [[Alejo Carpentier]]. En [[Flandrio]] ekzemplo estas la verkisto [[Johan Daisne]]. En [[Germanio]] ekzemplo estas la verkisto [[Ernst Jünger]]. Resume, magia realismo estas literatura movado kiu ĉefe entenis rakontistojn. Aliflanke, oni ne devas redukti la magian realismon al stilo, ĉar temis, interalie, pri kunfandiĝo de [[formo]] kaj [[senco]] de la [[teksto]]j, kaj per destrukturigo de la formo de la romano (eksplodo de linieco, ekzemple), kaj per forviŝado de limoj inter realo kaj [[fantazio]] (magio), kio produktis konfuzon aŭ miron en la leganto pro repensado de la funkcio kaj senco de literatura [[mimetismo]] (tradicia koncepto de literaturo: imitado de la [[realeco]]). Do, magia realismo estas kaj stilo, kaj etoso, kaj ankaŭ literatura movado (prave aŭ ne prave multaj latinamerikaj verkistoj estis konsiderataj kultivantoj de la magia realismo nur pro generacia kaj geografia aparteneco; tial, tiu ĉi termino ankaŭ priskribas latinamerikajn verkistojn de la [[literatura eksplodo de la 1960-aj jaroj]], sendepende de la literaturaj konceptoj en iliaj verkoj), kaj literatura temaro alfrontata de latinamerikaj verkistoj dum granda parto de la dua duono de la [[20-a jarcento|dudeka jarcento]]. == Vidu ankaŭ == *[[Postmoderna literaturo]] {{Ĝermo}} [[Kategorio:Literaturo laŭ ĝenroj]] [[Kategorio:Ismoj]] 6i1hrveary5y3kvpoc9mex4wesvggek 9368581 9368579 2026-05-08T08:45:53Z Sj1mor 12103 9368581 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo|priskribo de bildo=Magia realismo en bildarto}} '''Magia realismo''' estas [[Latinameriko|latinamerika]] literatura movado ĉefe manisfestiĝinta per la genro [[rakontado]] (kiu inkluzivas [[romano]]jn kaj [[novelo]]jn, kaj do [[prozo]]n). Kiel stilo (kaj etoso) magia realismo estas frato aŭ "kvazaŭĝemelo" de la tielnomata [[miriga realismo]]. Kompreneble, ankaŭ troviĝas [[poeto]]j en la magia realismo, sed ĝi ĉefe manifestiĝas en rakontado. La plej konata reprezentanto de la magia realismo estas [[Gabriel García Márquez]]; tiu de la miriga realismo estas [[Alejo Carpentier]]. En [[Flandrio]] ekzemplo estas la verkisto [[Johan Daisne]]. En [[Germanio]] ekzemplo estas la verkisto [[Ernst Jünger]]. Resume, magia realismo estas literatura movado kiu ĉefe entenis rakontistojn. Aliflanke, oni ne devas redukti la magian realismon al stilo, ĉar temis, interalie, pri kunfandiĝo de [[formo]] kaj [[senco]] de la [[teksto]]j, kaj per destrukturigo de la formo de la romano (eksplodo de linieco, ekzemple), kaj per forviŝado de limoj inter realo kaj [[fantazio]] (magio), kio produktis konfuzon aŭ miron en la leganto pro repensado de la funkcio kaj senco de literatura [[mimetismo]] (tradicia koncepto de literaturo: imitado de la [[realeco]]). Do, magia realismo estas kaj stilo, kaj etoso, kaj ankaŭ literatura movado (prave aŭ ne prave multaj latinamerikaj verkistoj estis konsiderataj kultivantoj de la magia realismo nur pro generacia kaj geografia aparteneco; tial, tiu ĉi termino ankaŭ priskribas latinamerikajn verkistojn de la [[literatura eksplodo de la 1960-aj jaroj]], sendepende de la literaturaj konceptoj en iliaj verkoj), kaj literatura temaro alfrontata de latinamerikaj verkistoj dum granda parto de la dua duono de la [[20-a jarcento|dudeka jarcento]]. == Vidu ankaŭ == *[[Postmoderna literaturo]] {{Ĝermo}} [[Kategorio:Literaturo laŭ ĝenroj]] [[Kategorio:Ismoj]] 9xe2m8xt7s7s5frzp3hxeo2d5ky739u 0 34123 9368806 9327036 2026-05-08T11:27:51Z Sj1mor 12103 9368806 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=Federacia subjekto |lando = Rusio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = RU-AL |mapo1 lokumilo = iso |kodo = RU-AL |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |kodo1 = |kodo1 tipo = [[OKATO]] |kodo2 = 04 |kodo2 tipo = [[Aŭtokodoj en Rusio|Aŭtokodo]] |areo_kodo = (+7) |poŝtkodo = |establita = |establita tipo = Fondo |mapligilo = jes |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 4 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} [[Dosiero:Altai republic map.png|dekstra|eta]] [[Dosiero:080 shavlo.jpg|eta|Montara lago Ŝavlo en Altaja Respubliko]] '''Respubliko Altajo''' ({{lang-ru|Республика Алтай}}, en la [[altaja lingvo]] signifas ''"Oraj Montoj"'') estas montara regiono, subjekto de [[Rusia Federacio]], konata ankaŭ kiel '''Montara Altaj''' (ruse ''Gornij Altaj'', de kie la nomo de la ĉefurbo — [[Gorno-Altajsk]]). '''Ne konfuzu kun [[Altaja Regiono]]'''. La regiono havas limon kun [[Ĉinio]] kaj [[Kazaĥio]]; oni planas konstruon de nova aŭtovojo al Ĉinio, kio povas multe pligrandigi signifon de la regiono en rusi-ĉiniaj rilatoj. Respubliko Altaj estas tre populara en Rusio ripozloko por ŝatantoj de montara turismo. Ĝi aparte populariĝis post kreskintaj tensioj en [[Norda Kaŭkazio]], kien multaj [[rusianoj]] simple timas vojaĝi. == Ĝenerale == Respubliko Altaj' estas subjekto de la [[Rusia Federacio]]. La teritorio de la respubliko enhavas 92.6 mil km². La respubliko situas en la centro de la [[Eŭrazio|Eŭrazia]] kontinento, kunhavas la eksteran limon kun [[Ĉinio]], [[Mongolio]], [[Kazaĥio]], kaj la internan limon kun subjektoj de la Rusia Federacio - respublikoj [[Tuvio|Tuva']] kaj [[Ĥakasio]], [[Altaja regiono]] (''[Altajskij kraj]'') kaj [[Kemerovo|Kemerova provinco]] (''[Kemerovskaja oblastj]''). La klimato estas modere-kontinenta, kun kurta varmega somero kaj longa frosta vintro. La reliefon de la respubliko karakterizas altaj montoĉenoj, interdividitaj per mallarĝaj kaj profundaj rivervaloj, maloftaj vastaj intermontaj kavegoj. La plej alta monto estas ''Beluĥa'' (''"Blankulino"''), en la [[altaja lingvo]] - ''Kadyn-Baĵy''. Ĝi altas 4506 metrojn, kaj estas la plej alta punkto de [[Siberio]]. La hidrografia reto enkalkulas pli ol 20 mil akvofluojn kun longeco je pli ol 60 mil km, kaj ĉirkaŭ 7 mil lagojn kun komuna areo pli ol 600 km². Plej grandaj riveroj estas [[Katunj]] (''[Kadyn]'') kaj [[Bija]], kiuj kunfluante aperigas riveron [[Obo|Obj]], unu el la plej grandaj en Siberio. La plej ampleksa lago estas [[Teleckoe]] (altajlingve: ''Altyn-Kjolj'' (''"Ora Lago"'')) kun la areo de l' akvospegulo - 230.8 km² kaj profundeco - 325 m. La homoj ekloĝis en intermontaj valoj de Altaj' en la praa [[Ŝtonepoko|Ŝtona epoko]], antaŭ ĉirkaŭ 1.5 mln jaroj. Ĝuste tia estas supozata aĝo de la tutmonde konata [[Ulala loĝadejo]], trovita apud nuna ĉefurbo de la respubliko - [[Gorno-Altajsk]]. En la 8a-3a jc a.K. en Altaj' loĝis [[paziriko|pazirikaj]] [[skitoj]] - la kreintoj de la altaja besta stilo. La [[hunoj|huno]]-[[sarmatoj|sarmata]] historia epoko de la regiono komenciĝas ekde l' fino de l' 3a jc a.K. Ekde 6a jc p.K. kiel la potenculoj de la [[Centra Azio]] ekrolas la posteuloj de hunoj, prauloj de [[Altajaj popoloj|altajanoj]] - [[Tjurkaj popoloj|tjurkoj]]. Elementoj de la altaja besta stilo, restantaj en la tradicia arto de la nuntempaj indiĝenoj, konfirmas rilaton de altajaj triboj kun ceteraj antikvaj gentoj de la tuta Eŭrazia kontinento. Altajo estas prapatrujo de ĉiuj nuntempaj tjurkaj gentoj de la mondo, ĉi tie en 552 p.K. antikvaj tjurkoj establis sian ŝtaton - kahanat' ("[[ĥanlando]]"). Ĉi tie formiĝis la origina lingvo de tjurkoj, disvastiĝinta inter ĉiuj gentoj de l' kahanato dank'al apero de skribo, nune konata kiel "orĥona [[Runaj alfabetoj|runa]] skribo". Ĉio ĉi aperigis nuntempan sciencan terminon "[[Altaja lingvaro|altaja lingvofamilio]]" (enhavanta 3 grandajn grupojn: [[Japana lingvo|japana]]-[[Korea lingvo|korean]], [[Tunguso-Manĝura Grupo|tunguza-manĉuran]], [[Tjurka lingvaro|tjurka]]-[[Mongola grupo|mongolan]]) kaj ebligis firmiĝon de nova sciencdirekto - altajlogio. Altaj' pro sia geopolitika situloko - la centro de Eŭrazio - dum diversaj historiaj epokoj kunigis diversajn etnojn kaj kulturojn. Kun apero de la [[Ĝingis-Ĥano|Ĉingisĥana imperio]], Altajo aliĝis al ĝi. En 1756, pro certaj historiaj procezoj en la Centra Azio, la plimulto de altajanoj propravole akceptis Rusian regnanecon. En 1922 estis fondita ''Ojrota aŭtonoma provinco'' ([oblastj]) ene de ''[[Altaja regiono]]''; en 1948 ĝi estis re-nomigita kiel ''Gorno-Altajskaja oblastj'' (''"Montar-Altaja provinco"''). 3 jul 1991 la provinco estis transformita al ''Gorno-Altajskaja respublika'' (''"Montar-Altaja respubliko"'') ene de la Rusia Federacio, kaj maje 1992 re-nomigita al ''Respubliko Altaj'''. == Ŝtata administrado == La sistemo de la ŝtata potenco en Respubliko Altaj' baziĝas sur principoj de divido de leĝodona, plenuma kaj juĝa potencoj, kaj ankaŭ delimigo de plenrajtoj de la respublikaj kaj lokaj organoj de potenco. La plej alta organo de l' ŝtata potenco en Respubliko Altaj' estas la ''Ŝtata Kunveno'' (''[El Kurultaj]'') - konstante aganta leĝodona kaj kontrola organo de potenco. Ĝi rajtas decidi pri ĉiuj demandoj rilataj al aferaro de l' respubliko. La plej alta oficulo en Respubliko Altaj' estas ''la Ĉefo de Respubliko Altaj''', ''la Prezidanto de la Ŝtata Kunveno''. La registaro de Respubliko Altaj' estas la plej alta plenuma organo de la ŝtata administrado de la respubliko. Respubliko Altaj' havas ŝtatajn simbolojn - [[Aŭdvidaĵo:Flag of Altai Republic.svg|la flagon]], [[Aŭdvidaĵo:Coat of Arms of Altai Republic.svg|la blazonon]]. La ŝtataj lingvoj en la respubliko estas egalrajtaj [[altaja lingvo|la altaja]] kaj [[rusa lingvo|la rusa]]. La respublikon konsistigas 10 administraj distriktoj; la ĉefurbo nomiĝas [[Gorno-Altajsk]]. La plej malalta ĉenero de la vertikala strukturo de l' administrado estas lokaj organoj de la ŝtata potenco. == Ekonomio kaj industrio == Ĝenerale la ekonomion de la respubliko karakterizas malalta efikeco de materia produktado. La ĉefa kialo estas nekonformeco de branĉa strukturo de la popola mastrumado al la ekzistanta natura-risurca potencialo kaj al hodiaŭaj merkataj postuloj. En la strukturo de la komuna popola produktado dominas agrokulturo. La industrio estas febla, precipe la elminiga kaj la prilabora. Ne sufiĉe evoluintas la produktada infrastrukturo – energetiko, transportado, komunikado, akvoliverado. La kredita-financa sistemo kaj la sfero de servoj estas en stadio de establo. La industrion de la respubliko prezentas jenaj branĉoj: la nutraĵa, etindustrio, industrio de konstrumaterialoj, la arbara, la mina, kaj kolora (ne-fera) metalurgio. Ĝenerale tio estas malgrandaj kaj mezaj entreprenoj kun malrapida renovigo de ĉefaj produktadaj fondusoj. Per la industrio de la respubliko estas produktadaj: * la nutraĵa: pano kaj panaĵoj, kolbasoj kaj bukanaĵoj, fromaĝoj, butero, frukta-legomaj konservaĵoj, diversaj vinoj kaj senalkoholaj trinkaĵoj; * etindustrio: kotonaĵoj, kurtena-tulaj toloj, piedvestoj, pantalonoj kaj aliaj kudraĵoj; * industrio de konstrumaterialoj: kunmeteblaj ferbetonaj konstrukciaĵoj, brikoj, granitaj kaj marmoraj plakaĵoj; * la arbara kaj lignaĵa: negoca ligno, segaĵo, mebloj, diversaj memoraĵoj; * kolora metalurgio: hidrargo, oro, arĝento, volframa-molibdena densaĵo, juvelaĵoj; * maŝinkonstruado: elektroteomaŝinoj. En la ekonomia komplekso de la respubliko la ĉefan rolon okupas agrokulturo, en kiu la primara direkto estas pela bestobredado. Pri agrokulturo okupiĝas 25 % de la loĝantaro, kiuj aperigas 60%-jn de la totala komuna produktado de la respubliko. En la strukturo de la agrokultura produktado, la bestobredado pezas 81 %, kaj la plantkultivado 19 %. Tradicie en Respubliko Altaj' oni okupiĝas pri pantoj (junaj molaj kornoj) de [[Ruĝa cervo|maraloj]] kaj makulaj cervoj, ŝafobredado, lanugaj kaproj, herda ĉevalbredado kaj ĉevalaj viando kaj lakto ([[kumiso]]), fromaĝoj, abelbredado, hortikulturo, selektado de fruktujoj kaj berujoj, [[lupolo|lupolkultivado]]... == Eksteraj rilatoj == En la jaroj post 2000 la respubliko aktivigis sian eksteran ekonomian agadon. Jara ekstera komerca kapitalo konsistas je: eksporte – ĉirkaŭ 8 mln USD, importe – pli ol 5 mln USD. Duonon de la tuta eksporto de la respubliko konsistigas pantoj (junaj molaj kornoj) de maraloj kaj cervoj. Krome, la tradiciaj varoj de eksporto estas filiko "Orljak", ronda ligno, segaĵo. En la lastaj jaroj la vara strukturo de la eksporto buntiĝis per [[hidrargo]], [[volframo|volframa]]-[[molibdeno|molibdena]] densaĵo, kuracil-teknika krudaĵo kaj krudaĵo por parfum-kosmetika industrio (abia, cedra kaj hipofea oleoj, herbaj ekstraktoj). La ĉefaj eksportaj fluoj orientiĝas al landoj de Sud-Orienta Azio ([[Suda Koreio]], [[Mongolio]], [[Ĉinio]], [[Japanio]] k.a.). La prioritataj sferoj por alilandaj investoj estas: * modernaj teknikoj de prilaboro de agrokultura produktaĵo (lanugo, lano, leda krudaĵo, viando, maralaj kaj cervaj pantoj); * profunda prilaboro de ligno kaj kuracil-teknika krudaĵo; * elminigo kaj prilaboro de ercoj; * kreado de energetika bazo per konstruo de etaj kaj mikraj [[Hidroelektra centralo|HESoj]] (HidroElektroStacioj) kaj TESoj (TermikoElektro[[Centralo|Stacioj]]); * kreado de infrastrukturo en internacia nivelo por ripozado kaj turismado. == Transporto == Geografiaj specifaĵoj de la respubliko premisis evoluon de du specoj de transportado: aŭtomobila (pli ol 90 % de ĉiuj transportadoj) kaj aviada (pasaĝeraj kaj poŝtaj transportadoj). Aŭtomobila transportado estas la ĉefa en la respubliko. La longeco de aŭtovojoj estas 6 mil km, inkluzive de 3,5 mil km departementaj, kaj 2,5 mil km ĝeneral-uzaj, el kiuj 572 km havas la ĉefa aŭtoarterio – federacia ŝoseo ''"[[Novosibirsk]] – [[Bijsk]] – [[Taŝanta]]"'' (''[[Ĉujskij trakt]]'' (''"Ĉuja strado"'')). La aeran transportadon reprezentas aviad-entrepreno ''"Gornyj Altaj'"'' (''"Montara Altajo"''). En la respubliko funkcias 3 flughavenoj (en urbo Gorno-Altajsk, en distrikt-centro [[Ustj-Koksa]] kaj en d.-c. [[Koŝ-Agaĉ]]) kaj kelkaj helikopterejoj. == Faŭno == Specifaĵoj de la geografia situo de la respubliko montriĝas ankaŭ en enorma bunteco de specoj de animaloj (62 specoj de mamuloj, pli ol 260 specoj de birdoj, 11 specoj de amfibioj kaj reptilioj, 20 specoj de fiŝoj). Ekzistas pli ol 50 specoj de ĉaseblaj bestoj kaj birdoj, tial la regiono delonge estis kaj nun estas unu el plej bonaj ĉasejoj de [[Okcidenta Siberio]]. Raraj, malaperantaj animaloj estas sub defendo de la [[Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj|Ruĝa Libro]]. == Flaŭro == Flaŭraj resursoj de la respubliko ampleksas pli ol 2 mil specojn de plantoj, el ili 200 specoj de plantoj-endemikoj renkonteblas nur en montoj de Altajo. Sovaĝaj fruktaj-beraj nutraj plantoj prezentas grandan intereson el vidpunkto de sia agrokulturigo. Ĉi tie kreskas pli ol 40 specoj de fruktaj-beraj plantoj, karakteriziĝantaj per bonaj gustaj ecoj, alta koncentriĝo de vitaminoj, baktericidaj ecoj, aldone multaj specoj estas valoraj sanigaj plantoj. Ĉ. 100 specoj de plantoj apartenas al grupo de la kuracaj, uzataj en farmacio; kaj en popola medicino tiu listo estas multe pli granda. Totala provizo de sanigaj plantoj en la respubliko estas ĉirkaŭ duonmiliono da tunoj, kaj ekspluatataj estas centmiloj da tunoj. Multaj reliktaj plantoj kaj plantoj endemiaj listiĝas en la Ruĝa Libro. == Mineraloj == Mineralaj resursoj de Respubliko Altaj' estas diversspecaj laŭ kvanto de eltrovitaj ercoj kaj konsiderindaj laŭ prospektoritaj rezervoj. Sed hodiaŭ la mineral-krudaĵa potencialo de la regiono preskaŭ ne estas uzata. Negrandamplekse oni nun ekspluatas orajn kaj molibdena-volframajn minkampojn, kuŝejojn de dekora ŝtono kaj konstrumaterialoj. Estas prospektoritaj kelkaj ampleksaj or-ercaj nodoj kun geologiaj rezervoj je centtunoj da erca kaj dektunoj da ŝuta oro. Estas malkovrita unika je rezervoj kompleksa minkampo de nature-raraj metaloj (tantalo, litio, rubidio, cezio, bismuto). Estas taksitaj diversdetale kelkaj aliaj minkampoj (kobalto, volframo, molibdeno, bismuto, kupro, arĝento, oro, hidrargo). Estas prospektoritaj kaj pretigitaj por ekspluatado jenaj minkampoj: la Ĉagan-Uzuna hidrarga, la Oroktoja kaj la Koskola marmoraj (ampleksaj je dekoj da mln kubaj metroj kaj unikaj je dekoreco), la Ĥolzuna fer-erca (kun rezervoj je ĉirkaŭ miliardo da tunoj), la Pyĵin-a minkarba kaj la Taldydjurgun-a lignita. En stadio de esploro kaj ekuzo estas minkampoj: la Lebed-a volastonita (unika je kvalito de l' krudo), la Poddelik-a gipsa (altekvalita medicina), de diversspecaj mineralaj pigmentoj, de mineralaj kaj sanigaj akvoj, de sanigaj ŝlimoj. Estas malkovritaj kuŝejoj de preskaŭ ĉiuj specoj de konstrumaterialoj, de juvelaj, dekoraj kaj kolektaj gemoj. == Akvoj, arbaroj, grundoj == Unu el la plej gravaj naturaj riĉaĵoj de la Montara Altajo estas ĝiaj akvoresursoj. La glaciejoj de Altaj' enhavas enormajn rezervojn de akvo. La totala amplekso de glacio en registritaj glaciejoj de Altajo ampleksas 57 km³, kio egalas 52 km³ de akvo. Entuta rezervo de akvo en la glaciejoj superas mezjaran defluon de altajaj riveroj (43 km³ jare). Grandegaj rezervoj de altkvalita [[nesala akvo|malsala akvo]] kuŝas en montaj lagoj de Altajo; nur en unu lago [[Teleckoe]] estas pli ol 40 km³ de purega akvo. Potencialaj rezervoj de subteraj akvoj taksiĝas je 22 mln m³ diurne. En montoj de Altaj' ekzistas fontoj de mineralaj akvoj, kiuj estas sanigaj. En la teritorio de la respubliko estas koncentrita proks. 30 % de totala akvoenergia potencialo de la Okcident-Siberia regiono. Ekzemple, nur unu rivero [[Katunj]] havas povumon je 4 mln kilovattoj, kun ebla ellaboro de elektroenergio je ĉirkaŭ 31 mlrd kilovatt-horoj jare. La arbaraj resursoj de la respubliko estas koncentritaj sur areo de ĉirkaŭ 42 mil km². Ĝeneralaj rezervoj taksiĝas je 700 mln m³ da ligno, el kiuj la koniferoj estas 600 mln m³, el kiuj siavice preskaŭ duono estas aparte valoraj [[cedro|cedraj]] arbaroj. Maturaj kaj supermaturaj arbaroj konsistigas ĉirkaŭ 300 mln m³, kaj kalkulita lignarbaro estas pli ol 2 mln m³. En montaro de Altaj' klare videblas laŭ-alta zoneco de grundoj. Entute prezentiĝas ĉirkaŭ 20 ĉefaj specoj de grundoj kaj eĉ pli multe da subspecoj. De ĝenerala areo de terenoj, la agrokulturaj okupas ĉirkaŭ 10 %, el kiuj 8 % estas paŝtejoj kaj 1 % estas plugejoj (agroj). Preskaŭ tutan orientan parton de la respubliko okupas unu el plej grandaj naturrezervejoj de Rusio – la Altaja. ''Altaja ŝtata rezervejo'' estis fondita en 1932, areas preskaŭ 9000 km² kaj etendiĝas de la nordo suden je pli ol 250 km laŭ teritorioj de la [[Turoĉaka distrikto|Turoĉaka]] kaj [[Ulagana distrikto|Ulagana]] distriktoj. == Sano, sporto, turismo == La rekreivaj resursoj potenciale enroligas la respublikon kiel rekreivan centron ne nur de la regiono, sed de Rusio kaj de la mondo. Respubliko Altaj' havas konsiderindajn {{JN|natura resurso}}, unikajn historiajn kaj arĥeologiajn memorlokojn por aranĝado de ripozo, turismo kaj sporto. Unikaj natura-klimataj kondiĉoj donas grandajn eblecojn por evoluo de preskaŭ ĉiuj specoj de turismo, kreo de balneologiaj ripozejoj kaj sanatorioj, enroligas la Montaran Altajon kiel unu el rusiaj centroj de montaraj specoj de turismo kaj sporto. En la respubliko estas 11 infan-junularaj sportlernejoj, 2 infan-junularaj kluboj de trejnado, 1 speciala infan-junulara lernejo de la Olimpika rezervo, kie laboras entute ĉirkaŭ 150 salajrataj trejnistoj-instruistoj de sporto. La lernantoj estas pli ol 7000 personoj. Ĝuste ĉi tie troviĝas startejo de preparo de nunaj kaj estontaj ĉampionoj de la mondo, Azio kaj Eŭropo, Rusio. Entute kultiviĝas 21 specoj de sporto, kie la ĉefaj estas: [[Greko-Romia lukto|la greka-romia lukto]], [[samdo]] (sindefendo sen armiloj), skiado, futbalo, pilka hokeo, et-atletiko. Samtempe plifortiĝas tiuj specoj de sporto kiel karateo, pezlevado, [[deltaplanismo]], montogrimpado k.a. Ankaŭ la naciaj specoj de sporto konservas sian tradicion. En Respubliko Altaj' funkcias kvar tutjaraj turismaj bazoj (''"Katunj"'', ''"Zolotoje ozero"'' (''"Ora lago"''), ''"Junostj"'' (''"Juneco"''), ''"Kuĉerla'"''), turisma hotelkomplekso ''"Turist'"'', lerna-trejna centro ''"Seminskij pereval"'' (''"Semina montpasejo"''). Estas kreitaj kaj funkcias dekoj da novaj privataj komfortegaj turismkompleksoj, ampleksantaj 10 ĝis 50 personoj. Samtempe ĉiuj turismaj bazoj kaj kompleksoj povas akcepti ĝis 2 mil personojn. Ekzistas 9 hoteloj por pli ol 500 lokoj, du el ili situas en la ĉefurbo de la respubliko – Gorno-Altajsk (por 300 lokoj). == La loĝantaro == La loĝantaro de Respubliko Altaj' konsistas je 202 mil homoj. El la totala kvanto de la loĝantaro 75 % (150 mil homoj) loĝas en kamparo/montaro kaj 25 % (50 mil homoj) en la urbo. La laborkapabla loĝantaro de la respubliko konsistas je iom pli ol 100 mil homoj, ĝia plimulta parto okupiĝas pri agrokulturo. En la respubliko loĝas reprezentantoj de multaj nacioj, tamen tiuj nacioj, krom altajanoj, rusoj kaj kazaĥoj, ne konsistigas kompaktajn grupojn, kaj estas reprezentataj per unuopuloj en internaciaj geedzecoj aŭ per apartaj familioj en alinacia medio. Laŭ popolnombrado, la aŭtoktona gento de Altajo – [[Altajaj popoloj|altajanoj]] – konsistigas 31 % de la loĝantaro de Respubliko Altaj', kaj el aliaj nacioj: [[rusoj]] – 60 %, [[kazaĥoj]] – 6 %, [[ukrainoj]] – 0,9 %, [[germanoj]] – 0,4 % ktp. Rusoj ekloĝis la Montaran Altajon ekde l' fino de l' 18-a jarcento; en la lasta jardeko de l' 19-a jarcento al teritorio de nuna [[Koŝ-Agaĉa distrikto]] venis kazaĥoj. == Kulturo == Ĉiujare en la respubliko aranĝatas la tradicia nacia festo – ''El-Ojyn''. Centoj kaj miloj da homoj rapidas en montaron por, kune kun la samgentanoj, mergiĝi en pasion de popola gajeco. La ''bajram''' – ''El-Ojyn'' – estas nomadula festo. En tio, verŝajne, realiĝas spirito de l' prauloj, kiuj en antaŭlongaj, malproksimaj jaroj ne povis fikssidi en unu loko, kaj preferis longajn transirojn laŭ aktualaj aferoj. La festo, en 1980-aj jaroj komenciĝinta kiel kultura-sporta aranĝaĵo, en lastaj jaroj akiras fundan sencon. Ĝi simbolas revenon al etika-moralaj valoraĵoj de la prauloj. En Respubliko Altaj', organoj de potenco kaj administrado atentas kulturan renaskiĝon de l' aŭtoktona popolo de la regiono. Samtempe sufiĉan subtenon ricevas kulturaj postuloj de la loka rusa k.a. popoloj. Ĉi-sence tre reprezentiva estas la ''verkistara organizaĵo'' de la respubliko, enhavanta pli ol 30 membrojn de ''Rusia Unio de Verkistoj''. En ''la nacia teatro'' aktivas altaja kaj rusa trupoj. En ĉiu distrikto ekzistas dekoj da ensembloj; kelkaj el ili, ekzemple folklora ensemblo ''"Altaj'"'', famas larĝe ekster Rusio. Pli kaj pli spertiĝas kaj aŭtoritatiĝas tiuj grupoj kiel ''"Jarmanka"'', ''"Ursul"'', ''"Ar-Baŝkuŝ"'' k.a. Unu el plej meritaj personoj de la respubliko estas ''Aleksej Grigorjeviĉ Kalkin'' – ''La Popola Kajĉi''' de Respubliko Altaj', plenumanto de heroa eposo ''"Maadaj Kara"'' kaj de aliaj sagaoj. Ne malpli famaj estas ''Bolot Bajryŝev'', ''Nogon Ŝumarov'', ''Sainĥo Namĉylak'' k.a. - plenumantoj de ''"[[kaj']]"'' (altaja gorĝa kantado) kaj muzikantoj de [[komuzo|komus']] ([[vargano|vargan']]) (etna buŝa muzikinstrumento). La Montara Altajo estas patrujo de elstaraj pentristoj de la nuntempo. La pleja certe estas ''G. I. Ĉoros-Gurkin'' (1870-1937), la aŭtoro de tiuj famaj pentraĵoj kiel ''"Ĥan' Altaj'"'', ''"Korona Katuni"'' (''"Krono de Katunj"''), ''"Ozero gornyh duhov"'' (''"La lago de montaraj dajmonoj"'') k.a. Konatiĝo kun tiuj artaĵoj kiel ''"Meĉty dikarki"'' (''"Revoj de sovaĝulino"''), ''"Pastuĥ"'' (''"Paŝtisto"''), ''"Bazar'"'' de ankoraŭ unu originala pentristo de Altajo - ''N. I. Ĉevalkov'' (1892–1937) – lasas ĉe la spektanto neforgeseblan impreson. Ĉiuj ĉi, kaj multaj aliaj, kreaĵoj de grandaj artistoj-pentristoj, kaj ankoraŭ objektoj de malproksimaj kaj proksimaj epokoj, estas ekspoziciataj en haloj de la respublika ''muzeo A. V. Anoĥin''. == Religio == Somere 1926 la ĉirkaŭaĵojn de Beluĥa vizitis ''[[Nikolao Roerich|N. K. Reriĥ]]'' (''Nicholas Roërich''). Ravita de Altaj', la granda pensulo kaj artisto kreis kelkajn pentraĵojn, en kiuj prezentis sian komprenon de interna sakramenta esenco de nia landero, kaj antaŭdiris ĝian rolon en la estonta historio de l' homaro. Lia fama pentraĵo ''"Ojrot – vestnik Belogo Burĥana"'' (''"Ojrot' – heroldo de Blanka Burĥan'"'') estas dediĉita al nuntempa realo. En montoj kaj valoj de Altajo denove flustriĝas legendo pri ''Burĥan''' kaj renaskiĝas ''la Blanka Kredo'' – ''Ak Djjan''. La plimulto de l' aŭtoktonaj loĝantoj konfesas [[burĥanismo]]n – la altajan branĉon de la [[Tibeta budhismo]]. == Arĥeologio == La Montara Altajo estas eksterordinare riĉa je arĥeologiaĵoj. La plimulto konsistas el trovaĵoj rilataj al pazirika kulturo, kuirilaroj kaj ŝtonaj skulptaĵoj de la tjurka periodo, [[Petroglifo|petrografiaĵoj]] de diversaj epokoj. En 6a–2a jarcentoj a.K. en senlimaj vastaĵoj de Granda Stepo aperis tri grupoj de similaj objektoj: armiloj, ĉevalrimenaroj kaj artaĵoj. La similaj armiloj reprezentiĝas per bronzaj kaj feraj ponardoj kun krucaĵo simila al etenditaj papiliaj flugiloj kaj kun listela kalkano, kaj ankaŭ per diversspecaj tri-alaj kaj tri-edraj pintoj de sagoj. En ĉevala jungaĵo samis faŭkrimenetaroj pieding-formaj kaj ring-formaj, kaj psalioj kun zooformaj randaĵoj. En arto ĉie disvastiĝis figuroj de cervoj kun branĉoriĉaj kornoj, mitologiaj grifoj, kaj scenoj de lukto de animaloj. En 1993 estis fosita la 1a tumulo de tombejo ''Ak-Alaĥa'' (en ''[[Ukok plataĵo|plataĵo Ukok']]''), kie oni trovis balzamitan korpon de juna (ĉ. 25 jaroj) pazirika virino, ricevonta de lokaj gazetistoj la titolon ''"[[Princino de Ukok|Altaja princino]]"''. Nun la registaro planas konstrui grandan aŭtovojon tra plataĵo Ukok, kio elvokas amasajn protestojn de arĥeologoj kaj historiistoj, ekologoj kaj verduloj, lokaj loĝantoj kaj naturturistoj. Simila problemo ekzistas en [[Ĉemala distrikto]], kie oni planas konstrui gigantan [[Hidroelektra centralo|HESon]], kiu per sia apero detruos unikan klimaton, flaŭron, subakvigos grandegan terenon, industriigos (kaj per tio neniigos) perlon (unu el plej lastaj) de sovaĝa montara naturo (kiu interalie apartenas al kultura heredaĵo de [[Unesko]]), sensencigos unikan tuberkulozan sanatorion, kaj minacos subakvigi multajn vilaĝojn en la valo de l' rivero. Dum la HES mem estos ekonomie malprofita. == La ĉefurbo == La ĉefurbo ([[Gorno-Altajsk]]) situas en nord-okcidenta parto de la respubliko. Ĝia teritorio enkalkulas 91 km². ''Gorno-Altajsk'', kiel loĝloko kun nomo ''Ulala'', estis fondita en 1830, statuson de urbo ricevis en 1928. Ekde 1932 ĝis 1948 ĝi nomiĝis ''Ojrot-Tura''. Distanco de Gorno-Altajsk ĝis Moskvo estas 3641 km, ĝis la plej proksima fervojstacio Bijsk – 100 km. La loĝantaro de la urbo ampleksas ĉirkaŭ 50 mil homojn. Scienca potencialo de la respubliko estas koncentrita ĉefe en Gorno-Altajsk. En ''la ŝtata universitato'', en ''instituto de hom-sciencaj esploroj'', en aliaj lern-organizaĵoj kaj en organoj de ŝtata administrado laboras dekoj da doktoroj kaj kandidatoj de sciencoj. La plej perspektiva direkto de la fundamenta scienco en la Montara Altajo estas humanitara sektoro, kaj en ĝi – sferoj ligitaj al altajlogio, tjurkologio kaj arĥeologio. Sciencistoj de pluraj sciencaj institucioj dediĉis sian agadon al produktado. Inter ili aparte menciindas laborantoj el ''Altaja ŝtata rezervejo'', el ''bestobredejo "Gorno-Altajskoe"'' (''"Montar-Altaja"''), el ''eksperimenta mastrumaĵo de Instituto de citologio kaj genetiko de RAN'' (Rusia Akademio de Sciencoj), el filio de ''Siberia botanika ĝardeno'' kaj el ''Gorno-Altajska scienc-esplora instituto de agrokulturo''. Konsiderindan parton de la loĝantaro de urbo Gorno-Altajsk konsistigas studentoj kaj lernantoj el la ŝtata universitato, el agrokultura kaj pedagogia kolegioj, el teknologia kaj komerca teknikaj specialaj lernejoj, el medicina altlernejo, kaj el dekoj da ĝeneralaj kaj specialaj lernejoj. Estas ellaborita la sistemo de profesia antaŭpreparo de junularo. == Aliaj projektoj == {{Projektoj|commons=Category:Altai Republic}} == Vidu ankaŭ == * [[Teleckoe lago]] == Eksteraj ligiloj == === Turismo === * [http://altur.ru/ Altur: Navigilo pri turismaj lokoj en Altajo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060202120137/http://altur.ru/ |date=2006-02-02 }} * [http://www.altaionline.ru/ Turismo en Altajo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060128192936/http://altaionline.ru/ |date=2006-01-28 }} * [http://www.turistka.ru/ Informejo pri turismo kaj ripozlokoj en Altajo] === Diversaj === * [http://www.altai-republic.ru/ Oficiala retpaĝaro de Respubliko Altaj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140216202113/http://www.altai-republic.ru/ |date=2014-02-16 }} (ruse kaj angle) * [http://www.gasu.ru/ Altaja Ŝtata Universitato] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201124195723/http://www.gasu.ru/ |date=2020-11-24 }} * [http://inform.gorno-altaisk.ru/ Novaĵoj el Gorno-Altajsk] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080919065211/http://inform.gorno-altaisk.ru/ |date=2008-09-19 }} (ruse) {{Navigacipanelaro |Administra divido de Respubliko Altaj |Siberia federacia distrikto }} [[Kategorio:Respubliko Altajo| ]] 5wyt8mw5q3b46qjmnvxcsod98obei9f 0 34367 9368694 9081174 2026-05-08T09:53:15Z ThomasPusch 1869 /* Historio */ 9368694 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Biŝkeko | devena_nomo = Frunze Фрунзе | alia_nomo = {{Lang-ky|Бишкек}} | alia_nomo1 = {{Lang-ru|Бишкек}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Бишкек | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Bishkek Montage 2020.png | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bishkek.svg | blazono = Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kirgizio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Provinco Ĉuj | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko|Kirgiza SSR]] | histregiono1 = [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj|KSŜ]] | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono4 = | histregiono5 = | histregiono6 = | histregiono7 = | urbo = | urbo_noto = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = Ĉu | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Placo Ala-Too | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | memorindaĵo5 = | memorindaĵo6 = | memorindaĵo7 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo_tipo = | montaro = Tjanŝano | montaro_tipo = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = Bazaro Dordoj | konstruaĵo1 = Bazaro Oŝ | konstruaĵo2 = Bazaro Alamudun | konstruaĵo_tipo = Bazaroj <!-- *** Situo *** --> | situo = Biŝkeko | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 800 | lat_d = 42 | lat_m = 52 | lat_s = 29 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 36 | long_s = 44 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 900 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_leviĝo = 750 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 127.0 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1022000 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1878 | establita_tipo = Fondo | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Nariman Tiuleev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =+6 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = +996 312 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Biŝkeko | mapo_lokumilo = Biŝkeko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kirgizio | mapo1_lokumilo = Kirgizio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Azio | mapo2_lokumilo = Azio <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Bishkek <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} [[Dosiero:E7904-Bishkek-Ala-Too-Square.jpg|eta|Placo Ala Too]] '''Biŝkeko''' (Biŝkek) estas la [[ĉefurbo]] kaj samtempe la politika, ekonomia kaj kultura centro de [[Kirgizio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == Biŝkek situas en alto de {{unuo|800|m}} super la [[marnivelo]] ĉe la norda parto de la ĝis {{unuo|4800|m}} altan [[Alajo]]-montokresto, pluiĝo de la montaro [[Tjanŝano]]. Norde de la urbo etendiĝas onda steparo ĝis preskaŭ al [[Kazaĥio]]. Proksime de la urbo fluas la rivero ''Ĉuj''. == Historio == La urbo evoluis el karavana ripozejo ĉe la [[silka vojo]] kondukanta tra la montaro [[Tjanŝano]]. En [[1825]] la uzbeka Ĥanpo de Kokand konstruis tie brikan fortikaĵon, kiun la rusaj soldatoj en [[1862]] okupis kaj detruis. La rusoj fondis tie [[garnizono]]n kaj la allogitaj rusaj kamparanoj eluzis la produkteman nigrateran grundon kaj la loko rapide disvolviĝis. En [[1878]] oni fondis tie la urbon ''Piŝpek''. En [[1926]] la urbo iĝis la ĉefurbo de la novfondita soveta Kirgizio kaj samtempe estis alinomita al ''Frunzǎ'' ({{lang-ru|Фрунзе|t=''Frunze''|ligilo=ne}}) – laŭ Miĥail Vasiljeviĉ Frunză, kiu naskiĝis en Piŝpek kaj sukcese batalis en la [[Rusa Enlanda Milito]] en Centra Azio por la [[bolŝevismo]]. Kun la [[sendependeco]] de [[Kirgizio]] rericevis la urbo sian malnovan nomon – en la kirgiza formo – kaj nomiĝas ekde tiam ''Biŝkek''. == Nomo == [[Kirgiza lingvo|Kirgize]] la vorto ''biŝkek'' aŭ ''piŝpek'' signifas ujon por [[kumiso]]. Ekzistas multaj [[legendo]]j, kiuj provas pruvi rilaton inter la urbo kaj tia ujo. Sciencaj kalrigoj opinias, ke la nomo estiĝis per [[popoletimologio|popoletimologia]] klarigo (interpretado) de malnova vorto pri ''Loko sube ĉe la monto''. == Eminentaj homoj == * [[Miĥail Vasiljeviĉ Frunză]] (1885-1925), laŭ kiu nomiĝis la urbo de [[1926]] ĝis [[1991]]. * [[Ĉingiz Aitamov]] (1928-2008), tutmonde konata [[verkisto]] kaj [[ambasadoro]] por [[Sovetunio]] kaj [[Kirgizio]]. * [[Nasirdin Isanov]] (1943-1992), la unua [[ĉefministro]] de Kirgizio. * [[Felix Kulov]] (1948 - ), ĉefministro de Kirgizio ekde 2005 ĝis 2007. * [[Roza Otunbajeva]] (1950 - ), la tria [[prezidento]] de Kirgizio. * [[Aleksandro Suvorov (psiĥologo)|Aleksandro Suvorov]], psikologo == Biŝkek hodiaŭ == Pro la mallonga historio, Biŝkek ne havas historiajn konstruaĵojn. Ĝi estas tipa soveta urbo kun grandaj placoj, tipaj platdomoj, grandaj popoldomoj. La [[aera poluado|aerpoluado]] en Biŝkek estas tre malalta, kvankam en la proksimo situas preskaŭ la tuta industrio de Kirgizio kaj la [[Internacia Flughaveno Manas]]. == Esperanto en Biŝkeko == Fejsbuka grupo Esperanto en Kirgizio. == Bildaro == <gallery> BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|Biŝkeko Bischkek.jpg|Biŝkeko – Foto el la giganta rado ĉe la ĉefa placo E8090-Alamudun-Bazaar-mosque.jpg|Moskeo en bazaro Alamundun en Biŝkeko CIS meeting 2008.jpg|Kunsido de estroj de la [[KSŜ]] en [[Biŝkeko]], 2008 Klimadiagramm-Bischkek.png|maldekstra|eta|[[klimatodiagramo]] de Biŝkek </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Biŝkeko|ReVo=bisxkek}} * [[Trolebusa transporto en Biŝkeko]] {{Aziaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biŝkeko| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Azio]] [[Kategorio:Urboj de Kirgizio]] [[Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo]] db9yewj124lojuqtlbm08gn68q6ubr0 9368695 9368694 2026-05-08T09:54:22Z ThomasPusch 1869 /* Nomo */ 9368695 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Biŝkeko | devena_nomo = Frunze Фрунзе | alia_nomo = {{Lang-ky|Бишкек}} | alia_nomo1 = {{Lang-ru|Бишкек}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Бишкек | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Bishkek Montage 2020.png | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bishkek.svg | blazono = Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kirgizio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Provinco Ĉuj | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko|Kirgiza SSR]] | histregiono1 = [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj|KSŜ]] | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono4 = | histregiono5 = | histregiono6 = | histregiono7 = | urbo = | urbo_noto = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = Ĉu | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Placo Ala-Too | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | memorindaĵo5 = | memorindaĵo6 = | memorindaĵo7 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo_tipo = | montaro = Tjanŝano | montaro_tipo = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = Bazaro Dordoj | konstruaĵo1 = Bazaro Oŝ | konstruaĵo2 = Bazaro Alamudun | konstruaĵo_tipo = Bazaroj <!-- *** Situo *** --> | situo = Biŝkeko | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 800 | lat_d = 42 | lat_m = 52 | lat_s = 29 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 36 | long_s = 44 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 900 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_leviĝo = 750 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 127.0 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1022000 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1878 | establita_tipo = Fondo | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Nariman Tiuleev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =+6 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = +996 312 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Biŝkeko | mapo_lokumilo = Biŝkeko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kirgizio | mapo1_lokumilo = Kirgizio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Azio | mapo2_lokumilo = Azio <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Bishkek <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} [[Dosiero:E7904-Bishkek-Ala-Too-Square.jpg|eta|Placo Ala Too]] '''Biŝkeko''' (Biŝkek) estas la [[ĉefurbo]] kaj samtempe la politika, ekonomia kaj kultura centro de [[Kirgizio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == Biŝkek situas en alto de {{unuo|800|m}} super la [[marnivelo]] ĉe la norda parto de la ĝis {{unuo|4800|m}} altan [[Alajo]]-montokresto, pluiĝo de la montaro [[Tjanŝano]]. Norde de la urbo etendiĝas onda steparo ĝis preskaŭ al [[Kazaĥio]]. Proksime de la urbo fluas la rivero ''Ĉuj''. == Historio == La urbo evoluis el karavana ripozejo ĉe la [[silka vojo]] kondukanta tra la montaro [[Tjanŝano]]. En [[1825]] la uzbeka Ĥanpo de Kokand konstruis tie brikan fortikaĵon, kiun la rusaj soldatoj en [[1862]] okupis kaj detruis. La rusoj fondis tie [[garnizono]]n kaj la allogitaj rusaj kamparanoj eluzis la produkteman nigrateran grundon kaj la loko rapide disvolviĝis. En [[1878]] oni fondis tie la urbon ''Piŝpek''. En [[1926]] la urbo iĝis la ĉefurbo de la novfondita soveta Kirgizio kaj samtempe estis alinomita al ''Frunzǎ'' ({{lang-ru|Фрунзе|t=''Frunze''|ligilo=ne}}) – laŭ Miĥail Vasiljeviĉ Frunză, kiu naskiĝis en Piŝpek kaj sukcese batalis en la [[Rusa Enlanda Milito]] en Centra Azio por la [[bolŝevismo]]. Kun la [[sendependeco]] de [[Kirgizio]] rericevis la urbo sian malnovan nomon – en la kirgiza formo – kaj nomiĝas ekde tiam ''Biŝkek''. == Nomo == [[Kirgiza lingvo|Kirgize]] la vorto ''biŝkek'' aŭ ''piŝpek'' signifas ujon por [[kumiso]]. Ekzistas multaj [[legendo]]j, kiuj provas pruvi rilaton inter la urbo kaj tia ujo. Sciencistoj^{<small>[Kiuj?]</small>} opinias, ke la nomo estiĝis per popol[[etimologio|etimologia]] klarigo (interpretado) de malnova vorto pri ''Loko sube ĉe la monto''. == Eminentaj homoj == * [[Miĥail Vasiljeviĉ Frunză]] (1885-1925), laŭ kiu nomiĝis la urbo de [[1926]] ĝis [[1991]]. * [[Ĉingiz Aitamov]] (1928-2008), tutmonde konata [[verkisto]] kaj [[ambasadoro]] por [[Sovetunio]] kaj [[Kirgizio]]. * [[Nasirdin Isanov]] (1943-1992), la unua [[ĉefministro]] de Kirgizio. * [[Felix Kulov]] (1948 - ), ĉefministro de Kirgizio ekde 2005 ĝis 2007. * [[Roza Otunbajeva]] (1950 - ), la tria [[prezidento]] de Kirgizio. * [[Aleksandro Suvorov (psiĥologo)|Aleksandro Suvorov]], psikologo == Biŝkek hodiaŭ == Pro la mallonga historio, Biŝkek ne havas historiajn konstruaĵojn. Ĝi estas tipa soveta urbo kun grandaj placoj, tipaj platdomoj, grandaj popoldomoj. La [[aera poluado|aerpoluado]] en Biŝkek estas tre malalta, kvankam en la proksimo situas preskaŭ la tuta industrio de Kirgizio kaj la [[Internacia Flughaveno Manas]]. == Esperanto en Biŝkeko == Fejsbuka grupo Esperanto en Kirgizio. == Bildaro == <gallery> BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|Biŝkeko Bischkek.jpg|Biŝkeko – Foto el la giganta rado ĉe la ĉefa placo E8090-Alamudun-Bazaar-mosque.jpg|Moskeo en bazaro Alamundun en Biŝkeko CIS meeting 2008.jpg|Kunsido de estroj de la [[KSŜ]] en [[Biŝkeko]], 2008 Klimadiagramm-Bischkek.png|maldekstra|eta|[[klimatodiagramo]] de Biŝkek </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Biŝkeko|ReVo=bisxkek}} * [[Trolebusa transporto en Biŝkeko]] {{Aziaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biŝkeko| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Azio]] [[Kategorio:Urboj de Kirgizio]] [[Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo]] 62x0h1977q8ubyz8eoqoysl80jjqtp0 9368696 9368695 2026-05-08T09:54:56Z ThomasPusch 1869 /* Eminentaj homoj */ 9368696 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Biŝkeko | devena_nomo = Frunze Фрунзе | alia_nomo = {{Lang-ky|Бишкек}} | alia_nomo1 = {{Lang-ru|Бишкек}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Бишкек | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Bishkek Montage 2020.png | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bishkek.svg | blazono = Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kirgizio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Provinco Ĉuj | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko|Kirgiza SSR]] | histregiono1 = [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj|KSŜ]] | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono4 = | histregiono5 = | histregiono6 = | histregiono7 = | urbo = | urbo_noto = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = Ĉu | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Placo Ala-Too | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | memorindaĵo5 = | memorindaĵo6 = | memorindaĵo7 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo_tipo = | montaro = Tjanŝano | montaro_tipo = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = Bazaro Dordoj | konstruaĵo1 = Bazaro Oŝ | konstruaĵo2 = Bazaro Alamudun | konstruaĵo_tipo = Bazaroj <!-- *** Situo *** --> | situo = Biŝkeko | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 800 | lat_d = 42 | lat_m = 52 | lat_s = 29 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 36 | long_s = 44 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 900 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_leviĝo = 750 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 127.0 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1022000 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1878 | establita_tipo = Fondo | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Nariman Tiuleev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =+6 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = +996 312 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Biŝkeko | mapo_lokumilo = Biŝkeko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kirgizio | mapo1_lokumilo = Kirgizio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Azio | mapo2_lokumilo = Azio <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Bishkek <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} [[Dosiero:E7904-Bishkek-Ala-Too-Square.jpg|eta|Placo Ala Too]] '''Biŝkeko''' (Biŝkek) estas la [[ĉefurbo]] kaj samtempe la politika, ekonomia kaj kultura centro de [[Kirgizio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == Biŝkek situas en alto de {{unuo|800|m}} super la [[marnivelo]] ĉe la norda parto de la ĝis {{unuo|4800|m}} altan [[Alajo]]-montokresto, pluiĝo de la montaro [[Tjanŝano]]. Norde de la urbo etendiĝas onda steparo ĝis preskaŭ al [[Kazaĥio]]. Proksime de la urbo fluas la rivero ''Ĉuj''. == Historio == La urbo evoluis el karavana ripozejo ĉe la [[silka vojo]] kondukanta tra la montaro [[Tjanŝano]]. En [[1825]] la uzbeka Ĥanpo de Kokand konstruis tie brikan fortikaĵon, kiun la rusaj soldatoj en [[1862]] okupis kaj detruis. La rusoj fondis tie [[garnizono]]n kaj la allogitaj rusaj kamparanoj eluzis la produkteman nigrateran grundon kaj la loko rapide disvolviĝis. En [[1878]] oni fondis tie la urbon ''Piŝpek''. En [[1926]] la urbo iĝis la ĉefurbo de la novfondita soveta Kirgizio kaj samtempe estis alinomita al ''Frunzǎ'' ({{lang-ru|Фрунзе|t=''Frunze''|ligilo=ne}}) – laŭ Miĥail Vasiljeviĉ Frunză, kiu naskiĝis en Piŝpek kaj sukcese batalis en la [[Rusa Enlanda Milito]] en Centra Azio por la [[bolŝevismo]]. Kun la [[sendependeco]] de [[Kirgizio]] rericevis la urbo sian malnovan nomon – en la kirgiza formo – kaj nomiĝas ekde tiam ''Biŝkek''. == Nomo == [[Kirgiza lingvo|Kirgize]] la vorto ''biŝkek'' aŭ ''piŝpek'' signifas ujon por [[kumiso]]. Ekzistas multaj [[legendo]]j, kiuj provas pruvi rilaton inter la urbo kaj tia ujo. Sciencistoj^{<small>[Kiuj?]</small>} opinias, ke la nomo estiĝis per popol[[etimologio|etimologia]] klarigo (interpretado) de malnova vorto pri ''Loko sube ĉe la monto''. == Eminentaj homoj == * Miĥail Vasiljeviĉ Frunză (1885-1925), laŭ kiu nomiĝis la urbo de [[1926]] ĝis [[1991]]. * [[Ĉingiz Aitamov]] (1928-2008), tutmonde konata [[verkisto]] kaj [[ambasadoro]] por [[Sovetunio]] kaj [[Kirgizio]]. * [[Nasirdin Isanov]] (1943-1992), la unua [[ĉefministro]] de Kirgizio. * [[Felix Kulov]] (1948 - ), ĉefministro de Kirgizio ekde 2005 ĝis 2007. * [[Roza Otunbajeva]] (1950 - ), la tria [[prezidento]] de Kirgizio. * [[Aleksandro Suvorov (psiĥologo)|Aleksandro Suvorov]], psikologo == Biŝkek hodiaŭ == Pro la mallonga historio, Biŝkek ne havas historiajn konstruaĵojn. Ĝi estas tipa soveta urbo kun grandaj placoj, tipaj platdomoj, grandaj popoldomoj. La [[aera poluado|aerpoluado]] en Biŝkek estas tre malalta, kvankam en la proksimo situas preskaŭ la tuta industrio de Kirgizio kaj la [[Internacia Flughaveno Manas]]. == Esperanto en Biŝkeko == Fejsbuka grupo Esperanto en Kirgizio. == Bildaro == <gallery> BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|Biŝkeko Bischkek.jpg|Biŝkeko – Foto el la giganta rado ĉe la ĉefa placo E8090-Alamudun-Bazaar-mosque.jpg|Moskeo en bazaro Alamundun en Biŝkeko CIS meeting 2008.jpg|Kunsido de estroj de la [[KSŜ]] en [[Biŝkeko]], 2008 Klimadiagramm-Bischkek.png|maldekstra|eta|[[klimatodiagramo]] de Biŝkek </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Biŝkeko|ReVo=bisxkek}} * [[Trolebusa transporto en Biŝkeko]] {{Aziaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biŝkeko| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Azio]] [[Kategorio:Urboj de Kirgizio]] [[Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo]] nuuvssz93oj1y38ncgrfq9mlpubsund 9368707 9368696 2026-05-08T10:06:49Z ThomasPusch 1869 vidu la diskutpaĝan noton. 9368707 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Biŝkeko | devena_nomo = Frunze Фрунзе | alia_nomo = {{Lang-ky|Бишкек}} | alia_nomo1 = {{Lang-ru|Бишкек}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Бишкек | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Bishkek Montage 2020.png | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bishkek.svg | blazono = Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kirgizio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Provinco Ĉuj | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko|Kirgiza SSR]] | histregiono1 = [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj|KSŜ]] | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono4 = | histregiono5 = | histregiono6 = | histregiono7 = | urbo = | urbo_noto = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = Ĉu | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Placo Ala-Too | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | memorindaĵo5 = | memorindaĵo6 = | memorindaĵo7 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo_tipo = | montaro = Tjanŝano | montaro_tipo = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = Bazaro Dordoj | konstruaĵo1 = Bazaro Oŝ | konstruaĵo2 = Bazaro Alamudun | konstruaĵo_tipo = Bazaroj <!-- *** Situo *** --> | situo = Biŝkeko | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 800 | lat_d = 42 | lat_m = 52 | lat_s = 29 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 36 | long_s = 44 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 900 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_leviĝo = 750 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 127.0 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1022000 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1878 | establita_tipo = Fondo | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Nariman Tiuleev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =+6 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = +996 312 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Biŝkeko | mapo_lokumilo = Biŝkeko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kirgizio | mapo1_lokumilo = Kirgizio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Azio | mapo2_lokumilo = Azio <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Bishkek <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} [[Dosiero:E7904-Bishkek-Ala-Too-Square.jpg|eta|Placo Ala Too]] '''Biŝkeko''' (Biŝkek) estas la [[ĉefurbo]] kaj samtempe la politika, ekonomia kaj kultura centro de [[Kirgizio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == Biŝkek situas en alto de {{unuo|800|m}} super la [[marnivelo]] ĉe la norda parto de la ĝis {{unuo|4800|m}} altan [[Alajo]]-montokresto, pluiĝo de la montaro [[Tjanŝano]]. Norde de la urbo etendiĝas onda steparo ĝis preskaŭ al [[Kazaĥio]]. Proksime de la urbo fluas la rivero ''Ĉuj''. == Historio == La urbo evoluis el karavana ripozejo ĉe la [[silka vojo]] kondukanta tra la montaro [[Tjanŝano]]. En [[1825]] la uzbeka Ĥanpo de Kokand konstruis tie brikan fortikaĵon, kiun la rusaj soldatoj en [[1862]] okupis kaj detruis. La rusoj fondis tie [[garnizono]]n kaj la allogitaj rusaj kamparanoj eluzis la produkteman nigrateran grundon kaj la loko rapide disvolviĝis. En [[1878]] oni fondis tie la urbon ''Piŝpek''. En [[1926]] la urbo iĝis la ĉefurbo de la novfondita soveta Kirgizio kaj samtempe estis alinomita al ''Frunzǎ'' ({{lang-ru|Фрунзе|t=''Frunze''|ligilo=ne}}) – laŭ Miĥail Vasiljeviĉ Frunză, kiu naskiĝis en Piŝpek kaj sukcese batalis en la [[Rusa Enlanda Milito]] en Centra Azio por la [[bolŝevismo]]. Kun la [[sendependeco]] de [[Kirgizio]] rericevis la urbo sian malnovan nomon – en la kirgiza formo – kaj nomiĝas ekde tiam ''Biŝkek''. == Nomo == [[Kirgiza lingvo|Kirgize]] la vorto ''biŝkek'' aŭ ''piŝpek'' signifas ujon por [[kumiso]]. Ekzistas multaj [[legendo]]j, kiuj provas pruvi rilaton inter la urbo kaj tia ujo. Sciencistoj^{<small>[Kiuj?]</small>} opinias, ke la nomo estiĝis per popol[[etimologio|etimologia]] klarigo (interpretado) de malnova vorto pri ''Loko sube ĉe la monto''. == Eminentaj homoj == * Miĥail Vasiljeviĉ Frunză (1885-1925), laŭ kiu nomiĝis la urbo de [[1926]] ĝis [[1991]]. * [[Ĉingiz Ajtmatov]] (1928-2008), tutmonde konata [[verkisto]] kaj [[ambasadoro]] por [[Sovetunio]] kaj [[Kirgizio]]. * [[Nasirdin Isanov]] (1943-1992), la unua [[ĉefministro]] de Kirgizio. * [[Feliks Kulov]] (1948 - ), ĉefministro de Kirgizio ekde 2005 ĝis 2007. * [[Roza Otunbajeva]] (1950 - ), la tria [[prezidento]] de Kirgizio. * [[Aleksandro Suvorov (psiĥologo)|Aleksandro Suvorov]], psikologo == Biŝkek hodiaŭ == Pro la mallonga historio, Biŝkek ne havas historiajn konstruaĵojn. Ĝi estas tipa soveta urbo kun grandaj placoj, tipaj platdomoj, grandaj popoldomoj. La [[aera poluado|aerpoluado]] en Biŝkek estas tre malalta, kvankam en la proksimo situas preskaŭ la tuta industrio de Kirgizio kaj la [[Internacia Flughaveno Manas]]. == Esperanto en Biŝkeko == Fejsbuka grupo Esperanto en Kirgizio. == Bildaro == <gallery> BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|Biŝkeko Bischkek.jpg|Biŝkeko – Foto el la giganta rado ĉe la ĉefa placo E8090-Alamudun-Bazaar-mosque.jpg|Moskeo en bazaro Alamundun en Biŝkeko CIS meeting 2008.jpg|Kunsido de estroj de la [[KSŜ]] en [[Biŝkeko]], 2008 Klimadiagramm-Bischkek.png|maldekstra|eta|[[klimatodiagramo]] de Biŝkek </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Biŝkeko|ReVo=bisxkek}} * [[Trolebusa transporto en Biŝkeko]] {{Aziaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biŝkeko| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Azio]] [[Kategorio:Urboj de Kirgizio]] [[Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo]] 783qir0bjvm9sswy7hx2jddkbocxr3e 9368730 9368707 2026-05-08T10:30:09Z ThomasPusch 1869 /* Eminentaj homoj */ 9368730 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Biŝkeko | devena_nomo = Frunze Фрунзе | alia_nomo = {{Lang-ky|Бишкек}} | alia_nomo1 = {{Lang-ru|Бишкек}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Бишкек | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Bishkek Montage 2020.png | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bishkek.svg | blazono = Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kirgizio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Provinco Ĉuj | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko|Kirgiza SSR]] | histregiono1 = [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj|KSŜ]] | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono4 = | histregiono5 = | histregiono6 = | histregiono7 = | urbo = | urbo_noto = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = Ĉu | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Placo Ala-Too | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | memorindaĵo5 = | memorindaĵo6 = | memorindaĵo7 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo_tipo = | montaro = Tjanŝano | montaro_tipo = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = Bazaro Dordoj | konstruaĵo1 = Bazaro Oŝ | konstruaĵo2 = Bazaro Alamudun | konstruaĵo_tipo = Bazaroj <!-- *** Situo *** --> | situo = Biŝkeko | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 800 | lat_d = 42 | lat_m = 52 | lat_s = 29 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 36 | long_s = 44 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 900 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_leviĝo = 750 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 127.0 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1022000 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1878 | establita_tipo = Fondo | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Nariman Tiuleev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =+6 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = +996 312 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Biŝkeko | mapo_lokumilo = Biŝkeko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kirgizio | mapo1_lokumilo = Kirgizio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Azio | mapo2_lokumilo = Azio <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Bishkek <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} [[Dosiero:E7904-Bishkek-Ala-Too-Square.jpg|eta|Placo Ala Too]] '''Biŝkeko''' (Biŝkek) estas la [[ĉefurbo]] kaj samtempe la politika, ekonomia kaj kultura centro de [[Kirgizio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == Biŝkek situas en alto de {{unuo|800|m}} super la [[marnivelo]] ĉe la norda parto de la ĝis {{unuo|4800|m}} altan [[Alajo]]-montokresto, pluiĝo de la montaro [[Tjanŝano]]. Norde de la urbo etendiĝas onda steparo ĝis preskaŭ al [[Kazaĥio]]. Proksime de la urbo fluas la rivero ''Ĉuj''. == Historio == La urbo evoluis el karavana ripozejo ĉe la [[silka vojo]] kondukanta tra la montaro [[Tjanŝano]]. En [[1825]] la uzbeka Ĥanpo de Kokand konstruis tie brikan fortikaĵon, kiun la rusaj soldatoj en [[1862]] okupis kaj detruis. La rusoj fondis tie [[garnizono]]n kaj la allogitaj rusaj kamparanoj eluzis la produkteman nigrateran grundon kaj la loko rapide disvolviĝis. En [[1878]] oni fondis tie la urbon ''Piŝpek''. En [[1926]] la urbo iĝis la ĉefurbo de la novfondita soveta Kirgizio kaj samtempe estis alinomita al ''Frunzǎ'' ({{lang-ru|Фрунзе|t=''Frunze''|ligilo=ne}}) – laŭ Miĥail Vasiljeviĉ Frunză, kiu naskiĝis en Piŝpek kaj sukcese batalis en la [[Rusa Enlanda Milito]] en Centra Azio por la [[bolŝevismo]]. Kun la [[sendependeco]] de [[Kirgizio]] rericevis la urbo sian malnovan nomon – en la kirgiza formo – kaj nomiĝas ekde tiam ''Biŝkek''. == Nomo == [[Kirgiza lingvo|Kirgize]] la vorto ''biŝkek'' aŭ ''piŝpek'' signifas ujon por [[kumiso]]. Ekzistas multaj [[legendo]]j, kiuj provas pruvi rilaton inter la urbo kaj tia ujo. Sciencistoj^{<small>[Kiuj?]</small>} opinias, ke la nomo estiĝis per popol[[etimologio|etimologia]] klarigo (interpretado) de malnova vorto pri ''Loko sube ĉe la monto''. == Eminentaj homoj == * Miĥail Vasiljeviĉ Frunză (1885-1925), laŭ kiu nomiĝis la urbo de [[1926]] ĝis [[1991]]. * [[Ĉingiz Ajtmatov]] (1928-2008), tutmonde konata [[verkisto]] kaj [[ambasadoro]] por [[Sovetunio]] kaj [[Kirgizio]]. * [[Nasirdin Isanov]] (1943-1992), la unua [[ĉefministro]] de Kirgizio. * [[Feliks Kulov]] (n. 1948), ĉefministro de Kirgizio ekde 2005 ĝis 2007. * [[Roza Otunbajeva]] (n. 1950), la tria [[prezidento]] de Kirgizio. * [[Aleksandro Suvorov (psiĥologo)|Aleksandro Suvorov]], psikologo == Biŝkek hodiaŭ == Pro la mallonga historio, Biŝkek ne havas historiajn konstruaĵojn. Ĝi estas tipa soveta urbo kun grandaj placoj, tipaj platdomoj, grandaj popoldomoj. La [[aera poluado|aerpoluado]] en Biŝkek estas tre malalta, kvankam en la proksimo situas preskaŭ la tuta industrio de Kirgizio kaj la [[Internacia Flughaveno Manas]]. == Esperanto en Biŝkeko == Fejsbuka grupo Esperanto en Kirgizio. == Bildaro == <gallery> BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|Biŝkeko Bischkek.jpg|Biŝkeko – Foto el la giganta rado ĉe la ĉefa placo E8090-Alamudun-Bazaar-mosque.jpg|Moskeo en bazaro Alamundun en Biŝkeko CIS meeting 2008.jpg|Kunsido de estroj de la [[KSŜ]] en [[Biŝkeko]], 2008 Klimadiagramm-Bischkek.png|maldekstra|eta|[[klimatodiagramo]] de Biŝkek </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Biŝkeko|ReVo=bisxkek}} * [[Trolebusa transporto en Biŝkeko]] {{Aziaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biŝkeko| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Azio]] [[Kategorio:Urboj de Kirgizio]] [[Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo]] ekmqkq4la9cd22gi5tj29siadxhac02 9368736 9368730 2026-05-08T10:32:11Z ThomasPusch 1869 9368736 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Biŝkeko | devena_nomo = Frunze Фрунзе | alia_nomo = {{Lang-ky|Бишкек}} | alia_nomo1 = {{Lang-ru|Бишкек}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Бишкек | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Bishkek Montage 2020.png | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bishkek.svg | blazono = Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kirgizio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Provinco Ĉuj | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko|Kirgiza SSR]] | histregiono1 = [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj|KSŜ]] | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono4 = | histregiono5 = | histregiono6 = | histregiono7 = | urbo = | urbo_noto = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = Ĉu | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Placo Ala-Too | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | memorindaĵo5 = | memorindaĵo6 = | memorindaĵo7 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo_tipo = | montaro = Tjanŝano | montaro_tipo = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = Bazaro Dordoj | konstruaĵo1 = Bazaro Oŝ | konstruaĵo2 = Bazaro Alamudun | konstruaĵo_tipo = Bazaroj <!-- *** Situo *** --> | situo = Biŝkeko | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 800 | lat_d = 42 | lat_m = 52 | lat_s = 29 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 36 | long_s = 44 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 900 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_leviĝo = 750 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 127.0 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1022000 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1878 | establita_tipo = Fondo | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Nariman Tiuleev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =+6 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = +996 312 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Biŝkeko | mapo_lokumilo = Biŝkeko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kirgizio | mapo1_lokumilo = Kirgizio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Azio | mapo2_lokumilo = Azio <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Bishkek <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} [[Dosiero:E7904-Bishkek-Ala-Too-Square.jpg|eta|Placo Ala Too]] '''Biŝkeko''' (Biŝkek) estas la [[ĉefurbo]] kaj samtempe la politika, ekonomia kaj kultura centro de [[Kirgizio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == Biŝkek situas en alto de {{unuo|800|m}} super la [[marnivelo]] ĉe la norda parto de la ĝis {{unuo|4800|m}} altan [[Alajo]]-montokresto, pluiĝo de la montaro [[Tjanŝano]]. Norde de la urbo etendiĝas onda steparo ĝis preskaŭ al [[Kazaĥio]]. Proksime de la urbo fluas la rivero ''Ĉuj''. == Historio == La urbo evoluis el karavana ripozejo ĉe la [[silka vojo]] kondukanta tra la montaro [[Tjanŝano]]. En [[1825]] la uzbeka Ĥanpo de Kokand konstruis tie brikan fortikaĵon, kiun la rusaj soldatoj en [[1862]] okupis kaj detruis. La rusoj fondis tie [[garnizono]]n kaj la allogitaj rusaj kamparanoj eluzis la produkteman nigrateran grundon kaj la loko rapide disvolviĝis. En [[1878]] oni fondis tie la urbon ''Piŝpek''. En [[1926]] la urbo iĝis la ĉefurbo de la novfondita soveta Kirgizio kaj samtempe estis alinomita al ''Frunzǎ'' ({{lang-ru|Фрунзе|t=''Frunze''|ligilo=ne}}) – laŭ Miĥail Vasiljeviĉ Frunză, kiu naskiĝis en Piŝpek kaj sukcese batalis en la [[Rusa Enlanda Milito]] en Centra Azio por la [[bolŝevismo]]. Kun la [[sendependeco]] de [[Kirgizio]] rericevis la urbo sian malnovan nomon – en la kirgiza formo – kaj nomiĝas ekde tiam ''Biŝkek''. == Nomo == [[Kirgiza lingvo|Kirgize]] la vorto ''biŝkek'' aŭ ''piŝpek'' signifas ujon por [[kumiso]]. Ekzistas multaj [[legendo]]j, kiuj provas pruvi rilaton inter la urbo kaj tia ujo. Sciencistoj^{<small>[Kiuj?]</small>} opinias, ke la nomo estiĝis per popol[[etimologio|etimologia]] klarigo (interpretado) de malnova vorto pri ''Loko sube ĉe la monto''. == Eminentaj homoj == * Miĥail Vasiljeviĉ Frunză (1885-1925), laŭ kiu nomiĝis la urbo de [[1926]] ĝis [[1991]]. * [[Ĉingiz Ajtmatov]] (1928-2008), tutmonde konata [[verkisto]] kaj [[ambasadoro]] por [[Sovetunio]] kaj [[Kirgizio]]. * [[Nasirdin Isanov]] (1943-1992), la unua [[ĉefministro]] de Kirgizio. * [[Feliks Kulov]] (n. 1948), ĉefministro de Kirgizio ekde 2005 ĝis 2007. * [[Roza Otunbajeva]] (n. 1950), la tria [[prezidento]] de Kirgizio. * [[Aleksandro Suvorov (psiĥologo)|Aleksandro Suvorov]] (1953-2024), psikologo == Biŝkek hodiaŭ == Pro la mallonga historio, Biŝkek ne havas historiajn konstruaĵojn. Ĝi estas tipa soveta urbo kun grandaj placoj, tipaj platdomoj, grandaj popoldomoj. La [[aera poluado|aerpoluado]] en Biŝkek estas tre malalta, kvankam en la proksimo situas preskaŭ la tuta industrio de Kirgizio kaj la [[Internacia Flughaveno Manas]]. == Esperanto en Biŝkeko == Fejsbuka grupo Esperanto en Kirgizio. == Bildaro == <gallery> BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|Biŝkeko Bischkek.jpg|Biŝkeko – Foto el la giganta rado ĉe la ĉefa placo E8090-Alamudun-Bazaar-mosque.jpg|Moskeo en bazaro Alamundun en Biŝkeko CIS meeting 2008.jpg|Kunsido de estroj de la [[KSŜ]] en [[Biŝkeko]], 2008 Klimadiagramm-Bischkek.png|maldekstra|eta|[[klimatodiagramo]] de Biŝkek </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Biŝkeko|ReVo=bisxkek}} * [[Trolebusa transporto en Biŝkeko]] {{Aziaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biŝkeko| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Azio]] [[Kategorio:Urboj de Kirgizio]] [[Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo]] 9aey6izq88u50lzuimvah29bthx0chz 9368743 9368736 2026-05-08T10:35:01Z ThomasPusch 1869 /* Eminentaj homoj */ 9368743 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Biŝkeko | devena_nomo = Frunze Фрунзе | alia_nomo = {{Lang-ky|Бишкек}} | alia_nomo1 = {{Lang-ru|Бишкек}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Бишкек | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Bishkek Montage 2020.png | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bishkek.svg | blazono = Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kirgizio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Provinco Ĉuj | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko|Kirgiza SSR]] | histregiono1 = [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj|KSŜ]] | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono4 = | histregiono5 = | histregiono6 = | histregiono7 = | urbo = | urbo_noto = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = Ĉu | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Placo Ala-Too | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | memorindaĵo5 = | memorindaĵo6 = | memorindaĵo7 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo_tipo = | montaro = Tjanŝano | montaro_tipo = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = Bazaro Dordoj | konstruaĵo1 = Bazaro Oŝ | konstruaĵo2 = Bazaro Alamudun | konstruaĵo_tipo = Bazaroj <!-- *** Situo *** --> | situo = Biŝkeko | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 800 | lat_d = 42 | lat_m = 52 | lat_s = 29 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 36 | long_s = 44 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 900 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_leviĝo = 750 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 127.0 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1022000 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1878 | establita_tipo = Fondo | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Nariman Tiuleev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =+6 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = +996 312 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Biŝkeko | mapo_lokumilo = Biŝkeko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kirgizio | mapo1_lokumilo = Kirgizio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Azio | mapo2_lokumilo = Azio <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Bishkek <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} [[Dosiero:E7904-Bishkek-Ala-Too-Square.jpg|eta|Placo Ala Too]] '''Biŝkeko''' (Biŝkek) estas la [[ĉefurbo]] kaj samtempe la politika, ekonomia kaj kultura centro de [[Kirgizio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == Biŝkek situas en alto de {{unuo|800|m}} super la [[marnivelo]] ĉe la norda parto de la ĝis {{unuo|4800|m}} altan [[Alajo]]-montokresto, pluiĝo de la montaro [[Tjanŝano]]. Norde de la urbo etendiĝas onda steparo ĝis preskaŭ al [[Kazaĥio]]. Proksime de la urbo fluas la rivero ''Ĉuj''. == Historio == La urbo evoluis el karavana ripozejo ĉe la [[silka vojo]] kondukanta tra la montaro [[Tjanŝano]]. En [[1825]] la uzbeka Ĥanpo de Kokand konstruis tie brikan fortikaĵon, kiun la rusaj soldatoj en [[1862]] okupis kaj detruis. La rusoj fondis tie [[garnizono]]n kaj la allogitaj rusaj kamparanoj eluzis la produkteman nigrateran grundon kaj la loko rapide disvolviĝis. En [[1878]] oni fondis tie la urbon ''Piŝpek''. En [[1926]] la urbo iĝis la ĉefurbo de la novfondita soveta Kirgizio kaj samtempe estis alinomita al ''Frunzǎ'' ({{lang-ru|Фрунзе|t=''Frunze''|ligilo=ne}}) – laŭ Miĥail Vasiljeviĉ Frunză, kiu naskiĝis en Piŝpek kaj sukcese batalis en la [[Rusa Enlanda Milito]] en Centra Azio por la [[bolŝevismo]]. Kun la [[sendependeco]] de [[Kirgizio]] rericevis la urbo sian malnovan nomon – en la kirgiza formo – kaj nomiĝas ekde tiam ''Biŝkek''. == Nomo == [[Kirgiza lingvo|Kirgize]] la vorto ''biŝkek'' aŭ ''piŝpek'' signifas ujon por [[kumiso]]. Ekzistas multaj [[legendo]]j, kiuj provas pruvi rilaton inter la urbo kaj tia ujo. Sciencistoj^{<small>[Kiuj?]</small>} opinias, ke la nomo estiĝis per popol[[etimologio|etimologia]] klarigo (interpretado) de malnova vorto pri ''Loko sube ĉe la monto''. == Eminentaj homoj == * Miĥail Vasiljeviĉ Frunză (1885-1925), laŭ kiu nomiĝis la urbo de [[1926]] ĝis [[1991]] * [[Ĉingiz Ajtmatov]] (1928-2008), tutmonde konata [[verkisto]] kaj [[ambasadoro]] por [[Sovetunio]] kaj [[Kirgizio]] * [[Nasirdin Isanov]] (1943-1992), la unua [[ĉefministro]] de Kirgizio * [[Feliks Kulov]] (n. 1948), ĉefministro de Kirgizio ekde 2005 ĝis 2007 * [[Roza Otunbajeva]] (n. 1950), la tria [[prezidento]] de Kirgizio * [[Aleksandro Suvorov (psiĥologo)|Aleksandro Suvorov]] (1953-2024), sovetia, rusia psiĥologo, pedagogo kaj poeto == Biŝkek hodiaŭ == Pro la mallonga historio, Biŝkek ne havas historiajn konstruaĵojn. Ĝi estas tipa soveta urbo kun grandaj placoj, tipaj platdomoj, grandaj popoldomoj. La [[aera poluado|aerpoluado]] en Biŝkek estas tre malalta, kvankam en la proksimo situas preskaŭ la tuta industrio de Kirgizio kaj la [[Internacia Flughaveno Manas]]. == Esperanto en Biŝkeko == Fejsbuka grupo Esperanto en Kirgizio. == Bildaro == <gallery> BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|Biŝkeko Bischkek.jpg|Biŝkeko – Foto el la giganta rado ĉe la ĉefa placo E8090-Alamudun-Bazaar-mosque.jpg|Moskeo en bazaro Alamundun en Biŝkeko CIS meeting 2008.jpg|Kunsido de estroj de la [[KSŜ]] en [[Biŝkeko]], 2008 Klimadiagramm-Bischkek.png|maldekstra|eta|[[klimatodiagramo]] de Biŝkek </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Biŝkeko|ReVo=bisxkek}} * [[Trolebusa transporto en Biŝkeko]] {{Aziaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biŝkeko| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Azio]] [[Kategorio:Urboj de Kirgizio]] [[Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo]] dotvtiebsvc5wrgqha3ejcr2buhyco5 9368746 9368743 2026-05-08T10:36:09Z ThomasPusch 1869 /* Eminentaj homoj */ 9368746 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Biŝkeko | devena_nomo = Frunze Фрунзе | alia_nomo = {{Lang-ky|Бишкек}} | alia_nomo1 = {{Lang-ru|Бишкек}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Бишкек | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Bishkek Montage 2020.png | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bishkek.svg | blazono = Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kirgizio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Provinco Ĉuj | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko|Kirgiza SSR]] | histregiono1 = [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj|KSŜ]] | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono4 = | histregiono5 = | histregiono6 = | histregiono7 = | urbo = | urbo_noto = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = Ĉu | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Placo Ala-Too | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | memorindaĵo5 = | memorindaĵo6 = | memorindaĵo7 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo_tipo = | montaro = Tjanŝano | montaro_tipo = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = Bazaro Dordoj | konstruaĵo1 = Bazaro Oŝ | konstruaĵo2 = Bazaro Alamudun | konstruaĵo_tipo = Bazaroj <!-- *** Situo *** --> | situo = Biŝkeko | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 800 | lat_d = 42 | lat_m = 52 | lat_s = 29 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 36 | long_s = 44 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 900 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_leviĝo = 750 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 127.0 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1022000 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1878 | establita_tipo = Fondo | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Nariman Tiuleev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =+6 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = +996 312 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Biŝkeko | mapo_lokumilo = Biŝkeko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kirgizio | mapo1_lokumilo = Kirgizio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Azio | mapo2_lokumilo = Azio <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Bishkek <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} [[Dosiero:E7904-Bishkek-Ala-Too-Square.jpg|eta|Placo Ala Too]] '''Biŝkeko''' (Biŝkek) estas la [[ĉefurbo]] kaj samtempe la politika, ekonomia kaj kultura centro de [[Kirgizio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == Biŝkek situas en alto de {{unuo|800|m}} super la [[marnivelo]] ĉe la norda parto de la ĝis {{unuo|4800|m}} altan [[Alajo]]-montokresto, pluiĝo de la montaro [[Tjanŝano]]. Norde de la urbo etendiĝas onda steparo ĝis preskaŭ al [[Kazaĥio]]. Proksime de la urbo fluas la rivero ''Ĉuj''. == Historio == La urbo evoluis el karavana ripozejo ĉe la [[silka vojo]] kondukanta tra la montaro [[Tjanŝano]]. En [[1825]] la uzbeka Ĥanpo de Kokand konstruis tie brikan fortikaĵon, kiun la rusaj soldatoj en [[1862]] okupis kaj detruis. La rusoj fondis tie [[garnizono]]n kaj la allogitaj rusaj kamparanoj eluzis la produkteman nigrateran grundon kaj la loko rapide disvolviĝis. En [[1878]] oni fondis tie la urbon ''Piŝpek''. En [[1926]] la urbo iĝis la ĉefurbo de la novfondita soveta Kirgizio kaj samtempe estis alinomita al ''Frunzǎ'' ({{lang-ru|Фрунзе|t=''Frunze''|ligilo=ne}}) – laŭ Miĥail Vasiljeviĉ Frunză, kiu naskiĝis en Piŝpek kaj sukcese batalis en la [[Rusa Enlanda Milito]] en Centra Azio por la [[bolŝevismo]]. Kun la [[sendependeco]] de [[Kirgizio]] rericevis la urbo sian malnovan nomon – en la kirgiza formo – kaj nomiĝas ekde tiam ''Biŝkek''. == Nomo == [[Kirgiza lingvo|Kirgize]] la vorto ''biŝkek'' aŭ ''piŝpek'' signifas ujon por [[kumiso]]. Ekzistas multaj [[legendo]]j, kiuj provas pruvi rilaton inter la urbo kaj tia ujo. Sciencistoj^{<small>[Kiuj?]</small>} opinias, ke la nomo estiĝis per popol[[etimologio|etimologia]] klarigo (interpretado) de malnova vorto pri ''Loko sube ĉe la monto''. == Eminentaj homoj == * Miĥail Vasiljeviĉ Frunză (1885-1925), laŭ kiu nomiĝis la urbo de [[1926]] ĝis [[1991]] * [[Ĉingiz Ajtmatov]] (1928-2008), tutmonde konata [[verkisto]] kaj [[ambasadoro]] por [[Sovetunio]] kaj [[Kirgizio]] * [[Nasirdin Isanov]] (1943-1992), la unua [[ĉefministro]] de Kirgizio nek naskiĝinta nek mortinta en la urbo, sed longe vivinta tie * [[Feliks Kulov]] (n. 1948), ĉefministro de Kirgizio ekde 2005 ĝis 2007 * [[Roza Otunbajeva]] (n. 1950), la tria [[prezidento]] de Kirgizio * [[Aleksandro Suvorov (psiĥologo)|Aleksandro Suvorov]] (1953-2024), sovetia, rusia psiĥologo, pedagogo kaj poeto naskiĝinta en la urbo == Biŝkek hodiaŭ == Pro la mallonga historio, Biŝkek ne havas historiajn konstruaĵojn. Ĝi estas tipa soveta urbo kun grandaj placoj, tipaj platdomoj, grandaj popoldomoj. La [[aera poluado|aerpoluado]] en Biŝkek estas tre malalta, kvankam en la proksimo situas preskaŭ la tuta industrio de Kirgizio kaj la [[Internacia Flughaveno Manas]]. == Esperanto en Biŝkeko == Fejsbuka grupo Esperanto en Kirgizio. == Bildaro == <gallery> BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|Biŝkeko Bischkek.jpg|Biŝkeko – Foto el la giganta rado ĉe la ĉefa placo E8090-Alamudun-Bazaar-mosque.jpg|Moskeo en bazaro Alamundun en Biŝkeko CIS meeting 2008.jpg|Kunsido de estroj de la [[KSŜ]] en [[Biŝkeko]], 2008 Klimadiagramm-Bischkek.png|maldekstra|eta|[[klimatodiagramo]] de Biŝkek </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Biŝkeko|ReVo=bisxkek}} * [[Trolebusa transporto en Biŝkeko]] {{Aziaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biŝkeko| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Azio]] [[Kategorio:Urboj de Kirgizio]] [[Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo]] 93bonqz5znm6r2pa4j4076xwx0d6nt3 9368748 9368746 2026-05-08T10:36:32Z ThomasPusch 1869 /* Bildaro */ 9368748 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Biŝkeko | devena_nomo = Frunze Фрунзе | alia_nomo = {{Lang-ky|Бишкек}} | alia_nomo1 = {{Lang-ru|Бишкек}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Бишкек | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Bishkek Montage 2020.png | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bishkek.svg | blazono = Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kirgizio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Provinco Ĉuj | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko|Kirgiza SSR]] | histregiono1 = [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj|KSŜ]] | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono4 = | histregiono5 = | histregiono6 = | histregiono7 = | urbo = | urbo_noto = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = Ĉu | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Placo Ala-Too | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | memorindaĵo5 = | memorindaĵo6 = | memorindaĵo7 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo_tipo = | montaro = Tjanŝano | montaro_tipo = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = Bazaro Dordoj | konstruaĵo1 = Bazaro Oŝ | konstruaĵo2 = Bazaro Alamudun | konstruaĵo_tipo = Bazaroj <!-- *** Situo *** --> | situo = Biŝkeko | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 800 | lat_d = 42 | lat_m = 52 | lat_s = 29 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 36 | long_s = 44 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 900 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_leviĝo = 750 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 127.0 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1022000 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1878 | establita_tipo = Fondo | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Nariman Tiuleev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =+6 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = +996 312 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Biŝkeko | mapo_lokumilo = Biŝkeko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kirgizio | mapo1_lokumilo = Kirgizio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Azio | mapo2_lokumilo = Azio <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Bishkek <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} [[Dosiero:E7904-Bishkek-Ala-Too-Square.jpg|eta|Placo Ala Too]] '''Biŝkeko''' (Biŝkek) estas la [[ĉefurbo]] kaj samtempe la politika, ekonomia kaj kultura centro de [[Kirgizio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == Biŝkek situas en alto de {{unuo|800|m}} super la [[marnivelo]] ĉe la norda parto de la ĝis {{unuo|4800|m}} altan [[Alajo]]-montokresto, pluiĝo de la montaro [[Tjanŝano]]. Norde de la urbo etendiĝas onda steparo ĝis preskaŭ al [[Kazaĥio]]. Proksime de la urbo fluas la rivero ''Ĉuj''. == Historio == La urbo evoluis el karavana ripozejo ĉe la [[silka vojo]] kondukanta tra la montaro [[Tjanŝano]]. En [[1825]] la uzbeka Ĥanpo de Kokand konstruis tie brikan fortikaĵon, kiun la rusaj soldatoj en [[1862]] okupis kaj detruis. La rusoj fondis tie [[garnizono]]n kaj la allogitaj rusaj kamparanoj eluzis la produkteman nigrateran grundon kaj la loko rapide disvolviĝis. En [[1878]] oni fondis tie la urbon ''Piŝpek''. En [[1926]] la urbo iĝis la ĉefurbo de la novfondita soveta Kirgizio kaj samtempe estis alinomita al ''Frunzǎ'' ({{lang-ru|Фрунзе|t=''Frunze''|ligilo=ne}}) – laŭ Miĥail Vasiljeviĉ Frunză, kiu naskiĝis en Piŝpek kaj sukcese batalis en la [[Rusa Enlanda Milito]] en Centra Azio por la [[bolŝevismo]]. Kun la [[sendependeco]] de [[Kirgizio]] rericevis la urbo sian malnovan nomon – en la kirgiza formo – kaj nomiĝas ekde tiam ''Biŝkek''. == Nomo == [[Kirgiza lingvo|Kirgize]] la vorto ''biŝkek'' aŭ ''piŝpek'' signifas ujon por [[kumiso]]. Ekzistas multaj [[legendo]]j, kiuj provas pruvi rilaton inter la urbo kaj tia ujo. Sciencistoj^{<small>[Kiuj?]</small>} opinias, ke la nomo estiĝis per popol[[etimologio|etimologia]] klarigo (interpretado) de malnova vorto pri ''Loko sube ĉe la monto''. == Eminentaj homoj == * Miĥail Vasiljeviĉ Frunză (1885-1925), laŭ kiu nomiĝis la urbo de [[1926]] ĝis [[1991]] * [[Ĉingiz Ajtmatov]] (1928-2008), tutmonde konata [[verkisto]] kaj [[ambasadoro]] por [[Sovetunio]] kaj [[Kirgizio]] * [[Nasirdin Isanov]] (1943-1992), la unua [[ĉefministro]] de Kirgizio nek naskiĝinta nek mortinta en la urbo, sed longe vivinta tie * [[Feliks Kulov]] (n. 1948), ĉefministro de Kirgizio ekde 2005 ĝis 2007 * [[Roza Otunbajeva]] (n. 1950), la tria [[prezidento]] de Kirgizio * [[Aleksandro Suvorov (psiĥologo)|Aleksandro Suvorov]] (1953-2024), sovetia, rusia psiĥologo, pedagogo kaj poeto naskiĝinta en la urbo == Biŝkek hodiaŭ == Pro la mallonga historio, Biŝkek ne havas historiajn konstruaĵojn. Ĝi estas tipa soveta urbo kun grandaj placoj, tipaj platdomoj, grandaj popoldomoj. La [[aera poluado|aerpoluado]] en Biŝkek estas tre malalta, kvankam en la proksimo situas preskaŭ la tuta industrio de Kirgizio kaj la [[Internacia Flughaveno Manas]]. == Esperanto en Biŝkeko == Fejsbuka grupo Esperanto en Kirgizio. == Bildaro == <gallery> BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|Biŝkeko Bischkek.jpg|Biŝkeko – Foto el la giganta rado ĉe la ĉefa placo E8090-Alamudun-Bazaar-mosque.jpg|Moskeo en bazaro Alamundun en Biŝkeko CIS meeting 2008.jpg|Kunsido de estroj de la [[KSŜ]] en [[Biŝkeko]], 2008 Klimadiagramm-Bischkek.png|maldekstra|eta|klimatodiagramo de Biŝkeko </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Biŝkeko|ReVo=bisxkek}} * [[Trolebusa transporto en Biŝkeko]] {{Aziaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biŝkeko| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Azio]] [[Kategorio:Urboj de Kirgizio]] [[Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo]] op5pqqvow28xi34zxhlnajuh0gozsoc 9368749 9368748 2026-05-08T10:36:48Z ThomasPusch 1869 /* Bildaro */ 9368749 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Biŝkeko | devena_nomo = Frunze Фрунзе | alia_nomo = {{Lang-ky|Бишкек}} | alia_nomo1 = {{Lang-ru|Бишкек}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Бишкек | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Bishkek Montage 2020.png | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bishkek.svg | blazono = Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kirgizio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Provinco Ĉuj | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko|Kirgiza SSR]] | histregiono1 = [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj|KSŜ]] | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono4 = | histregiono5 = | histregiono6 = | histregiono7 = | urbo = | urbo_noto = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = Ĉu | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Placo Ala-Too | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | memorindaĵo5 = | memorindaĵo6 = | memorindaĵo7 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo_tipo = | montaro = Tjanŝano | montaro_tipo = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = Bazaro Dordoj | konstruaĵo1 = Bazaro Oŝ | konstruaĵo2 = Bazaro Alamudun | konstruaĵo_tipo = Bazaroj <!-- *** Situo *** --> | situo = Biŝkeko | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 800 | lat_d = 42 | lat_m = 52 | lat_s = 29 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 36 | long_s = 44 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 900 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_leviĝo = 750 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 127.0 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1022000 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1878 | establita_tipo = Fondo | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Nariman Tiuleev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =+6 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = +996 312 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Biŝkeko | mapo_lokumilo = Biŝkeko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kirgizio | mapo1_lokumilo = Kirgizio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Azio | mapo2_lokumilo = Azio <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Bishkek <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} [[Dosiero:E7904-Bishkek-Ala-Too-Square.jpg|eta|Placo Ala Too]] '''Biŝkeko''' (Biŝkek) estas la [[ĉefurbo]] kaj samtempe la politika, ekonomia kaj kultura centro de [[Kirgizio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == Biŝkek situas en alto de {{unuo|800|m}} super la [[marnivelo]] ĉe la norda parto de la ĝis {{unuo|4800|m}} altan [[Alajo]]-montokresto, pluiĝo de la montaro [[Tjanŝano]]. Norde de la urbo etendiĝas onda steparo ĝis preskaŭ al [[Kazaĥio]]. Proksime de la urbo fluas la rivero ''Ĉuj''. == Historio == La urbo evoluis el karavana ripozejo ĉe la [[silka vojo]] kondukanta tra la montaro [[Tjanŝano]]. En [[1825]] la uzbeka Ĥanpo de Kokand konstruis tie brikan fortikaĵon, kiun la rusaj soldatoj en [[1862]] okupis kaj detruis. La rusoj fondis tie [[garnizono]]n kaj la allogitaj rusaj kamparanoj eluzis la produkteman nigrateran grundon kaj la loko rapide disvolviĝis. En [[1878]] oni fondis tie la urbon ''Piŝpek''. En [[1926]] la urbo iĝis la ĉefurbo de la novfondita soveta Kirgizio kaj samtempe estis alinomita al ''Frunzǎ'' ({{lang-ru|Фрунзе|t=''Frunze''|ligilo=ne}}) – laŭ Miĥail Vasiljeviĉ Frunză, kiu naskiĝis en Piŝpek kaj sukcese batalis en la [[Rusa Enlanda Milito]] en Centra Azio por la [[bolŝevismo]]. Kun la [[sendependeco]] de [[Kirgizio]] rericevis la urbo sian malnovan nomon – en la kirgiza formo – kaj nomiĝas ekde tiam ''Biŝkek''. == Nomo == [[Kirgiza lingvo|Kirgize]] la vorto ''biŝkek'' aŭ ''piŝpek'' signifas ujon por [[kumiso]]. Ekzistas multaj [[legendo]]j, kiuj provas pruvi rilaton inter la urbo kaj tia ujo. Sciencistoj^{<small>[Kiuj?]</small>} opinias, ke la nomo estiĝis per popol[[etimologio|etimologia]] klarigo (interpretado) de malnova vorto pri ''Loko sube ĉe la monto''. == Eminentaj homoj == * Miĥail Vasiljeviĉ Frunză (1885-1925), laŭ kiu nomiĝis la urbo de [[1926]] ĝis [[1991]] * [[Ĉingiz Ajtmatov]] (1928-2008), tutmonde konata [[verkisto]] kaj [[ambasadoro]] por [[Sovetunio]] kaj [[Kirgizio]] * [[Nasirdin Isanov]] (1943-1992), la unua [[ĉefministro]] de Kirgizio nek naskiĝinta nek mortinta en la urbo, sed longe vivinta tie * [[Feliks Kulov]] (n. 1948), ĉefministro de Kirgizio ekde 2005 ĝis 2007 * [[Roza Otunbajeva]] (n. 1950), la tria [[prezidento]] de Kirgizio * [[Aleksandro Suvorov (psiĥologo)|Aleksandro Suvorov]] (1953-2024), sovetia, rusia psiĥologo, pedagogo kaj poeto naskiĝinta en la urbo == Biŝkek hodiaŭ == Pro la mallonga historio, Biŝkek ne havas historiajn konstruaĵojn. Ĝi estas tipa soveta urbo kun grandaj placoj, tipaj platdomoj, grandaj popoldomoj. La [[aera poluado|aerpoluado]] en Biŝkek estas tre malalta, kvankam en la proksimo situas preskaŭ la tuta industrio de Kirgizio kaj la [[Internacia Flughaveno Manas]]. == Esperanto en Biŝkeko == Fejsbuka grupo Esperanto en Kirgizio. == Bildaro == <gallery> BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|Biŝkeko Bischkek.jpg|Biŝkeko – Foto el la giganta rado ĉe la ĉefa placo E8090-Alamudun-Bazaar-mosque.jpg|Moskeo en bazaro Alamundun en Biŝkeko CIS meeting 2008.jpg|Kunsido de estroj de la [[KSŜ]] en Biŝkeko, 2008 Klimadiagramm-Bischkek.png|maldekstra|eta|klimatodiagramo de Biŝkeko </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Biŝkeko|ReVo=bisxkek}} * [[Trolebusa transporto en Biŝkeko]] {{Aziaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biŝkeko| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Azio]] [[Kategorio:Urboj de Kirgizio]] [[Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo]] 138rnqe23ic0ap11cirsiakz9r36vp4 9368760 9368749 2026-05-08T10:46:32Z ThomasPusch 1869 9368760 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Biŝkeko | devena_nomo = Frunze Фрунзе | alia_nomo = {{Lang-ky|Бишкек}} | alia_nomo1 = {{Lang-ru|Бишкек}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Бишкек | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Bishkek Montage 2020.png | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Bishkek.svg | blazono = Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kirgizio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Provinco Ĉuj | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko|Kirgiza SSR]] | histregiono1 = [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj|KSŜ]] | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono4 = | histregiono5 = | histregiono6 = | histregiono7 = | urbo = | urbo_noto = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = Ĉu | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Placo Ala-Too | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | memorindaĵo5 = | memorindaĵo6 = | memorindaĵo7 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo_tipo = | montaro = Tjanŝano | montaro_tipo = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = Bazaro Dordoj | konstruaĵo1 = Bazaro Oŝ | konstruaĵo2 = Bazaro Alamudun | konstruaĵo_tipo = Bazaroj <!-- *** Situo *** --> | situo = Biŝkeko | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 800 | lat_d = 42 | lat_m = 52 | lat_s = 29 | lat_NS = N | long_d = 74 | long_m = 36 | long_s = 44 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 900 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_leviĝo = 750 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 127.0 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1022000 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1878 | establita_tipo = Fondo | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Nariman Tiuleev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =+6 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = +996 312 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Biŝkeko | mapo_lokumilo = Biŝkeko | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kirgizio | mapo1_lokumilo = Kirgizio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Azio | mapo2_lokumilo = Azio <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Bishkek <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}} }} '''Biŝkeko''' (Biŝkek) estas la [[ĉefurbo]] kaj samtempe la politika, ekonomia kaj kultura centro de [[Kirgizio]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Geografio == Biŝkek situas en alto de {{unuo|800|m}} super la [[marnivelo]] ĉe la norda parto de la ĝis {{unuo|4800|m}} altan [[Alajo]]-montokresto, pluiĝo de la montaro [[Tjanŝano]]. Norde de la urbo etendiĝas onda steparo ĝis preskaŭ al [[Kazaĥio]]. Proksime de la urbo fluas la rivero ''Ĉuj''. == Historio == La urbo evoluis el karavana ripozejo ĉe la [[silka vojo]] kondukanta tra la montaro [[Tjanŝano]]. En [[1825]] la uzbeka Ĥanpo de Kokand konstruis tie brikan fortikaĵon, kiun la rusaj soldatoj en [[1862]] okupis kaj detruis. La rusoj fondis tie [[garnizono]]n kaj la allogitaj rusaj kamparanoj eluzis la produkteman nigrateran grundon kaj la loko rapide disvolviĝis. En [[1878]] oni fondis tie la urbon ''Piŝpek''. En [[1926]] la urbo iĝis la ĉefurbo de la novfondita soveta Kirgizio kaj samtempe estis alinomita al ''Frunzǎ'' ({{lang-ru|Фрунзе|t=''Frunze''|ligilo=ne}}) – laŭ Miĥail Vasiljeviĉ Frunză, kiu naskiĝis en Piŝpek kaj sukcese batalis en la [[Rusa Enlanda Milito]] en Centra Azio por la [[bolŝevismo]]. Kun la [[sendependeco]] de [[Kirgizio]] rericevis la urbo sian malnovan nomon – en la kirgiza formo – kaj nomiĝas ekde tiam ''Biŝkek''. == Nomo == [[Kirgiza lingvo|Kirgize]] la vorto ''biŝkek'' aŭ ''piŝpek'' signifas ujon por [[kumiso]]. Ekzistas multaj [[legendo]]j, kiuj provas pruvi rilaton inter la urbo kaj tia ujo. Sciencistoj^{<small>[Kiuj?]</small>} opinias, ke la nomo estiĝis per popol[[etimologio|etimologia]] klarigo (interpretado) de malnova vorto pri ''Loko sube ĉe la monto''. == Eminentaj homoj == * Miĥail Vasiljeviĉ Frunză (1885-1925), laŭ kiu nomiĝis la urbo de [[1926]] ĝis [[1991]] * [[Ĉingiz Ajtmatov]] (1928-2008), tutmonde konata [[verkisto]] kaj [[ambasadoro]] por [[Sovetunio]] kaj [[Kirgizio]] * [[Nasirdin Isanov]] (1943-1992), la unua [[ĉefministro]] de Kirgizio nek naskiĝinta nek mortinta en la urbo, sed longe vivinta tie * [[Feliks Kulov]] (n. 1948), ĉefministro de Kirgizio ekde 2005 ĝis 2007 * [[Roza Otunbajeva]] (n. 1950), la tria [[prezidento]] de Kirgizio * [[Aleksandro Suvorov (psiĥologo)|Aleksandro Suvorov]] (1953-2024), sovetia, rusia psiĥologo, pedagogo kaj poeto naskiĝinta en la urbo == Biŝkek hodiaŭ == Pro la mallonga historio, Biŝkek ne havas historiajn konstruaĵojn. Ĝi estas tipa soveta urbo kun grandaj placoj, tipaj platdomoj, grandaj popoldomoj. La [[aera poluado|aerpoluado]] en Biŝkek estas tre malalta, kvankam en la proksimo situas preskaŭ la tuta industrio de Kirgizio kaj la [[Internacia Flughaveno Manas]]. == Esperanto en Biŝkeko == Fejsbuka grupo Esperanto en Kirgizio. == Bildaro == <gallery> BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|Biŝkeko Bischkek.jpg|Biŝkeko – Foto el la giganta rado ĉe la ĉefa placo E8090-Alamudun-Bazaar-mosque.jpg|Moskeo en bazaro Alamundun en Biŝkeko CIS meeting 2008.jpg|Kunsido de estroj de la [[KSŜ]] en Biŝkeko, 2008 Klimadiagramm-Bischkek.png|maldekstra|eta|klimatodiagramo de Biŝkeko Atambaev students.jpg|la [[placo Ala-Too|placo ''Ala-Too'']] kun libereca monumento de 2003 ĝis 2011 Ala Too Square Bishkek 2021.jpg|la placo kun monumento de a mitologia figuro [[Epopeo de Manas|Manas]] ekde 2011 </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Biŝkeko|ReVo=bisxkek}} * [[Trolebusa transporto en Biŝkeko]] {{Aziaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biŝkeko| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Azio]] [[Kategorio:Urboj de Kirgizio]] [[Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo]] tmg1yvgt6you9e36tbriwaaetne2isc 0 36023 9368710 9348497 2026-05-08T10:08:46Z Sj1mor 12103 9368710 wikitext text/x-wiki Ne konfuzu kun [[Popola arto]] ([[popolarto]]) ----[[Dosiero:NY Met demuth figure 5 gold.JPG|eta|upright|Charles Demuth, ''I Saw the Figure 5 in Gold'' 1928, kolekto de la [[Metropola Muzeo de Arto]], [[Novjorko]].]] '''Poparto''' estas [[Arto|arta]] [[skolo]], kiu aperis komence de la [[1950-aj jaroj]] en [[Anglio]]. Iom poste ĝi prosperis ankaŭ en [[Usono]]. Tre ofte estas uzata pro tio la anglalingva nomo "pop art". Tiu nomo rilatas al la uzado de bildoj kaj aĵoj produktitaj de la '''pop'''-ola kulturo kaj al la [[amaskomunikilo]]j, nome [[reklamado]], [[kinarto]], [[bildostrio]]j kaj konsumproduktoj.<ref name="Andrés" >Ana Andrés, Alejandro Silva, ''Pop. Mitos del pop'', Fundación Colección Thyssen-Bornemisza, Madrid, 2014. p. 5.</ref> == Ecaro == Provoke al la klera artisma medio, parte aprobe, parte ironie al la konsumisma socio, poparto eksponas banalajn objektojn. Tiuj povas esti ekzemple aĵoj aĉetitaj en [[superbazaro]], pentritaj grandigoj de [[Bildliteraturo|bildstriaj]] figuroj, portretoj de momentaj popularaj famuloj. Dekomenca celo estis kontraŭi la tiamajn kulturajn elitojn pli interesitajn por la usona [[abstrakta ekspresionismo]], malpretaj akcepti esprimojn el la disvastigita popola kulturo.<ref name="Andrés" /> Tamen foje la poparto uzis elementojn el [[klasika arto]]. Ekzemple [[Andy Warhol]] uzis bildon de Venuso el [[Sandro Botticelli]].<ref name="Andrés" /> Oni uzis aliajn klasikajn temojn kiel ekzemple la ĝenron de [[aĵ-pentraĵoj]], sed manipulante la formojn kaj uzante tro fortajn kolorojn. Alia tekniko estas la ripetado de la objekto, temo heredita de la reklamada industrio, aŭ cirklaj celpafiloj. La poparto konsideras, ke ju pli da homoj rigardas la artaĵon des pli bone. Tiele oni celas kunigi la etoson de [[muzeo]] kaj [[superbazaro]].<ref name="Andrés" /> == Akademiaj mencioj kaj historio == Frua mencio de la termino "pop" estas de 1958 kiam Lawrence Alloway menciis ĝin en sia eseo ''The Arts and the Mass Media'', sed jam en 1956 Richard Hamilton inkludis eron en "collage" ''Just what is it that makes today's homes so different, so appealing?''. Tio havigis al Hamilton la titolon de pioniro de poparto.<ref name="Andrés" /> En 1956 Andy Warhol organizis en Manhatano ekspoziciojn de desegnoj el [[ŝuo]]j rilatigitaj al famuloj kiel [[Mae West]], [[Elvis Presley]], [[James Dean]] kaj [[Truman Capote]]. Tio altiris la atenton de la gazeto ''Time'' kaj de la [[MoMA]], kiu metis lin en siaj ekspozicioj. El la fako de la bildliteraturo estis la roluloj de [[Mickey Mouse]] kaj [[Donald Duck]] (eble la plej popularaj) kiuj estis uzitaj de diversaj artistoj.<ref name="Andrés10" >Ana Andrés, Alejandro Silva, ''Pop. Mitos del pop'', Fundación Colección Thyssen-Bornemisza, Madrid, 2014. p. 10.</ref> En 1963 Alex Katz per "Sylvia" konfirmas la uzadon de kinartecaj bildoj, tiuokaze de [[Lauren Bacall]]. Samepoke la germana [[Wolf Vostell]] uzis la bildon de [[Liz Taylor]] kiel [[Kleopatro]].<ref name="Andrés16" >Ana Andrés, Alejandro Silva, ''Pop. Mitos del pop'', Fundación Colección Thyssen-Bornemisza, Madrid, 2014. pp. 16-17.</ref> Sed eble estis la figuro de [[Marilyn Monroe]] kiu plej estis ripetita de la popartistoj, ekde ties uzado fare de Warhol. Tio kongruis kun la tendenco inkludi [[erotismo]]n en la artaĵoj, elemento same devena kaj el la reklamada taskaro kaj el la kinarto. == Listo de artistoj == * [[Richard Hamilton]] * [[David Hockney]] * [[Roy Lichtenstein]] * [[Claes Oldenburg]] * [[Andy Warhol]] * [[Franz West]] == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj|q=Poparto|ReVo=pop1}} * [https://www.moma.org/learn/moma_learning/themes/pop-art ''Pop Art: A Brief History'', MoMA Learning] * [https://www.metmuseum.org/toah/hi/hi_mcpopart.htm ''Pop Art in Modern and Contemporary Art'', The Met] * [http://www.brooklynmuseum.org/exhibitions/seductive_subversion/ Brooklyn Museum Exhibitions: Seductive Subversion: Women Pop Artists, 1958–1968, Oct. 2010-Jan. 2011] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220722121920/https://www.brooklynmuseum.org/exhibitions/seductive_subversion/ |date=2022-07-22 }} * [http://www.brooklynmuseum.org/exhibitions/seductive_subversion/wiki/ Brooklyn Museum, Wiki/Pop] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220525140622/https://www.brooklynmuseum.org/exhibitions/seductive_subversion/wiki/ |date=2022-05-25 }} (Women Pop Artists) * [http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/p/pop-art Tate Glossary term for Pop art] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170215145419/http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/p/pop-art |date=2017-02-15 }} [[Kategorio:Moderna arto]] nqlcfl9de4w0u0uzyfnokptox4oglzh 9368713 9368710 2026-05-08T10:09:17Z Sj1mor 12103 9368713 wikitext text/x-wiki Ne konfuzu kun [[Popola arto]] ([[popolarto]]) ----{{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:NY Met demuth figure 5 gold.JPG|eta|upright|Charles Demuth, ''I Saw the Figure 5 in Gold'' 1928, kolekto de la [[Metropola Muzeo de Arto]], [[Novjorko]].]] '''Poparto''' estas [[Arto|arta]] [[skolo]], kiu aperis komence de la [[1950-aj jaroj]] en [[Anglio]]. Iom poste ĝi prosperis ankaŭ en [[Usono]]. Tre ofte estas uzata pro tio la anglalingva nomo "pop art". Tiu nomo rilatas al la uzado de bildoj kaj aĵoj produktitaj de la '''pop'''-ola kulturo kaj al la [[amaskomunikilo]]j, nome [[reklamado]], [[kinarto]], [[bildostrio]]j kaj konsumproduktoj.<ref name="Andrés" >Ana Andrés, Alejandro Silva, ''Pop. Mitos del pop'', Fundación Colección Thyssen-Bornemisza, Madrid, 2014. p. 5.</ref> == Ecaro == Provoke al la klera artisma medio, parte aprobe, parte ironie al la konsumisma socio, poparto eksponas banalajn objektojn. Tiuj povas esti ekzemple aĵoj aĉetitaj en [[superbazaro]], pentritaj grandigoj de [[Bildliteraturo|bildstriaj]] figuroj, portretoj de momentaj popularaj famuloj. Dekomenca celo estis kontraŭi la tiamajn kulturajn elitojn pli interesitajn por la usona [[abstrakta ekspresionismo]], malpretaj akcepti esprimojn el la disvastigita popola kulturo.<ref name="Andrés" /> Tamen foje la poparto uzis elementojn el [[klasika arto]]. Ekzemple [[Andy Warhol]] uzis bildon de Venuso el [[Sandro Botticelli]].<ref name="Andrés" /> Oni uzis aliajn klasikajn temojn kiel ekzemple la ĝenron de [[aĵ-pentraĵoj]], sed manipulante la formojn kaj uzante tro fortajn kolorojn. Alia tekniko estas la ripetado de la objekto, temo heredita de la reklamada industrio, aŭ cirklaj celpafiloj. La poparto konsideras, ke ju pli da homoj rigardas la artaĵon des pli bone. Tiele oni celas kunigi la etoson de [[muzeo]] kaj [[superbazaro]].<ref name="Andrés" /> == Akademiaj mencioj kaj historio == Frua mencio de la termino "pop" estas de 1958 kiam Lawrence Alloway menciis ĝin en sia eseo ''The Arts and the Mass Media'', sed jam en 1956 Richard Hamilton inkludis eron en "collage" ''Just what is it that makes today's homes so different, so appealing?''. Tio havigis al Hamilton la titolon de pioniro de poparto.<ref name="Andrés" /> En 1956 Andy Warhol organizis en Manhatano ekspoziciojn de desegnoj el [[ŝuo]]j rilatigitaj al famuloj kiel [[Mae West]], [[Elvis Presley]], [[James Dean]] kaj [[Truman Capote]]. Tio altiris la atenton de la gazeto ''Time'' kaj de la [[MoMA]], kiu metis lin en siaj ekspozicioj. El la fako de la bildliteraturo estis la roluloj de [[Mickey Mouse]] kaj [[Donald Duck]] (eble la plej popularaj) kiuj estis uzitaj de diversaj artistoj.<ref name="Andrés10" >Ana Andrés, Alejandro Silva, ''Pop. Mitos del pop'', Fundación Colección Thyssen-Bornemisza, Madrid, 2014. p. 10.</ref> En 1963 Alex Katz per "Sylvia" konfirmas la uzadon de kinartecaj bildoj, tiuokaze de [[Lauren Bacall]]. Samepoke la germana [[Wolf Vostell]] uzis la bildon de [[Liz Taylor]] kiel [[Kleopatro]].<ref name="Andrés16" >Ana Andrés, Alejandro Silva, ''Pop. Mitos del pop'', Fundación Colección Thyssen-Bornemisza, Madrid, 2014. pp. 16-17.</ref> Sed eble estis la figuro de [[Marilyn Monroe]] kiu plej estis ripetita de la popartistoj, ekde ties uzado fare de Warhol. Tio kongruis kun la tendenco inkludi [[erotismo]]n en la artaĵoj, elemento same devena kaj el la reklamada taskaro kaj el la kinarto. == Listo de artistoj == * [[Richard Hamilton]] * [[David Hockney]] * [[Roy Lichtenstein]] * [[Claes Oldenburg]] * [[Andy Warhol]] * [[Franz West]] == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj|q=Poparto|ReVo=pop1}} * [https://www.moma.org/learn/moma_learning/themes/pop-art ''Pop Art: A Brief History'', MoMA Learning] * [https://www.metmuseum.org/toah/hi/hi_mcpopart.htm ''Pop Art in Modern and Contemporary Art'', The Met] * [http://www.brooklynmuseum.org/exhibitions/seductive_subversion/ Brooklyn Museum Exhibitions: Seductive Subversion: Women Pop Artists, 1958–1968, Oct. 2010-Jan. 2011] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220722121920/https://www.brooklynmuseum.org/exhibitions/seductive_subversion/ |date=2022-07-22 }} * [http://www.brooklynmuseum.org/exhibitions/seductive_subversion/wiki/ Brooklyn Museum, Wiki/Pop] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220525140622/https://www.brooklynmuseum.org/exhibitions/seductive_subversion/wiki/ |date=2022-05-25 }} (Women Pop Artists) * [http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/p/pop-art Tate Glossary term for Pop art] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170215145419/http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/p/pop-art |date=2017-02-15 }} [[Kategorio:Moderna arto]] qrotar9uchgd8b22fp5j5xhurdi8j2h 0 39511 9368227 8519478 2026-05-07T12:23:23Z Sj1mor 12103 9368227 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | dato de naskiĝo = [[1365]] }} '''Jeroným PRAŽSKÝ''' estis [[Ĉeĥio|ĉeĥa]] [[filozofo]], eklezia pensulo kaj reformisto. Li naskiĝis en la jaro [[1365]], li mortis la [[30-a de majo|30-an de majo]] de [[1416]] en [[Konstanco]]. Hieronimo de Prago devenis el [[Nova Urbo de Prago]], li estis je kelke da jaroj pli juna ol [[Jan Hus]], kun kiu li interkonatiĝis dum studado en [[Prago]] en altlernejo. En la jaro [[1398]] li finis la studadon kun titolo bakalaŭro kaj li forveturis por studi en [[Oksfordo]]. Ĉi tie li interkonatiĝis kun instruado de la angla reformisto [[John Wyclif]] kaj kiam li estis fininta la studadon, li alportis el [[Anglio]] verkaron de Wyclif. En la jaro [[1403]] li forveturis ĝis [[Palestino]] kaj [[Jerusalemo]]. Ekde la jaro [[1407]] Hieronimo de Prago agadis en la praga universitato. En la jaro [[1410]] li jam estis denove en [[Vieno]], kie li estis malliberigita kaj kulpigita pro herezeco, sed li evitis al juĝo per fuĝo. Je du jaroj pli malfrue li partoprenis en pardon-biletaj ribeloj en [[Prago]]. La deziro ekkoni apartecojn de ortodoksa diservo alkondukis lin en la jaro [[1413]] ĝis [[Rusio]] kaj [[Litovio]], li vizitis ankaŭ [[Pollando|polajn landojn]]. Kiel protektanto de [[John Wyclif]] kaj [[Jan Hus]] li estis multfoje persekutata de inkvizicio, sed nur en majo de [[1415]] li estis malliberigita kaj juĝata. Li estis ŝtiparumita en la sama loko en bordo de [[Rejno]] netutan unu jaron post la ekzekuto kontraŭ Hus. [[Dosiero:Jerome of Prague Foxe.jpg|eta|maldekstra|180px|<!-- La (fajranta, bruliganta, brulanta, flamanta, bruldifektanta, brulvundanta, brula, fajra, kaŭstika) de Jeroným PRAŽSKÝ, Johano _Foxe_'s Libro de (Martiroj, Martiras) (1563) -->]] {{-}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Hieronimo de Prago}} [[Kategorio:Ĉeĥaj filozofoj]] [[Kategorio:Ĉeĥaj teologoj]] [[Kategorio:Husmovadanoj]] [[Kategorio:Historiistoj de la Reformacio]] [[Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Viktimoj de inkvizicio]] [[Kategorio:Ĉeĥoj kondamnitaj al mortpuno]] [[Kategorio:Homoj ekskomunikitaj de romkatolika eklezio]] [[Kategorio:Protestantaj martiroj]] [[Kategorio:Mortokondamnitoj pro herezo]] fpg2d1vke9hmk0f6aurvjfloy0ypg89 0 39783 9368232 8267992 2026-05-07T12:41:24Z DidCORN 34571 9368232 wikitext text/x-wiki {{Informkesto Inĝenierarto |nomo = Kemia inĝenierarto |dosiero = |priskribo de dosiero = Termika oksidantejo |grandeco de dosiero = 200px |Aliaj nomoj = Ĥemia inĝenierarto |Sciareo = [[Kemio]], [[Metalurgio]], [[Polimero]], [[Termodinamiko]], Varmo Transdono, [[Principo de konservado de energio|Konservado de energio]] kaj la materio, [[Matematiko]], [[Medio|Media Inĝenierarto]] |Akcio-kampo = Industrio, Scienca esploro |Subareoj = Kemio }} '''Kemia inĝenierarto''' estas fako de [[inĝenierarto]] kiu koncernas la aplikadon de [[scienco]], [[matematiko]], kaj [[ekonomiko]] al proceso kie [[kemiaĵo]]j estas ŝanĝitaj al aliaj, esperebe pli valoraj, formoj. Tiel, ĝi aplikas [[kemio]]n al inĝenieraj bezonoj. La produktoj de kemia inĝenierarto estas diversaj kaj havas multajn ĉiutagajn uzojn. Kemia inĝenierarto influas profunde multajn aliajn industriojn, donanta [[medicino|medicina]]n, [[milito|milita]]n, [[medio|media]]n kaj aliaj uzojn. {{Projektoj}} [[Kategorio:Kemia inĝenierarto| ]] [[Kategorio:Inĝenierarto]] lsky6kjm8hnbrg170txeo53srv83qjj 0 40551 9368494 9117519 2026-05-08T01:16:17Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368494 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|lago |priskribo de bildo= |situo = orienta [[Svislando]], suda [[Germanio]], [[Vorarlberg]] ([[Aŭstrio]]) |regiono-ISO = CH/DE/AT |mapo lokumilo = |mapo1 lokumilo = |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 8 |alfluanto = Rejno |alfluanto1 = Bregenzer Ach |alfluanto2 = Argen |alfluanto3 = Steinach (rivero){{!}}Steinach |alfluanto4 = Schussen |defluanto = Rejno |profundo = 254 |profundo tipo = Maksimuma profundo |profundo1 = 90 |profundo1 tipo = Averaĝa profundo |akvokolektejo = 11500 |trafluo = 370 |longo = 63 |larĝo = 14 |notoj = plej granda lago en la germanparola areo |trajto por kesteroj = ĉelo |kesteroj = {{!-}} ! Grandaj urboj ĉeborde {{!}} '''D:''' [[Konstanz]], [[Radolfzell]],<br /> [[Überlingen]], [[Meersburg]], <br />[[Friedrichshafen]], [[Lindau (Bodenlago)]] <br />'''A:''' [[Bregenz]], [[Hard]]<br />'''CH:''' [[Rorschach]], [[Romanshorn]],<br /> [[Arbon TG|Arbon]], [[Kreuzlingen]] {{!-}} ! Volumeno {{!}} {{unuo|48.5|km³}} {{!-}} ! Borda longo {{!}} '''tute''': 273 km <br />'''D:''' 173 km <br />[[Baden-Württemberg]]: 155 km<br />[[Bavario|Bayern]]: 18 km<br />'''A:''' 28 km ([[Vorarlberg]])<br />'''CH:''' 72 km ([[Kantono St. Gallen|SG]]/[[Kantono Thurgau|TG]]) <!--eblaj subŝablonoj devus sekvi ĉi tie!--> }} [[Dosiero:Bodensee vor Ueberlingen.jpg|eta]] La '''Bodenlago''' (ankaŭ konata kiel "'''Konstanca Lago'''") situas en la trilanda regiono inter [[Aŭstrio]], [[Germanio]] kaj [[Svislando]]. Ĝin trafluas rivero [[Rejno]]. La [[regiono]] de la [[lago]] estas [[Germana lingvo|germanlingva]], pli precize [[Alemana lingvo|alemana]]. La germana nomo de la lago estas ''Bodensee'' {{prononco|BOdenze|ˈboːdn̩ˌzeː}}, referante al la tri [[akvejo]]j (''Boden''): Supera lago (''Obersee''), Malsupera lago (''Untersee'') kaj Laga Rejno (''Seerhein''). La areo de la lago estas administrata komune de la tri bordaj ŝtatoj; ne ekzistas oficialaj limoj sur ĝi. La kaŭzo estas, ke ĝis la [[Vestfalia Paco]] la tuta lago apartenis al la [[Germana Regno]], kaj la packontrakto ne provizis reguladon de la surlaga limo. La lago konsistas el du partoj, supra kaj malsupra; la parto de [[Rejno]], kiu ligas ilin (ĉe [[Konstanco (Germanio)|Konstanco]]/Kreuzlingen), longas nur kvar kilometrojn, tial oni parolas pri unu lago. Ĝi havas areon de 536&nbsp;km² kaj estas nur malmulte malpli granda ol [[Lemano]]. Ĝia volumeno de 48,5 km³ tamen konsiderinde malsuperas tiun de Lemano. Ĝia longo estas 63,3&nbsp;km, ĝia alto super marnivelo estas mezume 395&nbsp;metroj. Ĝia pleja profundo estas 253 metroj. En la lago estas tri iom grandaj [[insulo]]j, [[Mainau]], [[Reichenau]] kaj [[Lindau (Bodenlago)|Lindau]], kiuj apartenas al Germanio. Ĉar la regiono norde de la lago ne estas riĉa je akvofontoj, la lago provizas trinkan akvon por multaj urboj, interalie por [[Stutgarto]], kiu distancas pli ol 100&nbsp;km. La akvo estas ĉerpata en profundeco de 60&nbsp;m apud [[Sipplingen]]. La lago ĝuas relative mildan klimaton kaj malofte dumvintre formas firman glacitavolon. Ekde la jaro [[875]] oni nombris nur 33 tiajn vintrojn; la lasta estis en [[1963]]. Tia glacitavolo estas eta administra problemo, ĉar ĝi ebligas piediran var-trafikon inter Germanio kaj Svislando kaj tiel eviton de [[dogano|doganpago]]. En 1963 oni efektive metis dogankabaneton sur la glacion. Historie multaj pentristoj bildigis la pitoreskan pejzaĝon - nur unu el multaj ekzemploj estas la naiva pentristo [[Adolf Dietrich]]. == Subakva sporto == Subakve naĝi en la Bodenlago estas samtempe alloge kaj postuleme. La plej multaj subakvaj naĝejoj troviĝas en la norda parto de la lago (Überlingen, Ludwigshafen, Katharinenschlucht kaj aliaj), iuj malmultaj ankaŭ en la sudo. Oni nepre devus naĝi sub gvidado de spertaj subakvistoj de loka subakvula lernejo aŭ sperta pri lokaj cirkonstancoj. Interesaj vrakoj kaj iom grandaj fiŝoj troviĝas en profundo de 45 m kaj pli, kien eblas iri nur kun speciala ekipaĵo. Jam ekde 10 metroj la akvo – ankaŭ somere – havas nur malmultajn gradojn super nul, kaj oni devas eviti glaciiĝon de la spirilo. Por certigi la sekurecon de subakva naĝado en la Bodenlago instaliĝis la asocio '''Arbeitskreis Sicheres Tauchen im Bodensee''', el membroj de diversaj subakvistaj organizaĵoj. == Gravaj urboj == * Aŭstrio: [[Bregenz]], [[Hard]] * Germanio: [[Friedrichshafen]], [[Konstanco (Germanio)|Konstanco]], [[Lindau (Bodenlago)]], [[Meersburg]], [[Radolfzell]], [[Überlingen]], * Svislando: [[Arbon]], [[Kreuzlingen]], [[Romanshorn]], [[Rorschach]] == Vidu ankaŭ == * [[Listo de lagoj en Svislando]] * [[Bregenzerwald]] == Eksteraj ligiloj == * [http://www.igkb.de/ Retejo de la Internacia Komisiono por la Akvoprotektado de Bodenlago] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130729151331/http://www.igkb.de/html/geschichte/content_05.html |date=2013-07-29 }} * [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D8655.php La Bodenlago en la Historia Leksiko de Svislando] {{Projektoj|ReVo=lag.Konstanca_0o|ReVo titolo=Konstanca Lago / Bodenlago}} {{-}} {{-}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Bodenlago|!]] [[Kategorio:Lagoj en Svislando]] [[Kategorio:Lagoj en Aŭstrio]] [[Kategorio:Lagoj en Germanio]] [[Kategorio:Kantono Sankt-Galo]] [[Kategorio:Kantono Turgovio]] [[Kategorio:Kantono Ŝafhaŭzo]] [[Kategorio:Rejno]] [[Kategorio:Akvokolekta areo de Rejno]] [[Kategorio:Trilandaj punktoj en Aŭstrio]] [[Kategorio:Trilandaj punktoj en Germanio]] [[Kategorio:Trilandaj punktoj en Svislando]] s1ihawnipy4dhbdhwsfe7yeqclkf6wh 0 49491 9368701 9041549 2026-05-08T10:01:47Z Sj1mor 12103 9368701 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |priskribo=Oriana Fallaci, 1987 }} '''Oriana FALLACI''' [orjAna falAĉi] (naskiĝis la {{daton|24|julio|1929}} <ref>La [[:de:Oriana Fallaci|germana vikipedio]] indikas, ke ŝi naskiĝis la {{daton|29|junio|1930}}. La [[:pl:Oriana Fallaci|pola vikipedio]] indikas la {{daton|24|julio|1929}}.</ref> en [[Florenco]], mortis la {{daton|15|septembro|2006}} samloke) estis [[Italio|itala]] [[ĵurnalisto|ĵurnalistino]] kaj [[verkisto|verkistino]], aŭtorino de vaste konataj intervjuoj, unu el la plej konataj ĵurnalistinoj en la [[20-a jarcento]]. Kiel milita raportistino ŝi partoprenis ĉiujn armitajn konfliktojn de [[Vjetnamio]] ĝis la [[Proksima Oriento]]. Dum la lastaj jaroj de ŝia vivo interesiĝo pri ŝia persono denove kreskis pro ŝia radikala kritiko de [[islamo]], precipe la nuntempa. == Vivo == La junaĝo de Fallaci estis forte influata de la itala [[faŝismo]] kaj de ŝia kontraŭfaŝisma patro Edoardo Fallaci, kiu estis rezistulo. En 1958, ŝi renkontis [[Alfredo Pieroni]]<ref>{{cite web |url=https://www.ilsussidiario.net/news/chi-e-alfredo-pieroni-ex-compagno-di-oriana-fallaci-per-cui-tento-il-suicidio-dolori-e-un-aborto-spontaneo/2803581/ |title=Chi è Alfredo Pieroni, ex compagno di Oriana Fallaci per cui tentò il suicidio/ Dolori e un aborto spontaneo |author=Giulia Lia Mastrominuta |date=18 februaro 2025 |publisher=ilsussidiario.net |accessdate=9 marto 2025 |language=Italian}}</ref>, kun kiu ŝi komencis romantikan rilaton. Kiel ĵurnalisto Fallaci raportis pri la [[Vjetnama milito]]. Siajn spertojn ŝi en [[1969]] publikigis en formo de taglibro sub la titolo ''"Ni, anĝeloj kaj bestioj"''. En la postaj jaroj ŝi konatiĝis per siaj libroj ''"Leteroj al infano neniam naskita"'' (imagaj mesaĝoj al sia enutera bebo, kiun ŝi poste perdis), ''"Viro", "Inŝala"'' (pri la [[interna milito]] en [[Bejruto]]) kaj aliaj. Fallaci plejparte vivis en [[Novjorko]]. Post la tieaj atencoj de la {{dato|11|septembro|2001}} kontraŭ [[World Trade Center]] ŝi publikigis en la plej legata [[ĵurnalo]] ''[[Corriere della Sera]]'' eseon pri la eventoj, kiu aperis libroforme sub la titolo ''"Furiozo kaj fiero"'' (''La Rabbia e L'Orgoglio''). Ĝi tezas, ke la kristana okcidento per sia liberaleco al [[islamo]] kreis la islaman [[fundamentismo]]n. Sian kritikon ŝi direktas ne nur al fundamentismo, sed al islamo ĝenerale, kiun ŝi komparas al faŝismo, sub kiu ŝi suferis kiel infano. Ŝia lasta libro ''"La povo de la racio"'' defendas la tezon, ke la povo de la okcidenta racio povas esti la esperiga faktoro kontraŭ islamigo de Eŭropo. La {{daton|15|septembro|2006}} ŝi mortis pro [[pulma kancero]]. == Libroj == * ''I sette peccati di Hollywood'' ([[angle]]: The Seven Sins of Hollywood), 1958 * ''Interview with History'', 1974 * ''Lettera a un bambino mai nato'' (Letero al nenaskita infano), 1975 * ''A Man'', 1976 * ''Inshallah'', 1990 * ''La rabbia e l'orgoglio'' (Furiozo kaj fiero), 2001 * ''La Forza della Ragione'' (La povo de la racio), 2004 * ''Intervista sé stessa – L'Apocalisse'', 2005, pola eldono "Wywiad z sobą samą. Apokalipsa" ([[Intervjuo]] kun si mem. [[Apokalipso]]), Eldonejo Cyklady, 2005 ISBN 83-86859-98-9 * ''Un cappello pieno di ciliegie'', 2008 (postmorte), pola eldono "Kapelusz cały w czereśniach" (Ĉapelo tuta en ĉerizoj), Wydawnictwo Literackie 2012 == Polemiko ĉirkaŭ Fallaci == Fallaci en Italio estis akuzita pro ofendo de religio, sed la grave malsana aŭtorino rifuzis aperi antaŭ la tribunalo kaj skribis ke la [[proceso]] estas "kazo, neakceptebla, nepardonebla kaj neallasebla". En 2002 svisaj organizaĵoj (la Somala Asocio de Ĝenevo, ''SOS Racisme'' en Laŭzano) kaj unuopuloj komencis juran proceson kontraŭ ŝi, asertante, ke ŝia verko ''Furiozo kaj fiero'' entenas rasismon. En novembro 2002 svisa juĝisto eldonis aresto-rajtigilon pro rompo de artikoloj 261 kaj 261bis en la svisa krima kodo kaj petis la italan registaron aŭ transdoni ŝin al Svislando aŭ persekuti ŝin en itala tribunalo. Roberto Castelli, la itala ministro pri justico, rifuzis la peton dirante, ke la konstitucio de Italujo protektas esprimliberecon kaj tial ne eblas cedi al la peto pri transdono.<ref>[http://www.letemps.ch/template/transmettre.asp?contenupage=nlreader&page=newsletterdisplay&id=12&NLArtID=7671 Les plaintes contre Oriana Fallaci en Suisse] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927011532/http://www.letemps.ch/template/transmettre.asp?contenupage=nlreader&page=newsletterdisplay&id=12&NLArtID=7671 |date=2007-09-27 }}, Le Temps, 15/09/2006, {{fr}}</ref> Malgraŭ ke ŝi nomis sin "[[kristana ateisto]]"<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://phibetacons.nationalreview.com/post/?q=MGY5ZDJkZWQ2MzRjMmNmNzcwNzg5MjQ5NDgyYmU2YWE= |titolo=Phi Beta Cons en National Review Online, angle |alirdato=2008-11-19 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080608020835/http://phibetacons.nationalreview.com/post/?q=MGY5ZDJkZWQ2MzRjMmNmNzcwNzg5MjQ5NDgyYmU2YWE= |arkivdato=2008-06-08 }}</ref>, [[papo]] [[Benedikto la 16-a]] donis al ŝi en 2005 privatan aŭdiencon en [[Castel Gandolfo]]. Multon el sia verkaro ŝi postlasis al la [[Pontifika Laterana Universitato]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * ''[[Eŭrabio]]'' {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Fallaci, Oriana}} [[Kategorio:Italaj verkistoj]] [[Kategorio:Italaj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Diskutoj pri islamo]] [[Kategorio:Verkistinoj]] a66n6btbclk1dwus8d6hegd08ayphc5 0 51310 9368675 9034613 2026-05-08T09:38:52Z ThomasPusch 1869 |arkitekto ligado = ne<!--malŝaltas aŭtomatan ligadon--> 9368675 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|monumento |kategorio = |lando = |regiono = |situo = |nomo = |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo=Konsekro |arkitekto={{#invoke:Wikidata|claim|P84}} |arkitekto ligado = ne<!--malŝaltas aŭtomatan ligadon--> |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=BE |mapo lokumilo = Bruselo |mapligilo = jes |zomo=13 }} '''Atomium''' estas [[monumento]] en la ekspozicia parko ''Hejzeloparko'' en la urboparto [[Laken]] de [[Bruselo]], [[Belgio]]. Temas pri [[ŝtalo|ŝtala]] konstruaĵo kiu konsistas el naŭ grandaj [[sfero]]j, kiuj kune bildigas kuban kristalstrukturon de [[fero]], 165-miljardoble pligrandigita. La konstruaĵo estas kovrita de [[aluminio]] kaj malplena havas mason de 2500 tunoj. [[Dosiero:Bollen Atomium.jpg|maldekstre|eta|]] Atomium estis konstruata por la [[Internacia ekspozicio]] en Bruselo en [[1958]]. La konstruaĵo estas kreita de arkitekto [[André Waterkeyn]] kaj estis celita ne resti tie pli longe ol dum ses monatoj. Post la fino de la ekspozicio oni decidis ne malkonstrui ĝin, ĉar ĝi intertempe iĝis tre populara. La monumento, laŭ la [[diagonalo]] de la [[kubo]], altas 102,705 metrojn. La bazo estas sesangulo kun diagonalo de 94,75 metroj. La sferoj, kiuj havas diametron de 18 metroj, estas ligitaj pere de [[rulŝtuparo]]j. La tri plej eksteraj altaj sferoj ne havas vertikalajn fostojn kaj pro kialoj de sekureco ne estas alireblaj por la publiko. En la plej alta sfero oni havas panoraman elvidon je la urbo, kaj en la aliaj sferoj estas diversaj ekspozicioj. En marto [[2004]] komenciĝis dujara renovigo de la monumento. Dum tiu periodo oni interalie anstataŭis la aluminian kovraĵon per korodimunŝtala [[inokso]]. Tial Atomium estis nealirebla por turistoj de oktobro 2004 ĝis januaro 2006. Entute la renovigo kostis 26 milionojn da eŭroj. Ĝi denove malfermiĝis al la publiko je la 18-a de februaro 2006. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=atomium|ReVo titolo=Atomiumo}} * [http://www.atomium.be Oficiala retpaĝo de Atomium] ''(angle, france, nederlande)'' * {{Structurae}} * [http://www.brussels.be/artdet.cfm/5678 Retkamerao de la Atomium] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110724013016/http://www.brussels.be/artdet.cfm/5678 |date=2011-07-24 }} [[Kategorio:Konstruaĵoj en Bruselo]] [[Kategorio:Vizitindaĵoj en Bruselo]] 1ofu0pt5o9rwfu5po6iteq2cean215w 0 52526 9368623 9234065 2026-05-08T09:22:08Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9368623 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|franca muzeo|Luvro (apartigilo)}} [[Dosiero:Louvre Museum Wikimedia Commons.jpg|eta|center|800ra|La Luvra palaco kaj Piramido, kiu estis kompletita en 1989 (nokte)]] {{Informkesto muzeo |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=FR |situo sur mapo= Parizo |zomo=13 }} {{Geokesto | muzeo |sen banderolo=jes <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Luvro | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|fr|franc|''Louvre''}} | alia_nomo1 = | kategorio = muzeo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Musée du Louvre | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Louvre at night centered.jpg | dosiero_priskribo = La Luvra palaco nokte <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Francio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Francilio | regiono_tipo = [[Regionoj de Francio|Regiono]] | distrikto = Parizo | distrikto_tipo = Urbo | komunumo = 1-a arondismento de Parizo | komunumo_tipo = Arondismento | municipo = | municipo1 = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | limo = Strato Rivoli | limo_noto = strato | limo1 = Jardin des Tuileries | limo1_noto = ĝardenoj | limo2 = [[Preĝejo Saint-Germain-l'Auxerrois (Parizo)|Saint-Germain-l'Auxerrois]] | limo2_noto = preĝejo | parto_faldo = | parto_tipo = | parto = | parto1 = | rivero = Sejno | memorindaĵo = La Gioconda | memorindaĵo1 = Madona en rokoj | memorindaĵo2 = Melosa Venuso | memorindaĵo_tipo = Ekspozicioj | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo = Nacia muzeo | konstruaĵo_tipo = Tipo de muzeo | montaro = | vizito = 8.3 milionoj<br />8.5 milionoj<br />8.5 milionoj | vizito_dato = | aliro = [[Palais Royal - Musée du Louvre (pariza metrostacio)|Palais Royal - Musée du Louvre]] | aliro_noto = stacio de metroo <!-- *** Situo *** --> | situo = Luvro | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 48 | lat_m = 51 | lat_s = 40 | lat_NS = N | long_d = 02 | long_m = 20 | long_s = 09 | long_EW = E <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = | areo_rondumo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = | loĝantaro_dato = | loĝantaro_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = [[10-a de aŭgusto]] [[1793]] | establita_tipo = | establita1 = [[Francisko la 1-a (Francio)|Francisko la 1-a]] | establita1_tipo = establinto | dato = | ĉefulo = Henri Loyrette | ĉefulo_tipo = Direktoro | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo enkadre de Francio | mapo_lokumilo = Francio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Parizo | mapo1_lokumilo = Parizo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.louvre.fr www.louvre.fr] | commons = Louvre | portalo = Francio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Luvro''' (franclingve '''Louvre''', aŭ plene ''Musée du Louvre'' [myze dy luvʁ]) estas unu el la plej famaj [[muzeo]]j en la mondo, kaj certe la plej konata en [[Parizo]]. [[Filipo la 2-a (Francio)|Filipo la 2-a]] konstruis la unuan kastelon sur la loko en 1190, por defendi Parizon kontraŭ atakantaj vikingoj. La nun ekzistanta parto de la konstruaĵo komenciĝis en [[1546]]. [[Henriko la 4-a (Francio)|Henriko la 4-a]], grava mecenato de la artoj, kreis la Grandan Galerion. La konstruado daŭris ĝis la epoko de [[Napoleono la 3-a]], kaj finiĝis nur en [[1857]]. La Luvro transformiĝis de reĝa palaco kaj galerio al publika muzeo kaj galerio dum la [[Franca Revolucio]], je la [[8-a de novembro]], [[1793]]. == Departementoj kaj kolektoj == [[Dosiero:Nike of Samothrace, Paris 16 September 2007.jpg|eta|350px]] La muzeo de Luvro enhavas 8 departementoj : * Proksimorientaj antikvaĵoj * Egiptaj antikvaĵoj * Grekaj, Etruskaj kaj Romiaj antikvaĵoj * Pentraĵoj * Skulptaĵoj * Artobjektoj * Artoj de Islamo * Grafiko Krom la kolektoj de tiuj departementoj, la muzeo ankaŭ prezentas kolektoj pri Historio de Luvro kaj pri Artoj el Afriko, Azio, Oceanio kaj Ameriko (ekstera kolekto de la Muzeo de Kajo ''Branly'' kiu malfermis en 2006). * [http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov La Cour du Louvre] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111117193212/http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov |date=2011-11-17 }} Virtual Panorama (QTVR small) par Tolomeus == Bildaro == ;La arkitekturo kaj situo: <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Louvre at night centered.jpg| Image:Paris Palais du Louvre Salle des Caryatides 01a.jpg Image:Louvre Paris from top.jpg </gallery> ;La plej konataj verkoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Front views of the Venus de Milo.jpg|''[[Melosa Venuso]]'' Image:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|''[[La Gioconda]]'', 1503-19 </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Egipta civilizo|Malnova Egiptio]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Louvre-ScribeYeuxBleus.jpg| Image:Manakhtef E12926-Egypte louvre 217 statue.jpg| Image:Stele Ra-Horakhty Louvre N3795.jpg| </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Mezoriento]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Human headed winged bull profile.jpg|<small>[[Asirio]], 750 a.K.</small> Image:Passing lion Babylon AO21118.jpg|<small>[[Babilono]], (605-562 a.K.)</small> Image:Head Gudea Louvre AO13.jpg|<small>[[Gudea]], [[Sumero]], 2120 a.K</small> Image:Head figurine Spedos Louvre Ma2709.jpg|<small>[[Cikladoj|bronzepoko, Cikladoj]]</small> </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Etruskoj|etruska]], [[Antikva Grekio|greka]], [[Romio|romia arto]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Etruscan amphora Louvre E703 side B.jpg| Image:Paris - Louvre - Sarcophage.jpg| Image:Eros medallion Louvre Bj2248.jpg| Image:003MA Equestrian Kouros (2).jpg| Image:Portrait du Fayoum 02.JPG| Image:Crouching Aphrodite Louvre Ma5.jpg| Image:Borghese Gladiator Louvre Ma 527 n3.jpg| Image:Achilles Lycomedes Louvre Ma2120.jpg| </gallery> ;Arto el multaj epokoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Casket ivory Louvre UCAD4417.jpg| Image:Saint Blaise Louvre OAR504.jpg| Image:GD-FR-Paris-Louvre-Sculptures034.JPG| Image:Trois têtes d'hommes en relation avec le lion.jpg| </gallery> == La Luvro en Esperanto == En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas [[Parizo]]n kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al [[Luvro]] kaj al [[Versajlo]], dum pli atentaj priskriboj al la [[Ejfelturo]] kaj al la [[Triumfa Arko de Parizo|Triumfa Arko]]: {{Citaĵo|:Superŝvebante preter Atomiumo Brusela, :simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita, :ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo :kaj nun la sciencisto al la nomado parolas: :-Jen staras Ejfelturo, matematike perfekta :konstruo, manifesto de la supera logiko :de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis. :Jen tie, antaŭ Luvro la Piramido Kristala. :Versajlo, sunimpona, kie paradas alee :kreaĵoj de artistoj, kaj jen la Arko Triumfa, :centro de flama stelo, la dekdupinte radia, :ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Vidu ankaŭ == * [[Piramido de Luvro]] * [[Palaco Luvro]] * [[Louvre-Lens]] * [[Louvre Abu Dhabi]] == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo}} ({{fr}}) * http://www.insecula.com/musee/M0001.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070816020603/http://www.insecula.com/musee/M0001.html |date=2007-08-16 }} <!-- _Musée_ _du_ Luvro – Luvra Muzeo --> * [http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ Liberaj fotoj de Luvro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080623203148/http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ |date=2008-06-23 }} * {{Twitter|MuseeLouvre}} {{Muzeoj en Parizo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Luvro| ]] [[Kategorio:Monumentoj de Parizo]] [[Kategorio:Muzeoj en Parizo]] sariak1zzbp0ucwqtslefgs67zn9m3q 9368625 9368623 2026-05-08T09:23:15Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9368625 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|franca muzeo|Luvro (apartigilo)}} [[Dosiero:Louvre Museum Wikimedia Commons.jpg|eta|center|800ra|La Luvra palaco kaj Piramido, kiu estis kompletita en 1989 (nokte)]] {{Informkesto muzeo |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=FR |situo sur mapo= Parizo |zomo=13 }} {{Geokesto | muzeo |sen banderolo=jes <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Luvro | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|fr|franc|''Louvre''}} | alia_nomo1 = | kategorio = muzeo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Musée du Louvre | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Louvre at night centered.jpg | dosiero_priskribo = La Luvra palaco nokte <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Francio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Francilio | regiono_tipo = [[Regionoj de Francio|Regiono]] | distrikto = Parizo | distrikto_tipo = Urbo | komunumo = 1-a arondismento de Parizo | komunumo_tipo = Arondismento | municipo = | municipo1 = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | limo = Strato Rivoli | limo_noto = strato | limo1 = Jardin des Tuileries | limo1_noto = ĝardenoj | limo2 = [[Preĝejo Saint-Germain-l'Auxerrois (Parizo)|Saint-Germain-l'Auxerrois]] | limo2_noto = preĝejo | parto_faldo = | parto_tipo = | parto = | parto1 = | rivero = Sejno | memorindaĵo = La Gioconda | memorindaĵo1 = Madona en rokoj | memorindaĵo2 = Melosa Venuso | memorindaĵo_tipo = Ekspozicioj | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo = Nacia muzeo | konstruaĵo_tipo = Tipo de muzeo | montaro = | vizito = 8.3 milionoj<br />8.5 milionoj<br />8.5 milionoj | vizito_dato = | aliro = [[Palais Royal - Musée du Louvre (pariza metrostacio)|Palais Royal - Musée du Louvre]] | aliro_noto = stacio de metroo <!-- *** Situo *** --> | situo = Luvro | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 48 | lat_m = 51 | lat_s = 40 | lat_NS = N | long_d = 02 | long_m = 20 | long_s = 09 | long_EW = E <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = | areo_rondumo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = | loĝantaro_dato = | loĝantaro_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = [[10-a de aŭgusto]] [[1793]] | establita_tipo = | establita1 = [[Francisko la 1-a (Francio)|Francisko la 1-a]] | establita1_tipo = establinto | dato = | ĉefulo = Henri Loyrette | ĉefulo_tipo = Direktoro | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo enkadre de Francio | mapo_lokumilo = Francio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Parizo | mapo1_lokumilo = Parizo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.louvre.fr www.louvre.fr] | commons = Louvre | portalo = Francio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Luvro''' (franclingve '''Louvre''', aŭ plene ''Musée du Louvre'' [myze dy luvʁ]) estas unu el la plej famaj [[muzeo]]j en la mondo, kaj certe la plej konata en [[Parizo]]. [[Filipo la 2-a (Francio)|Filipo la 2-a]] konstruis la unuan kastelon sur la loko en 1190, por defendi Parizon kontraŭ atakantaj vikingoj. La nun ekzistanta parto de la konstruaĵo komenciĝis en [[1546]]. [[Henriko la 4-a (Francio)|Henriko la 4-a]], grava mecenato de la artoj, kreis la Grandan Galerion. La konstruado daŭris ĝis la epoko de [[Napoleono la 3-a]], kaj finiĝis nur en [[1857]]. La Luvro transformiĝis de reĝa palaco kaj galerio al publika muzeo kaj galerio dum la [[Franca Revolucio]], je la [[8-a de novembro]], [[1793]]. == Departementoj kaj kolektoj == [[Dosiero:Nike of Samothrace, Paris 16 September 2007.jpg|eta|350px]] La muzeo de Luvro enhavas 8 departementoj : * Proksimorientaj antikvaĵoj * Egiptaj antikvaĵoj * Grekaj, Etruskaj kaj Romiaj antikvaĵoj * Pentraĵoj * Skulptaĵoj * Artobjektoj * Artoj de Islamo * Grafiko Krom la kolektoj de tiuj departementoj, la muzeo ankaŭ prezentas kolektoj pri Historio de Luvro kaj pri Artoj el Afriko, Azio, Oceanio kaj Ameriko (ekstera kolekto de la Muzeo de Kajo ''Branly'' kiu malfermis en 2006). * [http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov La Cour du Louvre] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111117193212/http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov |date=2011-11-17 }} Virtual Panorama (QTVR small) par Tolomeus == Bildaro == ;La arkitekturo kaj situo: <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Louvre at night centered.jpg| Image:Paris Palais du Louvre Salle des Caryatides 01a.jpg Image:Louvre Paris from top.jpg </gallery> ;La plej konataj verkoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Front views of the Venus de Milo.jpg|''[[Melosa Venuso]]'' Image:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|''[[La Gioconda]]'', 1503-19 </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Egipta civilizo|Malnova Egiptio]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Louvre-ScribeYeuxBleus.jpg| Image:Manakhtef E12926-Egypte louvre 217 statue.jpg| Image:Stele Ra-Horakhty Louvre N3795.jpg| </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Mezoriento]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Human headed winged bull profile.jpg|<small>[[Asirio]], 750 a.K.</small> Image:Passing lion Babylon AO21118.jpg|<small>[[Babilono]], (605-562 a.K.)</small> Image:Head Gudea Louvre AO13.jpg|<small>[[Gudea]], [[Sumero]], 2120 a.K</small> Image:Head figurine Spedos Louvre Ma2709.jpg|<small>[[Cikladoj|bronzepoko, Cikladoj]]</small> </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Etruskoj|etruska]], [[Antikva Grekio|greka]], [[Romio|romia arto]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Etruscan amphora Louvre E703 side B.jpg| Image:Paris - Louvre - Sarcophage.jpg| Image:Eros medallion Louvre Bj2248.jpg| Image:003MA Equestrian Kouros (2).jpg| Image:Portrait du Fayoum 02.JPG| Image:Crouching Aphrodite Louvre Ma5.jpg| Image:Borghese Gladiator Louvre Ma 527 n3.jpg| Image:Achilles Lycomedes Louvre Ma2120.jpg| </gallery> ;Arto el multaj epokoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Casket ivory Louvre UCAD4417.jpg| Image:Saint Blaise Louvre OAR504.jpg| Image:GD-FR-Paris-Louvre-Sculptures034.JPG| Image:Trois têtes d'hommes en relation avec le lion.jpg| </gallery> == La Luvro en Esperanto == En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas [[Parizo]]n kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al [[Luvro]] kaj al [[Versajlo]], dum pli atentaj priskriboj al la [[Ejfelturo]] kaj al la [[Triumfa Arko de Parizo|Triumfa Arko]]: {{Citaĵo|:Superŝvebante preter Atomiumo Brusela, :simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita, :ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo :kaj nun la sciencisto al la nomado parolas: :-Jen staras Ejfelturo, matematike perfekta :konstruo, manifesto de la supera logiko :de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis. :Jen tie, antaŭ Luvro la Piramido Kristala. :Versajlo, sunimpona, kie paradas alee :kreaĵoj de artistoj, kaj jen la Arko Triumfa, :centro de flama stelo, la dekdupinte radia, :ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Vidu ankaŭ == * [[Piramido de Luvro]] * [[Palaco Luvro]] * [[Louvre-Lens]] * [[Louvre Abu Dhabi]] == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo|https://www.louvre.fr}} ({{fr}}, {{ĉine}}, {{es}} kaj {{en}}) * http://www.insecula.com/musee/M0001.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070816020603/http://www.insecula.com/musee/M0001.html |date=2007-08-16 }} <!-- _Musée_ _du_ Luvro – Luvra Muzeo --> * [http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ Liberaj fotoj de Luvro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080623203148/http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ |date=2008-06-23 }} * {{Twitter|MuseeLouvre}} {{Muzeoj en Parizo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Luvro| ]] [[Kategorio:Monumentoj de Parizo]] [[Kategorio:Muzeoj en Parizo]] 92k8bvvg56os4ruk6tmvmsrwuyfw5nh 9368633 9368625 2026-05-08T09:26:56Z ThomasPusch 1869 /* Vidu ankaŭ */ 9368633 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|franca muzeo|Luvro (apartigilo)}} [[Dosiero:Louvre Museum Wikimedia Commons.jpg|eta|center|800ra|La Luvra palaco kaj Piramido, kiu estis kompletita en 1989 (nokte)]] {{Informkesto muzeo |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=FR |situo sur mapo= Parizo |zomo=13 }} {{Geokesto | muzeo |sen banderolo=jes <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Luvro | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|fr|franc|''Louvre''}} | alia_nomo1 = | kategorio = muzeo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Musée du Louvre | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Louvre at night centered.jpg | dosiero_priskribo = La Luvra palaco nokte <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Francio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Francilio | regiono_tipo = [[Regionoj de Francio|Regiono]] | distrikto = Parizo | distrikto_tipo = Urbo | komunumo = 1-a arondismento de Parizo | komunumo_tipo = Arondismento | municipo = | municipo1 = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | limo = Strato Rivoli | limo_noto = strato | limo1 = Jardin des Tuileries | limo1_noto = ĝardenoj | limo2 = [[Preĝejo Saint-Germain-l'Auxerrois (Parizo)|Saint-Germain-l'Auxerrois]] | limo2_noto = preĝejo | parto_faldo = | parto_tipo = | parto = | parto1 = | rivero = Sejno | memorindaĵo = La Gioconda | memorindaĵo1 = Madona en rokoj | memorindaĵo2 = Melosa Venuso | memorindaĵo_tipo = Ekspozicioj | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo = Nacia muzeo | konstruaĵo_tipo = Tipo de muzeo | montaro = | vizito = 8.3 milionoj<br />8.5 milionoj<br />8.5 milionoj | vizito_dato = | aliro = [[Palais Royal - Musée du Louvre (pariza metrostacio)|Palais Royal - Musée du Louvre]] | aliro_noto = stacio de metroo <!-- *** Situo *** --> | situo = Luvro | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 48 | lat_m = 51 | lat_s = 40 | lat_NS = N | long_d = 02 | long_m = 20 | long_s = 09 | long_EW = E <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = | areo_rondumo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = | loĝantaro_dato = | loĝantaro_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = [[10-a de aŭgusto]] [[1793]] | establita_tipo = | establita1 = [[Francisko la 1-a (Francio)|Francisko la 1-a]] | establita1_tipo = establinto | dato = | ĉefulo = Henri Loyrette | ĉefulo_tipo = Direktoro | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo enkadre de Francio | mapo_lokumilo = Francio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Parizo | mapo1_lokumilo = Parizo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.louvre.fr www.louvre.fr] | commons = Louvre | portalo = Francio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Luvro''' (franclingve '''Louvre''', aŭ plene ''Musée du Louvre'' [myze dy luvʁ]) estas unu el la plej famaj [[muzeo]]j en la mondo, kaj certe la plej konata en [[Parizo]]. [[Filipo la 2-a (Francio)|Filipo la 2-a]] konstruis la unuan kastelon sur la loko en 1190, por defendi Parizon kontraŭ atakantaj vikingoj. La nun ekzistanta parto de la konstruaĵo komenciĝis en [[1546]]. [[Henriko la 4-a (Francio)|Henriko la 4-a]], grava mecenato de la artoj, kreis la Grandan Galerion. La konstruado daŭris ĝis la epoko de [[Napoleono la 3-a]], kaj finiĝis nur en [[1857]]. La Luvro transformiĝis de reĝa palaco kaj galerio al publika muzeo kaj galerio dum la [[Franca Revolucio]], je la [[8-a de novembro]], [[1793]]. == Departementoj kaj kolektoj == [[Dosiero:Nike of Samothrace, Paris 16 September 2007.jpg|eta|350px]] La muzeo de Luvro enhavas 8 departementoj : * Proksimorientaj antikvaĵoj * Egiptaj antikvaĵoj * Grekaj, Etruskaj kaj Romiaj antikvaĵoj * Pentraĵoj * Skulptaĵoj * Artobjektoj * Artoj de Islamo * Grafiko Krom la kolektoj de tiuj departementoj, la muzeo ankaŭ prezentas kolektoj pri Historio de Luvro kaj pri Artoj el Afriko, Azio, Oceanio kaj Ameriko (ekstera kolekto de la Muzeo de Kajo ''Branly'' kiu malfermis en 2006). * [http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov La Cour du Louvre] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111117193212/http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov |date=2011-11-17 }} Virtual Panorama (QTVR small) par Tolomeus == Bildaro == ;La arkitekturo kaj situo: <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Louvre at night centered.jpg| Image:Paris Palais du Louvre Salle des Caryatides 01a.jpg Image:Louvre Paris from top.jpg </gallery> ;La plej konataj verkoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Front views of the Venus de Milo.jpg|''[[Melosa Venuso]]'' Image:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|''[[La Gioconda]]'', 1503-19 </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Egipta civilizo|Malnova Egiptio]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Louvre-ScribeYeuxBleus.jpg| Image:Manakhtef E12926-Egypte louvre 217 statue.jpg| Image:Stele Ra-Horakhty Louvre N3795.jpg| </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Mezoriento]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Human headed winged bull profile.jpg|<small>[[Asirio]], 750 a.K.</small> Image:Passing lion Babylon AO21118.jpg|<small>[[Babilono]], (605-562 a.K.)</small> Image:Head Gudea Louvre AO13.jpg|<small>[[Gudea]], [[Sumero]], 2120 a.K</small> Image:Head figurine Spedos Louvre Ma2709.jpg|<small>[[Cikladoj|bronzepoko, Cikladoj]]</small> </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Etruskoj|etruska]], [[Antikva Grekio|greka]], [[Romio|romia arto]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Etruscan amphora Louvre E703 side B.jpg| Image:Paris - Louvre - Sarcophage.jpg| Image:Eros medallion Louvre Bj2248.jpg| Image:003MA Equestrian Kouros (2).jpg| Image:Portrait du Fayoum 02.JPG| Image:Crouching Aphrodite Louvre Ma5.jpg| Image:Borghese Gladiator Louvre Ma 527 n3.jpg| Image:Achilles Lycomedes Louvre Ma2120.jpg| </gallery> ;Arto el multaj epokoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Casket ivory Louvre UCAD4417.jpg| Image:Saint Blaise Louvre OAR504.jpg| Image:GD-FR-Paris-Louvre-Sculptures034.JPG| Image:Trois têtes d'hommes en relation avec le lion.jpg| </gallery> == La Luvro en Esperanto == En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas [[Parizo]]n kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al [[Luvro]] kaj al [[Versajlo]], dum pli atentaj priskriboj al la [[Ejfelturo]] kaj al la [[Triumfa Arko de Parizo|Triumfa Arko]]: {{Citaĵo|:Superŝvebante preter Atomiumo Brusela, :simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita, :ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo :kaj nun la sciencisto al la nomado parolas: :-Jen staras Ejfelturo, matematike perfekta :konstruo, manifesto de la supera logiko :de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis. :Jen tie, antaŭ Luvro la Piramido Kristala. :Versajlo, sunimpona, kie paradas alee :kreaĵoj de artistoj, kaj jen la Arko Triumfa, :centro de flama stelo, la dekdupinte radia, :ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Vidu ankaŭ == * [[Piramido de Luvro]] * [[Palaco Luvro]] <!--* [[Louvre-Lens]] ??: ne ekzistas --> * [[Louvre Abu Dhabi]] == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo|https://www.louvre.fr}} ({{fr}}, {{ĉine}}, {{es}} kaj {{en}}) * http://www.insecula.com/musee/M0001.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070816020603/http://www.insecula.com/musee/M0001.html |date=2007-08-16 }} <!-- _Musée_ _du_ Luvro – Luvra Muzeo --> * [http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ Liberaj fotoj de Luvro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080623203148/http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ |date=2008-06-23 }} * {{Twitter|MuseeLouvre}} {{Muzeoj en Parizo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Luvro| ]] [[Kategorio:Monumentoj de Parizo]] [[Kategorio:Muzeoj en Parizo]] irdjumzkp8fez8wxwps2v1q7maktwad 9368637 9368633 2026-05-08T09:28:39Z ThomasPusch 1869 estis tro da indikoj de koordinatoj supre dekstre, kiuj ĝenas unu la alian 9368637 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|franca muzeo|Luvro (apartigilo)}} [[Dosiero:Louvre Museum Wikimedia Commons.jpg|eta|center|800ra|La Luvra palaco kaj Piramido, kiu estis kompletita en 1989 (nokte)]] {{Informkesto muzeo |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=FR |situo sur mapo= Parizo |zomo=13 }} {{Geokesto | muzeo |sen banderolo=jes <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Luvro | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|fr|franc|''Louvre''}} | alia_nomo1 = | kategorio = muzeo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Musée du Louvre | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Louvre at night centered.jpg | dosiero_priskribo = La Luvra palaco nokte <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Francio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Francilio | regiono_tipo = [[Regionoj de Francio|Regiono]] | distrikto = Parizo | distrikto_tipo = Urbo | komunumo = 1-a arondismento de Parizo | komunumo_tipo = Arondismento | municipo = | municipo1 = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | limo = Strato Rivoli | limo_noto = strato | limo1 = Jardin des Tuileries | limo1_noto = ĝardenoj | limo2 = [[Preĝejo Saint-Germain-l'Auxerrois (Parizo)|Saint-Germain-l'Auxerrois]] | limo2_noto = preĝejo | parto_faldo = | parto_tipo = | parto = | parto1 = | rivero = Sejno | memorindaĵo = La Gioconda | memorindaĵo1 = Madona en rokoj | memorindaĵo2 = Melosa Venuso | memorindaĵo_tipo = Ekspozicioj | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo = Nacia muzeo | konstruaĵo_tipo = Tipo de muzeo | montaro = | vizito = 8.3 milionoj<br />8.5 milionoj<br />8.5 milionoj | vizito_dato = | aliro = [[Palais Royal - Musée du Louvre (pariza metrostacio)|Palais Royal - Musée du Louvre]] | aliro_noto = stacio de metroo <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = [[10-a de aŭgusto]] [[1793]] | establita_tipo = | establita1 = [[Francisko la 1-a (Francio)|Francisko la 1-a]] | establita1_tipo = establinto | dato = | ĉefulo = Henri Loyrette | ĉefulo_tipo = Direktoro | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Francio | mapo_lokumilo = Francio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Parizo | mapo1_lokumilo = Parizo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.louvre.fr www.louvre.fr] | commons = Louvre | portalo = Francio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Luvro''' (franclingve '''Louvre''', aŭ plene ''Musée du Louvre'' [myze dy luvʁ]) estas unu el la plej famaj [[muzeo]]j en la mondo, kaj certe la plej konata en [[Parizo]]. [[Filipo la 2-a (Francio)|Filipo la 2-a]] konstruis la unuan kastelon sur la loko en 1190, por defendi Parizon kontraŭ atakantaj vikingoj. La nun ekzistanta parto de la konstruaĵo komenciĝis en [[1546]]. [[Henriko la 4-a (Francio)|Henriko la 4-a]], grava mecenato de la artoj, kreis la Grandan Galerion. La konstruado daŭris ĝis la epoko de [[Napoleono la 3-a]], kaj finiĝis nur en [[1857]]. La Luvro transformiĝis de reĝa palaco kaj galerio al publika muzeo kaj galerio dum la [[Franca Revolucio]], je la [[8-a de novembro]], [[1793]]. == Departementoj kaj kolektoj == [[Dosiero:Nike of Samothrace, Paris 16 September 2007.jpg|eta|350px]] La muzeo de Luvro enhavas 8 departementoj : * Proksimorientaj antikvaĵoj * Egiptaj antikvaĵoj * Grekaj, Etruskaj kaj Romiaj antikvaĵoj * Pentraĵoj * Skulptaĵoj * Artobjektoj * Artoj de Islamo * Grafiko Krom la kolektoj de tiuj departementoj, la muzeo ankaŭ prezentas kolektoj pri Historio de Luvro kaj pri Artoj el Afriko, Azio, Oceanio kaj Ameriko (ekstera kolekto de la Muzeo de Kajo ''Branly'' kiu malfermis en 2006). * [http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov La Cour du Louvre] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111117193212/http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov |date=2011-11-17 }} Virtual Panorama (QTVR small) par Tolomeus == Bildaro == ;La arkitekturo kaj situo: <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Louvre at night centered.jpg| Image:Paris Palais du Louvre Salle des Caryatides 01a.jpg Image:Louvre Paris from top.jpg </gallery> ;La plej konataj verkoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Front views of the Venus de Milo.jpg|''[[Melosa Venuso]]'' Image:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|''[[La Gioconda]]'', 1503-19 </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Egipta civilizo|Malnova Egiptio]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Louvre-ScribeYeuxBleus.jpg| Image:Manakhtef E12926-Egypte louvre 217 statue.jpg| Image:Stele Ra-Horakhty Louvre N3795.jpg| </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Mezoriento]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Human headed winged bull profile.jpg|<small>[[Asirio]], 750 a.K.</small> Image:Passing lion Babylon AO21118.jpg|<small>[[Babilono]], (605-562 a.K.)</small> Image:Head Gudea Louvre AO13.jpg|<small>[[Gudea]], [[Sumero]], 2120 a.K</small> Image:Head figurine Spedos Louvre Ma2709.jpg|<small>[[Cikladoj|bronzepoko, Cikladoj]]</small> </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Etruskoj|etruska]], [[Antikva Grekio|greka]], [[Romio|romia arto]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Etruscan amphora Louvre E703 side B.jpg| Image:Paris - Louvre - Sarcophage.jpg| Image:Eros medallion Louvre Bj2248.jpg| Image:003MA Equestrian Kouros (2).jpg| Image:Portrait du Fayoum 02.JPG| Image:Crouching Aphrodite Louvre Ma5.jpg| Image:Borghese Gladiator Louvre Ma 527 n3.jpg| Image:Achilles Lycomedes Louvre Ma2120.jpg| </gallery> ;Arto el multaj epokoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Casket ivory Louvre UCAD4417.jpg| Image:Saint Blaise Louvre OAR504.jpg| Image:GD-FR-Paris-Louvre-Sculptures034.JPG| Image:Trois têtes d'hommes en relation avec le lion.jpg| </gallery> == La Luvro en Esperanto == En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas [[Parizo]]n kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al [[Luvro]] kaj al [[Versajlo]], dum pli atentaj priskriboj al la [[Ejfelturo]] kaj al la [[Triumfa Arko de Parizo|Triumfa Arko]]: {{Citaĵo|:Superŝvebante preter Atomiumo Brusela, :simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita, :ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo :kaj nun la sciencisto al la nomado parolas: :-Jen staras Ejfelturo, matematike perfekta :konstruo, manifesto de la supera logiko :de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis. :Jen tie, antaŭ Luvro la Piramido Kristala. :Versajlo, sunimpona, kie paradas alee :kreaĵoj de artistoj, kaj jen la Arko Triumfa, :centro de flama stelo, la dekdupinte radia, :ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Vidu ankaŭ == * [[Piramido de Luvro]] * [[Palaco Luvro]] <!--* [[Louvre-Lens]] ??: ne ekzistas --> * [[Louvre Abu Dhabi]] == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo|https://www.louvre.fr}} ({{fr}}, {{ĉine}}, {{es}} kaj {{en}}) * http://www.insecula.com/musee/M0001.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070816020603/http://www.insecula.com/musee/M0001.html |date=2007-08-16 }} <!-- _Musée_ _du_ Luvro – Luvra Muzeo --> * [http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ Liberaj fotoj de Luvro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080623203148/http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ |date=2008-06-23 }} * {{Twitter|MuseeLouvre}} {{Muzeoj en Parizo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Luvro| ]] [[Kategorio:Monumentoj de Parizo]] [[Kategorio:Muzeoj en Parizo]] tms2nkuzl9181jli6s52ik1lw3p165r 9368639 9368637 2026-05-08T09:30:06Z ThomasPusch 1869 9368639 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|franca muzeo|Luvro (apartigilo)}} [[Dosiero:Louvre Museum Wikimedia Commons.jpg|eta|center|800ra|La Luvra palaco kaj la [[Piramido de Luvro|vitra piramido]], kiu estis kompletita en 1989 (nokte)]] {{Informkesto muzeo |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=FR |situo sur mapo= Parizo |zomo=13 }} {{Geokesto | muzeo |sen banderolo=jes <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Luvro | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|fr|franc|''Louvre''}} | alia_nomo1 = | kategorio = muzeo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Musée du Louvre | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Louvre at night centered.jpg | dosiero_priskribo = La Luvra palaco nokte <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Francio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Francilio | regiono_tipo = [[Regionoj de Francio|Regiono]] | distrikto = Parizo | distrikto_tipo = Urbo | komunumo = 1-a arondismento de Parizo | komunumo_tipo = Arondismento | municipo = | municipo1 = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | limo = Strato Rivoli | limo_noto = strato | limo1 = Jardin des Tuileries | limo1_noto = ĝardenoj | limo2 = [[Preĝejo Saint-Germain-l'Auxerrois (Parizo)|Saint-Germain-l'Auxerrois]] | limo2_noto = preĝejo | parto_faldo = | parto_tipo = | parto = | parto1 = | rivero = Sejno | memorindaĵo = La Gioconda | memorindaĵo1 = Madona en rokoj | memorindaĵo2 = Melosa Venuso | memorindaĵo_tipo = Ekspozicioj | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo = Nacia muzeo | konstruaĵo_tipo = Tipo de muzeo | montaro = | vizito = 8.3 milionoj<br />8.5 milionoj<br />8.5 milionoj | vizito_dato = | aliro = [[Palais Royal - Musée du Louvre (pariza metrostacio)|Palais Royal - Musée du Louvre]] | aliro_noto = stacio de metroo <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = [[10-a de aŭgusto]] [[1793]] | establita_tipo = | establita1 = [[Francisko la 1-a (Francio)|Francisko la 1-a]] | establita1_tipo = establinto | dato = | ĉefulo = Henri Loyrette | ĉefulo_tipo = Direktoro | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Francio | mapo_lokumilo = Francio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Parizo | mapo1_lokumilo = Parizo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.louvre.fr www.louvre.fr] | commons = Louvre | portalo = Francio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Luvro''' (franclingve '''Louvre''', aŭ plene ''Musée du Louvre'' [myze dy luvʁ]) estas unu el la plej famaj [[muzeo]]j en la mondo, kaj certe la plej konata en [[Parizo]]. [[Filipo la 2-a (Francio)|Filipo la 2-a]] konstruis la unuan kastelon sur la loko en 1190, por defendi Parizon kontraŭ atakantaj vikingoj. La nun ekzistanta parto de la konstruaĵo komenciĝis en [[1546]]. [[Henriko la 4-a (Francio)|Henriko la 4-a]], grava mecenato de la artoj, kreis la Grandan Galerion. La konstruado daŭris ĝis la epoko de [[Napoleono la 3-a]], kaj finiĝis nur en [[1857]]. La Luvro transformiĝis de reĝa palaco kaj galerio al publika muzeo kaj galerio dum la [[Franca Revolucio]], je la [[8-a de novembro]], [[1793]]. == Departementoj kaj kolektoj == [[Dosiero:Nike of Samothrace, Paris 16 September 2007.jpg|eta|350px]] La muzeo de Luvro enhavas 8 departementoj : * Proksimorientaj antikvaĵoj * Egiptaj antikvaĵoj * Grekaj, Etruskaj kaj Romiaj antikvaĵoj * Pentraĵoj * Skulptaĵoj * Artobjektoj * Artoj de Islamo * Grafiko Krom la kolektoj de tiuj departementoj, la muzeo ankaŭ prezentas kolektoj pri Historio de Luvro kaj pri Artoj el Afriko, Azio, Oceanio kaj Ameriko (ekstera kolekto de la Muzeo de Kajo ''Branly'' kiu malfermis en 2006). * [http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov La Cour du Louvre] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111117193212/http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov |date=2011-11-17 }} Virtual Panorama (QTVR small) par Tolomeus == Bildaro == ;La arkitekturo kaj situo: <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Louvre at night centered.jpg| Image:Paris Palais du Louvre Salle des Caryatides 01a.jpg Image:Louvre Paris from top.jpg </gallery> ;La plej konataj verkoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Front views of the Venus de Milo.jpg|''[[Melosa Venuso]]'' Image:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|''[[La Gioconda]]'', 1503-19 </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Egipta civilizo|Malnova Egiptio]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Louvre-ScribeYeuxBleus.jpg| Image:Manakhtef E12926-Egypte louvre 217 statue.jpg| Image:Stele Ra-Horakhty Louvre N3795.jpg| </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Mezoriento]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Human headed winged bull profile.jpg|<small>[[Asirio]], 750 a.K.</small> Image:Passing lion Babylon AO21118.jpg|<small>[[Babilono]], (605-562 a.K.)</small> Image:Head Gudea Louvre AO13.jpg|<small>[[Gudea]], [[Sumero]], 2120 a.K</small> Image:Head figurine Spedos Louvre Ma2709.jpg|<small>[[Cikladoj|bronzepoko, Cikladoj]]</small> </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Etruskoj|etruska]], [[Antikva Grekio|greka]], [[Romio|romia arto]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Etruscan amphora Louvre E703 side B.jpg| Image:Paris - Louvre - Sarcophage.jpg| Image:Eros medallion Louvre Bj2248.jpg| Image:003MA Equestrian Kouros (2).jpg| Image:Portrait du Fayoum 02.JPG| Image:Crouching Aphrodite Louvre Ma5.jpg| Image:Borghese Gladiator Louvre Ma 527 n3.jpg| Image:Achilles Lycomedes Louvre Ma2120.jpg| </gallery> ;Arto el multaj epokoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Casket ivory Louvre UCAD4417.jpg| Image:Saint Blaise Louvre OAR504.jpg| Image:GD-FR-Paris-Louvre-Sculptures034.JPG| Image:Trois têtes d'hommes en relation avec le lion.jpg| </gallery> == La Luvro en Esperanto == En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas [[Parizo]]n kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al [[Luvro]] kaj al [[Versajlo]], dum pli atentaj priskriboj al la [[Ejfelturo]] kaj al la [[Triumfa Arko de Parizo|Triumfa Arko]]: {{Citaĵo|:Superŝvebante preter Atomiumo Brusela, :simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita, :ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo :kaj nun la sciencisto al la nomado parolas: :-Jen staras Ejfelturo, matematike perfekta :konstruo, manifesto de la supera logiko :de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis. :Jen tie, antaŭ Luvro la Piramido Kristala. :Versajlo, sunimpona, kie paradas alee :kreaĵoj de artistoj, kaj jen la Arko Triumfa, :centro de flama stelo, la dekdupinte radia, :ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Vidu ankaŭ == * [[Piramido de Luvro]] * [[Palaco Luvro]] <!--* [[Louvre-Lens]] ??: ne ekzistas --> * [[Louvre Abu Dhabi]] == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo|https://www.louvre.fr}} ({{fr}}, {{ĉine}}, {{es}} kaj {{en}}) * http://www.insecula.com/musee/M0001.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070816020603/http://www.insecula.com/musee/M0001.html |date=2007-08-16 }} <!-- _Musée_ _du_ Luvro – Luvra Muzeo --> * [http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ Liberaj fotoj de Luvro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080623203148/http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ |date=2008-06-23 }} * {{Twitter|MuseeLouvre}} {{Muzeoj en Parizo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Luvro| ]] [[Kategorio:Monumentoj de Parizo]] [[Kategorio:Muzeoj en Parizo]] 2e5xkxpvjp7wlw3v5ki5xyl526ra6rq 9368645 9368639 2026-05-08T09:33:11Z ThomasPusch 1869 /* La Luvro en Esperanto */ 9368645 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|franca muzeo|Luvro (apartigilo)}} [[Dosiero:Louvre Museum Wikimedia Commons.jpg|eta|center|800ra|La Luvra palaco kaj la [[Piramido de Luvro|vitra piramido]], kiu estis kompletita en 1989 (nokte)]] {{Informkesto muzeo |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=FR |situo sur mapo= Parizo |zomo=13 }} {{Geokesto | muzeo |sen banderolo=jes <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Luvro | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|fr|franc|''Louvre''}} | alia_nomo1 = | kategorio = muzeo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Musée du Louvre | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Louvre at night centered.jpg | dosiero_priskribo = La Luvra palaco nokte <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Francio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Francilio | regiono_tipo = [[Regionoj de Francio|Regiono]] | distrikto = Parizo | distrikto_tipo = Urbo | komunumo = 1-a arondismento de Parizo | komunumo_tipo = Arondismento | municipo = | municipo1 = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | limo = Strato Rivoli | limo_noto = strato | limo1 = Jardin des Tuileries | limo1_noto = ĝardenoj | limo2 = [[Preĝejo Saint-Germain-l'Auxerrois (Parizo)|Saint-Germain-l'Auxerrois]] | limo2_noto = preĝejo | parto_faldo = | parto_tipo = | parto = | parto1 = | rivero = Sejno | memorindaĵo = La Gioconda | memorindaĵo1 = Madona en rokoj | memorindaĵo2 = Melosa Venuso | memorindaĵo_tipo = Ekspozicioj | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo = Nacia muzeo | konstruaĵo_tipo = Tipo de muzeo | montaro = | vizito = 8.3 milionoj<br />8.5 milionoj<br />8.5 milionoj | vizito_dato = | aliro = [[Palais Royal - Musée du Louvre (pariza metrostacio)|Palais Royal - Musée du Louvre]] | aliro_noto = stacio de metroo <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = [[10-a de aŭgusto]] [[1793]] | establita_tipo = | establita1 = [[Francisko la 1-a (Francio)|Francisko la 1-a]] | establita1_tipo = establinto | dato = | ĉefulo = Henri Loyrette | ĉefulo_tipo = Direktoro | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Francio | mapo_lokumilo = Francio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Parizo | mapo1_lokumilo = Parizo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.louvre.fr www.louvre.fr] | commons = Louvre | portalo = Francio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Luvro''' (franclingve '''Louvre''', aŭ plene ''Musée du Louvre'' [myze dy luvʁ]) estas unu el la plej famaj [[muzeo]]j en la mondo, kaj certe la plej konata en [[Parizo]]. [[Filipo la 2-a (Francio)|Filipo la 2-a]] konstruis la unuan kastelon sur la loko en 1190, por defendi Parizon kontraŭ atakantaj vikingoj. La nun ekzistanta parto de la konstruaĵo komenciĝis en [[1546]]. [[Henriko la 4-a (Francio)|Henriko la 4-a]], grava mecenato de la artoj, kreis la Grandan Galerion. La konstruado daŭris ĝis la epoko de [[Napoleono la 3-a]], kaj finiĝis nur en [[1857]]. La Luvro transformiĝis de reĝa palaco kaj galerio al publika muzeo kaj galerio dum la [[Franca Revolucio]], je la [[8-a de novembro]], [[1793]]. == Departementoj kaj kolektoj == [[Dosiero:Nike of Samothrace, Paris 16 September 2007.jpg|eta|350px]] La muzeo de Luvro enhavas 8 departementoj : * Proksimorientaj antikvaĵoj * Egiptaj antikvaĵoj * Grekaj, Etruskaj kaj Romiaj antikvaĵoj * Pentraĵoj * Skulptaĵoj * Artobjektoj * Artoj de Islamo * Grafiko Krom la kolektoj de tiuj departementoj, la muzeo ankaŭ prezentas kolektoj pri Historio de Luvro kaj pri Artoj el Afriko, Azio, Oceanio kaj Ameriko (ekstera kolekto de la Muzeo de Kajo ''Branly'' kiu malfermis en 2006). * [http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov La Cour du Louvre] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111117193212/http://www.tolomeus.net/parigi/louvre.mov |date=2011-11-17 }} Virtual Panorama (QTVR small) par Tolomeus == Bildaro == ;La arkitekturo kaj situo: <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Louvre at night centered.jpg| Image:Paris Palais du Louvre Salle des Caryatides 01a.jpg Image:Louvre Paris from top.jpg </gallery> ;La plej konataj verkoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Front views of the Venus de Milo.jpg|''[[Melosa Venuso]]'' Image:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|''[[La Gioconda]]'', 1503-19 </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Egipta civilizo|Malnova Egiptio]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Louvre-ScribeYeuxBleus.jpg| Image:Manakhtef E12926-Egypte louvre 217 statue.jpg| Image:Stele Ra-Horakhty Louvre N3795.jpg| </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Mezoriento]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Human headed winged bull profile.jpg|<small>[[Asirio]], 750 a.K.</small> Image:Passing lion Babylon AO21118.jpg|<small>[[Babilono]], (605-562 a.K.)</small> Image:Head Gudea Louvre AO13.jpg|<small>[[Gudea]], [[Sumero]], 2120 a.K</small> Image:Head figurine Spedos Louvre Ma2709.jpg|<small>[[Cikladoj|bronzepoko, Cikladoj]]</small> </gallery> ;[[Arkeologio]]: [[Etruskoj|etruska]], [[Antikva Grekio|greka]], [[Romio|romia arto]]: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Etruscan amphora Louvre E703 side B.jpg| Image:Paris - Louvre - Sarcophage.jpg| Image:Eros medallion Louvre Bj2248.jpg| Image:003MA Equestrian Kouros (2).jpg| Image:Portrait du Fayoum 02.JPG| Image:Crouching Aphrodite Louvre Ma5.jpg| Image:Borghese Gladiator Louvre Ma 527 n3.jpg| Image:Achilles Lycomedes Louvre Ma2120.jpg| </gallery> ;Arto el multaj epokoj: <gallery mode="packed" heights="200"> Image:Casket ivory Louvre UCAD4417.jpg| Image:Saint Blaise Louvre OAR504.jpg| Image:GD-FR-Paris-Louvre-Sculptures034.JPG| Image:Trois têtes d'hommes en relation avec le lion.jpg| </gallery> == La Luvro en Esperanto == En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas [[Parizo]]n kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al [[Luvro]] kaj al [[Versajlo]], dum pli atentaj priskriboj al la [[Ejfelturo]] kaj al la [[Triumfa Arko de Parizo|Triumfa Arko]]: {{Citaĵo|:Superŝvebante preter [[Atomiumo Brusela]], :simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita, :ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo :kaj nun la sciencisto al la nomado parolas: :-Jen staras [[Ejfelturo]], matematike perfekta :konstruo, manifesto de la supera logiko :de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis. :Jen tie, antaŭ Luvro la [[Piramido de Luvro|Piramido Kristala]]. :Versajlo, sunimpona, kie paradas alee :kreaĵoj de artistoj, kaj jen la [[Triumfa Arko de Parizo|Arko Triumfa]], :centro de [[eterna flamo|flama stelo]], la dekdupinte radia, :ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Vidu ankaŭ == * [[Piramido de Luvro]] * [[Palaco Luvro]] <!--* [[Louvre-Lens]] ??: ne ekzistas --> * [[Louvre Abu Dhabi]] == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo|https://www.louvre.fr}} ({{fr}}, {{ĉine}}, {{es}} kaj {{en}}) * http://www.insecula.com/musee/M0001.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070816020603/http://www.insecula.com/musee/M0001.html |date=2007-08-16 }} <!-- _Musée_ _du_ Luvro – Luvra Muzeo --> * [http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ Liberaj fotoj de Luvro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080623203148/http://www.world-city-photos.org/Paris/photos/Louvre_in_Paris/ |date=2008-06-23 }} * {{Twitter|MuseeLouvre}} {{Muzeoj en Parizo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Luvro| ]] [[Kategorio:Monumentoj de Parizo]] [[Kategorio:Muzeoj en Parizo]] 9kh9jimvc0mtymaa29q9qqrv4eekf0l 0 52747 9368766 9124097 2026-05-08T10:48:55Z Sj1mor 12103 9368766 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Dharamsala banner Monastery prayer wheel.jpg|775px]] [[Dosiero:Lamas Rumtek.jpg|eta|dekstra|250ra|Monaĥo procesio en la monaĥejo Rumtek, [[Sikimo]]]] '''Tibeta budhismo''' estas la formo de [[Budhismo]] en [[Tibeto]], [[Mongolio]] kaj partoj de [[Ĉinio]] kaj [[Siberio]]; ĝin praktikas ankaŭ la [[kalmukoj]] en la [[Eŭropa Rusio|eŭropa parto de Rusio]] kaj, ekde la fino de la [[19-a jarcento]], grupoj en la cetera [[Eŭropo]] kaj [[Ameriko]]. Alternative oni ankaŭ uzas la terminon '''Lamaismo''', sed ĝi estis polemika kaj multaj tibettradiciaj budhanoj malakceptas ĝin. [[Rinpoĉe]] aŭ ''Rimpoĉe'' estas honora epiteto kiu signifas laŭvorte «altvalora». Tio estas ĝenerale rezervata por [[lamao]] enkorpiĝinta. == Gentoj == En la tibeta budhismo hodiaŭ troviĝas kvar ĉefaj [[sekto]]j kaj [[gento]]j. * [[Njingmapao]] * [[Karma Kagyü]] (kun ties ĉefo, la [[Karmapao]]) * [[Sakyapao]] * [[Gelugo]] (kun ties ĉefoj, la [[Dalai-lamao]] kaj la [[Panĉen-lamao]]) [[Dosiero:Tibetaj preĝflagoj.jpg|eta|maldekstra|250ra|Tibetaj preĝflagoj]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://esperanto.cri.cn/1/2005/03/16/1@22253.htm artikolo "Budhismo en Tibeto" en la retejo de Ĉina Radio Internacia, de marto 2005] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304195914/http://esperanto.cri.cn/1/2005/03/16/1@22253.htm |date=2016-03-04 }} {{eo}} * [http://www.kagyu.org retejo de la ordeno ''Karma Kagju''] {{en}} * [http://www.berzinarchives.com la ampleksa reta arkivo de Aleksandro Berzin] {{en}} * [http://www.simhas.org retpaĝaro kun multaj pliaj informoj pri la ordeno ''Karma Kagju''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081014215605/http://www.simhas.org/ |date=2008-10-14 }} {{en}} * [http://www.siddharthasintent.org/Pubs/West.htm artikolo "Tibetan Buddhism in the West" ("Tibeta budhismo en la okcidento") fare de Dzongsar Ĥjence Rinpoĉe] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090223114304/http://siddharthasintent.org/Pubs/West.htm |date=2009-02-23 }} {{en}} [[Kategorio:Ismoj]] [[Kategorio:Tibeta budhismo]] [[Kategorio:Budhismo en Tibeto]] [[Kategorio:Terminaro de Budhismo]] [[Kategorio:Budhismaj skoloj]] onufqcndic9b73t3jiirws5f54lw37w 9368767 9368766 2026-05-08T10:49:21Z Sj1mor 12103 9368767 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Dharamsala banner Monastery prayer wheel.jpg|775px]] {{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:Lamas Rumtek.jpg|eta|dekstra|250ra|Monaĥo procesio en la monaĥejo Rumtek, [[Sikimo]]]] '''Tibeta budhismo''' estas la formo de [[Budhismo]] en [[Tibeto]], [[Mongolio]] kaj partoj de [[Ĉinio]] kaj [[Siberio]]; ĝin praktikas ankaŭ la [[kalmukoj]] en la [[Eŭropa Rusio|eŭropa parto de Rusio]] kaj, ekde la fino de la [[19-a jarcento]], grupoj en la cetera [[Eŭropo]] kaj [[Ameriko]]. Alternative oni ankaŭ uzas la terminon '''Lamaismo''', sed ĝi estis polemika kaj multaj tibettradiciaj budhanoj malakceptas ĝin. [[Rinpoĉe]] aŭ ''Rimpoĉe'' estas honora epiteto kiu signifas laŭvorte «altvalora». Tio estas ĝenerale rezervata por [[lamao]] enkorpiĝinta. == Gentoj == En la tibeta budhismo hodiaŭ troviĝas kvar ĉefaj [[sekto]]j kaj [[gento]]j. * [[Njingmapao]] * [[Karma Kagyü]] (kun ties ĉefo, la [[Karmapao]]) * [[Sakyapao]] * [[Gelugo]] (kun ties ĉefoj, la [[Dalai-lamao]] kaj la [[Panĉen-lamao]]) [[Dosiero:Tibetaj preĝflagoj.jpg|eta|maldekstra|250ra|Tibetaj preĝflagoj]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://esperanto.cri.cn/1/2005/03/16/1@22253.htm artikolo "Budhismo en Tibeto" en la retejo de Ĉina Radio Internacia, de marto 2005] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304195914/http://esperanto.cri.cn/1/2005/03/16/1@22253.htm |date=2016-03-04 }} {{eo}} * [http://www.kagyu.org retejo de la ordeno ''Karma Kagju''] {{en}} * [http://www.berzinarchives.com la ampleksa reta arkivo de Aleksandro Berzin] {{en}} * [http://www.simhas.org retpaĝaro kun multaj pliaj informoj pri la ordeno ''Karma Kagju''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081014215605/http://www.simhas.org/ |date=2008-10-14 }} {{en}} * [http://www.siddharthasintent.org/Pubs/West.htm artikolo "Tibetan Buddhism in the West" ("Tibeta budhismo en la okcidento") fare de Dzongsar Ĥjence Rinpoĉe] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090223114304/http://siddharthasintent.org/Pubs/West.htm |date=2009-02-23 }} {{en}} [[Kategorio:Ismoj]] [[Kategorio:Tibeta budhismo]] [[Kategorio:Budhismo en Tibeto]] [[Kategorio:Terminaro de Budhismo]] [[Kategorio:Budhismaj skoloj]] e6s5o5foz96c0vsjph609pd91vdeg6v 0 53252 9368738 9044586 2026-05-08T10:32:56Z Sj1mor 12103 9368738 wikitext text/x-wiki {{Nesufiĉaj fontoj|Alternativa medicino|Aŭgusto 2012}} {{Malneŭtraleco|Alternativa medicino|Aŭgusto 2012}} {{Informkesto organizaĵo}} '''Rejkio''' estas permana sistemo de kuracado en [[alternativa medicino]], kiu estis fondita de [[Mikao Usui]], [[Japano|japana]] [[budhismo|budhista]] monaĥo, el skolo [[Tendai]]. Usui kreis Rejki-Sistemon en [[1920]]. La kuracpovo de Rekjio ne estas science pruvita.<ref name="Lee">[http://www.blackwell-synergy.com/doi/abs/10.1111/j.1742-1241.2008.01729.x Effects of reiki in clinical practice: a systematic review of randomized clinical trials]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, M. S. Lee, M. H. Pittler, E. Ernst, International Journal of Clinical Practice, 2008.</ref> == Historio == [[Dosiero:Reiki-2.svg|dekstra|150ra]] Usui studis la tutan [[ĉina medicino|ĉinan medicinon]], kaj budhistajn tradiciojn, serĉis metodon al spirita kuracado. {{citon}} Usui trovis multajn gravajn materialojn, kiujn li metis en Rejki-Sistemon. {{citon}} Sed, Usui ankoraŭ serĉis ion plu. {{citon}} Post multaj esploroj, li meditadis sur la monto [[Kurama-Jama]] dum 21 tagoj. {{citon}} Je la fino de tiu tempo, Usui ricevis la Rejki-energion en sian kapon. {{citon}} Li multe miris ke li mem malkovris la Rejkion, sed li faris ion pli. {{citon}} Usui kreis metodon, kiu ebligas transdoni la Rejki-energion al aliaj homoj. {{konfirmon}} Li ankaŭ nomis la metodon Rejkio. {{citon}} La Rejkio nur disponeblas al personoj post la inicado, kiun kondukas Rejki-Instruisto. Rejkio ne estas religio. Rejkion povas praktiki personoj el ĉiuj religioj. Rejkio naskiĝis el budhista kunteksto, sed Mikao Usui ĉiam predikis la tutmondecon de Rejkio. {{citon}} La malsamo inter Rejkio kaj aliaj energetikaj metodoj (kiel [[ĉikungo]] kaj [[Prana-Terapio]]) estas, ke la Rejkio ne bezonas viv-energion de la terapiisto. {{konfirmon}} Rejkio ne estas viv-energio, sed ia energio, kia estas en kosmo, sen interferoj.{{konfirmon}} Rejkio ne bezonas ekzercojn por esti kanalo, sufiĉas teni sin disponebla. {{konfirmon}} Rejkio neniam faras malbone, malkiel aliaj metodoj, kiuj povas transdoni tiel bonan energion kiel malbonan energion. {{konfirmon}} Rejkio povas esti praktikata ĉe pluraj terapioj de nova-epoko (kiel [[floralo|floralaj]], [[jogo]], [[renaskiĝo]], [[terapio de antaŭaj-vivoj|terapio de antaŭaj vivoj]], ktp). == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|ReVo=rejki}} [[Kategorio:Alternativa medicino]] cx8b9yadrvtzz6f7saectq87j6j6f3c 0 56490 9368448 8390053 2026-05-07T21:33:12Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368448 wikitext text/x-wiki '''[[Normala jaro]] komenciĝanta [[lundo|lunde]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1703]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1798]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2103]] [[2114]] [[2125]] [[2131]] [[2142]] [[2153]] [[2159]] [[2170]] [[2181]] [[2187]] [[2198]] La sekvanta [[Normala jaro komenciĝanta marde|normala jaro]] aŭ [[Superjaro komenciĝanta marde|superjaro]] komenciĝas marde. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de aprilo|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de aprilo|30]] | | | | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de julio|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|<span style="color:red;">30</span>]] |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de decembro|31]] | | | | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] |- | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] |- | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] |- | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] |- | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] |- | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] |- | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] |- | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] |- | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] |- | [[4-a de marto|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] |- | [[11-a de marto|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] |- | [[18-a de marto|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] |- | [[25-a de marto|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de aprilo|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] |- | [[8-a de aprilo|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] |- | [[15-a de aprilo|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] |- | [[22-a de aprilo|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] |- | [[29-a de aprilo|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] |- | [[6-a de majo|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] |- | [[13-a de majo|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] |- | [[20-a de majo|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] |- | [[27-a de majo|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] |- | [[3-a de junio|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] |- | [[10-a de junio|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] |- | [[17-a de junio|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] |- | [[24-a de junio|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de julio|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] |- | [[8-a de julio|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] |- | [[15-a de julio|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] |- | [[22-a de julio|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] |- | [[29-a de julio|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] |- | [[5-a de aŭgusto|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] |- | [[12-a de aŭgusto|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] |- | [[19-a de aŭgusto|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] |- | [[26-a de aŭgusto|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de septembro|1]] |- | [[2-a de septembro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] |- | [[9-a de septembro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] |- | [[16-a de septembro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] |- | [[23-a de septembro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] |- | [[30-a de septembro|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] |- | [[7-a de oktobro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] |- | [[14-a de oktobro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] |- | [[21-a de oktobro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] |- | [[28-a de oktobro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] |- | [[4-a de novembro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] |- | [[11-a de novembro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] |- | [[18-a de novembro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] |- | [[25-a de novembro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de decembro|1]] |- | [[2-a de decembro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] |- | [[9-a de decembro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] |- | [[16-a de decembro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] |- | [[23-a de decembro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] |- | [[30-a de decembro|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | | |} |} == Vidu ankaŭ == * [[Normala jaro komenciĝanta marde]] * [[Normala jaro komenciĝanta merkrede]] * [[Normala jaro komenciĝanta ĵaŭde]] * [[Normala jaro komenciĝanta vendrede]] * [[Normala jaro komenciĝanta sabate]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Lundo]] 89y6dw1idp2vmjsw3bzdrx8pzx33glq 0 56491 9368449 8390054 2026-05-07T21:33:38Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368449 wikitext text/x-wiki '''[[Normala jaro]] komenciĝanta [[mardo|marde]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1585]] [[1591]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2086]] [[2097]] [[2109]] [[2115]] [[2126]] [[2137]] [[2143]] [[2154]] [[2165]] [[2171]] [[2182]] [[2193]] [[2199]] La sekvanta [[Normala jaro komenciĝanta merkrede|normala jaro]] aŭ [[Superjaro komenciĝanta merkrede|superjaro]] komenciĝas merkrede. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de septembro|30]] | | | | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] |- | [[6-a de januaro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] |- | [[13-a de januaro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] |- | [[20-a de januaro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] |- | [[27-a de januaro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] |- | [[3-a de februaro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] |- | [[10-a de februaro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] |- | [[17-a de februaro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] |- | [[24-a de februaro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] |- | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] |- | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] |- | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] |- | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] |- | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] |- | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] |- | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] |- | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] |- | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] |- | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] |- | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] |- | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] |- | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de junio|1]] |- | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] |- | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] |- | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] |- | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] |- | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] |- | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] |- | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] |- | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] |- | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] |- | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] |- | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] |- | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] |- | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] |- | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] |- | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] |- | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] |- | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] |- | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] |- | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] |- | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] |- | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] |- | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] |- | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] |- | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] |- | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] |- | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] |- | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] |- | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] |- | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | |} |} {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Normala jaro komenciĝanta lunde]] * * [[Normala jaro komenciĝanta merkrede]] * [[Normala jaro komenciĝanta ĵaŭde]] * [[Normala jaro komenciĝanta vendrede]] * [[Normala jaro komenciĝanta sabate]] [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Mardo]] r636uux2l9be12npb7kz0gij4gr0xfl 0 56492 9368450 8390055 2026-05-07T21:34:01Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368450 wikitext text/x-wiki '''[[Normala jaro]] komenciĝanta [[merkredo|merkrede]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1698]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2098]] [[2110]] [[2121]] [[2127]] [[2138]] [[2149]] [[2155]] [[2166]] [[2177]] [[2183]] [[2194]] La sekvanta [[Normala jaro komenciĝanta ĵaŭde|normala jaro]] aŭ [[Superjaro komenciĝanta ĵaŭde|superjaro]] komenciĝas ĵaŭde. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de marto|31]] | | | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de junio|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de junio|30]] | | | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|<span style="color:red;">31</span>]] |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|<span style="color:red;">30</span>]] |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] |- | [[5-a de januaro|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] |- | [[12-a de januaro|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] |- | [[19-a de januaro|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] |- | [[26-a de januaro|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de februaro|1]] |- | [[2-a de februaro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] |- | [[9-a de februaro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] |- | [[16-a de februaro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] |- | [[23-a de februaro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de marto|1]] |- | [[2-a de marto|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] |- | [[9-a de marto|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] |- | [[16-a de marto|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] |- | [[23-a de marto|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] |- | [[30-a de marto|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de marto|31]] | | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] |- | [[6-a de aprilo|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] |- | [[13-a de aprilo|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] |- | [[20-a de aprilo|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] |- | [[27-a de aprilo|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] |- | [[4-a de majo|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] |- | [[11-a de majo|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] |- | [[18-a de majo|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] |- | [[25-a de majo|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de junio|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] |- | [[8-a de junio|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] |- | [[15-a de junio|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] |- | [[22-a de junio|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] |- | [[29-a de junio|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de junio|30]] | | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] |- | [[6-a de julio|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] |- | [[13-a de julio|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] |- | [[20-a de julio|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] |- | [[27-a de julio|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] |- | [[3-a de aŭgusto|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] |- | [[10-a de aŭgusto|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] |- | [[17-a de aŭgusto|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] |- | [[24-a de aŭgusto|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] |- | [[31-a de aŭgusto|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] |- | [[7-a de septembro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] |- | [[14-a de septembro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] |- | [[21-a de septembro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] |- | [[28-a de septembro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] |- | [[5-a de oktobro|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] |- | [[12-a de oktobro|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] |- | [[19-a de oktobro|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] |- | [[26-a de oktobro|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de novembro|1]] |- | [[2-a de novembro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] |- | [[9-a de novembro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] |- | [[16-a de novembro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] |- | [[23-a de novembro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] |- | [[30-a de novembro|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] |- | [[7-a de decembro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] |- | [[14-a de decembro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] |- | [[21-a de decembro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] |- | [[28-a de decembro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | |} |} {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Normala jaro komenciĝanta lunde]] * [[Normala jaro komenciĝanta marde]] * * [[Normala jaro komenciĝanta ĵaŭde]] * [[Normala jaro komenciĝanta vendrede]] * [[Normala jaro komenciĝanta sabate]] [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Merkredo]] cv0aldycp2nk5hpjzaxk6lzwcke1dtp 0 56493 9368451 8390058 2026-05-07T21:34:33Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368451 wikitext text/x-wiki '''[[Normala jaro]] komenciĝanta [[ĵaŭdo|ĵaŭde]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1587]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1903]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2082]] [[2093]] [[2099]] [[2105]] [[2111]] [[2122]] [[2133]] [[2139]] [[2150]] [[2161]] [[2167]] [[2178]] [[2189]] [[2195]] La sekvanta [[Normala jaro komenciĝanta vendrede|normala jaro]] aŭ [[Superjaro komenciĝanta vendrede|superjaro]] komenciĝas vendrede. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de februaro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de marto|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|<span style="color:red;">31</span>]] |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de novembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de novembro|30]] | | | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] |- | [[4-a de januaro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] |- | [[11-a de januaro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] |- | [[18-a de januaro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] |- | [[25-a de januaro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de februaro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] |- | [[8-a de februaro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] |- | [[15-a de februaro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] |- | [[22-a de februaro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de marto|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] |- | [[8-a de marto|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] |- | [[15-a de marto|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] |- | [[22-a de marto|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] |- | [[29-a de marto|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] |- | [[5-a de aprilo|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] |- | [[12-a de aprilo|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] |- | [[19-a de aprilo|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] |- | [[26-a de aprilo|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] |- | [[3-a de majo|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] |- | [[10-a de majo|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] |- | [[17-a de majo|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] |- | [[24-a de majo|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] |- | [[31-a de majo|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] |- | [[7-a de junio|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] |- | [[14-a de junio|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] |- | [[21-a de junio|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] |- | [[28-a de junio|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] |- | [[5-a de julio|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] |- | [[12-a de julio|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] |- | [[19-a de julio|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] |- | [[26-a de julio|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] |- | [[2-a de aŭgusto|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] |- | [[9-a de aŭgusto|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] |- | [[16-a de aŭgusto|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] |- | [[23-a de aŭgusto|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] |- | [[30-a de aŭgusto|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] |- | [[6-a de septembro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] |- | [[13-a de septembro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] |- | [[20-a de septembro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] |- | [[27-a de septembro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] |- | [[4-a de oktobro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] |- | [[11-a de oktobro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] |- | [[18-a de oktobro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] |- | [[25-a de oktobro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de novembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] |- | [[8-a de novembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] |- | [[15-a de novembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] |- | [[22-a de novembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] |- | [[29-a de novembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de novembro|30]] | | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] |- | [[6-a de decembro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] |- | [[13-a de decembro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] |- | [[20-a de decembro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] |- | [[27-a de decembro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | |} |} == Vidu ankaŭ == * [[Normala jaro komenciĝanta lunde]] * [[Normala jaro komenciĝanta marde]] * [[Normala jaro komenciĝanta merkrede]] * * [[Normala jaro komenciĝanta vendrede]] * [[Normala jaro komenciĝanta sabate]]{{Projektoj}} [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Ĵaŭdo]] 5d3bxc6ki7g02ypi4imywnlx1kmdn40 0 56494 9368452 8390057 2026-05-07T21:35:05Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368452 wikitext text/x-wiki '''[[Normala jaro]] komenciĝanta [[vendredo|vendrede]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2094]] [[2100]] [[2106]] [[2117]] [[2123]] [[2134]] [[2145]] [[2151]] [[2162]] [[2173]] [[2179]] [[2190]] La sekvanta [[Normala jaro komenciĝanta sabate|normala jaro]] aŭ [[Superjaro komenciĝanta sabate|superjaro]] komenciĝas sabate. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|<span style="color:red;">31</span>]] |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|<span style="color:red;">28</span>]] |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de majo|31]] | | | | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de aŭgusto|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|<span style="color:red;">31</span>]] |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] |- | [[3-a de januaro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] |- | [[10-a de januaro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] |- | [[17-a de januaro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] |- | [[24-a de januaro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] |- | [[31-a de januaro|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] |- | [[7-a de februaro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] |- | [[14-a de februaro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] |- | [[21-a de februaro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] |- | [[28-a de februaro|<span style="color:red;">28</span>]] | | | | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] |- | [[7-a de marto|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] |- | [[14-a de marto|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] |- | [[21-a de marto|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] |- | [[28-a de marto|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] |- | [[4-a de aprilo|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] |- | [[11-a de aprilo|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] |- | [[18-a de aprilo|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] |- | [[25-a de aprilo|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de majo|1]] |- | [[2-a de majo|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] |- | [[9-a de majo|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] |- | [[16-a de majo|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] |- | [[23-a de majo|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] |- | [[30-a de majo|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de majo|31]] | | | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] |- | [[6-a de junio|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] |- | [[13-a de junio|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] |- | [[20-a de junio|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] |- | [[27-a de junio|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] |- | [[4-a de julio|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] |- | [[11-a de julio|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] |- | [[18-a de julio|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] |- | [[25-a de julio|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de aŭgusto|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] |- | [[8-a de aŭgusto|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] |- | [[15-a de aŭgusto|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] |- | [[22-a de aŭgusto|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] |- | [[29-a de aŭgusto|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] |- | [[5-a de septembro|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] |- | [[12-a de septembro|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] |- | [[19-a de septembro|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] |- | [[26-a de septembro|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] |- | [[3-a de oktobro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] |- | [[10-a de oktobro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] |- | [[17-a de oktobro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] |- | [[24-a de oktobro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] |- | [[31-a de oktobro|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] |- | [[7-a de novembro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] |- | [[14-a de novembro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] |- | [[21-a de novembro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] |- | [[28-a de novembro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] |- | [[5-a de decembro|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] |- | [[12-a de decembro|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] |- | [[19-a de decembro|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] |- | [[26-a de decembro|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | |} |} == Vidu ankaŭ == * [[Normala jaro komenciĝanta lunde]] * [[Normala jaro komenciĝanta marde]] * [[Normala jaro komenciĝanta merkrede]] * [[Normala jaro komenciĝanta ĵaŭde]] * * [[Normala jaro komenciĝanta sabate]]{{Projektoj}} [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Vendredo]] 1154cl1r1jvssuma038q4auacdzi22g 0 56495 9368453 8390056 2026-05-07T21:35:38Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368453 wikitext text/x-wiki '''[[Normala jaro]] komenciĝanta [[sabato|sabate]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1583]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1803]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1898]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2078]] [[2089]] [[2095]] [[2101]] [[2107]] [[2118]] [[2129]] [[2135]] [[2146]] [[2157]] [[2163]] [[2174]] [[2185]] [[2191]] La sekvanta [[Normala jaro komenciĝanta dimanĉe|normala jaro]] aŭ [[Superjaro komenciĝanta dimanĉe|superjaro]] komenciĝas dimanĉe. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de januaro|31]] | | | | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de februaro|28]] | | | | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de majo|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|<span style="color:red;">31</span>]] |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de oktobro|31]] | | | | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de januaro|1]] |- | [[2-a de januaro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] |- | [[9-a de januaro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] |- | [[16-a de januaro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] |- | [[23-a de januaro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] |- | [[30-a de januaro|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de januaro|31]] | | | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] |- | [[6-a de februaro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] |- | [[13-a de februaro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] |- | [[20-a de februaro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] |- | [[27-a de februaro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de februaro|28]] | | | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] |- | [[6-a de marto|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] |- | [[13-a de marto|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] |- | [[20-a de marto|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] |- | [[27-a de marto|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] |- | [[3-a de aprilo|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] |- | [[10-a de aprilo|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] |- | [[17-a de aprilo|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] |- | [[24-a de aprilo|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de majo|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] |- | [[8-a de majo|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] |- | [[15-a de majo|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] |- | [[22-a de majo|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] |- | [[29-a de majo|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] |- | [[5-a de junio|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] |- | [[12-a de junio|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] |- | [[19-a de junio|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] |- | [[26-a de junio|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] |- | [[3-a de julio|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] |- | [[10-a de julio|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] |- | [[17-a de julio|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] |- | [[24-a de julio|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] |- | [[31-a de julio|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] |- | [[7-a de aŭgusto|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] |- | [[14-a de aŭgusto|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] |- | [[21-a de aŭgusto|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] |- | [[28-a de aŭgusto|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] |- | [[4-a de septembro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] |- | [[11-a de septembro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] |- | [[18-a de septembro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] |- | [[25-a de septembro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de oktobro|1]] |- | [[2-a de oktobro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] |- | [[9-a de oktobro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] |- | [[16-a de oktobro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] |- | [[23-a de oktobro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] |- | [[30-a de oktobro|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] |- | [[6-a de novembro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] |- | [[13-a de novembro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] |- | [[20-a de novembro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] |- | [[27-a de novembro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] |- | [[4-a de decembro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] |- | [[11-a de decembro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] |- | [[18-a de decembro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] |- | [[25-a de decembro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] |} |} == Vidu ankaŭ == * [[Normala jaro komenciĝanta lunde]] * [[Normala jaro komenciĝanta marde]] * [[Normala jaro komenciĝanta merkrede]] * [[Normala jaro komenciĝanta ĵaŭde]] * [[Normala jaro komenciĝanta vendrede]]{{Projektoj}} [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Sabato]] tuecs7fxvsqz47pzhgej7dq1e8ktgzo 0 56497 9368396 8468162 2026-05-07T20:18:26Z Stefangrotz 91903 9368396 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[lundo|lunde]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1596]] [[1624]] [[1652]] [[1680]] [[1720]] [[1748]] [[1776]] [[1816]] [[1844]] [[1872]] [[1912]] [[1940]] [[1968]] [[1996]] [[2024]] [[2052]] [[2080]] [[2120]] [[2148]] [[2176]] La [[Normala jaro komenciĝanta merkrede|sekvanta jaro]] komenciĝas merkrede. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Januaro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Februaro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Marto]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aprilo]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Majo]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Junio]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Julio]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aŭgusto]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Septembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de septembro|30]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Oktobro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Novembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Decembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] |- | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] |- | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] |- | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] |- | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] |- | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] |- | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] |- | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] |- | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] |- | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] |- | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] |- | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] |- | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] |- | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] |- | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] |- | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] |- | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] |- | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] |- | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] |- | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] |- | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] |- | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de junio|1]] |- | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] |- | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] |- | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] |- | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] |- | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] |- | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] |- | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] |- | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] |- | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] |- | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] |- | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] |- | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] |- | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] |- | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] |- | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] |- | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] |- | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] |- | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] |- | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] |- | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] |- | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] |- | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] |- | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] |- | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] |- | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] |- | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] |- | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] |- | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] |- | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | |} |} {{Projektoj}} [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Lundo]] lc6hme2zotrxkmxk1fijukcab1dfies 9368397 9368396 2026-05-07T20:25:57Z Stefangrotz 91903 pli nova stilo 9368397 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[lundo|lunde]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1596]] [[1624]] [[1652]] [[1680]] [[1720]] [[1748]] [[1776]] [[1816]] [[1844]] [[1872]] [[1912]] [[1940]] [[1968]] [[1996]] [[2024]] [[2052]] [[2080]] [[2120]] [[2148]] [[2176]] La [[Normala jaro komenciĝanta merkrede|sekvanta jaro]] komenciĝas merkrede. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| padding=2px; | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Januaro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Februaro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Marto]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aprilo]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Majo]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Junio]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Julio]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aŭgusto]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Septembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de septembro|30]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Oktobro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Novembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Decembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| padding="2em" | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Januaro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] |- | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] |- | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] |- | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] |- | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Februaro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] |- | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] |- | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] |- | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] |- | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Marto]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] |- | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] |- | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] |- | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] |- | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] |- | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aprilo]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] |- | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] |- | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] |- | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] |- | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Majo]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] |- | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] |- | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] |- | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] |- | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Junio]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de junio|1]] |- | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] |- | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] |- | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] |- | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] |- | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Julio]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] |- | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] |- | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] |- | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] |- | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aŭgusto]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] |- | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] |- | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] |- | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] |- | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Septembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] |- | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] |- | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] |- | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] |- | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Oktobro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] |- | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] |- | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] |- | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] |- | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Novembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] |- | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] |- | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] |- | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] |- | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Decembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] |- | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] |- | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] |- | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] |- | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | |} |} {{Projektoj}} [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Lundo]] 9l7iw0ycj2vnlhl5425ka5ab8oynz1n 9368398 9368397 2026-05-07T20:27:19Z Stefangrotz 91903 9368398 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[lundo|lunde]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1596]] [[1624]] [[1652]] [[1680]] [[1720]] [[1748]] [[1776]] [[1816]] [[1844]] [[1872]] [[1912]] [[1940]] [[1968]] [[1996]] [[2024]] [[2052]] [[2080]] [[2120]] [[2148]] [[2176]] La [[Normala jaro komenciĝanta merkrede|sekvanta jaro]] komenciĝas merkrede. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Januaro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Februaro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Marto]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aprilo]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Majo]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Junio]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Julio]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aŭgusto]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Septembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de septembro|30]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Oktobro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Novembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Decembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Januaro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] |- | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] |- | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] |- | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] |- | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Februaro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] |- | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] |- | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] |- | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] |- | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Marto]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] |- | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] |- | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] |- | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] |- | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] |- | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aprilo]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] |- | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] |- | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] |- | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] |- | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Majo]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] |- | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] |- | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] |- | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] |- | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Junio]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de junio|1]] |- | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] |- | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] |- | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] |- | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] |- | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Julio]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] |- | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] |- | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] |- | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] |- | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aŭgusto]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] |- | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] |- | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] |- | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] |- | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Septembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] |- | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] |- | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] |- | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] |- | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Oktobro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] |- | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] |- | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] |- | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] |- | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Novembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] |- | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] |- | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] |- | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] |- | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Decembro]] |- !! style="background-color:#ccf;" | [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] |- | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] |- | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] |- | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] |- | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | |} |} {{Projektoj}} [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Lundo]] mmf9ltz8hr8uxusvi1cuefguzmgva1r 9368401 9368398 2026-05-07T20:29:32Z Stefangrotz 91903 9368401 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[lundo|lunde]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1596]] [[1624]] [[1652]] [[1680]] [[1720]] [[1748]] [[1776]] [[1816]] [[1844]] [[1872]] [[1912]] [[1940]] [[1968]] [[1996]] [[2024]] [[2052]] [[2080]] [[2120]] [[2148]] [[2176]] La [[Normala jaro komenciĝanta merkrede|sekvanta jaro]] komenciĝas merkrede. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Januaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Februaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Marto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aprilo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Majo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Junio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Julio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aŭgusto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Septembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de septembro|30]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Oktobro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Novembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Decembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Januaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] |- | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] |- | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] |- | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] |- | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Februaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] |- | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] |- | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] |- | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] |- | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Marto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] |- | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] |- | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] |- | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] |- | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] |- | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aprilo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] |- | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] |- | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] |- | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] |- | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Majo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] |- | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] |- | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] |- | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] |- | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Junio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de junio|1]] |- | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] |- | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] |- | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] |- | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] |- | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Julio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] |- | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] |- | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] |- | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] |- | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Aŭgusto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] |- | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] |- | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] |- | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] |- | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Septembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] |- | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] |- | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] |- | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] |- | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Oktobro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] |- | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] |- | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] |- | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] |- | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Novembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] |- | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] |- | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] |- | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] |- | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7"|[[Decembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] |- | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] |- | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] |- | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] |- | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | |} |} {{Projektoj}} [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Lundo]] d2o0vl0bi2dfa5e3acuhgeqqx8dp3bu 9368433 9368401 2026-05-07T21:21:02Z Stefangrotz 91903 9368433 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[lundo|lunde]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1596]] [[1624]] [[1652]] [[1680]] [[1720]] [[1748]] [[1776]] [[1816]] [[1844]] [[1872]] [[1912]] [[1940]] [[1968]] [[1996]] [[2024]] [[2052]] [[2080]] [[2120]] [[2148]] [[2176]] La [[Normala jaro komenciĝanta merkrede|sekvanta jaro]] komenciĝas merkrede. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Januaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Februaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Marto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Aprilo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Majo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Junio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Julio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Aŭgusto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Septembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de septembro|30]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Oktobro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Novembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Decembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Januaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] |- | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] |- | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] |- | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] |- | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Februaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] |- | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] |- | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] |- | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] |- | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Marto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] |- | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] |- | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] |- | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] |- | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] |- | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Aprilo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] |- | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] |- | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] |- | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] |- | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Majo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] |- | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] |- | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] |- | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] |- | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Junio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de junio|1]] |- | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] |- | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] |- | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] |- | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] |- | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Julio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] |- | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] |- | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] |- | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] |- | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Aŭgusto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] |- | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] |- | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] |- | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] |- | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Septembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] |- | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] |- | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] |- | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] |- | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Oktobro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] |- | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] |- | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] |- | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] |- | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Novembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] |- | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] |- | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] |- | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] |- | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Decembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] |- | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] |- | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] |- | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] |- | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | |} |} {{Projektoj}} [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Lundo]] tvow9c7un9hiirh8foyqskwih2aq1ab 9368439 9368433 2026-05-07T21:27:01Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368439 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[lundo|lunde]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1596]] [[1624]] [[1652]] [[1680]] [[1720]] [[1748]] [[1776]] [[1816]] [[1844]] [[1872]] [[1912]] [[1940]] [[1968]] [[1996]] [[2024]] [[2052]] [[2080]] [[2120]] [[2148]] [[2176]] La [[Normala jaro komenciĝanta merkrede|sekvanta jaro]] komenciĝas merkrede. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Januaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Februaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Marto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Aprilo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Majo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Junio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Julio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Aŭgusto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Septembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de septembro|30]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Oktobro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Novembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Decembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Januaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] |- | [[7-a de januaro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] |- | [[14-a de januaro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] |- | [[21-a de januaro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] |- | [[28-a de januaro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Februaro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] |- | [[4-a de februaro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] |- | [[11-a de februaro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] |- | [[18-a de februaro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] |- | [[25-a de februaro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Marto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] |- | [[3-a de marto|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] |- | [[10-a de marto|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] |- | [[17-a de marto|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] |- | [[24-a de marto|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] |- | [[31-a de marto|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Aprilo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] |- | [[7-a de aprilo|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] |- | [[14-a de aprilo|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] |- | [[21-a de aprilo|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] |- | [[28-a de aprilo|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Majo]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] |- | [[5-a de majo|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] |- | [[12-a de majo|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] |- | [[19-a de majo|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] |- | [[26-a de majo|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Junio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de junio|1]] |- | [[2-a de junio|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] |- | [[9-a de junio|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] |- | [[16-a de junio|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] |- | [[23-a de junio|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] |- | [[30-a de junio|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Julio]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] |- | [[7-a de julio|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] |- | [[14-a de julio|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] |- | [[21-a de julio|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] |- | [[28-a de julio|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Aŭgusto]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] |- | [[4-a de aŭgusto|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] |- | [[11-a de aŭgusto|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] |- | [[18-a de aŭgusto|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] |- | [[25-a de aŭgusto|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Septembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de septembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] |- | [[8-a de septembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] |- | [[15-a de septembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] |- | [[22-a de septembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] |- | [[29-a de septembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | | |} |- | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Oktobro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] |- | [[6-a de oktobro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] |- | [[13-a de oktobro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] |- | [[20-a de oktobro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] |- | [[27-a de oktobro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Novembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] |- | [[3-a de novembro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] |- | [[10-a de novembro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] |- | [[17-a de novembro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] |- | [[24-a de novembro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] |} | {| !! style="background-color:#ccf;color:black;" colspan="7" border="0"|[[Decembro]] |- !! style="background-color:#ccf;"| [[dimanĉo|Di]] !! style="background-color:#ccf;"| [[lundo|Lu]] !! style="background-color:#ccf;"| [[mardo|Ma]] !! style="background-color:#ccf;"| [[merkredo|Me]] !! style="background-color:#ccf;"| [[ĵaŭdo|Ĵa]] !! style="background-color:#ccf;"| [[vendredo|Ve]] !! style="background-color:#ccf;"| [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de decembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] |- | [[8-a de decembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] |- | [[15-a de decembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] |- | [[22-a de decembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] |- | [[29-a de decembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | |} |} {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Superjaro komenciĝanta marde]] * [[Superjaro komenciĝanta merkrede]] * [[Superjaro komenciĝanta ĵaŭde]] * [[Superjaro komenciĝanta dimanĉe]] * [[Superjaro komenciĝanta vendrede]] * [[Superjaro komenciĝanta sabate]] [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Lundo]] 7nhv1hm4amamc4zdd3y4qg6a3e0tbzb 0 56498 9368441 8468163 2026-05-07T21:28:32Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368441 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[mardo|marde]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1608]] [[1636]] [[1664]] [[1692]] [[1704]] [[1732]] [[1760]] [[1788]] [[1828]] [[1856]] [[1884]] [[1924]] [[1952]] [[1980]] [[2008]] [[2036]] [[2064]] [[2092]] [[2104]] [[2132]] [[2160]] [[2188]] La [[Normala jaro komenciĝanta ĵaŭde|sekvanta jaro]] komenciĝas ĵaŭde. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de marto|31]] | | | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de junio|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de junio|30]] | | | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|<span style="color:red;">31</span>]] |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|<span style="color:red;">30</span>]] |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] |- | [[6-a de januaro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] |- | [[13-a de januaro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] |- | [[20-a de januaro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] |- | [[27-a de januaro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] |- | [[3-a de februaro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] |- | [[10-a de februaro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] |- | [[17-a de februaro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] |- | [[24-a de februaro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de marto|1]] |- | [[2-a de marto|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] |- | [[9-a de marto|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] |- | [[16-a de marto|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] |- | [[23-a de marto|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] |- | [[30-a de marto|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de marto|31]] | | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] |- | [[6-a de aprilo|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] |- | [[13-a de aprilo|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] |- | [[20-a de aprilo|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] |- | [[27-a de aprilo|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] |- | [[4-a de majo|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] |- | [[11-a de majo|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] |- | [[18-a de majo|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] |- | [[25-a de majo|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de junio|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] |- | [[8-a de junio|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] |- | [[15-a de junio|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] |- | [[22-a de junio|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] |- | [[29-a de junio|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de junio|30]] | | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] |- | [[6-a de julio|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] |- | [[13-a de julio|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] |- | [[20-a de julio|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] |- | [[27-a de julio|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] |- | [[3-a de aŭgusto|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] |- | [[10-a de aŭgusto|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] |- | [[17-a de aŭgusto|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] |- | [[24-a de aŭgusto|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] |- | [[31-a de aŭgusto|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] |- | [[7-a de septembro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] |- | [[14-a de septembro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] |- | [[21-a de septembro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] |- | [[28-a de septembro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] |- | [[5-a de oktobro|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] |- | [[12-a de oktobro|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] |- | [[19-a de oktobro|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] |- | [[26-a de oktobro|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de novembro|1]] |- | [[2-a de novembro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] |- | [[9-a de novembro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] |- | [[16-a de novembro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] |- | [[23-a de novembro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] |- | [[30-a de novembro|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] |- | [[7-a de decembro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] |- | [[14-a de decembro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] |- | [[21-a de decembro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] |- | [[28-a de decembro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | |} |} {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Superjaro komenciĝanta lunde]] * [[Superjaro komenciĝanta merkrede]] * [[Superjaro komenciĝanta ĵaŭde]] * [[Superjaro komenciĝanta dimanĉe]] * [[Superjaro komenciĝanta vendrede]] * [[Superjaro komenciĝanta sabate]] [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Mardo]] qcxg9birdayufx2k25vn0z9ig7i1mfd 0 56499 9368443 8468164 2026-05-07T21:28:58Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368443 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[merkredo|merkrede]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1592]] [[1620]] [[1648]] [[1676]] [[1716]] [[1744]] [[1772]] [[1812]] [[1840]] [[1868]] [[1896]] [[1908]] [[1936]] [[1964]] [[1992]] [[2020]] [[2048]] [[2076]] [[2116]] [[2144]] [[2172]] La [[Normala jaro komenciĝanta vendrede|sekvanta jaro]] komenciĝas vendrede. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de marto|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|<span style="color:red;">31</span>]] |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de novembro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de novembro|30]] | | | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] |- | [[5-a de januaro|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] |- | [[12-a de januaro|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] |- | [[19-a de januaro|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] |- | [[26-a de januaro|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de februaro|1]] |- | [[2-a de februaro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] |- | [[9-a de februaro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] |- | [[16-a de februaro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] |- | [[23-a de februaro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de marto|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] |- | [[8-a de marto|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] |- | [[15-a de marto|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] |- | [[22-a de marto|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] |- | [[29-a de marto|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] |- | [[5-a de aprilo|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] |- | [[12-a de aprilo|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] |- | [[19-a de aprilo|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] |- | [[26-a de aprilo|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] |- | [[3-a de majo|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] |- | [[10-a de majo|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] |- | [[17-a de majo|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] |- | [[24-a de majo|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] |- | [[31-a de majo|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] |- | [[7-a de junio|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] |- | [[14-a de junio|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] |- | [[21-a de junio|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] |- | [[28-a de junio|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] |- | [[5-a de julio|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] |- | [[12-a de julio|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] |- | [[19-a de julio|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] |- | [[26-a de julio|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] |- | [[2-a de aŭgusto|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] |- | [[9-a de aŭgusto|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] |- | [[16-a de aŭgusto|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] |- | [[23-a de aŭgusto|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] |- | [[30-a de aŭgusto|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] |- | [[6-a de septembro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] |- | [[13-a de septembro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] |- | [[20-a de septembro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] |- | [[27-a de septembro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] |- | [[4-a de oktobro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] |- | [[11-a de oktobro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] |- | [[18-a de oktobro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] |- | [[25-a de oktobro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de novembro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] |- | [[8-a de novembro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] |- | [[15-a de novembro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] |- | [[22-a de novembro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] |- | [[29-a de novembro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de novembro|30]] | | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] |- | [[6-a de decembro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] |- | [[13-a de decembro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] |- | [[20-a de decembro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] |- | [[27-a de decembro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | |} |} {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Superjaro komenciĝanta lunde]] * [[Superjaro komenciĝanta marde]] * [[Superjaro komenciĝanta ĵaŭde]] * [[Superjaro komenciĝanta dimanĉe]] * [[Superjaro komenciĝanta vendrede]] * [[Superjaro komenciĝanta sabate]] [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Merkredo]] 2ix34z8j842yvosj0n110xk5xmixso0 0 56500 9368444 8468167 2026-05-07T21:29:20Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368444 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[ĵaŭdo|ĵaŭde]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1604]] [[1632]] [[1660]] [[1688]] [[1728]] [[1756]] [[1784]] [[1824]] [[1852]] [[1880]] [[1920]] [[1948]] [[1976]] [[2004]] [[2032]] [[2060]] [[2088]] [[2128]] [[2156]] [[2184]] La [[Normala jaro komenciĝanta sabate|sekvanta jaro]] komenciĝas sabate. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de februaro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|<span style="color:red;">29</span>]] |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de majo|31]] | | | | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de aŭgusto|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|<span style="color:red;">31</span>]] |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] |- | [[4-a de januaro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] |- | [[11-a de januaro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] |- | [[18-a de januaro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] |- | [[25-a de januaro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de februaro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] |- | [[8-a de februaro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] |- | [[15-a de februaro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] |- | [[22-a de februaro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] |- | [[29-a de februaro|<span style="color:red;">29</span>]] | | | | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] |- | [[7-a de marto|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] |- | [[14-a de marto|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] |- | [[21-a de marto|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] |- | [[28-a de marto|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] |- | [[4-a de aprilo|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] |- | [[11-a de aprilo|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] |- | [[18-a de aprilo|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] |- | [[25-a de aprilo|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de majo|1]] |- | [[2-a de majo|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] |- | [[9-a de majo|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] |- | [[16-a de majo|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] |- | [[23-a de majo|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] |- | [[30-a de majo|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de majo|31]] | | | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] |- | [[6-a de junio|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] |- | [[13-a de junio|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] |- | [[20-a de junio|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] |- | [[27-a de junio|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] |- | [[4-a de julio|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] |- | [[11-a de julio|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] |- | [[18-a de julio|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] |- | [[25-a de julio|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de aŭgusto|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] |- | [[8-a de aŭgusto|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] |- | [[15-a de aŭgusto|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] |- | [[22-a de aŭgusto|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] |- | [[29-a de aŭgusto|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] |- | [[5-a de septembro|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] |- | [[12-a de septembro|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] |- | [[19-a de septembro|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] |- | [[26-a de septembro|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] |- | [[3-a de oktobro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] |- | [[10-a de oktobro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] |- | [[17-a de oktobro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] |- | [[24-a de oktobro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] |- | [[31-a de oktobro|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] |- | [[7-a de novembro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] |- | [[14-a de novembro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] |- | [[21-a de novembro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] |- | [[28-a de novembro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] |- | [[5-a de decembro|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] |- | [[12-a de decembro|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] |- | [[19-a de decembro|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] |- | [[26-a de decembro|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | |} |} {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Superjaro komenciĝanta lunde]] * [[Superjaro komenciĝanta marde]] * [[Superjaro komenciĝanta merkrede]] * * [[Superjaro komenciĝanta dimanĉe]] * [[Superjaro komenciĝanta vendrede]] * [[Superjaro komenciĝanta sabate]] [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Ĵaŭdo]] jsr4sq2zsc5g5p1tgj0vyiuohkbwbdf 0 56501 9368446 8468166 2026-05-07T21:30:17Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368446 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[vendredo|vendrede]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1588]] [[1616]] [[1644]] [[1672]] [[1712]] [[1740]] [[1768]] [[1796]] [[1808]] [[1836]] [[1864]] [[1892]] [[1904]] [[1932]] [[1960]] [[1988]] [[2016]] [[2044]] [[2072]] [[2112]] [[2140]] [[2168]] [[2196]] La [[Normala jaro komenciĝanta dimanĉe|sekvanta jaro]] komenciĝas dimanĉe. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|<span style="color:red;">31</span>]] |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de februaro|29]] | | | | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de majo|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|<span style="color:red;">31</span>]] |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de oktobro|31]] | | | | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|2]] |- | [[3-a de januaro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|9]] |- | [[10-a de januaro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|16]] |- | [[17-a de januaro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|23]] |- | [[24-a de januaro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|30]] |- | [[31-a de januaro|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|6]] |- | [[7-a de februaro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|13]] |- | [[14-a de februaro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|20]] |- | [[21-a de februaro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|27]] |- | [[28-a de februaro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de februaro|29]] | | | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|5]] |- | [[6-a de marto|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|12]] |- | [[13-a de marto|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|19]] |- | [[20-a de marto|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|26]] |- | [[27-a de marto|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|2]] |- | [[3-a de aprilo|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|9]] |- | [[10-a de aprilo|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|16]] |- | [[17-a de aprilo|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|23]] |- | [[24-a de aprilo|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|30]] |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de majo|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|7]] |- | [[8-a de majo|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|14]] |- | [[15-a de majo|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|21]] |- | [[22-a de majo|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|28]] |- | [[29-a de majo|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|4]] |- | [[5-a de junio|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|11]] |- | [[12-a de junio|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|18]] |- | [[19-a de junio|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|25]] |- | [[26-a de junio|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|2]] |- | [[3-a de julio|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|9]] |- | [[10-a de julio|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|16]] |- | [[17-a de julio|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|23]] |- | [[24-a de julio|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|30]] |- | [[31-a de julio|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|6]] |- | [[7-a de aŭgusto|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|13]] |- | [[14-a de aŭgusto|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|20]] |- | [[21-a de aŭgusto|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|27]] |- | [[28-a de aŭgusto|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|3]] |- | [[4-a de septembro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|10]] |- | [[11-a de septembro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|17]] |- | [[18-a de septembro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|24]] |- | [[25-a de septembro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de oktobro|1]] |- | [[2-a de oktobro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|8]] |- | [[9-a de oktobro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|15]] |- | [[16-a de oktobro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|22]] |- | [[23-a de oktobro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|29]] |- | [[30-a de oktobro|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|5]] |- | [[6-a de novembro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|12]] |- | [[13-a de novembro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|19]] |- | [[20-a de novembro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|26]] |- | [[27-a de novembro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|3]] |- | [[4-a de decembro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|10]] |- | [[11-a de decembro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|17]] |- | [[18-a de decembro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|24]] |- | [[25-a de decembro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|31]] |} |} {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Superjaro komenciĝanta lunde]] * [[Superjaro komenciĝanta marde]] * [[Superjaro komenciĝanta merkrede]] * [[Superjaro komenciĝanta ĵaŭde]] * [[Superjaro komenciĝanta dimanĉe]] * * [[Superjaro komenciĝanta sabate]] [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Vendredo]] 5kh1yaafw75ivpzbxkyxxrvynqxg0ak 0 56502 9368447 8468165 2026-05-07T21:30:49Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368447 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[sabato|sabate]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1600]] [[1628]] [[1656]] [[1684]] [[1724]] [[1752]] [[1780]] [[1820]] [[1848]] [[1876]] [[1916]] [[1944]] [[1972]] [[2000]] [[2028]] [[2056]] [[2084]] [[2124]] [[2152]] [[2180]] La [[Normala jaro komenciĝanta lunde|sekvanta jaro]] komenciĝas lunde. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de januaro|1]] | [[2-a de januaro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] | [[9-a de januaro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] | [[16-a de januaro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] | [[23-a de januaro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] | [[30-a de januaro|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de januaro|31]] | | | | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] | [[6-a de februaro|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] | [[13-a de februaro|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] | [[20-a de februaro|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] | [[27-a de februaro|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] | [[5-a de marto|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] | [[12-a de marto|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] | [[19-a de marto|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] | [[26-a de marto|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de aprilo|1]] | [[2-a de aprilo|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] | [[9-a de aprilo|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] | [[16-a de aprilo|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] | [[23-a de aprilo|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] | [[30-a de aprilo|<span style="color:red;">30</span>]] |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] | [[7-a de majo|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] | [[14-a de majo|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] | [[21-a de majo|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] | [[28-a de majo|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] | [[4-a de junio|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] | [[11-a de junio|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] | [[18-a de junio|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] | [[25-a de junio|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de julio|1]] | [[2-a de julio|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] | [[9-a de julio|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] | [[16-a de julio|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] | [[23-a de julio|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] | [[30-a de julio|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de julio|31]] | | | | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] | [[6-a de aŭgusto|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] | [[13-a de aŭgusto|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] | [[20-a de aŭgusto|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] | [[27-a de aŭgusto|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] | [[3-a de septembro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] | [[10-a de septembro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] | [[17-a de septembro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] | [[24-a de septembro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de oktobro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] | [[8-a de oktobro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] | [[15-a de oktobro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] | [[22-a de oktobro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] | [[29-a de oktobro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] | [[5-a de novembro|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] | [[12-a de novembro|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] | [[19-a de novembro|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] | [[26-a de novembro|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] | [[3-a de decembro|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] | [[10-a de decembro|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] | [[17-a de decembro|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] | [[24-a de decembro|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] | [[31-a de decembro|<span style="color:red;">31</span>]] |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de januaro|1]] |- | [[2-a de januaro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|8]] |- | [[9-a de januaro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|15]] |- | [[16-a de januaro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|22]] |- | [[23-a de januaro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|29]] |- | [[30-a de januaro|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de januaro|31]] | | | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|5]] |- | [[6-a de februaro|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|12]] |- | [[13-a de februaro|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|19]] |- | [[20-a de februaro|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|26]] |- | [[27-a de februaro|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|4]] |- | [[5-a de marto|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|11]] |- | [[12-a de marto|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|18]] |- | [[19-a de marto|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|25]] |- | [[26-a de marto|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de aprilo|1]] |- | [[2-a de aprilo|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|8]] |- | [[9-a de aprilo|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|15]] |- | [[16-a de aprilo|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|22]] |- | [[23-a de aprilo|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|29]] |- | [[30-a de aprilo|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|6]] |- | [[7-a de majo|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|13]] |- | [[14-a de majo|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|20]] |- | [[21-a de majo|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|27]] |- | [[28-a de majo|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|3]] |- | [[4-a de junio|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|10]] |- | [[11-a de junio|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|17]] |- | [[18-a de junio|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|24]] |- | [[25-a de junio|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de julio|1]] |- | [[2-a de julio|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|8]] |- | [[9-a de julio|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|15]] |- | [[16-a de julio|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|22]] |- | [[23-a de julio|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|29]] |- | [[30-a de julio|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de julio|31]] | | | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|5]] |- | [[6-a de aŭgusto|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|12]] |- | [[13-a de aŭgusto|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|19]] |- | [[20-a de aŭgusto|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|26]] |- | [[27-a de aŭgusto|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|2]] |- | [[3-a de septembro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|9]] |- | [[10-a de septembro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|16]] |- | [[17-a de septembro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|23]] |- | [[24-a de septembro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|30]] |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de oktobro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|7]] |- | [[8-a de oktobro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|14]] |- | [[15-a de oktobro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|21]] |- | [[22-a de oktobro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|28]] |- | [[29-a de oktobro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|4]] |- | [[5-a de novembro|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|11]] |- | [[12-a de novembro|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|18]] |- | [[19-a de novembro|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|25]] |- | [[26-a de novembro|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|2]] |- | [[3-a de decembro|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|9]] |- | [[10-a de decembro|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|16]] |- | [[17-a de decembro|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|23]] |- | [[24-a de decembro|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|30]] |- | [[31-a de decembro|<span style="color:red;">31</span>]] | | | | | | |} |} {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Superjaro komenciĝanta lunde]] * [[Superjaro komenciĝanta marde]] * [[Superjaro komenciĝanta merkrede]] * [[Superjaro komenciĝanta ĵaŭde]] * [[Superjaro komenciĝanta dimanĉe]] * [[Superjaro komenciĝanta vendrede]] [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Sabato]] 3n7fysimvwed2cy23cw9w8j9vsq2vr2 0 56503 9368445 8468161 2026-05-07T21:29:52Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9368445 wikitext text/x-wiki '''[[Superjaro]] komenciĝanta [[dimanĉo|dimanĉe]]'''. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): [[1584]] [[1612]] [[1640]] [[1668]] [[1696]] [[1708]] [[1736]] [[1764]] [[1792]] [[1804]] [[1832]] [[1860]] [[1888]] [[1928]] [[1956]] [[1984]] [[2012]] [[2040]] [[2068]] [[2096]] [[2108]] [[2136]] [[2164]] [[2192]] La [[Normala jaro komenciĝanta marde|sekvanta jaro]] komenciĝas marde. [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[lundo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de januaro|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] | [[8-a de januaro|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] | [[15-a de januaro|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] | [[22-a de januaro|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] | [[29-a de januaro|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] | [[5-a de februaro|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] | [[12-a de februaro|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] | [[19-a de februaro|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] | [[26-a de februaro|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] | [[4-a de marto|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] | [[11-a de marto|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] | [[18-a de marto|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] | [[25-a de marto|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] | |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de aprilo|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] | [[8-a de aprilo|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] | [[15-a de aprilo|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] | [[22-a de aprilo|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] | [[29-a de aprilo|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de aprilo|30]] | | | | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] | [[6-a de majo|<span style="color:red;">6</span>]] |- | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] | [[13-a de majo|<span style="color:red;">13</span>]] |- | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] | [[20-a de majo|<span style="color:red;">20</span>]] |- | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] | [[27-a de majo|<span style="color:red;">27</span>]] |- | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] | [[3-a de junio|<span style="color:red;">3</span>]] |- | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] | [[10-a de junio|<span style="color:red;">10</span>]] |- | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] | [[17-a de junio|<span style="color:red;">17</span>]] |- | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] | [[24-a de junio|<span style="color:red;">24</span>]] |- | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] | |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | | [[1-a de julio|<span style="color:red;">1</span>]] |- | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] | [[8-a de julio|<span style="color:red;">8</span>]] |- | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] | [[15-a de julio|<span style="color:red;">15</span>]] |- | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] | [[22-a de julio|<span style="color:red;">22</span>]] |- | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] | [[29-a de julio|<span style="color:red;">29</span>]] |- | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] | [[5-a de aŭgusto|<span style="color:red;">5</span>]] |- | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] | [[12-a de aŭgusto|<span style="color:red;">12</span>]] |- | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] | [[19-a de aŭgusto|<span style="color:red;">19</span>]] |- | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] | [[26-a de aŭgusto|<span style="color:red;">26</span>]] |- | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de septembro|1]] | [[2-a de septembro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] | [[9-a de septembro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] | [[16-a de septembro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] | [[23-a de septembro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] | [[30-a de septembro|<span style="color:red;">30</span>]] |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] | [[7-a de oktobro|<span style="color:red;">7</span>]] |- | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] | [[14-a de oktobro|<span style="color:red;">14</span>]] |- | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] | [[21-a de oktobro|<span style="color:red;">21</span>]] |- | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] | [[28-a de oktobro|<span style="color:red;">28</span>]] |- | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] | [[4-a de novembro|<span style="color:red;">4</span>]] |- | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] | [[11-a de novembro|<span style="color:red;">11</span>]] |- | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] | [[18-a de novembro|<span style="color:red;">18</span>]] |- | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] | [[25-a de novembro|<span style="color:red;">25</span>]] |- | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] | [[dimanĉo|Di]] |- | | | | | | [[1-a de decembro|1]] | [[2-a de decembro|<span style="color:red;">2</span>]] |- | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] | [[9-a de decembro|<span style="color:red;">9</span>]] |- | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] | [[16-a de decembro|<span style="color:red;">16</span>]] |- | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] | [[23-a de decembro|<span style="color:red;">23</span>]] |- | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] | [[30-a de decembro|<span style="color:red;">30</span>]] |- | [[31-a de decembro|31]] | | | | | | |} |} [[Kalendaro]] de la jaro kun [[semajno]]j komenciĝantaj je [[dimanĉo]] {| border="1" |[[Januaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de januaro|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de januaro|2]] | [[3-a de januaro|3]] | [[4-a de januaro|4]] | [[5-a de januaro|5]] | [[6-a de januaro|6]] | [[7-a de januaro|7]] |- | [[8-a de januaro|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de januaro|9]] | [[10-a de januaro|10]] | [[11-a de januaro|11]] | [[12-a de januaro|12]] | [[13-a de januaro|13]] | [[14-a de januaro|14]] |- | [[15-a de januaro|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de januaro|16]] | [[17-a de januaro|17]] | [[18-a de januaro|18]] | [[19-a de januaro|19]] | [[20-a de januaro|20]] | [[21-a de januaro|21]] |- | [[22-a de januaro|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de januaro|23]] | [[24-a de januaro|24]] | [[25-a de januaro|25]] | [[26-a de januaro|26]] | [[27-a de januaro|27]] | [[28-a de januaro|28]] |- | [[29-a de januaro|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de januaro|30]] | [[31-a de januaro|31]] | | | | |} |[[Februaro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de februaro|1]] | [[2-a de februaro|2]] | [[3-a de februaro|3]] | [[4-a de februaro|4]] |- | [[5-a de februaro|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de februaro|6]] | [[7-a de februaro|7]] | [[8-a de februaro|8]] | [[9-a de februaro|9]] | [[10-a de februaro|10]] | [[11-a de februaro|11]] |- | [[12-a de februaro|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de februaro|13]] | [[14-a de februaro|14]] | [[15-a de februaro|15]] | [[16-a de februaro|16]] | [[17-a de februaro|17]] | [[18-a de februaro|18]] |- | [[19-a de februaro|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de februaro|20]] | [[21-a de februaro|21]] | [[22-a de februaro|22]] | [[23-a de februaro|23]] | [[24-a de februaro|24]] | [[25-a de februaro|25]] |- | [[26-a de februaro|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de februaro|27]] | [[28-a de februaro|28]] | [[29-a de februaro|29]] | | | |} |[[Marto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de marto|1]] | [[2-a de marto|2]] | [[3-a de marto|3]] |- | [[4-a de marto|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de marto|5]] | [[6-a de marto|6]] | [[7-a de marto|7]] | [[8-a de marto|8]] | [[9-a de marto|9]] | [[10-a de marto|10]] |- | [[11-a de marto|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de marto|12]] | [[13-a de marto|13]] | [[14-a de marto|14]] | [[15-a de marto|15]] | [[16-a de marto|16]] | [[17-a de marto|17]] |- | [[18-a de marto|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de marto|19]] | [[20-a de marto|20]] | [[21-a de marto|21]] | [[22-a de marto|22]] | [[23-a de marto|23]] | [[24-a de marto|24]] |- | [[25-a de marto|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de marto|26]] | [[27-a de marto|27]] | [[28-a de marto|28]] | [[29-a de marto|29]] | [[30-a de marto|30]] | [[31-a de marto|31]] |} |- |[[Aprilo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de aprilo|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de aprilo|2]] | [[3-a de aprilo|3]] | [[4-a de aprilo|4]] | [[5-a de aprilo|5]] | [[6-a de aprilo|6]] | [[7-a de aprilo|7]] |- | [[8-a de aprilo|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de aprilo|9]] | [[10-a de aprilo|10]] | [[11-a de aprilo|11]] | [[12-a de aprilo|12]] | [[13-a de aprilo|13]] | [[14-a de aprilo|14]] |- | [[15-a de aprilo|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de aprilo|16]] | [[17-a de aprilo|17]] | [[18-a de aprilo|18]] | [[19-a de aprilo|19]] | [[20-a de aprilo|20]] | [[21-a de aprilo|21]] |- | [[22-a de aprilo|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de aprilo|23]] | [[24-a de aprilo|24]] | [[25-a de aprilo|25]] | [[26-a de aprilo|26]] | [[27-a de aprilo|27]] | [[28-a de aprilo|28]] |- | [[29-a de aprilo|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de aprilo|30]] | | | | | |} |[[Majo]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | [[1-a de majo|1]] | [[2-a de majo|2]] | [[3-a de majo|3]] | [[4-a de majo|4]] | [[5-a de majo|5]] |- | [[6-a de majo|<span style="color:red;">6</span>]] | [[7-a de majo|7]] | [[8-a de majo|8]] | [[9-a de majo|9]] | [[10-a de majo|10]] | [[11-a de majo|11]] | [[12-a de majo|12]] |- | [[13-a de majo|<span style="color:red;">13</span>]] | [[14-a de majo|14]] | [[15-a de majo|15]] | [[16-a de majo|16]] | [[17-a de majo|17]] | [[18-a de majo|18]] | [[19-a de majo|19]] |- | [[20-a de majo|<span style="color:red;">20</span>]] | [[21-a de majo|21]] | [[22-a de majo|22]] | [[23-a de majo|23]] | [[24-a de majo|24]] | [[25-a de majo|25]] | [[26-a de majo|26]] |- | [[27-a de majo|<span style="color:red;">27</span>]] | [[28-a de majo|28]] | [[29-a de majo|29]] | [[30-a de majo|30]] | [[31-a de majo|31]] | | |} |[[Junio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | [[1-a de junio|1]] | [[2-a de junio|2]] |- | [[3-a de junio|<span style="color:red;">3</span>]] | [[4-a de junio|4]] | [[5-a de junio|5]] | [[6-a de junio|6]] | [[7-a de junio|7]] | [[8-a de junio|8]] | [[9-a de junio|9]] |- | [[10-a de junio|<span style="color:red;">10</span>]] | [[11-a de junio|11]] | [[12-a de junio|12]] | [[13-a de junio|13]] | [[14-a de junio|14]] | [[15-a de junio|15]] | [[16-a de junio|16]] |- | [[17-a de junio|<span style="color:red;">17</span>]] | [[18-a de junio|18]] | [[19-a de junio|19]] | [[20-a de junio|20]] | [[21-a de junio|21]] | [[22-a de junio|22]] | [[23-a de junio|23]] |- | [[24-a de junio|<span style="color:red;">24</span>]] | [[25-a de junio|25]] | [[26-a de junio|26]] | [[27-a de junio|27]] | [[28-a de junio|28]] | [[29-a de junio|29]] | [[30-a de junio|30]] |} |- |[[Julio]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | [[1-a de julio|<span style="color:red;">1</span>]] | [[2-a de julio|2]] | [[3-a de julio|3]] | [[4-a de julio|4]] | [[5-a de julio|5]] | [[6-a de julio|6]] | [[7-a de julio|7]] |- | [[8-a de julio|<span style="color:red;">8</span>]] | [[9-a de julio|9]] | [[10-a de julio|10]] | [[11-a de julio|11]] | [[12-a de julio|12]] | [[13-a de julio|13]] | [[14-a de julio|14]] |- | [[15-a de julio|<span style="color:red;">15</span>]] | [[16-a de julio|16]] | [[17-a de julio|17]] | [[18-a de julio|18]] | [[19-a de julio|19]] | [[20-a de julio|20]] | [[21-a de julio|21]] |- | [[22-a de julio|<span style="color:red;">22</span>]] | [[23-a de julio|23]] | [[24-a de julio|24]] | [[25-a de julio|25]] | [[26-a de julio|26]] | [[27-a de julio|27]] | [[28-a de julio|28]] |- | [[29-a de julio|<span style="color:red;">29</span>]] | [[30-a de julio|30]] | [[31-a de julio|31]] | | | | |} |[[Aŭgusto]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | [[1-a de aŭgusto|1]] | [[2-a de aŭgusto|2]] | [[3-a de aŭgusto|3]] | [[4-a de aŭgusto|4]] |- | [[5-a de aŭgusto|<span style="color:red;">5</span>]] | [[6-a de aŭgusto|6]] | [[7-a de aŭgusto|7]] | [[8-a de aŭgusto|8]] | [[9-a de aŭgusto|9]] | [[10-a de aŭgusto|10]] | [[11-a de aŭgusto|11]] |- | [[12-a de aŭgusto|<span style="color:red;">12</span>]] | [[13-a de aŭgusto|13]] | [[14-a de aŭgusto|14]] | [[15-a de aŭgusto|15]] | [[16-a de aŭgusto|16]] | [[17-a de aŭgusto|17]] | [[18-a de aŭgusto|18]] |- | [[19-a de aŭgusto|<span style="color:red;">19</span>]] | [[20-a de aŭgusto|20]] | [[21-a de aŭgusto|21]] | [[22-a de aŭgusto|22]] | [[23-a de aŭgusto|23]] | [[24-a de aŭgusto|24]] | [[25-a de aŭgusto|25]] |- | [[26-a de aŭgusto|<span style="color:red;">26</span>]] | [[27-a de aŭgusto|27]] | [[28-a de aŭgusto|28]] | [[29-a de aŭgusto|29]] | [[30-a de aŭgusto|30]] | [[31-a de aŭgusto|31]] | |} |[[Septembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de septembro|1]] |- | [[2-a de septembro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de septembro|3]] | [[4-a de septembro|4]] | [[5-a de septembro|5]] | [[6-a de septembro|6]] | [[7-a de septembro|7]] | [[8-a de septembro|8]] |- | [[9-a de septembro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de septembro|10]] | [[11-a de septembro|11]] | [[12-a de septembro|12]] | [[13-a de septembro|13]] | [[14-a de septembro|14]] | [[15-a de septembro|15]] |- | [[16-a de septembro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de septembro|17]] | [[18-a de septembro|18]] | [[19-a de septembro|19]] | [[20-a de septembro|20]] | [[21-a de septembro|21]] | [[22-a de septembro|22]] |- | [[23-a de septembro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de septembro|24]] | [[25-a de septembro|25]] | [[26-a de septembro|26]] | [[27-a de septembro|27]] | [[28-a de septembro|28]] | [[29-a de septembro|29]] |- | [[30-a de septembro|<span style="color:red;">30</span>]] | | | | | | |} |- |[[Oktobro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | [[1-a de oktobro|1]] | [[2-a de oktobro|2]] | [[3-a de oktobro|3]] | [[4-a de oktobro|4]] | [[5-a de oktobro|5]] | [[6-a de oktobro|6]] |- | [[7-a de oktobro|<span style="color:red;">7</span>]] | [[8-a de oktobro|8]] | [[9-a de oktobro|9]] | [[10-a de oktobro|10]] | [[11-a de oktobro|11]] | [[12-a de oktobro|12]] | [[13-a de oktobro|13]] |- | [[14-a de oktobro|<span style="color:red;">14</span>]] | [[15-a de oktobro|15]] | [[16-a de oktobro|16]] | [[17-a de oktobro|17]] | [[18-a de oktobro|18]] | [[19-a de oktobro|19]] | [[20-a de oktobro|20]] |- | [[21-a de oktobro|<span style="color:red;">21</span>]] | [[22-a de oktobro|22]] | [[23-a de oktobro|23]] | [[24-a de oktobro|24]] | [[25-a de oktobro|25]] | [[26-a de oktobro|26]] | [[27-a de oktobro|27]] |- | [[28-a de oktobro|<span style="color:red;">28</span>]] | [[29-a de oktobro|29]] | [[30-a de oktobro|30]] | [[31-a de oktobro|31]] | | | |} |[[Novembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | [[1-a de novembro|1]] | [[2-a de novembro|2]] | [[3-a de novembro|3]] |- | [[4-a de novembro|<span style="color:red;">4</span>]] | [[5-a de novembro|5]] | [[6-a de novembro|6]] | [[7-a de novembro|7]] | [[8-a de novembro|8]] | [[9-a de novembro|9]] | [[10-a de novembro|10]] |- | [[11-a de novembro|<span style="color:red;">11</span>]] | [[12-a de novembro|12]] | [[13-a de novembro|13]] | [[14-a de novembro|14]] | [[15-a de novembro|15]] | [[16-a de novembro|16]] | [[17-a de novembro|17]] |- | [[18-a de novembro|<span style="color:red;">18</span>]] | [[19-a de novembro|19]] | [[20-a de novembro|20]] | [[21-a de novembro|21]] | [[22-a de novembro|22]] | [[23-a de novembro|23]] | [[24-a de novembro|24]] |- | [[25-a de novembro|<span style="color:red;">25</span>]] | [[26-a de novembro|26]] | [[27-a de novembro|27]] | [[28-a de novembro|28]] | [[29-a de novembro|29]] | [[30-a de novembro|30]] | |} |[[Decembro]] {| border="0" | [[dimanĉo|Di]] | [[lundo|Lu]] | [[mardo|Ma]] | [[merkredo|Me]] | [[ĵaŭdo|Ĵa]] | [[vendredo|Ve]] | [[sabato|Sa]] |- | | | | | | | [[1-a de decembro|1]] |- | [[2-a de decembro|<span style="color:red;">2</span>]] | [[3-a de decembro|3]] | [[4-a de decembro|4]] | [[5-a de decembro|5]] | [[6-a de decembro|6]] | [[7-a de decembro|7]] | [[8-a de decembro|8]] |- | [[9-a de decembro|<span style="color:red;">9</span>]] | [[10-a de decembro|10]] | [[11-a de decembro|11]] | [[12-a de decembro|12]] | [[13-a de decembro|13]] | [[14-a de decembro|14]] | [[15-a de decembro|15]] |- | [[16-a de decembro|<span style="color:red;">16</span>]] | [[17-a de decembro|17]] | [[18-a de decembro|18]] | [[19-a de decembro|19]] | [[20-a de decembro|20]] | [[21-a de decembro|21]] | [[22-a de decembro|22]] |- | [[23-a de decembro|<span style="color:red;">23</span>]] | [[24-a de decembro|24]] | [[25-a de decembro|25]] | [[26-a de decembro|26]] | [[27-a de decembro|27]] | [[28-a de decembro|28]] | [[29-a de decembro|29]] |- | [[30-a de decembro|<span style="color:red;">30</span>]] | [[31-a de decembro|31]] | | | | | |} |} {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Superjaro komenciĝanta lunde]] * [[Superjaro komenciĝanta marde]] * [[Superjaro komenciĝanta merkrede]] * [[Superjaro komenciĝanta ĵaŭde]] * [[Superjaro komenciĝanta vendrede]] * [[Superjaro komenciĝanta sabate]] [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Dimanĉo]] s09gv5lh7ryfb9scca4a6ea41q1f5bz 0 57021 9368417 9312253 2026-05-07T20:53:36Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368417 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankkapa maraglo |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Haliaeetus leucocephalus-tree-USFWS.jpg |priskribo de dosiero= [[Dosiero:Bald Eagle Yellowstone National Park.ogg]] |dosiero larĝo = 300px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Falkoformaj]] ''Falconiformes'' |familio = [[Akcipitredoj]] ''Accipitridae'' |genro = ''[[Haliaeetus]]'' |specio = '''''H. leucocephalus''''' |statuso = LC |statuso ref = <ref>{{IUCN2006|assessors=[[BirdLife International]]|year=2004|id=49336|title=Haliaeetus leucocephalus|downloaded=2007-11-11}}</ref> |statuso sistemo = iucn3.1 |dunomo = ''Haliaeetus leucocephalus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1766) |mapo de vivoteritorioj = Distribution H. leucocephalus.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = [[Arealo]] |specioj de subdivizio = [[Subspecioj]] |subdivizio2 = * ''H. l. leucocephalus'' * ''H. l. washingtoniensis'' |sinonimo = * ''Falco leucocephalus'' |vikispecio = |komunejo = }} La '''Blankkapa maraglo''' (''Haliaeetus leucocephalus'') estas specio de [[rabobirdo]] de la familio [[Akcipitredoj]] kaj de genro ''Haliaeetus'', tio estas [[maragloj]]. Ĝi estas konata ankaŭ kiel '''Usona maraglo''' aŭ eĉ '''Nordamerika maraglo''', ĉefe pro tio, ke ĝi estas [[nacia birdo]] de [[Usono]] kaj aperas en multegaj bildoj. Ties [[scienca nomo]] devenas el la [[latina]] ''Haliaeetus'' kaj la greka ''haliaetos'', tio estas maraglo, kaj ''leucocephalus'', greka esprimo por blanka kapo el ''leukos'' ("blanka") kaj ''kefale'' ("kapo"). Tiu specio de la [[maragloj]] havas du konatajn [[subspecio]]jn kaj formas speciparon kun la [[Blankavosta maraglo|Blankvosta maraglo]]. Ties teritorio inkludas plej parton de [[Kanado]] kaj [[Alasko]], [[Koheraj subŝtatoj (Usono)|ĉiuj apudaj subŝtatoj]] de [[Usono]], kaj norda [[Meksiko]]. Ĝi troviĝas ĉe grandaj akvejoj de fluanta akvo kun abunda manĝodisponeblo kaj kreskintaj arboj por nestado. Fine de la [[20-a jarcento]] la Blankkapa maraglo estis enironta en [[formorto|loka formorto]] en kontinenta Usono, dum plue prosperis en multe de Alasko kaj Kanado. Populacioj rekuperiĝis kaj stabiliĝis, tiele la specio estis elirigita el la listo de la [[Federacia Registaro de Usono|usona registaro]] pri [[endanĝerataj specioj]] kaj transpasata al la listo de [[minacata specio|minacataj specioj]] la 12an de julio, 1995, kaj elirigita el la listo de endanĝerata kaj minacata naturo en la [[Koheraj subŝtatoj (Usono)|apudaj 48]] usonaj subŝtatoj la 28an de junio, 2007. == Priskribo == [[Dosiero:Bald Eagle by Dr. Robert Ridgway.jpg|maldekstre|eta|Blankkapa maraglo pentrita de [[Robert Ridgway]] ([[1893]])]] [[Dosiero:Haliaeetus leucocephalus -Skagit valley-8-2c.jpg|dekstre|eta|Plenkreskulo kun kontrasta dukolora korpo]] La Blankkapa maraglo estas unu el la plej grandaj [[rabobirdo]]j de [[Nordameriko]]. Ĝia korpolongo sumas 70–102&nbsp;cm, la etenditaj flugiloj 1,80 - 2,44 m (ina enverguro 2'10 kaj vira 2 m) kaj ĝi pezas el 2,5 ĝis 7&nbsp;kg (inoj ĉ. 5'8 kaj viroj ĉ. 4'1). Proporcioj kaj la plumkoloro similas tre al aliaj maragloj, sed la koloroj de la Blankkapa maraglo estas pli fortaj, kontrastaj. Inoj estas ĉirkaŭ 25 % pli grandaj ol maskloj, plenkreskaj inoj averaĝe 5.8&nbsp;kg kaj maskloj averaĝe 4.1&nbsp;kg.<ref name="hbw">del Hoyo, J., Elliott, A., & Sargatal, J., eds. (1994). ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' Vol. 2. Lynx Edicions, Barcelona ISBN 84-87334-15-6.</ref><ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Bird Almanac: A Guide to Essential Facts and Figures of the World's Birds|familia nomo=Bird|persona nomo=D.M.|jaro=2004|loko=Ontario|eldoninto=Firefly Books|ISBN=1-55297-925-3}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.eagles.org/moreabout.html |title=Bald Eagle Facts and Information |publisher=Eagles.org |date= |accessdate=2008-11-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080730055210/http://www.eagles.org/moreabout.html |archivedate=2008-07-30 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080730055210/http://www.eagles.org/moreabout.html |arkivdato=2008-07-30 }}{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071206030939/http://www.eagles.org/moreabout.html |date=2007-12-06 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.eagles.org/moreabout.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080730055210/http://www.eagles.org/moreabout.html |arkivdato=2008-07-30 }}</ref> La grando de la birdo varias laŭ loko; la plej malgrandaj specimenoj estas tiuj el [[Florido]], kie maskla plenkreskulo apenaŭ povas superi 2.3&nbsp;kg kaj enverguron de 1.8 m. La plej grandaj estas tiuj de Alasko, kie grandaj inoj povas superi 7.5&nbsp;kg kaj havas enverguron de super 2.4 m .<ref name="Cornell">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Bald_Eagle_dtl.html|titolo=Bald Eagle, ''Haliaeetus leucocephalus''|alirdato=2007-06-21|eldoninto=Cornell Lab of Ornithology}}</ref> La kapo kaj la kolo, la vosto kaj la subaj kaj supraj vostokovriloj estas blankaj, la korpo kaj la flugiloj estas malhel-brunaj. La kruroj, la hokoforma beko, [[vaksaĵo]] kaj [[iriso]] de la okuloj estas helflavaj. La vosto estas modere longa kaj iom kojnforma. Maskloj kaj inoj estas identaj laŭ plumarkoloro, sed [[seksa dimorfismo]] evidentiĝas en tiu specio ĉar inoj estas 25 % pli grandaj ol maskloj.<ref name=hbw/> La kruroj estas senplumaj, kaj la fingroj estas mallongaj kaj povegaj kun grandaj ungoj. La tre disvolvigita ungo de la malantaŭa fingro estas uzata por penetri la vivigajn areojn de la predo dum ĝi estas senmovigita de la antaŭaj fingroj.<ref name="ADW">{{Citaĵo el la reto|url=http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Haliaeetus_leucocephalus.html|titolo=Bald Eagle ''Haliaeetus leucocephalus''|alirdato=2007-06-21|aŭtoro=Harris|eldoninto=University of Michigan Museum of Geology}}</ref> Resume kapo kaj vosto blankaj, korpo malhelbruna. Kiel junbirdo, ĝi havas ankoraŭ malhelan kapon, ĉar nematuruloj estas nur brunmakulitaj. La diferenciga plumaro alvenas post 2 aŭ 3 jaroj. La plumaro de la nematuruloj estas bruna, blanke makulita ĝis la kvina (rare kvara, tre rare tria) jaro, kiam ĝi atingas la seksan maturecon.<ref name=hbw/><ref name="ADW"/> Nematuraj Blankkapaj maragloj estas distingeblaj el la [[Reĝa aglo]] je tio ke la unua havas pli elstaran kapon kun pli grandan [[beko]]n, pli rektajn bordojn ĉe flugiloj kiuj estas tenataj ebenaj (ne iom levataj) kaj kun pli rigida flugilfrapado, kaj la plumoj ne tute komplete kovras la krurojn.<ref name="sibley">David Allen Sibley (2000). ''The Sibley Guide to Birds''. National Audubon Society ISBN 0-679-45122-6 p.127</ref> La skeleto de plenkreska birdo pezas 250 ĝis 300 gramojn. La plumoj pezas duoblon. Ties dieto konsistas ĉefe el [[fiŝoj]], sed ĝi estas oportuneca manĝanto. Ĝi ĉasas per flugo super akvosurfaco kaj kapto de la fiŝo el la akvo per siaj ungoj. Ĝi estas sekse matura je kvar aŭ kvin jaroj de aĝo. En naturo la Blankkapa maraglo povas vivi ĝis 30 jaroj, kaj ofte survivas pli longe en kaptiveco.<ref name=sop>{{Cite web|url=http://www.bsc-eoc.org/regional/oneaglefacts.html|title=Bald Eagle Fact Sheet|publisher=Southern Ontario Bald Eagle Monitoring Project|accessdate=2008-06-30|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-06-20|arkivurl=https://web.archive.org/web/20080511232457/http://www.bsc-eoc.org/regional/oneaglefacts.html|arkivdato=2008-05-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080511232457/http://www.bsc-eoc.org/regional/oneaglefacts.html|archivedate=2008-05-11}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.bsc-eoc.org/regional/oneaglefacts.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080511232457/http://www.bsc-eoc.org/regional/oneaglefacts.html |arkivdato=2008-05-11 }}</ref> La Blankkapa maraglo konstruas la plej grandan [[nesto]]n de ĉiu nordamerika birdo, ĝis 4 m profunda, 2.5 m larĝa, kaj ĝis 1 [[tuno]] peze.<ref name=hbw/> La alvoko konsistas el feblaj ĉirpaj fajfoj, pli akraj ĉe junuloj ol ĉe plenkreskuloj .<ref name="sibley"/> Ili vivas ĉ. 50 jarojn. La averaĝa vivodaŭro de la Blankkapa maraglo en naturo estas ĉirkaŭ 20 jaroj, kun la plej aĝa vivanta ĝis ĉirkaŭ 30. En kaptiveco, ili ofte vivas iome pli longe. Almenaŭ unu kaptiva individuo en Novjorko vivis ĝis preskaŭ 50 jaroj. Kiel pri grando, ankaŭ la averaĝa vivodaŭro de populacio de maraglo ŝajnas esti influata de ties loko.<ref name=sop/> == Taksonomio == [[Dosiero:Bald Eagle and salmon.jpg|Junulo kun [[salmo]], Nacia Parko Katmai en suda Alasko.|eta]] Ĝi estas specio situa en la genro ''Haliaeetus'' ([[maragloj]]) kies nomoj kaj komuna kaj scienca devenas el distinga aspekto de la kapo de plenkreskuloj.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Bald Eagles|familia nomo=Dudley|persona nomo=Karen|jaro=1998|eldoninto=Raintree Steck-Vaughn Publishers|ISBN=0-8172-4571-5|paĝo=7}}</ref> La scienca nomo devenas el ''Haliaeetus'', nova [[latino]] por "maraglo" (el [[antikva greka]] ''haliaetos''), kaj ''leucocephalus'', latinigita antikva greka por "blanka kapo," el λευκος ''leukos'' ("blanka") kaj κεφαλη ''kefale'' ("kapo").<ref name="Georgia">{{Cite web|url=http://nationalzoo.si.edu/Animals/Whats_in_a_name/default.cfm?id=19|author=Joshua Dietz|title=What's in a Name|publisher=Smithsonian National Zoological Park|accessdate=August 19, 2007|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-06-20|arkivurl=https://web.archive.org/web/20120819144407/http://nationalzoo.si.edu/Animals/Whats_in_a_name/default.cfm?id=19|arkivdato=2012-08-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120819144407/http://nationalzoo.si.edu/Animals/Whats_in_a_name/default.cfm?id=19|archivedate=2012-08-19}} {{Citaĵo el la reto |url=http://nationalzoo.si.edu/Animals/Whats_in_a_name/default.cfm?id=19 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120819144407/http://nationalzoo.si.edu/Animals/Whats_in_a_name/default.cfm?id=19 |arkivdato=2012-08-19 }}</ref><ref name="Liddell 1980">{{Citaĵo el libro|titolo=A Greek-English Lexicon (Abridged Edition)|aŭtoro=Henry George Liddell kaj Robert Scott|jaro=1980|loko=United Kingdom|eldoninto=Oxford University Press|ISBN=0-19-910207-4}}</ref> La Blankkapa maraglo estis unu el multaj specioj origine priskribita de [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] en lia verko de la [[18a jarcento]] ''[[Systema Naturae]]'', laŭ la nomo ''Falco leucocephalus''.<ref><!--{{la icon}}--> {{Citaĵo el libro|titolo=Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio duodecima, reformata.|familia nomo=Linnaeus|persona nomo=Carolus|aŭtoroligilo=Carolus Linnaeus|jaro=1766|eldoninto=Holmiae. (Laurentii Salvii).}}</ref> Estas du agnoskitaj [[subspecio]]j de Blankkapa maraglo:<ref name=hbw/><ref name="ITIS">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=175420|titolo=''Haliaeetus leucocephalus''|alirdato=2007-06-21|eldoninto=Integrated Taxonomic Information System}}</ref> * '''''H. l. leucocephalus''''' (Linnaeus, 1766) estas la nomiga subspecio. Ĝi estas separata el ''H. l. alascanus'' proksimume de la latitudo 38° N, aŭ ĉirkaŭ latitudo de [[San Francisco]].<ref name="Pacific"/> Ĝi troviĝas en suda Usono kaj [[Malsupra Kalifornio]].<ref name="ESRP"/> * '''''H. l. washingtoniensis''''' (Audubon, 1827), sinonimo ''H. l. alascanus'' Townsend, 1897, la norda subspecio, estas pli granda ol la suda nomiga ''leucocephalus''. Ĝi troviĝas en norda Usono, Kanado kaj Alasko.<ref name=hbw/><ref name="ESRP">{{cite web | author =Brown, N. L. | title =Bald Eagle ''Haliaeetus leucocephalus'' | publisher =Endangered Species Recovery Program | url =http://esrpweb.csustan.edu/speciesprofiles/profile.php?sp=hale | accessdate =2007-08-20 | titolo =Arkivita kopio | alirdato =2011-06-20 | arkivurl =https://web.archive.org/web/20060912000326/http://esrpweb.csustan.edu/speciesprofiles/profile.php?sp=hale | arkivdato =2006-09-12 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20060912000326/http://esrpweb.csustan.edu/speciesprofiles/profile.php?sp=hale | archivedate =2006-09-12 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://esrpweb.csustan.edu/speciesprofiles/profile.php?sp=hale |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20060912000326/http://esrpweb.csustan.edu/speciesprofiles/profile.php?sp=hale |arkivdato=2006-09-12 }}</ref> Tiu subspecio troviĝas pli suden ol la latitudo 38° N ĉe [[Orienta marbordo de Usono|Atlantika Marbordo]], kie ili loĝas en la areo de [[Kabo Hatteras]].<ref name="Pacific">{{cite web | title =Bald Eagle ''Haliaeetus leucocephalus'' | publisher =The Pacific Wildlife Foundation | url =http://www.pwlf.org/baldeagle.htm | accessdate =2007-06-27 | titolo =Arkivita kopio | alirdato =2011-06-20 | arkivurl =https://web.archive.org/web/20170327043426/http://pwlf.org/baldeagle.htm | arkivdato =2017-03-27 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.pwlf.org/baldeagle.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070704043926/http://www.pwlf.org/baldeagle.htm |arkivdato=2007-07-04 }}</ref> La Blankkapa maraglo formas speciparon kun la eŭrazia [[Blankavosta maraglo|Blankvosta maraglo]]. Tiu speciparo konsistas el Blankkapa kaj flaveckapa specioj de ĉirkaŭ sama grando; la Blankvosta maraglo havas ankaŭ ĝenerale iome pli palbrunan korpoplumaron. La paro diverĝis el aliaj maragloj komence de la Unua [[Mioceno]] (antaŭ ĉ. 10 [[mj]]) ĉe la lasta, sed eble tiom frue kiom ĉe Unua/Meza [[Oligoceno]], antaŭ 28 mj, sed la plej antikva fosilio estas ĝuste atribuata al tiu [[genro]].<ref>{{cite journal | last =Wink | first =M | title =A mtDNA phylogeny of sea eagles (genus ''Haliaeetus'') based on nucleotide sequences of the cytochrome ''b'' gene | journal =Biochemical Systematics and Ecology | volume =24 | issue = 7-8| pages =783–791 | year =1996 | url =http://www.uni-heidelberg.de/institute/fak14/ipmb/phazb/pubwink/1996/20_1996.pdf |format=PDF | accessdate =2008-11-07 | doi =10.1016/S0305-1978(97)81217-3}}</ref> La du specioj probable diverĝis en la Norda [[Pacifika Oceano|Pacifiko]], kaj la Blankvosta maraglo etendis okcidenten en Eŭrazio kaj la Blankkapa maraglo etendis orienten en Nordamerikon.<ref name="Habitat">{{Cite web|url=http://www.bald-eagles.info/habitat.php|title=Bald Eagle Habitat|publisher=Bald-Eagles.info|accessdate=2007-06-21|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-06-20|arkivurl=https://web.archive.org/web/20070517080141/http://www.bald-eagles.info/habitat.php|arkivdato=2007-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070517080141/http://www.bald-eagles.info/habitat.php|archivedate=2007-05-17}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.bald-eagles.info/habitat.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070517080141/http://www.bald-eagles.info/habitat.php |arkivdato=2007-05-17 }}</ref> == Disvastiĝo == [[Dosiero:Haliaeetus_leucocephalus.jpg|maldekstra|eta|200px]] La Blankkapa maraglo preferas [[biotopo]]jn ĉe marbordoj, riveroj, grandaj lagoj, oceanoj kaj aliaj grandaj korpoj de malferma akvo kun abundo de fiŝo. Studoj montris preferon por akvejoj kun cirkonferenco pli granda ol 11&nbsp;km, kaj lagoj kun areo pli granda ol 10&nbsp;km² estas taŭgaj por la reproduktado de la Blankkapaj maragloj.<ref name="Gov">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.fs.fed.us/database/feis/animals/bird/hale/all.html|titolo=Wildlife Species: ''Haliaeetus leucocephalus''|alirdato=2007-06-21|eldoninto=USDA Forest Service}}</ref> La Blankkapa maraglo postulas kreskintajn kaj maturajn arbojn de [[konifero]]j aŭ aliaj [[durligno]] por ripozo kaj nestadi. Selektataj arboj devas havi bonan videblon, malferman strukturon, kaj proksimecon al predoj, sed la alto aŭ specio de la arbo ne tiom gravas kiom la abundo de kompare grandaj arboj ĉirkaŭ la akvejo. Arbaroj uzataj por nestumado havu kovrokanopeon de ne pli ol 60 %, kaj de ne malpli ol 20 %, kaj estu tre proksime de akvo.<ref name="Gov"/> La Blankkapa maraglo estas tre sensiva al homa aktiveco, kaj troviĝas plej komune en areoj for de homa ĝenado. Ili elektas lokojn je pli da 1.2&nbsp;km for el malalta denseco de homa ĝenado kaj je pli da 1.8&nbsp;km for el meza al alta denseco de homa ĝenado.<ref name="Gov"/> Foje Blankkapaj maragloj kuraĝas en grandajn estuarojn aŭ izolajn kampojn en grandaj urboj, kiaj en la insulo Hardtack en la Rivero Willamette en [[Portlando (Oregono)|Portlando]], [[Oregono]].<ref>{{Cite web|url=http://www.willamette-riverkeeper.org/documents/RossIslandFactSheet.pdf|title=Ross Island FAQ|year=2009|work=Willamette Riverkeeper website|publisher=Willamette Riverkeeper|accessdate=2009-11-07|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-06-20|arkivurl=https://www.webcitation.org/6Q2flKwMH?url=http://www.willamette-riverkeeper.org/documents/RossIslandFactSheet.pdf|arkivdato=2014-06-03}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.willamette-riverkeeper.org/documents/RossIslandFactSheet.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150718121125/http://www.willamette-riverkeeper.org/documents/RossIslandFactSheet.pdf |arkivdato=2015-07-18 }}</ref> Spite tiun sensivecon, familio de Blankkapaj maragloj ĵus moviĝis al kvartalo [[Harlemo (Novjorko)|Harlemo]] de [[Manhatano]] en [[Novjorko]].<ref>{{Cite web |last=Carlson |first=Jen |url=http://gothamist.com/2010/02/05/bald_eagle_1.php |title=Bald Eagle Spotted Near Fairway |publisher=Gothamist |date=2010-02-05 |accessdate=2010-03-20 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100311002613/http://gothamist.com/2010/02/05/bald_eagle_1.php |arkivdato=2010-03-11 }}</ref> Tiu [[Nearktiso|nearktisa]] birdo vivas en tuta Nordameriko, pli precize en tuta kontinenta [[Usono]], plej granda parto de [[Kanado]] (ĉefe sude) kaj [[Alasko]] kaj pli norda [[Meksiko]]. Ĝi estas la ununura maraglo [[endemismo|endemia]] de Nordameriko. Ĝi okupas variajn habitatojn el la bajuoj de [[Luiziano]] al la [[Sonora-Dezerto]] kaj la orientaj deciduaj arbaroj de [[Kebekio]] kaj [[Nov-Anglio]]; la nordaj birdoj estas [[birdomigrado|migrantaj]], dum sudaj estas [[loĝantaj birdoj]], restantaj en sia reprodukta teritorio la tutan jaron. Je minimuma populacio, en la [[1950-aj jaroj]], ĝi estis ege limigita al [[Alasko]], la [[Aleutoj]], norda kaj orienta Kanado, kaj [[Florido]].<ref name="Bull87">{{Citaĵo el libro|titolo=Audubon Society Field Guide to North American Birds: Eastern Region|aŭtoro=Bull J, Farrand, J Jr|jaro=1987|loko=Nov-Jorko|eldoninto=Alfred A. Knopf|ISBN=0-394-41405-5|paĝoj=468–9}}</ref> La plej granda birdaro nun vivas en [[Alasko]] (duono de la monda loĝantaro, ĉ. 100.000), la dua plej granda en Florido (70 % ĉe rivero St. Johns). Ties loĝantaro estis grave endanĝerigita meze de 20a jarcento pro terura uzo de insekticido [[DDT]] -nune malpermesita-; feliĉe lastatempe la nombro plinormaliĝis kaj la specio estas forironta la liston de endanĝerigitaj specioj. En 2006 oni bredis unuan Blankkapan maraglon ekster Ameriko, nome en bestoĝardeno de germana urbo [[Magdeburgo]]. Iam oni trovis vagantan ekzempleron en Nacia Parko de [[Irlando]]: tre verŝajne ĝi estis forpelita de ŝtormo tra la Oceano Atlantiko kaj atingis tiun insulon. Ĝi aperis kiel [[vaganteco (biologio)|vaganta]] fakte dufoje en [[Irlando]]; junulo estis mortpafita kontraŭleĝe en [[Fermanagh]] la [[11an de januaro]] [[1973]] (misidentigita dekomence kiel Blankvosta maraglo), kaj tiu menciita lacega junulo estis kaptita en la [[Graflando Kerry|Kerry]] la [[15an de novembro]] de [[1987]].<ref name="BOU">{{Cite web|url=http://www.bou.org.uk/recrep25.html|author=British Ornithologists' Union Records Committee|title=25th Report (October 1998)|publisher=British Ornithologists Union|accessdate=2007-08-19|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-06-20|arkivurl=https://web.archive.org/web/20120304125929/http://www.bou.org.uk/recrep25.html|arkivdato=2012-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120304125929/http://www.bou.org.uk/recrep25.html|archivedate=2012-03-04}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.bou.org.uk/recrep25.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120304125929/http://www.bou.org.uk/recrep25.html |arkivdato=2012-03-04 }}</ref> La Blankkapaj maragloj kuniĝas en kelkaj lokoj vintre. El novembro al februaro, unu al du mil birdoj vintras en [[Squamish (Brita Kolumbio)]], ĉirkaŭ duonvoje inter [[Vankuvero]] kaj [[Whistler (Brita Kolumbio)|Whistler]]. La birdoj unue kuniĝas ĉe la riveroj [[Rivero Squamish|Squamish]] kaj [[Rivero Cheakamus|Cheakamus]], allogitaj de la [[salmo]]j abundaj en la areo.<ref>{{Cite web|url=http://www.baldeagleinfo.com/eagle/eagle1.html|author=Hope Rutledge|title=Where to View Bald Eagles|accessdate=2007-08-20|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-06-20|arkivurl=https://web.archive.org/web/20201111205752/https://www.baldeagleinfo.com/eagle/eagle1.html|arkivdato=2020-11-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201111205752/https://www.baldeagleinfo.com/eagle/eagle1.html|archivedate=2020-11-11}} {{Citaĵo el la reto |url=https://www.baldeagleinfo.com/eagle/eagle1.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-12-29 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20201111205752/https://www.baldeagleinfo.com/eagle/eagle1.html |arkivdato=2020-11-11 }}</ref> == Kutimoj == Ili longedaŭre vivas; estas informoj pri birdoj kiuj vivis ĝis 60 jaroj en kaptovivo. Blankkapa maraglo kutime trumpetas kaj grakas laŭte. Tamen televide tre ofte oni montras alian birdokrion nome de [[Ruĝavosta buteo]], ''Buteo ventralis'', kaj tiele estas konata de multaj usonanoj. [[Dosiero:DollywoodBaldEagle.jpg|dekstra|eta|Blankkapa maraglo ĉe Rezervejo Aglomonto de temoparko en [[Dollywood]].]] La Blankkapa maraglo estas povega fluganto, kaj ŝvebas sur [[termiko|varmaj konvektofluoj]]. Ĝi atingas rapidojn de 56 – 70&nbsp;km/h dum glitado kaj flugilfrapado, kaj ĉirkaŭ 48&nbsp;km/h dum fiŝoportado.<ref name="Terres"/> Ties plonĝorapido estas inter 120 – 160&nbsp;km/h, kvankam ĝi apenaŭ plonĝas vertikale.<ref>{{Cite web |url=http://www.eagles.org/moreabout.html |title=Bald Eagle Facts and Information |publisher=Eagles.org |date=2007-06-28 |accessdate=2009-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080730055210/http://www.eagles.org/moreabout.html |archivedate=2008-07-30 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080730055210/http://www.eagles.org/moreabout.html |arkivdato=2008-07-30 }}{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071206030939/http://www.eagles.org/moreabout.html |date=2007-12-06 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.eagles.org/moreabout.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080730055210/http://www.eagles.org/moreabout.html |arkivdato=2008-07-30 }}</ref> Ĝi estas parte migranta, depende de la loko. Se ties teritorio havas aliron al malferma akvo, ĝi restas tie la tutan jaron, sed se la akvejo frostas dumvintre, tio malebligas akiri manĝon kaj ĝi migras suden aŭ al la marbordo. La Blankkapa maraglo selektas migrovojojn kiuj ĝuas avantaĝon de [[termiko]], ascendoj kaj manĝoresursoj. Dum migrado, ĝi povas ascendi en termika aerfluo kaj poste glitadi suben, aŭ povas ascendi en subigoj kreataj de la vento kontraŭ klifo aŭ alia tereno. Migrado ĝenerale okazas dumtage, kiam la termiko estas produktata de la suno.<ref name="ADW"/> == Nutrado == La Blankkapa maraglo nutras sin ĉefe per [[fiŝoj]] (ĉefe [[truto]]j kaj [[salmo]]j)<ref name="Alaska">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.adfg.state.ak.us/pubs/notebook/bird/eagles.php|titolo=Bald Eagle|alirdato=2007-08-15|familia nomo=Daum|persona nomo=David W.|eldoninto=Alaska Department of Fish & Game}}</ref> kaj akvobirdoj. Ĝi nur malofte kaptas mamulojn. Sed ties dieto estas diversa (oportunema) kaj inkludas [[kadavraĵo]]jn (ĝis grando de [[baleno]], sed prefere de hufuloj kaj grandaj fiŝoj) en kelkaj lokoj kaj ĉefe vintre, [[fiŝoj]]n, etajn [[birdoj]]n, [[ronĝuloj]]n, kaj eĉ foje forrabitan manĝaĵon aŭ rubaĵon el kampadejoj. Mamulaj predoj inkludas [[kuniklo]]jn, [[leporo]]jn, [[lavurso]]jn, [[ondatro]]jn, [[kastoro]]jn, kaj [[cervo|cervidojn]]. Preferataj birdopredoj inkludas [[grebo]]jn, [[aŭkedoj]]n, [[anaso]]jn, [[mevo]]jn, [[fuliko]]jn, [[ardeo]]jn kaj [[ansero]]jn. Plej parto de vivaj predoj estas iom pli malgrandaj ol la maraglo, sed ankaŭ estas registritaj atakoj al pli grandaj birdoj kiaj [[cigno]]j. [[Reptilio]]j, [[amfibio]]j kaj [[krustulo]]j (ĉefe [[krabo]]j) estas predataj kiam disponeblas. [[Dosiero:Bald eagle fish.jpg|eta|maldekstra|Kun freŝe kaptata fiŝo.]] Tiu maraglo predas fiŝojn per superflugo de akva surfaco kaj subita preno de la fiŝo el akvo per ĝiaj krifoj. Ĝi manĝas la fiŝon prenante ĝin per unu krifo kaj disŝirante la fiŝon per la alia. Ili havas en ties piedfingroj strukturojn science nomitaj spirikuloj kiuj permesas ilin akurate kapti fiŝojn. Ankaŭ [[Fiŝaglo]] ĝuas tiun adapton.<ref name="Terres2">{{Citaĵo el libro|titolo=The Audubon Society Encyclopedia of North American Birds|familia nomo=Terres|persona nomo=J. K.|jaro=1980|loko=Nov-Jorko, NY|eldoninto=Knopf|ISBN=0-394-46651-9|paĝoj=644–646}}</ref> La Blankkapa maraglo havas povegajn kalkanumojn kaj estis konstatita flugante kun 15funta ido de [[Hemiona cervo]].<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.seaworld.org/animal-info/info-books/raptors/diet.htm|titolo=Birds of prey&nbsp;— Diet & Eating Habits|alirdato=2009-03-03|eldoninto=Seaworld.org}}</ref> Oni ĉirkaŭkalkulis ke la kroĉokapta povo (funtoj por kvadrata colo) de la Blankkapa maraglo estas dekoble pli granda ol tiu de homo.<ref>http://www.hawkquest.org/TA/XL/Gripping.pdf</ref> Foje la fiŝo povas esti tro peza kaj la maraglo ne kapablas lerte forflugi kun ĝi kaj povas fali enakve. Tiam ĝi povas fornaĝi al sekurloko aŭ droni aŭ mortiĝi pro [[hipotermio]]. Dum konkurenco por manĝo, tiuj maragloj kutime hegemonias super aliaj fiŝomanĝantoj kaj kadavromanĝantoj, agrese forpelante [[mamulo]]jn kiaj [[kojoto]]j kaj [[vulpo]]j kaj birdoj kiaj [[korvedo]]j, [[mevo]]j, [[vulturo]]j kaj aliaj [[rabobirdo]]j. La Blankkapaj maragloj povas esti forpelataj de la propra specio aŭ de la [[Reĝa aglo]]. Neniu el ambaŭ specioj estas konata kiel dominanta, kaj la rezulto dependos el la individua animalo. Foje la Blankkapaj maragloj ŝtelas fiŝojn kaj aliajn predojn el pli malgrandaj rabobirdoj, kiaj la [[Fiŝaglo]], praktiko konata kiel [[kleptoparazitado]].<ref>{{Cite journal|last=Jorde|first=D.G.|authorlink=|title=Kleptoparasitism by Bald Eagles wintering in South-Central Nebraska|journal=Journal of Field Ornithology|volume=59|issue=2|pages=183–188|year=1998|url=http://elibrary.unm.edu/sora/JFO/v059n02/p0183-p0188.pdf|format=PDF|doi=|id=|accessdate=2007-08-21|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-06-21|arkivurl=https://web.archive.org/web/20070810182534/http://elibrary.unm.edu/sora/JFO/v059n02/p0183-p0188.pdf|arkivdato=2007-08-10}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070810182534/http://elibrary.unm.edu/sora/JFO/v059n02/p0183-p0188.pdf |date=2007-08-10 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://elibrary.unm.edu/sora/JFO/v059n02/p0183-p0188.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-21 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070810182534/http://elibrary.unm.edu/sora/JFO/v059n02/p0183-p0188.pdf |arkivdato=2007-08-10 }}</ref> Sanaj plenkreskuloj de Blankkapa maraglo ne estas predataj en naturo kaj tiele estas konsiderataj pintopredantoj.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-bald_eagle.html|titolo=San Diego Zoo's Animal Bytes: Bald Eagle|alirdato=2009-03-03|eldoninto=Sandiegozoo.org}}</ref> Unukaze plenkreska maraglo priserĉante neston de [[Migra falko]] por eventuala predo suferis batalon kaj atakon de plonganta falka patro kaj kiel rezulto la maraglo mortiĝis pro tio post kelkaj tagoj.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://bna.birds.cornell.edu/bna/species/660/articles/behavior|titolo=Cornell University|alirdato=2010-03-20|eldoninto=Bna.birds.cornell.edu}}</ref> == Reproduktado == [[Dosiero:Dan Pancamo Baytown Bald Eagles Fall 2010-1.jpg|eta|Pariĝantaj Blankkapaj maragloj]] [[Dosiero:Haliaeetus leucocephalus MHNT.ZOO.2010.11.96.5.jpg|eta| ''Haliaeetus leucocephalus'' - [[MHNT]]]] Blankkapaj maragloj estas sekse maturaj je 4 aŭ 5 jaroj de aĝo. Kiam ili estas sufiĉe aĝaj por reproduktiĝi, ili ofte revenas al la areo kie ili naskiĝis. Oni supozas, ke la Blankkapa maraglo pariĝas porvive. Tamen, se unu membro de paro mortiĝas aŭ malaperas, la alia elektas novan partneron. Ankaŭ la membroj de paro kiu ripete malsukcesis en reproduktaj klopodoj povas disiĝi kaj serĉi novajn partnerojn.<ref name="Hinterland">{{cite web | title =Bald Eagle | author =R.F. Stocek | publisher =Canadian Wildlife Service | url =http://www.hww.ca/hww2.asp?id=27 | accessdate =2007-08-19 | titolo =Arkivita kopio | alirdato =2011-06-21 | arkivurl =https://web.archive.org/web/20070703042651/http://www.hww.ca/hww2.asp?id=27 | arkivdato =2007-07-03 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20070703042651/http://www.hww.ca/hww2.asp?id=27 | archivedate =2007-07-03 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.hww.ca/hww2.asp?id=27 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-21 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070703042651/http://www.hww.ca/hww2.asp?id=27 |arkivdato=2007-07-03 }}</ref> La pariĝado de la Blankkapa maraglo postulas prilaboratajn alvokojn kaj flugajn memmontradojn. La flugo inkludas turnojn, persekutojn kaj ruladon, dum kiuj ili flugas alte, kaptas fingrojn kaj libere falas, separiĝante ĝuste antaŭ frapi la grundon.<ref>{{cite web|url=http://www.michigan.gov/dnr/0,1607,7-153-10370_12145_12202-32581--,00.html|publisher=Michigan Department of Natural Resources|title=Bald Eagle (Haliaeetus leucocephalus)|accessdate=2007-04-24|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-06-21|arkivurl=https://www.webcitation.org/6Rsa1mVXY?url=http://www.michigan.gov/dnr/0,1607,7-153-10370_12145_12202-32581--,00.html|arkivdato=2014-08-16}}</ref> Ili konstruas grandajn nestojn (la plej granda inter nordamerikaj birdoj) el bastonetoj en altaj arboj. La paro unuigita dumvive aldonas novajn bastonetojn ĉiujare. Post kelkaj jaroj la nesto povas esti ĝis 4 m profunde, 2,5 larĝa kaj pezi ĝis 450&nbsp;kg aŭ eĉ 1 tunon;<ref name=hbw/> unu nesto troviĝis en Florido 6.1 m profunda, 2.9 m larĝa kaj 2,7 tunojn peza.<ref>{{cite web |author=Erickson, L. |year=2007 |publisher=Journey North |url=http://www.learner.org/jnorth/tm/eagle/NestAbout1.html |title=Bald Eagle, About Bald Eagle Nests |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-21 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120830211627/http://www.learner.org/jnorth/tm/eagle/NestAbout1.html |arkivdato=2012-08-30 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.learner.org/jnorth/tm/eagle/NestAbout1.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-21 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120830211627/http://www.learner.org/jnorth/tm/eagle/NestAbout1.html |arkivdato=2012-08-30 }}</ref> Tiu nesto havas rekordon kiel la plej granda arbonesto konata.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.trails.com/arts/amazing-bird-records.aspx |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-21 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170620215454/http://www.trails.com/arts/amazing-bird-records.aspx |arkivdato=2017-06-20 }}</ref> La nesto estas konstruita sur branĉoj, kutime en grandaj arboj ĉe akvo. Ĉe senarbaj areoj kaj herbejoj la Blankkapa maraglo povas nesti surgrunde. [[Dosiero:Fledging Bald Eagle.jpg|eta|Junulo.]] En ĝi la ino demetas 1-3 ovojn - plej ofte 2 - kaj unu el ambaŭ gepatroj [[Kovado|kovas]] ilin laŭvice -la alia alportas manĝaĵon aŭ nestomaterialon- dum 33 ĝis 36 tagoj. La ovoj averaĝas 73&nbsp;mm longe kaj havas larĝon de 55&nbsp;mm.<ref name="Terres">{{Citaĵo el libro|titolo=The Audubon Society Encyclopedia of North American Birds|familia nomo=Terres|persona nomo=John K.|aŭtoroligilo=John Kenneth Terres|jaro=1980|loko=Nov-Jorko, NY|eldoninto=Knopf|ISBN=0-394-46651-9|paĝo=477}}</ref> La idoj -preskaŭ neniam 3 kaj tiukaze la tria estas forportita de konservistoj por enkonduki la specion en lokoj kie malaperis- forlasas la neston post 10-11 semajnoj. Ili estas sociaj -pli sociaj ol aliaj rabobirdoj-: kiam junuloj maturiĝas (je 4 aŭ 5 jaroj) revenas al sia reproduktejo kaj kiam maturuloj serĉas nestolokon ili preferas lokojn kie estas aliaj Blankkapaj maragloj. == Rilatoj kun homoj == === Populaci-malpliiĝo kaj rekupero === Iam komuna vidaĵo en multo de la kontinento, la Blankkapa maraglo ege suferis meze de la 20a jarcento pro vario de faktoroj, inter kiuj maldikiĝo de ovoŝeloj atribuata al uzado de la pesticido [[DDT]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Birds of Prey: Their biology and ecology|familia nomo=Brown|persona nomo=Leslie|jaro=1976|eldoninto=Hamlyn|ISBN=0-600-31306-9|paĝo=226}}</ref> La Blankkapaj maragloj, kiel multaj rabobirdoj, suferis ĉefe pro DDT pro biograndigado. DDT mem ne estis mortiga al plenkreskuloj, sed ĝi tuŝis la birdan metabolismon por [[kalcio]], kio faris la birdon ĉu nefekundan aŭ nekapablan demeti sanajn ovojn. La maraglinoj demetis ovojn kiuj estis tro rompemaj por elteni la pezon de kovanta plenkreskulo, malebligante la eloviĝon.<ref name="Bull87"/> Oni ĉirkaŭkalkulas, ke komence de la [[18a jarcento]], la populacio de Blankkapa maraglo estis de 300,000–500,000,<ref>{{cite web | title=Bald Eagle Facts and Information | publisher=American eagle foundation | url=http://www.eagles.org/moreabout.html | accessdate=2008-01-03 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20071206030939/http://www.eagles.org/moreabout.html | archivedate=2007-12-06 | titolo=Arkivita kopio | alirdato=2011-06-20 | arkivurl=https://web.archive.org/web/20080730055210/http://www.eagles.org/moreabout.html | arkivdato=2008-07-30 }}{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071206030939/http://www.eagles.org/moreabout.html |date=2007-12-06 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.eagles.org/moreabout.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080730055210/http://www.eagles.org/moreabout.html |arkivdato=2008-07-30 }}</ref> sed ĉirkaŭ la [[1950-aj jaroj]] estis nur 412 nestoparoj en la 48 [[Apudaj Usonaj Ŝtatoj|apudaj subŝtatoj]] de Usono. Aliaj faktoroj ĉe la populacimalpliigo de Blankkapa maraglo estis pliiganta perdo de taŭga habitato, same kiel kontraŭleĝa pafado, kiu estis priskribita kiel "la ĉefa kaŭzo de rekta mortigo kaj ĉe plenkreskuloj kaj ĉe nematuruloj de Blankkapaj maragloj," laŭ informo de 1978 en la ''Endangered Species Technical Bulletin''. En [[1984]], la ''National Wildlife Federation'' listigis ĉasadon, elektrokutadon kontraŭ energiaj linioj, kaj kolizioj dumfluge kiel ĉefaj kaŭzoj de maraglaj mortigoj. La populacioj de Blankkapaj maragloj estis negative tuŝataj ankaŭ de poluado pro [[nafto]], [[plumbo]] kaj [[hidrargo]], kaj pro entrudado de homoj kaj de predantoj.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,202447,00.html|titolo=Bald Eagle|alirdato=2008-01-03|familia nomo=Milloy|persona nomo=Steven|dato=2006-07-06|eldoninto=Fox News}}</ref> La specio estis protektata en Usono kaj en Kanado jam de la [[Traktato de Migrantaj Birdoj de 1918|Migrobirda Traktato]], poste etendata al la tuta Nordameriko. La ''1940 Bald Eagle Protection Act'' de Usono, kiu protektis la Blankkapajn maraglojn kaj la specion de la [[Reĝa aglo]], malpermesis komercajn kaptadon kaj mortigadon de la birdoj. La Blankkapa maraglo estis deklarita endanĝerata specio en Usono en 1967, kaj korektojn al leĝo de 1940 faritaj inter 1962 kaj 1972 plue limigis la komercajn uzadojn kaj pliigis la monpunojn al kontraŭantoj. Ankaŭ en 1972, DDT estis malpermesata en Usono.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://www.epa.gov/history/topics/ddt/01.htm|titolo=DDT Ban Takes Effect|alirdato=2007-08-22|familia nomo=EPA press release|dato=1972-12-31|eldoninto=United States Environmental Protection Agency}}</ref> DDT estis komplete malpermesata en Kanado en 1989, kvankam ties uzado estis jam ege limigita el finaj 1970-aj jaroj.<ref>{{cite news | last =Barrera, Jorge | title =Agent Orange has left deadly legacy Fight continues to ban pesticides and herbicides across Canada | date =2005-07-04 | url =http://www.nben.ca/environews/media/mediaarchives/05/july/legacy.htm | accessdate =2007-08-22 | titolo =Arkivita kopio | alirdato =2011-06-22 | arkivurl =https://web.archive.org/web/20080124123943/http://www.nben.ca/environews/media/mediaarchives/05/july/legacy.htm | arkivdato =2008-01-24 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080124123943/http://www.nben.ca/environews/media/mediaarchives/05/july/legacy.htm |date=2008-01-24 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.nben.ca/environews/media/mediaarchives/05/july/legacy.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-22 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080124123943/http://www.nben.ca/environews/media/mediaarchives/05/july/legacy.htm |arkivdato=2008-01-24 }}</ref> [[Dosiero:Haliaeetus leucocephalus 38319.JPG|eta|maldekstre|Unujarulo]] Pro tiaj regularoj kaj malpermeso de DDT, la maragla populacio repliiĝis. La Blankkapa maraglo povas troviĝi en kreskantaj koncentroj tra Usono kaj Kanado, ĉefe ĉe grandaj akvejoj. Komence de la [[1980-aj jaroj]], la ĉirkaŭkalkulita totala populacio estis de 100,000 individuoj, kun 110,000–115,000 ĉirkaŭ 1992;<ref name=hbw/> la [[Usona ŝtato]] kun la plej grandaj populacioj de loĝantaj birdoj estas [[Alasko]], kun ĉirkaŭ 40,000–50,000, kaj la plej proksima alta populacio de la [[Provincoj kaj Teritorioj de Kanado|kanada provinco]] de [[Brita Kolumbio]] kun 20,000–30,000 en 1992.<ref name=hbw/> Ĝi estis oficiale forigita el la listo de la usona federa registaro de endanĝerataj specioj la 12an de julio de 1995, fare de la [[U.S. Fish & Wildlife Service]], kiam ĝi estis reklasita el "Endanĝerata" al "Minacata." La 6an de julio de 1999, estis starigata propono "Por forigi la Blankkapan maraglon en la apudaj 48 Ŝtatoj el la listo de Endanĝerata kaj Minacata Naturo." Ĝi estis ellistata la 28an de junio de 2007.<ref>{{cite web | title =Bald Eagle Soars Off Endangered Species List | publisher =U.S. Department of the Interior | date =2007-06-28 | url =http://www.doi.gov/news/07_News_Releases/070628.html | accessdate =2007-08-27 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20070713141429/http://www.doi.gov/news/07_News_Releases/070628.html | archivedate =2007-07-13 | titolo =Arkivita kopio | alirdato =2011-06-22 | arkivurl =https://web.archive.org/web/20070713141429/http://www.doi.gov/news/07_News_Releases/070628.html | arkivdato =2007-07-13 }}{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070713141429/http://www.doi.gov/news/07_News_Releases/070628.html |date=2007-07-13 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.doi.gov/news/07_News_Releases/070628.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-22 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070713141429/http://www.doi.gov/news/07_News_Releases/070628.html |arkivdato=2007-07-13 }}</ref> Ĝi estis klasita ankaŭ kiel de malalta risko aŭ kategorio [[Malplej Zorgiga]] en la [[IUCN Ruĝa Listo]].<ref>"IUCN"</ref> === En kaptiveco === [[Dosiero:Haliaeetus leucocephalus LC0195 edit 1.jpg|eta|Kapaj detaloj de Blankkapa maraglo.]] Oni postulas permesilojn por havi Blankkapan maraglon en kaptiveco en Usono. Permesiloj estas dekomence liveritaj al publikaj edukaj institucioj, kaj la maragloj kiuj estas montrataj estas porĉiame vunditaj individuoj kiuj ne povas esti liberigitaj al la naturon. Necesas por la kaptivaj maragloj taŭga kaĝaro kaj resursoj, same kiel laboristoj espertaj ĉe manipulado kaj zorgado de maragloj. La Blankkapa maraglo ne povas esti laŭleĝe tenata por [[falkado]] en Usono. Kiel regulo, la Blankkapa maraglo estas maltaŭga elekto por publikaj montradoj, ĉar estas timida, ema al tre alta streĉiĝo, kaj neantaŭvidebla nature. Ankaŭ indiĝenoj de amerikaj nacioj povas akiri permesilon "Native American Religious Use" por havi neliberigotajn maraglojn. Ili uzas ties nature plumoŝanĝitajn plumojn por religiaj kaj kulturaj ceremonioj. La Blankkapa maraglo povas esti longvivula en kaptiveco se bone zorgata, sed ne reproduktiĝas eĉ ĉe la plej bonaj kondiĉoj.<ref>{{Citaĵo el gazeto|url=http://archive.is/20121209181110/http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:XHsa26srbBgJ:elibrary.unm.edu/sora/Wilson/v087n01/p0045-p0053.pdf+bald+eagle+%2B+breeding+in+captivity&hl=en&ct=clnk&cd=1&gl=us|titolo=Breeding Bald Eagles in Captivity|alirdato=2007-08-19|familia nomo=Maestrelli|persona nomo=John R.|jaro=1975|monato=marto|gazeto=The Wilson Bulletin|volumo=87|numero=I}}</ref> En Kanado oni postulas permesilon por havi Blankkapan maraglon por [[falkado]].<ref>{{Cite journal|title=Fish and Wildlife Conservation Act, 1997|publisher=Ministry of Attorney General|url=http://www.search.e-laws.gov.on.ca/en/isysquery/ca733c6b-d473-44df-952a-203eb9829bcd/4/frame/?search=browseStatutes&context=|accessdate =2007-11-07}}</ref> === La nacia birdo de Usono === [[Dosiero:1938 airmail stamp C23.jpg|eta|150px|maldekstra|Usonaj aglo kaj blazono de aera poŝto en [[poŝtmarko]] de 1938]] La Blankkapa maraglo estas la nacia birdo de Usono. Ĝi aperas en plej parto de ties oficialaj sigeloj, inklude tiun de la [[Sigelo de la Prezidento de Usono]].<ref>4 U.S.C. § 41; [http://www.greatseal.com/symbols/eagle.html La Blankakapa maraglo en la Granda Sigelo].</ref> La kontinenta kongreso adoptis la nunan desegnon por la [[Granda Sigelo de Usono]] inklude Blankkapan maraglon kroĉokaptante 13 [[sago]]jn kaj 13-folian [[olivarba branĉo|olivarban branĉon]] per siaj ungoj la 20an de junio de 1782.<ref name="seal">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.ourdocuments.gov/doc.php?flash=true&doc=5|titolo=Original Design of the Great Seal of the United States (1782)|alirdato=2007-08-19|eldoninto=National Archives}}</ref><ref>La oficiala priskribo estis nur teksta; senbilda. [http://www.greatseal.com/symbols/blazon.html Teksto de la Akto].</ref> La fondintoj de Usono emis kompari sian novan respublikon kun la [[Romia Respubliko]], kie agla bildaro elstaris. Fakte kelkaj usonaj ŝtatoj jam antaŭe adoptis la birdon kiel simbolo; ekzemple [[Novjorkio]] en 1778. La maraglo venkis [[meleagro]]n, kiu same konkuris. [[Dosiero:Seal Of The President Of The United States Of America.svg|eta|dekstra|upright|[[Sigelo de la Prezidento de Usono]].]] [[Dosiero:Haliaeetus_leucocephalusPoing1.jpg|eta|maldekstra|Blankkapa maraglo]] [[Dosiero:US-GreatSeal-Obverse.svg|eta|dekstra|200px|[[Granda Sigelo de Usono]].]] La Blankkapa maraglo povas troviĝi kaj en naciaj sigeloj kaj dorse de kelkaj moneroj (inklude la dolarkvaronan moneron ĝis 1999), kun ties kapo orientata al la olivbranĉo. Inter 1916 kaj 1945, la [[Flago de la Prezidento de Usono|Prezidenta Flago]] montris maraglon orientita maldekstre (la dekstra de la vidanto), kio levis [[Urba legendo|urban legendon]] ke la sigelo estis ŝanĝita por havi la maraglon al la olivbranĉo dumpace, kaj al la sagoj dummilite.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.snopes.com/history/american/turnhead.htm|titolo=A Turn of the Head|alirdato=2007-08-19|aŭtoro=Mikkelson, Barbara & Mikkelson, David P|eldoninto=snopes.com}}</ref> Tamen la deklarigo de blazonbesto enhavas kuriozan anekdoton. En 1784, post la fino de la [[Revolucia Milito de Usono]], [[Benjamin Franklin]] skribis faman leteron al sia filino el [[Parizo]] kritikante la elekton kaj proponante [[meleagro]]n kiel alternativo: en tiu letero Franklin priskribas konduton de Blankkapa maraglo kiel tute nedeca besto, ĉar ĝi estas tro pigra por rekte ĉasi kaj atendas ĉeakve ke alia rabobirdo kia [[buteo]] kaptus fiŝon per propra peno kaj kiam tiu estas forportante la predon al ties idoj aŭ partnero, la Blankkapa maraglo persekutas ĝin kaj perforte forprenas ties predon. Krome ĝi estas malkuraĝa ĉar foje eĉ tre etaj birdoj povas malkuraĝigi kaj forpeli ilin. Tio estas malbona ekzemplo por homoj. Des pli bone stulta kaj vanta meleagro kiu almenaŭ atakas ruĝe vestitan soldaton kiu enirus en ties korto. Male al tiu populara legendo, ne estas pruvo, ke [[Benjamin Franklin]] subtenis la [[meleagro]]n kiel simbolo de Usono super la Blankkapa maraglo. En la menciita letero de 1784 el Parizo Franklin fakte kritikis la fondon de la [[Societo de la Cincinatuloj]], kaj neniam mencias la elekton de la Blankkapa maraglo por la [[Granda Sigelo de Usono]]. Franklin oponiĝis al la kreado de tiu Societo ĉar li rigardis ĝin, kun ties hereda membreco, kiel [[ordeno]] kiu estu malbonvena en la ĵus sendependa [[respubliko]]. La referenco al la du birdoj estus satira komparo inter la Societo de la Cincinatuloj kaj [[Cincinato]], el kiu la Societo estis nomata. Franklin rigardis la kreadon de la Societo kiel kontraŭa al la idealoj de Cincinato.<ref>{{Cite web |url=http://americanheraldry.org/pages/index.php?n=MMM.Turkey |title=American Heraldry Society &#124; MMM / The Arms of the United States: Benjamin Franklin and the Turkey |publisher=Americanheraldry.org |date=2007-05-18 |accessdate=2010-03-20 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-22 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140427082418/http://www.americanheraldry.org/pages/index.php?n=MMM.Turkey |arkivdato=2014-04-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140427082418/http://www.americanheraldry.org/pages/index.php?n=MMM.Turkey |archivedate=2014-04-27 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.americanheraldry.org/pages/index.php?n=MMM.Turkey |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-08-10 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140427082418/http://www.americanheraldry.org/pages/index.php?n=MMM.Turkey |arkivdato=2014-04-27 }}</ref> Ĉiukaze la Blankkapa maraglo restis blazonbildo de Usono ekzemple en poŝtmarkoj, bildoj kaj eĉ en moneroj. Multaj usonaj [[poŝtmarko]]j montras la Blankkapan maraglon kiel rimarkindan simbolon, kaj aliajn kiel temo de [[natura historio]] aŭ de [[konservado]]. === Rolo en amerikindiĝena kulturo === [[Dosiero:Haliaeetus leucocephalus2.jpg|eta|maldekstra|upright|Plenkreskulo surterigante sur sian [[nesto]]n.]] La Blankkapa maraglo estas sakrala birdo por kelkaj nordamerikaj kulturoj, kaj ties plumoj, kiel tiuj de la [[Reĝa aglo]], estas centraj al multaj religiaj kaj spiritaj kutimoj inter [[Indianoj]]. Agloj estas konsiderataj spiritaj mesaĝistoj inter dioj kaj homoj fare de kelkaj kulturoj.<ref name="Pequot">{{Cite web|url=http://www.pequotmuseum.org/Home/CrossPaths/CrossPathsSpring2003/TheSacredMessengers.htm|author=Julie Collier|title=The Sacred Messengers|publisher=Mashantucket Pequot Museum|accessdate=2007-05-20|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-06-24|arkivurl=https://web.archive.org/web/20130321233618/http://www.pequotmuseum.org/Home/CrossPaths/CrossPathsSpring2003/TheSacredMessengers.htm|arkivdato=2013-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130321233618/http://www.pequotmuseum.org/Home/CrossPaths/CrossPathsSpring2003/TheSacredMessengers.htm|archivedate=2013-03-21}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.pequotmuseum.org/Home/CrossPaths/CrossPathsSpring2003/TheSacredMessengers.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130321233618/http://www.pequotmuseum.org/Home/CrossPaths/CrossPathsSpring2003/TheSacredMessengers.htm |arkivdato=2013-03-21 }}</ref> Multaj indiĝenaj dancistoj uzas la maraglan ungon kiel parto de ties vestaĵaro. La maraglaj plumoj estas ofte uzataj en tradiciaj ceremonioj, ĉefe en la konstruado de ornamaro kaj kiel parto de ventumiloj, brusto- kaj kap-ornamoj. La [[Lakotoj]] ekzemple donas maraglan plumon kiel simbolo de honoro al persono kiu plenumas taskon. Modernepoke ĝi povas esti donata ĉe evento kia promocio en lernejo.<ref name="Melmer">{{cite news|last =Melmer|first =David|title =Bald eagles may come off threatened list|publisher =Indian Country Today|date =2007-06-11|url =http://www.indiancountry.com/content.cfm?id=1096415182|accessdate =2007-08-23|archiveurl =http://web.archive.org/web/20070924211819/http://indiancountry.com/content.cfm?id=1096415182|archivedate =24an de septembro, 2007|titolo =Arkivita kopio|alirdato =2011-06-24|arkivurl =https://web.archive.org/web/20070924211819/http://indiancountry.com/content.cfm?id=1096415182|arkivdato =2007-09-24}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070924211819/http://indiancountry.com/content.cfm?id=1096415182 |date=2007-09-24 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://indiancountry.com/content.cfm?id=1096415182 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070924211819/http://indiancountry.com/content.cfm?id=1096415182 |arkivdato=2007-09-24 }}</ref> La [[Paŭnioj]] konsideris maraglojn kiel simboloj de fekundeco ĉar ties nestoj estas konstruataj alte surgrunde ĉar ili fiere protektas siajn idojn. La [[Kvakiutlanoj]] disigis maraglan [[lanugo]]n por bonvenigi gravajn gastojn.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://www.washington.edu/uwpress/search/books/BROSUN.html|titolo=Sun Dogs and Eagle Down|alirdato=2007-08-23|familia nomo=Brown, Steven C; Averill, Lloyd J.|eldoninto=University of Washington Press}}</ref> La [[Ĉoktaoj]] klarigis, ke la Blankkapa maraglo, kiu havas rektan kontakton kun la supra mondo de la suno, estas simbolo de paco.<ref name=greg_obrien_eagle>{{Cite book|last=O'Brien|first=Greg|title=Choctaws in a Revolutionary Age, 1750-1830|publisher=University of Nebraska Press|chapter=Power Derived from the Outside World|page=58|isbn=0-8032-8622-8|year=2005|origyear=2002, 2005}}</ref> Dum [[Sundanco]] praktikata de multaj nacioj de [[Preriindianoj]], la maraglo estas reprezentata per kelkaj manieroj. La maragla nesto estas reprezentata per la forko de la konstruaĵo kie la danco okazas. Fajfo farata el osto de maraglo estas uzata dum la daŭro de la danco. Ankaŭ dum la danco, [[ŝamanismo|ŝamano]] povas mangesti per [[ventumilo]], kiu estas farata el maraglaj plumoj, al homoj kiuj serĉas esti sanigataj. La kuracista ŝamano tuŝas per la ventumilo la centran foston kaj poste la pacienton, por transmiti povon el la fosto al la paciento. La ventumilo poste estas direktita al la ĉielon, por ke la aglo povu kunporti la preĝojn pri la malsanulo al la Kreinto.<ref>{{cite news|last=Lawrence, Elizabeth Atwood|title=The Symbolic Role of Animals in the Plains Indian Sun Dance|publisher=University of Washington Press|url=http://www.psyeta.org/sa/sa1.1/lawrence.html|accessdate=2007-08-23|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070716065757/http://www.psyeta.org/sa/sa1.1/lawrence.html|archivedate=16an de julio, 2007|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-06-24|arkivurl=https://web.archive.org/web/20070716065757/http://www.psyeta.org/sa/sa1.1/lawrence.html|arkivdato=2007-07-16}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.psyeta.org/sa/sa1.1/lawrence.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-06-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070716065757/http://www.psyeta.org/sa/sa1.1/lawrence.html |arkivdato=2007-07-16 }}</ref> La nunaj leĝoj pri agloplumoj kondiĉas ke nur individuoj de certigileblaj indiĝenaj prauloj aliĝintaj en federe agnoskita nacio (tribo) estas laŭleĝe rajtigitaj akiri plumojn de Blankkapa maraglo aŭ de Reĝa aglo por religia aŭ spirita uzado. La konstitucieco de tiuj leĝoj estis pridiskutata de indiĝenaj grupoj sur bazo ke ĝi kontraŭas la regulon de la [[Unua Amendo al la Usona Konstitucio|Unua Amendo]] ĉar tuŝas la eblon praktiki sian religion libere.<ref>{{Cite journal|last=DeMeo|first=Antonia M.|title =Access to Eagles and Eagle Parts: Environmental Protection v. Native American Free Exercise of Religion|journal =Hastings Constitutional Law Quarterly|volume=22|issue=3|pages=771–813|year=1995|url=http://www.animallaw.info/articles/ar22hstclq771.htm|doi=|id=|accessdate=2007-08-22}}</ref><ref>{{cite news|last=Boradiansky|first=Tina S.|title=Conflicting Values: The Religious Killing of Federally Protected Wildlife|publisher=University of New Mexico School of Law|year=1990|url=http://www.animallaw.info/articles/arus30nrj709.htm|accessdate=2007-08-23}}</ref> == Bildgalerio == {{Bildgalerio |reĝimo=pakita|alto=150 |Dosiero:Bald Eagle Portrait.jpg | |Dosiero:Haliaeetus leucocephalus.jpg | |Dosiero:Eagle-moon-web-2.jpg | |Dosiero:Haliaeetus leucocephalus (aka).jpg | |Dosiero:Eagle and American Flag by Bubbels.jpg | |Dosiero:USQuarter1a.jpg | |Dosiero:2010-bald-eagle-with-fish.jpg | |Dosiero:Haliaeetus leucocephalus in flight over KSC.jpg | |Dosiero:Haliaeetus leucocephalus1.jpg | }} ==Referencoj== {{Referencoj|2}} ==Literaturo== === Pri naturprotektado === * {{Citaĵo el libro|titolo=Eagle's Plume: The Struggle to Preserve the Life and Haunts of America's Bald Eagle|familia nomo=Beans|persona nomo=Bruce E.|jaro=1996|loko=Nov-Jorko, NY|eldoninto=[[Scribner]]|ISBN=0-684-80696-7|OCLC=35029744}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Bald Eagle: Haunts and Habits of a Wilderness Monarch|familia nomo=Gerrard|persona nomo=Jonathan M.|kunaŭtoroj=Bortolotti, Gary R.|jaro=1988|loko=Washington, DC|eldoninto=Smithsonian Institution Press|ISBN=0-87474-451-2|OCLC=16801779}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The American Eagle|familia nomo=Isaacson|persona nomo=Philip M.|jaro=1975|eldono=1|loko=Boston, MA|eldoninto=New York Graphic Society|ISBN=0-8212-0612-5|OCLC=1366058}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Wildlife and Recreationists: Coexistence through Management and Research|familia nomo=Knight|persona nomo=Richard L.|kunaŭtoroj=Gutzwiller, Kevin J.|jaro=1995|loko=Washington, DC|eldoninto=Island Press|ISBN=1-55963-257-7|OCLC=30893485}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Autumn of the Eagle|familia nomo=Laycock|persona nomo=George|jaro=1973|loko=New York. NY|eldoninto=Scribner|ISBN=0-684-13413-6|OCLC=754345}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Acting for Endangered Species: The Statutory Ark|familia nomo=Petersen|persona nomo=Shannon|jaro=2002|loko=Lawrence, KS|eldoninto=University Press of Kansas|ISBN=0-7006-1172-X|OCLC=48477567}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Wintering of the Migrant Bald Eagle in the Lower 48 States|familia nomo=Spencer|persona nomo=Donald A.|jaro=1976|loko=Washington, DC|eldoninto=National Agricultural Chemicals Association|OCLC=2985418}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Bald Eagle|familia nomo=Stalmaster|persona nomo=Mark V.|jaro=1987|loko=Nov-Jorko, NY|eldoninto=Universe Books|ISBN=0-87663-491-9|OCLC=15014825}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Endangered Birds: Management Techniques for Preserving Threatened Species|familia nomo=Temple|persona nomo=Stanley A.|jaro=1978|loko=Madison, WI|eldoninto=University of Wisconsin Press|ISBN=0-299-07520-6|OCLC=3750666}} === Pri la naturvivo === * Amadon, D. 1983. The Bald Eagle and its relatives. pp.&nbsp;1–4 in Biology and management of Bald Eagles and Osprey (D.M. Bird, et.). Harpell Press, Ste. Anne de Bellevue, Quebec. * Buehler, D. A. 2000. Bald Eagle (Haliaeetus leucocephalus). In The Birds of North America, No. 506 (A. Poole and F. Gill, eds.). The Birds of North America, Inc., Philadelphia, PA * Fraser, J. D., L. D. Frenzel, and J. E. Mathisen. 1985. The impact of human disturbance on breeding bald eagles in north-central Minnesota. J. Wildlife Management 49:585-592. * Gerrard, J.M., A.R. Harmata, and P.N. Gerrard. 1992b. Home range and activity of a pair of Bald Eagles breeding in northern Saskatchewan. J. Raptor Res. 26:229-234. * Hodges, J.I., and F.C. Robards. 1982. Observations of 3.850 Bald Eagle nests in southeast Alaska. pp.&nbsp;37–46 in A symposium and workshop on raptor management and biology in Alaska and western Canada (W.N. Ladd and P.F. * Schempt, eds. U.S. Fish and Wildl. Serv., Anchorage, AK.) * Hodges, J.I., E.L. Boeker, and A.J. Hansen. 1987. Movements of radio-tagged Bald Eagles, Haliaeetus leucocephalus, in and from southwestern Alaska, Can. Field Nat. 101:136-140. * Mahaffy, M.S. and L. D. Frenzel. 1987. Elicited territorial responses of northern Bald Eagles near active nests. J. Wildl. Manage. 51:551-554. * Martin, T E. 1987. Food as a limit on breeding birds: a life-history perspective. Annu. Rev. Ecol. Syst. 18:453-487. * McClelland BR, McClelland PT, Yates RE, Caton EL, McFadzen ME, 1996. Fledging and migration of juvenile Bald Eagles from Glacier National Park, Montana. J. Raptor Research 30, 79-89. * Palmer, R. S., editor. 1988. Handbook of North American birds. Vol. 4. [Diurnal raptors, part 1]. Yale University Press, New Haven, CT. vii + 433 pp. * Schempf, P. 1997. Bald eagle longevity record from southeastern Alaska. Journal of Field Ornithology 68 * Stalmaster, M.V. 1987. The Bald Eagle. Universe Books, New York. * Watson, J.W. 1993. Responses of nesting Bald Eagles to helicopter surveys. Wildl. Soc. Bull. 21:171-178. === Identigilo === * Grant, Peter J. (1988) The Co. Kerry Bald Eagle ''Twitching'' 1(12): 379-80 - priskribas plumardiferencojn inter Blankkapa maraglo kaj Blankvosta maraglo ĉe junuloj == Vidu ankaŭ == * [[Pacifikaj moderaj pluvarbaroj]] * [[Listo de naciaj birdoj]] * [[Usona Oraglo]] * [[Usona dudekdolara ormonero de 1933]] == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Haliaeetus leucocephalus}} * [http://www.weisskopfseeadler.de/ www.weisskopfseeadler.de/germane ] * [http://www.hickerphoto.com/eagle-pictures-cat.htm fotoj pri Blankkapa ] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110925214310/http://www.hickerphoto.com/eagle-pictures-cat.htm |date=2011-09-25 }} * [http://www.nationaleaglecenter.org The National Eagle Center] * [http://www.baldeagles.org American Bald Eagle Foundation] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230822151442/http://www.baldeagles.org/ |date=2023-08-22 }} * [http://baldeagleinfo.com American Bald Eagle Information] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090116140704/http://www.baldeagleinfo.com/ |date=2009-01-16 }} * [http://www.flmnh.ufl.edu/wwwsounds/birds/hardy3sh.wav Blankkapa maraglo, Birdosonoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121009142127/http://www.flmnh.ufl.edu/wwwsounds/birds/hardy3sh.wav |date=2012-10-09 }} * [http://sdakotabirds.com/species/bald_eagle_info.htm Blankkapa maraglo, Informaro kaj fotoj] * [http://www.ventanaws.org/species_eagles/ Ventana Wildlife Society] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110725204605/http://www.ventanaws.org/species_eagles/ |date=2011-07-25 }} === Videoligoj === * [http://ibc.lynxeds.com/species/bald-eagle-haliaeetus-leucocephalus Video de Blankkapaj maragloj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160322111034/http://ibc.lynxeds.com/species/bald-eagle-haliaeetus-leucocephalus |date=2016-03-22 }} ĉe Internet Bird Collection * [http://www.flickr.com/groups/birdguide/pool/tags/Haliaeetus%20leucocephalus Fotaro ĉe Flickr] * [http://www.baldeagleinfo.com/eagle/eagle12.html 100+ Blankkapaj maragloj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171123065447/http://www.baldeagleinfo.com/eagle/eagle12.html |date=2017-11-23 }} {{Leginda|2022|10|26}} {{Portalo Birdoj}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Blazonoj|Aglo]] [[Kategorio:Akcipitroformaj]] [[Kategorio:Akcipitredoj]] [[Kategorio:Birdoj de Ameriko]] [[Kategorio:Nearktisa faŭno]] [[Kategorio:Birdoj de Kanado]] [[Kategorio:Birdoj de Usono]] eewk5mouvjyg955bi7lfyip3ppbiqje 0 57409 9368812 8764235 2026-05-08T11:30:34Z Sj1mor 12103 9368812 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} '''Bardo Thodol''' ({{lang-bo|བར་དོ་ཐོས་གྲོལ|t=''bar do thös grol''}}, laŭvorte "liberigo per aŭdado en la intera statuso"), kelkfoje tradukanta ''La Tibeta Libro de Morto'' estas entombiga teksto de Tibeto kiu priskribas la spertojn de konscio en la tempo nomiĝanta ''bardo'' inter morto kaj renaskiĝado. La lamaoj recitas ĝin supre mortanta aŭ mortinta persono, aŭ por monerfiguro. Tio estas grava en la [[Tibeta budhismo]]. == Vidu ankaŭ == * [[Tibeto]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * http://dent.ii.fmph.uniba.sk/~filit/fd/tibetska_kniha_mrtvych_1991_l145.html <!-- _FILIT_ --> * http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2005/11/06/botibet.xml&sSheet=/arts/2005/11/06/botop.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080517015327/http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=%2Farts%2F2005%2F11%2F06%2Fbotibet.xml&sSheet=%2Farts%2F2005%2F11%2F06%2Fbotop.html |date=2008-05-17 }} <!-- Historia artikolo --> * http://www.near-death.com/experiences/buddhism01.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060322114435/http://near-death.com/experiences/buddhism01.html |date=2006-03-22 }} <!-- Priskribo de la vojaĝi --> * http://www.lib.virginia.edu/small/exhibits/dead/otherworld.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060620062027/http://www.lib.virginia.edu/small/exhibits/dead/otherworld.html |date=2006-06-20 }} <!-- _Exposition_ _virtuelle_ _sur_ _les_ _livres_ _des_ _morts_ _au_ Tibeto --> {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Budhismo]] bl18aq9vdjbxqy4x50en3cm111dxiey 0 61408 9368415 8778029 2026-05-07T20:49:48Z Stefangrotz 91903 purigado 9368415 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=Provinco |lando = Peruo |mapo=Location of the province Virú in La Libertad.PNG |mapo priskribo= |regiono-ISO = PE |mapo1 lokumilo = iso |mapligilo = jes |zomo = 8 |areo_kodo = |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto }} '''Provinco Viruo''' estas provinco de [[La Libertad (Peruo)]] en [[Sudameriko]]. * Fondas: Januaro, 5 de 1995 * Metropolo: Viru * Supraĵo: 3214.54 Km2. * Loĝantaro: 45.266 == Distriktoj == * Viru * Chao * Guadalupito == Turismo == * Chavimochic Projekto * Guañape Insulo * Urbo {{Projektoj}} [[Kategorio:Provincoj de Peruo|Viruo]] myhm6qcx8n95jrzi8zd7nhbvh9v9ftg 0 62043 9368279 9014267 2026-05-07T14:39:52Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368279 wikitext text/x-wiki {{Informkesto konstruaĵo |regiono-ISO=CZ-PR |tersituo=Centra Prago/Prago |zomo=15 }} [[Dosiero:Černý, Věnceslav - Mistr Jan Hus káže v kapli Betlémské.jpg|eta|upright|Johano Hus predikanta en la kapelo]] '''La Betlehema Kapelo''' ({{lang-cs|Betlémská kaple}}) estas eksa kristana preĝejo en la [[Malnova Urbo]] de [[Prago]], konsekrita al la [[Masakro de la Senpekuloj|betleĥemaj Senpekuloj]], menciinda turisma vidindaĵo el la [[Husanoj|husana]] epoko. Ekde [[1962]] ĝi havas statuson de Nacia kultura memorindaĵo de Ĉeĥio. Starigita en [[1391]] de la pragaj urbanoj – komercisto kaj urbestrano Kříž kaj la reĝa kortegano Johano de Mühlheim, ne por okazigado de mesoj, sed pure por celo de predikado en la gepatra lingvo [[ĉeĥa]]. Tiel ĝi fakte fariĝis la unua predika templo en [[Eŭropo]]. En [[1402]]–[[1413]] predikis tie la idea preparinto de la husana revolucio, magistro [[Johano Hus]], tiama rektoro de la praga universitato. La kapelo estis detruita en la jaro [[1786]], sed la eksteraj muroj restis konservitaj en la surloke starigitaj domoj. Pro sia historia signifo ĝi estis renovigita kaj rekonstruita fare de arkitekto prof. Jaroslav Fragner en la jaroj 1948–54. Ekde [[1987]] ĝi ekapartenis al la Teknika altlernejo, kiu post plua rekonstruo en 1988–1992 alirebligis la internon al la publiko kaj utiligas la konstruaĵon ankaŭ por siaj solenaj aranĝoj. La kapelo kun areo 798 m² povas enteni entute 3000 vizitantojn. Okazadas en ĝi ekumenaj mesoj kaj danke al bonaj akustikaj ecoj ankaŭ koncertoj. La interno estas por turistoj alirebla tutjare ĉiutage krom lundoj. Ĉiĉeronaj servoj funkcias en lingvoj ĉeĥa, angla kaj germana. == Literaturo == * ''BETlÉMSKÁ kaple''. Praha, Pražská informační služba 2000. * KUBÍČEK, Alois: ''Betlémská kaple v Praze''. Praha, sportovní a turistické nakladatelství 1957. == Vidu ankaŭ == * [[90892 Betlehema kapelo]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.bethlehemchapel.eu/ Oficiala retejo]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Unua}} [[Kategorio:Jan Hus]] [[Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en Prago]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Malnova Urbo (Prago)]] [[Kategorio:Kapeloj en Ĉeĥio]] [[Kategorio:Husmovado]] [[Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Prago]] [[Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1390-1399]] [[Kategorio:Aperis en 1394]] kwra4eeq2b6pa9lzlrdjc1ztnoehrbj 0 66235 9368369 9273472 2026-05-07T19:24:40Z Ceancata 20778 9368369 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|tombejo |kategorio = |lando = Usono |regiono = |situo = [[Vaŝingtono]] |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = US-VA |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |mapo lokumilo = iso |mapo2 lokumilo = Vaŝingtono |zomo = 13 |establita = |establita tipo = }} {{Koord|38.876806|-77.070795|format=dms|dim:10000_region:US-VA|display=inline}} [[Dosiero:Arlington Amphitheater 1922 U.S. stamp.1.jpg|eta|dekstra|Arlingtona Amfiteatro, poŝtmarko de 1922.]] La '''Arlingtona nacia tombejo''' estas fama [[tombejo]] en [[Virginio]] ([[Usono]]), en departemento [[Arlington]], apud riverbordo de [[Potomako]], kaj [[Vaŝingtono]], federacia [[ĉefurbo]]. Ĝi estas pli ol 200-hektara, ĉ. duonronda areo kun centra konstruaĵo de nobeldomo ([[kurio]]) de George Washington Parke Custis, adoptita filo de [[George Washington]] kaj konstruita sur ties bieno en 1802. La konstruaĵo estis verkita onidire laŭ ekzemplo de la atena Thesein. Ties ok karakterizaj blankaj kolonoj de la vestiblo estas videblaj eĉ de trans la rivero. La kurio nuntempe funkcias kiel memordomo de [[Robert E. Lee]] sub nomo Arlington House. Post kiam Lee – kiu edzinigis en tiu domo Mary Randolph Custis-on en 1831 – forlasis Arlington (22-an de aprilo de 1861), por transpreni la ĉefkomandejon de la Konfederaciaj taĉmentoj dum la usona interna milito, la nordanoj okupis la bienon kaj establis en la konstruaĵo ĉefkomandejon, sur la bieno armean bivakon. Arlington iĝis soldata tombejo en 1864 je ordeno de la milita ministro. Post plurjara proceso, la ĝenerala heredanto de la bieno, George Washington Custis Lee atingis, ke la [[Supera Kortumo]] juĝis la registaron malobservanto de la posedrajto. Li finfine vendis sian posedrajton en 1883 al Usono kontraŭ 150 000 [[usona dolaro|dolaroj]]. Oni entombigis tie unuafoje la 13-an de majo 1864 konfederacian militkaptiton, kiu mortis en loka hospitalo. Post tiam oni entombigis multajn heroajn mortintojn de Usono, oni reentombigis kelkajn oficirojn de la sendependiga milito (ekz. la hungaran [[Sándor Asbóth]]-on. Oni entombigis tie multajn armeajn gvidantojn kaj kelkajn elstarajn civitanojn kiel generalon John J. Pershing, admiralon Richard E. Byrd, generalojn William Howard Taft, Robert E. Peary, Jonathan Wainwright kaj George C. Marshall, majorojn Robert Todd Lincoln, Pierre-Charles L'Enfant; William Jennings Bryan-on, [[John F. Kennedy]]-n kaj [[Robert F. Kennedy]]-n. La tombo de la nekonata soldato estis originale memoraĵo por la mortintoj de la [[unua mondmilito]], sed oni rigardas ĝin ankaŭ kiel memoraĵon por la aliaj militoj. La respublika armeo konstruis proksime al tio la amfiteatron Memorial por festejoj de Memorial Day (respublika memortago) kaj oni inaŭguris la 15-an de majo 1920. Ĝi estas sen tegmenta, amfiteatrosimila konstruaĵo el blanka [[marmoro]] kaj formanta la atenan Dionis-templon aŭ la francian romepokan Orange-teatron. La Kampo de la mortintoj (''Fields of the Dead'') entenas pli ol 163 000 unuopajn [[tomboŝtono]]jn. Ĝi formas ordigon, akceptitan en 1872 por ĉiu nacia tombejo. La milita memoraĵo de la Usona Marsoldato (Marine Corps War Memorial) portanta flagon ĉe [[Iwo Jima]], troviĝas apud la tombejo. == Bildaro == <gallery> Image:ArlingtonCemetery.jpg Dosiero:Wreaths at Arlington National Cemetery.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|_Arlington_ _National_ _Cemetery_ _Homepage_ --> Dosiero:Challenger Memorial.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|(Spaco, Kosmo, Spaceto) (Navedo, Glitbobeno) _Challenger_ _Memorial_ --> Dosiero:Arlington.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|_Arlington_ _National_ _Cemetery_ _Homepage_ --> </gallery> {{-}} == Sepultitoj == * [[John Fitzgerald Kennedy]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * http://www.arlingtoncemetery.org * http://www.arlingtoncemetery.net {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150701000217/http://www.arlingtoncemetery.net/ |date=2015-07-01 }} * http://www.arlingtoncemetery.org/funeral_information/guide.pih.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060214070514/http://www.arlingtoncemetery.org/funeral_information/guide.pih.html |date=2006-02-14 }} * http://www.nps.gov/arho * [http://maps.google.com/maps?ll=38.87724,-77.07269&spn=0.03,0.045&t=k Vidu ĉe Google Maps] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tombejoj en Usono]] [[Kategorio:Milittombejoj]] [[Kategorio:Virginio]] jfejdn4to6av6dy1c9fto6o28mlnz3n 0 94664 9368389 6710374 2026-05-07T19:46:53Z Stefangrotz 91903 kategorio Angulo 9368389 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Adjacentangles.svg|dekstra|eta|220px|En la ilustraĵo, anguloj ''A'' kaj ''B'' estas najbaraj.]] En [[geometrio]], '''najbaraj anguloj''' estas [[angulo]]j kiu havas komunan verticon kaj komunan randon, sed kiuj ne kovras unu la alian. Do, enaj punktoj de la anguloj, kiuj ne apartenas al randoj, ne estas samtempe apartenaj al ambaŭ anguloj. Laŭ difino, [[komplementaj anguloj]] kaj [[suplementaj anguloj]] estas najbaraj. {{Projektoj}} [[Kategorio:Geometrio]] [[Kategorio:Angulo]] qtujsznpd43rlauiopnuoltetu0n5ix 0 95967 9368241 8924122 2026-05-07T13:12:36Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368241 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo | nomo = Bernhard Eichorn | dosiero =[[Dosiero:Eichkorn-Bundesverdienstkreuz2008 retouched.jpg|eta|<center>Bernhard Eichkorn en 2008]] | priskribo = | pseŭdonomo = | dato de naskiĝo = {{dato|22|marto|1934}} | loko de naskiĝo = vilaĝo Bettmaringen, kiu nun apartenas al [[Stühlingen]], ĉe la germana landlimo al [[Svislando]] | nacieco = [[germanoj|germano]] | tradukis = | dato de morto = | loko de morto = | verkis = * Eta Sabat-Dimanĉa Breviero, Meßkirch 1985 * Plurlingva nomaro de sovaĝaj plantoj en Eŭropo (redaktita de "Rondo de Esperantistaj Flaŭristoj" (REF) en Kultura Centro Esperantista La Chaux-de-Fonds), Meßkirch 1988 * Liturgio de la Preĝ-Horoj: Legaĵoj, dua jarciklo, Advento, Villingen 2001 * Esperanto en la servo de la ekumena movado, en ''Esperante kaj ekumene'', p. 41-67 (2004) * La kompletorioj de la semajno. Lasta prilaboro: Villingen-Schwenningen 2008 * ''Mein Dorf, meine Stadt und Gottes Barmherzigkeit. Aus dem Leben eines Gotteskindes.'' (Aŭtobiografio: Mia vilaĝo, mia urbo kaj Dia graco. El la vivo de Dia infano.) [[Armin Gmeiner|Gmeiner-Verlag]], Meßkirch 2014 | aliaj aktivaĵoj = | akademiano = | denaska esperantisto = | esperantistiĝis en =[[1975]] }} '''Bernhard EICHKORN''' [Ajĥkorn] (naskiĝis la {{daton|22|marto|1934}}, do nun {{aĝo|1934|3|22}}-jara) estas [[germanoj|germana]] [[katolikismo|katolika]] [[pastro]] kaj [[germanaj esperantistoj|esperantisto]]. == Vivo kaj profesio == [[Dosiero:VS, Blumenstock, inauguro.jpg|eta|Je la memoro de la villingen-a Esperanto-pioniro Wilhelm Blumenstock: tabulo ĵus inaŭgurita prezentatas al la publiko (2007)]] Bernhard Eichkorn naskiĝis en [[1934]] en vilaĝo Bettmaringen, kiu nun apartenas al [[Stühlingen]], ĉe la germana landlimo al [[Svislando]]. Li vizitis la Heinrich-Suso-Gimnazion en [[Konstanz]] de [[1948]] ĝis [[1955]]. Poste li studis de [[1955]] ĝis [[1960]] [[katolikismo|katolikan]] teologion (kaj iom da historio kaj psikologio) precipe en [[Freiburg]] ([[Breisgau]]), sed ankaŭ je 1957/58 du semestrojn en [[Munkeno]] kaj la finan jaron en la porsacerdota studseminario en [[St. Peter (Hochschwarzwald)]]. Je [[1960]] li estis ordinita kiel sacerdoto de la [[ĉefepiskopejo Freiburg (Breisgau)]]. Post mallonga deĵoro en [[Weil am Rhein]] li estis [[vikario]] de [[1961]] ĝis [[1964]] en la paroĥo St. Martin en [[Karlsruhe]] kaj poste ĝis [[1967]] en St. Konrad en Villingen. En [[1967]] li fariĝis pastro en la paroĥo [[Unterkirnach]]. Aldone li laboris kiel junulara animzorganto de la dekanujo Villingen kaj kiel regiona animzorganto de [[Kristana laborista junularo|CAJ]] (Christliche Arbeiter-Jugend), ĝis en [[1972]] li fariĝis ''[[Regionaldekan]]'' (Regiona Dekano) en la [[distrikto Schwarzwald-Baar]] kaj krome kiel honor-ofica ''Kreisjugendpfleger'' (distrikta zorganto pri junularaj aferoj). En [[1980]] li fariĝis pastro de la paroĥo ''St. Martin'' en [[Meßkirch]] kaj dekano de la dekanujo Meßkirch. En [[1988]] li revenis al Villingen (intertempe [[Villingen-Schwenningen]]) kaj fariĝis pastro de la paroĥo ''St. Fidelis''. Je la {{dato|31|decembro|2003}} li pensiiĝis. == Esperantista vivo == Jam ĉirkaŭ la jaro [[1950]] li renkontis Esperanton en Konstanz okaze de prelego de [[Richard Coudenhove-Kalergi]]. En [[1975]] li lernis Esperanton pro malsukceso kun sia abituria Franca dum junulara renkontiĝo en [[Francio]]. Li kunlaboras en [[Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista]] ([[IKUE]]), precipe pri ekumenaj demandoj, kaj kun [[Adolf Burkhardt]] li revivigis la [[Ekumena Komisiono|Ekumenan Komisionon]] fonditan post la 1-a [[Ekumena Esperanto-Kongreso]] en [[1968]] en [[Limburg]] ĉe [[Lahn]]. En tiu komisiono li ĝis nun laboras. Krome li kunfondis Baden-Virtembergan Esperanto-Ligon [[BAVELO]], la regionan societon de [[Germana Esperanto-Asocio]] (GEA), kie li laboras kiel afergvidanto en la BAVELO-estraro. Li kunlaboras en la organizado de kristanaj Esperanto-aranĝoj, precipe de * Bibliaj Semajnfinoj * [[Ekumena Esperanto-Kongreso|Ekumenaj Esperanto-Kongresoj]] * [[Junulara Ekumena Esperanto-Tendaro|Junularaj Ekumenaj Esperanto-Tendaroj]] Li grave kunlaboras en la eldonado de kristanaj publikaĵoj en aŭ pri Esperanto, helpante en ilia kompilado kaj organizante la financadon kaj distribuadon. Ekzemploj estas: * la gazeto [[Ökumenisches Esperanto-Forum]] (1991-2003) * la libro "Esperanto - das neue Latein der Kirche" de [[Ulrich Matthias]] (1999) * la ekumena kant- kaj preĝlibro [[ADORU]] (2002) * la nova eldono de la esperanta [[Biblio]] (2006) Li instigis sian iaman messervanton [[Armin Gmeiner]] eldoni librojn kaj broŝurojn en kaj pri Esperanto, kaj forte subtenis lin en tiu agado. Fine de 2007, li komencis verki kristanan fakvortaron Esperanto-germanan. Je 2008.12.01 tiu vortaro atingis 40 % de la antaŭvidita unua ŝtupo (traduko de la [[Lexikon für Theologie und Kirche]]). Laŭplane ĝi atingos 100 % de la unua ŝtupo en 2010. La nuna stato de la kristana vortaro estas videbla en la ret-paĝaro de Bernhard Eichkorn (vidu en la Eksteraj Ligiloj). == Verkoj == * Eta Sabat-Dimanĉa Breviero, Meßkirch 1985 * Plurlingva nomaro de sovaĝaj plantoj en Eŭropo (redaktita de "Rondo de Esperantistaj Flaŭristoj" (REF) en Kultura Centro Esperantista La Chaux-de-Fonds), Meßkirch 1988 * Liturgio de la Preĝ-Horoj: Legaĵoj, dua jarciklo, Advento, Villingen 2001 * Esperanto en la servo de la ekumena movado, en ''Esperante kaj ekumene'', p. 41-67 (2004) * La kompletorioj de la semajno. Lasta prilaboro: Villingen-Schwenningen 2008 * ''Mein Dorf, meine Stadt und Gottes Barmherzigkeit. Aus dem Leben eines Gotteskindes.'' (Aŭtobiografio: Mia vilaĝo, mia urbo kaj Dia graco. El la vivo de Dia infano.) [[Armin Gmeiner|Gmeiner-Verlag]], Meßkirch 2014, 3-a eldono 2017 * Joseph Ratzinger (Benedikto la 16-a): ''[http://bernhardeichkorn.de/ratzinger-patronia/ La Patronia. Meditoj pri la Preĝo de la Sinjoro.]'' tradukis Bernhard Eichkorn, Villingen 2018 * [http://bernhardeichkorn.de/kristana-fak-vortaro-2/ ''La Kateĥismo de la Katolika Eklezio. Kompendio.''] Tradukis [[Armando Zecchin]], Bernhard Eichkorn kaj [[Antonio De Salvo]]; eldonis Bernhard Eichkorn. [[Armin Gmeiner|Gmeiner-Verlag]], Meßkirch 2020, 207 p. === Aŭtorrajtoj === La verkaro de Bernhard Eichkorn, inkluzive lian retpaĝaron kaj tie situantan Kristanan Fakvortaron, estas disponebla laŭ la permesilo [http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/de/deed.eo ''Krea Komunaĵo Atribuite 3.0 Germanujo''], kion pruvas la rikordo {{OTRS|2009110910044061}}. La origina subskribita dokumento pri livero de la permesilo troviĝas en la arkivejo de la [[Biblioteko Hector Hodler]]. == Distingoj == * En 2002, li ricevis kune kun [[Adolf Burkhardt]] kaj [[Albrecht Kronenberger]] la [[FAME-premio]]n (''Aalener Esperanto-Kulturpreis'' de [[FAME-fondaĵo]]). * La 7-an de decembro 2007, la [[prezidento (Germanio)|germana prezidento]] [[Horst Köhler]] distingis lin per [[Federacia Meritkruco]] (''Bundesverdienstkreuz am Bande''). La solena transdono de la ordeno okazis la 20-an de majo 2008. == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Category:Bernhard Eichkorn}} * [http://www.BernhardEichkorn.de BernhardEichkorn.de] - la retpaĝaro de Bernhard Eichkorn kun parto en Esperanto * [http://www.suedkurier.de/region/schwarzwald-baar-heuberg/villingen-schwenningen/Grosser-Seelsorger-feiert-Jubilaeum;art372541,4342557 Südkurier: Großer Seelsorger feiert Jubiläum]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.stuttgarter-nachrichten.de/inhalt.vielfaeltig-engagierter-geistlicher.2650f4b9-91b1-4d77-8620-e343c059fc9a.html Stuttgarter Nachrichten: Vielfältig engagierter Geistlicher]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.stuttgarter-nachrichten.de/inhalt.bernhard-eichkorn-hinterlaesst-viele-spuren.b60273f4-e9c3-4610-a003-8ce716e84521.html Stuttgarter Nachrichten: Bernhard Eichkorn hinterlässt viele Spuren]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.onb.ac.at/meta-seiten/suchergebnis?tx_indexedsearch_pi2%5Baction%5D=search&tx_indexedsearch_pi2%5Bcontroller%5D=Search&cHash=a611eb9e31df595172fe26588b6d614a Libroj kaj aliaj dokumentoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210511175319/https://www.onb.ac.at/meta-seiten/suchergebnis?tx_indexedsearch_pi2%5Baction%5D=search&tx_indexedsearch_pi2%5Bcontroller%5D=Search&cHash=a611eb9e31df595172fe26588b6d614a |date=2021-05-11 }} de kaj pri Bernhard Eichkorn en la viena Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo {{Vivtempo|Eichkorn, Bernhard}} [[Kategorio:Germanaj esperantistoj]] [[Kategorio:Germanaj pastroj]] [[Kategorio:FAME-premiitoj]] [[Kategorio:Kavaliroj de la Federacia Meritkruco (Germanio)]] hnfrktkgt8onlx1wocagnpu0qrrt54o 0 96261 9368699 9108231 2026-05-08T09:59:41Z Sj1mor 12103 9368699 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Vatican Banner.jpg|centre|775ra]] {{Informkesto organizaĵo|priskribo de bildo=''La [[Kreo de Adamo]]'', fresko de 1511 de [[Mikelanĝelo]] en la [[Siksta Kapelo]].}} '''Kreismo''' estas la opinio, ke la [[universo]] kaj la [[planedo]] [[Tero]], sed ankaŭ ĉiuj [[planto]]j kaj [[animalo]]j inkluzive de la homo dankas sian ekziston al ''speciala'' ago de [[kreado]]. Ĉi tiu kreado povas esti rigardata kiel sufiĉe subita okazaĵo aŭ kiel iompostioma kaj daŭra procezo. Oni povas distingi inter 'speciala kreado' kaj ĝenerala kreado. Pri kreistoj oni povas diri, ke ili estas adeptoj de 'speciala kreado'. Aliaj kredantoj sin apogas sur kreanta [[Dio]], sed tamen kredas, ke tiu ne aktive rompis la naturleĝojn de sia propra kreado, por interveni en ĝi. Sub la influo de la [[Kristanismo|kristana]] kreismo ankaŭ en la [[islamo]] ekestis kreisma movado, de kiu multaj argumentoj estas inspiritaj de la kristana, kvankam ili pli estas adeptoj de la ''maljuntera kreismo'' [esperante/angle: juntera kreismo = young-earth creationism; maljuntera kreismo = old-earth creationism]. Tamen estas pli da [[religio]]j, kiuj havas kreisman doktrinon konforman al iliaj sanktaj skribaĵoj. Tiel kelkaj tendencoj de la [[hinduismo]], surbaze de certaj tekstoj en la [[Vedoj]], supozas, ke la tero havas aĝon de 15 miliardoj da jaroj kaj ke la homo ekzistis dum ĉiuj tiuj jaroj. Post komencaj hezitoj, jam la Katolika Eklezio, plej bone katolikaj fakuloj pri la koncernaj sciencoj, ne havas dubojn pri la okazinta kaj okazanta evoluismo, precipe pro la fakto ke la Kreinto kreis ankaŭ la evoluciajn potencojn en la kreaĵaro. Kristanoj konfesas, certe, kreismon, eĉ filozofoj inter ili celas racie montri ke la mondo estas kreita kune kun la tempo en kiu disvolviĝas la evolucio. Sed ĝuste rilate la evoluismajn teorion, iuj kristanaj fakuloj, precipe usonaj protestantoj, inklinas akcepti historie veraj la mitajn vestaĵon de la biblia rakonto(Gn 1), aŭ ili opinias troveblaj, en la evoluciaj spuroj, signoj de la sinsekvaj pluaj kreigaj intervenoj de Dio: en la gangliaj malfacilaĵoj de la evoluicio, Dio denove helpas... Tiuj teorimuloj protektiĝas sub la ombrelo de "[[inteligenta dezajno]]". Do, rilate sciencon kaj evoluismajn teoriojn, la kreistoj, kaj do kreismoj, estas almenaŭ du kvankam ambaŭ referencas al la sama Kreinto. Foje sciencvulgarigantoj, kaj eĉ sciencistoj, konfuzas la du teoriojn, aŭ kredojn, atribuante al la unua la kontraŭsciencaĵojn, aŭ infanaĵojn, de la dua. Ekzemplon de tiu konfuzo oni vidu en la ĉi-suba citaĵo: "Profesoro Odifreddi, In principio era Darwin. La vita, il pensiero, il dibattito sull'evoluzionismo, Longanesi. (En la komenco estis Darwin. La vivo, penso, debato pri evoluismo). Ekzemplo de bona distingo: "Profesoro Morandini, Darwin e Dio. Fede, evoluzione, etica, Morcelliana. (Darwin kaj Dio. Kredo, evolucio, etiko) Fakuloj pri bibliaj sciencoj hipotezas ke la "polvo", uzita de Dio por krei la homon (Gn 2,7), povu indiki primatojn al kiuj Dio aldonis tion kio necesas por la ekhomigo. "Tiel konserviĝus la kontinueco inter la grandaj primatoj kaj la homo, kaj respektiĝus la hipotezaj teorioj de la totala ligo inter la specioj. Estus la ''dia blovo'' kiu determinis la netransireblan sulkon inter ni kaj la ceteraj vivantoj, kiujn tamen ĝuste pro morfologiaj kaj biokemiaj similecoj ni devas respekte trakti en kadro de kristana ekologio kiel kutime estas instruate de la kristanaj eklezioj" ([[Alessandro Finazzi Agrò]], intertempa rektoro de la [[Roma Universitato de Tor Vergata]]). == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|ReVo=kre.0ismo}} * [[Demiurgo]] * [[Evoluismo]] * [[Novkreismo]] {{Ĝermo|filozofio}} {{-}} [[Kategorio:Kreismo]] [[Kategorio:Mitoj pri kreado]] l9k6s7kmhxt6b2z3jvl7dwc4ktyawar 9368700 9368699 2026-05-08T10:00:08Z Sj1mor 12103 9368700 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Vatican Banner.jpg|centre|775ra]] {{Informkesto organizaĵo|priskribo de bildo=''La [[Kreo de Adamo]]'', fresko de [[Mikelanĝelo]]<br> el 1511 en la [[Siksta Kapelo]].}} '''Kreismo''' estas la opinio, ke la [[universo]] kaj la [[planedo]] [[Tero]], sed ankaŭ ĉiuj [[planto]]j kaj [[animalo]]j inkluzive de la homo dankas sian ekziston al ''speciala'' ago de [[kreado]]. Ĉi tiu kreado povas esti rigardata kiel sufiĉe subita okazaĵo aŭ kiel iompostioma kaj daŭra procezo. Oni povas distingi inter 'speciala kreado' kaj ĝenerala kreado. Pri kreistoj oni povas diri, ke ili estas adeptoj de 'speciala kreado'. Aliaj kredantoj sin apogas sur kreanta [[Dio]], sed tamen kredas, ke tiu ne aktive rompis la naturleĝojn de sia propra kreado, por interveni en ĝi. Sub la influo de la [[Kristanismo|kristana]] kreismo ankaŭ en la [[islamo]] ekestis kreisma movado, de kiu multaj argumentoj estas inspiritaj de la kristana, kvankam ili pli estas adeptoj de la ''maljuntera kreismo'' [esperante/angle: juntera kreismo = young-earth creationism; maljuntera kreismo = old-earth creationism]. Tamen estas pli da [[religio]]j, kiuj havas kreisman doktrinon konforman al iliaj sanktaj skribaĵoj. Tiel kelkaj tendencoj de la [[hinduismo]], surbaze de certaj tekstoj en la [[Vedoj]], supozas, ke la tero havas aĝon de 15 miliardoj da jaroj kaj ke la homo ekzistis dum ĉiuj tiuj jaroj. Post komencaj hezitoj, jam la Katolika Eklezio, plej bone katolikaj fakuloj pri la koncernaj sciencoj, ne havas dubojn pri la okazinta kaj okazanta evoluismo, precipe pro la fakto ke la Kreinto kreis ankaŭ la evoluciajn potencojn en la kreaĵaro. Kristanoj konfesas, certe, kreismon, eĉ filozofoj inter ili celas racie montri ke la mondo estas kreita kune kun la tempo en kiu disvolviĝas la evolucio. Sed ĝuste rilate la evoluismajn teorion, iuj kristanaj fakuloj, precipe usonaj protestantoj, inklinas akcepti historie veraj la mitajn vestaĵon de la biblia rakonto(Gn 1), aŭ ili opinias troveblaj, en la evoluciaj spuroj, signoj de la sinsekvaj pluaj kreigaj intervenoj de Dio: en la gangliaj malfacilaĵoj de la evoluicio, Dio denove helpas... Tiuj teorimuloj protektiĝas sub la ombrelo de "[[inteligenta dezajno]]". Do, rilate sciencon kaj evoluismajn teoriojn, la kreistoj, kaj do kreismoj, estas almenaŭ du kvankam ambaŭ referencas al la sama Kreinto. Foje sciencvulgarigantoj, kaj eĉ sciencistoj, konfuzas la du teoriojn, aŭ kredojn, atribuante al la unua la kontraŭsciencaĵojn, aŭ infanaĵojn, de la dua. Ekzemplon de tiu konfuzo oni vidu en la ĉi-suba citaĵo: "Profesoro Odifreddi, In principio era Darwin. La vita, il pensiero, il dibattito sull'evoluzionismo, Longanesi. (En la komenco estis Darwin. La vivo, penso, debato pri evoluismo). Ekzemplo de bona distingo: "Profesoro Morandini, Darwin e Dio. Fede, evoluzione, etica, Morcelliana. (Darwin kaj Dio. Kredo, evolucio, etiko) Fakuloj pri bibliaj sciencoj hipotezas ke la "polvo", uzita de Dio por krei la homon (Gn 2,7), povu indiki primatojn al kiuj Dio aldonis tion kio necesas por la ekhomigo. "Tiel konserviĝus la kontinueco inter la grandaj primatoj kaj la homo, kaj respektiĝus la hipotezaj teorioj de la totala ligo inter la specioj. Estus la ''dia blovo'' kiu determinis la netransireblan sulkon inter ni kaj la ceteraj vivantoj, kiujn tamen ĝuste pro morfologiaj kaj biokemiaj similecoj ni devas respekte trakti en kadro de kristana ekologio kiel kutime estas instruate de la kristanaj eklezioj" ([[Alessandro Finazzi Agrò]], intertempa rektoro de la [[Roma Universitato de Tor Vergata]]). == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|ReVo=kre.0ismo}} * [[Demiurgo]] * [[Evoluismo]] * [[Novkreismo]] {{Ĝermo|filozofio}} {{-}} [[Kategorio:Kreismo]] [[Kategorio:Mitoj pri kreado]] 6rwz1azxo23umsgondmm834ounzrned 0 102334 9368577 9159477 2026-05-08T08:42:29Z ThomasPusch 1869 9368577 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Bishkek 03-2016 img50 Eternal flame at Victory Square.jpg|eta|228px|]] '''Eterna flamo''' estas konstante brulanta flamo omaĝe al iu homo aŭ evento, ĝi ornamas multajn monumentojn en la mondo. Kutime la flamo brulas pro la alkondukita [[gaso]]. Kredeble, plej amase eternaj flamoj estis uzataj en Sovetunio por omaĝi mortintoj dum la [[Dua mondmilito]] — preskaŭ en ĉiu urbo, eĉ malgranda, troveblas sia eterna flamo ĉe monumento al la mortintoj. Unu el la plej konataj eternaj flamoj en la mondo estas la flamo ĉe [[Triumfa Arko de Parizo]], brulanta senĉese ekde [[1921]] por omaĝi la mortintojn en la [[Unua mondmilito]]. {{Projektoj|commonscat=Eternal flame|{{PAĜNOMO}}}} {{Ĝermo|monumento}} [[Kategorio:Monumentoj]] laf1nld18ls450r7gtzpgj3k64pmcxe 9368578 9368577 2026-05-08T08:43:01Z ThomasPusch 1869 9368578 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Bishkek 03-2016 img50 Eternal flame at Victory Square.jpg|eta|228px|]] '''Eterna flamo''' estas konstante brulanta flamo omaĝe al iu homo aŭ evento, ĝi ornamas multajn monumentojn en la mondo. Kutime la flamo brulas pro la alkondukita [[gaso]]. Kredeble, plej amase eternaj flamoj estis uzataj en Sovetunio por omaĝi mortintoj dum la [[Dua mondmilito]] — preskaŭ en ĉiu urbo, eĉ malgranda, troveblas sia eterna flamo ĉe monumento al la mortintoj. Unu el la plej konataj eternaj flamoj en la mondo estas la flamo ĉe [[Triumfa Arko de Parizo]], brulanta senĉese ekde [[1921]] por omaĝi la mortintojn en la [[Unua mondmilito]]. {{Projektoj|commonscat=Eternal flame|{{PAĜNOMO}}}} {{Ĝermo|arkitekturo}} [[Kategorio:Monumentoj]] rt5pixk9kkdynvt88jt8dz95q21kulx 9368580 9368578 2026-05-08T08:44:01Z ThomasPusch 1869 + ligilo Sovetunio 9368580 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Bishkek 03-2016 img50 Eternal flame at Victory Square.jpg|eta|228px|]] '''Eterna flamo''' estas konstante brulanta flamo omaĝe al iu homo aŭ evento, ĝi ornamas multajn monumentojn en la mondo. Kutime la flamo brulas pro la alkondukita [[gaso]]. Plej amase eternaj flamoj estis uzataj en [[Sovetunio]] por omaĝi mortintoj dum la [[Dua mondmilito]] — preskaŭ en ĉiu urbo, eĉ malgranda, troveblas sia eterna flamo ĉe monumento al la mortintoj. Unu el la plej konataj eternaj flamoj en la mondo estas la flamo ĉe [[Triumfa Arko de Parizo]], brulanta senĉese ekde [[1921]] por omaĝi la mortintojn en la [[Unua mondmilito]]. {{Projektoj|commonscat=Eternal flame|{{PAĜNOMO}}}} {{Ĝermo|arkitekturo}} [[Kategorio:Monumentoj]] pnfifpf1iue7kzkzceyvm1pozmw3mom 9368584 9368580 2026-05-08T08:50:08Z ThomasPusch 1869 9368584 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Bishkek 03-2016 img50 Eternal flame at Victory Square.jpg|eta|228ra|{{centre|en [[Biŝkeko]], [[Kirgizio]]}}]] '''Eterna flamo''' estas konstante brulanta flamo omaĝe al iu homo aŭ evento, ĝi ornamas multajn monumentojn en la mondo. Kutime la flamo brulas pro la alkondukita [[gaso]]. Plej amase eternaj flamoj estis uzataj en [[Sovetunio]] por omaĝi mortintoj dum la [[Dua mondmilito]] — preskaŭ en ĉiu urbo, eĉ malgranda, troveblas sia eterna flamo ĉe monumento al la mortintoj. [[dosiero:Vukovar Memorial Cemetery – Eternal Flame – Close-up.jpg|maldekstra|eta|228ra|{{centre|memore al la batalo de [[Vukovar]] de septembro-novembro 1991 en [[Kroatio]]}}]] Unu el la plej konataj eternaj flamoj en la mondo estas la flamo ĉe [[Triumfa Arko de Parizo]], brulanta senĉese ekde [[1921]] por omaĝi la mortintojn en la [[Unua mondmilito]]. {{Projektoj|commonscat=Eternal flame|{{PAĜNOMO}}}} {{Ĝermo|arkitekturo}} [[Kategorio:Monumentoj]] s6zdugd2wvn5m15v2rwfde2nij3qwrs 9368591 9368584 2026-05-08T08:56:50Z ThomasPusch 1869 9368591 wikitext text/x-wiki [[dosiero:Vukovar Memorial Cemetery – Eternal Flame – Close-up.jpg|maldekstra|eta|200ra|{{centre|memore al la batalo de [[Vukovar]] de septembro-novembro 1991 en [[Kroatio]]}}]] [[Dosiero:Bishkek 03-2016 img50 Eternal flame at Victory Square.jpg|eta|300ra|{{centre|en [[Biŝkeko]], [[Kirgizio]]}}]] '''Eterna flamo''' estas konstante brulanta flamo omaĝe al iu homo aŭ evento, ĝi ornamas multajn monumentojn en la mondo. Kutime la flamo brulas pro la alkondukita [[gaso]]. Plej amase eternaj flamoj estis uzataj en [[Sovetunio]] por omaĝi mortintoj dum la [[Dua mondmilito]] — preskaŭ en ĉiu urbo, eĉ malgranda, troveblas sia eterna flamo ĉe monumento al la mortintoj. Unu el la plej konataj eternaj flamoj en la mondo estas la flamo ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]], brulanta senĉese ekde [[1921]] por omaĝi la mortintojn en la [[Unua mondmilito]]. {{Projektoj|commonscat=Eternal flame|{{PAĜNOMO}}}} <br/> [[Dosiero:Paris Arc de Triomphe de l'Étoile Grabmal des Unbekannten Soldaten 2.jpg|eta|300ra|centra|{{centre|Tombo de la Nekonata Soldato ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]]}}]] {{Ĝermo|arkitekturo}} [[Kategorio:Monumentoj]] 91tehxhb6nouduiuzupura7wdnbifnd 9368601 9368591 2026-05-08T09:02:37Z ThomasPusch 1869 9368601 wikitext text/x-wiki [[dosiero:Vukovar Memorial Cemetery – Eternal Flame – Close-up.jpg|eta|200ra|{{centre|memore al la batalo de [[Vukovar]] de septembro-novembro 1991 en [[Kroatio]]}}]] [[Dosiero:Bishkek 03-2016 img50 Eternal flame at Victory Square.jpg|maldekstra|eta|250ra|{{centre|en [[Biŝkeko]], [[Kirgizio]]}}]] [[File:Eternal fire Vinnitsa 2010 G1.jpg|maldekstra|eta|250ra|{{centre|la eterna flamo en [[Vinico]], [[Ukrainio]]}}]] '''Eterna flamo''' estas konstante brulanta flamo omaĝe al iu homo aŭ evento, ĝi ornamas multajn monumentojn en la mondo. Kutime la flamo brulas pro la alkondukita [[gaso]]. Plej amase eternaj flamoj estis uzataj en [[Sovetunio]] por omaĝi mortintoj dum la [[Dua mondmilito]] — preskaŭ en ĉiu urbo, eĉ malgranda, troveblas sia eterna flamo ĉe monumento al la mortintoj. Unu el la plej konataj eternaj flamoj en la mondo estas la flamo ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]], brulanta senĉese ekde [[1921]] por omaĝi la mortintojn en la [[Unua mondmilito]]. {{Projektoj|commonscat=Eternal flame|{{PAĜNOMO}}}} [[Dosiero:Paris Arc de Triomphe de l'Étoile Grabmal des Unbekannten Soldaten 2.jpg|eta|330ra|centra|{{centre|Tombo de la Nekonata Soldato ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]]}}]] {{Ĝermo|arkitekturo}} [[Kategorio:Monumentoj]] 1388vfovmliau87zdfwuitycw7snh76 9368603 9368601 2026-05-08T09:03:38Z ThomasPusch 1869 9368603 wikitext text/x-wiki [[dosiero:Vukovar Memorial Cemetery – Eternal Flame – Close-up.jpg|eta|200ra|{{centre|memore al la batalo de [[Vukovar]] de septembro-novembro 1991 en [[Kroatio]]}}]] [[Dosiero:Bishkek 03-2016 img50 Eternal flame at Victory Square.jpg|maldekstra|eta|300ra|{{centre|en [[Biŝkeko]], [[Kirgizio]]}}]] [[File:Eternal fire Vinnitsa 2010 G1.jpg|maldekstra|eta|300ra|{{centre|la eterna flamo en [[Vinico]], [[Ukrainio]]}}]] '''Eterna flamo''' estas konstante brulanta flamo omaĝe al iu homo aŭ evento, ĝi ornamas multajn monumentojn en la mondo. Kutime la flamo brulas pro la alkondukita [[gaso]]. Plej amase eternaj flamoj estis uzataj en [[Sovetunio]] por omaĝi mortintoj dum la [[Dua mondmilito]] — preskaŭ en ĉiu urbo, eĉ malgranda, troveblas sia eterna flamo ĉe monumento al la mortintoj. Unu el la plej konataj eternaj flamoj en la mondo estas la flamo ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]], brulanta senĉese ekde [[1921]] por omaĝi la mortintojn en la [[Unua mondmilito]]. {{Projektoj|commonscat=Eternal flame|{{PAĜNOMO}}}} <br/> [[Dosiero:Paris Arc de Triomphe de l'Étoile Grabmal des Unbekannten Soldaten 2.jpg|eta|300ra|centra|{{centre|Tombo de nekonata franca soldato ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]]}}]] {{Ĝermo|arkitekturo}} [[Kategorio:Monumentoj]] srzvifu2aywf9cj11tbyow0cxtnknkq 9368604 9368603 2026-05-08T09:04:23Z ThomasPusch 1869 9368604 wikitext text/x-wiki [[dosiero:Vukovar Memorial Cemetery – Eternal Flame – Close-up.jpg|eta|200ra|{{centre|memore al la batalo de [[Vukovar]] de septembro-novembro 1991 en [[Kroatio]]}}]] [[Dosiero:Bishkek 03-2016 img50 Eternal flame at Victory Square.jpg|maldekstra|eta|250ra|{{centre|en [[Biŝkeko]], [[Kirgizio]]}}]] [[File:Eternal fire Vinnitsa 2010 G1.jpg|maldekstra|eta|250ra|{{centre|la eterna flamo en [[Vinico]], [[Ukrainio]]}}]] '''Eterna flamo''' estas konstante brulanta flamo omaĝe al iu homo aŭ evento, ĝi ornamas multajn monumentojn en la mondo. Kutime la flamo brulas pro la alkondukita [[gaso]]. Plej amase eternaj flamoj estis uzataj en [[Sovetunio]] por omaĝi mortintoj dum la [[Dua mondmilito]] — preskaŭ en ĉiu urbo, eĉ malgranda, troveblas sia eterna flamo ĉe monumento al la mortintoj. Unu el la plej konataj eternaj flamoj en la mondo estas la flamo ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]], brulanta senĉese ekde [[1921]] por omaĝi la mortintojn en la [[Unua mondmilito]]. {{Projektoj|commonscat=Eternal flame|{{PAĜNOMO}}}} <br/> [[Dosiero:Paris Arc de Triomphe de l'Étoile Grabmal des Unbekannten Soldaten 2.jpg|eta|300ra|centra|{{centre|Tombo de nekonata franca soldato ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]]}}]] {{Ĝermo|arkitekturo}} [[Kategorio:Monumentoj]] evefi5q652l5t9s6ohasnkoy0uzxxdo 9368605 9368604 2026-05-08T09:04:44Z ThomasPusch 1869 9368605 wikitext text/x-wiki [[dosiero:Vukovar Memorial Cemetery – Eternal Flame – Close-up.jpg|eta|200ra|{{centre|memore al la batalo de [[Vukovar]] de septembro-novembro 1991 en [[Kroatio]]}}]] [[Dosiero:Bishkek 03-2016 img50 Eternal flame at Victory Square.jpg|maldekstra|eta|250ra|{{centre|en [[Biŝkeko]], [[Kirgizio]]}}]] [[File:Eternal fire Vinnitsa 2010 G1.jpg|maldekstra|eta|250ra|{{centre|la eterna flamo en [[Vinico]], [[Ukrainio]]}}]] '''Eterna flamo''' estas konstante brulanta flamo omaĝe al iu homo aŭ evento, ĝi ornamas multajn monumentojn en la mondo. Kutime la flamo brulas pro la alkondukita [[gaso]]. Plej amase eternaj flamoj estis uzataj en [[Sovetunio]] por omaĝi mortintoj dum la [[Dua mondmilito]] — preskaŭ en ĉiu urbo, eĉ malgranda, troveblas sia eterna flamo ĉe monumento al la mortintoj. Unu el la plej konataj eternaj flamoj en la mondo estas la flamo ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]], brulanta senĉese ekde [[1921]] por omaĝi la mortintojn en la [[Unua mondmilito]]. {{Projektoj|commonscat=Eternal flame|{{PAĜNOMO}}}} [[Dosiero:Paris Arc de Triomphe de l'Étoile Grabmal des Unbekannten Soldaten 2.jpg|eta|300ra|centra|{{centre|Tombo de nekonata franca soldato ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]]}}]] {{Ĝermo|arkitekturo}} [[Kategorio:Monumentoj]] mxy4hc7g7uwcg554lsus9ks567f6zbs 9368607 9368605 2026-05-08T09:05:39Z ThomasPusch 1869 9368607 wikitext text/x-wiki [[dosiero:Vukovar Memorial Cemetery – Eternal Flame – Close-up.jpg|eta|200ra|{{centre|memore al la batalo de [[Vukovar]] de septembro-novembro 1991 en [[Kroatio]]}}]] [[Dosiero:Bishkek 03-2016 img50 Eternal flame at Victory Square.jpg|maldekstra|eta|250ra|{{centre|en [[Biŝkeko]], [[Kirgizio]]}}]] [[File:Eternal fire Vinnitsa 2010 G1.jpg|maldekstra|eta|250ra|{{centre|la eterna flamo en [[Vinico]], [[Ukrainio]]}}]] '''Eterna flamo''' estas konstante brulanta flamo omaĝe al iu homo aŭ evento, ĝi ornamas multajn monumentojn en la mondo. Kutime la flamo brulas pro la alkondukita [[gaso]]. Plej amase eternaj flamoj estis uzataj en [[Sovetunio]] por omaĝi mortintoj dum la [[Dua mondmilito]] — preskaŭ en ĉiu urbo, eĉ malgranda, troveblas sia eterna flamo ĉe monumento al la mortintoj. Unu el la plej konataj eternaj flamoj en la mondo estas la flamo ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]], brulanta senĉese ekde [[1921]] por omaĝi la mortintajn francajn soldatojn en la [[Unua mondmilito]]. {{Projektoj|commonscat=Eternal flame|{{PAĜNOMO}}}} [[Dosiero:Paris Arc de Triomphe de l'Étoile Grabmal des Unbekannten Soldaten 2.jpg|eta|300ra|centra|{{centre|Tombo de nekonata franca soldato ĉe la [[Triumfa Arko de Parizo]]}}]] {{Ĝermo|arkitekturo}} [[Kategorio:Monumentoj]] 0ostndwbfxashjrso5dp38vy1zkt0iw 0 104710 9368622 8879958 2026-05-08T09:21:48Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368622 wikitext text/x-wiki {{Informkesto setlejo de Rumanio | Nomo = Bruiu | Speco = Komunuma sidejo | Distrikto = Sibiu | Komunumo = | AliajNomoj = Brulya ({{hu}}), Braller ({{de}}) | IamaHungaraDepartemento = Nagy-Küküllő | Siruta = 144429 | Poŝtkodo = 557065 | latitudo-gradoj = 45 | latitudo-minutoj = 52 | latitudo-sekundoj = 29 | longitudo-gradoj = 24 | longitudo-minutoj = 42 | longitudo-sekundoj = 03 | Alto = 438 | Loĝantaro = 419 | Loĝantaro-aldono = (en 2011; 463 en 2002) | LoĝantaroKom = 703 (en 2011) }} '''Bruiu''' [bruju] (hungare: '''Brulya''', germane: '''Braller''') estas komunumo en Rumanio okcident-nordokcidente de [[Făgăraș]]. En [[1910]] ĝi havis 1020 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj); en [[1992]] 491 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estis en [[1307]]. Ĝis [[1919]] ĝi apartenis al [[Hungario]] ([[Nagy-Küküllő]] vármegye). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj [[Gherdeal]] kaj [[Șomartin]]. == Fonto == * [[Magyar nagylexikon]], 1–18, 1993–2004, Budapest. * [[Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.primariabruiu.eu/ Komunuma retejo]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.harta-turistica.ro/map.php?ID=23 Interaga mapo de la distrikto Sibiu] * [http://sebok1.adatbank.transindex.ro/legbelso.php?nev=Szeben Administracia mapo de la distrikto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120806100457/http://sebok1.adatbank.transindex.ro/legbelso.php?nev=Szeben |date=2012-08-06 }} * [http://nepszamlalas.adatbank.transindex.ro/ Popolnombrado 2002] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080614234332/http://nepszamlalas.adatbank.transindex.ro/ |date=2008-06-14 }} <gallery> Dosiero: Bruiu jud Sibiu.png|Situo en la distrikto </gallery> {{Komunumoj de distrikto Sibiu}} {{Unua}} {{DEFAŬLTORDIGO:Bruiu}} [[Kategorio:Komunumoj de distrikto Sibiu]] [[Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Sibiu]] [[Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio]] [[Kategorio:Distrikto Sibiu]] kw77rijjdww9jyzrccb0xvu0ty9rl7w 0 121603 9368741 9368189 2026-05-08T10:34:19Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 256425 9368741 wikitext text/x-wiki '''Fyksian''' (en la Fyksian: Vaijskäskhä) estas projekto de [[arta lingvo]] (kunlingvo) komencita de James Wong, kreinto de Fyksland, en 1996. Ĝi estas kunlingvo inspirita de alternativa historio de la mondo, en kiu ekzistas la fikcia insula nacio Fyksland. Pro la historio kaj geografio de Fyksland, Fiksia estas lingvo plejparte influita (rilate al vortprovizo) de la [[Ĝermana lingvaro|ĝermana]] kaj la [[Kelta lingvaro|kelta]], kvankam ĝi ne estas rekte rilata al iu ajn alia lingvo [[Etimologio|etimologie]]. Kiel izolita lingvo, la Fyksian gramatiko enhavas elementojn similajn al tiuj trovitaj en la [[Finna lingvo|finna]] (ekz. kompleksa kazosistemo), la [[Ĉina lingvaro|ĉina]] (ekz. pronoma distingo), ktp. Fyksian ne celas esti helplingvo. Ĝiaj ĉefaj uzoj estas artaj, ĉar ĝi estas desegnita por la simulado de realisma sed fikcia lingvo kaj mikronacio. Planoj estas uzataj por uzi Fyksland kiel bazon por estontaj fikciaj verkoj. == Alfabeto == La Fyksian [[alfabeto]] konsistas el 24 literoj, el kiuj 18 estas komunaj en la [[latina alfabeto]]. Aa, Ää, Åå, Dd, Ee, Gg, Hh, Ii, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Øø, Pp, Rr, Ss, Tt, Uu, Vv, Ææ, Þþ Åå, Ää, Öö kaj Øø estis origine unu el la lastaj ses literoj inter Ææ kaj Þþ, sed estis reordigitaj la 11-an de aprilo 2026 fare de Vikipedia redaktisto nomita '''Jeffrey Diaz''' en la Toki Pona Vikipedio, kun Åå, Ää, Öö kaj Øø nun kiel la 2-a, 3-a, 15-a kaj 16-a litero respektive. == Gramatiko == '''<big>Verba Sistemo</big>''' - '''Voĉoj''': Aktiva, Pasiva, kaj Meza (indikas refleksivajn/reciprokajn sencojn). - '''Modoj''': Indika, Demanda (aldonu sufikson, -ka), kaj Subjunktiva (aldonu sufikson, -ki). - '''Tempoj''': Estas 11 tempoj por ĉiu modo, inkluzive de simplaj kaj kunmetitaj formoj uzante helpverbojn kiel hävøton. - '''Verbospecoj''': Verboj estas kategoriigitaj kiel Fortaj, Malfortaj, aŭ Neŭtraj (neŭtraj verboj ŝanĝas signifon laŭ konjugacia stilo). - '''Kondiĉaj''': Esprimitaj per konjugitaj modalaj verboj. '''<big>Adjektivoj kaj Adverboj</big>''' Adjektivoj kaj adverboj estas formitaj el substantivaj aŭ verbaj radikoj uzante specifajn sufiksojn: '''-skä''': Formas adjektivon el substantivo (ekz., vrim "vigleco" → vrimskä "vigla"). '''-ur''': Kompara sufikso ("pli"). '''-aþ''': Superlativa sufikso ("plej"). -ling: Formas adverbon el adjektivo (ekz., vrimskäling "vigle"). '''-vå / -lug''': Sufiksoj por "-plena" kaj "-malpli". '''ö-''': Prefikso uzata por neo (ekz., övrimskä "malvigla"). == Eksteraj ligiloj == http://pedia.newsfilter.co.uk/wikipedia/f/fy/fyksian.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070928135221/http://pedia.newsfilter.co.uk/wikipedia/f/fy/fyksian.html |date=2007-09-28 }} {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Artaj lingvoj]] 4tz8rj3el4d1az6ny5rwoh83m6db2n3 0 122294 9368240 9306539 2026-05-07T13:11:11Z DidCORN 34571 9368240 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Cholesterol.svg|260ra|eta|dekstra|Strukturo de ĥolesterolo, C₂₇H₄₆O]] '''Kolesterolo''' aŭ '''ĥolesterolo''' estas grasosimila substanco, [[lipido]], [[steroido]] de la familio de la [[sterolo]]j. Kolesterolo estas uzata kiel konstrumaterialo en la korpoĉeloj de animaloj. Ĝi estas produktata precipe en la [[hepato]]. La [[struktura formulo|formulo]] estas [[Karbono|C]]₂₇[[Hidrogeno|H]]₄₆[[Oksigeno|O]]. Ĝia ĥemia nomo estas 10,13-dimetila-17-(6-metilheptan-2-ila)-2,3,4,7,8,9,11,12,14,15,16,17-dodecahidro-1H-ciklopentafenantren-3-olo. La nomo devenas de la grekaj ''chole'' (hepato au [[galo]]) kaj ''stereos'' (malmola), ĉar oni malkovris ĝin en [[galŝtono]]j jam dum la [[18-a jarcento]]. La risko de [[korvaskula malsano]] estas plialtigita per alta plasma kvanto ([[hiperkolesterolemio]]). La esploro de ĉi tiu [[molekulo]] estis rekompencita per pli da [[Nobel-premio]]j ol iu ajn alia molekulo. == Funkcio == Kolesterolo estas vivonecesa [[lipido]], kio nur okazas en la animala regno. Ĝi estas ĉefa ero de la [[plasmomembrano]], kie ĝi subtenas la stabilecon, kaj kune kun aliaj [[proteino]]j de la [[ĉelmembrano]] partoprenas en la im- kaj eksporto de signosubstancoj. La kvanto de kolesterolo en la [[homa korpo]] averaĝas 140 gramojn. Ĝi ne estas solvebla en [[akvo]], pro tio pli ol 95 elcentoj de la kolesterolo rezidas enĉele. En la [[sango]] ĝi transportiĝas ligite al [[lipidproteino]]j. Cetere, kolesterolo estas antaŭŝtupo de galaj acidoj kaj [[steroidhormono]]j kiel ekzemple [[aldosterono]], [[kortisono]], [[testosterono]], [[estradiolo]] kaj D-[[vitamino]] ([[kalciferolo]]). Novaj sciencaj enketoj plue montras ke la korpo uzas kolesterolon por [[biosintezo]] de korefikaj [[glikosido]]j. Kion signifon tiaj glikosidoj endogene sintezitaj havas, estas vaste ne konata. La kolesterolmolekulo estas tre aĝa laŭ la [[evoluhistorio]]. Sed la biosintezo de la [[molekulo]] funkcias nur ekde kiam la [[oksigeno]] troviĝas en la [[atmosfero]]. Tial en [[bakterio]]j kaj en [[membrano]]j de [[mitokondrio]]j troviĝas preskaŭ neniom da kolesterolo, sed aliaj struktursimilaj [[sterolo]]j. == Tipoj == Estas du tipoj da kolesterolo- la maldensa kaj la densa. La maldensa (angle: '''low density lipoprotein''' '''LDL''') estas malbona kolesterolo kaj la densa (angle : '''high density lipoprotein''' '''HDL''') estas bona. La diferenco inter ili estas la proporcio de graso kaj proteino- LDL (malbona) havas pli grason. Kutime virinoj havas pli bonan proporcion ol viroj. Malbona kolesterolo helpas dum la transportado de kolesterolo tra la sango al la ĉeloj sed bedaŭrinde povas aliĝi al la muroj de la arterioj kaj mallarĝigi kaj eĉ bloki ilin.Bona kolesterolo povas forpreni la troaĵon de malbona kolesterolo el la sango kaj resendi ĝin al la hepato, kie ĝi paneiĝis. Bona kolesterolo estas proksimume triono el la kolesterolo. La mallarĝiĝo de la arterioj pro kolesterolo-tavoloj kaŭzas diversajn problemojn. Ĉar la sango ne povas flui facile tra mallarĝaj tuboj la koro ne ricevas sufiĉe da sango kaj do mankas al ĝi oksigeno. Tio kaŭzas severan doloron nomita angino kaj ankaŭ peco de la kolesterolo-tavolo povas escapi kaj faras embolion, kiu povas ŝtopi arterion kaj kaŭzas aŭ koratakon aŭ apopleksion. Evidente oni devas kontroli la kvanton de malbona kolesterolo en la sango. La kuracisto prenas maigrandan kvanton da sango kaj mezuras la kolesterolan ciferon. Havinda estas kolesterola cifero de malpli ol 5 (miligrammolekuloj en litro), 5-6,4 estas modera, 6,5- 7,8 estas alta kaj pli ol 7,8 estas tre alta. Kiel oni povas malgrandigi la kolesterolan ciferon? (1). Dieto. Oni bezonas dieton kiu havas malgrandajn kvantojn da graso kaj sukero. Bona ideo estas manĝi ofte legomojn kaj fruktojn. Tamen estas tri tipoj da grasoj: Saturitaj grasoj (ekz. en butero, fromaĝo, kremo, bestograsoj, oleo el kokosoj). La korpo ŝanĝas ilin en kolesterolon kaj do oni devas eviti ilin. Poli-malsaturitaj grasoj (ekz. margarino, oleoj de sunfloroj, arakidoj ktp) Ĝi malgrandigas la nivelon de malbona kolesterolo sed povas ankaŭ malgrandigi la bonan. Mono-malsaturitaj grasoj (ekz. olivoleo, avokadoj) Ili malgrandigas la malbonan sed ne la bonan kolesterolon. (2). Pezeco. Se oni perdas pezecon per bona dieto aŭ ekzercado la kolesterola cifero malpligrandiĝos. (3). Alkoholo. Ruĝa vino povas pligrandigi la bonan kolesterolon. Kompreneble tro da alkoholo kaŭzas aliajn problemojn. (4). Drogo. Novaj drogoj, nomita [[Statino]]j, povas malpligrandigi la malbonan kolesterolon. (5). Fumado. Tiu aĉa agado pligrandigas malbonan kolesterolon. == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|ReVo=hxolesterol|ReVo titolo=Ĥolesterolo / Kolesterolo}} * [[Metabolo]] * [[François Poulletier de La Salle]] == Eksteraj ligiloj == * [http://www.freeweb.hu/eventoj/steb/biologio/kolesterolo-iku2006.pdf Lipida metabolo: Kolesterolo - miskomprenoj kaj realeco]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, far Eva Bojaĝieva, Internacia Kongresa Universitato (Firenze). * [http://www.prevention.ch/cholesterol.htm Kolesterolo: kial ĉiu devus koni sian kvanton?] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060704201409/http://www.prevention.ch/cholesterol.htm |date=2006-07-04 }} (france) * [http://www.themedicine.net/diseases-disorders/cholesterol.html Kolesterolo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060721212511/http://www.themedicine.net/diseases-disorders/cholesterol.html |date=2006-07-21 }} {{en}} * [http://sante-az.aufeminin.com/w/sante/s206/maladies/cholesterol.html Kolesterol, ttt-ejo Sano-AZ] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060711212932/http://sante-az.aufeminin.com/w/sante/s206/maladies/cholesterol.html |date=2006-07-11 }} (france) [[Kategorio:Nutrado]] [[Kategorio:Steroidoj]] [[Kategorio:Grasaj alkoholoj]] [[Kategorio:Steroloj]] [[Kategorio:Metabolaj malsanoj]] [[Kategorio:Receptoraj agonistoj]] j36yar3rx0pazfdd0r7wfsujfn2mxzs 0 123739 9368688 9358164 2026-05-08T09:48:56Z Sj1mor 12103 9368688 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | nomo = Eintracht Frankfurt | dosiero = | bilda grandeco = | bilda teksto = | plena nomo = Eintracht Frankfurt Fußball A.G. | kromnomo = Die Adler (''La Agloj'') <br /> SGE (''La SGE'') | fondita = 1899 | stadiono = Deutsche Bank Park <br /> [[Frankfurto ĉe Majno|Frankfurto]], {{Germanio}} | kapacito = 59.500 | prezidanto = {{flago|Germanio}} Mathias Beck | trejnisto = {{flago|Germanio}} Albert Riera | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] - (Erste Bundesliga) | sezono = 2024/25 | pozicio = Bundesliga, 3-a pozicio | modelo de maldekstra brako1=_frankfurt2526h | modelo de korpo1=_frankfurt2526h | modelo de dekstra brako1=_frankfurt2526h | modelo de ŝorto1=_frankfurt2526h | modelo de ŝtrumpoj1= | maldekstra brako1=000000 | korpo1=000000 | dekstra brako1=000000 | ŝorto1=000000 | ŝtrumpoj1=000000 | modelo de maldekstra brako2=_frankfurt2526a | modelo de korpo2=_frankfurt2526a | modelo de dekstra brako2=_frankfurt2526a | modelo de ŝorto2=_frankfurt2526a | modelo de ŝtrumpoj2= | maldekstra brako2=ffffff | korpo2=ffffff | dekstra brako2=ffffff | ŝorto2=ffffff | ŝtrumpoj2=ffffff | modelo de maldekstra brako3=_frankfurt2526t | modelo de korpo3=_frankfurt2526t | modelo de dekstra brako3=_frankfurt2526t | modelo de ŝorto3=_frankfurt2526t | modelo de ŝtrumpoj3=_adidaswhitel | maldekstra brako3= | korpo3=7c85a4 | dekstra brako3=7c85a4 | ŝorto3=7c85a4 | ŝtrumpoj3=7c85a4 }} '''Eintracht Frankfurt''' estas profesia [[futbalo|futbalklubo]] en [[Frankfurto ĉe Majno]], [[Germanio]]. Ĝi estis fondita la {{daton|8|marto|1899}}. Ĝia [[stadiono]] nomiĝas ''Deutsche Bank Park'', kiu disponas je 59 500 sidlokoj. La stadiono havas tradician nomon "Waldstadion", 'arbara stadiono' kaj vere situas en vasta arbaro ĉe la suda rando de la urbo Frankfurto, norde de la [[germana aŭtovojo A3]] kaj tuj najbare al la nacia sidejo de la [[Germana Futbala Asocio]] (DFB). La futbalistoj estas vestitaj en ruĝa-nigra ĉemizo kun nigra pantalono. == Rezultoj de la klubo == * '''Germana ĉampionado: x1''' ** 1959 * '''Germana pokalo: x5''' ** 1974, 1975, 1981, 1988, 2018 * '''[[UEFA-pokalo]]: x2''' ** 1980, 2022 == Stadiono == * '''Nomo''' – Deutsche Bank Park (tradicia nomo "Waldstadion") * '''Urbo''' – [[Frankfurto ĉe Majno]] * '''Sidlokoj''' – 59.500 * '''Fondita''' – [[1925]] * '''Ludejo''' – 105 × 68 m. == Nuntempaj ludistoj == La ludistoj je februaro 2026 estas sekvaj: === [[Golulo]]j === :* 23 - [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Michael Zetterer]] :* 33 - [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Jens Grahl]] :* 39 - [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Amil Šiljević]] :* 40 - [[Dosiero:Flago-de-Brazilo.svg|20ra|Brazilo]] [[Kauã Santos]] === [[Defendulo]]j === :* 2 - [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Elias Baum]] :* 3 - [[Dosiero:Flago-de-Belgio.svg|20ra|Belgio]] [[Arthur Theate]] :* 4 - [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Robin Koch]] :* 5 - [[Dosiero:Flago-de-Svislando.svg|20ra|Svislando]] [[Aurèle Amenda]] :* 13 - [[Dosiero:Flago-de-Danio.svg|20ra|Danio]] [[Rasmus Kristensen]] :* 21 - [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Nathaniel Brown]] :* 22 - {{flago|Germanio}}{{flago|Usono}} [[Timothy Chandler]] :* 26 - [[Dosiero:Flago-de-Japanio.svg|20ra|border|Japanio]] [[Keita Kosugi]] :* 34 - [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Nnamdi Collins]] :* 41 - {{flago|Germanio}}[[Dosiero:Flago-de-Malio.svg|20ra|Malio]] [[Fousseny Doumbia]] :* 44 - [[Dosiero:Flago-de-Ekvadoro.svg|20ra|Ekvadoro]] [[Davis Bautista]] :* 49 - [[Dosiero:Flago-de-Hispanio.svg|20ra|Hispanio]] [[Derek Boakye Osei]] === [[Mezkampulo]]j === :* 6 - [[Dosiero:Flago-de-Danio.svg|20ra|Danio]] [[Oscar Højlund]] :* 8 - {{Flago|Alĝerio}}{{Flago|Francio}} [[Farès Chaïbi]] :* 15 - {{Flago|Tunizio}}{{Flago|Francio}} [[Ellyes Skhiri]] :* 16 - {{Flago|Svedio}} [[Hugo Larsson]] :* 18 - {{Flago|Germanio}} [[Mahmoud Dahoud]] :* 27 - {{Flago|Germanio}} [[Mario Götze]] :* 31 - {{Flago|Svedio}} [[Love Arrhov]] :* 37 - {{Flago|Germanio}} Jeremiaha Maluze<ref>[https://nachwuchs.eintracht.de/news/neuzugang-jeremiaha-maluze-169343 noto pri novaliĝo de li al la teamo]</ref><ref>[https://nachwuchs.eintracht.de/u21/kader/jeremiaha-maluze/ kaj prezento en la teamo de sub-21-jaruloj]</ref> :* 38 - {{Flago|Germanio}}{{Flago|Turkio}} [[Ebu Bekir İş]] :* 45 - {{Flago|Germanio}}{{Flago|Usono}} [[Marvin Dills]] === [[Avanulo]]j === :* 7 - {{flago|Germanio}} [[Ansgar Knauff]] :* 9 - {{flago|Germanio}} [[Jonathan Burkardt]] :* 11 - {{flago|Germanio}} [[Younes Ebnoutalib]] :* 19 - {{flago|Francio}} [[Jean-Mattéo Bahoya]] :* 20 - {{flago|Japanio}} [[Ritsu Doan]] :* 25 - {{flago|Francio}} [[Arnaud Kalimuendo]] (estas prunto de la klubo [[Nottingham Forest]] FK'' en [[Anglio]]) :* 25 - {{flago|Maroko}}{{flago|Hispanio}} Ayoube Amaimouni :* 30 - {{flago|Belgio}} [[Michy Batshuayi]] :* 42 - {{flago|Germanio}}{{flago|Turkio}} [[Can Uzun]] === Kompare al la teamo fine de 2025 forfalis === :* 17 - [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20ra|Francio]] [[Elye Wahi]], [[avanulo]] > en 2026 pruntiĝas al OGC [[Nico]] (''Olympique Gymnaste Club Nice Côte d'Azur'') :* 32 - [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Jessic Ngankam]] > en 2026 pruntiĝas al ''[[Wolfsberg]]er AC'' en [[Karintio]], [[Aŭstrio]] :* 36 - [[Dosiero:Flago-de-Portugalio.svg|20ra|Portugalio]] [[Aurélio Buta]], [[defendulo]] > komence de 2026 transiris al FK [[Kopenhago]] :* 48 - [[Dosiero:Flago-de-Hispanio.svg|20ra|Hispanio]] [[Junior Awusi]] - formale membro de la unua teamo, li ankoraŭ baze ludas en la dua teamo kaj en teamo de sub-21-jaruloj :* 50 - [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Alessandro Gaul Souza]] - same: formale membro de la unua teamo, li ankoraŭ baze ludas en la dua teamo kaj en teamo de sub-21-jaruloj :* 53 - [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Alexander Staff]] - same == Venkintoj de la [[Futbala Mondpokalo]] == * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Alfred Pfaff]] ([[Futbala Mondpokalo 1954|Svislando 1954]]) * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Toni Turek]] ([[Futbala Mondpokalo 1954|Svislando 1954]]) * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Jürgen Grabowski]] ([[Futbala Mondpokalo 1974|Germanio 1974]]) * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Jupp Heynckes]] ([[Futbala Mondpokalo 1974|Germanio 1974]]) * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Bernd Hölzenbein]] ([[Futbala Mondpokalo 1974|Germanio 1974]]) * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Uwe Bein]] ([[Futbala Mondpokalo 1990|Italio 1990]]) * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Thomas Berthold]] ([[Futbala Mondpokalo 1990|Italio 1990]]) * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Andreas Möller]] ([[Futbala Mondpokalo 1990|Italio 1990]]) * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Andreas Köpke]] ([[Futbala Mondpokalo 1990|Italio 1990]]) * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Erik Durm]] ([[Futbala Mondpokalo 2014|Brazilo 2014]]) * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Mario Götze]] ([[Futbala Mondpokalo 2014|Brazilo 2014]]) * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra|Germanio]] [[Joachim Löw]] ([[Futbala Mondpokalo 2014|Brazilo 2014]]) == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.eintracht.de/ oficiala retejo de Eintracht Frankfurt] {{PlurajLingvokodoj|de|en}} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Frankfurto ĉe Majno]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1899]] sdyht2ftvts9hwcx74diu4rzpck6fjo 0 123963 9368423 9363991 2026-05-07T21:05:37Z Aidas 3488 9368423 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 21em; font-size: 90%;" ! |- ! style="text-align: center; padding: 0.2em; background-color: #E6E8FA;" colspan="2" class="kaplinio futbalo" | '''Eŭropa Ligo de UEFA''' |- |- style="vertical-align: top;" |colspan="2" align="center"|[[Dosiero:Europa League 2021.svg|200ra]] |- style="vertical-align: top;" |'''angle'''&nbsp;|| ''UEFA Europa League'', ekde 1971 ĝis 2009 ''UEFA Cup'' |- style="vertical-align: top;" |'''organizanto'''&nbsp;||''[[UEFA]]'' |- style="vertical-align: top;" |'''unuafoje organizita'''&nbsp;||[[1971]]/[[1972]] (je la nomo ''UEFA-pokalo'' respektive angle ''UEFA Cup'') |- style="vertical-align: top;" |'''teamoj'''&nbsp;||48 (grupa fazo) |- style="vertical-align: top;" |'''nuna ĉampiono'''&nbsp;||{{Flago|Italio}} [[Atalanta Bergamo]] (2023/24) |- style="vertical-align: top;" |'''rekorda ĉampiono'''&nbsp;||{{Flago|Hispanio}} [[Sevilla FC]]<br />(7-foje ĉampiono) |- style="vertical-align: top;" |'''rekorda futbalisto'''&nbsp;||{{flago|Francio}}{{flago|Gabono}} Pierre-Emerick Aubameyang (33 goloj) <!-- stato de somero 2024 --> |} <!--{{Informkesto premio}} - UNU informkesto nepre sufiĉas, kaj kvankam la supra informkesto estas mallerte trikita, ĝi tamen pli taŭgas ol la kesto "premio"!!--> La '''Eŭropa Ligo de UEFA''' - de 1971 ĝis 2009 nomita [[UEFA-pokalo]] - estas ĉampionado de [[futbalo]] organizita de la [[Eŭropo|eŭropa]] asocio [[UEFA]]. Oni ne konfuzu ĝin kun la [[Ligo de Ĉampionoj de UEFA]]. La Eŭropa Ligo alfrontigas la teamojn plej gravajn de membroj de [[UEFA]], escepte de la elektitoj por la citita ''Ligo de Ĉampionoj''. == Aktuala jarsezono == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Futbalaj konkursoj]] 0j1evi0r4cg3e7v1lhijpts05dr0ue8 0 124863 9368412 8881197 2026-05-07T20:44:00Z Stefangrotz 91903 Informkesto 9368412 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo}} '''Ciureni''' [ĉurenj] (hungare: '''Csurenypuszta''' ĉurenjpusta) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al [[Zalha]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://nepszamlalas.adatbank.transindex.ro/ Popolnombrado 2002] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080614234332/http://nepszamlalas.adatbank.transindex.ro/ |date=2008-06-14 }} [[Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio]] [[Kategorio:Distrikto Sălaj]] gmn2hxq1qy661n646o7qyyr99lqg7dj 0 125089 9368332 8853426 2026-05-07T16:49:45Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368332 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo | bildo = Bilderberg - Oosterbeek.jpg | bildo_priskribo = Hotelo ''De Bilderberg'' en [[Oosterbeek]] }} La '''Bilderberg-konferenco''' estas jara [[konferenco]] kun partopreno de ĉ. 100 influhavaj, eŭropaj, nord-amerikaj [[bankisto]]j, [[ekonomikisto]]j, [[politikisto]]j kaj registaraj oficistoj. La konferenco okazas en ĉiu jaro en alia (okcidenta) lando inter striktaj sekuraj reguloj. Ĉiu partoprenanto devas Silentio pri la tie aŭdatajn. Celo de la renkontiĝo estas ke la decidfarantoj pri eksteraj kaj internaj aferoj konatiĝu sen devigo, en bona etoso kaj oni priparolu la komunajn problemojn. La partoprenantoj – eĉ la pli fruaj partoprenantoj – ricevas la konfidencan raporton pri la konferenco, kie oni ne nomas iun, nur la landon. == Historio == La organizon de la konferenco iniciatis princo [[Bernardo de Nederlando]] konvinkita de la pola politikisto kaj elmigrinto [[Józef Retinger]], ties konstanta sekretario ĝis sia morto. La nomo venas de la hotelo ''De Bilderberg'', kie okazis la unua konferenco en 1954 (en [[Oosterbeek]], apud [[Arnhem]], Nederlando). La internacia organiza komitato invitas ĉiujare aliajn partoprenantojn. La konferenco havas malgrandan sekretariejon en [[Hago]]. == Vidu ankaŭ == * [[Monda Banko]] * [[Monda registaro]] * [[Monda Ekonomia Forumo]] * [[Nova Monda Ordo (konspira teorio)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://sionvadisi.net/english/bilderberg-meetings-chantilly-virginia-usa-31-may-3-june-2012 BILDERBERG MEETINGS CHANTILLY, VIRGINIA, USA, 31 MAY-3 JUNE 2012] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120625021736/http://sionvadisi.net/english/bilderberg-meetings-chantilly-virginia-usa-31-may-3-june-2012 |date=2012-06-25 }} * [http://sionvadisi.net/illuminati/bilderberg-2012-yilinin-katilimci-listesi BILDERBERG 2012 YILININ KATILIMCI LISTESI] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120608061312/http://sionvadisi.net/illuminati/bilderberg-2012-yilinin-katilimci-listesi |date=2012-06-08 }} * http://www.heise.de/tp/deutsch/inhalt/co/4258/1.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20041020061338/http://www.heise.de/tp/deutsch/inhalt/co/4258/1.html |date=2004-10-20 }} ne timu la tutgloban eliton * http://fosar-bludorf.com/bilderberger/ {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060820232047/http://www.fosar-bludorf.com/bilderberger/ |date=2006-08-20 }} Konspira teorio pri Bilderberg-konferenco * http://fosar-bludorf.com/bilderberger/Liste_2004.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060629025602/http://fosar-bludorf.com/bilderberger/Liste_2004.htm |date=2006-06-29 }} partoprenantoj 2004 * http://fosar-bludorf.com/bilderberger/Liste.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060629025544/http://fosar-bludorf.com/bilderberger/Liste.htm |date=2006-06-29 }} partoprenantoj 2005 * http://www.svp.ch/?page_id=1160&l=2 {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927202725/http://www.svp.ch/?page_id=1160&l=2 |date=2007-09-27 }} * http://www.dradio.de/dlr/sendungen/buchtipp/151869 {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071017210719/http://www.dradio.de/dlr/sendungen/buchtipp/151869 |date=2007-10-17 }} {{-}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Organizaĵoj]] [[Kategorio:Internaciaj neregistaraj organizaĵoj]] [[Kategorio:Sekretaj societoj]] [[Kategorio:Konspiraj teorioj]] 6al40uqiiga3em3ycn68v93i0jrenag 0 125471 9368520 9354259 2026-05-08T03:41:20Z Tirolischleioans 254019 9368520 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Gerd Bacher''' (n. [[18-an de novembro]] [[1925]] en [[Salzburg]], mortinta samloke la [[27-an de junio]] [[2015]]<ref>[http://orf.at/stories/2286637/2286638/ Nekrologo ĉe orf.at]</ref>) estis fama aŭstra ĵurnalisto kaj longtempa ĝenerala intendanto de [[ORF]]. Li eklaboris en 1946 kiel volontulo en la ĵurnalo [[Salzburger Volkszeitung]], pli poste ĉe [[Salzburger Nachrichten]]. En 1954 laboris plu en Vieno kiel ĉefredaktoro de bulvar-ĵurnalo [[Bild-Telegraf]], pli poste ĉe [[Bildtelegramm]], [[Express]]. Bacher estis kvinfoje intendanto de [[ORF]]: 1967 ĝis 1974, 1978 ĝis 1986 kaj 1990 ĝis 1994. Intertempe verkis li semajnajn komentarojn por [[Kurier]] kaj estis en [[1975]] ties ĉefredaktoro. Li estis de 1974 ĝis 1978 media konsilisto de germana kancelier-kandidato [[Helmut Kohl]]. == Verkoj == * ''Medienentwicklung in die Zukunft: Die Rolle Österreichs'', Pinkau, Rainer Verlag, ISBN 3860710508 == Literaturo == * Dusek, Peter (1. Hrsg.) / Eichmann, Hannes (Hrsg.): ''Universität Salzburg und [[ORF-Landesstudio|Landesstudio]] Salzburg ORF: Zeitzeugen. Wege zur Zweiten Republik'', Wien, 1987 * Clemens Hüffel und Anton Reiter: ''Medienpioniere erzählen...'', Braumüller Verlag, Wien 2004, ISBN 3-7003-1480-9. == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bacher, Gerd}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:ORF]] fddwaa9wnb9rbnlrcd56uvuwwl7102g 0 128009 9368502 9284101 2026-05-08T03:29:25Z Tirolischleioans 254019 9368502 wikitext text/x-wiki {{PorA|por aliaj signifoj de ORF|ORF (apartigilo)}} {{Informkesto organizaĵo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=latitude}}<!--ĉikaze koordinatoj de la ĉefa sidejo--> |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = AT |situo sur mapo=Vieno |zomo = 13 }} '''ORF''' estas mallongigo de '''Österreichischer Rundfunk''' (aŭstria radio kaj televido). ÖRF estas fondaĵo de publika juro. Ĝi estas la plej granda [[Aŭstrio|aŭstria]] [[amaskomunikilo|amaskomunikila]] korporacio kaj havas sian ĉefan sidejon en [[Vieno]]. ÖRF estis fondita en la [[1-a de aŭgusto]] [[1955]] postante al [[RAVAG]]. Ĉefredaktisto estis inter 1967 kaj 1974 la kroato [[Alfons Dalma]]. La sukcesa radifonia kulturkanalo de ÖRF nomiĝas [[Österreich 1]]. Grava ĵurnalistino kiu laboris por la televido de ÖRF estis ekz. [[Trautl Brandstaller]]. == Programoj (elekto) == * [[Autofahrer unterwegs]] * [[Der Guglhupf]] * [[Guten Abend am Samstag]] * [[Kottan ermittelt]] * [[Seniorenclub]] ==Ĝeneralaj direktoroj (elekto)== *1967-1974: [[Gerd Bacher]] *1974–1978: Otto Oberhammer *1978-1986: Gerd Bacher *1986-1990: [[Thaddäus Podgorski]] *1990-1994: Gerd Bacher *1994–1998: Gerhard Zeiler *1998–2001: Gerhard Weis *2002–2006: Monika Lindner *2007–2021: Alexander Wrabetz *de 1.1.2022: [[Roland Weißmann]]<ref>[https://orf.at/stories/3224374/ "Respekt und Demut vor der Aufgabe."] - Ĉe: Orf.at, 10.8.2021</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://orf.at retpaĝaro de ORF] == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[kategorio:ORF]] 9gdurojxdn0zopapjj4h8utn9trwpg1 0 130849 9368482 9251109 2026-05-07T22:41:26Z ThomasPusch 1869 /* Vidu ankaŭ */ 9368482 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo | nomo = Union of European Football Associations <br /> Union des Associations Européennes de Football | eonomo = Unio de Eŭropaj Futbal-Asocioj | bildo = | tipo = [[sporto]] ([[futbalo]]) | formacio = [[15-a de junio]], [[1954]] | mapo = [[Dosiero:UEFA member associations map.svg|250ra]] | mteksto = Mapo de UEFA (blua) kun la kvin aliaj konfederacioj. | sidejo = [[Nyon]] <br /> {{Svislando}} | estro = {{#invoke:Wikidata|claim|P488|parameter=link}} <small>(ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P488|qualifier=P580}})</small> | lingvoj = [[Angla lingvo|angla]] <br /> [[Franca lingvo|franca]] <br /> [[Germana lingvo|germana]] | TTT-ejo = http://www.uefa.com |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=latitude}}<!--ĉikaze koordinatoj de la ĉefa sidejo--> |longitudo ={{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=CH-VD |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |situo sur mapo= |zomo=13 }} La '''Unio de Eŭropaj Futbal-Asocioj''' ({{lang-en|Union of European Football Associations}} (UEFA), {{lang-fr|Union des Associations Européennes de Football}}) estas la konfederacia [[tegmenta organizaĵo]] kaj rega instanco de [[futbalo]] en [[Eŭropo]]. Ĝia sidejo troviĝas en [[Nyon]], [[Kantono Vaŭdo]] en [[Svislando]]. Partoprenas nuntempe 53 naciaj federacioj ankaŭ el ŝtatoj kiuj ne situas en Eŭropo (ekzemple [[Israelo]] aŭ [[Kazaĥio]]). == Membroj == {| class="prettytable" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Lando ! Federacio ! Aniĝo |- | {{Albanio}} || [[Federacio Albania de Futbalo]], [[Federata Shqiptare e Futbollit]] (FSHF) || 1954 |- | {{Andoro}} || [[Federacio Andora de Futbalo]], [[Federació Andorrana de Fútbol]] (FAF) || 1996 |- | {{Anglio}} || ''"[[The Football Association]]"'' (FA) || 1954 |- | {{Armenio}} || [[Armenia Futbala Federacio]], Հայաստանի Ֆուտբոլի Ֆեդերացիա, Hajastani Futboli Federac'ia || 1992 |- | {{Aŭstrio}} || [[Aŭstria Futbala Asocio]], [[Österreichischer Fußballbund]] (ÖFB) || 1954 |- | {{Azerbajĝano}} || [[Asocio de Futbalaj Federacioj de Azerbajĝano]] [[Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası]] (AFFA) || 1994 |- | {{Belgio}} || [[Reĝa Belga Futbala Asocio]], [[Koninklijke Belgische Voetbalbond]] (K.B.V.B.) / <br />[[Union royale belge des sociétés de football association]] (URBSFA), [[Königlicher Belgischer Fußballverband]] (KBFB) || 1954 |- | {{Belorusio}} || [[Belorusia Federacio Futbala]], [[Беларуская федэрацыя футбола]], Bjelaruskaja Fjederacija Futbola (BFF) || 1993 |- | {{Bosnio kaj Hercegovino}} || Piedpilka/[[Futbala Asocio de Bosnio kaj Hercegovino]], Nogometni/[[Fudbalski Savez Bosne i Hercegovine]] (NS/FS BIH) || 1998 |- | {{Bulgario}} || [[Bulgaria Futbala Asocio]], [[Bulgarski Futbolen Sojus]] || 1954 |- | {{Ĉeĥio}} || [[Ĉeĥia Futbala Asocio]], [[Fotbalová asociace České republiky]] (FAČR) || 1954<br />1993 |- | {{Danio }} || [[Dana Pilkluda Unuiĝo]], [[Dansk Boldspil-Union]] || 1954 |- | {{Estonio}} || [[Estona Piedpilka Asocio]], [[Eesti Jalgpalli Liit]] || 1992 |- | {{Ferooj}} || [[Futbala Asocio Feroa]], [[Fótbóltssamband Føroya]], [[Færøernes fodboldforbund]] (FSF) || 1990 |- | {{Finnlando}} || [[Finnlanda Pilka Asocio]], [[Suomen Palloliitto]] || 1954 |- | {{Francio}} || [[Federacio Francia de Futbalo]], [[Fédération Française de Footbal]] (FFF) || 1954 |- | {{Germanio}} || [[Germana Futbal-Asocio]], [[Deutscher Fußball-Bund]] (DFB) || 1954 |- | {{Grekio}} || [[Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία]] (EΠO) || 1954 |- | {{Hispanio}} || [[Reĝa Federacio Hispania de Futbalo]], [[Real Federación Española de Fútbol]] (RFEF),<br />[[Reial Federació Espanyola de Futbol]], [[Espainiako Futbol Errege Federakundea]] || 1954 |- | {{Hungario}} || [[Hungaria Futbala Unuiĝo]], [[Magyar Labdarúgó Szövetség]] (MLSZ) || 1954 |- | {{Irlando}} || [[Futbala Asocio de Irlando]], [[Football Association of Ireland]] (FAI), [[Cumann Peile na hÉireann]] || 1954 |- | {{Islando}} || [[Knattspyrnusambands Íslands]] (KSI) || 1954 |- | {{Israelo}} || [[Israela Futbala Asocio]], [[ההתאחדות לכדורגל בישראל]], Ha Hite'aĥadut le Kadduregel be Jisar'el (IFA) || 1994 |- | {{Italio}} || [[Federacio Italia de Futbalo]], [[Federazione Italiana Giuoco Calcio]] (FIGC) || 1954 |- | {{Kartvelio}} || [[Kartvelia Futbala Federacio]], [[საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია]], sakartvelos peĥburtis pederacia (GFF) || 1992 |- | {{Kazaĥio}} || [[Futbala Unuiĝo de Kazaĥio]], [[Қазақстанның Футбол Федерациясы]] (ҚФФ), Karakstannin Futbol Federaciasi (KFF) || 2002 |- | {{Kimrio}} || [[Futbala Asocio de Kimrio]], [[Football Association of Wales]] (FAW), [[Cymdeithas Pêl-droed Cymru]] (CPC) || 1954 |- | {{Kipro}} || [[Kipra Futbala Asocio]], [[Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου]] (ΚΟΠ), Kipriakí Omospondía Podosfaíru || 1962 |- | {{Kroatio}} || [[Kroatia Futbala Unuiĝo]], [[Hrvatski nogometni savez]] (HNS)|| 1993 |- | {{Kosovo}} || [[Futbala Federacio de Kosovo]], [[Federata e Futbollit e Kosovës]] (FFK), [[Фудбалски савез Републике Косово]] / Fudbalski savez Republike Kosovo || 2016 |- | {{Latvio}} || [[Futbala Federacio de Latvio]], [[Latvijas Futbola Federācija]] (LFF) || 1992 |- | {{Liĥtenŝtejno}} || [[Liĥtenŝtejna Futbala Asocio]], [[Liechtensteiner Fußballverband]] (LFV) || 1974 |- | {{Litovio}} || [[Futbala Federacio de Litovio]], [[Lietuvos Futbolo Federacija]] (LFF) || 1992 |- | {{Luksemburgio}} || [[Federacio Luksemburga de Futbalo]], [[Fédération Luxembourgeoise de Football]] (FLF) || 1954 |- | {{Malto}} || [[Malta Futbala Asocio]], [[Malta Football Association]] (MFA) || 1960 |- | {{Moldavio}} || [[Federacio Moldavia de Futbalo]], [[Federaţia Moldovenească de Fotbal]] (FMF) || 1993 |- | {{Montenegro}} || [[Futbala Unuiĝo de Montenegro]], [[Fudbalski Savez Crne Gore ]](FSCG) || 2007 |- | {{Nederlando}} || [[Reĝa Nederlanda Futbala Asocio]], [[Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond]] (KNVB) || 1954 |- | {{Nord-Irlando}} || [[Irlanda Futbala Asocio]],<ref name="nord-">tiel nomataj, ne "Nord-Irlanda" kaj "Nord-Makedonia", kiuj estus pli precizaj vortumoj</ref> [[Irish Football Association]] (IFA) || 1954 |- | {{Nord-Makedonio}} || [[Futbala Federacio de Makedonio]],<ref name="nord-"/> [[Фудбалска федерација на Македонија]], Fudbalska Federacija na Makedonija (FFM) || 1994 |- | {{Norvegio}} || [[Norvegia Futbala Asocio]], [[Norges Fotballforbund]] (NFF) || 1954 |- | {{Pollando}} || [[Pola Unuiĝo de Piedpilko]], [[Polski Związek Piłki Nożnej]] (PZPN) || 1955 |- | {{Portugalio}} || [[Federacio Portugala de Futbalo]], [[Federação Portuguesa de Futebol]] (FPF) || 1954 |- | {{Rumanio}} || [[Federacio Rumania de Futbalo]], [[Federaţia Română de Fotbal]] (FRF) || 1954 |- | {{Rusio}} || [[Rusia Futbala Unuiĝo]], [[Российский футбольный союз]], Rossijskij Futbolnij Sojuz (RFS) || 1992 |- | {{San-Marino}} || [[Federacio San-Marina de Futbalo]], [[Federazione Sammarinese Giuoco Calcio]] (FSGC) || 1988 |- | {{Serbio}} || [[Futbala Asocio de Serbio]], [[Фудбалски савез Србије]], Fudbalski Savez Srbije (FSS) || 1954<br />1993 |- | {{Skotio}} || [[Skota Futbala Asocio]], [[Scottish Football Association]] (SFA) || 1954 |- | {{Slovakio}} || [[Slovakia Futbala Unuiĝo]], [[Slovenský futbalový zväz]] (SFZ) || 1993 |- | {{Slovenio}} || [[Futbala Unuiĝo en Slovenio]], [[Nogometna zveza Slovenije]] (NZS) || 1994 |- | {{Svedio}} || [[Svedia Futbala Asocio]], [[Svenska Fotbollförbundet]] (SFF) || 1954 |- | {{Svislando}} || [[Schweizerischer Fussballverband]] (SFV), [[Association Suisse de Football]] (ASF), [[Associazione Svizzera di Football]] (ASF) || 1954 |- | {{Turkio}} || [[Turkia Futbala Federacio]], [[Türkiye Futbol Federasyonu]] (TFF) || 1962 |- | {{Ukrainio}} || [[Ukrainia Asocio de Futbalo]], [[Українська асоціація футболу]], Ukrainska Asociacija Futbolu (UAF) || 1992 |} == Penoj resti absolute nepolitika foje rezultigas la malon == La penoj de UEFA-funkciuloj resti absolute nepolitika foje rezultas absolute kontraŭan ne-neŭtralecon kaj despli fortan ne-deziritan politikan subtenon de dubindaj reĝimoj. Ekzemple, kiam komenciĝis la sanga [[milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] kun multegaj celitaj murdoj de civiluloj, en unua paŝo la [[Rusia Futbala Unuiĝo]] kaj siaj teamoj estis suspenditaj de turniroj pro la senprovoka invado de la [[rusia armeo]] al Ukrainio. En dua paŝo, tamen UEFA pagis milionojn da eŭroj en "solidareco" al rusaj kluboj ekde 2022, kaj en tria paŝo en decembro 2025 la disciplina komitato de UEFA kondamnis la [[Ukrainia Asocio de Futbalo|Ukrainian Asocion de Futbalo]] al punpago de €15 000 pro tio ke en iuj futbalaj matĉoj de 2024 en kiuj ankaŭ partoprenis la [[ukrainia vira nacia teamo de futbalo|ukrainia vira nacia teamo]], iuj spektantoj tute ne rilataj al la ukraina federacio montris standardon, kiu legis "Rusio estas terorista ŝtato."<ref>[https://www.instagram.com/p/DSBI9OpDEng/?igsh=MWRmNmU4YTVtZXN0aQ%3D%3D noto en paĝo de la asocio ''united24.media'' en la socia retejo] ''[[Instagram]]'' ({{en}})</ref> Estas pravigeble tiel private opinii, sed se oni uzas futbalan matĉon kaj la televidan publikecon de ĝi por reklamo de sia opinio, oni rekte damaĝas la sportan teamon kaj asocion kiun oni celas subteni. Tiel la "penoj de UEFA resti absolute nepolitika" rezultas en fakta subteno de la provokita agreso de militema ŝtato. Teni plenan "politikan neŭtralecon" por UEFA eĉ aspektas pli miskomprenige ol por la principe same politike neŭtrala [[UEA]]... [[Dosiero:Ukr Stamp UEFA 50.jpg|eta|130ra|maldekstra|{{centre|<small>honora poŝtmarko de Ukrainio okaze de la 50-jariĝo de UEFA en 2004</small>}}]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Eŭropa Ligo de UEFA|Eŭropa Ligo]] (aktuale la [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26|sezono 2025-26]]) * [[Eŭropa Futbal-Ĉampionado]] * [[Eŭropa Virina Futbal-Ĉampionado]] * [[Ligo de Ĉampionoj de UEFA]] * [[Virina ĉampiona ligo de UEFA]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.uefa.com/ oficiala retejo de UEFA ], multlingve * [http://www.uefa-coefficients.com/ oficiala retejo pri ''UEFA-ranking and coefficients'', do UEFA-rangotabelo kaj koeficientoj] {{Internacia futbalo}} [[Kategorio:Futbalaj organizaĵoj]] [[Kategorio:Futbalo en Eŭropo]] [[Kategorio:Futbalo en 1954]] [[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1954]] 8c7hf7mdsazqq7uj7hw021n2v2gun7h 0 136333 9368491 9256267 2026-05-08T00:20:08Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368491 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Bnej Baruĥ''' — [[Israelo|israela]] nekomerca kaj nepolitika [[asocio]], fondita en [[1991]] de kabalisto, rabeno [[Miĥael Lajtman]] celante studadon de la scienco [[Kabalo]] kaj disvastigon de kabala scio tra la tuta mondo por plialtigo de homara spirita nivelo. [[Asocio]] Bnej Baruĥ estas nomata de la nomo de kabalisto kaj rabeno [[RABAŜ|Baruĥ Aŝlag (RABAŜ)]] — pliaĝa filo kaj adepto de la plej granda kabalisto de la 20a jarcento, rabeno [[Baal haSulam|Jehuda Aŝlag (Baal haSulam)]] — aŭtoro de komentario [[Sulam]] al Libro [[Zoharo]]. Studado de [[Kabalo]] en Bnej Baruĥ estas kondukata nur laŭ originalaj kabalistaj fontoj de [[Shimon bar Yochai|RAŜBI]], [[Icĥak Lurja|ARI]], [[Baal Sulam]] kaj [[RABAŜ]] en scienc-esplora moderna stilo. Laboro de asocio Bnej Baruĥ pri eldono kaj disvastigo de lernaĵoj estas trakondukata pere de volontuloj, esplorantoj de scienco [[Kabalo]], kiuj aspiras malfermi saĝecon de la scienco al la homaro. == Rigardu ankaŭ == * [http://www.kabbalah.info Oficiala informa retejo pri Kabalo, farita de Bnej Baruĥ (en diversaj lingvoj)] * [http://www.kabbalahgroup.info Oficiala retejo de Bnej Baruĥ (en la rusa, hebrea kaj la angla)] * [http://www.kab.tv Elsendo de video-lecionoj (en kvin lingvoj)] * [http://www.arifilms.tv ARI Films — Kinproduktanta firmao fondita de Bnej Baruĥ]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://kabalo.info KABALO.INFO — taglibro pri Kabalo en la internacia lingvo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080705102924/http://kabalo.info/ |date=2008-07-05 }} [[Kategorio:Kabalo]] m2jn390v23u9ebuirzn5lmc0b46i4pl 0 137148 9368755 7955238 2026-05-08T10:43:32Z Sj1mor 12103 9368755 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} Laŭ la legendo, la enkonduko de [[Budhismo]] en [[Japanio]] okazis en [[552]], kiam suvereno de [[Koreio]] sendis al la suvereno de [[Yamato]] statuon de ora bronza [[Budho]] kun budhanaj tekstoj. La historio de Budhismo en Japanio povas esti dividata en esence tri epokojn, la [[Nara-epoko]]n, la [[Heian-epoko]]n, kaj la post-[[Kamakura-epoko]]n. == Sektoj de Nara-epoko == ''Sanron-shū''([[Sanlun-sekto]]) prezentita de [[Ekan]] en [[625]]. ''Hossō-shū'' ([[Faŝang-sekto]]) prezentita de [[Dōshō]] en [[653]]. ''Kusha-shū'' ([[Ĵuŝe-sekto]]) (de [[Abidharmo]]) prezentita de [[Dōshō]] en [[661]]. ''Kegon-shū'' ([[Huajan-sekto]]) prezentita de [[Simsang]] en [[736]]. ''Ritsu-shū'' ([[Lju-sekto]]) prezentita de [[Ganjin]] en [[753]]. ''Jōjitsu-shū'' ([[Ĉengŝi-sekto]]) prezentita de [[Tochang]]. == Sektoj de Heian-epoko == ''Tendai-shū'' ([[Tiantaj-sekto]] aŭ Tiantajanismo) ([[Sadarmapundarika-budhismo|Sadarmapundarika-budhismdevene]]) prezentita de [[Saichō]] en [[807]]. ''Shingon-shū'' ([[Ŝingon-sekto]] aŭ Mantrismo) ([[Vajrajana-budhismo|Vajrajana-budhismdevene]]) fondita de [[Kūkai]] en [[823]] == Sektoj el Kamakura-epoko == ''Jōdo-shū'' ([[Ĵingtu-sekto]] aŭ Honenanismo) ([[Amitabha-budhismo|Amitabha-budhismdevene]]) prezentita de [[Hōnen]] en [[1175]]. ''Rinzai-shū'' ([[Linĵi-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Eisai]] en [[1191]]. ''Jōdo-Shin-shū'' ([[Ĵodo-Ŝin-sekto]] aŭ Ŝinrananismo) ([[Amitabha-budhismo|Amitabha-budhismdevene]]) fondita de [[Shinran]] en [[1224]]. ''Sōtō-shū'' ([[Caodong-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Dōgen]] en [[1227]]. ''Nichiren-shū'' ([[Niĉiren-budhismo]]) fondita de [[Nichiren]] en [[1253]]. ''Fuke-shū'' ([[Fuke-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Shinchi Kakushin]] en [[1254]]. ''Ōbaku-shū'' ([[Obaku-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Ingen]] en [[1654]]. == Vidu ankaŭ == * [[Zeno]] * [[Sukavato|Pura Tero(Sukavato)]] * [[Mahajano]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Budhismo en Japanio|*]] [[Kategorio:Religio en Japanio]] [[Kategorio:Budhismo]] 5v9f40iahqdio99s5ko58mguwkh7pnv 9368756 9368755 2026-05-08T10:44:57Z Sj1mor 12103 9368756 wikitext text/x-wiki {{Kunfandiĝo|artikolo=|dua=Japana budhismo}}{{Informkesto organizaĵo}} Laŭ la legendo, la enkonduko de [[Budhismo]] en [[Japanio]] okazis en [[552]], kiam suvereno de [[Koreio]] sendis al la suvereno de [[Yamato]] statuon de ora bronza [[Budho]] kun budhanaj tekstoj. La historio de Budhismo en Japanio povas esti dividata en esence tri epokojn, la [[Nara-epoko]]n, la [[Heian-epoko]]n, kaj la post-[[Kamakura-epoko]]n. == Sektoj de Nara-epoko == ''Sanron-shū''([[Sanlun-sekto]]) prezentita de [[Ekan]] en [[625]]. ''Hossō-shū'' ([[Faŝang-sekto]]) prezentita de [[Dōshō]] en [[653]]. ''Kusha-shū'' ([[Ĵuŝe-sekto]]) (de [[Abidharmo]]) prezentita de [[Dōshō]] en [[661]]. ''Kegon-shū'' ([[Huajan-sekto]]) prezentita de [[Simsang]] en [[736]]. ''Ritsu-shū'' ([[Lju-sekto]]) prezentita de [[Ganjin]] en [[753]]. ''Jōjitsu-shū'' ([[Ĉengŝi-sekto]]) prezentita de [[Tochang]]. == Sektoj de Heian-epoko == ''Tendai-shū'' ([[Tiantaj-sekto]] aŭ Tiantajanismo) ([[Sadarmapundarika-budhismo|Sadarmapundarika-budhismdevene]]) prezentita de [[Saichō]] en [[807]]. ''Shingon-shū'' ([[Ŝingon-sekto]] aŭ Mantrismo) ([[Vajrajana-budhismo|Vajrajana-budhismdevene]]) fondita de [[Kūkai]] en [[823]] == Sektoj el Kamakura-epoko == ''Jōdo-shū'' ([[Ĵingtu-sekto]] aŭ Honenanismo) ([[Amitabha-budhismo|Amitabha-budhismdevene]]) prezentita de [[Hōnen]] en [[1175]]. ''Rinzai-shū'' ([[Linĵi-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Eisai]] en [[1191]]. ''Jōdo-Shin-shū'' ([[Ĵodo-Ŝin-sekto]] aŭ Ŝinrananismo) ([[Amitabha-budhismo|Amitabha-budhismdevene]]) fondita de [[Shinran]] en [[1224]]. ''Sōtō-shū'' ([[Caodong-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Dōgen]] en [[1227]]. ''Nichiren-shū'' ([[Niĉiren-budhismo]]) fondita de [[Nichiren]] en [[1253]]. ''Fuke-shū'' ([[Fuke-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Shinchi Kakushin]] en [[1254]]. ''Ōbaku-shū'' ([[Obaku-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Ingen]] en [[1654]]. == Vidu ankaŭ == * [[Zeno]] * [[Sukavato|Pura Tero(Sukavato)]] * [[Mahajano]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Budhismo en Japanio|*]] [[Kategorio:Religio en Japanio]] [[Kategorio:Budhismo]] rvzmu2i8kwg9sfw3xhacwv8gr9w2gu2 9368759 9368756 2026-05-08T10:46:22Z Sj1mor 12103 9368759 wikitext text/x-wiki {{Kunigu|Japana budhismo}}{{Informkesto organizaĵo}} Laŭ la legendo, la enkonduko de [[Budhismo]] en [[Japanio]] okazis en [[552]], kiam suvereno de [[Koreio]] sendis al la suvereno de [[Yamato]] statuon de ora bronza [[Budho]] kun budhanaj tekstoj. La historio de Budhismo en Japanio povas esti dividata en esence tri epokojn, la [[Nara-epoko]]n, la [[Heian-epoko]]n, kaj la post-[[Kamakura-epoko]]n. == Sektoj de Nara-epoko == ''Sanron-shū''([[Sanlun-sekto]]) prezentita de [[Ekan]] en [[625]]. ''Hossō-shū'' ([[Faŝang-sekto]]) prezentita de [[Dōshō]] en [[653]]. ''Kusha-shū'' ([[Ĵuŝe-sekto]]) (de [[Abidharmo]]) prezentita de [[Dōshō]] en [[661]]. ''Kegon-shū'' ([[Huajan-sekto]]) prezentita de [[Simsang]] en [[736]]. ''Ritsu-shū'' ([[Lju-sekto]]) prezentita de [[Ganjin]] en [[753]]. ''Jōjitsu-shū'' ([[Ĉengŝi-sekto]]) prezentita de [[Tochang]]. == Sektoj de Heian-epoko == ''Tendai-shū'' ([[Tiantaj-sekto]] aŭ Tiantajanismo) ([[Sadarmapundarika-budhismo|Sadarmapundarika-budhismdevene]]) prezentita de [[Saichō]] en [[807]]. ''Shingon-shū'' ([[Ŝingon-sekto]] aŭ Mantrismo) ([[Vajrajana-budhismo|Vajrajana-budhismdevene]]) fondita de [[Kūkai]] en [[823]] == Sektoj el Kamakura-epoko == ''Jōdo-shū'' ([[Ĵingtu-sekto]] aŭ Honenanismo) ([[Amitabha-budhismo|Amitabha-budhismdevene]]) prezentita de [[Hōnen]] en [[1175]]. ''Rinzai-shū'' ([[Linĵi-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Eisai]] en [[1191]]. ''Jōdo-Shin-shū'' ([[Ĵodo-Ŝin-sekto]] aŭ Ŝinrananismo) ([[Amitabha-budhismo|Amitabha-budhismdevene]]) fondita de [[Shinran]] en [[1224]]. ''Sōtō-shū'' ([[Caodong-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Dōgen]] en [[1227]]. ''Nichiren-shū'' ([[Niĉiren-budhismo]]) fondita de [[Nichiren]] en [[1253]]. ''Fuke-shū'' ([[Fuke-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Shinchi Kakushin]] en [[1254]]. ''Ōbaku-shū'' ([[Obaku-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Ingen]] en [[1654]]. == Vidu ankaŭ == * [[Zeno]] * [[Sukavato|Pura Tero(Sukavato)]] * [[Mahajano]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Budhismo en Japanio|*]] [[Kategorio:Religio en Japanio]] [[Kategorio:Budhismo]] m1eosewws1z8ahcfuj3zv20jm4wz39c 9368762 9368759 2026-05-08T10:47:09Z Sj1mor 12103 9368762 wikitext text/x-wiki {{Kunigu|Japana budhismo}}{{Informkesto organizaĵo}} Laŭ la legendo, la enkonduko de [[Budhismo]] en [[Japanio]] okazis en [[552]], kiam suvereno de [[Koreio]] sendis al la suvereno de [[Yamato]] statuon de ora bronza [[Budho]] kun budhanaj tekstoj. La historio de Budhismo en Japanio povas esti dividata en esence tri epokojn, la [[Nara-epoko]]n, la [[Heian-epoko]]n, kaj la post-[[Kamakura-epoko]]n. == Sektoj de Nara-epoko == ''Sanron-shū''([[Sanlun-sekto]]) prezentita de [[Ekan]] en [[625]]. ''Hossō-shū'' ([[Faŝang-sekto]]) prezentita de [[Dōshō]] en [[653]]. ''Kusha-shū'' ([[Ĵuŝe-sekto]]) (de [[Abidharmo]]) prezentita de [[Dōshō]] en [[661]]. ''Kegon-shū'' ([[Huajan-sekto]]) prezentita de [[Simsang]] en [[736]]. ''Ritsu-shū'' ([[Lju-sekto]]) prezentita de [[Ganjin]] en [[753]]. ''Jōjitsu-shū'' ([[Ĉengŝi-sekto]]) prezentita de [[Tochang]]. == Sektoj de Heian-epoko == ''Tendai-shū'' ([[Tiantaj-sekto]] aŭ Tiantajanismo) ([[Sadarmapundarika-budhismo|Sadarmapundarika-budhismdevene]]) prezentita de [[Saichō]] en [[807]]. ''Shingon-shū'' ([[Ŝingon-sekto]] aŭ Mantrismo) ([[Vajrajana-budhismo|Vajrajana-budhismdevene]]) fondita de [[Kūkai]] en [[823]] == Sektoj el Kamakura-epoko == ''Jōdo-shū'' ([[Ĵingtu-sekto]] aŭ Honenanismo) ([[Amitabha-budhismo|Amitabha-budhismdevene]]) prezentita de [[Hōnen]] en [[1175]]. ''Rinzai-shū'' ([[Linĵi-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Eisai]] en [[1191]]. ''Jōdo-Shin-shū'' ([[Ĵodo-Ŝin-sekto]] aŭ Ŝinrananismo) ([[Amitabha-budhismo|Amitabha-budhismdevene]]) fondita de [[Shinran]] en [[1224]]. ''Sōtō-shū'' ([[Caodong-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Dōgen]] en [[1227]]. ''Nichiren-shū'' ([[Niĉiren-budhismo]]) fondita de [[Nichiren]] en [[1253]]. ''Fuke-shū'' ([[Fuke-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Shinchi Kakushin]] en [[1254]]. ''Ōbaku-shū'' ([[Obaku-sekto]]) ([[Zen-budhismo|Zen-budhismdevene]]) prezentita de [[Ingen]] en [[1654]]. == Vidu ankaŭ == * [[Zeno]] * [[Sukavato|Pura Tero(Sukavato)]] * [[Mahajano]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Budhismo en Japanio|*]] [[Kategorio:Religio en Japanio]] [[Kategorio:Budhismaj skoloj]] nqmcgjlt2x1kpp01ndasyjmgyjunv9g 0 139158 9368586 9186221 2026-05-08T08:53:46Z ThomasPusch 1869 9368586 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|monumento |kategorio = |lando = Francio |regiono = |situo = [[Parizo]] |nomo = |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo = konsekro |religia aliĝo= |arkitekto={{#invoke:Wikidata|claim|P84}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=FR-75C |mapo lokumilo = Parizo |mapligilo = jes |zomo=13 }} La '''Triumfa Arko''' ({{lang-fr|Arc de Triomphe}}) estas monumento de [[Parizo]] lokita centre de la [[Placo Charles de Gaulle (Parizo)|placo Charles de Gaulle]], je la okcidenta fino de la [[avenuo de la Elizeaj Kampoj]]. Ĝi estas parto de la granda okcidenta-orienta akso de Parizo, ekde la [[Luvro|palaco Luvro]] ĝis la kvartalo [[La Défense]]. La alto de la monumento estas proksimume 52 metroj, kaj la larĝeco estas 45 metroj. Ĝi estas la dua plej granda moderna [[triumfa arko]] de la mondo (la plej vasta troviĝas en [[Meksiko]]). [[Dosiero:Paris Arc de Triomphe de l'Étoile Grabmal des Unbekannten Soldaten 2.jpg|eta|maldekstra|{{centre|Tombo de la Nekonata Soldato.}}]] La Triumfa Arko estas unu el la plej famaj monumentoj de Parizo. Ĝi estis mendita en [[1806]], post la [[Batalo de Austerlitz|venko de Austerlitz]] fare de la imperiestro [[Napoléon Bonaparte]]. La monumento estis tiel grandega kaj kompleksa, ke ĝia konstruado ne finiĝis antaŭ la reĝado de [[Ludoviko-Filipo]], en [[1833]]-[[1836]]. La Monumento estas malfermita ĉiutage de 10:00 a.m. ĝis 10:30 p.m.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://zaubee.com/biz/arc-de-triomphe-2yhqb3rs |titolo=Arc De Triomphe |alirdato=2023-12-2 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230212093859/https://zaubee.com/biz/arc-de-triomphe-2yhqb3rs|arkivdato=2023-02-12 }}</ref> == La Triumfa Arko en Esperanto == [[Dosiero:Bastille Day Parade 170714-D-PB383-005 (35087624434).jpg|eta|maldekstra|{{centre|Triumfa parado antaŭ la Triumfa Arko}}]] En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas [[Parizo]]n kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al [[Luvro]] kaj al [[Versajlo]], dum pli atentaj priskriboj al la [[Ejfelturo]] kaj al la Triumfa Arko: {{Citaĵo|:Superŝvebante preter Atomiumo Brusela, :simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita, :ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo :kaj nun la sciencisto al la nomado parolas: :-Jen staras Ejfelturo, matematike perfekta :konstruo, manifesto de la supera logiko :de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis. :Jen tie, antaŭ Luvro la Piramido Kristala. :Versajlo, sunimpona, kie paradas alee :kreaĵoj de artistoj, kaj jen la Arko Triumfa, :centro de flama stelo, la dekdupinte radia, :ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|Francio}} [[Kategorio:Monumentoj de Parizo]] [[Kategorio:Triumfarkoj]] 2ejwtnx6b7x7egmsc4rlgpg90sbtly7 9368627 9368586 2026-05-08T09:23:34Z ThomasPusch 1869 ampleksigo 9368627 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|monumento |kategorio = |lando = Francio |regiono = |situo = [[Parizo]] |nomo = |materialo= [[luteco|luteca]] [[kalkoŝtono]] |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo = konsekro |religia aliĝo= |arkitekto={{#invoke:Wikidata|claim|P84}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=FR-75C |mapo lokumilo = Parizo |mapligilo = jes |zomo=13 }} La '''Triumfa Arko''' ({{lang-fr|Arc de Triomphe}}) estas monumento de [[Parizo]] lokita centre de la [[Placo Charles de Gaulle (Parizo)|placo Charles de Gaulle]], je la okcidenta fino de la [[avenuo de la Elizeaj Kampoj]]. Ĝi estas parto de la granda okcidenta-orienta akso de Parizo, ekde la [[Luvro|palaco Luvro]] ĝis la kvartalo [[La Défense]]. La alto de la monumento estas proksimume 52 metroj, kaj la larĝeco estas 45 metroj. Ĝi estas la dua plej granda moderna [[triumfa arko]] de la mondo (la plej vasta troviĝas en [[Meksiko]]). [[Dosiero:Paris Arc de Triomphe de l'Étoile Grabmal des Unbekannten Soldaten 2.jpg|eta|maldekstra|{{centre|Tombo de la Nekonata Soldato.}}]] La Triumfa Arko estas unu el la plej famaj monumentoj de Parizo. Ĝi estis mendita en [[1806]], post la [[Batalo de Austerlitz|venko de Austerlitz]] fare de la imperiestro [[Napoléon Bonaparte]]. La monumento estis tiel grandega kaj kompleksa, ke ĝia konstruado ne finiĝis antaŭ la reĝado de [[Ludoviko-Filipo]], en [[1833]]-[[1836]]. La Monumento estas malfermita ĉiutage de 10:00 a.m. ĝis 10:30 p.m.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://zaubee.com/biz/arc-de-triomphe-2yhqb3rs |titolo=Arc De Triomphe |alirdato=2023-12-2 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230212093859/https://zaubee.com/biz/arc-de-triomphe-2yhqb3rs|arkivdato=2023-02-12 }}</ref> == La Triumfa Arko en Esperanto == [[Dosiero:Bastille Day Parade 170714-D-PB383-005 (35087624434).jpg|eta|maldekstra|{{centre|Triumfa parado antaŭ la Triumfa Arko}}]] En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas [[Parizo]]n kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al [[Luvro]] kaj al [[Versajlo]], dum pli atentaj priskriboj al la [[Ejfelturo]] kaj al la Triumfa Arko: {{Citaĵo|:Superŝvebante preter Atomiumo Brusela, :simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita, :ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo :kaj nun la sciencisto al la nomado parolas: :-Jen staras Ejfelturo, matematike perfekta :konstruo, manifesto de la supera logiko :de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis. :Jen tie, antaŭ Luvro la Piramido Kristala. :Versajlo, sunimpona, kie paradas alee :kreaĵoj de artistoj, kaj jen la Arko Triumfa, :centro de flama stelo, la dekdupinte radia, :ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|Francio}} [[Kategorio:Monumentoj de Parizo]] [[Kategorio:Triumfarkoj]] qt3492eg6xwvnm2t9m56qktmaxxzb6o 9368629 9368627 2026-05-08T09:24:44Z ThomasPusch 1869 + retejo 9368629 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|monumento |kategorio = |lando = Francio |regiono = |situo = [[Parizo]] |nomo = |materialo= [[luteco|luteca]] [[kalkoŝtono]] |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo = konsekro |religia aliĝo= |arkitekto={{#invoke:Wikidata|claim|P84}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=FR-75C |mapo lokumilo = Parizo |mapligilo = jes |zomo=13 }} La '''Triumfa Arko''' ({{lang-fr|Arc de Triomphe}}) estas monumento de [[Parizo]] lokita centre de la [[Placo Charles de Gaulle (Parizo)|placo Charles de Gaulle]], je la okcidenta fino de la [[avenuo de la Elizeaj Kampoj]]. Ĝi estas parto de la granda okcidenta-orienta akso de Parizo, ekde la [[Luvro|palaco Luvro]] ĝis la kvartalo [[La Défense]]. La alto de la monumento estas proksimume 52 metroj, kaj la larĝeco estas 45 metroj. Ĝi estas la dua plej granda moderna [[triumfa arko]] de la mondo (la plej vasta troviĝas en [[Meksiko]]). [[Dosiero:Paris Arc de Triomphe de l'Étoile Grabmal des Unbekannten Soldaten 2.jpg|eta|maldekstra|{{centre|[[Eterna flamo]] ĉe la tombo de nekonata franca soldato}}]] La Triumfa Arko estas unu el la plej famaj monumentoj de Parizo. Ĝi estis mendita en [[1806]], post la [[Batalo de Austerlitz|venko de Austerlitz]] fare de la imperiestro [[Napoléon Bonaparte]]. La monumento estis tiel grandega kaj kompleksa, ke ĝia konstruado ne finiĝis antaŭ la reĝado de [[Ludoviko-Filipo]], en [[1833]]-[[1836]]. La Monumento estas malfermita ĉiutage de 10:00 a.m. ĝis 10:30 p.m.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://zaubee.com/biz/arc-de-triomphe-2yhqb3rs |titolo=Arc De Triomphe |alirdato=2023-12-2 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230212093859/https://zaubee.com/biz/arc-de-triomphe-2yhqb3rs|arkivdato=2023-02-12 }}</ref> == La Triumfa Arko en Esperanto == [[Dosiero:Bastille Day Parade 170714-D-PB383-005 (35087624434).jpg|eta|maldekstra|{{centre|Triumfa parado antaŭ la Triumfa Arko}}]] En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas [[Parizo]]n kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al [[Luvro]] kaj al [[Versajlo]], dum pli atentaj priskriboj al la [[Ejfelturo]] kaj al la Triumfa Arko: {{Citaĵo|:Superŝvebante preter Atomiumo Brusela, :simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita, :ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo :kaj nun la sciencisto al la nomado parolas: :-Jen staras Ejfelturo, matematike perfekta :konstruo, manifesto de la supera logiko :de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis. :Jen tie, antaŭ Luvro la Piramido Kristala. :Versajlo, sunimpona, kie paradas alee :kreaĵoj de artistoj, kaj jen la Arko Triumfa, :centro de flama stelo, la dekdupinte radia, :ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo|https://www.louvre.fr}} ({{fr}} {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Francio}} [[Kategorio:Monumentoj de Parizo]] [[Kategorio:Triumfarkoj]] daal4ls9pp6xbfwkc9e66k5rx0gc9zs 9368630 9368629 2026-05-08T09:25:29Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9368630 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|monumento |kategorio = |lando = Francio |regiono = |situo = [[Parizo]] |nomo = |materialo= [[luteco|luteca]] [[kalkoŝtono]] |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo = konsekro |religia aliĝo= |arkitekto={{#invoke:Wikidata|claim|P84}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=FR-75C |mapo lokumilo = Parizo |mapligilo = jes |zomo=13 }} La '''Triumfa Arko''' ({{lang-fr|Arc de Triomphe}}) estas monumento de [[Parizo]] lokita centre de la [[Placo Charles de Gaulle (Parizo)|placo Charles de Gaulle]], je la okcidenta fino de la [[avenuo de la Elizeaj Kampoj]]. Ĝi estas parto de la granda okcidenta-orienta akso de Parizo, ekde la [[Luvro|palaco Luvro]] ĝis la kvartalo [[La Défense]]. La alto de la monumento estas proksimume 52 metroj, kaj la larĝeco estas 45 metroj. Ĝi estas la dua plej granda moderna [[triumfa arko]] de la mondo (la plej vasta troviĝas en [[Meksiko]]). [[Dosiero:Paris Arc de Triomphe de l'Étoile Grabmal des Unbekannten Soldaten 2.jpg|eta|maldekstra|{{centre|[[Eterna flamo]] ĉe la tombo de nekonata franca soldato}}]] La Triumfa Arko estas unu el la plej famaj monumentoj de Parizo. Ĝi estis mendita en [[1806]], post la [[Batalo de Austerlitz|venko de Austerlitz]] fare de la imperiestro [[Napoléon Bonaparte]]. La monumento estis tiel grandega kaj kompleksa, ke ĝia konstruado ne finiĝis antaŭ la reĝado de [[Ludoviko-Filipo]], en [[1833]]-[[1836]]. La Monumento estas malfermita ĉiutage de 10:00 a.m. ĝis 10:30 p.m.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://zaubee.com/biz/arc-de-triomphe-2yhqb3rs |titolo=Arc De Triomphe |alirdato=2023-12-2 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230212093859/https://zaubee.com/biz/arc-de-triomphe-2yhqb3rs|arkivdato=2023-02-12 }}</ref> == La Triumfa Arko en Esperanto == [[Dosiero:Bastille Day Parade 170714-D-PB383-005 (35087624434).jpg|eta|maldekstra|{{centre|Triumfa parado antaŭ la Triumfa Arko}}]] En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas [[Parizo]]n kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al [[Luvro]] kaj al [[Versajlo]], dum pli atentaj priskriboj al la [[Ejfelturo]] kaj al la Triumfa Arko: {{Citaĵo|:Superŝvebante preter Atomiumo Brusela, :simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita, :ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo :kaj nun la sciencisto al la nomado parolas: :-Jen staras Ejfelturo, matematike perfekta :konstruo, manifesto de la supera logiko :de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis. :Jen tie, antaŭ Luvro la Piramido Kristala. :Versajlo, sunimpona, kie paradas alee :kreaĵoj de artistoj, kaj jen la Arko Triumfa, :centro de flama stelo, la dekdupinte radia, :ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo|https://www.louvre.fr}} ({{fr}}, {{ĉine}}, {{es}} kaj {{en}}) {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Francio}} [[Kategorio:Monumentoj de Parizo]] [[Kategorio:Triumfarkoj]] 02wmgtq9g0mumk54okxeg0k9c8rk35c 9368641 9368630 2026-05-08T09:31:47Z ThomasPusch 1869 /* La Triumfa Arko en Esperanto */ 9368641 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|monumento |kategorio = |lando = Francio |regiono = |situo = [[Parizo]] |nomo = |materialo= [[luteco|luteca]] [[kalkoŝtono]] |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo = konsekro |religia aliĝo= |arkitekto={{#invoke:Wikidata|claim|P84}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=FR-75C |mapo lokumilo = Parizo |mapligilo = jes |zomo=13 }} La '''Triumfa Arko''' ({{lang-fr|Arc de Triomphe}}) estas monumento de [[Parizo]] lokita centre de la [[Placo Charles de Gaulle (Parizo)|placo Charles de Gaulle]], je la okcidenta fino de la [[avenuo de la Elizeaj Kampoj]]. Ĝi estas parto de la granda okcidenta-orienta akso de Parizo, ekde la [[Luvro|palaco Luvro]] ĝis la kvartalo [[La Défense]]. La alto de la monumento estas proksimume 52 metroj, kaj la larĝeco estas 45 metroj. Ĝi estas la dua plej granda moderna [[triumfa arko]] de la mondo (la plej vasta troviĝas en [[Meksiko]]). [[Dosiero:Paris Arc de Triomphe de l'Étoile Grabmal des Unbekannten Soldaten 2.jpg|eta|maldekstra|{{centre|[[Eterna flamo]] ĉe la tombo de nekonata franca soldato}}]] La Triumfa Arko estas unu el la plej famaj monumentoj de Parizo. Ĝi estis mendita en [[1806]], post la [[Batalo de Austerlitz|venko de Austerlitz]] fare de la imperiestro [[Napoléon Bonaparte]]. La monumento estis tiel grandega kaj kompleksa, ke ĝia konstruado ne finiĝis antaŭ la reĝado de [[Ludoviko-Filipo]], en [[1833]]-[[1836]]. La Monumento estas malfermita ĉiutage de 10:00 a.m. ĝis 10:30 p.m.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://zaubee.com/biz/arc-de-triomphe-2yhqb3rs |titolo=Arc De Triomphe |alirdato=2023-12-2 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230212093859/https://zaubee.com/biz/arc-de-triomphe-2yhqb3rs|arkivdato=2023-02-12 }}</ref> == La Triumfa Arko en Esperanto == [[Dosiero:Bastille Day Parade 170714-D-PB383-005 (35087624434).jpg|eta|maldekstra|{{centre|Triumfa parado antaŭ la Triumfa Arko}}]] En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas [[Parizo]]n kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al [[Luvro]] kaj al [[Versajlo]], dum pli atentaj priskriboj al la [[Ejfelturo]] kaj al la Triumfa Arko: {{Citaĵo|:Superŝvebante preter [[Atomiumo Brusela]], :simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita, :ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo :kaj nun la sciencisto al la nomado parolas: :-Jen staras [[Ejfelturo]], matematike perfekta :konstruo, manifesto de la supera logiko :de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis. :Jen tie, antaŭ [[Luvro]] la [[Piramido de Luvro|Piramido Kristala]]. :Versajlo, sunimpona, kie paradas alee :kreaĵoj de artistoj, kaj jen la Arko Triumfa, :centro de [[eterna flamo|flama stelo]], la dekdupinte radia, :ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas.<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.</ref>}} == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo|https://www.louvre.fr}} ({{fr}}, {{ĉine}}, {{es}} kaj {{en}}) {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Francio}} [[Kategorio:Monumentoj de Parizo]] [[Kategorio:Triumfarkoj]] 1qcvviki65n5z92ftjxd2l99ua3m3rk 0 140575 9368626 8874898 2026-05-08T09:23:29Z Sj1mor 12103 9368626 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Anton von Padua Alfred Emil Hubert Georg Graf von Arco auf Valley''' ([[5-a de februaro]] [[1897]] – [[29-a de junio]] [[1945]]), komune konata kiel '''Anton Arco-Valley''', estas [[Germanio|germana]] politika aktivulo plej bone memorita kiel la murdinto de la [[Bavario|bavara]] [[Socialismo|socialista]] estro [[Kurt Eisner]] en [[februaro]], [[1919]]. Arco-Valley naskiĝis en Sankt Martin im Innkreis en [[Supra Aŭstrio]], la filo de Ferdinand Maria Emmerich Eduard Graf von Arco auf Valley kaj Emily Freiin von Oppenheim, la nepino de [[Salomon Oppenheim]], [[Judoj|juda]] bankisto. Post li servis kun bavara regimento en la lasta jaro de la [[Unua Mondmilito]], li malmobiliziĝis kaj reiris studi ĉe la Universitato de [[Munkeno]], kiel kolera kaj senrevigita [[germana naciisto]]. Kiel aristokrato, monarkiisto kaj proklamita [[Antisemitismo|antisemito]] malgraŭ sia parte-juda deveno, li malamis je Eisner, la juda estro de la Bavaraj socialistoj kaj Ĉefministro de Bavario ekde la faligo de la [[monarkio]] en [[novembro]] [[1918]]. Li skribis en sia taglibro, ke Eisner meritis morti, ĉar li estis judo. La [[21-a de februaro|21-an de februaro]], 1919, Arco-Valley, agante sole, pafis mortiginte je Eisner sur Munkena strato. Lia ago ĉanis sangajn reprezalio per la Munkenaj revoluciemuloj, en kiuj nombro de siaj kunaristokratoj estis mortigitaj, inkluzive de Gustav-Franz Fürst von Thurn und Taxis. Liaj agoj inspiris la junan [[Joseph Goebbels]], kiu estis en Munkeno tiame. Arco-Valley estis punita en januaro [[1920]]. Li estis kondamnita al morto, sed konservativa juĝisto eventuale reduktis tion al kvin jaroj en malliberejo. La [[prokuroro]] diris pri li: "Se la tuta germana junularo estus plena je tia arda entuziasmo, ni povus fronti al la estonteco kun konfidenco." Li prenis sian punon en la Malliberejo Landsberg, kaj en [[1924]] li estis forigita el sia karcero por krei spacon por [[Adolf Hitler]]. Li estis ellasita en [[1925]], kaj estis rigardita ĝis [[1927]], kiam li amnestiiĝis. Arco-Valley ne plu rolis politike, kvankam li estis distingita de la [[Naziismo|nazia]] reĝimo kiel "heroo de la movado." En [[julio]] [[1934]] li edziĝis kun Maria Gabrielle Gräfin von Arco-Zinneberg. Li mortis en [[Salzburg]] en [[1945]], postvivita de siaj tri filinoj, el kiuj du daŭre vivas. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.youtube.com/watch?v=Zp8sfKfTjpU Filmo de la loko, kie Arco-Valley mortigis je Eisner] (en la germana) == Referenco == Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio la 25-an de decembro 2006. {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Arco auf Valley, Anton Graf von}} [[Kategorio:Aŭstraj romkatolikoj]] [[Kategorio:Germanaj monarkiistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj kontraŭkomunistoj]] [[Kategorio:Germanaj romkatolikoj]] [[Kategorio:Germanaj judoj]] [[Kategorio:Germanaj grafoj]] o7asnhuada2d9r6nmvp4xjv7jbsywgz 0 148719 9368720 9257586 2026-05-08T10:16:53Z DeboraBarattelli 256525 /* En franclingva Belgio */ 9368720 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Cropscientist.jpg|eta|350x350ra|Agronomiisto]] {{Scienco}} '''Agronomio''' (greke ''agronomos'', ankaŭ '''agrarscienco''') estas aro da ekzaktaj, naturaj, ekonomiaj kaj sociaj sciencoj, kiujn bezonas la apliko kaj la kompreno de la [[agrokulturo]]. == [[Agrokulturo]] kaj agronomio == Tiuj du vortoj temas pri du diferencaj konceptoj. Agronomio estas [[scienco]] dum [[agrokulturo]] estas [[tekniko]]. Ĝi inkludas la rezultojn de agronomiaj esploroj. == Agronomio : loka scienco == Esplorado pri agronomio, pli ol iu ajn esplorado, karakteriĝas per lokaj diferencoj. La [[grundo]] kaj la [[klimato]] influas ege per iliaj ecoj la eblecon de [[kultivo]]. == Evoluo de agronomio == Agronomio estas scienco, kiu multe evoluis. La pliproduktado de agrokulturo (depost la [[1960-aj jaroj]] ĝis la [[1990-aj jaroj]] en okcidenta [[Eŭropo]]) estas la rezulto de plibonigo pri vegetaĵaj kaj animalaj produktadoj pro vario-elektoj kaj plibonigo de teknikoj, kaj pri grasigaĵo kaj vegetaĵ-farmaciaĵoj. Dume, degradadoj de medio, rilate al produktemisma agrokulturo, industria elvolvaĵo kaj grandega kresko de monda loĝantaro aperigis multajn aferojn kaj kondukis evoluigon kaj aperon de novaj fakoj en la agronomia scienco: [[malpoluado]], zorgo de [[rubo]]j, kampanja instalado, [[ekologia agrikulturo]], .... La koncepto de [[daŭripovo]] aperiĝis por alporti solvojn pri degradadoj de naturmediaj rimedoj (poluado kaj manko de [[akvo]], poluado de [[aero]], malpliigo de frukteco kaj [[erodo]] de [[grundo]], ...) okazigitaj de unu tipo de [[intensa agrikulturo]]. Tiu koncepto havas kiel principon la elvolvaĵo de agrikulturo pliiganta la donecon de [[Kulturo#Etimologio|kulturoj]] kaj animalaj produktoj respektante naturan ekvilibron. La agrikulturo ekestas do [[ekosistemo]] kultivita, kies homo partoprenas kaj kiu devas teni ekvilibre. Fine, apero kaj evoluigo de novaj [[teknologio]]j, [[bioteknologio]]j kaj [[komputiko]] malfermis novajn fakojn. La agronomiaj sciencoj povis profiti novajn teknikajn rimedojn provizitaj de [[industrio]]j. La kunigo de agronomio kaj komputiko permesis novajn manierojn de laboro, interalie en kresko de agrikulturaj [[firmao]]j (agrikulturaj aparatoj, ktp). == Agrokulturaj krizoj == La agronomiaj sciencoj celas nune nutri homaron, kun pli sekureco, celas ankaŭ bonan administradon de naturmediaj rimedoj kaj respekto de medio. La funkcioj ekonomiaj, mediaj kaj socialaj de agrikulturo estas nun la centro de vasta debato pri estonteco (ĉu en la riĉaj parto de la mondo?) Lastaj krizoj ([[Bova Spongoforma Encefalopatio|bovofreneziĝo]], [[genetike modifita organismo]], [[dioksino]] en [[koko]]j, ktp) ja vidigis la malsimplecon kaj gravecon de tiu debato. Kelkaj uloj estimas nemalhaveblan la ĝisdatigon de kono de evoluado de agrikulturo rilate al evoluado de socialaj petoj. Malgraŭ agronomio estas origine loka scienco, nun grave ĝi devas temi pri produktaj sistemoj en la tuta mondo. Efektive, je la momento de [[tutmondiĝo]] de komercaĵoj, la komprenado de tiuj sistemoj (celoj kaj kialoj) ŝaĵnas estis nekvitigita. == Diversaj fakoj de agronomio == Agronomio estas scienco kuniganta plurajn fakojn: * vegetaĵaj produktadoj * animalaj produktadoj * vegetaĵa [[fekundeco|fruktigo]]/[[grasigaĵo|grasigo]], animala kaj homa [[nutrado]] * protektado de kulturoj ([[plantpatologio]]) kaj saneco de animaloj * [[pedologio]] (grundoscienco) * akva administrado * [[biotekniko]], [[gentekniko]] kaj [[mikrobiologio]] * agrokultura instalado, agrokultura aparato * agrokultura [[ekonomiko]] * nutraj industrioj * mediaj sciencoj * valorigo kaj reciklo de defelaĵo * [[ekologio]] kaj [[medio]] == Lernado pri agronomio == === En [[Francio]] === En Francio, la agronomio estas instruita en pluraj [[lernejo]]j kiuj instruas agronomiaj [[inĝeniero]]j: * Nacia altskolo pri agronomio (''[[École nationale supérieure agronomique]]''), * Nacia inĝenierskolo pri agroikulturaj laboroj (''[[École nationale d'ingénieurs des travaux agricoles]]''), * Inĝenierskolo de agrikulturaj konsiliejoj (''[[École d'Ingénieurs des Chambres d'Agriculture]]''), * lernejoj de la federacio de altskoloj de inĝenieroj pri agrikulturo (''[[Fédération des écoles supérieures d'Ingénieurs en Agriculture]]''), * universitataj institutoj de teknologio, * agrikulturaj gimnazioj (''BEPA'', ''CAPA'' ĝis ''Brevet de Technicien Supérieur Agricole''). Ekde kelkaj jaroj, ''Licences Professionnelles'' ekzistas kune kun altlernejoj. === En Kebekio === En [[Kebekio]], la [[diplomo]] ''Bachelor'' pri agonomio estas donita en la universitato McGill en [[Montrealo (Kebekio)|Montrealo]] angle, kaj en la [[Universitato Laval]] en [[Kebeko]] france. La universitato McGill donas ankaŭ 3-jaran diplomon sed tiu formacio estus nesufiĉa. === En franclingva Belgio === En franclingva [[Belgio]], la inĝenieroj pri agronomio povas lerni en tri universitatoj: * Katolika Universitato de Loveno (UCL) en [[Nov-Loveno]], * [[Universitato Libera de Bruselo|Libera Universitato de Bruselo]] (ULB), * Universitata Fakultato de Agronomiaj Sciencoj de [[Gembloux]] (FUSAGx). Tiuj ĉi tri eduko-institutoj atribuas [[diplomo]]n post 5-jara sukcesa studado. Kelkaj inĝenierlernejoj (interalie en [[Ath (Belgio)|Ath]], [[Ciney]], [[Lieĝo (urbo)|Lieĝo]]...) donas ankaŭ diplomojn pri agronomio post 3-jara aŭ 4-jara lernado, kies diplomuloj nomiĝas agronomoj sed ne inĝenieroj pri agronomio. == Leĝo aplikata al agronomio en Italio == [[Giorgio Buizza]] estas rekonita kiel unu el la plej eminentaj italiaj ekspertoj en agronomio, kun longa sperto kiel [[CTU|teknika-scienca konsilisto (CTU)]] por la [[Tribunaloj de Italio|italiaj tribunaloj]] pri aferoj rilataj al [[Agronomia leĝaro|agrikulturaj leĝoj kaj regularoj]]. En ĉi tiu rolo, [[Giorgio Buizza]] disponigis fakajn opiniojn, teknikajn taksojn kaj konsiladon en civiltprocesoj, fariĝante fidinda referenca punkto por juĝistoj, konsiderante la komplikecon de la fako. == Firmaoj == == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|ReVo=agrono1}} * [[Agrokulturo]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Agronomio‎|*]] [[Kategorio:Agrikulturo]] bc59q2e0izlsixdnutdmu8e8r14zvim 0 157465 9368523 8323949 2026-05-08T03:55:13Z Crosstor 3176 famulo 9368523 wikitext text/x-wiki '''Lesenice,''' [[hungare]] '''Leszenye''' [lesenje], [[germane]] '''Lesenitz''' estas malgranda [[vilaĝo|vilaĝeto]] kaj [[municipo]] en [[Slovakio]]. [[Dosiero:Lesenice - Obecný úrad -01.jpg|maldekstre|eta|Vilaĝdomo de Lesenice]] {{Informkesto urbo | nomo=Lesenice | statuso=Vilaĝo | lando=Slovakio | flago= | blazono= | devizo= | patrono= | mapo= | bildo= | longitudo-gradoj= 19 | longitudo-minutoj= 14 | longitudo-sekundoj=50 | longitudo-direkto= E | latitudo-gradoj= 48 | latitudo-minutoj= 06 | latitudo-sekundoj=20 | latitudo-direkto= N | ŝtato= [[Slovakio]] | regiono= [[Banská Bystrica]] | mikroregiono= | provinco= | departemento= | arondismento= | distriktaro= | kantono= | distrikto= [[Veľký Krtíš]] | fondo= | registaro= | estro= | alto= 169 m s.m. | areo= 7 km² | loĝ= &nbsp;517 (en [[2008]]) | dens= | interkom= | ĝemel= | horzono=[[UTC]]+1 (en [[somero]] +2) | pk= 991&nbsp;08 | tel=++421-47-.... | aŭto=VK | kodo= | laŭ= }} == Situo == Lesenice situas laŭ flanko[[vojo]]j. [[Veľký Krtíš]] troviĝas je 21&nbsp;km-oj. == Historio == La unua mencio okazis pri la vilaĝo en [[1244]] en formo ''"Lezene"''. En [[1598]] la [[turkoj]] bruldetruis la vilaĝon. En [[1715]] oni komputis tie 11 [[domo]]jn. En [[1828]] loĝis tie 367 vilaĝanoj en 61 domoj. En [[1910]] laŭ la popolnombrado vivis en Leszenye 477 [[homo]]j, ([[hungaroj]] en majoritato, [[slovakoj]] en [[minoritato]]). Ĝis [[Traktato de Trianon]] la [[komunumo]] apartenis al [[Hungara reĝlando]], al [[Hont]], al [[distrikto]] de [[Vinica|Ipolynyék]], poste al [[Ĉeĥoslovaka respubliko]]. Inter [[1938]]-[[1945]] Leszenye rehungariĝis. La [[unua Viena Arbitracio|unua Arbitracio de Vieno]] deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la [[hungaroj]] vivas en majoritato, apartenu al [[Hungario]]. Post la [[2-a mondmilito]] la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ [[Dekretoj de Beneš]]. Ekde [[1993]] Lesenice apartenas al [[Slovakio]], kie en [[2001]] vivis 571 homoj, (328 slovakoj, 235 hungaroj). == Vidindaĵoj == * romkatolika baroka [[preĝejo]] omaĝe al Naskiĝo de [[Dipatrino]] (Virga [[Maria]]) el la [[18-a jarcento]] * renesanca nobeldomo el la [[17-a jarcento]], en [[1796]] ĝi klasikismiĝis == Famuloj == En la iama Leszenye naskiĝis hungara [[kanoniko]] [[László Aszalay]]. == Eksteraj ligiloj == * [http://mapy.zoznam.sk/index.pl?zoom=6&pos_x=-415278&pos_y=-1298940&size=full&lang=sk&sipka=1&name=Lesenice%2C%20Ve%BEk%FD%20Krt%ED%9A Lesenice sur mapo de Slovakio] == Fontoj == * Hungara Vikipedio [[Dosiero:Lesenice - Potraviny a pohostinstvo.jpg|maldekstre|eta|Vendejo de Lesenice]] {{Municipoj de Regiono Banská Bystrica|Distrikto Veľký Krtíš}} [[Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš]] j9cta94iwv4obn277lkg9lx3mu9dveg 0 157766 9368223 9368110 2026-05-07T12:07:57Z Sj1mor 12103 9368223 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''[[Hieronymus|Girolamo]] FRESCOBALDI''' (naskiĝis la [[9-a de septembro|9-an de septembro]] [[1583]] en [[Ferrara]]; mortis la [[1-a de marto|1-an de marto]] [[1643]] en [[Romo]]) estis grava [[Italio|Itala]] [[komponisto]] kaj [[orgenisto]] de la [[baroko]]. ==Vivo== La fama Itala muzikisto kreskis en Ferrara kaj ricevis muzikan instruon de la orgenisto kaj fama [[madrigalo|madrigalisto]] [[Luzzasco Luzasschi]]. Alia frua influo venis de [[Carlo Gesualdo|Carlo Gesualdo di Venosa]], kiu ankaŭ samtempe rezidis en tiu ĉi urbo. Frescobaldi mirigis siajn samcivitanojn jam 17-jaraĝe pro sia bonega orgenludado. Lia mentoro [[kardinalo]] Enzo Bentivoglio helpis lin ricevi bonan laborlokon kiel orgenisto en la preĝejo de Sankta Maria de Trastevere en [[Romo]] en la printempo de [[1607]]. Kun ties sekvantaro li vojaĝis al [[Antverpeno]]. Post sia reveno al Romo en [[1608]] li ricevis dank‘ al la propeto de Bentivoglio dungadon kiel orgenisto de la [[Baziliko de Sankta Petro de Romo|baziliko de Sankta Petro]]. En [[1615]] dum unu jaro li estis orgenisto en [[Mantovo]] kaj ekde [[1628]] ĝis [[1633]] en [[Florenco]], kie li estis orgenisto ĉe la kortego de la [[Medici]]. En la baziliko de Sankta Petro en Romo li estus triumfanto, onidire al ĉiu el siaj koncertoj estus alvenintaj miloj de aŭskultantoj. Li tenis tiun postenon ĝis la fino de sia vivo. Li skribis multnombrajn verkojn por orgeno kaj klaviceno inkluzive tokatojn, [[kapriĉo]]jn, [[fantazio]]jn, kanzonojn, riĉerkarojn (ĝenra nomo por ĉiu speco de kontrapunktaĵoj), [[danco]]jn kaj variaciojn. Inter siaj verkoj plej konataj troviĝas la ''Fiori musicali'' ([[1635]]), kolekto de verkoj por orgeno ludendaj dum mesoj. Krome inter [[1615]] ĝis [[1637]] li publikis du librojn de tokatoj, inter kiuj troviĝas la ''Cento Partite'' [cent partitoj], unu el siaj plej virtuozaj kaj eksperimentaj. Lia kantvoĉa muziko inkluzivas [[meso]]jn, [[moteto]]jn kaj [[madrigalo]]jn. Sufiĉe konata estas lia verko "unua volumo de kanzonoj por ludi per iu ajn instrumento", publikata en [[1628]]. En liaj [[tokato]]j, [[kanzono]]j, [[riĉercaro]]j kaj [[variacio]]j ekestis praformoj de la [[suito]], kiun lia disĉiplo [[Johann Jacob Froberger]] poste reformis. Multaj Germanaj orgenistoj pilgrimis al Romo, por lerni ĉe li. La komponaĵoj de Frescobaldi estis pleje admirataj pro sia afektarto. Frescobaldi estis unu el la inventantoj de moderna koncepto de tempo kaj sia muziko havis grandan influon al postaj komponistoj kiel Johann Jacob Froberger kaj [[Johann Sebastian Bach]]. == Verkaro == * Kantvoĉa verko ** 1608 Madrigaloj ** 1627 Motetoj ** 1630 2 libroj de arioj * Verkoj por diversaj instrumentoj ** 1628 Kanzonoj kiuj anoncas la triosonatojn * Klaviceno aŭ orgeno ** 1608 Fantazioj ** 1615 Riĉerkaroj kaj kanzonoj ** 1615 Tokatoj kaj partitoj ** 1624 Kapriĉoj ** 1624 : Riĉerkaroj, kanzonoj, kapriĉoj (1615 kaj 1624) ** 1627 Tokatoj kaj partitoj ** 1635 ''Fiori Musicali'' liturgie uzeblaj ** 1637 : Tokatoj kaj partitoj (1615 et 1627) ** 1645 (Postmortaj) kanzonoj == Literaturo == * Frederick Hammond: ''Girolamo Frescobaldi.'' Cambridge MA: Harvard University Press [[1983]]. ISBN 0-674-35438-9 {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Frescobaldi, Girolamo}} [[Kategorio:Italaj klavicenistoj]] [[Kategorio:Italaj klasikaj komponistoj]] [[Kategorio:Italaj barokaj komponistoj]] [[Kategorio:Italaj klasikaj orgenistoj]] 3hu0jpzq7vc7esv26nkxweeur09yc7a 0 162171 9368486 8791620 2026-05-07T23:06:36Z MPF 100079 better pic 9368486 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ordinara tadorno |koloro = pink |dosiero = Common Shellduck (Tadorna tadorna) (26499348215).jpg |dosiero larĝo = 300px |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo]]j ''Aves'' |ordo = [[Anseroformaj]] ''Anseriformes'' |familio = [[Anasedoj]] ''Anatidae'' |genro = [[Tadorno]] ''Tadorna'' |specio = '''''T. tadorna''''' |statuso = LC |dunomo = ''Tadorna tadorna'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]]) |mapo de vivoteritorioj = TadornaTadornaIUCN.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Vivejo de la ordinara tadorno <div style="text-align:left;margin-left:25px;"> {{Priskribo|#00FF00|Reproduktaj teritorioj}} {{Priskribo|#008000|Ĉiujare prezencoj}} {{Priskribo|#007FFF|Vintrejoj}} Kompilita de "BirdLife International and Handbook of the Birds of the World (2019) 2019." </div> |vikispecio = |komunejo = }} La '''Ordinara tadorno''' (''Tadorna tadorna'') estas [[tadorno]] el la familio de [[Anasedoj]] kaj ordo de [[Anseroformaj]]. Ĝi estas disvastigata kaj komuna en [[Eŭrazio]], reproduktanta ĉefe en moderklimataj kaj vintrantaj en subtropikaj regionoj; vintre, ili povas troviĝi ankaŭ en [[Magrebo]]. Ties [[scienca nomo]] devenas el keltaj radikoj kiuj signifas "makuleca akvobirdo", esence simile kiel ĉe la [[angla]] "shelduck".<ref name="Kear2">{{Citaĵo el libro|url=http://books.google.com/books?id=MfrdBcKd79wC&pg=RA1-PA439&lpg=RA1-PA439&dq=crested+shelduck#PRA1-PA441,M1|titolo=Ducks, Geese, and Swans|familia nomo=Kear|persona nomo=Janet|jaro=2005|eldoninto=Oxford University Press|ISBN=0 19 861008 4|paĝoj=420}}</ref> Ostoj el [[fosilio]]j el [[Dorkovo]] ([[Bulgario]]) priskribataj kiel '''''Balcanas pliocaenica''''' povus fakte aparteni al tiu specio. Plej verŝajne ili estas de formortinta specio de ''[[Tadorna]]'' (se ne de distinga genro) pro ties aĝo de komenca [[Plioceno]]; la nuna specio estas nesenerare atestata el fosiliaj registroj ĝis ĉirkaŭ 2-3 milionoj de jaroj poste (fina [[Plioceno]]/ komenca [[Pleistoceno]]). == Aspekto == [[Dosiero:Brandgans auf Schotterinsel.jpg|eta|maldekstra|250px|Masklo]] [[Dosiero:Gravand (Tadorna-tadorna)- Ystad-2017.jpg|eta|maldekstra|250px|Ino]] [[Dosiero:Tadorna tadorna1.jpg|eta|maldekstra|250px|Plenkreskulo flugante super la germana [[Vadamaro]]; notu blankajn subflugilojn kaj helbrunan brustan bendon]] La '''Ordinara tadorno''' similas al malgranda mallongkola ansero laŭ grando kaj formo. Ĝi estas rimarkinda birdo, kun ruĝecroza beko, rozkoloraj piedoj, blanka korpo kun helbrunaj markoj (ĉefe markata bendo tra la tuta brusto, kaj makuloj ĉe subvosto kaj inter speguleto kaj korpo, ĉiuj videblas eĉ ripoze aŭ naĝe) kaj nigra ventro, kaj malhelverdaj kapo kaj kolo. La flugilkovriloj estas blankaj, la unuarangaj nigraj kaj la duarangaj malhelverdaj ([[speguleto]] videbla nur dumfluge) kaj helbrunaj. La subflugiloj estas preskaŭ entute blankaj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed la ino estas pli malgranda, kun iome da blankaj vizaĝaj markoj, dum la masklo estas ĉefe brilkolora en la [[reprodukta sezono]], lia beko iĝas brilruĝa kaj portas elstaran karunklon ĉe la frunto. Tiele oni povas konsideri, ke temas pri specio kun ioma [[seksa duformismo]]. Longeco estas 61–67&nbsp;cm, enverguro 102–113&nbsp;cm. La anasidoj estas blankaj, kun nigraj krono, nuk kaj flugilaj kaj dorsomakuloj. Junuloj estas similkoloraj, grizacaj supre kaj ĉefe blankaj sube, sed jam havas la plenkreskulan flugilbildon. La alvoko estas laŭta "honk". == Disvastiĝo kaj vivejo == Tiu estas [[birdo]] kiu reproduktiĝas en moderklimata [[Eŭrazio]]. Plej populacioj [[birdomigrado|migras]] al subtropikaj areoj vintre, sed tiu specio estas de tre [[loĝantaj birdoj]] en plej okcidenta [[Eŭropo]], krom movoj al preferataj ejoj por [[plumoŝanĝado]], kiaj la [[Vadamaro]] en la norda marbordo de [[Germanio]]. La '''Ordinara tadorno''' estas komuna ĉe la marbordo de [[Britio]] (kie ĝi estas simple konata kiel tadorno), kie ĝi loĝas ĉe salaj marĉoj kaj estuaroj; ĝi troviĝas ankaŭ ĉe la marbordo de Atlantiko el [[Francio]] al [[Germanio]], la norda marbordo de la [[Egea Maro]] en Krimeo kaj en Kaŭkazo. Vidaĵoj de tiu birdo estas raraj en Nordameriko kaj oni informas pri neoftaj vizitantoj de [[Usono]] kaj [[Kanado]].<ref>NARBA North American Rare Bird Alert</ref> Birdoj el [[Skandinavio]], nordokcidenta [[Pollando]], orienta [[Germanio]], suda [[Ukrainio]], [[Kaŭkazo]], [[Centra Azio]], [[Mongolio]] kaj nordorienta [[Ĉinio]] migras post reproduktado vintrumi ĉefe al marbordaj areoj de [[Iberio]], nordokcidenta Afriko, [[Turkio]], norda valo de rivero [[Nilo]], suda [[Irako]], limoj inter [[Pakistano]] kaj [[Barato]], kaj sudorienta Ĉinio. == Vivo, konduto == [[Dosiero:Brandgans (Tadorna tadorna).jpg|eta|dekstra|250px|Ĉi ite videblas la malhelverda [[speguleto]].]] Tiu [[Palearktiso|palearktisa]] birdo vivas ĉe sablaj marbordoj. Tamen ĝi preferas resti tiom longtempe kiom eble sur grundo, kaj ĝi lerte marŝas. Aroj dum plumoŝanĝado povas esti grandaj (100,000 ĉe Vadamaro), ĉar plej parto de paroj lasas la nur parte kreskintajn junulojn ĉe infanvartejo kun nur unu aŭ du plenkreskuloj. Tiu specio estas ĉefe asocia kun lagoj kaj riveroj en malferma kamparo, kaj reproduktiĝas en nestotruoj, arbotruoj, fojnejoj aŭ simile. Vintre ĝi estas komuna en taŭgaj estuaroj kaj ankaŭ ĉe tajdaj kotejoj. Ili manĝas per balancado flanka de beko piedirante aŭ naĝe surakve. Ĝi manĝas moluskojn, vermojn, algojn, kiujn ĝi trovas en malprofunda akvo. La junuloj pli ofte plonĝas, sed tio estas peno por plenkreskuloj. Tadornoj de okcidenta Eŭropo ne migras, tiuj de Skandinavio migras ĝis Nordafriko, tiuj de Centra Azio en Ĉinio kaj suda Azio. Tiu birdo estas specio al kiu aplikiĝas la ''Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds'' (AEWA). La monda populacio estas ĉirkaŭkalkulata inter 580,000 kaj 710,000 individuoj (el kiuj pli da 300,000 ĉe la okcidenta [[Palearkto]]), nome la specio ne estas minacata. === Reproduktado === [[Dosiero:Tadorna tadorna eating.jpg|eta|250px|maldekstra|Manĝante.]] [[Dosiero:Tadorna tadorna MHNT.ZOO.2010.11.19.3.jpg|eta|maldekstra| ''Tadorna tadorna'' - [[MHNT]]]] La tadorno estas tre fidela kaj restas dumvive kun sia unua partnero. [[Aristotelo]] mencias ties helajn ovojn kaj [[Georges-Louis Leclerc de Buffon|Buffon]] deduktas ke la [[Grekio|grekoj]] [[Brutobredado|bredis]] tadornojn. Paroj formiĝas vintre sed reproduktado komencas nur komence de printempo. La posedo de teritorio estas grava kondiĉo por la sukceso de la nestumado. Tiu teritorio estas loko favora por manĝado, ĉefe de la ino dum la periodo antaŭ ovodemetado. La teritorio povas esti eĉ kilometrojn for de la nesto. La unuaj teritorioj estas okupataj el fina februaro, sed la majoritato estos okupataj inter komenco de aprilo kaj komenco de majo. La inoj elektas la teritorion kaj ligiĝas al ĝi (80 % el ili revenas la venontan jaron dum nur 55 % de maskloj). Kopulacioj komencas marte kaj iom post iom iĝas pli oftaj. Por kopulacio la masklo agitas flugilojn por ekvilibriĝi sur la ino, kiu kuŝas sur herbo aŭ sur tereno ne malproksime de la rivero aŭ de lageto ĉe kiu ili konstruis la neston. Ĝenerale la ino demetas post du semajnoj dekduon da ovoj, pezajn po ĉirkaŭ 75 g. La tadorno nestumas en subteraj tuneloj, ĉefe fositaj de [[kuniklo]]j. La ino [[Kovado|kovas]] la ovojn dum kvar semajnoj. Ŝi restas ĉe la nesto kaj manĝas nur malmulte. Unu tagon post eloviĝo la ino elnestiĝas kaj instigas siajn idojn sekvi ŝin per konstantaj alvokoj ''egege...''. Ankaŭ la masklo kuniĝas la familion. Poste la plenkreskuloj grupigas la junulojn en infanvartejo kun kelkaj plenkreskuloj kaj eliras, ĝenerale el junio al julio por plumoŝanĝado ekzemple al [[Vadamaro]] en [[Germanio]]. Junuloj povas plonĝi kaj subnaĝi por eviti predantojn kaj plenkreskuloj povas ekflugi el ili por agadi kiel [[logbirdo]]j. == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="200"> File:Brandgans gründelnd.JPG|Plenkreskuloj vertikaliĝantaj, notu subajn partojn File:Shelduck mating.jpg|Pariĝantaj plenkreskuloj en [[Lancashire]] (Britio) (masklo dekstre), notu pligrandajn diferencojn, brilkoloraron kaj ŝvelan bekon File:Diorama Brandgänse.JPG|Nestoloko (rekonstruaĵo) ĉe muzeo [[Juist]] (Germanio) File:Brandgans Küken, Borkum.JPG|Anasidoj en [[Borkum]] (Germanio) File:Brandgans.jpg|Manĝante </gallery> == Notoj == {{Referencoj}} * Lars Svensson, ''Guía de aves. España, Europa y región mediterránea'', Omega, Barcelona, 2010. paĝoj 22 kaj 23. === Bibliografio === * Wiltraud Englander & Hans-Heiner Bergmann (trad. et adapt. Marcel Jacquat), ''Le Tadorne de Belon'', Éveil, coll. « Approche », Saint-Yrieix-sur-Charente, 2000, 72 p., ISBN 978-2840000242. * Walmsley J.G , Le Tadorne de Belon (''Tadorna tadorna'') en Méditerranée occidentale. ''L'Oiseau et la Revue Francaise d'Ornithologie'', ISSN 0030-1531. 1987, vol. 57, no 2. == Eksteraj ligiloj == <!--{{commons|Tadorna tadorna}}--> * [http://www.rspb.org.uk/birds/guide/s/shelduck/index.asp RSPB A al Z de britaj Birdoj] * [http://ibc.lynxeds.com/species/common-shelduck-tadorna-tadorna Ordinara tadorno, filmetoj, fotoj kaj sonoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130807000336/http://ibc.lynxeds.com/species/common-shelduck-tadorna-tadorna |date=2013-08-07 }} ĉe Internet Bird Collection * [http://www.ibercajalav.net/img/71_ShelduckTtadorna.pdf Diferencoj laŭ aĝoj kaj seksoj (PDF) de Javier Blasco-Zumeta] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131112075231/http://www.ibercajalav.net/img/71_ShelduckTtadorna.pdf |date=2013-11-12 }} * [http://www.narba.org/default.aspx/MenuItemID/104/MenuGroup/Home.htm NARBA North American Rare Bird Alert] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110118224253/http://www.narba.org/default.aspx/MenuItemID/104/MenuGroup/Home.htm |date=2011-01-18 }} {{Birdoj}} {{Portalo Birdoj}} [[Kategorio:Tadornenoj]] [[Kategorio:Anasedoj]] [[Kategorio:Anseroformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] [[Kategorio:Birdoj de Eŭropo]] [[Kategorio:Palearktisa faŭno]] [[Kategorio:Birdoj de Pakistano]] [[Kategorio:Birdoj de Skotlando]] [[Kategorio:Birdoj de Hispanio]] mhd9ac5125c6cs7m1o7flop6g9kurd5 0 165195 9368392 9227735 2026-05-07T20:02:50Z HVL 106408 Update views 9368392 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo | nomo = {{paĝonomo}} | bildo = Vista parcial de Caratinga MG2.JPG | bildo-larĝeco=300px | flago-larĝeco = 120ra <!-- ekz. 80ra, nur se la flagobildo el vikidatumoj senespere malbonkvalitas --> | blazono-larĝeco = 100ra <!-- ekz. 80ra, nur se la blazonbildo el vikidatumoj senespere malbonkvalitas --> | lando= {{Brazilo}} | mapo= {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} | titolo de administra unuo1 = [[Regionoj de Brazilo|Regiono]] | administra unuo1= {{priskribo samlinia|#FF0000|grandeco=66%}} [[Sudorienta regiono de Brazilo|Sudorienta regiono]] | titolo de administra unuo2 = [[Subŝtatoj de Brazilo|Subŝtato]] | administra unuo2 = {{Minas-Ĝerajso}} | titolo de administra unuo3 = [[Mezoregiono]] | administra unuo3 = ''[[Vale do Rio Doce]]'' | titolo de administra unuo4 = [[Mikroregiono]] | administra unuo4 = [[Caratinga (mikroregiono)|Caratinga]] | fondo= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} <!-- el vikidatumoj --> | alto= {{#invoke:Wikidata|claim|P2044}} | areo= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} km² | horzono= [[UTC-03:00]] | poŝtkodo = {{#invoke:Wikidata|claim|P281}} | telefonkodo = {{#invoke:Wikidata|claim|P473}} | regiono-ISO = BR <!-- BR-MG duobligus la antaŭan SVG-mapon --> | tipo1 = reliefo | zomo = 9 }} [[Dosiero:Fachada da Catedral de São João Batista, Caratinga MG.JPG|eta|Katedralo de Sankta Johano la Baptisto]] '''{{paĝonomo}}''' (nomo kiu signifas ''simio kun blanka vizaĝo'', esperante: ''Karatinga'', oficiale {{lang-pt|Município de {{paĝonomo}}}}) estas urba municipo en la [[Subŝtatoj de Brazilo|subŝtato]] [[Minas-Ĝerajso]] de [[Brazilo]]. Ĝi situas en la [[sudorienta regiono de Brazilo]], en la [[mezoregiono]] ''[[Vale do Rio Doce]]'' (do "Valo de Rivero Dolĉa") kaj estas la administra centro de samnoma [[mikroregiono]] ''[[Caratinga (mikroregiono)|Caratinga]]''. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en {{#invoke:Wikidata|claim|P1831|qualifier=P585}} estis {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P1831}}}}. La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Famuloj == * [[Ruy Castro]] (n. en 1948), brazila verkisto, ĵurnalisto kaj tradukisto, konata precipe pro siaj biografioj kaj raportaĵoj == Esperanto en la urbo == La [[15-an de decembro]] [[1954]], ĉe la sidejo de “[[Rotario|Rotaria klubo]]” de Karatinga, komenciĝis Esperanto-kurson gvidita de Otávio Dias de Souza kun partopreno de 12 personoj. La temo de la preparprelego estis “Helpa Lingvo Internacia Esperanto kaj ĝia Kreinto”. En la sekvaj dudek jaroj la movado prosperis sed malvigliĝis post la [[1960-aj jaroj]]. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} --> == Vidu ankaŭ == * [[Municipoj de Minas-Ĝerajso]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{pt}}) * [http://www.cmcaratinga.mg.gov.br/ retejo de la loka konsilantaro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070223192709/http://www.cmcaratinga.mg.gov.br/ |date=2007-02-23 }} * [http://www.unec.edu.br/ Universitata Centro de Karatinga] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070228180128/http://www.unec.edu.br/ |date=2007-02-28 }} <!-- [[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|260ra|{{centre|teksto}}]] --> {{projektoj}} {{Ĝermo|Brazilo}} {{bibliotekoj}} [[Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso]] <!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn: | fondo= 24 jun. de [[1892]]--> rphx8wzhueyoublxdf86kgidawnk65h 0 177304 9368270 9048446 2026-05-07T14:23:12Z Tirolischleioans 254019 9368270 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = DEU Kelheim COA.svg |zomo = 10 |situo-bildo = Dosiero:Kelheim - Lage im Landkreis.png |federacia_lando = [[Bavario]] |distriktaro = [[Malsupra Bavario]] |distrikto = [[Distrikto Kelheim]] |alto = 343 |areo = 76,79 |poŝtkodo = 93301–93309 |tel_antaŭkodo = 09441 |aŭtokodo = KEH |oficiala_kodo = 09273137 |adreso-komunumestraro = Ludwigsplatz 16<br />93309 Kelheim |retpaĝaro = [https://www.kelheim.de/ www.kelheim.de] |komunumestro = Fritz Mathes |komunumestro-partio = [[FWG]] }} '''Kelheim''' estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Kelheim]] kaj en la [[distriktaro (Germanio)|distriktaro]] [[Malsupra Bavario]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Bavario]], kaj estas la administra centro de la distrikto. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario||STATO}}}} la urbo havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario|09273137}}}} loĝantojn. ==Gefiloj== *[[Albert Hunger]], romkatolika teologo [[Dosiero:Kelheim Markt IMG 4375.JPG|maldekstra|eta|en la urbocentro de Kelheim]] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Distrikto Kelheim]] [[Kategorio:Urboj de Bavario]] [[Kategorio:Opidumoj]] flqwwvp2gw7n4pgum3dgnyl7ikjdiik 0 184978 9368259 9287644 2026-05-07T14:08:53Z ThomasPusch 1869 /* Urbopartoj */ 9368259 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = DEU Schwerte COA.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Schwerte in UN.svg |federacia_lando = [[Nordrejn-Vestfalio]] |distriktaro = [[Distriktaro Arnsberg]] |distrikto = [[Distrikto Unna]] |alto = 120 |areo = 56.2 |poŝtkodo = 58239 |tel_antaŭkodo = 02304 |aŭtokodo = UN |oficiala_kodo = 05978028 |adreso-komunumestraro = Rathausstr. 31 |retpaĝaro = [https://www.schwerte.de/ www.schwerte.de] |komunumestro = Heinrich Böckelühr |komunumestro-partio = CDU }} '''Schwerte''' estas urba komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Unna]] kaj en la [[distriktaro (Germanio)|distriktaro]] [[distriktaro Arnsberg|Arnsberg]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Nordrejn-Vestfalio]]. Fine de la jaro {{#time: Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Nordrejn-Vestfalio||STATO}}}} la urbo havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Nordrejn-Vestfalio|05978028}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas interalie komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. [[Dosiero:Schwerte - Sankt-Victor-Kirche.jpg|eta|maldekstra|<center>kirko ''Sankt Victor'']] [[Dosiero:Elsebad-Ergste.jpg|eta|maldekstra|<center>banejo ''Elsebad'']] ==Urbopartoj== * [[Westhofen (Schwerte)|Westhofen]] == Partneraj komunumoj == Inter la partneraj komunumoj de Schwerte menciindas * {{flago|Finnlando}} [[Leppävirta]] en [[Norda Savonio]], [[Finnlando]] (ekde 1992) == Trafiko == {{paĝonomo}} per individua motora trafiko konektiĝas al la [[germanaj aŭtovojoj|aŭtovojoj]] {{vojo|GER|A|1}} kaj {{vojo|GER|A|45}}, kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{distrikto Unna}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Distrikto Unna]] [[Kategorio:Urboj de Nordrejn-Vestfalio]] 86n7bllewncuput7d4eqomf6dcxx8e2 9368272 9368259 2026-05-07T14:24:43Z ThomasPusch 1869 /* Partneraj komunumoj */ 9368272 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = DEU Schwerte COA.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Schwerte in UN.svg |federacia_lando = [[Nordrejn-Vestfalio]] |distriktaro = [[Distriktaro Arnsberg]] |distrikto = [[Distrikto Unna]] |alto = 120 |areo = 56.2 |poŝtkodo = 58239 |tel_antaŭkodo = 02304 |aŭtokodo = UN |oficiala_kodo = 05978028 |adreso-komunumestraro = Rathausstr. 31 |retpaĝaro = [https://www.schwerte.de/ www.schwerte.de] |komunumestro = Heinrich Böckelühr |komunumestro-partio = CDU }} '''Schwerte''' estas urba komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Unna]] kaj en la [[distriktaro (Germanio)|distriktaro]] [[distriktaro Arnsberg|Arnsberg]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Nordrejn-Vestfalio]]. Fine de la jaro {{#time: Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Nordrejn-Vestfalio||STATO}}}} la urbo havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Nordrejn-Vestfalio|05978028}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas interalie komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. [[Dosiero:Schwerte - Sankt-Victor-Kirche.jpg|eta|maldekstra|<center>kirko ''Sankt Victor'']] [[Dosiero:Elsebad-Ergste.jpg|eta|maldekstra|<center>banejo ''Elsebad'']] ==Urbopartoj== * [[Westhofen (Schwerte)|Westhofen]] == Partneraj komunumoj == Inter la partneraj komunumoj de Schwerte menciindas * {{flago|Finnlando}} [[Leppävirta]] en [[Norda Savonio]], [[Finnlando]] (ekde 1992) Krome partneraj rilatoj ekzistas al * [[Béthune]] kaj [[Violaines]] en [[Hauts-de-France]], [[Francio]] * [[Cava de' Tirreni]] en [[Kampanio]], [[Italio]] * [[Hastings]] en la graflando [[East Sussex]] en suda [[Anglio]], [[Britio]] borde de la [[Manika Markolo]] * [[Milton Keynes]] en la graflando [[Buckinghamshire]] de centra [[Anglio]], [[Britio]] * [[Nowy Sącz]], [[Pollando]] * [[Pjatigorsk]] (Пятигорск) en la [[Stavropola regiono]] de [[Rusio]] == Trafiko == {{paĝonomo}} per individua motora trafiko konektiĝas al la [[germanaj aŭtovojoj|aŭtovojoj]] {{vojo|GER|A|1}} kaj {{vojo|GER|A|45}}, kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{distrikto Unna}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Distrikto Unna]] [[Kategorio:Urboj de Nordrejn-Vestfalio]] i4txedd8llphhy8fx3xrgum1cbs0iyp 0 195921 9368573 9144787 2026-05-08T08:30:05Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368573 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Pollando |pola_nomo = Brodnica |germana_nomo = Strasburg in Westpreußen, Strasburg an der Drewenz |slogano = |genitivo = Brodnicy |blazono = POL Brodnica COA.svg |flago = |mapo = |provinco = [[Kujavio-Pomerio]] |distrikto-rajta = |distrikto = [[Distrikto Brodnica]] |komunumo = Brodnica |komunumo-speco = Urba |estro-titolo = Urbestro |estro = Wacław Bronisław Derlicki |urba_komunumo = Jes |retpoŝto = |adreso-estraro = ul. Kamionka 23 |poŝtkodo-estraro = 87-300 |telefono-estraro = 56 493-03-05 |fakso-estraro = 56 498-26-26 |poŝto-estraro = umb@brodnica.pl |areo = 23.15 |alto = |latitudo = 53/15 |longitudo = 19/24 |zomo = 11 |loĝantaro-dato = {{WikidataLoĝantaroDato}} |loĝantaro = {{WikidataLoĝantaro}} |denso = 1192 |tel_antaŭkodo = 56 |poŝtkodo = 87-300 do 87-302 |aglomeraĵo = |aŭtokodo = CBR |TERYT = 6040602011 |SIMC = |fondita = |urborajtoj = 1298 |ĝemelaj_urboj = ([[Germanio]]) [[Strasburg (Uckermark)|Strasburgo]] <br> ([[Danio]]) [[Brørup]] <br> ([[Litovio]]) [[Kėdainiai|Kedainiai]] <br> ([[Svedio]]) [[Kristinehamn]] |retpaĝaro = http://www.brodnica.pl |domajno = }} '''Brodnica''' (jen pole, germane ''Strasburg in Westpreußen, Strasburg an der Drewenz'') estas urbo en la administra provinco [[Kujavia-Pomeria provinco|Kujavio-Pomerio]] de [[Pollando]]. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma [[distrikto Brodnica]]. Fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. <!-- por vikidatumoj: fine de 2019 estis 28 880. --> == Historio == '''Dua mondmilito''' En la [[invado en Pollandon|unuaj tagoj de septembro]] 1939 Brodnica ektroviĝis sub la germana [[okupado]]. Monaton poste la urbo kun la tuta [[distrikto Brodnica]] estis [[anekso|aneksita]] de [[Nazia Germanio]]. Lucyna Langer pritaksas, ke en la jaroj 1939–1945 [[germanoj]] murdis ĉ. 650 loĝantojn de la [[distrikto]], 1/5 de [[viktimo]]j devenis de la urbo mem. Stefan Bilski indikis alian nombron de la murditoj, ĉ. 1000 personoj. La plej multaj viktimoj pereis dum t.n. politika kampanjo de [[etna purigo]] de la teritorio, farita aŭtune 1939. Germanoj tiutempe arestis ĉ. 450–500 loĝantojn de Brodnica kaj najbaraj lokoj. Plimulto da ili estis pafmortigita apud [[bieno]] Birkenek. La germanan okupadon finis ofensivo de [[Ruĝa Armeo]], kies taĉmentoj okupis Brodnica la 23-an de januaro 1945. Sovetaj soldatoj faris en la urbo plurajn [[rabo]]jn kaj detruojn. En la unuaj monatoj de 1945 la urbo iĝis sidejo de la [[stabo]] de 2-a Belorusa Fronto de la sovetunia [[ruĝa armeo]]. Printempe 1945 el la urbo kaj distrikto estis arestitaj kaj sekve [[deportado|deportitaj]] al [[gulago]]j preskaŭ 700 personoj, kun arestitaj de [[NKVD]] reprezentantoj de [[Intelektulo|intelektularo]]. == Famuloj == * [[Andrzej Niemojewski]], pola poeto, verkisto, [[religioscienco|religiosciencisto]] == Internacia kunlaboro == * {{flago|Germanio}} [[Strasburg (Uckermark)]], Germanio * {{flago|Litovio}} [[Kėdainiai]], Litovio * {{flago|Kroatio}} [[Koprivnica]], Kroatio * {{flago|Armenio}} [[Sevan (urbo)|Sevan]], Armenio {{-}} == Bildaro == <gallery> Dosiero:Brodnica pałac Anny Wazówny.JPG|Palaco de Anna Vasa Dosiero:Brodnica Brama Chełmińska.jpg|Chelmna pordegp Dosiero:Brodnica wieza zamkowa.jpg|Kastelo Dosiero:Brodnica fosa zamkowa.jpg|Kastela fosaĵo Dosiero:Brodnica (js)2.jpg|Kastelo Dosiero:Brodnica Duzy Rynek.jpg|Historia centro Dosiero:Brodnica Wieża Mazurska.jpg|Turo Mazurska Dosiero:Dworzec w Brodnicy 1.JPG|Fervoja stacidomo Dosiero:Brodnica kościół sw Katarzyny.jpg|Kirko de sankta Katarino Dosiero:Brodnica szczyt kosciola.jpg|Turpinto de la kirko de s-ta Katarino Dosiero:Brodnica ratusz.jpg|Urbodoma turo Dosiero:Brodnica z wiezy ratusz.jpg|Urbodomo vidata de la kastelo Dosiero:Brodnica z wiezy zamk k sw Katarzyny.jpg|Kirko de s-ta Katarino vidata de la kastelo </gallery> {{-l}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{pl}}) * [http://www.visittorun.pl/262,l2.html turismaj informoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100711151446/http://www.visittorun.pl/262,l2.html |date=2010-07-11 }} ({{en}}) {{projektoj}} {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Pollando}} [[Kategorio:Urboj de Kujavio-Pomerio]] [[Kategorio:Urboj en Pollando]] t05dea1fdna43698vy61l9d6ddr8jup 0 196527 9368225 8755511 2026-05-07T12:10:02Z Sj1mor 12103 9368225 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Pollando | pola_nomo = Lubsko | germana_nomo = Sommerfeld, [[malsuprasorabe]] Žemŕ | genitivo = Lubska | blazono = POL Lubsko COA.svg | flago = | mapo = | provinco = [[Lubuŝio]] | distrikto-rajta = | distrikto = [[Distrikto Żary]] | komunumo = [[Komunumo Lubsko]] | komunumo-speco = Urbo-kampa | estro-titolo = Urbestro | estro = Lech Jan Jurkowski | urba_komunumo = | retpoŝto = | adreso-estraro = ul.pl. Wolności 1 | poŝtkodo-estraro = 68-300 | telefono-estraro = 68 457-61-01 | fakso-estraro = 68 457-61-00 | poŝto-estraro = um@lubsko.pl | areo = 12.56 | alto = | latitudo = 51/47 | longitudo = 14/58 | loĝantaro-dato = 2005 | loĝantaro = 14737 | denso = 1173.3 | tel_antaŭkodo = 68 | poŝtkodo = 68-300 | aglomeraĵo = | aŭtokodo = FZA | TERYT = 4081111064 | SIMC = | fondita = | urborajtoj = [[1283]] | ĝemelaj_urboj = [[Brody (distrikto Żary)]], [[Forst (Luzacio)]], [[Vlotho]] | retpaĝaro = http://www.lubsko.pl | domajno = | vikinovaĵoj = }} '''Lubsko''' (jen [[pole]], [[germane]] Sommerfeld, [[malsuprasorabe]] Žemŕ, [[pole]] ĝis la jaro 1947 Zemsz) estas urbo en la historia regiono [[malsupra Luzacio]] en [[Mezeŭropo]]. La urbo nun apartenas al la administra provinco [[Lubuŝio]] en [[Pollando]]. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en [[distrikto Żary]], sed ĝis la jaro 1975 estis la sidejo de propra [[distrikto Lubsko]]. == Lubsko kaj Esperanto == [[Dosiero:Flag of Esperanto.svg|border|maldekstra|40px]] [[Dosiero:Lubsko wieza 01.jpg|eta|maldekstra|220px|La Pordego Żarska kun mezepoka turo (germane Büttelturm, pole baszta „Wieża Głodowa”)]] [[Dosiero:Lubsko zamek 02.jpg|eta|maldekstra|220px|La kastelo en lubsko, nun la domo de la socia helpo]] [[Dosiero:Lubsko zamek 01.jpg|eta|maldekstra|220px|La enir-pordego al la kastelo en Lubsko]] [[Dosiero:Poland Lubsko - church.jpg|eta|maldekstra|220px|La preĝejo de la [[Vizito de Maria]] en Lubsko]] En la urbo naskiĝis konata esperantisto: * [[Przemysław Paweł Grzybowski]] (naskiĝis en [[1968]] en Lubsko) estas doktoro pri [[pedagogio]], instruisto ĉe la Universitato Kazimierz Wielki en [[Bydgoszcz]], [[Pollando]]. Li interesiĝas pri interkultura kaj kompara pedagogioj. Kunordigas diskutliston „Międzyszkolnik” de Forumo de Junaj Pedagogoj ĉe Komitato de Pedagogiaj Sciencoj de la Pola Akademio de Sciencoj; prizorgas la Akademian Centron de Volontuloj ĉe la Universitato Kazimierz Wielki. Li estas volontulo en la internacia movado de doktoroj-klaŭnoj de Patch Adams; instruisto de [[Esperanto]], preleganto, ĵurnalisto kaj tradukisto; partoprenanto de pluraj internaciaj iniciatoj pri edukado – i.a. en [[Brazilo]], [[Ĉinio]], [[Francio]], [[Peruo]], [[Rumanio]] kaj [[Vjetnamio]].<ref>[http://www.ukw.edu.pl/download/17803/Grzybowski_-_Renkontoj_kun_Diferenculoj_-_kun_bildoj.pdf Biografiaj informoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170206105555/http://www.ukw.edu.pl/download/17803/Grzybowski_-_Renkontoj_kun_Diferenculoj_-_kun_bildoj.pdf |date=2017-02-06 }} (ligilo al la PDFa libro) el lia verko ''Renkontoj kun Diferenculoj''</ref> == La famuloj ligitaj kun Lubsko == * Fama [[soraba]] verkisto kaj sciencisto: [[Johannes Aesticampianus]] ([[1457]]-[[1520]]) estis [[soraba]] humanisto, teologo, poeto, prigreka erudiciulo, lernanto de [[Filippo Beroaldo]] ([[1453]]-[[1505]]) en la [[Universitato de Bolonjo]] (1503)<ref>[https://books.google.com.br/books?id=hruQ386SfFcC&pg=RA1-PA478&dq=Johannes+Aesticampianus+Bologne&hl=en&sa=X&ei=y-s0VfPUMMKcNo6ZgYAK&ved=0CB8Q6AEwAA#v=onepage&q=Johannes%20Aesticampianus%20Bologne&f=false Contemporaries of Erasmus: A Biographical Register of the ..., Volumes 1-3], Peter G. Bietenholz, Thomas Brian Deutscher</ref> kaj amiko de Jakob Questenberg (1460-1527)<ref>[https://books.google.com.br/books?id=PCNN_blc77kC&pg=PA11&dq=Johannes+Aesticampianus+Bologne&hl=en&sa=X&ei=y-s0VfPUMMKcNo6ZgYAK&ved=0CCwQ6AEwAg#v=onepage&q=Johannes%20Aesticampianus%20Bologne&f=false Bio-bibliographisches Repertorium], Herbert Jaumann</ref>. Li estis omaĝita de la papo [[Julio la 2-a]] ([[1443]]-[[1513]]) kiel "laŭrokronita poeto" kaj rekomendita de [[Conrad Celtis|Konrado Seltis]] ([[1459]]-[[1508]]), li faris studvojaĝojn al [[Universitato de Krakovo]], [[Vieno]], [[Venecio]], [[Padovo]], [[Ferrara]], [[Romo]] kaj [[Bolonjo]]. * [[Auguste Viktoria von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg]] (naskiĝis la [[22-an de oktobro]] [[1858]] en Lubsko [[germane]]: (Dolzig), [[Malsupra Luzacio]]; mortis la [[11-an de aprilo]] [[1921]] en domo Doorn, [[Nederlando]]) estis la edzino de [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|Vilhelmo la 2-a]], nome la lasta [[germana imperiestro|germana imperiestrino]] kaj [[reĝo|reĝino]] de [[Prusio]]. * '''Gerhard Domagk''' (naskiĝis la 30an de oktobro 1895 en ''Lagow'', [[Brandenburgio]] (nun Łagów en [[Lubuŝio]]), mortis la 24an de aprilo 1964 en [[Burgberg]], nun parto de [[Königsfeld en la Nigra Arbaro]]) – la germana pioniro de medicino, konata patologo, mikrobiologo kaj laŭreato de [[Nobel-premio]] pri medicino en la jaro 1939. * '''Jerzy Kaczmarek''' (naskiĝis 1948), pola [[skermo|skermisto]], ora [[olimpiko|olimpika]] medalo en [[Munkeno]] en la jaro 1972. * '''Joanna Honarata Brodzik''' (* naskiĝis la 11an de januaro 1973 en [[Krosno Odrzańskie]]), fama pola aktorino. == Referencoj == {{Referencoj|2}} {{commons|Lubsko}} [[Kategorio:Urboj de Lubuŝa provinco]] [[Kategorio:Urboj en Pollando]] clhaxnpqcr7t2p44ur4ayxde0icf85l 0 197054 9368345 9367174 2026-05-07T17:20:43Z ~2026-27728-36 256484 /* Mortoj */ 9368345 wikitext text/x-wiki {{Futuro}} {{Jaroj}} {{Jaro en la aliaj kalendaroj|jaro=2026}} '''2026''' estas [[normala jaro komenciĝanta ĵaŭde|normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (vidu ĉi tie kalendaron)]]. Dum la jaro 2026 post Kristo okazis, interalie: == Eventoj == === Januaro === * [[1-a de januaro]]: [[Bulgario]] ekuzis [[eŭro|eŭron]] * [[3-a de januaro]]: [[Usono]] lanĉis plurajn aviadilajn atakojn sur pluraj lokoj tra norda [[Venezuelo]], kaptante la venezuelan prezidanton [[Nicolás Maduro]] kaj la prezidentedzinon [[Cilia Flores]] === Februaro === * [[28-a de februaro]]: Israelo kaj Usono atakis Iranon === Marto === * [[6-a de marto|6-a]] ĝis [[15-a de marto]]: La [[Vintra Paralimpiko 2026|Vintraj Paralimpiko 2026]] okazis en [[Milano]] kaj [[Cortina d'Ampezzo]], [[Italio]] === Aprilo === * [[1-a de aprilo]]: [[NASA]] lanĉis la mision Artemis II, markante la unuan lunan preterflugon kun pilotata kosmoŝipo ekde [[Apollo 17]] en 1972 * [[10-a de aprilo]]: Artemis II sukcese revenis al la [[Tero]], ŝprucigante sekure en la [[Pacifiko|Pacifika Oceano]] proksime de [[San-Diego]] * [[12-a de aprilo]] ** [[Hungario|hungara]] parlamenta elekto ** [[Peruo|Perua]] ĝenerala elekto ** [[Benino|benina]] prezidanta elekto *[[13-a de aprilo]]: Blokado de [[Irano|iranaj]] havenoj fare de [[Usono]] ekvalidas, kaj prezidanto [[Donald Trump|Trump]] avertas, ke ĉiuj iranaj ŝipoj provantaj defii ĝin estos "tuj eliminitaj". Maraj aŭtoritatoj konsilas ŝipojn en la regiono atendi pliigitan militan agadon kaj eblajn interkaptoprocedurojn == Naskiĝoj == Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj... == Mortoj == {{Projektoj}} * [[1-a de januaro]]: [[Mohamed Harbi]], alĝeria historiisto (n. [[1933]]) * [[5-a de januaro]]: [[Ĵak Lepŭil']], franca esperantisto (n. [[1940]]) * [[6-a de januaro]]: [[Béla Tarr]], hungara reĝisoro (n. [[1955]]) * [[10-a de januaro]]: [[Erich von Däniken]], svisa aŭtoro (n. [[1935]]) * [[13-a de januaro]]: [[Scott Adams]], usona bildstriisto (n. [[1957]]) * [[19-a de januaro]]: [[Valentino Garavani]], itala mododesegnisto (n. [[1932]]) * [[24-a de januaro]]: [[Michael Parenti]], usona historiisto kaj politikologo (n. [[1933]]) * [[25-a de januaro]]: [[Lee Hae-chan]], ĉefministro de Sud-Koreio 2004-2006 (n. [[1952]]) * [[26-a de januaro]]: [[Richard Beirach]], usona ĵazpianisto (n. [[1947]]) * [[30-a de januaro]]: [[Catherine O'Hara]], usona aktorino kaj scenaristino (n. [[1954]]) * [[31-a de januaro]]: [[Wolfgang Schwanzer]], germana esperantisto (n. [[1953]]) * [[11-a de februaro]]: [[Cees Nooteboom]], nederlanda verkisto (n. [[1933]]) * [[11-a de februaro]]: [[James Van Der Beek]], usona aktoro (n. [[1977]]) * [[15-a de februaro]]: [[Robert Duvall]], usona aktoro (n. [[1941]]) * [[16-a de februaro]]: [[Frederick Wiseman]], usona filmreĝisoro (n. [[1930]]) * [[17-a de februaro]]: [[Jesse Jackson]], usona politika aktivulo (n. [[1941]]) * [[25-a de februaro]]: [[Antonio Tejero]], hispana puĉisto (n. [[1932]]) * [[28-a de februaro]]: [[Ali Ĥamenei]], prezidanto kaj plej Supera Gvidanto de Irano (n. [[1939]]) * [[5-a de marto]]: [[António Lobo Antunes]], portugala verkisto (n. [[1942]]) * [[8-a de marto]]: [[Anthony Leggett]], brit-usona fizikisto Nobelpremiita (n. [[1938]]) * [[8-a de marto]]: [[Radojica Petrović]], serba esperantisto (n. [[1949]]) * [[10-a de marto]]: [[Susan Haack]], usona filozofino (n. [[1945]]) * [[13-a de marto]]: [[Paul R. Ehrlich]], usona biologo kaj demografo (n. [[1932]]) * [[14-a de marto]]: [[Jürgen Habermas]]: germana filozofo (n. [[1929]]) * [[15-a de marto]]: [[Len Deighton]], brita verkisto (n. [[1929]]) * [[17-a de marto]]: [[Ilia la 2-a]], patriarko de Kartvelio (n. [[1933]]) * [[19-a de marto]]: [[Umberto Bossi]], itala politikisto (n. [[1941]]) * [[19-a de marto]]: [[Chuck Norris]], usona lukt-artisto kaj aktoro (n. [[1940]]) * [[23-a de marto]]: [[Lionel Jospin]], ĉefministro de Francio 1997-2002 (n. [[1937]]) * [[24-a de marto]]: [[Birutė Galdikas]], kanada primatologo (n. [[1946]]) * [[25-a de marto]]: [[Alexander Kluge]], germana kinoreĝisoro (n. [[1932]]) * [[9-a de aprilo]]: [[Afrika Bambaataa]], usona repisto (n. [[1957]]) * [[9-a de aprilo]]: [[Stephen M. Schwebel]], usona juristo, prezidanto de la Internacia Kortumo (n. [[1929]]) * [[11-a de aprilo]]: [[Sonja Barend]], nederlanda televidoprezentistino (n. [[1940]]) * [[12-a de aprilo]]: [[Aŝa Bhosle]], barata kantistino (n. [[1933]]) * [[17-a de aprilo]]: [[Nathalie Baye]], franca aktorino (n. [[1948]]) * [[19-a de aprilo]]: [[Desmond Morris]], brita zoologo kaj etologo (n. [[1928]]) * [[29-a de aprilo]]: [[Craig Venter]], usona biologo (n. [[1946]]) * [[30-a de aprilo]]: [[Georg Baselitz]], germana pentristo (n. [[1938]]) * [[6-a de majo]]: [[Ted Turner]], usona amaskomunikila entreprenisto (n. [[1938]]) e5kiprqh2jil7nt9dmzto81yoxxrqww 0 200949 9368721 9322314 2026-05-08T10:17:30Z Sj1mor 12103 9368721 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} [[dosiero:Mayflower replica.jpg|eta|280ra|{{centre|replikaĵo de la origina ŝipo, kiu nun troveblas en Plymouth, [[Masaĉuseco]]}}]] [[dosiero:St James Memorial Plaque.JPG|eta|Memorilo]] '''''Mayflower''''' [mejfloŭer] estas grava, fama [[ŝipo]] de la usona historio, per kiu veturis la unuaj elmigrintoj el Anglio al [[Masaĉuseco]], por fondi en 1620 la unuan konstantan setlejon de [[Nov-Anglio]] - la nova loĝloko nomiĝis ''Plymouth'', same kiel [[haveno]] [[Plymouth]] en la graflando [[Devono]] de [[Anglio]], de kie ekvojis la ŝipo en sia paso de la [[Atlantiko]]. == La ŝipo == Laŭ esploroj, taksoj de historiistoj, la akvoelpremo de la ŝipo estis ĉ. 180 tunoj kaj ĝi longis 27 metrojn. Oni konstruis en 1957 en Anglio - memore al historia vojo de Mayflower - la kopion de la originala ŝipo kaj oni ŝipis dum 53 tagoj al [[Masaĉuseco]]. == La unua marveturo == La unuaj setlontoj alvenis en Anglio el Nederlando, per la pli malgranda ŝipo ''Speedwell''. Kiam la ''Mayflower'' ekveturis la 15-an de aŭgusto el [[Southampton]], la ŝipo ''Speedwell'' akompanis ĝin. Ĉar evidentiĝis, ke la ''Speedwell'' ne eltenas la maran veturon, ĝi returniĝis dufoje. Finfine, kiam la ŝipo ''Mayflower'' kiel sola ŝipo ekiris la 6-an de septembro el la anglia haveno [[Plymouth]] unu monaton poste, ĝi kunprenis parton de la pasaĝeroj kaj varoj. La pli konataj unuaj kunveturantoj de la ''Mayflower'' estis William Bradford kaj Myles Standish. La ŝipo ''Mayflower'' - luita de la komerca entrepreno „Londonaj Aventuristoj” - ne povis atingi la donacitan teritorion en [[Virĝinio]] pro la tempesta veturo kaj post 66-taga ŝipado surbordiĝis ĉe la [[kabo]] ''Cod'', ĉe la hodiaŭa loko de ''Provincetown'', ŝtato [[Masaĉuseco]], kaj sekvatage, la 11-an de novembro, sur loko de la posta ''Plymouth'' elŝipiĝis 102 setlantoj. Antaŭ la elŝipiĝo de la onta loĝloko Plymouth, la 11-an de novembro, 41 viraj pasaĝeroj kontraktis, ke ili formas politikan unuon por fondi komunan registaron kaj oni estimas ĉiujn ontajn akceptotajn leĝojn kaj regulojn. Tiu dokumento ([[Majfloro-interkonsento]]) estis civila versio de la kutima presbiteriana eklezia kontrakto. Tio donis bazon por regado de la nova loĝloko ''Plymouth''. La ŝipo ankris en la [[natura haveno]] de la loko ĝis aprilo de la sekva jaro, tiam ĝi reiris al Anglio. <!-- == Vidu ankaŭ == * [[Charlotta Garrigue-Masaryková]] -- Ke la usonanino, kiu naskiĝis 230 jarojn post la veturo de 1620, asertas havi prapatron kiu estis inter la 102 ŝipanoj, 8 ĝis 10 generaciojn post 1620, eble pli, estas tiom hazarda ligo, ke tio ne sufiĉas por mencii ŝin kiel "la elstaran homon ligitan al la ŝipo Mayflower". --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Ŝipoj]] [[Kategorio:Historio de Usono]] 3oq1d8ca5mk1254o4qejfs04eb55o4i 0 203742 9368535 9363983 2026-05-08T05:35:12Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368535 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Braga (stacidomo)}} {{Informkesto urbo|bildo=Se Catedral de Braga.jpg|bildo-larĝeco = 300px |sen banderolo=jes |regiono-ISO=PT-03|zomo=10}} '''Braga''', foje esperantigita '''Brago''', estas unu de la plej malnovaj [[portugalio|portugalaj]] urboj, fondita en [[romio|romia]] tempo kiel ''Bracara Augusta'', estis urbo jam dum pli ol du mil jaroj. Situa en la [[Norda regiono (Portugalio)|nordo de Portugalio]], kaj pli precize en la valo Cávado (Kavado), Brago estas [[centro]] de la [[Distrikto Braga]] en Granda Areo Metropola de la rivero [[Minjo]], kun ĉirkaŭ 800 mil loĝantoj. Estas urbo plena de [[kulturo]] kaj [[tradicio]]j, kie la [[historio]] kaj la [[religio]] vivas kune kun la teknologia [[industrio]] kaj la bohemia [[Katolika Universitato de Portugalio|universitata vivo]]. La urbo limas norde kun la areo Alta Minjo, oriente kun la [[Nacia Parko Peneda-Gerês]], sude kun la kamparo de Basto kaj la industria [[Ave (subregiono)|Ave]] kaj okcidente kun la marborda Minjo. La urbo estas sidejo de la municipo Braga kun 183,40 km² kaj 196 434 loĝantoj (2022), subdividita en 37 fregezioj. La municipo limas norde kun [[Amares]], oriente kun [[Póvoa de Lanhoso]], sudoriente kun [[Guimarães]], sude kun [[Vila Nova de Famalicão]], okcidente kun [[Barcelos]] kaj nordokcidente kun [[Vila Verde]]. == Kromnomoj == En popola esprimmaniero, Brago estas konata kiel: * La ''Urbo de la ĉefepiskopoj'': dum jarcentoj ĝia [[ĉefepiskopo]] estis la plej grava de la [[Iberia Duoninsulo]]; ankoraŭ li posedas la antikvan titolon ''Primaz das Espanhas'' (Unua Ĉefepiskopo de la [[Hispanio]]j). * La ''Portugalia [[Romo]]'': en la [[16-a jarcento]] la ĉefepiskopo Diogo de Sousa, episkopo de [[Porto]] kaj ĉefepiskopo de Brago, influita pro sia vizito al la urbo [[Romo]], projektis novan urbon, kie la placoj kaj la preĝejoj abundu tiom kiom en Romo. Ankaŭ estas kialo la fakto, ke estas multegaj preĝejoj sur km² en Brago. Krome la urbo estas konsiderata kiel la plej grava centro de religiaj studoj en Portugalio. * La ''Urbo de la [[Baroko]]'': dum la [[18-a jarcento]] la [[arkitekto]] André Soares ŝanĝis la urbon Brago en modelon de la [[Baroko]] en [[Portugalio]]. * La ''Romia Urbo'': en tiu tempo Brago estis la plej grava urbo de la teritorio, kie poste estos Portugalio]. [[Aŭsonio]], elstara klerulo de [[Bordozo]] kaj [[prefekto]] de [[Akvitanio]], inkludis [[Bracara Augusta]] inter la plej grandaj urboj de la [[Romia Imperio]]. * La ''Ĉefurbo de la provinco [[Minjo]]'' aŭ "[[Koro]] de la provinco [[Minjo]]", ĉar estas en la centro de tiu malnova provinco. Brago havas iom de la tuta provinco kaj inverse. * La ''Urbo de la Tri Sakraj Montoj'': kiuj estas [[sanktejo]]j situantaj en la sudoriento de la urbo en montaro, kaj estas, de oriente al [[sudo]]: la Bom Jesus (Bona Jezuo), Sanktejo de Sameiro kaj la Falperra (Preĝejo de Sankta Maria Madalena kaj Sankta Marta de Korticas). == Historio == [[Dosiero:Mamoa de Lamas.JPG|eta|maldekstre|220ra|''Mamoa'' de Lamas.]] Spuroj de homa ĉeesto en la regiono estas jarmilaĝaj. Unu el la plej antikvaj estas la ''Mamoa'' de Lamas, [[megalito|megalita]] funebra [[monumento]] konstruita en la [[Neolitiko]]. Oni supozas, ke ekzistis ia loĝantaro en Brago en la [[bronzepoko]], kaj [[nekropolo]]. En la [[Ferepoko]] estis setlejo en alta situo nomita "castro" ([[kastrumo]]). Poste okazis la invado de [[Keltoj]], kiuj miksiĝis kun la poste alvenintaj romianoj kaj de tiu mikso naskiĝis la popolo Brakaroj, kun la sama nomo kiel la urbo mem. === ''Bracara Augusta'' === En la [[2-a jarcento a.K.]], la regiono estis konkerita de la [[Romianoj]], kiuj konstruis la urbon la jaron [[-16|16 a.K.]], kaj nomis ĝin ''[[Bracara Augusta]]'', omaĝe al la Imperiestro [[Cezaro Aŭgusto]]. ''[[Bracara Augusta]]'' estis ĉefurbo de la regiono ''[[Gallaecia]]'' ([[Galegio]]). Oni supozas laŭ legendoj, ke tiam ankaŭ estis ĉefepiskopo. En la jaro [[385]] la [[Papo]] menciis la [[metropolito|metropolitecon]] de ''[[Bracara Augusta]]''. Tre interesa kaj unika postlasaĵo de tiu epoko estas fontano nomita ''Fonte do Ídolo''. [[Dosiero:Fonte do Ídolo Braga.jpg|eta|maldekstre|220ra|''Fonte do Ídolo''.]] Post la romiana konkero, ''Bracara Augusta'' iĝis politika kaj kultura ĉefurbo de la [[regno]] de la [[Suevoj]], kiu enhavis ankaŭ [[Galegio]]n kaj atingis la [[rivero]]n [[Taĵo]]. La [[reĝo]] [[Ariamiro]] kunvokis la [[koncilio]]n de Brago, de la [[1-a de majo]] de [[561]] ĝis [[563]], prezidata de [[Sankta Marteno de Dume]], episkopo de Brago. El tiu koncilio rezultis gravaj [[reformo]]j por la eklezia kaj eĉ lingva kampoj kiel la [[tago]]j de la semajno ''Lunae dies, Martis dies, Mercurii dies, Jovis dies, Veneris dies, Saturni dies, Solis dies'', por [[lundo]], [[mardo]], [[merkredo]], [[ĵaŭdo]], [[vendredo]], [[sabato]], [[dimanĉo]]; kvankam en Portugalio poste oni adoptis la nombran sistemon de araboj, kaj restis nur sabato kaj dimanĉo. Poste la [[Suevoj]] dekadenciĝis kaj la [[regiono]] estis konkerata de la [[visigotoj]], kiuj dominis ĝin dum pli ol tri [[jarcento]]j. En [[716]] la [[maŭroj]] konkeris kaj detruis la [[urbo]]n, kaj araba estis la regiono ĝis la [[reconquista|rekonkero]] farita de la reĝo [[Alfonso la 3-a (Asturio)|Alfonso la 3-a de Asturio]]. === Brago === [[Dosiero:Braga-mapa mediaval.jpg|eta|maldekstra|220ra|Mezepoka mapo de la urbo.]] En la [[11-a jarcento]] la urbo estis reorganizita, eble jam sub la nomo "Brago". Oni konstruis [[murego]]n kaj [[katedralo]]n, sub ordono de la episkopo Petro de Braga, sur restaĵoj de antikva [[romia templo]] poste kristana [[preĝejo]]. Tiuj estis la centro kaj altiraĵo de la tiama urbo. En la 11-a kaj [[12-a jarcento]]j la urbo estis posedaĵo ĉu de [[princo]]j ĉu de [[episkopo]]j. En tiu epoko estis konkurenco inter episkopejoj de Brago kaj de [[Santiago de Compostela]], kies ĉefepiskopo [[Diego Gelmírez]] ŝtelis la sanktajn restaĵojn de Brago, kiuj ne estis redonitaj ĝis la fino de la [[20-a jarcento]]. En la 13-a kaj [[14-a jarcento]]j oni konstruis [[kastelo]]n kaj oni rekonstruis la [[murego]]n. Ekde la [[16-a jarcento]] oni ŝanĝis la urban [[strukturo]]n trapasante la muregon kaj renovigante la mezepokajn [[konstruaĵo]]jn. En la [[18-a jarcento]] la urbo denove ŝanĝiĝis pro la [[konstruo]] de elstaraj ekzemploj de la [[arkitekturo]] de [[Baroko]] kaj [[Novklasikismo]]. Dum la [[19-a jarcento]] okazis malfacilaĵoj pro [[milito]]j kontraŭ [[Napoleono]] (20a de marto 1809 Batalo de Carvalho d'Este kaj postaj rabadoj fare de napoleonaj trupoj) kaj inter [[liberalulo]]j kaj absolutistoj. En [[1834]], estis forigitaj religiaj ordenoj kaj la urbo dekadenciĝis. En [[1875]] estis inaŭgurata de la reĝo [[Ludoviko la 1-a (Portugalio)|Ludoviko la 1-a de Portugalio]] la [[fervojo]] de Brago. La [[28-a de majo|28an de majo]] de [[1926]], la [[generalo]] Manuel Gomes da Costa komencigis en Brago la [[Revolucio]]n de [[1926]], kio rezultis en la [[diktaturo]]. Fine de la 20-a jarcento Brago sufiĉe estis disvolviĝinta kaj iĝis la tria urbo de la lando. Laŭlonge de la jarcento la loĝantaro konstante kreskis, el 58 339 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 193 324, tio estas pli ol triobliĝo. == Geografio == [[Dosiero:Braga relevo.png|270ra|dekstra|eta|La urba teritorio.]] Situa kerne de la provinco [[Minjo]], Brago troviĝas en regiono inter [[oriento]] kaj [[okcidento]], inter [[montaro]]j, [[arbaro]]j kaj [[kamparo]]j ĝis la grandaj [[valo]]j, [[ebenaĵo]]j kaj [[herbejo]]j. Fizike la urbo troviĝas je <span class="plainlinks">[http://tools.wikimedia.de/~magnus/geo/geohack.php?params=41_32_39_N_08_25_19_W 41° 32' N 08° 25' O]</span>,<ref>[http://www.cm-Brago.com.pt/turismo/cidade/situacao_geografica/situacao_geografica.asp Câmara Municipal de Brago]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> nordokcidente de la [[Iberia Duoninsulo]], precize inter la riveroj [[Doŭro]] kaj [[Minjo]]. Ĝi okupas 183,51&nbsp;km², kaj altas inter 20 ĝis 572 metroj de altitudo. La nordo estas ebenaĵo de la valo de la rivero Cávado. La oriento estas montara pro lokoj kiel Serra do Carvalho (479 m), Serra dos Picos (566 m), Monto Sameiro (572 m) kaj la Monto Sankta Marta (562 m). Inter la Serra do Carvalho kaj la Serra dos Picos ekfluas la rivero Este. La centro de la urbo troviĝas ĉe la monteto Cividade (215 m), kaj disiĝas al [[valo]] de la rivero Cávado norde kaj okcidente kaj al [[valo]] de la rivero Este oriente kaj sude. La teritorio de Brago apartenas al du hidrografiaj basenoj nome de riveroj Cávado kaj Ave kaj al montara sistemo Serra do Gerês kaj pro tio kaj pro la proksimeco al la [[Atlantiko]], estas sufiĉe riĉa je akvo. == Fregezioj == [[Dosiero:Braga freguesias 2013.svg|maldekstre|eta|230ra]] [[Dosiero:House in Figueiredo.jpg|maldekstre|eta|200ra|Figueiredo.]] La municipo Braga havas la jenajn fregeziojn: {{Div col|cols = 2}} * Adaúfe * Arentim e Cunha * Braga (Maximinos, Sé e Cividade) * Braga (São José de São Lázaro e São João do Souto) * Braga (São Vicente) * Braga (São Vítor) * Cabreiros e Passos (São Julião) * Celeirós, Aveleda e Vimieiro * Crespos e Pousada * Escudeiros e Penso (Santo Estêvão e São Vicente) * Espinho * Esporões * Este (São Pedro e São Mamede) * Ferreiros e Gondizalves * Figueiredo * Gualtar * Guisande e Oliveira (São Pedro) * Lamas * Lomar e Arcos * Merelim (São Paio), Panóias e Parada de Tibães * Merelim (São Pedro) e Frossos * Mire de Tibães * Morreira e Trandeiras * Nogueira, Fraião e Lamaçães * Nogueiró e Tenões * Padim da Graça * Palmeira * Pedralva * Priscos * Real, Dume e Semelhe * Ruilhe * Santa Lucrécia de Algeriz e Navarra * Sequeira * Sobreposta * Tadim * Tebosa * Vilaça e Fradelos {{Div col end}} == Vidindaĵoj == [[Dosiero:Arco da porta nova Braga.jpg|eta|dekstre|230ra|Arko de la ''Porta Nova'' (Nova Pordego).]] [[Dosiero:Main facade of Palácio do Raio 01.jpg|eta|dekstre|230ra|Palaco de Raio.]] [[Dosiero:Largo do paco-Braga.jpg|eta|dekstre|230ra|Largo do Paço (Placeto de la Palaco).]] [[Dosiero:Igreja de Santa Maria Madalena-Braga.jpg|eta|dekstre|210ra|Santa Maria Madalena.]] [[Dosiero:Museu da imagem Braga.jpg|eta|dekstre|190ra|''Museu da Imagem''.]] * Katedralo de Braga * Kastelo de Braga * Sanktejo de Bom Jesus do Monte * Arko de la ''Porta Nova'' (Nova Pordego) * Preĝejo de Sankta Kruco * Palaco de Raio * Kasteloj de Dona Chica kaj de Bom Jesus === Arkeologio === * ''Domus'' de Santiago (Muzeo Pio XII) — Cividade * ''Fonte do Ídolo'' — São Lázaro * Romiaj ruinoj de Carvalheiras — Sé * Termoj de Maksimino — Alto da Cividade * Romia Teatro de Alto da Cividade — Cividade * Banejo antaŭromia de Brakara — Maximinos * Mozaiko en Muzeo de D. Diogo de Sousa * Loĝejoj en Muzeo de D. Diogo de Sousa kaj ĉe Escola da Sé — Sé * Romiaj ruinoj de Bibliopólis kaj de "Frigideiras do Cantinho" * Muregero en Turo ''da Capela de Nossa Senhora da Glória'' * Romia bazaro kaj prakristana baziliko — en kripto, sub kapelo de la Katedralo * Muregero en Quinta do Fujacal * Romia konstruaĵo de Santo António das Travessas * Sektoroj de Romiaj vojoj XVII, XVIII kaj XIX * Baziliko de São Martinho de Dume (6-a jarcento) * Ruinoj de Palaco de Suevoj - Santa Marta das Cortiças === Preĝejoj === * Sanktejo de Sameiro * Kapelo de São Frutuoso * Baziliko de Congregados * Monaĥejo de Tibães * Preĝejo kaj Konvento de Pópulo * Preĝejoj de Carmo, São Victor, São Salvador de Figueiredo, Santa Eulália, Misericórdia, São Vicente, Terceiros, São Marcos, São Paulo, Senhora-a-Branca, Santa Maria Madalena, São Sebastião, Lapa, Penha, Palmeira === Civila arkitekturo === * ''Arcada'' (arkaro) * Banco de Portugal, de Moura Coutinho. * Lifto de Bom Jesus * Domegoj de Infias aŭ de Vale de Flores en São Vicente, de Santa Cruz do Igo, ''dos Coimbra'', ''dos Crivos'' aŭ ''das Gelosias'' en São João do Souto, ''dos Paivas'' aŭ de Roda (16-a jarcento), de Quinta de São Brás da Torre, ''das Hortas'' kaj Casa Rolão * Publika Biblioteko de Braga * Urbodomo de Braga — Sé * Recolhimento de Santa Maria Madalena aŭ de Convertidas * Stadionoj 1a de Maio kaj Municipa de Braga, de Eduardo Souto de Moura * Apoteko Brito, de Moura Coutinho- Avenida da Liberdade * Palacoj de Vilhenas Coutinhos, kaj ''dos Biscainhos'' * Pontoj de Prado en São Paio de Merelim kaj de Porto * Sep Fontoj de S. Victor (18-a jarcento) en São Vítor * Teatro Cirko, de Moura Coutinho. == Servoj == * [[Katolika Universitato de Portugalio]] * Muzeo de Arkeologio Dom Diogo de Sousa * Muzeo Nogueira da Silva * Prifota ''Museu da Imagem'' * Teatro ''Espaço Alternativo'' * Universidade do Minho * Kinoj, ĝardenoj, surstrataj statuoj, riveraj banejoj == Bildoj == <gallery> Rua Júlio Lima.JPG|Rua Júlio Lima, 3a de aprilo 1937, inauguro de elektra lumo. Praça do Municipio Braga.jpg|Urbodomo kaj placo. Cruzeiro de Cunha (1).jpg|Krucmonumento de Cunha. Igreja de Santa Cruz em Braga.jpg|Preĝejo de Sankta Kruco. Congregados.jpg|Baziliko de Congregados. Mosteiro de Tibães - Braga.JPG|Monaĥejo de Tibães. Convento do Pópulo - Braga - Portugal (4709722839).jpg|Preĝejo kaj Konvento de Pópulo. Braga-Sao Joao do Souto-05-Capela dos Coimbras-2011-gje.jpg|''Capela dos Coimbras''. Torre de menagem de Braga.jpg|Ĉefturo de la Kastelo de Braga. Castelo D. Chica (5).JPG|Kastelo da Dona Chica. Basílica Nossa Senhora do Sameiro (6) (cropped).jpg|Baziliko de Sameiro. Bom Jesus 2017 (9) (cropped).jpg|Bom Jesus 2017. </gallery> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * Silva, Libório Manuel (2016). ''Sé de Braga – Nove Séculos de História / Braga Cathedral – Nine Centuries of History''. V. N. Famalicão: Centro Atlântico. ISBN 9789896152017 * Silva, Libório Manuel (2015). ''Azulejo em/in Braga – O Largo Tempo do Barroco / The Baroque Period''. V. N. Famalicão: Centro Atlântico. ISBN 9789896152116 * Oliveira; Silva, Eduardo Pires de; Libório Manuel (2014). ''Braga de/by André Soares''. V. N. Famalicão: Centro Atlântico. ISBN 9789896151942 == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Marteno de Brago]] * [[SC Braga]], la urba futbalklubo * [[Braga (stacidomo)]] * [[Aveleda (stacidomo)]] * [[Arentim (stacidomo)]] * [[Ferreiros (stacidomo)]] * [[Mazagão (stacidomo)]] * [[Ruílhe (stacidomo)]] * [[Tadim (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == * [http://www.cm-braga.pt Municipa retejo de Braga] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20010402022409/http://www.cm-braga.pt/ |date=2001-04-02 }} * [http://www.monumentos.pt/Site/APP_PagesUser/SIPA.aspx?id=53 www.monumentos.pt] * {{Tradukita|lingvo= pt |artikolo=Braga|revizio=68007677}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Braga| ]] [[Kategorio:Urboj de Portugalio]] [[Kategorio:Distrikto Braga]] nmxg87oiainzvxi2cdord27o1jo64yk 0 208703 9368585 8770757 2026-05-08T08:51:57Z Sj1mor 12103 9368585 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Edmond Eugène Alexis ROSTAND''' (naskiĝis en [[Marsejlo]], [[Francio]], la {{daton|1|aprilo|1868}}, mortis en [[Parizo]] la {{daton|2|decembro|1918}}) estis franca poeto. Li studis leĝosciencon, sed neniam profesiis, ĉar lia amo estis la literaturo. Ĉe la universitato, li frekventis la literaturajn rondojn, kaj tie li ekkonis sian estontan edzinon, la poetinon [[Rosemonde Etienette Gérard]], lian plej grandan stimulilon. Li estas patro de la fama biologo kaj eseisto [[Jean Rostand]]. La 30-an de majo 1901, Rostand iĝis la plej juna verkisto kiu ĝis tiam estis elektita al la [[Franca Akademio]]. Lia ĉefverko estas ''[[Cyrano de Bergerac (verko)|Cyrano de Bergerac]]'' (teatraĵo). En [[1990]] la teatraĵo gajnis la ekranojn de la kinejoj en filmo kun [[Gerard Depardieu]] kiel protagonisto. ''Cyrano de Bergerac'' estis tradukita de [[André Cherpillod]] en Esperanton. == Verkoj == * ''Le Gant rouge'', 1888 (La ruĝa glavo) * ''Les Musardises'', 1890 * ''Les Deux Pierrots'', ou ''Le Souper blanc'' (La du [[Pieroto|pierotoj]], aŭ la blanka vespermanĝo), 1891 * ''Les Romanesques'', 1894 (bazo por la 1960-datita ekster-Broadway muzikalo ''The Fantasticks'') * ''La Princesse Lointaine'' (La orincino malproksime), 1895 * ''La Samaritaine'' (La virinoj de Samaria), 1897 * ''Cyrano de Bergerac'', 1897 * ''[[L'Aiglon]]: Teatraĵo en ses aktoj''. 1900 * ''Chantecler: Teatraĵo en kvar aktgoj'', 1910 * ''La Dernière Nuit de Don Juan'' (La lasta nokto de Don Juan, en poezia dramo), 1921 * ''Le Cantique de L'Aile'', 1922 * ''Le Vol de la Marseillaise'', 1922 {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Rostand, Edmond}} [[Kategorio:Francaj verkistoj]] [[Kategorio:Francaj dramistoj]] [[Kategorio:Membroj de la Franca Akademio]] njc3zkkwas23ywfx6f14ayw22rjwwtn 0 210960 9368679 8451853 2026-05-08T09:41:19Z Sj1mor 12103 9368679 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU}} '''Velem''' estas malgranda [[vilaĝo]] en [[Hungario]] en [[regiono]] [[Okcidenta Transdanubio]], en [[departemento]] [[Vas (Hungario)]], en [[Distrikto Kőszeg]]. [[Dosiero:Velem01.jpg|maldekstra|eta|Ĉefstrato de Velem, fone monto Sankta Vid]] == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 9 km² * [[Loĝantaro]]: 340 * [[Poŝtkodo]]: 9726 * [[Telefonkodo]]: 94 == Historio == Velem estis loĝata jam en la [[neolitiko]]. Poste oni minis tie [[kupro]]n kaj [[antimono]]n, sekve la loko estis iama metalurgia centro. Oni trovis riĉajn restaĵojn sur [[deklivo]] de [[monto]] Sankta Vid. La monto apartenas al la vilaĝo. En fino de [[20-a jarcento]] oni faris {{N|subĉiela muzeo}} ĉe la monto, kie prezentiĝis praa vilaĝo, sed tion novaj vandaloj faris ruina. La vilaĝo situas ĉe piedo de la monto. En la supro [[fortikaĵo]] konstruiĝis, kiu jam tute malaperis. Tiu loko estas starto de hungaraj turistoj laŭ "tutlanda blua turisma vojo". Proksime estas monto Irottkő (hungare skribita ŝtono), kiu estas plej alta punkto de [[Transdanubio]] 882 m-ojn alta. En [[1944]] la nazia hungara parlamento tie faris la lastan kunvenon. Nuntempe multaj libertempas ĉi tie por ĝui la pitoreskan pejzaĝon. En Velem [[migra poŝto]] servas. == Vidindaĵoj == * [[Kapelo Sankta Vito (Velem)]] == Famuloj == En Velem mortis [[arkivisto]] [[Miklós Schneider]]. == Fontoj == * WikiTrans {{Romkatolikaj kermesejoj en Karpata baseno}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] [[Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas]] 572w4hnyvoffdlrf8x7qlheqgpi3nrb 0 217228 9368659 8824639 2026-05-08T09:36:04Z Sj1mor 12103 9368659 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU|zomo=13}} '''Bakonycsernye''' (bakonjĉernje) estas [[Grandvilaĝoj en Hungario|grandvilaĝo]] en [[Hungario]] en [[regiono]] [[Meza Transdanubio]], en [[departemento]] [[Fejér]], en [[Distrikto Mór]]. Ĉerny [[slovake]] signifas: nigra. [[Dosiero:Szabadságtelep, szemben az evangélikus templom, Bakonycsernye 01v.jpg|eta|maldekstre|Panoramo de Bakonycsernye]] == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 38 &nbsp;km² * [[Loĝantaro]]: 3170 * [[Poŝtkodo]]: 8056 * [[Telefonprefikso]]: 22 == Geografio == Bakonycsernye situas sur malebenaĵo laŭ [[rojo]] inter [[montaro]]j [[Bakony]] kaj [[Vértes]], laŭ flankovojoj. [[Mór]] estas proksime, [[Székesfehérvár]] troviĝas 33 [[km]]-ojn. == Historio == La [[komunumo]] estis loĝata jam dum la [[neolitiko]] kaj [[ferepoko]]. Antaŭ alveno de [[hungaroj]] laŭvice [[keltoj]] kaj [[romianoj]] vivis tie. En [[1543]] la [[turkoj]] faris senhoma la vilaĝon. En [[1724]] [[slovakoj]] refondis ĝin. En la [[18-a jarcento]] katolika preĝejo konstruiĝis. Okazis [[incendio]] en [[1862]]. Fine de la [[19-a jarcento]] multaj migris al [[Ameriko]]. En [[1920]] [[karbo]]minado komenciĝis. En [[1948]] loĝantaroŝanĝo okazis inter slovakoj kaj hungaroj. En [[1970]] la proksima rojo faris inundon. Ekde [[1994]] slovaka [[aŭtonomio]] funkcias en Bakonycsernye. == Vidindaĵoj == [[Dosiero:Bakonycsernye, templom - panoramio.jpg|eta|{{centre|Katolika preĝejo}}]] Apud la vilaĝo [[subĉiela muzeo]] de [[ministo]]j, 4 km-ojn for fortikaĵruinoj de '''Csikling''' (ĉikling) estas videbla. La [[luterana preĝejo (Bakonycsernye)]] konstruiĝis en [[1786]]. La [[turo]] estas 31 m-ojn alta. Ankaŭ la malgranda [[preĝejo Sankta Anna (Bakonycsernye)]] estas historia monumento. == Famuloj == * [[Gizella Flattné Győrffy]], operkantisto * [[Imre Hegyi (etnografo)]] == Fontoj == * Hungara Vikipedio {{Projektoj}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] [[Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér]] 9w8w749ecqmccwxg0sgqwa49r8yy4z0 9368660 9368659 2026-05-08T09:36:22Z Sj1mor 12103 9368660 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU|zomo=11}} '''Bakonycsernye''' (bakonjĉernje) estas [[Grandvilaĝoj en Hungario|grandvilaĝo]] en [[Hungario]] en [[regiono]] [[Meza Transdanubio]], en [[departemento]] [[Fejér]], en [[Distrikto Mór]]. Ĉerny [[slovake]] signifas: nigra. == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 38 &nbsp;km² * [[Loĝantaro]]: 3170 * [[Poŝtkodo]]: 8056 * [[Telefonprefikso]]: 22 == Geografio == Bakonycsernye situas sur malebenaĵo laŭ [[rojo]] inter [[montaro]]j [[Bakony]] kaj [[Vértes]], laŭ flankovojoj. [[Mór]] estas proksime, [[Székesfehérvár]] troviĝas 33 [[km]]-ojn. == Historio == La [[komunumo]] estis loĝata jam dum la [[neolitiko]] kaj [[ferepoko]]. Antaŭ alveno de [[hungaroj]] laŭvice [[keltoj]] kaj [[romianoj]] vivis tie. En [[1543]] la [[turkoj]] faris senhoma la vilaĝon. En [[1724]] [[slovakoj]] refondis ĝin. En la [[18-a jarcento]] katolika preĝejo konstruiĝis. Okazis [[incendio]] en [[1862]]. Fine de la [[19-a jarcento]] multaj migris al [[Ameriko]]. En [[1920]] [[karbo]]minado komenciĝis. En [[1948]] loĝantaroŝanĝo okazis inter slovakoj kaj hungaroj. En [[1970]] la proksima rojo faris inundon. Ekde [[1994]] slovaka [[aŭtonomio]] funkcias en Bakonycsernye. == Vidindaĵoj == [[Dosiero:Bakonycsernye, templom - panoramio.jpg|eta|{{centre|Katolika preĝejo}}]] Apud la vilaĝo [[subĉiela muzeo]] de [[ministo]]j, 4 km-ojn for fortikaĵruinoj de '''Csikling''' (ĉikling) estas videbla. La [[luterana preĝejo (Bakonycsernye)]] konstruiĝis en [[1786]]. La [[turo]] estas 31 m-ojn alta. Ankaŭ la malgranda [[preĝejo Sankta Anna (Bakonycsernye)]] estas historia monumento. == Famuloj == * [[Gizella Flattné Győrffy]], operkantisto * [[Imre Hegyi (etnografo)]] == Fontoj == * Hungara Vikipedio {{Projektoj}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] [[Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér]] 90naypql9mqcqnhpn6j8wwq953e4gw9 0 223402 9368646 8789477 2026-05-08T09:33:27Z Sj1mor 12103 9368646 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU-SZ|zomo=11|tipo1=reliefo}} '''Mándok''' [mAndok] estas [[urbo]] en [[Hungario]] en [[regiono]] [[Norda Ebenaĵo]], en [[departemento]] [[Szabolcs-Szatmár-Bereg]], en [[Distrikto Záhony]]. [[Dosiero:Mándok1.jpg|eta|maldekstre|Katolika preĝejo de Mándok]] == Geografio == Mándok situas sur [[ebenaĵo]], laŭ flankovojoj, laŭ [[fervojo]] [[Debrecen]]-[[Mátészalka]]-[[Záhony]]. La plej proksimaj urboj estas Záhony kaj Kisvárda. == Historio == Dokumentoj unuafoje menciis la [[komunumo]]n en [[1382]]. La [[rivero]] [[Tiso]] longe defendis la komunumon kontraŭ [[armeo]]j. En [[1646]] grekkatollika [[preĝejo]] omaĝe al Sankta Nikolao konstruiĝis el [[ligno]]. Tio estas nun videbla en [[Szentendre]] en la [[subĉiela muzeo]]. La komunumo ricevis la rangon [[opidumo]] en [[1720]]. Familio '''Forgách''' (forgAĉ) dum la historio tre longe havis la bienojn. Ilia [[kastelo]] konstruiĝis en [[1750]]. En [[1876]] Mándok iĝis distriktejo, en [[1971]] [[Grandvilaĝoj en Hungario|grandvilaĝo]], en [[2007]] urbo. ==Vidindaĵoj== * [[Preĝejo Ĉieliro de Kristo (Mándok)]] ([[1821]]) * [[Kalvinana preĝejo (Mándok)]] ([[1828]]) * [[Grek-katolika preĝejo Metamorfozo de Kristo (Mándok)]] == Famuloj == En Mándok naskiĝis: * [[juristo]] [[István Reök]] * maŝininĝeniero [[Lajos Bélteky]]. {{DEFAŬLTORDIGO:Mandok}} [[Kategorio:Mándok]] [[Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg]] 2bkmlxtag9whx5akp3iomedn9qzvf1u 0 224931 9368542 8806122 2026-05-08T06:12:45Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368542 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo | nomo = {{#invoke:Wikidata|claim|P1448}} | eonomo = {{paĝonomo}} | emblemo = {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} | bildo = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} | bildo_priskribo = | tipo = | celo = | agareo = | fondodato = {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} | mapo = | sidejo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P159}}]], [[{{#invoke:Wikidata|claim|P17}}]] | estro = <!-- se vi metas informon ĉi tie, ne forgesu indiki jaron de ekofico --> | dungitaro = <!-- se vi metas informon ĉi tie, ne forgesu indiki jaron --> | lingvoj = | TTT-ejo = {{oficiala retejo}} }} [[Dosiero:Coat of arms of the Brazilian Navy.svg|eta|150ra|Blazono de la Brazila Mararmeo]] [[Dosiero:Brazilian navy visit, board, search and seizure (VBSS) team.jpg|eta|300ra|La Brazila Mararmeo dum trejnado]] La '''Brazila Mararmeo''' ([[portugale]] ''Marinha do Brasil'') estas unu el la tri militaj fortoj de [[Brazilo]], kune kun la [[Brazila Terarmeo]] kaj la [[Brazila Aerarmeo]], kaj respondas por la ĝeneralaj ŝipaj operacioj. Ĝi estas la plej granda mararmeo de la [[Latina Ameriko]] kaj ĝia patrono estas la [[Admiralo Tamandaré|Markizo de Tamandaré]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.mar.mil.br/ Marinha do Brasil] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060115040529/http://www.mar.mil.br/ |date=2006-01-15 }} (portugale) {{Ĝermo|Brazilo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Brazila Mararmeo]] 8y0cgaoubo60qy5d4mn1922pt4p2jjf 0 227478 9368466 8394394 2026-05-07T22:18:19Z ThomasPusch 1869 9368466 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto | nomo = Orchestral Manoeuvres In The Dark | dosiero = | priskribo de dosiero = | grandeco de dosiero = | larĝa dosiero = | fono = muzikgrupo | naskonomo = | alie nomata = OMD<br />Orchestral Manoeuvres | kromnomo = | naskiĝo = | morto = | deveno = {{Flago|Anglio}} [[The Wirral]], [[Cheshire]], [[Anglio]] | instrumento = | tipo de voĉo = | ĝenro = [[Post-punko]]<br />[[Sintezila popmuziko]]<br />[[New Wave]]<br />[[Alternativa danco]] | profesio = | aktivaj jaroj = 1978 - 1996, 2006 - nuntempo | eldoninto = [[Virgin]]<br />[[DinDisc]]<br />Telegraph<br />[[Factory Records|Factory]] | parencaj temoj = [[The Id]]<br />[[Dalek I Love You]]<br />[[The Listening Pool]]<br />[[Onetwo]] | ttt = [http://www.omd.uk.com www.omd.uk.com] | nuntempaj membroj = [[Andy McCluskey]]<br />[[Paul Humphreys]]<br />[[Malcolm Holmes]]<br />[[Martin Cooper]] | antaŭaj membroj = [[Mike Douglas]]<br />[[Dave Hughes]]<br />[[Graham Weir]]<br />[[Neil Weir]]<br />[[Stuart Kershaw]]<br /> [[Lloyd Massett]]<br />[[Nigel Ippinson]]<br />[[Phil Coxon]] | signifa instrumento = [[Mellotron]]<br />[[Fairlight CMI]]<br />E-mu Emulator<br />Prophet V }} [[Dosiero:O.M.D. Bandpic.jpg|eta]] '''Orchestral Manoeuvres in the Dark''', konata ankaŭ kiel '''OMD''', estas [[muzika grupo]] el [[Anglio]], konkrete el [[Liverpool]], kie ĝi estiĝis en la jaro [[1978]]. De komence ties komponaĵoj estis mallumaj kaj malvarmaj, pli poste ilia muziko pli moliĝis. Inter iliaj furorkantoj apartenas ekz. Electricity, Enola gay, Maid of Orleans, So in Love, We love you, Dreaming, Sailing on a seven seas, aŭ Walking on the milky way. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{ĝermo}} [[Kategorio:Anglaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Diskotekaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj en 1970-1979]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1978]] 7b3sk3jbb5squevl747pgeoon2kasa6 9368467 9368466 2026-05-07T22:18:57Z ThomasPusch 1869 9368467 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto | nomo = Orchestral Manoeuvres In The Dark | dosiero = | priskribo de dosiero = | grandeco de dosiero = | larĝa dosiero = | fono = muzikgrupo | naskonomo = | alie nomata = OMD<br />Orchestral Manoeuvres | kromnomo = | naskiĝo = | morto = | deveno = {{Flago|Anglio}} [[The Wirral]], [[Cheshire]], [[Anglio]] | instrumento = | tipo de voĉo = | ĝenro = [[Post-punko]]<br />[[Sintezila popmuziko]]<br />[[New Wave]]<br />[[Alternativa danco]] | profesio = | aktivaj jaroj = 1978 - 1996, 2006 - nuntempo | eldoninto = [[Virgin]]<br />[[DinDisc]]<br />Telegraph<br />[[Factory Records|Factory]] | parencaj temoj = [[The Id]]<br />[[Dalek I Love You]]<br />[[The Listening Pool]]<br />[[Onetwo]] | ttt = [http://www.omd.uk.com www.omd.uk.com] | nuntempaj membroj = [[Andy McCluskey]]<br />[[Paul Humphreys]]<br />[[Malcolm Holmes]]<br />[[Martin Cooper]] | antaŭaj membroj = [[Mike Douglas]]<br />[[Dave Hughes]]<br />[[Graham Weir]]<br />[[Neil Weir]]<br />[[Stuart Kershaw]]<br /> [[Lloyd Massett]]<br />[[Nigel Ippinson]]<br />[[Phil Coxon]] | signifa instrumento = [[Mellotron]]<br />[[Fairlight CMI]]<br />E-mu Emulator<br />Prophet V }} [[Dosiero:O.M.D. Bandpic.jpg|eta|maldekstra]] '''Orchestral Manoeuvres in the Dark''', konata ankaŭ kiel '''OMD''', estas [[muzika grupo]] el [[Anglio]], konkrete el [[Liverpool]], kie ĝi estiĝis en la jaro [[1978]]. De komence ties komponaĵoj estis mallumaj kaj malvarmaj, pli poste ilia muziko pli moliĝis. Inter iliaj furorkantoj apartenas ekz. Electricity, Enola gay, Maid of Orleans, So in Love, We love you, Dreaming, Sailing on a seven seas, aŭ Walking on the milky way. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{ĝermo|muziko}} [[Kategorio:Anglaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Diskotekaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj en 1970-1979]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1978]] fmmj5glwyajmaj51ae11yzzhtsazlkd 4 227735 9368267 9367901 2026-05-07T14:21:31Z RG72 11847 /* Katorgo => Punlaboro en Rusio */ nova sekcio 9368267 wikitext text/x-wiki __LIGILOALNOVASEKCIO__ '''Vikipedio:Alinomendaj artikoloj''' estas ejo por peti la alinomigon de artikolo, ŝablono, aŭ projekt-paĝo en Vikipedio. Bonvolu legi nian [[VP:TA|artikolon pri titol-politiko]] kaj nian [[Helpo:Alinomigi paĝon|gvidlinion por alinomi]] antaŭ ol movi paĝon aŭ peti paĝ-movadon. Ĉi tiu paĝo celas organizi la laŭeble sisteman alinomigon de artikoloj. '''Arkivo''' de proponoj ne plu aktualaj troviĝas ĉi tie: [[Vikipedio:Alinomendaj_artikoloj/Arkivo]]. Por tio ekzistas ŝablono kiel markiloj pri tia propono kaj respektivaj kategorioj. *{{Ŝ|Alinomu}}, [[:Kategorio:Alinomendaj paĝoj]], [[:Kategorio:Alinomitaj paĝoj]] Jene sekvu listigoj pri la proponitaj paĝoj. {{/Enkonduko}} == Ne plu aktivaj == Ne plu aktivajn proponojn movu al [[/Arkivo]], vidu la keston "Malnovaj diskutoj" ĉi-supre. Dankon! == Aktivaj (de 2022) == === [[Kamrimeno]] -→ [[Sinkrona rimeno]] 2022 02 19 === La alternatva propono ŝajnas pli klara. Mi kopiis ĉi-suben la iam okazintan diskuton el la diskuto-paĝo.-[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 10:39, 19 feb. 2022 (UTC) Mi kontraŭas (alinomi al dentrimeno") ĉar dentrimeno estas ĝenerala rimeno sen specifa funkcio, do meritas apartan artikolon. Ĉi tie estas celata la rimeno kiu sinkronigas la [[kamŝafto]] kun la [[krankŝafto]]. (angle: i.a. cambelt aŭ timing belt). --[[Uzanto:Verdulo|Verdulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Verdulo|diskuto]]) 12:10, 7 feb. 2022 (UTC) :Ŝajnas prave. DidCORN devus argumenti. Male, oni devus forigi la proponon, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:15, 7 feb. 2022 (UTC) ::Jes sed ĉiu rajtas esprimi sian opinion. [[Uzanto:Verdulo|Verdulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Verdulo|diskuto]]) 23:15, 7 feb. 2022 (UTC) :::Mia argumento estas, ke tia rimeno havas [[dento]]jn kaj neniun [[kamo]]n, do la titolo estas erarema. Se oni volas distingi tiun rimenon rilate al a ĝenerala ''dentrimeno'', kial anstataŭe nomi ĝin '''[[sinkrona rimeno]]''', pli klara titolo, kiun oni trovas en la franca Vikipedio?--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 21:00, 8 feb. 2022 (UTC) ::::Kamrimemo fakte estas mallongigo por kamŝaftpropulsadentrimeno. [[Uzanto:Verdulo|Verdulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Verdulo|diskuto]]) 11:33, 11 feb. 2022 (UTC) :::::Ne, karaulo, tia rimeno ne propulsas, SED nur helpas sinkroni la sparkilojn de ĉiu piŝto en la motoro. [[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 13:22, 1 feb. 2024 (UTC) ::::::Do kamŝaftsinkronigadentrimeno (angle:timing belt (also called a cambelt) [[Uzanto:Verdulo|Verdulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Verdulo|diskuto]]) 14:23, 8 feb. 2024 (UTC) === [[Skalmodelo]] -→ [[Maketo]]; [[Maketo (arkitekturo)]] -→ [[Maketo]] 2022 05 01 === [[Skalmodelo]] volas esti alinomita al [[maketo]]. Maketo estas en PIV. La alinomadon povas fari nur administranto. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 13:06, 1 maj. 2022 (UTC) :Krome ekzistas ĉi tie paĝo [[Maketo (arkitekturo)]], kiu devus esti kunigita kun maketo. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 13:37, 1 maj. 2022 (UTC) :{{komento}} Mi tute ne konsentas kunigi la du artikolojn [[Maketo]] kaj [[Maketo (arkitekturo)]], la du artikoloj ne temas pri la samaj aferoj. En aliaj lingvoj estas ankaŭ du malsamaj artikoloj, al kiuj normale rilatas ĉiu el la du.--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 20:27, 1 maj. 2022 (UTC) :{{komento}} [[Skalmodelo]] al [[Maketo]] jes; [[Maketo (arkitekturo)]] al [[Maketo]] tute ne: la du artikoloj ne temas pri la samaj aferoj. En aliaj lingvoj estas ankaŭ du malsamaj artikoloj. Povas temi pri ŝipo, aparato, teatra scenejo, ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:26, 17 maj. 2022 (UTC) == Aktivaj (de 2023) == {{MLL|VP:AA#Aktivaj (de 2023)}} === "Vikipedio:Aŭtomata kontrolanto" → "Vikipedio:Mempatrolantoj" + "Vikipedio:Kontrolantoj" → "Vikipedio:IP-kontrolantoj" 2023 02 14 === "[[Vikipedio:Aŭtomata kontrolanto]]" → "[[Vikipedio:Mempatrolantoj]]" kaj "[[Vikipedio:Kontrolantoj]]" → "[[Vikipedio:IP-kontrolantoj]]". Vorto "kontrolanto" estas malklara. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 05:35, 14 feb. 2023 (UTC) === [[Kabineto]] → [[Kabineto (registaro)]] 2023 05 16 === Ĉar la aliaj artikoloj ligitaj ĉi tien temas pri registara institucio, ne pri apartigilo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:45, 16 maj. 2023 (UTC) :{{kom}} Mi estas tre konfuzita. La paĝo ne aspektas kiel ordinara artikolo. Ne estas vera apartigilo, ĉar la punktoj (1), (2), (3), (4) nenion apartigas (kie estas la bluaj ligiloj?). La paĝo pli similas al paĝo de vortaro, kaj eble ne estas taŭga por VP. Mi opinias, ke indas forigi la supran parton kaj krei apartajn artikolojn pri la 4 signifoj. — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 15:51, 16 maj. 2023 (UTC) :{{kom}} Jes, nun tiu ĉi artikolo aspektas kiel vortara, do korektenda. Mi proponas krei apartigilon surbaze de ĝi kaj la nuna artikolon dediĉi sole al la registara institucio, ĉar ĝuste tion celas ĉiuj alilingvaj versioj. Kompreneble por tio necesos ĝin alinomi laŭe. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:32, 17 maj. 2023 (UTC) :{{por}} alinomigo kaj alifarado al enciklopedia artikolo. Artikoloj kies enhavo estas kopiita el PIV aux ReVo estas senvaloraj, eble ecx tujforigendaj. [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2021#Substanco]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 05:40, 17 maj. 2023 (UTC) :{{por}} '''[[Kabineto (registaro)]]'''. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 20:18, 19 maj. 2023 (UTC) :{{por}} [[Kabineto (registaro)]] [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:21, 20 maj. 2023 (UTC) :{{kom}} multaj intervikioj, tamen neutila paĝo. Vikipedio ne estas vortaro. Sama afero som [[registaro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:31, 22 maj. 2023 (UTC) :{{por}} Redifino de la origina teksto al apartigilo kaj por kreo de aparta teksto pri kabineto en senco de ministraro. Tamen mi pensas ke ĉi tie aŭdiĝas multe tro akraj kaj tro radikalaj sonoj. La teksto neniel estas "senvalora enhavo nur kopiita el PIV" - komparu la tekston en PIV kaj la tekston en Vikipedio kaj vi vidas ke jam nun la vikipedia artikolo havas multe pli da informoj. Intence la teksto citas la modelon de PIV listigi la diversajn signifojn, ĉar vikipedio kompreniĝas kiel ampleksigo de antaŭaj sciobankoj, kiel PIV, ReVo aŭ - pri certaj temoj, ne ĉi tie, [[EdE]]. Tiel estas tute sence komenci de baza difino, kaj de tiu kerno pluampleksigi la temon. Kaj pri la demando: kie estas la bluaj ligiloj? Bluaj ligiloj estas, tion scias ĉiu ĉi-tie, kiam oni faris artikolon. Mi nun faris novan artikolon [[kabineto (ĉambro)]] pri la laŭ PIV unua signifo. Ke pri la dua signifo necesus aparta artikolo, mi dubas, ĉar tiu signifo ŝajnas al mi jam esti eksmoda ekde la 19-a jarcento. Pri la tria signifo ekzistas diverslingvaj tekstoj en [[d:Q640506]], kaj pri la kvara signifo, kiun iu en vikipedio alinventis (en PIV estis nur tri diferencigoj), mi eĉ ne scias ĉu estas iu alilingva modelo. Do pri "kabineto (registaro)" eblas gaje ekverki artikolon laŭ [[d:Q640506]], kaj pri la kvara signifo eble ankaŭ, se oni trovas bonajn alilingvajn vikipediajn aŭ ekstervikipediajn tekstojn, kiuj donas ideojn pri vortumoj, grafikaĵoj, eksteraj ligiloj kaj referencoj. Ni devos ankoraŭ decidi, kiu teksto fine havos la bazan titolonomon "kabineto", ĉar domaĝus se ĝi estus nur plugvidilo al iuj subpaĝoj. Supozeble plej sencas, ke la teksto [[Kabineto (registaro)]], kiam ĝi estos kreita kaj estas stabila, ricevos la titolonomon "kabineto" ... sed unue ĝi devas esti kreata! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:37, 11 dec. 2023 (UTC) :{{komento}} Mi plene subtenas la celon sisteme ordigi la artikolojn pri "Kabineto". :La nuna paĝo [[Kabineto (apartigilo)]] (redirektata de [[Kabineto]]) enhavas tro da informoj por simpla apartigilo; ĝi devus esti kiel: ::''Kabineto havas plurajn signifojn: ::''[[Kabineto (ĉambro)]] — malgranda, privata ĉambro, ofte por studado, laboro, aŭ konservado de valoraj objektoj. ::''[[Kabineto (registaro)]] — la ĉefa plenuma konsilio de registaro, kutime konsistanta el ministroj aŭ sekretarioj. ::''[[Kabinetpentraĵo]] — malgranda pentraĵo destinita por privata kontemplado, ofte kun detala temo kaj fajnaj artaj kvalitoj. ::''[[Kuriozaĵkabineto]] — kolekto de raraj, ekzotikaj, aŭ nekutimaj objektoj, tipa de la renesanca kaj baroka epokoj. :Pro la unua defino de la signifo "ĉambro" en PIV, mi proponas, ke la artikolo [[Kabineto (ĉambro)]] estu alinomata al simple [[Kabineto]]. En ĉi tiu nova ĉefartikolo, estus esence aldoni klaran ligilon al la simpligita apartigilo (ekz. "Por aliaj signifoj, vidu [[Kabineto (apartigilo)]]").--[[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 11:43, 13 jun. 2025 (UTC) === [[Bangka-Belitungo]] → [[Bangkao kaj Belitungo]] 2023 08 01 === La provinco konsistas el du principaj insuloj, kiel Trinidado kaj Tobago. La indonezia nomo ja neniam mencias "kaj" kiam iu areo konsistas el du principaj subareoj; ekzemple: Kuantan Singingi (reĝenco kiu havas du grandaj riverojn fluas trae: rivero Kuantan kaj rivero Singingi), kaj Parigi Moutong (reĝenco kiu konsistas el la grandaj distriktoj de Parigi kaj Moutong). Mi elektas Bangkao ĉar la nomo Bangko estas nomo de distrikto en la provinco de Jambi (Ĝambio). --[[Uzanto:Aryabferduzi|Aryabferduzi]] ([[Uzanto-Diskuto:Aryabferduzi|diskuto]]) 14:34, 1 aŭg. 2023 (UTC) :{{kom}} Eble jes. Mi ne certas pri la esperantigo de «Bangka». Ĉu ekzistas fontoj, ekzemple, en indoneziaj retejoj de esperantistoj?—<span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 23:47, 5 aŭg. 2023 (UTC) :{{kom}} Esperantigoj dependas de konvencio. Provincoj de Indonezio certe meritas esperantigon, sed se oni ne efektive faris tion en aliaj fontoj, Vikipedio prefere ne estu la provejo. (Kaj ĉiuokaze la esperantigo estu ''Bankao'' aŭ simile; laŭ mia kompreno, la indonezia literumo "ngk" indikas nur du konsonantojn.) [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:25, 16 aŭg. 2023 (UTC) ::{{ping|Aryabferduzi}} Ĉu vi scias, kiu estas la esperantigo de la nomo de la insuloj uzata far Indoneziaj esperanto-parolantoj? —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 22:12, 15 nov. 2023 (UTC) :::Ĝi indas esti diskutinda temo inter indonezianoj, eble en la nacia Esperanta kongreso. [[Uzanto:Aryabferduzi|Aryabferduzi]] ([[Uzanto-Diskuto:Aryabferduzi|diskuto]]) 10:05, 4 jan. 2024 (UTC) :{{komento}} En kazo de dubo prefere eĉ uzi tute indonezilingvan nomon en Esperanto, ol gaje inventi pli kaj pli esperantecajn nomojn: kun referencoj eblas ĉio, sed sen nur eblas, se ne leviĝas iu dubo. Kaj duboj jam legeblas ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 04:36, 29 nov. 2023 (UTC) ::Do laŭ la rezonado devos esti titolo ''Bangka Belitung'', pure indonezie, tute ne esperantlingve. Kompromise eblas konsoli, ke eblas fari el la titoloj Bangka-Belitungo kaj Bangkao kaj Belitungo alidirektilojn al la titolo ''Bangka Belitung''. Sed kontrolu: neniel pri ĉiuj provincoj en la mondo en Esperanto jam establiĝis esperantigitaj provinconomoj, kvankam por esperantlingva redaktado kompreneble pli facilas se ili estas. Cetere nur pri la insuloj Bankga ĝis nun ekzistas insula artikolo, pri la insulo [[Belitung]] ne.... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 8 nov. 2024 (UTC) === :Kategorio:Sovetiaj militistoj de la dua mondmilito → [[:Kategorio:Sovetiaj militistoj de la Dua Mondmilito]] 2023 10 25 === En eo-vikio estas multaj kategorioj kiuj anstataŭ '''D'''ua '''M'''ondmilito havas en sia titolo eraraj '''d'''ua '''m'''ondmilito aŭ Dua '''m'''ondmilito. Mi pretas ripri la kategoriojn kaj rilatajn al ili artikolojn. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 14:14, 25 okt. 2023 (UTC) :mi malsamopinias, uskegoj ne utilas :Dua mondmilito tamen ja malbonegas, kompare al Duamondmilito aŭ Dua Mondmilito [[Specialaĵo:Kontribuoj/2A0D:E487:46F:E701:5C6E:4112:615A:6E8C|2A0D:E487:46F:E701:5C6E:4112:615A:6E8C]] 15:16, 25 okt. 2023 (UTC) :: > ''uskego''<br>mi ne konas la vorton. Kaj miaj vortaroj ne konas. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 16:58, 25 okt. 2023 (UTC) ::: trovis... [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 17:00, 25 okt. 2023 (UTC) : Do, ĉar ne aperis kontraŭoj mi fermas la diskuton kaj plu aktive alinomigas kategoriojn rilatajn al Dua kaj Unua Mondmilitoj. Nun mi aktivas en kategorioj de la Dua Mundmilito. Somtempe mi preparas alinomigon en temoj ligitaj kun la Unua Mondmilito. Plue, se aperos demando, bv sinturni al mia PD (persona diskutejo). [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 06:17, 10 nov. 2023 (UTC) ::{{kom}} Kial Dua Mondmilito estas pli bona ol Dua mondmilito? Laŭ mi Dua mondmilito estas ĝuste. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 08:28, 15 nov. 2023 (UTC) === [[Kredita Unio]] → [[Kredita unio]] → [[Kooperativa banko]] 2023 11 02 === [[Kredita Unio]] → [[Kredita unio]]: Ĉar nun ekzistanta titolo rompas [[VP:TA]]: ĝi ne estas propra nomo kaj ne estas akronimo. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 11:33, 2 nov. 2023 (UTC) {{komento}} Karaj, temas pri tre grava tipo de (plejparte neprofitcelaj, kolektive posedataj de la membroj) financaj institucioj (kaj pli demokratieca kompare kun komercaj/akciaj bankoj), por kiu mi dum pluraj jardekoj aŭdis (kaj mem uzas) la nomon '''[[kooperativa banko]]'''. La vorto "unio" puŝas la nomon tro for de ĝia vera natura senco, kaj en multaj lingvoj aperas la vorto "kooperativa". Cetere, ne estas malfacile lingve korekti tiun ĉi tekston, kiam ĝi havos akcepteblan nomon. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 15:52, 2 nov. 2023 (UTC) : {{Komento}} mi rekomendas esplori titolojn de samtemaj artikoloj en diversaj vikioj: [https://www.wikidata.org/wiki/Q745877] [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 07:17, 3 : {{komento}} Multaj lingvoj enhavas en la titolo indikon, ke temas pri kooperativa institucio aŭ financa (plejparte kredita) kooperativo: rusa, belorusa, hispana, indonezia, itala, kataluna, portugala, rumana. : Aliflanke, la karakterizo "kredita" por tiuj institucioj (kvankam tradicia en multaj lingvoj) estas tro malvasta: ekzemple, en Usono, tiaj institucioj havas la saman gamon da servoj kiel ordinaraj profitcelaj bankoj; la sola diferenco estas, ke ili ne estas profitcelaj, kaj formale funkcias kiel kooperativoj (t.e. ili estas kolektiva posedaĵo de siaj membroj) kaj estas neprofitcelaj, t.e. la profito de kooperativaj bankoj re-investiĝas aŭ distribuiĝas inter la membroj, sed ne iras kiel dividendo al akciuloj. Do, "kredita kooperativo" estus tro limiga (kaj tial misgvida) termino, sed '''Kooperativa banko''' ŝajnas al mi adekvata: eĉ se evidentiĝos, ke en iuj landoj tiaj institucioj rajtas okupiĝi nur pri kreditaj servoj, tio estus en ordo, ĉar ja ekzistas ankaŭ profitcelaj bankoj, kiuj okupiĝas (aŭ okupiĝis) nur (aŭ precipe) pri kreditoj. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 20:56, 3 nov. 2023 (UTC) :{{kontraŭ|kontraŭ}} ''kooperativa banko'': Mi vidas la vorton "kredito" en pli-malpli ĉiuj el la diverslingvaj nomoj, foje en formo "kredita unio" (supozeble pro modelo de la angla lingvo), kaj ofte ankaŭ en formo "kredita kooperativo". Interesas ke ĉiuj artikoloj tiom substrekas ke la iniciato fontis en Germanlingvio (ankaŭ ol ŝtato Germanio formale estis), sed ke ĝuste germana artikolo pri la temo mankas. Tamen, vikidatumoj kaj ĉiuj tiaj bankoj en nuna Germanio konsentas ke tiulingve la nomo estas ''Kreditgenossenschaft'', do ankaŭ "kredita kooperativo". Tial, malgraŭ ke la formo "kredita kooperativo" laŭ Filozofo "estus tro limiga", ĝi ŝajnas al mi esti la sole pravigebla alternativo al la ankoraŭ pli strangaj vortoj "kredita unio" aŭ "kredita unuiĝo" - kvankam, se pli da lingvoj kiuj vere havas tiajn bankojn (en Esperantujo, klare, eĉ ne estas unu) oficiale uzus nomon ''kooperativa banko'' kaj oni povus konvinki pliajn vikipediajn lingvoversiojn adapti la titolon, tiam ĝi estus bela nomo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 03:51, 29 nov. 2023 (UTC) ::{{komento}} Mi voĉdonus {{por|por "kredita kooperativo"}}, se tio estus la temo de voĉdono. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:40, 3 dec. 2023 (UTC) :::Kvankam mi jam voĉdonis la 29-an de novembro, nur sen grafike klara verda pilko: mi substrekas ke mi estas {{por}} ŝanĝo al "kredita kooperativo", kiu estas pli koresponda al pluraj alilingvaj titoloj kaj laŭ mi bona kompromiso inter la angleca [[Kredita unio]] kaj bela, sed eble meminventita vorto [[Kooperativa banko]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:05, 7 dec. 2023 (UTC) ::::Kaj do? Ĉu signifas ke kiam mankas konsento nenio ŝanĝiĝas kaj restas la titolo "kredita unio", kiun ĉiu kiu kundiskutis malplej ŝatas? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 19:20, 19 dec. 2023 (UTC) == Aktivaj (de 2024) == {{MLL|VP:AA#Aktivaj (de 2024)}} == [[Homa spirado]] => [[Spirado]] 2024 09 20 == El pli ol cent lingvoj nur la itala nomiĝas homa. Tio malhelpas la ampleksigon de havenda artikolo, kion fakte mi jam entreprenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:54, 20 sep. 2024 (UTC) :{{kom}} [[Homa spirado]] restus kiel alidirektilo kaj estas ĉapitro de la havenda artikolo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:16, 20 sep. 2024 (UTC) ::Saluton, Kani. Eble vi memoras la diskutegon inter mi kaj DidCORN pri tiu temo antaŭ du jaroj. Informoj similaj al tiuj, kiujn vi nun metas en la artikolon [[Homa spirado]], jam troviĝas en nia artikolo [[Spiro]], kiu devus esti alinomita al [[Spirado]], sed ankoraŭ neniu administranto faris tion - tial la diskuto ankoraŭ troviĝas ĉi tie kiel aktiva propono. ::Mi proponis kaj faris la ŝanĝon al "[[Homa spirado]]" ĉar la artikolo en sia tiama stato temis preskaŭ nur pri homoj, kaj necesis distingi ĝin de [[Spiro]], kiu temas ankaŭ pri aliaj organismoj. Sed estas granda malkohero inter diverslingvaj vikipedioj kaj ene de ĉiu unuopa vikipedio. Kion vi volas fari al [[Spiro]]? Mi ne volus reiri al la situacio antaŭ mia interveno, nek imiti la situacion de la hispana vikipedio, kun du samtemaj artikoloj, sed verŝajne povus akcepti aliajn solvojn. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:57, 26 sep. 2024 (UTC) :::Mi nun faris rigardon al la koncernaj artikoloj en la angla, hispana, franca, kaj germana. Kvankam neniu uzas la titolon "Homa spirado", la franca kaj germana uzas "Pulma ventolo", kiu certe estas pli specifa koncepto ol spirado ĝenerale. Krome, en ĉiuj kvar vikipedioj mi trovas malkontentajn voĉojn sur diskutaj paĝoj, kiuj plendas simile kiel mi, ke la artikoltemoj en tiuj vikipedioj estas fuŝaj. En la angla [https://en.wikipedia.org/wiki/Talk:Breathing#All_vertebrates?], germana [https://de.wikipedia.org/wiki/Diskussion:Lungenventilation#Säuger_und_andere_Tiere], kaj franca [https://fr.wikipedia.org/wiki/Discussion:Respiration#Respirons_!] oni plendas, ke pli taŭga titolo estus "Homa spirado" aŭ simile, kaj en la hispana [https://es.wikipedia.org/wiki/Discusi%C3%B3n:Respiraci%C3%B3n_(fisiolog%C3%ADa)] oni plendas, ke la artikoloj ligitaj al nia [[Homa spirado]] kaj [[Spiro]] havas la saman temon. :::Al mi ŝajnas klare, ke ni devos kunigi vian kontribuon kun la nuna enhavo de [[Spiro]] (ne de [[Homa spirado]]). La sola demando estas, en kiu artikolo kaj sub kiu titolo ni kunigu ilin. Mi bedaŭras la malŝparon de tempo. Mi kredas ke la kulpo de la situacio estas intervikia kaj metavikia, ne nia. Vere la havenda artikolo devus esti [[Spiro]]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:50, 27 sep. 2024 (UTC) :{{kom}} [[Homa spirado]], poste [[Spirado]], estas unu el la mil havendaj artikoloj, ekzistanta en pli ol 100 lingvoj kun enhavo de pli ol 30 000 bitokoj kaj tial en la plej alta kategorio el tri eblaj. [[Spiro]] estas ekzistanta en iom pli ol 50 lingvoj kun enhavo de pli ol 15 000 bitokoj, tio estas la duono de la alia. La diferenco inter spiro kaj spirado estas semantike nula. La realo de du similaj artikoloj en la tuta vikia sistemo evidente ne estas nia kulpo, sed ankaŭ ne ni devas tordi la situacion. Vi plu povas labori por la artikolo [[Spiro]] kaj ni povas reteni [[Spirado]]n en la alta kategorio de la havendaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:11, 11 okt. 2024 (UTC) ::Mi ne klare komprenas kion vi kontraŭas kiam vi diras "ne ni devas tordi la situacion." Fakte la aliaj vikioj estas tre malsamaj unu de la alia - ili ne prezentas unu saman situacion. Ĝis nun mi provis fari nur la minimuman ŝanĝon al la reala situacio de nia vikio bezonatan por ke la du artikoloj havu malsamajn temojn. Ne mi kreis [[Spiro]]. Kaj tiutempe, se gravas al vi, la rezulto estas pligrandigo de la oficiale havenda artikolo. ::Ĉu vi akceptus ekzemple kunigi la du artikolojn? Aŭ proponi ĉe Metavikio ke oni redonu la statuson "havenda" al [[Spiro]]? [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:11, 13 okt. 2024 (UTC) :Ĉi tiu diskuto restas longe sen kontribuoj. Se ne estos interkonsento pri alia solvo, mi rekonformigos la enhavon al la titolo transmovante la novan materialon al "Spiro". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:59, 31 okt. 2024 (UTC) ::Ve, vere la "diferenco inter spiro kaj spirado estas semantike nula", do spirado kaj spiro estas faktaj sinonimoj (la naturo de spiro estas ke ĝi okazas plurfoje, alikaze la organismo jam mortis), tial havi unu artikolon "spiro" kaj alian "spiro" estas iom stranga, sed havi artikolon "'''homa''' spirado", kiu temas pri "animala spirado ĉe senvertebruloj kaj ĉe vertebruloj" estas simile strange. Klaras ke ni ne povas premi ĉiujn lingvoversiojn kunfandi la du artikolojn kiuj duoble ekzistas en 50 lingvoj, kaj fari kiel la germanoj kiuj en unu el la du tute evitas la vorton spiro/spirado en la titolo kaj nomas ĝin "pulma ventilado" ankaŭ estas iom trompa, ĉar fakte "pulma ventilado" '''estas''' spirado. Kaj fari kiel faris la angloj kaj iuj aliaj lingvanoj kiuj baze diferencigas inter "spirado" kaj "spirado (fiziologio)" same strangas, ĉar ambaŭ tekstoj en ĉiuj lingvoj temas pri fiziologio. Mi nur vidas la eliron, fari kiel nun klarigas la unuaj frazoj de [[homa spirado]] (de multaj animaloj), [[spiro]] kaj [[Spiro (apartigilo)]], nome akcenti ke la unua procezo nepre bezonas pulmon kaj la dua, pli vasta koncepto ankaŭ priskribas interŝanĝon de oksigeno sen pulmo. Rezulto estus nomi la unuan tekston "pulma spirado" kaj la duan, pli vastan simple "spirado", laŭplaĉe ankaŭ sen "-ad-". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:19, 31 okt. 2024 (UTC) :::Mi povas akcepti ke "Homa spirado" fariĝu "Pulma spirado". Ankoraŭ tio necesigus ke la plejparto de la nova materialo moviĝu en la artikolon "Spiro". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:58, 1 nov. 2024 (UTC) :{{Ne farite}} laŭ la propono, sed mi ŝanĝis [[Homa spirado]] al [[Pulma spirado]] laŭ la ideo de ThomasPusch. Mi mem enplektis la novan materialon en la artikolon [[Spiro]], krom parto kiu rilatas al nehomaj pulmohavantoj kaj restas en [[Pulma spirado]]. :Mi ne povas fari la ŝanĝon de [[Spiro]] al [[Spirado]] ĉar mi ne estas administranto. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:02, 17 nov. 2024 (UTC) :{{Farite}} La paĝo estis kreita en 2016 kiel [[Spirado]]. Poste okazis pluraj alinomigoj kaj renomigoj. Estis diversaj opinioj pri kiu materialo estu en diversaj similtemaj artikoloj, kaj mi protektis tiun kiel unu el la Mil havendaj artikoloj kun la dekomenca titolo, simila al la plimulto de la aliaj lingvoj kaj kun materialo ankaŭ simila al multaj el tiuj lingvoj. Fakte mi eraris montrante ĉi tie ŝajnan kazon de alinomado, kvankam vere temis nur pri restarigo de la origina nomo. Ĉi tie okazis opinidebatoj, sed neniu klara tendenco kolektiva.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:14, 20 nov. 2024 (UTC) ::{{re|Kani}}, vi asertas ke via ŝanĝo estas restarigo de origina nomo (de 2016). Eble vi ne rimarkis ke la titolo "Spirado" origine apartenis al la artikolo kiu nun nomiĝas "[[Spiro]]", ekde ĝia kreo en 2004. Alaudo ŝanĝis "Spirado" al "Spiro" kaj kreis la duan artikolon "Spirado" ŝajne sen iu ajn konsulto aŭ interkonsiliĝo kun aliaj vikipedianoj. Do se temus pri restarigo de la originala situacio, la solvo estus kunigi la du artikolojn. Fakte mi jam proponis tion kiel eblan solvon. Ĉu vi konsentus al kunigo de la artikoloj? Se jes, ne necesos paroli pri aliaj aferoj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:12, 20 nov. 2024 (UTC) ::{{re|Arbarulo}} Kunigi ambaŭ artikolojn estus lasi sen esperantlingva versio [[Spiro]], kiu povus esti alinomita al [[Spiro (fiziologio)]] same kiel estas en angla, hispana kaj aliaj lingvoj. Pri ĝia enhavo mi ne zorgos. Pro la restigado de [[Spirado]] tia kia ĝi estas mi opinias ĝin utila, estante unu el la Mil havendaj artikoloj, kun aparta rangigo en kiu Esperanto estas en tre alta konsidero.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:02, 22 nov. 2024 (UTC) :::Mi jam rimarkigis ke la vikipedioj kiujn vi citas estas fuŝaj, kaj eĉ ne sammaniere fuŝaj. Bonvolu ne trudi iliajn fuŝojn ankaŭ al ni. Se vi ne povas klarigi kiel malsamas spirado kaj spiroj, aŭ kia spirado ne estas fiziologia - eĉ entute "ne zorgos" pri la afero - kaj tamen insistas ke la artikolo ekzistu, vi ne plu verkas enciklopedion, sed celas ion alian - prefere mi ne provu diveni kion. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:22, 22 nov. 2024 (UTC) Ĉi tio estas malrespekto al Vikipedio, kian mi ĝis nun ne vidis en Alinomendaj Artikoloj. '''Kani malrespektas la bazan principon, ke ĉiu artikolo havu apartan temon.''' Tio estas principo de iu ajn enciklopedio. En Vikipedio, nia gvidpolitiko [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon]] tre klare diras, "Vi ja ne kreu artikolojn kiuj jam ekzistas (eble sub alia nomo)". Ankaŭ la unua kialo por [[Helpo:Kunigi paĝojn|kunigi paĝojn]] estas tio, ke "estas du aŭ pli da paĝoj pri ĝuste la sama temo." Se ankoraŭ neniu skribis politikon, kiu diras rekte, "ne ŝanĝu la temon de ekzistanta artikolo tiel, ke ĝi fariĝas sama kun alia," mi supozas ke neniu imagis, ke bonintenca vikipediisto provos fari tion. '''Kani malrespektas la politikon de interkonsento.''' Ni supozu momente ke neniu baza principo estas tuŝita. Tiam oni devas fari decidojn per [[Vikipedio:Interkonsento|interkonsento]]. Kiam en 2022 mi trovis la problemon de du artikoloj praktike samtitolaj (tiam ankoraŭ ne vere samtemaj), mi afiŝis proponon ĉi tie, faris interkonsenton kun DidCORN, kaj sufiĉe laboris por plenumi ĝin. Tiam nek Kani nek iu ajn alia argumentis kontraŭe aŭ entute interesiĝis pri la afero. Nun, du jarojn poste, Kani unue malrespektas tiun rezulton per radikala ŝanĝo; nur poste faras proponon por la ŝanĝo; kiam konsento al la propono ne tuj aperas, bojkotas la diskuton; kiam do mi parte (eĉ ne tute) malfaras lian unuopulan trudon, ree trudas ĝin; kaj post tio aŭdacas akuzi sur mia diskutpaĝo, ke mi estas malĝentila kaj malkunlaborema. '''Kani misuzas siajn administrajn privilegiojn por trudi sian preferon.''' En granda perspektivo tio estas la plej danĝera aspekto de ĉi tiu disputo. Kani mem anoncis, ke li protektis [[Spirado]]. Sed "Paĝoj estadas ŝlosataj nur dum certaj specialaj cirkonstancoj" ([[Vikipedio:Administrantoj]]). Tiuj cirkonstancoj ne estas tute precizigitaj, sed mi certas ke "mi protektis tiun kiel unu el la Mil havendaj artikoloj" ne estas taŭga pravigo. Aliflanke ĉesigi redaktomiliton jes estas bona kialo kaj alia administranto verŝajne rajtus apliki ĝin al ĉi tiu okazo, - sed estas malnormale kaj misuzo de privilegioj, ke administranto mem komencas redaktomiliton kaj tuj ŝlosas la paĝon en la stato preferata de li. Mi volas emfazi ke antaŭe ĉi tia konduto ''ne'' estis tipa de Kani. Tial mi ĝis nun provadis trovi ian interkonsenton, kaj ankoraŭ nun esperas ke li poste komprenos la situacion pli bone. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:22, 22 nov. 2024 (UTC) :Mi restarigis pulman spiradon kiel la temon de [[Spirado]], post transdono de la statuso "havenda artikolo" ĉe Metavikio al [[Spiro]], pro kio ne plu ekzistas eĉ malprava motivo por la samtemigo. Pro la senkonsentaj alinomigoj, nun neadministrantoj ne povas fari la interkonsentitajn alinomigojn. {{re|ThomasPusch}} aŭ alia administranto, kiam vi havos liberan momenton, mi petas ke vi faru la interkonsentitajn ŝanĝojn [[Spirado]] > [[Pulma spirado]] kaj [[Spiro]] > [[Spirado]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:02, 9 okt. 2025 (UTC) == [[Ig-Nobel-premio]] => ? 2024 09 26 == La artikolo estas malbona kaj parta traduko de anglalingva artikolo. Kvalito de la artikolo estas aparta temo.<br> Mi opinias, ke la nomo de temo estas tre stranga anglaĵo, kiun elpensis ne esperantisto kaj la kreinto ne scias regulojn de Esperanto. -Ig estas sufikso, kiu havas tre certan sencon. Nun la nomo de artikolo havas jenan sencon: igi Nobelpremio, Nobelpremiigi. <br> Sed senco de artikola temo estas ŝerca analogo de Nobelpremio. Atentu, la temo ne estas malNobelpremio, ŝar la premio neniun maligas. Temo de la artikolo estas mokaindaj atingoj de scienculoj kaj ne nur scienculoj. La premio havas trajtojn de scienca premio, sed ĝi ne estas scienca. Nun la nomo de la artikolo ne kongruas al temo de la artikolo.<br> Mi ne scias al kia nomo necesas alinomigi, sed lasi nunan nomon estas moki Esperanton, ties regulojn kaj lingvouzadon. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 07:24, 26 sep. 2024 (UTC) :{{kom}} La titolo estas anglaĵo ĉar la nomo de la temo estas angla vortludo, do ne rekte tradukebla. La nuna versio havas la avantaĝon ke ĝi videbligas la aludon al la [[Nobel-premio]]j. Ebla alternativo estas konservi eĉ pli laŭvorte la anglan nomon: [[Premio Ig Nobel]] aŭ [[Ig Nobel Prize]]. Mi pensas ke la risko, ke iu interpretus ĝin kiel "Nobelpremiigo," ne estas pli granda ol la risko, ke iu interpretus Nobel-premion mem kiel premion por nobeloj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:51, 26 sep. 2024 (UTC) : Al mi tre plaĉas varianto elektita en ukraina vikio: [https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%8F Ігнобелівська премія]. <small>Certe ruslingva vercio multe pli plaĉas [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%BD%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F Шнобелевская премия], sed tio estas vortludo (bonega, sed rekte ne tradukebla).</small><br>Mi opinias ke en esperanto bone taŭgas '''Ignobel-premio''': :# ni bone prezentas la anglalingvan nomon :# ĝi estas memstara vorto kaj ĝin ne eblas erare miksi kun aliaj vortoj :# ĝi ne aspektas kiel mallongigo kaj neniu prononcos la nomon "Igo-Nobel-premio" :# la vorton eblas kombini kun prepozicioj, konjukcioj, akuzativo, pluralo ktp. : [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 08:03, 27 sep. 2024 (UTC) ::{{kontraŭ}} [[Ignobel-premio]] La propono estas malavantaĝa je punkto 1, ĉar ĝi unuvortigas nomon kiun la angla prezentas kiel du vortojn. Ĝi gajnas nenion je 2, ĉar kunmetaĵoj kutime ne havas strekon en Esperanto, do se iu povus interpreti "Ig-Nobel" kiel Esperantan kunmetaĵon (kion mi trovas malverŝajna), tiu povus same misinterpreti "Ignobel". Eble ĝi gajnas iomete je 3, sed mi trovas misinterpreton de "Ig-Nobel" kiel mallongigon tre malverŝajna. Ĝi gajnas nenion je 4. Pli ĝenerale, mi malkonsentas kun la ideo, ke simileco inter alilingva nomo kaj Esperanta radiko estas bona kialo por aliformigi la nomon en Vikipedio. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:04, 27 sep. 2024 (UTC) :{{komento}} Mi proponas por la premio kaj la artikolo la nomon '''[[Malnobela premio]]'''. Ĝi klare kaj precize esprimas la spiriton de la vortludo kaj estas neriproĉebla esperantigo. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 19:04, 7 okt. 2024 (UTC) ::{{komento}} Mi povas akcepti [[Malnobela premio]]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:20, 7 okt. 2024 (UTC) :: {{Kontraŭ}} mi kontraŭas ĉar en Eo prefikso "mal-" havas strikte certan sencon kaj la premio tutcerte ne estas mala rilate al Nobelpremio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 07:53, 8 okt. 2024 (UTC) ::: {{komento}} Kara - la vorto "mal/nobel/a" estas regula Esperanta vorto, derivaĵo de la radiko "nobel-" ([https://vortaro.net/py/serchi.py?simpla=1&s=Nobelo&kap=1&der=1 Radiko '''nobel/''' en PIV]). La implico, ke temas pri Alfred Nobel aperas en ĝi nur kiel kalembureca ŝerca aludo, esence same kiel en la angla esprimo ''ignobel prize'' (en kiu forte kaj klare aŭdiĝas la adjektivo ''ignoble'', t.e. mal-''noble'' = malnobela, kaj, fone, vole-nevole aŭdiĝas ankaŭ ''Nobel Prize'' = Nobel-premio). Temas do pri maksimume fidela traduko de la origina angla esprimo kune kun ĝiaj konotacioj kaj ŝerca aludo. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 10:44, 8 okt. 2024 (UTC) : {{Kontraŭ}} Ĉar mi vidas, ke Ig-Nobel-premio ne estas same kiel Igi Nobel-premio, bazo de la debato; resume "Ig" en la propra nomo Ig-Nobel ne samas al sufikso "ig-" en nepropranoma vorto. Ankaŭ Nobel ne estas konfuzebla kun "nobel-". Eble "Ig-Nobel premio" povus esti solvo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:30, 11 okt. 2024 (UTC) ::{{komento}} Kara [[Uzanto:Kani|Kani]] - bedaŭrinde, la formo "Ig-Nobel premio", stranga sinsekvo de neesperantigita propra nomo ''Nobel'' kun prefikse alkroĉita Esperanta sufikso -ig- (kio formas nekompreneblan "vorton" "Ig-Nobel" aperanta en nekomprenebla gramatika funkcio -- bonvolu noti, ke ankaŭ "Nobel premio" en Esperanto estas malebla en la senco de senprobleme Esperantaj formoj kiel "Nobel-premio", "premio Nobel", "premio de Nobel" aŭ simile), kiun sekvas tute regula sed neniel rilata Esperanta substantivo "premio", estas neniel interpretebla en Esperant-lingva kunteksto... Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 21:32, 11 okt. 2024 (UTC) :{{komento}} Estas klare, ke necesas trovi vortludon en Esperanto kompareble amuzan kaj trafan, sed ne nepre bazitan sur la samaj metaforoj kiel la anglalingva aŭ ruslingva formoj. Tiu, kiu ne ŝatas la formon '''[[Malnobela premio]]''', serĉu ion alian. Ĉu eble '''[[Bobel-premio]]''', kiu sufiĉe proksime similas al "Nobel-premio" kaj baziĝas sur metaforo, kiu estas eĉ pli elvoka ol la sufiĉe arbitraj anglalingva kaj ruslingva kalemburecaj aludoj, ja kiel "premio" pro stultaĵo rilatas al nobeleco aŭ nobleco aŭ al slanga nomo de nazo, dum nomi stultan malgravaĵon bobelo aŭ stultulon bobel-kapulo estas tute nature! Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 21:48, 11 okt. 2024 (UTC) :: {{Por}} Bobel-premio - por mi la nomo bone transdonas esencon de la premio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 07:20, 14 okt. 2024 (UTC) :{{por}} '''[[Bobel-premio]]'''. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 22:07, 13 okt. 2024 (UTC) :Ankaŭ mi akceptas [[Bobel-premio]]. Kvankam mi ne vidas tian tutmondan gravon en la afero, ke ĝi indus je Esperantigo, tamen se ni devas Esperantigi, tiu Esperantigo estas bonega. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:00, 14 okt. 2024 (UTC) ::Mi ne certas ke "estas klare, ke '''necesas''' trovi vortludon en Esperanto kompareble amuzan kaj trafan". Mi mem, kaj certe pli-malpli ĉiuj aliaj esperanto-parolantoj, dekomence tute ne komprenis kiun sencon havus la vorto "bobel-premio", ankaŭ se oni bone konas ambaŭ bazajn vortojn. Estas aliel, se en ĉiuj esperantaj gazetoj kaj blogoj estas amase multaj Esperantaj artikoloj pri "bobel-premioj" sub tiu nomo, eblus citi almenaŭ 5 de tiaj eksteraj esperantlingvaj referencoj, kaj pli-malpli ĉiu ke kapablas legi la lingvon jam legis la vorton ekster vikipedio. Sed dum tio ne estas, laŭ mi la titolo "malnobela premio" aŭ prefere malnobla premio" estas pli akceptebla kaj klara - "malnobela premio" tute akcepteblas, se PIV jam oficialigis duan signifon de [https://vortaro.net/#Nobelo_kd "Nobelo"=Nobel], kvankam multaj homoj daŭre pli tradukis la adjektivon "nobela" al "grafa, princa", kaj ne kiel "iel rilata al s-ro Nobel". [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 13:28, 25 okt. 2024 (UTC) :::Ankaŭ mi estas {{kontraŭ|kontraŭ}} ne tuj komprenebla [[Bobel-premio]] kaj {{kontraŭ|kontraŭ}} la origina titolo [[Ig-Nobel-premio]]="fara?? Nobel-premio" de antaŭ 20 jaroj fare de anonimulo. konsidereblus simple lasi la tuton en usona angla kaj prezenti ĝin en tri ne-ligitaj vorto kaj nepre klinitaj literoj {{lang-en|"Ig Nobel Prize"}} [{{IFA|ˈɪɡ nə͡ʊbˈɛl pɹˈa͡ɪz}}], tiel ke tute klaras ke temas pri fremdlingva koncepto kaj kampanjo. Sed mi tamen timas ke poste revenas iuj entuziasmaj esperantistoj kiuj tamen inventas iun ajn "esperantigon" por la premio. Krome la tradukoj de {{lang-en|Ig Nobel Prize}} al {{lang-fr|Prix Nobel Ig}} kaj es {{lang-es|Premio Ig Nobel}} aspektas al mi baze sensencaj en ĉiuj tri lingvoj kaj nek aspektas angla nek franca nek hispana vorto (pri aliaj lingvoj kompreneble estus same). Sume mi pensas ke la propono {{por|por}} [[mal-Nobela premio]] kun iom malbela sed necesa majusko meze de la adjektivo estas la malplej malbona solvo. Ja PIV 2020 konfirmas ke [https://vortaro.net/#Nobelo_kd Nobelo] majuskle havas duan signifon aludi al s-ro Nobel, do signifas ne nur "grafa, princa", sed ankaŭ "iel rilata al s-ro Nobel". Sed aparte al tiu diskuto pri la titolo mi eksplicite atentigas al la katastrofa ĝenerala stato de la artikolo, el lingva vidpunkto sed ankaŭ el ĝenerale teknika (Vladimir aludis tion per la frazo "Kvalito de la artikolo estas aparta temo"). Tio ne estas granda problemo kaj eblas ripari la mankojn, sed nepre necesas fari tion (tiom "aparta" de la titolo tiu kritiko ne estas: malmatura titolo de 2004 staras kun malmatura teksto)! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:58, 31 okt. 2024 (UTC) ::::'''Atentigo:''' Iel la temo ekde 2024 restis ne plene finita. Se mi bone komprenas en la propono "Bobel-premio" nun estas 3 voĉoj por kaj 2 klaraj voĉoj kontraŭ. En la propono "mal-Nobela premio" estis 4 voĉoj por kaj 1 klara voĉo kontraŭ. Kaj la origina formo "Ig-Nobel-premio" havis 1 voĉo por kaj 4 klarajn voĉojn kontraŭ. Klaras ke la voĉdono iĝis malfacile superrigardebla. Sed tamen necesas fini tiom malnovecan disputon, kaj poste movi ĝin al la arkivo, ĉar ĉi tie amasiĝas tiom da ne vere finitaj disputoj, ke la paĝo estas tro peza. Laŭ mia kompreno por la formo "mal-Nobela premio"/"malnobela premio" je rezulto 4:1 estas plej da konsento. Ĉu iu tute malkonsentus pri tiu kalkulo? Se ne mi post du pliaj tagoj, do je 18 feb. 2026, movus la paĝon al formo "mal-Nobela premio". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 03:04, 16 feb. 2026 (UTC) == [[:Kategorio:Italaj epokfilmoj]] => [[:Kategorio:Italaj epikfilmoj]] == La aliaj lingvoj listigas epikajn filmojn, kaj ne epokajn, eble kun la senco historiaj filmoj, sed jam ekzistas [[:Kategorio:Italaj historiaj filmoj]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:01, 11 okt. 2024 (UTC) :{{por}} la propono, kaj simile por ŝanĝi la nunajn [[:Kategorio:Epokfilmoj]], [[:Kategorio:Epokfilmoj laŭ landoj]], [[:Kategorio:Sovetiaj epokfilmoj]], [[:Kategorio:Usonaj epokfilmoj]]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:11, 13 okt. 2024 (UTC) :{{komento}} Se mi ĝuste komprenas, temas pri du iom interrilataj, sed principe malsamaj nocioj: (1) '''historiaj filmoj'''; (2) '''kinoepopeoj'''. Kiam aperos klareco, pri kiu el la du nocioj temas, oni miaopinie apliku ĝuste tiajn terminojn. Bonvolu noti, ke la vorto "'''[[epopeo]]'''" estas oficiala (1a Oficiala Aldono), sed "epiko" ne estas oficiala kaj verŝajne neniam estos, ĉar ĝi (miakomprene) estas pli-malpli plena sinonimo de "epopeo", kaj la Akademio kutime evitas senbezone oficialigi sinonimojn de jam oficialaj vortoj. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 22:23, 13 okt. 2024 (UTC) ::Mi subtenus ankaŭ (eĉ prefere) [[:Kategorio:Epopeaj filmoj]] aŭ simile. ::La koncernaj kategorioj ŝajne estas ligitaj al alilingvaj kategorioj, kiuj temas pri epikaj/epopeaj filmoj. Kaj mi vidis almenaŭ unu filmon de ''Star Wars'', mi kredas, kiu apartenus nur al tre vasta difino de "epoka"! Tial mi subtenas la ŝanĝon. Tamen estus plej bone, se iu kontrolus ĉu estas iu filmo en la kategorioj, kiu efektive estas pli "epoka" ol "epika", kaj se jes, transmetus ĝin en kategorion pri historiaj filmoj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:00, 14 okt. 2024 (UTC) ::: "Kategorio:E...filmoj laŭ landoj" estas en kategorio "Kategorio:E...filmoj" kaj tiu estas en supera kategorio [[:Kategorio:Eposoj]]. Tial "Kategorio:Eposaj filmoj" kun variaĵoj laŭ landoj laŭ mi eĉ pli bonas ol "Kategorio:Epopeaj filmoj" kun variaĵoj laŭ landoj. Do {{por|por}} "Kategorio:'''Eposaj filmoj'''" kun variaĵoj laŭ landoj. Konsentite ke la vorto "epiko" ''"ne estas oficiala kaj verŝajne neniam estos"'', sed [https://vortaro.net/#eposo_kd eposo] ^{[[Zamenhof|Z]]} kaj [https://vortaro.net/#epopeo_kd epopeo] ambaŭ estas oficialaj vortoj, kun enhava nuanco, kaj mi ŝatas la vorton [[eposo]] ĉi tie '''pli''' ol la enhave '''malvastan''' nomon "epopeo" kiu nepre bezonas prikanti "heroojn, kiuj reprezentas tutan popolon aŭ tutan epokon el patruja, religia, mora vidpunkto".^{[https://vortaro.net/#epopeo_kd PIV]} Ĉu la usona komerca filmaro ''[[Star Wars]]'' ^© estis produktita el ''"patruja, religia, mora vidpunkto"'' ? ? Mi forte pridubas tion! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:12, 31 okt. 2024 (UTC) ::::Fakte, laŭ mia nebula memoro de ''Star Wars'', la heroo Luke Skywalker jes reprezentas patrujan, religian, moran vidpunkton. Eĉ se ne, la kerna malsamo inter "epopeo" kaj "eposo" estas, ke "epopeo" havas certan specon de enhavo ("rakontanta la aventurojn de herooj"), dum "eposo" estas nur forma kategorio ("La rakonta poezio, sen speciale heroa signifo"). Kaj la heroa enhavo estas la aludenda eco de la filmoj, pri kiuj temas. Certe ''Star Wars'' havas neniun apartan similecon kun neheroa rakonta poemo. Do laŭ mi "epos-" estas malpli taŭga radiko ol "epope-", kvankam pli taŭga ol "epok-". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:39, 1 nov. 2024 (UTC) :::::Mi el mia rigardado de la filma serio ankaŭ ne havas la impreson, ke "la usona komerca filmaro Star Wars © estis produktita el "patruja, religia, mora vidpunkto". Kaj ŝajnas al mi ke "epos-" simple estas pli vasta difino ol "epope-", despli ke la kategorio jam nun estas en kategorio "eposoj" (kvankam konsentite ke kategoriojn oni povas relative facile adapti). Do mia voĉodono estas por eposaj filmoj, kaj ĉiukaze kontraŭ epok/epikaj filmoj, sed pri tio, ŝajnas al mi, ĉiuj konsentas. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:12, 24 nov. 2024 (UTC) ::::::Pardonu, mi devis diri ke la difinoj de "epope-" kaj "epos-" en mia komento venis de PIV. Ĉu vi havas iajn pruvojn kontraŭ ili? [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 05:20, 11 jan. 2025 (UTC) == [[Afrikanso]] -> [[Afrikansa lingvo]] 2024 10 20 == Oni ŝanĝis la titolon al "Afrikanso" antaŭ kelkaj jaroj pro [https://www.vortaro.net/#afrikanso_kd ĝia artikolo en PIV,] sed 1) la formo "la afrikansa" estas multe pli ofta nomo por la lingvo ol "afrikanso", ankaŭ inter la plej grandaj kaj respektataj revuoj de Esperanto; 2) la sekva versio de PIV tre verŝajne ŝanĝos ĝian rekomendon al "afrikansa" por la lingvo kaj "afrikanso" por homo de la rilata etna grupo. Vidu pli da detaloj ĉe [[Diskuto:Afrikanso#Titolo]]. --[[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 21:33, 20 okt. 2024 (UTC) :Mi supozas ke ĉiuj aktivaj uzantoj bonvenigos la adapton de la ĝisnuna indiko de PIV 1970 ĝis 2020 de "afrikanso = lingvo de la nederlanddevenaj sudafrikanoj" al "la afrikansa", kiu respegulos la lingvouzon jam de jaroj. "La afrikansa" ŝajnas tiom normala etna lingvo kiel miloj da aliaj lingvoj, ke homoj simple ne venus al la ideo kompreni ke "Afrikanso"^{<small>©</small>} estus substantiva "markonomo" kiel Esperanto^{<small>©</small>}, Volapuko^{<small>©</small>}, Interlingvao^{<small>©</small>} aŭ Sanskrito^{<small>©</small>}. Kaj eĉ se, homoj scias ke kvankam la lingvo de Romio origine nomiĝas Latino^{<small>©</small>}, tamen eblas adjektivigi baze ĉiun substantivon, do se diri latina poezio, gramatiko, civilizacio, tiam ankaŭ eblas diri 'la latina lingvo', kaj en koncizigo forlasante la vorton lingvo oni alvenas al adjektiva formo "la latina", kiu estas la praktike uzata formo por la lingvo. Paralele, oni supozas ke tia adjektivigo eblas ankaŭ ĉe Sanskrita ("Kamasutro estas sanskrita libro"^{<small>PIV</small>}, do libro en la sanskrita), kaj same ankaŭ devus ebli aludi al "afrikansa poezio, gramatiko, literaturo" kaj analogie devus ebli ankaŭ paroli pri "la afrikansa lingvo", do koncize pri "la afrikansa". Lingvo devos esti sufiĉe ekzotika, ke oni sentos strangan senton diri, "mi flue parolas la [[volapuka]]n kaj la idan", sed pri pli modaj artefaritaj lingvoj eĉ tio eblas, "mi pli bone parolas la [[klingona]]n ol la [[navia]]n". Tial homoj simple ne atentos pri la ĝisnuna averto de PIV, ke formo afrikansa ne ekzistas, ĉar "Afrikanso" estas komerca persona nomo kaj la o estas ne disigebla parto de la nomo, kiel ekzemple en [[Macudo]] (japane 松戸市) la o estas japana kaj ne esperanta o - kie la "o" de "Afrikanso" tiam estas en la nacilingva formo ''Afrikaans''? Do ĉiu bonvenigo la novan permeson nomi la sudafrikan lingvon "la afrikansa" samkiel la antikvan romian lingvon "la latina". :'''Sed tamen''', por ŝanĝi iun vorton en vikipedia titolo, pri kiu miloj da esperanto-vortaroj avertas ke ĝi estas erara kaj ne eblas uzi ĝin, oni bezonas iun pri fortan pruvan eksteran referencon ol nur iun personan nomon en vikipedia diskutpaĝo "mi esperas ke en ĉiuj estontaj vortaroj estos tiu nova vorto", aŭ "mia amiko parolis kun la kara edzino de Bertilo, kaj ŝi diras ke li diras ke nepre en la nova PIV estos la formo 'la afrikansa'". Ni bezonos iun citeblan fonton, aŭ en retejo ekster Vikipedio, aŭ en presita bulteno, kun numeroj de la eldono kaj de la paĝo. Eĉ se oni eble produktas artikoleton aparte por esti citebla pruvo (ekzemple "La Ondo de Esperanto mallonge intervujis Sp. van der Meulen kaj M. Cramer pri la progresoj de la redaktoj por nova eldono de PIV kaj pri iuj ŝanĝoj, pri kiuj estas aparte unuanimaj proponoj en la teamo"), devos esti io kion oni devos povi citi en referenco. Ĉu iu havas krean ideon, kiel oni povos produkti tian citeblan referencon? Eĉ Wolfram Diestel en Reta Vortaro ne povas simple malfermi artikoleton "la afrikansa" kaj noti kiel referencon "tiun formom mia fratino opinias ekstreme mojosa". Se ne alporteblas iu ajn citebla referenco, tiam ni fakte devos atendi, ĝis la nova PIV estos aĉetebla, kaj ankaŭ estas rete daŭre konsultebla. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:03, 21 okt. 2024 (UTC) ::Ankaŭ mi bonvenigus ŝanĝon kun almenaŭ unu ekstera referenco. Mi ne havus altan postulon pri tia referenco, ankaŭ se Spencer skribas pli-malpli tion kion li skribis en la paĝa diskutpaĝo, sed vidigas tion en ekstera retejo, kaj tiun noton oni povas reference enplekti ĉi-tie, tio sufiĉus al mi. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 13:10, 25 okt. 2024 (UTC) :::Estas [https://www.reta-vortaro.de/revo/dlg/index-2l.html#afrika1.0o nova artikolo pri "afrikanso" kaj "afrikansa"] en Reta Vortaro. Tiu estus laŭ mi la plej uzinda ekstera referenco. Alia eblo estus citi la personan retejon de Bertilo Wennergren, en kiu li rekomendas "la afrikansa" por la lingvo kaj "afrikansoj" por la popolo en [https://bertilow.com/lanlin/notoj.html#lingvoj siaj notoj pri lingvonomoj] kaj en [https://bertilow.com/piv/index.html#lande siaj kritikaj notoj pri PIV 2002 kaj 2005.] [[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 14:04, 28 okt. 2024 (UTC) :: {{por}} ''' Afrikansa lingvo''', same kiel "la sveda". Ĉi vi emas eklerni Svedon? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 13:41, 25 okt. 2024 (UTC) :::Tamen, Taylor, tiom simple ne estas. Tute eblas lerni Esperanton, Latinon, Volapukon, Sanskriton kaj laŭ la nuna stato de la vortaroj ankaŭ Afrikanson. Tio aparte eblas, ĉar svedo klare estas individua homo el certa kulturo, kaj ''"esperanto, latino, volapuko, sanskrito kaj afrikanso"'' laŭ la nuna stato de la vortaroj '''ne''' estas individua homo. Do ne temas nur pri tio, per levo de tri aŭ kvin manoj ĉi tie ŝanĝi la esperantajn vortarojn, sed temas pri tio efektive ŝanĝi la vortarojn kaj, se tio ankoraŭ daŭros, almenaŭ klare kaj konvinke dokumenti argumentojn kial la esperantlingva Vikipedio malatentas la esperantlingvajn vortarojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:29, 31 okt. 2024 (UTC) ::::{{re|ThomasPusch}} Mi tute konsentas kun vi, ke "ĝi estos tre verŝajne en la sekva PIV" estas aĉa argumento por titolŝanĝo. Mi menciis tion nur por kontraŭi la argumenton, ke "Afrikanso" estus pli uzinda nur pro tio, ke ĝi estas en PIV; kaj tio estis menciinda, ĉar tio estas la argumento iam uzita por ŝanĝi la artikoltitolon al "Afrikanso". Mia ĉefa kialo por rekomendi titolŝanĝon estas, ke "la afrikansa" estas klare multe pli uzata en fidindaj fontoj ol "afrikanso". Kiel mi diris ĉe [[Diskuto:Afrikanso#Titolo]], en Tekstaro facile troveblas multaj citindaj artikoloj de diversaj aŭtoroj, redaktoroj kaj revuoj, kiuj povas subteni rekomendon de "la afrikansa". Multaj citaĵoj de tiaj artikoloj aperas nun kiel fontoj en [https://www.reta-vortaro.de/revo/dlg/index-2l.html#afrika1.0o la nova sekcio pri "afrikansa" en Reta Vortaro,] kiu espereble estas kontentiga fonto por vi. [[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 13:55, 28 okt. 2024 (UTC) :::::Mi tute ne opinias, ke ''"ĝi estos tre verŝajne en la sekva PIV"'' estas '''aĉa''' argumento por titolŝanĝo: kun konvinka(j) referenco(j) estas '''bona''' argumento. Nur sen estas problemo. La noton en ReVo oni povas citi, bone, la du fontojn de Bertil ankaŭ kaj eblas amasigi konvenajn teksterojn el la Tekstaro, kvankam daŭre je la alia flanko pezas kvar eldonoj de PIV (1970, 2002, 2005 kaj 2020). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 28 okt. 2024 (UTC) ::::::Kial la diskuto silentiĝis? Mi estus por alinomigo jam antaŭ publikigo de la eldono de "PIV post 2020", '''SE''' estas rete alirebla skriba aprobo de la PIV-redakcio aŭ de la retejo de AdE, aŭ almenaŭ alvoko de la ĉefkunveno de la landa asocio de UEA en Sudafriko pri propono de estonta nomigo "afrikansa lingvo", ne nur "Afrikanso" en la vortprovizo de Esperanto. Sed ĉar mi tian oficialan dokumenton ankoraŭ ne vidis, la nun plej lastmomenta referenco estas el PIV 2020, kaj ĉiuj scias kion tio signifas. Tial mi estas {{kontraŭ}} alinomigo, kaj alvokas atendi ĝis kiam estos konvinka referenco por alinomigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 15:57, 24 nov. 2024 (UTC) :{{Por}} "'''Afrikansa lingvo'''". {{Uzanto:Robin van der Vliet/Subskribo}} 22:32, 26 nov. 2024 (UTC) ::Bone, tiam alportu kaj metu en la paĝon konvinkajn, kontroleblajn esperantlingvajn eksterajn referencojn, kiuj defendas uzon de la adjektiva formo "afrikansa lingvo". Referenco kiu notas "Robin, Aidas, Spenĉjo, Taylor kaj Topu ŝatas la adjektivan formon "afrikansa lingvo", egale ke PIV de 1970 ĝis 2020 nomas la lingvon nur substantive Afrikanso." estas malserioza kaj ne konvinka ekstera referenco. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:20, 27 maj. 2025 (UTC) :::{{re|Aidas}} Mi supozas, ke povus sufiĉi [https://bertilow.com/piv/index.html ĉi tiu paĝo] en la retejo de Bertilo Wennergren, ĉu ne? Ĝi diras ke 'nomi ilian lingvon “la afrikansa (lingvo)” (...) ŝajnas preferinda, kaj pli kongruas kun la praktika uzado.' Aliokaze, facile eblas per Tekstaro serĉi diversajn referencojn de publikaĵoj, kiuj uzas "afrikansa" ĉi tiel. Tio pruvus minimume, ke tia uzado estas akceptebla al pluraj redaktoroj. Ekzemple [https://www.monato.be/2016/011620.php ĉi tiu artikolo] el Monato, [https://tekstaro.com/t?nomo=revuo-esperanto-2008-2012&uzistreketojn=0&tipo=&sekcio=revuo-esperanto-2008-10&antauasekcio=1&postasekcio=1&id=dl1799&ignorifremdajhojn=1&uskle=1&serchesprimo=afrikans#dl1799 ĉi tiu] el Revuo Esperanto, kaj [https://esperanto-ondo.ru/Ondo/99-lode.htm#99-26 ĉi tiu] el La Ondo de Esperanto. Sed eble tio estas tro kiel originala esploro? ([[VP:OR]]) Mi ne certas. [[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 13:46, 30 maj. 2025 (UTC) ::::Fakte estas ankaŭ la [https://www.reta-vortaro.de/revo/dlg/index-2m.html#afrika1.0a artikolo pri afrikanso] en Reta Vortaro, kiu ŝajnas tre uzinda. Mi forgesis pri ĝi. Kaj ke mi fakte jam ligis al ĝi antaŭe en ĉi tiu fadeno. [[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 14:01, 30 maj. 2025 (UTC) :::::{{re|Aidas}} Mi ĵus metis en la paĝon kontroleblajn esperantlingvajn eksterajn referencojn, kiuj estas espereble sufiĉe konvinkaj por vi. [[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 00:15, 31 maj. 2025 (UTC) ::::::Mi pardonpetas ke mi plurajn tagojn ne estis en vikipedio kaj nur nun vidas la noton de antaŭ 12 tagoj. Efektive estos bone noti ĉiun vortaran, literaturan kaj gazetaran referencon pri uzo de noveca, alternativa uzo de "afrikansa lingvo" en la tekston - ankaŭ bonvole viajn citaĵojn el ''Monato'' ktp. Ni ne forgesu, ke necesas superpezi 4 pezajn volumojn de PIV. La noto de Bertilo, ke "Multaj tamen preferas doni al “afrikans/o” la signifon de “ano de la nederlanddevena gento de Sud-Afriko”, kaj nomi ilian lingvon “la afrikansa”. Tio ŝajnas preferinda, kaj pli kongruas kun la praktika uzado" ankaŭ taŭgas kiel unu el pluraj referencoj, sed tio tamen estas tute subjektiva opinio de Bertilo el 2006. Bona argumento estus se li uzus sian influon en la PIV-teamo kaj laborus en la direkton oficialigi la opinion en PIV. 2006 estis longe antaŭ 2020. Do, nepre enigu la referencojn de Monato 2016, revuo Esperanto 2008 kaj La Ondo 2003 en la tekston: citi referencojn ne estas "tro da originala esploro", male. Mi tute bonvolas subteni iom avangardan aplikon de la lingvo, se kunskrapiĝis ĉiuj haveblaj referencoj, kaj se la teksto ne donas misan impreson ke jam temas pri oficiala ŝanĝo de la lingvo, sed nur ke temas pri tendenco en la gazetaro kaj neformala lingvouzo spiti la (ankoraŭ) oficialan lingvan difinon. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:33, 13 jun. 2025 (UTC) :{{re|ThomasPusch|Aidas}} Antaŭ kelkaj monatoj publikiĝis publika testa versio de la sekva eldono de PIV ĉe [https://testo.vortaro.net/ testo.vortaro.net]. Do nun iu ajn povas kontroli en la koncerna artikolo [https://testo.vortaro.net/#afrikanso_kd ĉi tie], ke "afrikanso" estas korektita al genta signifo, kaj la lingva signifo de tiu vorto ne plu estas agnoskata en la nuna malneto de PIV, sed movita al "afrikansa". La testa versio ankoraŭ ne estas oficialigita, sed laŭ mi tamen menciinda en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 19:34, 25 mar. 2026 (UTC) :::{{re|Spenĉjo}} Tre tre bone. Se Aidas skribis "ke necesas superpezi 4 pezajn volumojn de PIV", tiam la '''5-a''' volumo de PIV estas la plej bona argumento. KUN TIUJ plej plej novaj difinoj de la kapvortoj [https://testo.vortaro.net/#afrikanso_kd «afrikanso»] kaj [https://testo.vortaro.net/#afrikansa_kd «afrikansa»], mi facile estas {{Por|POR}} ŝanĝo al "'''afrikansa lingvo'''". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:58, 25 mar. 2026 (UTC) [[Afrikanso]] pli verŝajne estas lingvo ol homo, laŭ mi, sed la titolo de la artikolo prefere estu [[afrikansa lingvo]], ĉar tiel oni plej ofte nomas ĝin, kaj tiel certe estas ĝuste. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 08:26, 28 mar. 2026 (UTC) :Jes, sed ĉi tie ne temis pri verŝajneco aŭ kiel probable multaj homoj eble komprenos la sencon de vorto "afrikanso", sed temis pri neceso fundamentigi de iuj deziratan ŝanĝon de baza signifo de vorto en la Esperanto-vortaro kaj precipe en PIV per konvinka ekstervikipedia referenco. Tial la nova referenco estas konvinka paŝo en tiun direkton. Kun ĝi, ankaŭ mi estas {{por|por}} la alinomigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:55, 28 mar. 2026 (UTC) == Taroko (kartoj) -> Tarokoj 2025 01 13 == La artikolo, kiu antaŭe troviĝis ĉe [[Tarokoj]], nun troviĝas ĉe [[Tarokludoj]] (kio pli taŭgas por sia enhavo). Tial indas alinomi la artikolon [[Taroko (kartoj)]] por ke ĝi havu la plej ĝeneralan titolon. --[[Uzanto:Kwekubo|Kwekubo]] ([[Uzanto-Diskuto:Kwekubo|diskuto]]) 12:02, 13 jan. 2025 (UTC) :La propono aspektas saĝa: konkretigaj aldonaĵoj inter krampoj pravigeblas nur kiam ili urĝe necesas. Mi ne vidos obstaklon kontraŭ la simpligo, do {{por|por}}. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:19, 3 feb. 2025 (UTC) ::Kial ne, {{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 23:17, 3 feb. 2025 (UTC) ::{{por}} Kiel argumentite, interkrampa specifigo estas superflua. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:41, 16 feb. 2025 (UTC) {{farite}} per kvar poraj voĉoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:26, 28 feb. 2025 (UTC) :La propono eksplicite signifis ŝanĝon de Taroko (kartoj) en singulara formo al Tarokoj en plurala formo. Mi esperas ke ĉiuj atentis pri tio. Mi nun akcidente dum la alinomigo unue simple forstrekis la aldonon inter krampoj kaj poste aldonis la pluralon, do movis Taroko (kartoj) > Taroko > Tarokoj. Tio estas tute bona tiel, ĉar sencas ke '''ne''' Taroko estas ruĝa ligilo kaj Taroko'''j''' estas artikolo. Fino de movado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:40, 28 feb. 2025 (UTC) == "Sulaveso" 2025 02 03 == Mi havas ankoraŭ alian temon, kiu estas pli sciigo ol invito al diskuto pri erara formo "[[Sulaveso]]", sed tamen eblas decidi kiun formon uzi anstataŭe: En la esperanta vikipedio en paĝaj titoloj, tekstoj, kategorioj kaj en vikidatumoj ekde 2010 la unuavice tute esperanto-aspekta insula pseŭdonomo "Sulaveso" estas en grandaj kvantoj uzita. Tamen, en eksteraj fontoj dokumentiĝas nur la nomoj * ''Celebeso'' - [http://vortaro.net/#Celebeso ''Celebeso'' en PIV 2020 ĉe vortaro.net], ankaŭ jam en PIV 1970, p. 137 - en la esperantlingva [[poŝatlaso de la mondo]], Pago 1971, mapo 40, dokumentiĝas eĉ la variaĵo'' Celebo'', sed tiu formo post 1971 ne estis uzata kaj * alternative dua esperantlingva nomo '''Sulaŭesio''' - [http://vortaro.net/#Sulaŭesio ''Sulaŭesio'' en PIV 2020 ĉe vortaro.net], en PIV 1970 ankoraŭ ne, sed jam en PIV 2002, p. 1097, kaj en PIV 2005 same. Do temas pri la pli nova vorto. En tiu vortpropono la litero "aŭ" estas en ordo, ĉar ne temas pri izolita "ŭ". Mi en Esperanto trovis neniun referencon, ke eĉ plia nova nomo, "Sulaveso", estus pravigebla, tia formo do estas '''eraro'''. Ni bedaŭrinde en 15 jaroj ne rimarkis nian eraron, sed eraro kiun oni 15 jarojn faras, per tio ne fariĝas ĝusta. Do necesas senspure forigi la malĝustan tajperaron "Sulaveso" - ĉar la tasko de vikipediaj fuŝoj ne estas "ĝustigi la vortarojn". Mi principe reflekse revenus al la unua esperanta vorto. Sed internacie estas klare, ke ĝuste en la 1970-aj jaroj la antaŭa kolonia vorto "Celebes" (portugala, poste nederlanda) anstataŭiĝis per la loka vorto "Sulawesi" (kiu ankaŭ antaŭe ĉiam estis, sed ne estis oficiala). Tion tre bone montras [https://books.google.com/ngrams/graph?content=Sulawesi%2CCelebes&year_start=1800&year_end=2020&corpus=15&smoothing=3&share=&direct_url=t1%3B%2CSulawesi%3B%2Cc0%3B.t1%3B%2CCelebes%3B%2Cc0 grafikigo pri la angla lingvouzo de ambaŭ vortoj, kiu ĝuste ŝanĝiĝis inter 1972 kaj 1976. Ĉar ni havas du formojn je elekto en PIV, ni povas decidi pri "Celebeso" aŭ pli moderna "Sulaŭesio": sed la eraro "Sulaveso" ne estas elekto! Mi tendencus ne konservative voli subteni la kolonian vorton "Celebeso", kaj tio signifas ke nur restas la alternativo ''Sulaŭesio''. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:00, 3 feb. 2025 (UTC) : Ne temas pri eraro aux "Vikipedia vortokreaĵo", sed pri esperantigo. En la tekstaro estas tri trafoj por "[[Sulaveso]]" sed NUL por "Celebeso". {{kontraŭ}} koloniisma "Celebeso", {{por}} "[[Sulaveso]]" aux "[[Sulawesi]]". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:52, 3 feb. 2025 (UTC) :: La tekstaro ne estas vortaro, nur reflektas la efektivan lingvouzon, inkluzive de eblaj inventaĵoj. Ke en la tekstaro estas nul trafoj por Celebeso, jam signifas ke ni bone ŝanĝis nian liongvouzon konforme al la indonezia kaj sekve ankaŭ angla vortuzo. Sed se la esperanta vikipedio dum 15 jaroj reklamis tute senreferencan, libere vikipedie inventitan vorton, tiam tute ne mirigas ke iuj esperantistoj influiĝas de tio kaj erare kredas ke ĉio kio estas en la esperanta vikipedio estas ĝusta (ankaŭ mi alkutimiĝis al la pseŭdovorto "Sulaveso" kaj neniam pensis pri tio serĉi fonton). Laŭ la nuna stato, ŝajnas ke ambaŭ viaj favorataj formoj, "[[Sulaveso]]" kaj "[[Sulawesi]]", ne estas esperantlingvaj. Sulawesi estas klare ''bahasa indonesia'', kaj "Sulaveso" estas eble Ido aŭ Occidental, sed ne estas eĉ unusola fidinda referenco ke ĝi estus pli ĝusta formo ol la esperanta formo "Sulaŭesio" de PIV 2002/2005/2020 ... rete ĝis 2025, kaj ke ĝi oficiale anstataŭigus la formon "Sulaŭesio" en Esperanto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:05, 3 feb. 2025 (UTC) :::Mi rigardis en la tekstaro: ĉiuj 3 trafoj estas el "Le Monde diplomatique en Esperanto 2008-2010", kaj ĉi tie jam ekde marto 2007 estas la vikipedia teksto "Sulaveso" en kiu Verdulo enkondukis la novan nomon. Kiu en 2007 ankoraŭ havis nul trafojn en la tekstaro. Kiel nederlandano li sendube tre sekvis la evoluon post la nederlanda kolonia epoko de Indonezio, kaj certe tre atentis pri la politike ĝusta adapto de la antaŭa vorto Celebes al nova vorto Sulawesi en la nederlanda. Ke li ne kontrolis la vorton en vortaro estas domaĝe - sed mi eĉ ne scias ĉu li povus rigardi en kompetenta vortaro en 2007 - se mi estintus en lia loko, mi havintus mian malnovan PIV de 1970, havintus mian vortaron NL-EO-NL de Middelkoop kiu entute ne mencias iun insulon "Celebes" - kaj vortaro.com tiam ankortaŭ ne estis "en la reto"... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:20, 3 feb. 2025 (UTC) :::: Eble estas problemo por mondolingvo kiam duono de oficialaj vortaristoj estas germanuloj kaj la alia duono estas rusuloj. "[[Sulaveso]]" certe ne estas Ido, sed la plej natura esperantigo de "Sulawesi". Cetere, kelkaj forte trouzas aliajn planligvojn (kiel Ido, Novial, kaj malofte eĉ Occidental) por atentigi ion kion ili ne ŝatas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:21, 3 feb. 2025 (UTC) ::::: Ne estu paranoja. La ĉefaj oficialaj vortaristoj de PIV 1970 estis [[Kunlaborintoj de PIV#Tabelo pri la lingvo-distribuo|denaskaj parolintoj de la franca (16) kaj angla (10)]], kaj en la teamo de 2021 estas [https://vortaro.net/blogo/?p=454 bunta miksaĵo ĉirkaŭ Bertil Wennergren], sed se estas iu grupo da nacilingvanoj kies teamanoj havas pli grandan procentaĵon ol en la monda loĝantaro, tiam estas la svedoj kaj nederlandanoj-flandroj. Nenio pri "duono germanuloj duono rusuloj"... Sed ĉiukaze ili juĝas aŭ provas juĝi laŭ esperantaj kriterioj, ne defendas interesojn de siaj naciaj gepatraj lingvoj, kaj ankaŭ ne ŝanĝadas la leksikon de Esperanto de jaro al jaro laŭ propra gusto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:39, 3 feb. 2025 (UTC) :::::: LMS Bertilo jam vivis en Germanlando dum jardekoj, do probable alkutimiĝis al la sistemo kaj ĉesis esti svedo. Sed alinomu al "Sulaŭesio" pro neraciaj argumentoj, eble poste iu alvenos kaj postulos ke la sola ĝusta formo estu " '''Sulaŭesujo''' " pro same neraciaj kaj kontraŭ-idaj argumentoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:53, 3 feb. 2025 (UTC) :::::: Cetere, se vi ekhavas la impreson ke mi "simple ne malŝatas la plej naturan esperantigon Sulaveso", tiam vi malpravas. Mi kutimiĝis al la vikipedia vorto "Sulaveso", kaj neniam pridemandis ĝin, ĝis hodiaŭ mi unuafoje legis la tekston kaj vidis ke tie estis unua vorto Sulaveso sen referenco, tiam dua vorto Celebeso kun referenco PIV kaj tria vorto Sulaŭesio kun referenco PIV. Mi miris ĉar tri vortoj por indonezia insulo pri kies E-movadon mi ankoraŭ nenion aŭdis estas iom multe, kaj pensis ke mi plej ofte aŭdis kaj legis la unuan formon, kaj simple iu por la "plej natura esperantigo" forgesis meti la vortaran referencon. Tiam mi serĉis kaj ne trovis iun ajn vortaran referencon. En tiu situacio nur restis al mi konstati, ke ŝajne mi kaj ni ĉiuj alkutimiĝis al libera inventaĵo. Mi ne volas kondamni min ke mi ne kontrolis en la "beta-versio de reta PIV" kiu jam estis enrete ekde aprilo 2012, kaj ne volas kondamni iun alian, sed mi vere ne trovas konvinkajn eksterajn argumentojn por la vorto "Sulaveso", krom la tute nefakan argumenton ke ni ĉiuj jam alkutimiĝis al la nova vorto kaj ĝi aspektas kvazaŭ ĝi povus esti Esperanto-vorto (tial mi uzis komparon kun Ido, ne kun Volapuko aŭ la finna aŭ litova, ĉar la vortoj de tiuj lingvoj ne frape similas al Esperanto-vortoj, tiuj de Ido jes). Sed malŝpari tiom da vortoj tute ne utilas: Iu konvinku nin ĉiujn kun konvinkaj referencoj, ke Sulaveso estas la nova oficiala Esperanto-vorto por la insulo, kiu anstaŭas la malnovan-novan vorton "Sulaŭesio" oficiala ekde 2002/2005, kaj tiam tute ne necesas ŝanĝi unu vikipedian kategorion. Mi ne trovas argumenton, nur tiun ke mi kaj Taylor ŝatas la vorton "Sulaveso", kaj ke por mi tiu persona ŝato ne estas argumento. 23:01, 3 feb. 2025 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) Mi alkutimiĝis al la (ŝajne misa) formo "Sulaveso", ankoraŭ neniam vidis en Vikipedio la PIV-an formon "Sulaŭesio", kio sekve ŝajnas al mi stranga, kiel ĉio kion mi ne konas. Sed mi rigardis, nun (!), en vortaro.net, kaj Thomas pravas. Ke oni alkutimiĝis al origine fantazia inventaĵo, ne igas ĝin ĝusta. Do kontraŭ Sulaveso pro manka referenco, kaj kontraŭ Celebeso pro la kolonia konotacio en 2025. Restas nur la nekutima PIV-a vorto kun la "aŭ" en la mezo ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 23:12, 3 feb. 2025 (UTC) {{komento}} "'''[[Sulaveso]]'''" estas natura maniero esperantigi fremdan vorton "Sulawesi" [sulaŭési]. Komparu tion kun, ekzemple, la nekontestata esperantigo "Okinavo" (ankaŭ [https://vortaro.net/py/serchi.py?simpla=1&apa=1&s=Okinavo&kap=1&der=1 laŭ PIV]) de la fremda propra nomo "Okinawa" [okináŭa]. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 05:48, 4 feb. 2025 (UTC) :Tial {{por}} '''[[Sulaveso]]'''. -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 05:48, 4 feb. 2025 (UTC) :: Kiel mi diris, al mi tute simpatias la vorto "Sulaveso", nur mi dubas ĉu estas esperanta vorto - estas multaj vortoj en multaj lingvoj kaj ankaŭ tute belaj inventitaj vortoj, kiuj havas o-finaĵon, malhavas fremdajn literojn (wqxyöḁ), kaj tamen ne dokumentiĝis esperantaj vortoj. Kaj laŭ la "[[15-a regulo]]" de LLZ ni rajtas alinventi vortojn se ekestas koncepto pri kiu bezonatas sed ''mankas'' esperanta vorto, nur tiam. Pri la insulo jam estas malnova, koloniisma esperanta vorto "Celebeso", kaj ankaŭ nova, neimperiisma vorto, "Sulaŭesio", elektita probable en la 1970-aj jaroj, ĉiukaze inter 1970 kaj 2002, al kiu probable neniu vere alkutimiĝis, ankaŭ mi ne, sed kiu nun estas la dokumentita nova vorto por la insulo. Do ne ''mankas'' esperanta vorto, eĉ estas du je dispono. Per kiu rajto ni, manpleno da redaktantoj de komuna retejo, havas la licencon simple korekti la lingvouzon de PIV kaj ŝanĝi vorton en ĝi? Kaj se ni rajtas, ĉu iu granda ''Facebook''-grupo pri Esperanto ankaŭ havas tiun rajton? Aŭ ĉu ni rajtas per simpla guglo-serĉo decidi pri ŝanĝo de nia vortaro, aŭ per serĉo en la retejo ''tekstaro.com'' aŭ en ''google-books''? Mi ne kritikas uzon de tiuj enketiloj, kiujn ankaŭ mi uzas, sed ĉi tie temas pri la rajto simple de eta grupo da certe bonintencaj kaj diligentaj movadanoj superi la norman vortaron de Esperanto. Estus multe pli simple se estus neŭtralaj eksteraj referencoj pri propono de nova "plej natura esperantigo" aldone al la tradicia vorto kaj de nova, nekolonia vorto, ambaŭ dokumentitaj en la 20-a jarcento, la nova formo plej laste en 2002. Mi dubas ĉu '''mi''' havas la rajton en tiu situacio inventi kaj oficialigi "vorton pli belan ol tiu kiu estas skribita en PIV", kaj mi dubas ankaŭ ĉu ni ĉiuj havas la legitimon. Sed ŝajnas ke neŭtralajn eksterajn referencojn pri defendo de la bela nova vorto "Sulaveso", kiu laŭ mia nuna kompreno arbitre inventiĝis en marto 2007 kiam ni komencis vikipedian teksteton pri la insulo, ankoraŭ neniu trovis. Nur la 3 uzoj en "Le monde diplo..." el 2008-2010, post kiam nia teksteto kun la nova nomo jam estis. Aŭ ĉu iu havas legitimigan fonton? Fonton, kiu almenaŭ asertas ke estas oficiala vorto de la fina 20-a jarcento "kiu hazarde kaptiĝis en PIV 2002" kaj estas plia oficiala vorto "Sulaveso" kiu konkurencas kun la PIV-a vorto? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:32, 4 feb. 2025 (UTC) {{komento}} Laŭ [[:en:Sulawesi]], :: The name ''Sulawesi'' possibly comes from the words ''sula'' ("island") and ''besi'' ("iron")… — do, la probabla prononco estas /su.la.we.si/, ne /sul.aŭ.e.si/ (kion sugestus la misesperantigo «Sula ͡uesi»); en la vorto estas la konsonanto /w/, ne diftongo /aŭ/, kaj la silaba limo supozeble estas /la.we/. Kaj la normala esperantigo de la '''konsonanto''' /w/ estas per ''v'' (kiel en ''O.ki.na.vo, Taj.va.no'' ktp). Ankaŭ la hezito inter ''b'' kaj ''w'' (besi/wesi) apogas la konsonantan version. Cetere, guglante pri «"Sulaveson" OR "Sulaveso" kiu kaj» mi trovas ege pli multe da trafoj (ne nur Vikipediaj), ol por «"Sulaŭesion" OR "Sulaŭesio" kiu kaj». Tial {{por}} '''[[Sulaveso]]''', {{kontraŭ}} Sulaŭesio.--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 15:00, 5 feb. 2025 (UTC) : Okazis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=9014570&oldid=8939651 sendiskuta alinomigo] kiu eble rilatas al problemo de esperantigo de [[Sulawesi]]. {{kontraŭ}} la ĵusa alinomigo de [[Tokorozava]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:07, 6 feb. 2025 (UTC) :La plej bona moderna fonto kiun mi trovas interrete estas [https://novajhoj.weebly.com/uploads/8/2/9/5/8295099/esperanto-movado_en_indonezio_cu_io_last.pdf artikolo] de [[Heidi Goes]], kiu uzas "Celebeso". Tial mi voĉdonas {{por}} [[Celebeso]]. Se poste montriĝos ke "celebesaj" aŭ aliaj indoneziaj esperantistoj uzas alian nomon, kompreneble tiam ŝanĝo estos prava. :Mi pensas ke la afero pri "Tokorozava" ne rilatas al ĉi tiu diskuto, sed dankon al Taylor 49 pro la atentigo al la sendiskuta alinomado. Ĉu ni prefere ne sekvu niajn deklaritajn politikojn? Ĉi-kaze nek la antaŭa nek la ŝanĝita formo faras tion. Kaj se iu volas ŝanĝi la politikojn, ĉu ni ne prefere aperte diskutu? [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:29, 16 feb. 2025 (UTC) ::Kompreneble la temo pri [[Tokorozava]] estas komplete alia temo: tie temas pri [[Transskribo de la japana lingvo en Esperanton]] (kaj ŝajne la protesto de Taylor nun kaŭzis ke la teksto pri la japana urbo nun fuŝe ne estas vikidatume ligita, sed jes, komplete alia temo), ĉi tie pri esperantlingva nomo de insulo. La malnova kolonia nomo [https://vortaro.net/#Celebeso_kd Celebeso] ĉiukaze estas dokumentita en PIV, same kiel la nova, postkolonia formo "Sulaŭesio" de PIV, kiu estas ankoraŭ nekutima, kaj kion ŝajne ĉi tie ĉiu bojkotas (kvankam mi demandas al mi kiom arogantaj ni estas se ni simple bojkotas vorton el la norma plej referenca vortaro). Do se ni decidas fajfi pri postkolonia ĝusteco, tiam Celebeso estas bona alternativo. Ĉiukaze mi estas kontraŭ la simpla inventado de nova nomo "Sulaveso", kiom ajn bela la literaro sonas kaj kiom la trovoj en guglo-paĝoj diras - sed ni ĉiuj scias ke la trovoj en guglo-serĉoj fluas, kaj tia momenta kalkuleto ne estas vera aŭtoritata referenco. Ĉi tie, ŝajnas, estas alternativoj malnova [https://vortaro.net/#Celebeso_kd Celebeso] kaj nova [https://vortaro.net/#Sulaŭesio_kd Sulaŭesio], kaj se ni volas bojkoti la novan vorton "Sulaŭesio" de PIV 2002/2005/2020 ... rete ĝis 2025, tiam nur restas la malnova, kolonia formo Celebeso, kun referenco de 4 PIV-oj kaj de Heidi Goes kaj sendube ankoraŭ en aliaj pli malnovaj fontoj. Ĉiukaze {{kontraŭ|kontraŭ}} meminventita vorto "Sulaveso", ĉar la opinio ke tiu meminventita vorto estas "natura maniero esperantigi fremdan vorton" (mi tute dividas tiun privatan opinion) ne estas aŭtoritata skriba referenco. Ni memoru ke ni ne estas la Akademio de Esperanto ĉi tie kaj ni ne estas la redakta teamo de estonta "PIV 2030"! Tiuj grupoj povas verki referencojn, ni kiel enciklopedianoj nur povas kolekti kaj citi referencojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:22, 27 feb. 2025 (UTC) :::Mi fakte indigniĝas, ke ni per 4-5 voĉoj de simplaj redaktantoj arogas al ni ĝustigi la norman vortaron PIV, kiu, eĉ se iuj ne ŝatas iun aserton en ĝi, estas la norma vortaro en Eo. Tial mi daŭre estus {{por|por}} la PIV-a postkolonia formo "Sulaŭesio", sendepende ke ekzistas alia, alilanda insulo [[Okinavo]] kiu estas sendiskuta vorto en Japanio, kun almenaŭ 3 aŭtoritataj referencoj. Sed se vi sincere decidas bojkoti la nomon "Sulaŭesio" de PIV, nomante ĝin nur "persona propono" de kelkdekpersona PIV-komitato, kun argumento ke Taylor malrespekte opinias pri kolego Wennergren kaj juĝas lin "malbonigita pro tro da jaroj ekster Svedio", kio laŭ mi estas konsternige malserioza argumentado, tiam efektive la sola alternativo estas la malnova e-lingva nomo "Celebeso". Do mi voĉdonas prefere por la postkolonia nomo "Sulaŭesio", duarange por la malnova formo "Celebeso", kaj klare protestas kontraŭ meminvento de (bela) formo "Sulaveso", pri kiu Thomas alvokis alporti aŭtoritatajn referencojn, sed evidente neniu havas ilin. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:49, 27 feb. 2025 (UTC) :{{komento}} Karaj - la formon kun silabo ''-ŭe-'' klare malebligas jena dokumento de [[Akademio de Esperanto]]: [https://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/index.html "Deklaro pri la Esperanta litero ŭ"]; ĝi detale klarigas la kialon kaj (implicite) aludas simplan solvon: "'''[[Sulaveso]]'''". Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 16:40, 27 feb. 2025 (UTC) ::Nu, bedaŭrinde tio estas ruza advokata argumentado: la PIV-an formon "Sulaŭesio" kun silabo -aŭ- klare '''ebligas''' la "Deklaro pri la Esperanta litero ŭ" (de 2023): la ''«litero ŭ plej ofte aperas (A1) - kaj klare permeseblas (A2) - en la sonkombinoj "aŭ" kaj "eŭ"»''. La deklaro tute ne esprimas ion pri litero '''post''' la sonkombinoj "aŭ" kaj "eŭ", tie povas esti vokalo aŭ konsonanto aŭ nenio (aŭ, ankaŭ, ankoraŭ). Tial ankaŭ la argumento ke en la deklaro «implicite» jam estas la vorto «Sulaveso» tiel ne ĝustas. PIV 2002/2005/2020 do ne draste fuŝis. Necesas iu vera, ne dubinda «implicita» interpretita referenco, ĉar nia referenco ĝis nun estas "Vikipedio:Alinomendaj artikoloj", niaj propraj personaj opinioj ĉi tie, kaj socia diskutejo en vikipedio ne kalkuleblas kiel ekstervikipedia referenco. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:51, 28 feb. 2025 (UTC) :::Kara kolego [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] - Mi havas la impreson, ke via repliko estas pli advokatece ruza, ol mia komento, al kiu vi respondis ;) :::Unue, la esprimo ''sonkombinoj "aŭ" kaj "eŭ"'' estas simple komunlingva maniero diri ''diftongoj "aŭ" kaj "eŭ"'', evitante fakan terminon. Estas klare, ke la literkombino "aŭe" en "Sulaŭesi" enhavas sonkombinon [wa] (Su-la-ŭe-si laŭ silabodivido sed ne Su-laŭ-e-si kun diftongo "aŭ"!), kion la akademia decido rekte malrekomendas kaj detale klarigas tian decidon. Bonvolu noti, ke tiu decido ne povis diri pli rezolute, ke la _literkombinoj_ "ŭa" kaj "ŭe" estas evitendaj, ĉar, la vortoj de la tipo "baldaŭa" (bal-daŭ-a laŭ silabado) kaj "antaŭe" estas, memkompreneble, tute akcepteblaj. Via "refuto", do, estas tre lerta, sed nevalida ;) :::Due, ja estus bone havi precedencan uzon en lingve modela fonto, sed tio ne ĉiam eblas. Tamen, ekzemple, la fonologie tre simila "Okinavo" (ne "Okinaŭo"!) tute klare montras la ĝustan vojon. :::Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 17:10, 28 feb. 2025 (UTC) ::::Jes, la fonologie tre simila, kvankam alilingva "Okinavo" estas sendiskuta: sed tie estas pluraj fidindaj fontoj, nelaste en PIV, kaj neniu havas ion kontraŭ tiu nomo. Sed ĉi tie, damne, estas fidinda fonto, kiu postulus alian formon, kiu ĉi tie al neniu vere ŝajnas hejmeca (eĉ al Aidas ne, kvankam li daŭre pledas simple sekvi la fonton de PIV, negrave ke la vorto subjektive ŝajnas ekzotika) ... kaj estas neniu ajn vera fonto kontraŭpezanta la voĉojn de 3 PIV-oj, nur la arbitra novbapto de Verdulo en 2007 kaj argumentadoj en tiu ĉi diskuto... kaj, en vasta senco, eblus ankoraŭ konstati ke la [https://translate.google.com/?sl=fr&tl=eo&text=Sulawesi&op=translate guglo-tradukilo ŝtelis la vorton Sulaveso] el la "fidinda fonto" Vikipedio en Esperanto al sia traduka vortaro, kaj tiel suzpozeble faris ankaŭ aliaj robotaj tradukaj algoritmoj ([https://kratomdudes.com/eo/kratombutiko/verda-vejno-kratom/Verda-Sulaveso/ ekz. la jena lingva kirlaĵo]). Sed se tiel argumenti, ni denove estas ĉe la novbapto de Verdulo en 2007. Mi supozas ke se ni volas "bojkoti la voĉon de PIV" ĉi-tie, restas nur la salomona propono de Arbarulo: la pura solvo konservative ŝajnigi ke ni estas en 1975 kaj tiam la solaj alternativoj estis "Celebeso" (PIV, Parizo 1970, p. 137) kaj la unufoje uzita "Celebo" ("Poŝatlaso de la mondo", Prago 1971, mapo 40). Mi ne bone scias kion refuti, se iu junulo protestas "ke ni per 4-5 voĉoj de simplaj redaktantoj arogas al ni ĝustigi la norman vortaron PIV", ĉar la kritiko estas sekvebla. Dubindas ĉu eĉ estus konvinka iniciato verki grandan artikolon pri la "insulo Sulaveso" en la revuo ''Monato'' kun mencio ke en la 2000-aj kaj 2010-aj jaroj provizore instaliĝis alternativa vortumo sed intertempe la vorto Sulaveso estas firme konstanta kaj estos la vorto en "PIV 2030". Do plej saĝos simple lasi la formon "Celebeso" el 1970 kiel titolo, kaj pri la intertempa populariĝo de la indonezia vorto ''Sulawesi'', esperante tradukebla al "Sulaŭesio" en 3 PIV-oj kaj al "Sulaveso" 3x en ''La Monde diplomatique'' ekde 2008, oni povas skribi en la teksto (simple ne atentante ke mi ne bone scias kion refuti se iu junulo protestas). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:17, 28 feb. 2025 (UTC) :::::Mi ne akceptas karakterizon de PIV kiel "norma vortaro". Iuj formoj kaj multaj difinoj en ĝi ankoraŭ restas harstarige fuŝaj, sed espereble sekva eldono korektos multajn el tiuj misaĵoj. :::::Cetere, nun okazas ambicia projekto pri plivastigo kaj plibonigo de la (efektive norma, sed ne plena) Akademia Vortaro, sed la Akademio apenaŭ oficiale traktos la nomon por Sulaveso. :::::Mi konsultos kelkajn aliajn akademianojn pri la nun diskutata geografiaĵo. :::::Tio postulos iom da tempo, ĉar ĵus finiĝis elektoj de novaj membroj, kaj nun oni okupiĝas pri preparado por elektoj de la nova Estraro kaj direktoroj de sekcioj kaj komisionoj. Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 20:05, 28 feb. 2025 (UTC) :Kiel promesite: ::Kelkaj (entute naŭ) akademianoj (eksterofice) interŝanĝis opiniojn pri la propono ŝanĝi la nomon de vikipedia artikolo "[[Sulaveso]]" al "Sulaŭesio": ::1. El tiuj, sep ([[Marc Bavant]], [[Cyril Brosch]], [[Edmund Grimley Evans]], [[Valentin Melnikov]], [[Carlo Minnaja]], [[Paŭlo Moĵajev]] kaj [[Alexander Shlafer]]) opinias, ke la formo kun "v" (sed ne "ŭ") estas preferinda esperantigo de la nomo de tiu indonezia insulo ("Sulawesi" [sulawési] en la indonezia kaj simile en multaj aliaj lingvoj, kiuj havas fonemon /w/). ::La decid(ig)a argumento kontraŭ la formoj "Sulaŭeso" aŭ "Sulaŭesio'' estas, ke la tradicia kaj kutima esperantigo de la fremda fonemo /w/ estas esperanta fonemo /v/ (litero "v" prononcata kiel [v]). ::2. Iom alia sepopo (Marc Bavant, Edmund Grimley Evans, [[Markos Kramer]], Valentin Melnikov, Carlo Minaja, Paŭlo Moĵajev kaj Alexander Shlafer) krome opinias, ke la tradicio de esperantigoj '''ne''' sugestas enmeton de "i" (Sulaves'''i'''o) - komparu, ekzemple: la kartvela ĉefurbo [tbilís'''i'''] iĝas en Esperanto "Tbilis'''o'''" [tiel, ekzemple, en PIV, ReVo kaj Vikipedio]; krome, tia sufikseca -i- povas krei misgvidan kaj facile eviteblan impreson, ke temas pri landonomo sed ne pri nomo de insulo. ::Tial ni forte preferas la formon "'''[[Sulaveso]]'''". ::P.S. Bonvolu noti, ke tio ĉi estas '''privata (eksterofica) opiniesprimo''' de grupo da akademianoj kiel kompetentaj lingvanoj, sed '''ne oficiala decido''' de la Akademio. :Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 22:12, 5 mar. 2025 (UTC) ::Plie mi sciigas ke en la lasta numero de ''Esperanto'', Amri Wandel raportas pri vizito skribante trifoje "Sulavesi" kaj dufoje "Sulavesio". Tamen, se indonezia fonto ne haveblas, mi ankoraŭ opinias ke ni devas sekvi Heidi Goes, la eksterulon kiu plej multe kunlaboris kun la indonezia Esperanto-movado. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:59, 3 apr. 2025 (UTC) :::{{re|Arbarulo}} Kolektante ĉiaspecajn fontojn pri la diversaj formoj: kiu estis la monatonomo/numero de tiu "lasta numero de ''Esperanto''", kaj en kiu paĝo aperis la raporto de A. Wandel? Kaj la rekomendo aparte konsideri la lingvouzon de Heidi Goes ankaŭ aspektas senca: ĉu krom la [https://novajhoj.weebly.com/uploads/8/2/9/5/8295099/esperanto-movado_en_indonezio_cu_io_last.pdf citita artikolo] estas ankoraŭ ie alia loko rn kiu [[Heidi Goes]] skribas pri la insulo? Rememoru: ni ĉi tie ne voĉdonas pri personaj preferoj aŭ pri privataj rezonadoj en vikipedia(j) diskutpaĝo(j), kial aparte la vorto Sulaveso preferindas al aliaj variaĵoj. Sed temas pri trovoj de fidindaj, ekstervikipediaj referencoj, kiuj kontraŭpezus la fidindajn, ekstervikipediajn referencojn de PIV 2002, 2005 kaj 2020. Mi volonte ankaŭ konsiderus la privatan opiniosondon de ''Filozofo'' kun ses kunakademianoj, se mi havus fidindan, ekstervikipedian referencon pri ĝi. Sed referenco "vidu la diskuton en 'Vikipedio:Alinomendaj artikoloj'" laŭ mia kompreno ne nomeblas "ekstervikipedia"... Tial la diskuto tiom stagnas. Ni laŭ la vikipedia logiko ne simple povas referenci al niaj propraj privataj preferoj. Se '''estus tiel''', mi gaje kunvoĉdonus pri nova vikipedia vorto "Sulaveso" nun kaj pri samtempa malvalidigo de "PIV 2002, 2005, 2020" kaj de ĉiuj aliaj referencoj, kiuj statas iun alian. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:50, 15 apr. 2025 (UTC) ::::PS: Ĉar la artikolo de H. Goes komenciĝas sur "paĝo 23", klaras ke estas 22 paĝoj antaŭ tio, do ne estas iu PDF-dosiero komputile farita kaj komputile alŝutíta en la reton, sed io kio jam iam estis presita. En kiu kadro ĝi publikiĝis? Kiel nomiĝis la presaĵo? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:21, 15 apr. 2025 (UTC) ::::Kara [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], ::::Jen kelkaj tiaj referencoj (eksteraj ligoj): :::: ::::*[https://reta-vortaro.de/revo/dlg/index-2m.html#sulaves.0ohttps://reta-vortaro.de/revo/dlg/index-2m.html#sulaves.0o Artikolo "'''Sulaveso'''" en Reta Vortaro (ReVo)], kie troviĝas ekzemploj kaj pluaj referencoj; ::::*[https://eo.delachieve.com/kio-estas-insularo-malaja-arkta-kanadaj-alexander-japana-chagos-solovetsky-insularo/ Kio estas insularo?]; ::::*[https://eo.sacredsites.com/azio/indonesia/besoa_valley_sulawesi.html Megalitoj de Bada, Besoa kaj Napu-valoj, Sulavesa InsuloValo Besoa, '''Sulaveso''']; ::::*[https://eo.sacredsites.com/azio/indonesia/megalitoj_de_bada_besoa_kaj_napu_valleys_sulawesi_insulo.html Megalitoj de Bada, Besoa kaj Napu-valoj, '''Sulavesa''' Insulo]; ::::*[https://nusantarafund.org/eo/publikasi/cerita/memetakan-wilayah-adat-melindungi-ruang-hidup-masyarakat-adat-lambe-allu/ Mapado de Tradicia Teritorio]; ::::*[https://glosbe.com/en/eo/Sulawesi English-Esperanto Dictionary], kun registritaj frazo-specimenoj kun la vorto "Sulaveso" en Esperanto. ::::Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 20:21, 15 apr. 2025 (UTC) :::::Mi akceptas la plej multajn el la retpaĝoj, kiujn mi nur supraĵe rigardetis, kiel "fidindaj, ekstervikipediaj referencoj", kvankam retpaĝoj estas ne ĉiam konstantaj dokumentoj kaj ankaŭ ne ĉiam fidindaj fontoj. '''Nur''' "Mapado de Tradicia Teritorio" ŝajnas al mi konfuza kaj fuŝeta aŭtomata kirlaĵo, ĝin mi persone ne nomus konvinka (iom senespera paĝaro se eĉ ne eblas skribi la vorton "hejpaĝo" sen eraro). Kaj pri ReVo mi ne akcentus la "pluajn referencojn" plurale: estas unu (singulara) mizera paĝeto el reta vortareto litova-esperanta, kiu ĉe mi hodiaŭ daŭre kraŝas, kaj evidente ne ŝajnas solide programita. Sed iel ajn: ReVo pure estas bona referenco, eĉ se ties ekzemploj mizeras. Do necesus enigi la referencojn por formo "Sulaveso" en la tekston, tre bone se iu ankoraŭ trovus referencon el "plumo" de Heidi Goes, sed ankaŭ poste aldoni ion ĉiam eblas. Ĉu vi enmetos la alportitajn referencojn krom "Mapado de Tradicia Teritorio"?? Tiam oni havos plimulton da referencoj por "Sulaveso" (la 3 trovoj de tekstaro.com de Taylor 49 ankaŭ kalkuleblas), havus malplimulton de 3 referencoj de "PIV 2002, 2005 kaj 2020" por "Sulaŭesio" kaj bone, unu de "revuo Esperanto 2025" por "Sulavesio". Ke momente cirkulas tri alternativoj por la malnova vorto "Celebeso", oni nepre ne kaŝu, sed se estas deca kvanto referencoj por "Sulaveso", ĉio estas en ordo. Tio estis tio kio mankis ĉi tie. Vidu: mi hodiaŭ volis bluigi ruĝan ligilon pri la [[goraontala lingvo]], unu el tiuj lingvoj kiuj havas propran vikipedian projekton, kaj vere sakris kiam mi vidis la tiu lingvo aparte paroliĝas en [[Sulaveso]]... Do mi - kion fari? - laŭeble koncize menciis ĉiujn kvar variaĵojn, sen preferi unu, sed mi vere esperas ke tia danco pri referencoj nun ne ĉiam necesos kiam hazarde la insula nomo aperos en iu teksto. La aliaj lingvotekstaj ĝermoj, kiujn mi hodiaŭ bluigis, pri la [[ŝana]] kaj [[saraika]], "bonŝance" ne estis de tiu insulo kaj estis multe pli rapide fareblaj miniature... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:59, 15 apr. 2025 (UTC) ::::::Al la referencoj por "Sulaveso" eblas aldoni ankaŭ la tri ekzemplojn el ''Le Monde Diplomatique en Esperanto'', kiujn montras ''tekstaro.com''. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 21:12, 15 apr. 2025 (UTC) :::::::Kompreneble, ĝuste tion celis mia duonfrazo "la 3 trovoj de tekstaro.com de Taylor 49 ankaŭ kalkuleblas". Tiel mi ankaŭ faris en la artikola ĝermo [[goraontala lingvo]] de antaŭ kelkaj horoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 21:22, 15 apr. 2025 (UTC) :Heidi Goes certe kaj multe skribis pri la temo en sia granda historio de Esperanto en Indonezio, ''Movadaj insuletoj''. Bedaŭrinde mi fordonis mian ekzempleron. Tamen la enhavotabelo, kiun ŝi montras surekrane en ĉi tiu prelegofilmo ĉe sekundo 2:03:53 [https://www.youtube.com/watch?v=ne75ZuoIscQ], vortumas "Sulaveso (antaŭe Celebeso)". Tial mi nun ŝanĝas mian voĉon {{kontraŭ}} alinomigo, t.e. por "Sulaveso." :Se iu interesiĝas pri la aliaj menciitaj fontoj, la kompleta cito de la artikolo kiun mi antaŭe trovis estas ĉi tie [https://biblio.ugent.be/publication/5873877], kaj la artikolo de Amri Wandel estas en ''Esperanto'' Aprilo 2025, p. 92-3. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:09, 20 apr. 2025 (UTC) ::{{ne farite}} do restos la ĝisnuna titolo "Sulaveso", ĉar ĉi tie nun kolektiĝis sufiĉe da konvinkaj referencoj, kvankam ili ĝisnun en la teksto ne jam dokumentiĝas :::{{re|Filozofo|Arbarulo}} Por vere fermi la temon, ankoraŭ necesos kompletigi la referencojn pri la PIV-aj formoj "Celebeso" kaj "Sulaŭesio" en la '''artikolo''' per pluraj eksteraj referencoj de formo "Sulaveso" kiuj konvinke kolektiĝis ĉi tie, sed ankoraŭ devos eniri la vikipedian artikolon. Ĉu unu el vi pretas enplekti la eksterajn referencojn de formo "Sulaveso" en la tekston? Mi tre volus jam fini kaj arkivigi tiun temon, kiu prenis enorman spacon en tiu ĉi paĝo. PS: Dankon pro la detalaj fontoj de la 20-a de aprilo, Arbarulo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:31, 27 maj. 2025 (UTC) :::PS: Fine mi volas substreki ke estis mi, kiu '''jam en aprilo 2013''', en bona fido ke la nomo "Sulaveso" estus ĝusta, faris la kvin bazajn tekstojn de la kvin landopartoj [[Okcidenta Sulaveso]], [[Suda Sulaveso]], [[Centra Sulaveso]], [[Sudorienta Sulaveso]] kaj [[Norda Sulaveso]] je tiuj nomoj - 5-foje Sulaveso. Ankaŭ en laiaj paĝokreoj mi diligente kontrubuis al vastigo de la vorto en Vikipedio. Ĝuste tial mi estis tiom ŝokita kiam mi en februaro 2025 legis ke en 3 eldonoj de PIV la nomo estas aŭ malnove Celebeso aŭ nove "Sulaŭesio", kaj ne povis trovi iun ajn referencon defende al la formo "Sulaveso". Tial mi mi vere dankemas ke nun kolektiĝis sufiĉe da referencoj por povi "superpezi" la tri pezajn volumojn de PIV. Kaj mi ne devos mem ŝanĝi ankaŭ miajn kvin tekstojn de la kvin landopartoj al varia formo. Tio nur, ĉar Taylor 49 ŝajne perceptis ke mi estus amara kaj sang-avida malamiko de la kompatinda kara vorto "Sulaveso". Ne, male: mi gaje uzis ĝin jam en kreoj de novaj tekstoj en 2013 kaj ankaŭ en aliaj kreoj de novaj tekstoj, nur ke mi ĝis 2025 neniam kontrolis la al mi ŝajne "memkompreneblan vorton" en PIV 2020 (tion en 2013 mi tute ne povis fari, ĉar tiam mi nur havis ĉe mi PIV 1970, ankoraŭ ne havis PIV 2002 kaj ne tiam PIV 2020 ankoraŭ ne alireblis)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:44, 27 maj. 2025 (UTC) == [[Kaĉo (Sebastopola municipo)]] > [[Kaĉa]] == Mi trovis paĝon en Vikipedio (fakte pri [[Vasilij Stalin (Ĝugaŝvili)]], filo de Stalin), kiu elstarigas ruĝan ligilon '''[[Kaĉa]]'''. La ruĝaj literoj informas ke e-lingva paĝo pri tiu loĝloko ne ekzistas, sed ĝi jes ekzistas, sub longeta titolo "[[Kaĉo (Sebastopola municipo)]]", iom surprize kun alia fina vokalo, kun substantiva o-finaĵo, kiu do informas ke temus pri Esperanto-vorto. Mia PIV tamen informas ke kaĉo estas nur grenkaĉo, kaj krimea loĝloko kun esperantlingva nomo "Kaĉo" ne ekzistas. Do, por malpliigi miskomprenojn inter niaj propraj paĝoj, rekomendindas nomi la loĝlokon kaj ankaŭ samnoman riveron al latinliterigita formo de la ukraina kaj rusa nomoj (nomigo laŭ la krime-tatara nomo ankaŭ belus, sed ĉar en Sovetunio granda parto de la krime-tataroj murdiĝis, nun la krime-tatara nomo supozeble malpli konatas ol la rusa kaj ukraina). '''Escepto''' kompreneble estus, se eblus noti 2-3 konvinkajn kaj konfirmeblajn referencojn, ke la loĝlokonomo "Kaĉo" estas '''vaste uzata''' en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro. PIV ne nepre estas la sola ebla referenco. Sed mi tute ne trovas tiajn konvinkajn kaj konfirmeblajn referencojn, kaj dubas ke ili troveblas. Kaj konsiderante ke la '''loko estas eĉ ne municipo''', sed nur parto de ĝi, mi forte dubas ke sencas inventi propran esperantlingvan geografian nomon. Do la loko nomiĝu Kaĉa - efektive eblus rezigni pri la longa nomo "Kaĉa (Sebastopola municipo)" kaj interkonsenti ke la titolo de la loĝloko estos simple [[Kaĉa]] kaj la rivero, kiu nun troveblas sub titolo [[Kaĉo (rivero)]] nomiĝos [[Kaĉa (rivero)]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:59, 27 feb. 2025 (UTC) :Laŭ [[esperantigo de vortoj el rusa kaj ukraina fontoj]], kies rekomendoj ankaŭ uzeblas por "simpla esperanta latinliterigo" sen kreo de vera esperanta nomo, la transliterigo de Кача al Kaĉa estas sendube bona, kaj vere ankaŭ mi nur trovas esperantan formon de la municipo Sebastopolo en PIV (2020) kaj la "Poŝatlaso de la mondo" (1971), sed ne la municipoparton. Kompreneble la mapo 17 de la poŝatlaso bildigas tutan Krimeon en dimensio 3 x 2 cm: kiel tie povus esti iuj municipopartoj? Kaj tio ankaŭ ne necesas: [[vikipedio:Esperantigo de nomoj#NLPP en esperanta Vikipedio|"Esperantigo de loknomo eblas, se tiu esperantigita loknomo estas vaste uzata en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro. Tion en kazo de dubo devas ebli pruvi per almenaŭ du sendependaj referencoj."]] Do, sen referenco neniu esperantigo, nur latinliterigo, sekve Kaĉa. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 15:24, 27 feb. 2025 (UTC) ::Mi opinias tiun Vikipedian regulon malbona kaj kontraŭesperanta. Por Esperanto la morfologia asimilado same gravas kiel por la litova, kaj Vikipedio povus esti grava rimedo por evoluigi Esperantan nomaron. «Томск» iĝas «[[Tomsko]]», laŭ la lingvaĵo de la tieaj esperantistoj kaj analogie al [[:lt:Tomskas]]; sed «Барнаул», ĉiurilate egala (kaj litove egale asimilita: [[:lt:Barnaulas]]), aperas malesperante kiel [[Barnaul]]. ::@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]]: Kvankam la tataroj estas malmultenombraj en Krimeo, ili restas grava politika forto, kaj iliaj historiaj rajtoj je tiu regiono estas iel agnoskitaj; ĉiuj vikipedioj (ankaŭ la rusa) citas en siaj informkestoj la tataran nomon ''Qaçı''. Kaj eĉ en la slavaj nomoj, la radiko estas nur Кач- (Kaĉ-), la nominativa finaĵo -a aperas nur en 1 kazo el la 6 (aŭ el la 7, se kalkuli la ukrainan vokkazon).--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 02:56, 28 feb. 2025 (UTC) :::Kompreneble mi nepre defendas mencion de la tatara nomo Qaçı en la informkesto kaj en la unua frazo - sendiskute. Sed povas esti nur unu baza titolo de la teksto, kaj en tuta Krimeo post la stalinaj "purigoj" de la 1940-aj jaroj en la censo de 2002 estis 57 % da ruslingvanoj, la resto plejparte ukrainlingvanoj kaj nur eta malplimulto krime-tataroj (en la armee dominita loĝloko en 2014 estis 80 % da rusoj, 14 % da ukrainoj kaj la resto aliuloj, se la informoj en wiki.ru ĝustas, kaj supozeble ĉiuj iel komprenis kaj parolis la rusan). Tial nomi la esperantan titolon "Qaçı" ŝajnus al mi iom radikala, despli ke inter la 4 literoj estas 3 ne-esperantaj. Ankaŭ mi sentas la tentiĝon inventi iun esperantan nomon kun o-finaĵo, ĉar tiam oni ne devas favorigi unu/du plimultajn lingvojn super malplimulta lingvo. Sed la baza ideo estas, ne inventi amason da novaj informoj kiuj nur disvastiĝas kaj reklamiĝas en vikipedio, sed enpreni en Esperanton nur tion kio estas iel uzata en la "vera vivo", kaj povi pruvi tion se necese per referencoj. Narvalo iam antaŭ 20 jaroj malnete diris "ni ne esperantigas ĉiun ajn domaron, vilaĝon, urbeton aŭ municipoparton, sed nur mondgravajn urbojn, kies nomojn rekonas esperantistoj en aliaj kontinentoj ankaŭ sen rigardi en vortaron" (do Vladivostoko, Rio-de-Ĵanejro aŭ Melburno, sed ne esperantigas ĉiun kvartalon kaj ĉiujn antaŭurbojn de tiuj urbegoj). Baza ideo estas trovi esperantigon aŭ en PIV, aŭ en iu alia vortaro, aŭ en internacia ĵurnalo, la literaturo ktp, kaj mencii du aŭ pli de tiuj referencoj. Sed, sincere dirite, la loĝloko "Kaĉ'" ESTAS nur municipoparto, kaj ne mirigas ke pri ĝi ekster Vikipedio ne estas referenco pri ĝenerale uzata esperantigo. La litova vikipedio tute ne havas tekston pri la municipoparto; se ili iam havos, ili senhezite litovigos la nomon, ĉar la litova ankoraŭ pli radikale asimiligas vortojn ol Esperanto. Sed la litova lingvo gramatike havas plurajn finaĵojn je dispono, kaj oni kutime prenas tiun finaĵon kiu plej laŭ sono similas al la origina formo. Tio ĉi tie certe estos "Kača" (lt), tutcerte ne "Qaçı" kaj ne "Качa", ĉar tiuj formoj havas ne-litovajn literojn (do la loko en la litova estos gramatike "virina nomo"). Sed mi opinias tre grave, ke la esperantistoj ne forgesas, ke vikipedio estas projekto malferma al ĉiu, kiu priskribas la mondon kaj kolektas la tutmondan sciaron, kaj oni ne ĉi tie produktas "originalajn informojn kaj subjektivajn ideojn" - konsciante ke ofte eksteraj fontoj esperantlingvaj estos malmultaj, almenaŭ tiuj aktuale tuj videblaj interrete. Tial la limoj kiom da urboj rajtas esti esperantigeblaj estas detale diskuteblaj. Sed se estas duba kazo, despli gravas ke estas referencoj (pri la titolo "[[Londono]]" eĉ ne estas vikipedia referenco, ĉar ne estas dubo pri la e-lingva vorto, kaj ĉiu ajn povas facile kontroli la ĝustecon de la o-finaĵo rete en vortaro.net kaj reta-vortaro.de). Baze mi dirus ke Narvalo pravis per sia resumo "ni ne esperantigas ĉiun ajn domaron, vilaĝon, urbeton aŭ municipoparton", kio estas koncizigo de [[VP:EN]]. Kaj kiel dirite, "Kaĉ'" ESTAS nur municipoparto, tial ne mirigas ke iuj uzantoj simple metas ruĝan ligilon [[Kaĉa]] en tekston kaj mise supozas se la literoj estas ruĝaj ke teksto ankoraŭ ne estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:49, 28 feb. 2025 (UTC) : Se (o)ni verkas ''Esperantan'' vikipedion, (o)ni prefere uzu ĝuste Esperanton, ĉu ne? La formo "Kaĉa" en la ''Esperanta'' vikipedio havas neniun avantaĝon antaŭ "Kaĉo" (tiu lasta ja estas esperantigita nomo!). Anstataŭ zorgi pri la alinomado oni prefere zorgu pri la aktualigo de la jam ekzistantaj artikoloj aŭ pri verkado de la pliaj. Ne rompu tion, kio eĉ sen via interveno tute bone funkcias! Mi havas nenion plian por aldoni. [[Uzanto:Mevo|Mevo]] ([[Uzanto-Diskuto:Mevo|diskuto]]) 11:43, 1 mar. 2025 (UTC) :{{komento}}Karaj - Mi emas konsenti kun [[Uzanto:Sergio|Sergio]] kaj [[Uzanto:Mevo|Mevo]]. Krome, konsiderante, ke la origina tatara nomo estas [kaĉi] kaj la radiko de rusa kaj ukraina nomo estas [kaĉ] kun variaj fleksiaj finaĵoj, la plena esperantigo "Kaĉ/o" ŝajnas tute natura kaj pli preferinda ol la preskaŭ arbitre kripligita parta esperantigo "Kaĉa". :La argumento, ke oni evitu geografian formon "Kaĉo", ĉar ĝi estas homonima kun la komunuza vorto "kaĉo", ne estas valida (sufiĉas rememori la tute kutiman nomon de insulo kaj lando [[Kubo]]), kaj, cetere, tiurilate la formo "Kaĉa" ne estas pli homonim-imuna. :Tial mi pledas {{kontraŭ}} alinomigo, t.e. por konservo de la nomo "'''Kaĉo'''" kaj por tiu ĉi rivero en Krimeo, kaj por la tiea loknomo/municipo). :Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 15:43, 1 mar. 2025 (UTC), esperantistiĝinta en '''[[Tomsko]]''' ('''[[tiel!]]''' ;) :: Ĉi tio fakte estas {{kontraŭ}} alinomigo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:15, 7 mar. 2025 (UTC) ::: Jes, {{kontraŭ}} alinomigo! Samtempe, mi alĝustigas mian ĉi-supran voĉdonan vortumon, kiu kaŭzis konfuzon. Dankon pro atentigo! Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 20:44, 7 mar. 2025 (UTC) :{{por}} daŭrigi nian ĝisnunan politikon, kiun ThomasPusch ĝuste raportis. Aliaj Esperantistoj ne Esperantigas ĉiun urbeton, do ankaŭ vikipediistoj ne Esperantigu ilin. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:33, 6 mar. 2025 (UTC) ::Mi timas ke la komparo de la municipoparto Качa aŭ Qaçı al la urbegoj Tomsko aŭ Barnaul estas iom misa, ĉar la grandecoj estas tute aliaj. Sed tamen, ankaŭ referencoj pri la esperanta urbonomo Tomsko ne facile troveblas: PIV kaj ReVo (kaj ankaŭ ĉiuj aliaj vortaroj kiujn mi havas en miaj bretaroj, sed kompreneble mi ne ĉavas ĉiujn, ne konas esperantigon "Tomsko"), la ĝis nun sola esperantlingva atlaso, [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, esperantigas multajn urbojn, sed nomas la urbon Tomsk en la mapoj 15 kaj 19 - latinlitere, sed ne esperantigite, same faras ĉiuj eldonoj de la [[Jarlibro de UEA]], kaj la retejo de la klubo ŝajne ekde 15 jaroj estas morta. Sed kun iom da peno eblas trovi arkivigon de la retejo el 2010, kie videblas la esperantigo Tomsko, kaj la serĉilo tekstaro.com montras ankaŭ trovojn en La Ondo de Esperanto - do pri Tomsko esperantigo sendube pravigeblas. Pri Barnaul mi nun ne volas ripeti la tutan serĉadon, ĉar en tiu paĝo ĝis nun neniu proponis esperantigon "Barnaŭlo", sed principe la serĉado sekvus saman vojon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:27, 12 mar. 2025 (UTC) Do, kie estas la eksteraj referencoj por esperantigo "Kaĉo"? Kompreneble ke se PIV kaj ReVo eĉ ne mencias Tomskon, ke des malpli ili mencias tiun kvartalon. Kaj ankaŭ por la ĝenerale grandaj mapoj de la "poŝatlaso" la loko multe tro etas. La Ondo de Esperanto kaj la "tekstaro" havas multajn citaĵojn pri grenkaĉo sed nenion pri loko en Krimeo... Kaj ankaŭ la vortaro de Pacjurko, ne mirinde, ne havas ajnan trovon. Ankaŭ aliaj vortaroj garantiita ne helpos, se entute, tiam iuj lokaj esperantaj gazetoj aŭ retejoj. {{re|Mevo}} Eble vi ja trovos ion. Se ne, vi malpravas: la esperantigita vikipedia artikolo neniel "multajn jarojn perfekte funkciis", sed ĝi simple ne atentiĝis kaj neniu rimarkis ke ĝi kontraŭas la esperantigon redaktopolitikon de la e-lingva vikipedio. Do, krom se alvenos konvinkaj kaj konfirmeblaj eksteraj referencoj - {{por}} alinomigo. Kompreneble la temo estas room flanka, kaj malatentata, ke oni povas ankaŭ decidi plu ignori ĝin. Sed tio malkredigos nian tutan argumentadon. Kaj ĝustas, ke plibonigo de la ekzistaj kaj kreado de novaj artikoloj bezonas nian energion, tiel ni laŭeble ne malŝparu pliajn semajnojn en diskuto pri fakte evidenta temo - sen referencoj, neniuj dubindaj esperantigoj. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 23:36, 12 mar. 2025 (UTC) :Ne estas mirinde, ke neniu fidinda E-lingva fonto uzas la formon ''Kaĉo'', ĉar la loĝloko neniel estas rimarkinda mondskale. Sed mi vidas neniun kialon por preferi kriplan transskribon en la formo "Kaĉa" anstataŭ la plene esperantigitan formon "Kaĉo". Ambaŭokaze ja temos pri homonimeco. Se oni preferas muŝbugradon pri malmulte gravaj nomoj anstataŭ plibonigi la ''enhavon'' de la vikipedio - nu, mi lavas la manojn. Faru la Esperantan vikipedion nur kaĉo el diverslingvaj nomoj, mi jam delonge fajfas pri tio. Ve, mi ja memoras la tempojn, kiam E-vikipedio estis iom avangarda kaj eĉ "elita" projekto. Nun ĝi fariĝis setlejo por duonkleraj nenifarantoj, kiuj zorgas ĉefe pri ĝenado al alte kvalifikitaj aŭtoroj. Mi fajfas, amen! Pardonu min pro iom libera sincereco! Faru, kion vi volas! [[Uzanto:Mevo|Mevo]] ([[Uzanto-Diskuto:Mevo|diskuto]]) 20:00, 13 mar. 2025 (UTC) ::Viaj frazoj iel aspektas tre frustite, amarege kaj malbonhumore, pli ol konvenas pri la miniatura temo. Mi komprenas ke la duonkleraj nenifarantoj estas interalie la 30-jara litovo Aidas kaj mi, kaj la ĝenitaj alte kvalifikitaj aŭtoroj estas unuavice vi. Objektive mezuri kvalifikon de vikipedia aŭtoro estas iom malfacile, mi ĝenerale emus juĝi ke la pli aktivaj vikipediaj aŭtoroj ĝenerale estas kvalifikitaj - objektive mezuri vikipedian aktivadon aŭ nenifaradon de ĉiu ajn uzanto estas tute facile (ekz. [https://xtools.wmcloud.org/ec/en.wikipedia.org/Aidas aidas], [https://xtools.wmcloud.org/ec/en.wikipedia.org/Mevo vi], [https://xtools.wmcloud.org/ec/en.wikipedia.org/ThomasPusch mi], [https://xtools.wmcloud.org/ec/en.wikipedia.org/Filofozo filofozo] ktp). Per tiom malbonhumora komento eblas efike sufokigi la kunlaboremon de ĉiuj diskutantoj, kiel ankaŭ okazis ĉi tie. Tamen ne nur temas pri kolekti "{{por|verdajn}} kaj {{kontraŭ|ruĝajn}} pilkojn" ĉi tie, sed temas pri orientiĝo laŭ la vikipediaj gvidlinioj, kiujn iuj uzantoj en la unuaj jaroj de la projekto starigis ĝuste por eviti monatajn luktojn pri miniaturaj temoj. ::Do la demando de Aidas, ''"Do, kie estas la eksteraj referencoj por esperantigo 'Kaĉo'?"'', evidente respondiĝas per: ''"Neniu ĝis nun trovis iun ajn!"''. Kaj la gvidlinio [[Vikipedio:Esperantigo de nomoj]] konstatas tute seke ''"Esperantigo de loknomo eblas, se tiu esperantigita loknomo estas vaste uzata en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro. Tion en kazo de dubo devas ebli pruvi per almenaŭ du sendependaj referencoj."'' Laŭ tiu gvidlinio fakte '''ne eblas esperantigo'''. Aŭ ĉu ni fundamente reverku la gvidliniojn [[Vikipedio:Esperantigo de nomoj]] kaj [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]]? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:57, 24 maj. 2025 (UTC) :::{{re|Sergio}} Mi certigas al vi, ke por la litovlingvaj nomformoj de Barnaulas kaj Tomskas kaj Frankfurtas kaj ĉiuj pli etaj loĝlokoj de Eŭrazio kun litovaj loknomoj facile estas fidindaj kontroleblaj litovlingvaj referencoj, minimume en la grandaj leksikonoj kiel ''Visuotinė lietuvių enciklopedija'', sed neniel nur tie. Kaj kie troveblas tiaj aŭtoritataj referencoj esperantlingve, tie esperantigoj ankaŭ bonas. Sed estas konata hobio, ke iuj Esperanto-adeptoj ekscese emas esperantigi loknomojn de tre etaj loĝlokoj (en esperanta Mezeŭropo oni nomas tion "ŝulcismo", laŭ tiurilate ekstremisma pasinta esperantisto [[Richard Schulz]]), kaj mi vere opinias la kondiĉon povi trovi du sendependajn fontojn por litovigo/esperantigo aŭ iu-ajn-lingvigo de loknomoj tre saĝa bremsilo al senbrida kreado de milionoj da dubindaj personaj kaŝnomoj por lokoj... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 12:46, 28 maj. 2025 (UTC) ==[[Humanismaj sciencoj]] -> [[Homaj sciencoj]] -> [[Homsciencoj]]== Saluton. Mi kredas, ke humanismaj rilatas al [[Humanismo]], kio ne estas precize la samo. Mi kredas, ke tiu artikolo devus nomiĝi [[Homaj sciencoj]], same kiel en ĉiuj aliaj lingvoj, al kiuj ĝi estas ligita. Mi scias, ke estas alia artikolo [[Homa scienco]], kun simila sed ne sama enhavo, kaj la pluralo povas savi la diferencon. Tiu artikolo kun plurala titolo ekzistis, sed nur kiel alidirektilo al Homa scienco, kaj mi nuligis ĝin por ke ĝi povu esti la nun kreita artikolo. Se finfine oni preferas reteni la dekomencan titolon, mi restarigus la nuligitan alidirektilon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:20, 3 mar. 2025 (UTC) :{{komento}}La titolo "Humanismaj sciencoj" estas ankaŭ miaopinie erara. "Homaj sciencoj" estas sendube pli taŭga, sed eble eĉ pli taŭga estus titolo "Homsciencoj", t.e. sciencoj, kies precipa intereso senpere fokusiĝas sur hom(ar)o. Mi do uzus titolon "'''[[Homsciencoj]]'''", sed en la enkonduka frazo dirus simile sl jeno: " '''[[Homsciencoj]]''' aŭ '''[[Homaj sciencoj]]''' estas ..." Mi ĵus kontrolis kaj vidas, ke la formoj "homsciencoj" kaj "homscienca" jam aperas en titoloj kaj tekstoj de multaj artikoloj. Tio konfirmas mian proponon. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 14:41, 3 mar. 2025 (UTC) ::Jes, «homsciencoj» estas pli bona formo. Tamen ili estas ne «homaj sciencoj», sed «prihomaj sciencoj». Historie ''studia humanitatis'' estis kontrastigataj al teologio (''Studia Divinitatis''), kaj nun la angla Vikipedio avertas kontraŭ konfuzo inter [[:en:Human sciencie]](s) kaj [[:en:Humanities]], kvankam ĝi mem konfuzas ilin kun [[:en:Social science]]: ja ''history, philosophy, sociology, psychology, justice studies folkloristics…'' temas pri ''socio'', sed ial estas listigitaj sub [[:en:Human science]]. Ŝajnas ke tiuj dividoj malsamas en diversaj landoj, kaj la disdivido de angla Vikipedio ne estas racia.--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 13:15, 4 mar. 2025 (UTC) ::{{por}} [[Homaj sciencoj]] aŭ [[Homsciencoj]], senprefere, ĉar ''human-'' ne havas la bezonatan signifon. Mi rimarkigas ankaŭ ke PIV registras tiun sencon de ''humanisma'' kiel evitindan. ::Parenteze, mi pensas ke en la angla, ''social sciences'' normale estas subkategorio aŭ sinonimo de ''human sciences''. Mi ne scias ĉu ie tiuj terminoj estas ekskluda divido. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:04, 6 mar. 2025 (UTC) :::@[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]]: Jes, tiu fako lamas pri logiko, samkiel la angla ortografio. La ĉiama konflikto inter sistememo kaj internaciismo.--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 07:30, 7 mar. 2025 (UTC) ::::Mi tre subtenus movon de "humanismaj sciencoj" al "homaj sciencoj" , sed ne feliĉas pri tio ke tiam estas du konkurencaj tekstoj "homa scienco" (vasta kategorio kun multaj subsciencoj) kaj "homaj sciencoj" (vasta kategorio kun multaj subsciencoj). kaj la difinoj en grandaj naciaj lingvoj rekte kontraŭdiras sin reciproke, kaj ne eblas havi unuecan tradukon kiu kontentigos ĉiujn naciajn difinojn. Ĉiukaze ofte estas unu superkategorio, kontraste al "ekzaktaj sciencoj" (fiziko, ĥemio, geologio ktp), kaj unu historia koncepto kiu devenas el la renesanco kaj kontrastigas la fakon al teologio, tio do ne malproksimas fakte al la filozofio de "humanismo" ankaŭ el tiu epoko. Se ni konsentas ke ni serĉas kunan vorton por multaj prihomaj sciencoj, mi pledus ke ni havus unu tekston, ne du, "homa" kaj "homaj". Aŭ: iuj devus konvinke kaj simple klarigi al mi la bazan diferencon inter la titolo plurala kaj tiu singulara... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:21, 1 apr. 2025 (UTC) :::::Nun rigardinte la enhavon, mi facile konsentus al kunigo, ĉar ŝajne estas neniu koncepta distingo inter la esperantaj artikoloj --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:46, 3 apr. 2025 (UTC) ::::::{{por}} kunigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 12:20, 28 maj. 2025 (UTC) == [[Homa scienco]] > [[Humanismaj studoj]] == La proponatan vortumon uzas nia kara Prezidanto Charters [https://revuoesperanto.org/novjara_parolo_2020] (mem fakulo pri la afero). Krome ĝi aperas en PIV, sed kiel ekzemplo, do sen difino. [https://vortaro.net/#humanisma_kd] Ĉi tiu propono rilatas al la tuj supra. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:04, 6 mar. 2025 (UTC) :Ial Esperanto estas aparte malfacila por lingvistoj kaj filologoj, kvankam ekzistas eminentaj esceptoj. «Humanismaj studoj» estas ĝene ambigua. Kial la priaj fakuloj ne aplikas siajn fakajn sciojn kaj ne uzas samsencan varianton senambiguan, ekz-e ion surbaze de [[:wiktionary:humaniora]]? La latinaĵo implicas aron (plurnombron; sed por Esperanto pli bone sonus "humaniaro"), do humanio → humaniisto, humaniaro … Sed Vikipedio tabuas malkaŝan kreadon de terminoj.--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 07:27, 7 mar. 2025 (UTC) == [[Kombinaŭto]] > [[Bienaŭto]] == Kvar esprimoj estas menciitaj en la diskutopaĝo. La esprimo ''[[bienaŭto]]'' ŝajnas pli uzata ol ''[[kombinaŭto]]''. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 14:06, 19 mar. 2025 (UTC) :Mi iritiĝas pri la vorto "bienaŭto", ĉar mi neniel asociigus la aŭton kun bieno, kampara vivo, agrikulturo. Laŭ mi estas simpla aŭtotipo por familioj, homoj kiuj foje havas pli da aĉetaĵoj, sportiloj aŭ valizoj - do simple aŭto por pluraj uzoj aŭ kombinitaj uzoj. Tial kombinaŭto povus esti bona vorto, se iu vortaro reklamus ĝin, sed ŝajne ne estas tiel, kombiaŭto havas vortaran referencon, sed sincere dirite ne estas Esperanta vorto: kio estus "kombio aŭ kombia"??? Pluruza aŭto malkomforte havas unu silabon pli, sed ĉiukaze donas bonan komprenon, ĉiukaze pli ol la agrikultura veturilo "bienaŭto", egale ke ĝi menciiĝas en pluraj vortaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:59, 1 apr. 2025 (UTC) ::Mi konsentas, ke la vorto ''bienaŭto'' estas arbitra, sed tio ne ĝenas min. La vorto almenaŭ klare indikas specon de aŭto. La esprimo ''pluruza aŭto'' al mi ŝajnas tute sensenca kaj eĉ ne klare indikas specon de aŭto. Pluruza manĝilo estas manĝilo, kiun oni ne forĵetas post unu uzo, ĉu ne? Kiel aŭto povus ne esti "pluruza"? Eĉ se oni komprenus "plurajn uzmanierojn", la senco restas tute enigma. Kiu aŭto ne havas plurajn uzmanierojn? Cetere, pri kiuj aŭ kiaj uzmanieroj temus? Kaj longajn kaj mallongajn distancojn? Ĉu ankaŭ tiri plugilon per ĝi? [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 10:11, 7 apr. 2025 (UTC) :::[[dosiero:sporks - 20070804.jpg|eta|160ra|{{centre|<small>forko+kulero<nowiki>=</nowiki>"forkulero"?</small>}}]] :::Pluruza manĝilo laŭ mi estas ekzemple manĝilo kiu samtempe estas forko kaj kulero, io kio aspektas kiel kulero kun pintoj antaŭe - kiel en la bildo dekstre (angle fork+spoon="spork", germane Gabel+Löffel="Göffel", esperante forko+kulero="forkulero"?). Pri la demando, pri kiuj uzmanieroj temus "kombinaŭto": temus pri pluraj ''kutimaj'' uzoj de aŭtoj. Laŭ mi tiri plugilon ''ne'' estas kutima uzo de ajna aŭto, sed transportado de homoj sur komfortaj sidlokoj kaj transporto de kargo, valizoj, mebloj, skioj aŭ multaj korbopilkoj, sakoj da ŝtonoj aŭ sablo, kestoj da boteloj aŭ da libroj, jes estus pluraj kutimaj uzoj de aŭto. :::Jes ja ''"la esprimo bienaŭto ŝajnas pli uzata - en esperantaj vortaroj kaj bildvortaroj - ol kombinaŭto"'', sed, mi pardonpetas, mi daŭre iritiĝas pri la vorto "bienaŭto". Sed mi estas nur unu el multegaj Esperanto-parolantoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:28, 24 maj. 2025 (UTC) == [[Adiga lingvo]] > [[Ĉerkesa lingvo]] == La artikolo mem diras, ke la proponata nomo uziĝas "pli ofte". En PIV ''ĉerkes-'' ekzistas (kvankam ĝi ne eksplice aplikiĝas al lingvo, nur al popolo), kaj ''adig-'' ne. Oni jam proponis la alinomigon ĉe "Kunigendaj artikoloj", do mi transprenas la ideon ĉi tien. Rimarku ke [[ĉerkesa lingvo]] nun estas alidirektilo al [[Abĥaz-adigea lingvaro]], kiu nomas la koncernan temon [[ĉerkesaj lingvoj]] (ŝajne estas kutimspeca disputo "ĉu lingvoj aŭ dialektoj"). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:07, 25 mar. 2025 (UTC) :Mi ne kompetentas pri la tre komplikita temo pri la Nord-Kaŭkazaj lingvoj, tamen :# la formo ''ĉerkes-''&nbsp;estas multe pli internacia (vd [[:wikidata:Q858543#sitelinks-wikipedia|la liston]]); :# la formo ''adiga'' en Esperanto estas maloportuna pro la ŝajnaj sufiksoj: ad·ig·a. :Cetere, en Ad'''ygh'''a nek '''y''' (ы) estas '''i''', nek '''gh''' (г) estas '''g'''. :Resume, mi estas {{por}} «Ĉerkesa lingv(ar)o» aŭ «Ĉerkesaj lingvoj».--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 06:51, 26 mar. 2025 (UTC) ::{{por}} Mi ne kontraŭas al apliko ke la pli internacia kaj PIV-a radiko "ĉerkes' " ĉi tie." [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:46, 1 apr. 2025 (UTC) :::Ŝajne neniu kontraŭas, sed nur administranto povas fari la ŝanĝon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:59, 1 maj. 2025 (UTC) ::::Mi vere lastatempe havas maltro da tempo por energie sekvi la diskutojn ĉi tie, kaj ne sufiĉe movas la diskutadojn. Bonvolu pardoni, kaj en kazo de neceso pli klare premu min al ago, per uzo de ŝablono {{ŝ|re}} aŭ noteto en mia persona diskutpaĝo. Mi nun faris la administran movon [[Adiga lingvo]] > [[Ĉerkesa lingvo]] kaj ligis la rezulton al la vikidatumo [[d:Q858543]]. Tie plimulto de la paĝoj komprenas la temon plurale, do proponas titolon "Ĉerkesaj lingvoj", ne "Ĉerkesa lingvo", kiel Arbarulo ankaŭ aludis en la noto de 25 mar. 2025. Nun mi vidas ke Sergio klare voĉdonis por la plurala variaĵo, ĉu Arbarulo havis jam klaran preferon pri "Ĉerkesaj lingvoj" mi ne scias. Ĉiukaze mi, kvankam mi nun nur faris la movon laŭ la diskuta titolo [[Adiga lingvo]] > [[Ĉerkesa lingvo]], estus {{Por|Por}} plumovo al titolo "Ĉerkesaj lingvoj" plurale. Kaj kompreneble mi aldone forte estus {{Por|Por}} ioma vastigo de la mikroartikolo. Mi supozas ke plumovon al titolo "[[Ĉerkesaj lingvoj]]" plurale povas nun fari ĉiu ajn uzanto, ĉar tie estas nur vakuo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:31, 23 maj. 2025 (UTC) :::::{{kom}} Mi havas nenion kontraŭ plurnombrigo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:45, 25 maj. 2025 (UTC) ::::::{{por}} plu-movo al ĉerkesaj lingvoj (= ĉerkesa lingvaro), kiel ankaŭ esprimis Sergio, Thomas kaj Arbarulo - la teksto kaj vikidatumoj tute ne kaŝas ke temas pri "lingva familio", kaj tiel efektive estas. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:25, 28 maj. 2025 (UTC) :::::::{{farite}} la plumovo al plurala termino [[ĉerkesaj lingvoj]]. En la teksto pri la pli vasta [[abĥaz-adigea lingvaro]] la ĝusta termino [[ĉerkesaj lingvoj]] jam uziĝas ekde januaro 2009, kiel komence atentigis Arbarulo. Nun, post pli ol 16 jaroj, nia teksto mem uzas la saman nomon... ! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:34, 28 maj. 2025 (UTC) == [[Neceloj]] > [[Incel]] -> [[Nevola ĉastulo]] == "Necelo" estas neologismo nelogika kaj tute ne uzata, evidente elpensita unuafoje en Novembro 2024 por tiu ĉi vikipedia artikolo. Cetere, ĝi kontraŭas la fundamentan regulon 15. ''Inselo'' ŝajnas bona alternativo, se vere necese (malpli konfuza ol ''incelo'' en ĉi kunteksto). --[[Uzanto:Kwekubo|Kwekubo]] ([[Uzanto-Diskuto:Kwekubo|diskuto]]) 15:39, 28 apr. 2025 (UTC) :{{por}} ''[[Incel]]'', laŭ la rezonoj de Kwekubo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:55, 1 maj. 2025 (UTC) :{{komento}} Provoj esperantigi tiun ĉi anglalingvaĵon per "incelo" aŭ "inselo" ŝajnas al mi egale konfuzaj: kaj in/cel/o, kaj in/sel/o povas esti misinterpretita kiel kunmetaĵo, kio estos pardonebla, ĉar tiu ĉi koncepto estas verŝajne nur marĝene konata kaj uzata, pri kio atestas la fakto, ke, dume, praktike neniu alia lingvo vere asimilis tiun ĉi vorton: pli-malpli ĉiuj lingvoj rekte uzas aŭ laŭlitere transskribas la anglan formon. :Mi do opinias prudente simple uzi la anglalingvan formon ''incel'' kaj klare indiki tion en la teksto. Se tamen necesas uzi esperantigitan formon, mi preferus la formon incel/o kiel pli rekoneblan kaj pli konforman al la tradiciaj manieroj esperantigi la vortojn kun literon "c" en en la sama fonetika pozicio: komparu, ekzemple, "incesto", "inciti", "incidento" ktp. : :Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 02:22, 19 maj. 2025 (UTC) :{{komento}} Provoj esperantigi tiun ĉi anglalingvaĵon per "necelo", "incelo" aŭ "inselo" egale konsternigas min. Ankaŭ "Incel" ne estas tre bela titolo, sed, ĉar tute fremdlingva, almenaŭ pli bona ol la miskomprenigaj tristaĵoj "necelo", "incelo" aŭ "inselo". Tial {{Por|Por}} la usonismo "Incel", se vere ne estas alternativo, sed ankoraŭ pli bonus laŭeble silaboŝpara vera esperanta vorto, laŭ mia kalkulo "senvola ĉastulo" (6 silaboj) plej mallongus, "kontraŭvola ĉastulo" jam estus 7, "senĉastulo" jam estus la malo. Sed kiu diras ke laŭ usonismaj mallongigoj ĉiujn esperantajn psikiatrajn konceptojn kaj simptomojn necesas premi en du silabojn? Ĉu vere monstraj vortoj sen esperantaj finaĵoj kiel "mizog" por mizogineco, "mizan" por mizantropio, "memko" por memkompato kaj "memmal" por memmalamo brile modernigos nian lingvon? Do {{Por|Por}} la usonismo "Incel", por eviti krei iun tre dubindan vorton por koncepto, pri kiu mi en neniu el miaj naciaj lingvoj iam ajn legis, kaj kio vere miapercepte estas tre flanka temo. Sed eĉ pli por vera esperanta vorto, aŭtomate komprenebla, kaj sen dubindaj kreoj de novaj vortoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:59, 23 maj. 2025 (UTC) ::"Nevola ĉastulo" estas, miaopinie, pli trafa priskribo de tiu, kiu nevole estas ĉasta. (Komparu, ekzemple la difinojn de "nevola" kaj "senvola" en PIV). Cetere, la vorto "nevola" estas ankaŭ pli mallonga. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 13:30, 24 maj. 2025 (UTC) :::"Nevola" ne pli mallongas parole, laŭ silaboj, nur skribe, unu literon, sed al mi "nevola ĉastulo" perfekte taŭgas. Ke PIV tiom detale difinas la vorteton [https://vortaro.net/#senvola_kdc senvola], mi hieraŭ ne kontrolis. Klaras ke la fakte subkomprenita ideo jes estas "kontraŭvola", rekte mala al la propra volo, sed tio estus tro da silaboj; kun "nevola ĉastulo" ni havus vorton kiun ĉiu esperantisto tuj komprenus, ankaŭ se oni ĝis tiam neniam aŭdis pri angla akronimo ''In-Cel''. Mi supozas ke viroj kiuj tre volas havi inon sed neniel sukcesas kaj pro tio tre amariĝas kaj frustriĝas, ne estas '''ekskluzive''' nur en Usono - ankaŭ tial fakte tutmonda nomo pli taŭgus ol uson-angla slangaĵo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:53, 24 maj. 2025 (UTC) ::::{{por}} mi ŝatas la esperantisman alternativon "nevola ĉastulo" de Thomas kaj Filozofo multe pli ol usonisman fremdan slangaĵon "Incel". [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:21, 28 maj. 2025 (UTC) ::::{{por}} "'''[[nevola ĉastulo]]'''", se ne troviĝos pli taŭga solvo (je kio mi ne tre esperas). Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 11:54, 1 jun. 2025 (UTC) :::: Do mi oficiale aliĝis al voĉdono {{por|por}} la vortumo "[[nevola ĉastulo]]", kiun mi mem kiel alternativo ekinstigis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:54, 2 jun. 2025 (UTC) ::::{{por}} "nevola ĉastulo". Tute taŭga termino. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 05:05, 3 jun. 2025 (UTC) {{farite}} Per ŝovo al esperanta vortumo "nevola ĉastumo" anstataŭ fremdlingva slangaĵo netrovebla en iu ajn presita esperanta vortaro, por 4 poraj voĉoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:45, 18 jun. 2025 (UTC) :{{kom}} mi supraĵe adaptis la tekston, sed petus ke ankoraŭ aliulo reviziu la tekston, ĉar povas esti ke mi preteratentis iun adapton. Problemo ankoraŭ estis ke en la teksto aperis ruĝa ligilo [[memkompato]] - mi do ĵus faris tiun artikoleton, kaj havis okazon aldoni plian internan ligilon al la biografio pri [[Talcott Parsons]], kiu ĝis tiam nur estis ligita el kvar paĝoj, kio estas ne multo pli ol esti "[[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]]"... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:00, 18 jun. 2025 (UTC) ==Homaj vivetapoj== Ni daŭre havas apartajn artikolojn pri [[infano]] kaj [[infanaĝo]], malakceptinte mian proponon kunigi ilin. [[Infanaĝo]] konsistas nur el konsideroj pri la nomo mem kaj ĝia difino, dum ĉiuj signifaj informoj estas en [[infano]]. Por ĉiuj aliaj partoj de la homa vivociklo ni havas po unu artikolon, kaj ili konsistas el signifaj informoj pri la homoj mem kiuj apartenas al la aĝoklaso, kiel [[infano]] kaj malkiel [[infanaĝo]]. Tial mi proponas ŝanĝi almenaŭ: *[[Maljunaĝo]] > [[Maljunulo]] *[[Junaĝo]] > [[Junulo]]. Mi restas neŭtrala pri eventualaj aldonaj ŝanĝoj: *[[Plenkreskeco]] > [[Plenkreskulo]] ("Plenskreskeco" estas tia ĝermeto ke ĝi ne havas tute klaran temon) * [[Adolesko]] > [[Adoleskanto]] ("Adoleskanto" estas preferinda laŭ la ĉi-supra argumento, sed "Adolesko" estas preferinda laŭ la kriterio de lingva simpleco) Krome mi proponas [[Preadolesko]] > [[Antaŭadolesko]] (aŭ [[Antaŭadoleskanto]]) por forigi la superfluan prefikson ''pre-''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:55, 1 maj. 2025 (UTC) :{{por}} Mi subtenas la proponojn de [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]]. Sen detale studi la aferon, mi apriore opinias, ke pli bazaj kaj pli konkretaj nocioj [[infano]], [[junulo]], [[maljunulo]] ktp pli taŭgas kiel titoloj de enciklopediaj artikoloj, ol la pli abstraktaj derivitaj nocioj infanaĝo, junaĝo, maljunaĝo ktp. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 20:07, 3 maj. 2025 (UTC) ::[[Maljunaĝo]] kaj [[Preadolesko]] estas alinomitaj. Por [[Junaĝo]] necesas administranto. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:54, 12 maj. 2025 (UTC) ::: Mi ne detale partoprenis en la diskuto, sed ĵus liberigas la vojon per movo de la paĝo [[junaĝo]] al [[junulo]]. {{re|Arbarulo}} ĉu vi tiam finfaros la enkondukon, atentante ke la pli abstraktaj vortoj ''junaĝo'' kaj ''juneco'' ankoraŭ menciiĝos en la unua frazo? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:26, 21 maj. 2025 (UTC) ::::Mi ĵus revortumis la unuan frazon; bonvulu kontroli, ĉu ĝi kontentigas vin. Bedaŭrinde vi ne liberigis la vojon, kaj mi ankoraŭ ne povas alinomi. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:41, 21 maj. 2025 (UTC) ::::: {{re|Arbarulo}} Vi pravas ke mi iel forgesis realigi la anoncitan paŝon pri administra movo de la paĝo [[junaĝo]] al [[junulo]]... nun farita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:52, 23 maj. 2025 (UTC) :::::: {{kontraŭ}} movoj de homaj vivetapoj al uloj kiel Junaĝo -> Junulo. {{por}} artikoloj pri vivetapoj kiel [[Infaneco]] [[Junaĝo]] [[Adolesko]] [[Plenkreskeco]] [[Maljunaĝo]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:45, 23 maj. 2025 (UTC) Mi ankoraŭ ne detale partoprenas en la diskuto, sed almenaŭ ĵus statigas superrigardon. Nun ni havas: * [[bebo]] inter 0 kaj 1 jaro ([[d:Q998|d]]) <span style="color:grey">(ne bebaĝo)</span>, poste [[infaneto]] ([[d:Q1340307|d]]) inter 1 kaj 3 jaroj * [[infano]] ([[d:Q7569|d]]) ([[knabo]], [[knabino]]) kaj [[infanaĝo]] / infaneco [[d:Q276258|d]]) * [[junulo]] ([[d:Q12350071|d]]) <small>''kun antaŭadolesko kaj adolesko''</small> <span style="color:grey">(ne plu junaĝo / juneco)</span> ([[d:Q190007|d]]) * <span style="color:grey">(ne antaŭadoleskulo)</span> [[antaŭadolesko]] ([[d:Q719723|d]]) * <span style="color:grey">(ne adoleskulo, </span>[[d:Q1492760|evtl. dekkelkjarulo d]]) [[adolesko]] ([[d:Q131774|d]]) * [[plenkreskulo|<span style="color:grey">(plenkreskulo)</span>]] ([[viro]], [[virino]]) kaj [[plenkreskeco]] ([[d:Q80994|d]]) * [[maljunulo]] <span style="color:grey">(ne plu maljunaĝo / maljuneco)</span> ([[d:Q191089|d]]) kun [[maljuniĝo]] ([[d:Q332154|d]])&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:55, 24 maj. 2025 (UTC) :Unu korekteto: Ni ne havas artikolon pri "plenkreskulo", nur alidirektilon. "Viro" kaj "Virino" ja teorie estas subkategorioj de plenkreskulo, sed en la praktiko la artikoloj nun temas nur pri seksa distingo, ne aĝa. Do la sola kategorio, kie ni provas distingi inter uloj kaj aĝo, estas "Infano"/"Infanaĝo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:10, 25 maj. 2025 (UTC) ::Prave. Dankon. Sed ne nur la esperanta vikipedio provas, sed tuta vikidatumaro kun, se mi bone kalkuletis, 59 lingvoversioj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:36, 28 maj. 2025 (UTC) == teritorio Edo en Niĝerio kun samnoma etno kaj lingvo == La anoj de la afrika etno de vikidatumo [[d:Q1287326]] nun en la e-lingva vikipedio nomatas "'''[[edoj]]'''", kiuj parolas lingvon en la e-lingva vikipedio nomatan la "'''[[edoa]]'''" kaj vivas en la niĝeria subŝtato "'''[[subŝtato Edo|Edo]]'''". Tiel fakte '''ne (!) funkcias''' Esperanto: devas esti unu vortradiko, kaj aliaj vortoj deriviĝas per sufiksoj. Ke substantivo por la etno kaj adjektivo por la lingvo uzas saman radikon, estas tute en ordo (komp. litovo/litova, ĉino/ĉina, germano/germana, koreo/korea, franco/franca, japano/japana, italo/itala ktp ktp), kaj ankaŭ pravigeblus ke substantivo por la lando kaj adjektivo interalie por la lingvo uzas saman radikon (ekz. Birmo/birma, Nederlando/nederlanda, Indonezio/indonezia), sed se lingvo nomiĝas "edoa", tiam etno devas nomiĝi "edooj" kaj lando iom ekzotike "Edoio" aŭ "Edolando" '''aŭ''' la lando "Edoo" kaj etno plus diversetnaj civitanoj "edoanoj". '''Se''' la lando en Esperanto konservu la nacilingvan nomon "Edo", kiu jam havas praktikan o-finaĵon, tiam la etno kaj samtempe ankaŭ la grupo de civitanoj de la areo devas esti "edanoj", kaj la lingvo rajtas nomiĝi "eda" '''aŭ''' "edana" sed '''ne''' "edoa". Do simple devas ekesti interkonsento. Kion esprimas pri tio aŭtoritataj eksteraj referencoj? PIV, Reva Vortaro kaj supozeble ĉiuj aliaj paperaj esperanto-vortaroj tute silentas pri la temo, kaj la listo [https://bertilow.com/lanlin Landoj kaj Lingvoj] de Bertil Wennergren proponas lingvonomon [https://bertilow.com/lanlin/lingvoj.html#Eda "eda"] por la lando Edo, sekve restas ambiguo ke la etno kaj samtempe ankaŭ la grupo de civitanoj de la areo devas esti "edanoj" (samkiel etno kaj samtempe ankaŭ la grupo de civitanoj de Nederlando estas nederlandanoj, tiu ambiguo ankaŭ tolereblas de la esperantistoj en Hago, Amsterdamo kaj Roterdamo). Ĉar mi ne trovis ajnan alian aŭtoritata ekstera referencon, mi proponas sekvi la proponon de B. Wennergren, nomi la lingvon "eda", la teritorion "Edo" kaj la etnanojn "edanoj". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:17, 21 maj. 2025 (UTC) :Sekvi Bertilon estas bona ideo. Sed li decidis nur la formon de la radiko (''ed-''), kaj silentas pri la demando, ĉu ĝi estas etna aŭ landa radiko. Mi emas kompreni ŝtatnomon Edo kiel ne-Esperantan, kiu nur hazarde finiĝas per ''-o'' - verŝajne la ŝtatoj de Niĝerio ne havas stabilajn Esperantajn nomojn. Do formale kalkulu min {{por}} [[Edoa lingvo]] > [[Eda lingvo]] kaj {{sindetena}} pri [[Edoj]] kaj [[Edo (subŝtato)]], por ne bloki vin se vi insistas, sed malkonsilanta ŝanĝon. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:03, 21 maj. 2025 (UTC) ::Bone, estu [[eda lingvo]], laŭ B. Wennergren. Klaras ke la teritorio "Edo" en Niĝerio ne estas esperanta vorto, sed kompreni la teritorion "Edo" (samkiel la malnova nomo de Tokio) kaj la etnanojn "edanoj" ŝajnas al mi malpli dubinda ol nomi la etnanojn "edoj" kaj devi elvringi el la gramatika logiko iun aŭdacan teritorion "Edio", "Edujo" aŭ "Edlando", kiu al mi persone malgraŭ ĉiu logiko aspektas neakcepteble - konsiderante ke en la loka lingvo la teritorio tiom belsone estas "Edo", ne esperante, sed aspektante pli esperantlingva ol la torditaj landonomoj, kiuj rezultas se oni aplikus hipotezon ke ed- estus la etnonomo. Sed simple lasi la etnanojn "[[edoj]]" '''kaj''' la landon "[[Edo (subŝtato)|Edo]]" laŭ mia kompreno ne funkcius. Estas kiel ankaŭ vi skribis, ke la radiko (ed-) devas esti "etna '''AŬ''' landa radiko", ne ambaŭ samtemp (!). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 24 maj. 2025 (UTC) :::Mia rekomendo ne estas ke "ed-" estu etna kaj landa radiko samtempe. Mia rekomendo estas ke ni provizore uzu ĝin kiel etnan radikon, kaj por la ŝtato uzu la oficialan nomon "Edo", kiu hazarde aspektas kiel Esperanta vorto sed ne estas Esperanta, sekve ne enhavas iun Esperantan radikon. Mi rekomendas tion parte ĉar ni havas kutimon en Vikipedio Esperantigi ĉiujn etnonomojn, inkluzive la plejmulton kiu ne ligiĝas al iu politika unuo, do "Edoj" kiel etnonomo ne aspektas strange apud aliaj artikoloj kiel [[Joruboj]], [[Igaloj]], [[Igboj]], sed "edanoj" jes. Male, federaciajn ŝtatojn kaj similajn subnaciajn entojn ni kutimas Esperantigi nur se oni jam faras tion en fontoj. Mi faras mian rekomendon ankaŭ parte ĉar mi suspektas, ke se forta Esperanto-movado iam estiĝos en Niĝerio, ĝi ja nomos la etnon "edoj" kaj la ŝtaton "Edujo"/"Edio" - ja la ŝtato kreiĝis nur en 1991, dum la etno ekzistas de antaŭ jarcentoj. Ankaŭ ĉar multaj loĝantoj de la ŝtato ne apartenas al la etno, do se "Edo" estas Esperanta nomo, tiam oni atendus ke artikolo pri "edanoj" temu pri ĉiuj ĝiaj loĝantoj, ne nur tiu etno. Sed kiel mi diris, mi restas sindetena kaj ne ĝenos vin se vi ne estos konvinkita kaj faros laŭ via plaĉo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:38, 25 maj. 2025 (UTC) ::::Mi komprenas vian ideon. Estas iom da risko, ke homoj tamen komprenos ke "edo", unu etnano, kaj "Edo", la administra teritorio, estos la sama esperanta vorto (plej laste se iam iu ekskribos pri "eda kuirarto", "eda pentrado" aŭ "eda muziko"). Pli facilas se vorto kun o-finaĵo havas klare malesperantajn literkombinojn antaŭe: "Cappuccino" kaj "Latte Macchiato", "Pernambuco" aŭ "Ribeirão Preto" pli facile rekoneblas kiel ne-esperantaj vortoj ol "Edo". Do, mi provos sekvi vian rezonadon kaj esperas ke ni ne plantos grandajn miskomprenojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:54, 27 maj. 2025 (UTC) :::::{{por}} ėda lingvo, kaj etnanoj "edoj", sendepende ke "Edo" majuskle difiniĝu kiel ne-esperanta vorto kiu "nur hazarde finiĝas per litero o, ne per o-finaĵo". Mi dubas ke neniu komprenos la vorton kiel esperanta, kaj ne fabrikos adjektivaj kaj adverbajn formojn el la "ne-esperanta vorto Edo", sed tio ne estos pleja katastrofo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:10, 14 jun. 2025 (UTC) == Voĉdon... 2025-05-27 == * [[Elekto]] -> [[Elekto (apartigilo)]] movo ne postlasante alidirektilon * [[Voĉdono]] -> [[Elekto]] konektita al [[d:Q40231]] (publika ŝtata elekto) * [[Voĉdonado]] konektita al [[d:Q189760]] neniu movo [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:59, 27 maj. 2025 (UTC) :{{por}} [[Elekto]] -> [[Elekto (apartigilo)]], ĉar ĝi fakte estas apartigilo. {{kontraŭ}} [[Voĉdono]] -> [[Elekto]], ĉar "voĉdono" estas specifa kaj vaste konata vorto, eĉ se ne tute logika, kaj "elekto" estas tre ĝenerala, ne aparte politika vorto (ĝuste tial ĝi bezonas apartigilon). :Mi pensas ke [[Voĉdono]] devus esti kunigita kun [[Voĉdonado]] aŭ tute reverkita. La temoj estas samaj, malkiel ekz. en la angla, kie la artikolo ligita kun "Voĉdono" temas specife pri balotadoj por elekti personon, do ne traktas referendumojn kaj simile. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:25, 27 maj. 2025 (UTC) :: Nuntempaj artikoloj [[Voĉdono]] kaj [[Voĉdonado]] temas pri plejparte sama afero, dum ke artikolo pri "elekto" aŭ "ŝtata elekto" aŭ "ĝenerala elekto" mankas. Do la proponita alinomigo kunportu drastan ŝanĝon de enhavo. Eble "elekto" estas tre ĝenerala, ne aparte politika vorto, sed vikipedio ne estas vortaro. Artikolo pri "elekto" aŭ "ŝtata elekto" aŭ "ĝenerala elekto" nepras, kaj vi povas proponi pli bonan titolon. Eĉ "Voĉdono (elekto)" pripenseblus. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:00, 28 maj. 2025 (UTC) :::{{kom}} Mi apogas "drastan ŝanĝon de la enhavo" fare de Taylor 49. Mi preferus atendi la novan enhavon antaŭ ol decidi pri novaj titoloj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:18, 31 maj. 2025 (UTC) :{{komento}} Mi volas atentigi, ke en Esperanto proceduron de publika voĉdonado kiel parton de politika procezo oni kutime nomas '''elektoj''' (ĉiam plurale; ekzemple, "parlamentaj elektoj", "prezidentaj elektoj"), kio permesas ne miksi elektojn en tia senco kun la ĝenerala komunuza kaj vastasenca vorto "elekto". Tian konvencion rutine sekvas, ekzemple, zorge redaktitaj tekstoj en la rubriko '''POLITIKO''' de la magazino ''[[Monato (gazeto)|Monato]]''. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 13:34, 2 jul. 2025 (UTC) == [[Ĉukotko]] > [[Ĉukĉio]] == Kopiite el la diskutpaĝo [[diskuto:Ĉukotko]], kiu jam diras ĉion necesan: Ni jam establis ''[[ĉukĉoj]]'' kiel nomon de la popolo, ĉu do la regiono ne estu "Ĉukĉio"? Kp. "[[sameoj]]" (Samee ''sámi'') kaj "[[Sameio]]" (samee ''Sápmi''). {{por}} formo Ĉukĉio. [[Vikipediisto:Bab|Bab]] 4. Jul 2005 11:18 (UTC) :{{por}} samopinias [[Vikipediisto:Narvalo|Narvalo]] 4. Jul 2005 11:21 (UTC) ::Ni bezonus almenaŭ unu plian voĉon antaŭ movi, ĉu ne? [[Vikipediisto:Bab|Bab]] 4. Jul 2005 11:28 (UTC) :::La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, esperantigas multajn geografiaĵojn, sed ne la duoninsulon. Sed ĝi en sia mapo 15 indikas la maron norde de la duoninsulo, oriente de la "Vrangela insulo", "Ĉukĉa Maro", kio estas ne-rekta subteno de la vortumo "Ĉukĉio" por la duoninsulo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:11, 28 maj. 2025 (UTC) :::Kaj [https://reta-vortaro.de/revo/dlg/index-2m.html#insul.CxukcxaDuon0o klarigo pri Ĉukĉa duoninsulo en] [[Reta Vortaro]] ({{eo}}) eĉ estas pli klara. Pri "Ĉukotko" mi dume trovas neniun referencon, krom retaj tekstoĉitaĵoj de la esperantlingva vikipedia teksto, kie cetere unue en 2002 la duoninsulo ricevis nomon "Chukotka", poste ĝis aŭg. 2004 "Ĉukotka", nur tiam sen iu indikita referenco sanĝiĝis la nomo al improvizita "Ĉukotko" en sep. 2004. Klaras ke pri la rusa formo Чукотка (= Ĉukotka) estas referencoj, sed ĉi tie temas pri Esperanto. {{por}} formo Ĉukĉio kun indiko de la sendube same ĝusta kaj referencita pli longa formo Ĉukĉa duoninsulo en la unua frazo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:32, 28 maj. 2025 (UTC) ::::{{por}} Ĉiukĉio kaj mencio de la pli longa alternativo "Ĉukĉa duoninsulo" en la unua frazo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:01, 14 jun. 2025 (UTC) ::::: {{farite}} per movo al [[Ĉukĉio]], per du malnovaj kaj du novaj voĉoj, do sume 4. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:06, 15 jun. 2025 (UTC) ::::: Cetere paralele ankoraŭ necesas movi la titolon [[Ĉukotka aŭtonoma distrikto]] al nova kaj pli ĝusta titolo [[Ĉukĉa aŭtonoma distrikto]], kaj ankaŭ la kategoriojn [[:Kategorio:Ĉukotka aŭtonoma distrikto]] kaj [[:Kategorio:Geografio de Ĉukotka aŭtonoma distrikto]]. Bonŝance ankoraŭ ne estas multaj eroj en ili... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 19 dec. 2025 (UTC) :{{kom}} Stranga decido. Temas ne pri administra regiono kiel [[Tatario]] aŭ [[Baŝkirio]], sed pri la duoninsulo, do fizika objekto kies limoj estas strikte difintaj kaj neŝanĝeblaj sendepende ĉu tie loĝas ĉukĉoj aŭ ne. La formo '''Ĉukotko''' estas uzata de rusiaj esperantistoj dum jardekoj: [http://esperanto.china.org.cn/2024-01/03/content_116914995.htm Vasilij Eroŝenko kaj nia epoko], [https://reu.ru/prenu/cerbe_kaj_kore_14_majo_2020.pdf Cerbe kaj kore], [https://edukado.net/upload/enhavo/dosieroj/REGo83Kolker.pdf REGO], [https://www.esperanto.mv.ru/Cetero/Mia_vivo_en_Esperanto-lando.html Mia vivo en Esperanto-lando], ankaŭ alilandaj esperantistoj uzas ĝin, ekzemple [https://eo.mondediplo.com/2007/09/article1298.html Le Monde diplomatique en Esperanto], [https://ikso.net/rusio-volas-konekti-asion-kun-ameriko-per-submara-fervojo/ E@I]. La enciklopedio devas sekvi la jaman lingvouzon, ne inventi ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:51, 19 dec. 2025 (UTC) ::Ankaŭ min mirigas tia iama decido. Mi ne memoras, ke iu uzus la formon "Ĉukĉio", dum "Ĉukotko" estas formo kutima kaj internacie rekonebla. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 17:15, 19 dec. 2025 (UTC) :: {{kom}} ĉiuj 3 referencoj en la artikolo estas fidinde mortintaj, kaj mi eble subtenus ŝovon al "Ĉukotko" ĉar tio ŝajne estas proksime al <big>Чуко́тка</big>, sed antaŭe ŝatus vidi la nomon de la duoninsulo en la loka ĉuka lingvo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 17:33, 19 dec. 2025 (UTC) :{{kom}} Same kiel la aliaj primitivaj popoloj, la ĉukĉoj origine havis en sia lingvo nur la vortojn priksribantajn iliajn senperajn spertojn, do videblajn montojn, riverojn kaj arbojn, sed ne la duoninsulon kiun ili neniam vidis komplete. Do ili simple neniel ĝin nomis, ĉar por ili ĝi ne ekzistis. Poste la ĉukĉa transprenis ĝian nomon el la rusa, adaptinte iom, do nun ekzemple [[Ĉukotka aŭtonoma distrikto]] en la ĉukĉa nomiĝas [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/ckt/Чукоткакэн_автономныкэн_округ Чукоткакэн автономныкэн округ] (Ĉukotkaken aŭtonomniken okrug). Do la nuna formo ''Ĉukĉio'' estas same malkutima por la rusoj, ĉukĉoj kaj esperantistoj. Tiu ĉi alinomo estis la solvo sen la problemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:34, 21 dec. 2025 (UTC) == [[Raspaĵo]] -> [[Paneroj]] -> [[Panraspaĵo]] == Raspaĵo estas io ajn raspita, ne nur pano kaj aliaj bakaĵoj. Povus temi pri fromaĝo, kokoso, karotoj, ktp, ktp. Mi proponus alinomi ĝin al {{por|"paneroj"}}, kiu estas sufiĉe internacia termino por ĉi tiu kuirarta ingredienco. (Vidu anglan "breadcrumbs", nederlandan "broodkruim", japanan "パン粉", ĉinan "麵包屑", vjetnaman "vụn bánh mì", indonezian "tepung roti", ktp.) Aliokaze eblus eventuale uzi "panraspaĵo" aŭ "raspita pano" aŭ simile. --[[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 23:16, 28 maj. 2025 (UTC) :{{por}} pli klara titolo. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:20, 31 maj. 2025 (UTC) :{{por}} "paneroj". "Raspaĵo" ŝajnas tute ne taŭga: estas apenaŭ imageble, ke oni raspas panon. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 12:25, 1 jun. 2025 (UTC) :{{por}} "paneroj". Se panon eblas raspi, tiam ĝi jam tre sekas kaj malmolas, sed mi jam vidis ion tian. Ĉiukaze paneroj estas plene trafa vorto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 2 jun. 2025 (UTC) : {{kontraŭ}} "paneroj". Mi proponas titolon '''[[Panraspaĵo]]'''. Spenĉjo tre pravas ke "raspaĵo" ne estas bona titolo por paĝo kiu temas pri raspaĵo de pano. Problemoj kun propono "paneroj" estas du, nome plurala formo, kaj malapero de raspado per kiu la materialo estiĝas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:47, 6 jun. 2025 (UTC) : {{kontraŭ}} "paneroj". [[Panraspaĵo]] akcepteblas. Krome estas ferraspaĵo per farliloj, fromaĝraspaĵo, --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 11:00, 6 jun. 2025 (UTC)ktp. ::{{por}} Paneroj. Tio estas la vorto, kiun mi plurfoje aŭdis, ankaŭ legis en tekstoj, kaj PIV havas propran kapvorton "panero" kaj konfirmas mian subjektivan memoron. Mi ne komprenas kial pluralo estus problemo ĉi tie. Laŭ la naturo de la temo, unu panero nur estas minimuma malpuro, por kuireja recepto oni bezonas plurajn panerojn. Kaj do? Panraspaĵo estus teorie ebla alternativo, sed tute artefarita, teoria: kiu povus eĉ unu ekstervikipedian referencon alporti, kiu konfirmus vastan uzon de la vorto "panraspaĵo" en e-lingva literaturo kaj gazetaro? Kaj kie estas vortara kapvorto, kiu por "panero" '''jes''' ekzistas? Ankaŭ ''[https://tekstaro.com tekstaro.com]'' konfirmas mian juĝon: pri "panero" estas 22 trafoj, pri "panraspaĵo" estas ekzakte '''nul'''. Homoj, detenu vin inventi en vikipediaj diskutoj iujn vortojn, kiuj ne estas uzataj en la reala vivo! [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:01, 13 jun. 2025 (UTC) :::PS: Cetere, {{re|Crosstor}} Kio estas "farliloj"??? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:06, 13 jun. 2025 (UTC) ::::Pardonu!: [[fajlilo]]. [[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 14:58, 13 jun. 2025 (UTC) :::::{{kom}} Se ne alvenos signifaj pluaj voĉdonoj dum la sekva tago, mi morgaŭ finos la temon kun 5 voĉoj por [[Paneroj]] kaj 2 por [[Panraspaĵo]]. Aparte la referenco el PIV por panero kaj nemencio de panraspaĵo, kaj la meta-kalkulo el ''[https://tekstaro.com tekstaro.com]'' de Aidas estas konvinkaj - kio cetere ankaŭ devus plaĉi al Taylor, kiu laŭ mia percepto ege ŝatas tiajn statistikajn meta-kalkulojn el ''tekstaro.com''. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:43, 14 jun. 2025 (UTC) ::::::Dankon, Crosstor... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 20:59, 14 jun. 2025 (UTC) :::::::{{farite}} per 5 voĉoj por Paneroj kaj 2 por Panraspaĵo ŝovita al nova titolo [[paneroj]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:51, 15 jun. 2025 (UTC) ::::::::{{re|Filozofo|Verdulo|Kani|Arbarulo|Spenĉjo|Aidas|Taylor 49|Crosstor}} PS: Mi nur nun vidas la aldonan aserton "ĝi kreas la t.n. tripakumon". De kie estas la vortumo '''"tripakumo"'''? Guglo tute ne trovas la vorton, kio signifas ke kompreneble PIV kaj RetaVortaro kaj ĉiuj aliaj konsulteblaj E-vortaroj ne konas ĝin. Kiu estus la koresponda ero en vikidatumoj, do kiuj estus alilingvaj ekvivalentoj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 15 jun. 2025 (UTC) :::::::::Mi tute ne imagas, pri kio temas. Mi dubas, ke mi antaŭe renkontis tiun ĉi vorton... Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 19:42, 15 jun. 2025 (UTC) :::::::::Ĝis ĉi-monate, la esperanta artikolo ŝajnis esti tre proksima traduko de la ĉeĥa artikolo [[w:cs:Strouhanka|Strouhanka]], kaj "tripakumo" ŝajnas esti rekta traduko de la vorto "trojobal", kiu havas propran artikolon [[w:cs:Trojobal|Trojobal]] (d:Q1571226) en ĉeĥa Vikipedio. Laŭ tiu artikolo, trojobal estas nomo por la metodo kovri (pakumi?) manĝaĵon per tri tavoloj, nome faruno, ovo kaj paneroj. [[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 23:12, 15 jun. 2025 (UTC) :::::::::Dankon pro la enketado. Nu, laŭ la alilingvaj klarigoj de [[w:cs:Trojobal|Trojobal]] (en vikidatumoj Q1571226), temas pri tio kion PIV nomas [https://vortaro.net/#panumi_kd per simpla verbo "panumi"], tial estas tute konsekvence ke la esperanta vorto por la vikidatuma koncepto [[d:Q1571226]] ne estas "tripakumo", sed "panumaĵo". Mi sume havas suspekton, ke la vorto "tripakumo" estas propa inventaĵo de nia kolego Petr T., estas per neniu presita esperanta vortaro aŭ kuirlibro konfirmebla kaj estas klare "originala persona spontanea inventaĵo aparte por ĵus kreita vikipedia teksto". Tial mi proponas forigi la "ĉeĥismon", eĉ se iuj slovakaj vortaroj aŭ dialektaj vortaroj de la germana lingvo de Prago aŭ eble dialekta vorto de la jida el tiu urbo ankaŭ konfirmas iun tian koncepton de farunumo-ovumo-panerumo, kaj uzi la PIV-an vortradikon "panum'i/panum'o" por la kuireja proceduro: hispane "empanado", germane "panieren", itale "panatura", litove "paniravimas", nederlande "paneren", pole "panierowanie", slovene "paniranje", svede "paneringde" ktp - en ĉiuj klare videblas la latina vorto "panis" resp. esperanta "pano" kaj "paneroj", same greke пανάρισμα [panárisma], ukraine панірування [paniruvannja] kaj en aliaj nelatinaj lingvoj... Do la PIV-a propono de "panumo" perfekte akordiĝas kun la konceptoj en tute malsamaj lingvoj por la kuireja proceduro... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:36, 18 jun. 2025 (UTC) == [[Ortodoksismo]] -> [[Ortodoksa kristanismo]] == Laŭ [[ReVo]] kaj [[PIV]], ortodoksa = konforma al la tradicia doktrino [ne nepre kristana - [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]]]. Ortodoksa povas esti ne nur [[kristanismo]], sed ankaŭ [[judaismo]], [[marksismo]] ktp. Ĉu do "'''[[Ortodoksa kristanismo]]'''" ne estus pli klara, preciza, rekonebla kaj do trafa titolo? Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 04:13, 15 jun. 2025 (UTC) :{{por}} tute prave. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:49, 15 jun. 2025 (UTC) :{{por}} Tute konsentas kun la argumento de Filozofo. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:03, 15 jun. 2025 (UTC) :{{por}}--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:49, 14 jul. 2025 (UTC) ::::: {{farite}} per kvar poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:49, 14 jul. 2025 (UTC) == Japanaj geografiaj nomoj en la Hepburnan sistemon se mankas fontoj == Saluton al ĉiuj,<br> Post ampleksa diskuto en [[Kategorio-Diskuto:Gubernioj de Japanio]], ni preskaŭ atingis interkonsenton pri normigo de japanaj geografiaj nomoj en Vikipedio.<br> Laŭ Regulo 2 de [[VP:NELATINA]] ("Uzu alilingvan akceptitan transskribon en latina alfabeto"), ni proponas, ke japanaj geografiaj nomoj sen ekzistantaj Esperanto-fontoj estu ŝanĝitaj al la japana transskriba Hepburn-sistemo.<br> Samtempe, ĉar la sekcio "Esperantigo de nomoj" en [[VP:TA]] specife postulas, ke "Nomoj de subŝtatoj ĉiam estu Esperantigitaj," ni lanĉis [[Projekto:Esperantigo de japanaj regionoj kaj gubernioj]]. Ĉi tiu projekto celas sisteme esplori kaj dokumenti Esperantigojn por japanaj regionoj kaj gubernioj, kun la ebla celo krei estontan oficialan eksteran referencon.<br> Ĉu vi konsentas pri ĉi tiu duobla aliro? Ĝi permesus al ni provizore uzi la Hepburnan kie mankas Esperanto-fontoj, dum ni aktive laboras por la longtempa Esperantigo per la menciita projekto.<br> Via opinio kaj subteno estus tre valoraj por antaŭenigi ĉi tiun gravan laboron.--[[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 02:04, 16 jun. 2025 (UTC) Saluton al ĉiuj. Konforme al la daŭraj diskutoj kaj la proponita [[Projekto:Esperantigo de japanaj regionoj kaj gubernioj]], mi intencas komenci alinomi la artikolojn de japanaj gubernioj, komence post unu semajno, se ne aperos pliaj komentoj aŭ oponoj en ĉi tiu diskuto. La listo de ŝanĝendaj artikoloj estas jena: * [[Gubernio Ajĉio]] → [[Gubernio Aichi]] * [[Gubernio Akita]] * [[Gubernio Aomori]] * [[Gubernio Ĉiba]] → [[Gubernio Chiba]] * [[Gubernio Ehime]] * [[Gubernio Fukui]] * [[Gubernio Fukuoka]] * [[Gubernio Fukuŝima]] → [[Gubernio Fukuŝimo]] * [[Gubernio Gifu]] * [[Gubernio Gunma]] * [[Gubernio Hiroŝimo]] * [[Gubernio Hiogo]] → [[Gubernio Hyōgo]] * [[Gubernio Ibaraki]] * [[Gubernio Iŝikavo]] → [[Gubernio Ishikawa]] * [[Gubernio Iŭate]] → [[Gubernio Iwate]] * [[Gubernio Kagavo]] → [[Gubernio Kagawa]] * [[Gubernio Kagoŝimo]] * [[Gubernio Kanagavo]] * [[Gubernio Kioto]] * [[Gubernio Koĉi]] → [[Gubernio Kōchi]] * [[Gubernio Kumamoto]] * [[Gubernio Mie]] * [[Gubernio Mijagi]] → [[Gubernio Miyagi]] * [[Gubernio Mijazako]] * [[Gubernio Nagano]] * [[Gubernio Nagasaki]] → [[Gubernio Nagasako]] * [[Gubernio Nara]] * [[Gubernio Nigato]] → [[Gubernio Niigata]] * [[Gubernio Oitao]] → [[Gubernio Ōita]] * [[Gubernio Okajamo]] * [[Gubernio Okinavo]] * [[Gubernio Osaka]] → [[Gubernio Osako]] * [[Gubernio Saga]] * [[Gubernio Sajtama]] → [[Gubernio Saitama]] * [[Gubernio Ŝiga]] → [[Gubernio Shiga]] * [[Gubernio Ŝimane]] → [[Gubernio Shimane]] * [[Gubernio Ŝizuoka]] → [[Gubernio Ŝizuoko]] * [[Gubernio Toĉigi]] → [[Gubernio Tochigi]] * [[Gubernio Tokuŝimo]] * [[Gubernio Totoro]] * [[Gubernio Tojamo]] * [[Gubernio Vakajamo]] * [[Gubernio Jamagata]] → [[Gubernio Jamagato]] * [[Gubernio Jamaguĉi]] → [[Gubernio Yamaguchi]] * [[Gubernio Jamanaŝi]] → [[Gubernio Yamanashi]] * [[Hokajdo]] * [[Tokio]] Laŭ la principo 'Kiu silentas, tiu konsentas', mi procedos se ne estos obĵetoj antaŭ tiu tempo. --[[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 11:10, 20 jun. 2025 (UTC) :{{farite}} Saluton al ĉiuj, :La unusemajna periodo por komentoj kaj oponoj pri la normigo de japanaj geografiaj nomoj pasis. Ĉar mi ricevis neniun validan opozicion al nia projekto aŭ al la portempa uzado de Hepburn-romanigo, kaj post detalaj diskutoj kiuj plifortigis nian metodologion, ni antaŭeniras. :Laŭ la Regulo 2 de [[VP:NELATINA]], mi komencas la procezon de alinomo de japanaj guberniaj artikoloj al la Hepburn-sistemo, kie mankas ekzistantaj Esperanto-fontoj. La listo de ŝanĝendaj artikoloj estas tiu jam portempa. La sama logiko de portempa normigo validas ankaŭ por malpli grandaj administraj unuoj, kiel urboj kaj urbetoj, ĉar multaj el tiuj same ne posedas establitajn Esperanto-formojn. :Ĉi tiu apliko de Hepburn estas portempa solvo por certigi tujan normigon kaj konformecon kun la nunaj Vikipediaj reguloj. Ĝi tuj korektas la nunan malkonsekvencon per oficiale agnoskita internacia normo. :Nia finfina celo, tamen, restas la plena kaj sistema Esperantigo de ĉi tiuj nomoj, kiel postulas [[VP:TA]] por subŝtatoj. Tial ni aktive laboras per nia [[Projekto:Esperantigo de japanaj regionoj kaj gubernioj]], celante sisteme esplori kaj dokumenti Esperantigojn por estonta oficiala referenco. :Esperantigi administrajn unuojn tra la mondo estas daŭra procezo. Nia esploro montras, ke unua-nivelaj administraj unuoj en landoj kiel Usono, Aŭstralio, Brazilo, Kolombio, kaj Barato estas vaste Esperantigitaj. Kvankam iuj landoj (ekz. Francio, Hungario) montras malsamajn alirojn aŭ nekompletan Esperantigon, tio nur evidentigas la vivantan naturon de Vikipedio, ne kontraŭas la celon de sistema Esperantigo de unua-nivelaj administraj unuoj de Japanio. :Dankon pro via kunlaboro kaj subteno. :--[[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 12:07, 26 jun. 2025 (UTC) == [[La Klaŭno]] == Mi proponas alinomi la artikolon «[[La Klaŭno]]» al «Opinioj de klaŭno». Prefere traduki la originalan titolon ("Ansichten eines Clowns"), ol tiun de la angla traduko ("The Clown"). - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:52, 13 jul. 2025 (UTC) :Absolute. Mi ne atendis debaton. Farite.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:43, 14 jul. 2025 (UTC) ::Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:07, 14 jul. 2025 (UTC) == (film) -> (filmo) == Anonimulo [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/78.154.163.85]] kreis plurajn artikolojn pri kinofilmoj, kun la aldono "(film)" - tiel, sen -o. Ili alinomendas al "(filmo)". (Pluraj ankaŭ bezonas poluradon kaj kategoriojn.) - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:53, 14 jul. 2025 (UTC) :Unu filmon (pri Timm Thaler) mi jam plibonigis. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:16, 15 jul. 2025 (UTC) :: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?go=Ek&search=intitle%3A%2Ffilm%5C%29%2F&ns0=1 intitle] {{farite}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:23, 15 jul. 2025 (UTC) :::Dankon! Kaj pluan dankon ke vi ankaŭ minuskligis troan majusklecon en kelkaj titoloj! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:59, 15 jul. 2025 (UTC) ::::Dankon pro la purigo!! Mi eĉ dubas ĉu utilas havi alidirektilojn kiel [[Luno (film)]], [[Nigra Korvo (film)]] aŭ [[Timm Thaler kaj la Vendita Rido (film)]]. Neniu venus al la ideo krei alidirektilojn kiel [[Luno (película)]] hispane aŭ [[Luno (filmas)]] litove, kaj kial fari esceptojn por teknikaj aldonaĵoj en la angla lingvo? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:35, 4 aŭg. 2025 (UTC) == [[Naziismo]] -> [[Nacisocialismo]] == Karaj, La vorto "naziismo" estas paŭsita gentalingva mallongigo de la normala nomo de la koncerna ideologio kaj movado naci-socialismo. Estis kompreneble, kial samtempuloj tiel mallongigis la iom longan vorton en lingvoj gentaj, kie ekzistas tradicio de tiaj mallongigoj. Por tio ekzistis ankaŭ psiĥologiaj kialoj: oni kaŝe defias opresan totalisman reĝimon, uzante (anstataŭ ĝia serioza, impona, oficiala nomo por ĝiaj timigaj adeptoj) amuzan, familiaran formon. Tamen nuntempe oni ne tiom ofte parolas pri nacisocialismo, kaj - eble pli grave! - en Esperanto ekzistas nek kutimo regule uzi apartajn malpli longajn variantojn de longaj vortoj, nek tradicio vaste uzi slangecajn kaj aparte lernendajn vortokunfandajn mallongigojn. Tiaj formoj ĝenerale ne tre bone sidas en Esperanto. Krome, "nazio" ne sonas en Esperanto same amuze kaj timodefie kiel "nazi" en la germana, kie tiaspecaj mallongigoj estas tre kutimaj diminutivaj formoj ... Aparte strange estas uzi tian mallongigon en enciklopedia artikolo, kaj eĉ pli strange estas uzi ĝin en la titolo. Tial mi proponas alinomi artikolon jene: "'''[[Nacisocialismo]]'''" kaj krom mencio de la formoj "nazio" kaj "naziismo" regule uzi la normalajn enciklopediajn formojn "nacisocialisto" kaj "nacisocialismo". Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 17:01, 25 jul. 2025 (UTC) :{{kontraŭ}} Laŭ mia kompreno kaj laŭ PIV, en Esperanto "nazio" ne estas mallongigo sed sendependa radiko. Kaj ĝi estas multege pli ofte uzata ol "nacisocialisto" - ne nur laŭ mia sperto, kiu certe estas malpli vasta ol tiu de Filozofo, sed ankaŭ laŭ la Tekstaro (18 trafoj por "nacisocial", kredeble kelkcent por "nazi"). :Tio tute similas al la situacio en la angla, la hispana, kaj verŝajne la plej multaj lingvoj. Oni uzas "nazi" sen ia konscio ke originale ĝi estis mallongigo, des malpli pri amuzaj aŭ timdefiaj kromsignifoj; ĝi nur estas la nomo de tiu speco de ekstrema rasismo. Estas parte simile kiel ni parolas pri "faŝismo", ne iu etimologie pli fidela *faskismo. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:15, 29 jul. 2025 (UTC) ::{{kontraŭ}} kiel prave resumigis la kontraŭajn argumentojn Arbarulo. Kaj fidu min, en la germana lingvo la vorto ''Nazi'' tute ne sonas amuze. Jes, estas iuj karesvortoj kiuj finiĝas per -i, tute ne ĉiuj, sed se vi volas asociigon de la vokalo "i" en la germana vorto ''Nazi'', ĉe mi ĝi elvokas etan germanlingvan infanon, kiu estas ŝokita per abomeno kaj naŭzo, kaj esprimas tion per elkrio "iiiiiiiiii!" - kvazaŭ ĝi rimarkus ke ĝi ĵus manĝis ion kio fakte estas plena je ŝimo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:25, 4 aŭg. 2025 (UTC) :::{{kontraŭ}} Pro diritaj argumentoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:56, 19 aŭg. 2025 (UTC) ::::{{kontraŭ}} Pro diritaj argumentoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:16, 20 aŭg. 2025 (UTC) == [[Rozfrukto]] -> [[Rozbero]] == Uzanto [[Uzanto:Wolfgang Bohr|Wolfgang Bohr]] movis la artikolon de "Rozbero" al "Rozfrukto" en 2015 kun la komento "la frukto de la rozo ne estas bero, sed plurfrukto". Tamen, kiel la artikolo [[Bero]] notas, tre multaj fruktoj, kiuj botanike ne estas beroj, tamen nomiĝas beroj en komuna uzado. Ŝajne ambaŭ "rozbero" kaj "rozfrukto" troveblas en po iom da nacilingvaj-esperantaj vortaroj, sed laŭ mia esplorado, "rozbero" ŝajnas esti signife pli ofta en efektiva uzado en la reto kaj en esperanta literaturo. Ĝi troveblas ekzemple en [https://libro.ee/file.php?id=3041 la romano Ojstro de Etelo Liliano Vojniĉ,] en poemo de la poemaro Kantante Vivi ([https://www.verduloj.org/GMO_S-ulo_2010-5.pdf#page=34 citita en revuo de SAT]), en [https://www.ikue.org/cz/arkivo/a-105-1-17.pdf#page=18 gazeto de la Katolika Sekcio de ĈEA,] kaj en [https://steemit.com/rozbero/@johano/rozbero-a-tuna-festo ĉi tiu blogaĵo pri rozberoj.] Dume, ekster Vikimediaj projektoj mi trovas la vorton "rozfrukto" plejparte nur en vortaroj kaj en maŝintradukitaj retpaĝoj. "Rozfrukto" ja estas tute bona vorto menciita en kelkaj respektindaj vortaroj, do ĝi estas certe menciinda en la artikolo. Sed ŝajnas al mi, ke ni uzu la pli tradician vorton "Rozbero" en la titolo. [[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 15:15, 28 jul. 2025 (UTC) : Mi respektas la trovojn, konsentas ke laŭ la vortaroj ambaŭ vortoj proksimume same amplekse uziĝas, do ambaŭ formoj devas dokumentiĝi en la teksto, kiel mem proponas Spenĉjo, sed ne estas argumento kontraŭ uzo de la vorto "Rozbero" en la titolo. Do {{por}} la ŝanĝo de la titolo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:00, 5 aŭg. 2025 (UTC) == [[Boise (Idaho)]] -> [[Bojsio]] == Mi volas alinomi ĉi tiu artikolon, ĉar la paĝo havas neesperantnomon, kiam esperantnomo ekzistas kaj uzas ofte. Ankaŭ, aliaj usonaj urbpaĝoj ne havas subŝtatnomojn, krom urboj kiu samnomatas je aliajn urbojn. Ekzemple, [[Seatlo]], [[Novjorko]], [[San-Francisko]], [[Portlando (Oregono)]], kaj [[Portland (Majno)]]. [[Uzanto:Loffy570|Loffy570]] ([[Uzanto-Diskuto:Loffy570|diskuto]]) 22:07, 4 aŭg. 2025 (UTC) :{{re|Loffy570}} Estas en ordo diskuti, ĉu uzi "Esperanto-nomon kiu ekzistas kaj uziĝas ofte". Tamen, tiun aserton en kazo de dubo necesas pruvi per (almenaŭ) du ekstervikipediaj referencoj. Mi persone multfoje en Esperanto vidis esperantajn nomojn [[Novjorko]] kaj [[San-Francisko]], kaj neniam vidis urbonomon Bojsio, do mi esprimas dubon. Nun estas "kazo de dubo" kaj necesas pruvi ke la aserto estas vera. Bonvolu. La eksa retejo [https://web.archive.org/web/20140112074056/http://terpomuloj.org/ terpomuloj.org] laŭ la [[interreta arkivo]] senŝanĝe ekzistis [https://web.archive.org/web/20041212013742/http://www.terpomuloj.org:80/ de 2004] ĝis 2014, en 2015 ĝi jam estis morta, sed pro la senŝanĝeco eblas konstati ke ĝi estis de 2004 kaj simple videblis dum sekvaj sed jaroj. Tia unu retpaĝo de 2004, tre kredebla farita de unusola entuziasmulo, ne estas pruvo de "Esperanto-nomo kiu ekzistas kaj uziĝas ofte"... Eĉ por la historia renkontiĝo NOREK 2004, mi ekster la arkivigita paĝo terpomuloj.org de 2004 nur trovis indikon ke ĝi okazis en urbo "Boise (Idaho)": notinde en [https://wallydutemple.com/2017/08/13/la-historio-de-norek-norda-okcidenta-esperanto-konferenco/ "historio de NOREK" de Wally du Temple] kaj la [https://bulteno.esperanto-usa.org/a/2004/02/00-pdf/bulteno.pdf bulteno "Esperanto USA", aprilo 2004, p. 12] (PDF, nur eta anonco, probable post la renkontiĝo ekzistis pli ampleksa raporto en tiu bulteno, sed tiun mi nun ne trovis). Sincere salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:51, 5 aŭg. 2025 (UTC) ::Mi kontestas tiun fremdan principon, truditan de tute aliprincipa ''Wikipedia''. Esperanto celas logikecon kaj sistememon. Se oni prononcas /bojsi(o)/, oni do skribu «Bojsio».--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 06:32, 11 aŭg. 2025 (UTC) :::Inter la lokanoj la prononco varias inter [bojsi(o)] kaj [bojzi(o)]. La origino de la vorto estas la franca vorto ''boisé(e)'' [bŭazé], kvankam ŝajnas, ke en la angla lingvo pli multaj lokanoj preferas la varianton [bójsi]. La nuraj esperantistoj el Boise, kun kiuj mi multfoje parolis (tio estis antaŭ multaj jaroj), miamemore prononcis [bójzi] (sen plena esperantigo). Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 21:33, 14 aŭg. 2025 (UTC) :::: Mi trovis la urbonomon ankoraŭ en la esperantlingva [[Poŝatlaso de la mondo]], en kiu profesiece estas multaj mapoj kun amasoj da esperantlingvaj urbonomoj, kaj la urbo bildiĝas eĉ en du vastaj dupaĝaj mapoj, 31 kaj 33, tamen '''ambaŭfoje en la formo "Boise"'''. Sed {{re|Sergio}}: Mi tute ne scias al kiu "tute aliprincipa ''Wikipedia''" vi aludas, ĉu la angla, germana, jida, kataluna, islanda, litova vikipedia kolektivo... Laŭ mia sociiĝo en esperantlingva Eŭropo, mi observis ke jam en la 1980-aj jaroj esperantlingve aperis pluraj libroj kaj artikoloj de pensiula eksa instruisto kun nomo Rikardo Ŝulco (laŭ pasporto Richard Schulz, sed per tiu nomo neniu rajtis citi lin en Esperanto), kiu ne nur esperantigis ĉiun vilaĝon, domaron, kvartalon kaj urboparteton, sed ankaŭ la nomojn de ĉiuj ajn jam mortintaj kaj nuntempaj homoj - ĉiu kiu ne sukcesis forkuri plej atletike estis esperantigita. Tiu troigo nerekoneble aliformigi ĉiujn nomojn "de ekster nia esperantista kosmo al belaj nomoj en la zamenhofa lingvo", nomoj de ĉiaj neesperantistoj kiuj ĝis la invento de nova nomo per Rikardo Ŝulco neniam havis esperantan nomon, kvazaŭ preni iun ajn telefonlibron de iu distrikta vilaĝa komunumo de okcidenta Germanio kaj simple aliformigi ĉiun nomon, estis tiom absurde radikala, kaj rezultis en tio ke multaj memdeklaritaj lingvopapoj havis diversajn ideojn ŝanĝi nacilingvajn nomojn per nur esperantaj literoj kaj ĉiuj kun o-finaĵoj, ke fine multaj esperantistoj tute nerviĝis pri tio. Despli ke la "esperantista kosmo" ne estas propra universo, sed kunvivas kun naciaj kaj regionaj lingvoj kaj kulturoj en precipe neesperantista universo. Tio, kaj ne iuj krokodilaj alilingvaj vikipediaj komunumoj, laŭ mi estas la fundo de skeptikeco pri spontaneaj kreoj de tutnovaj esperantaj nomoj, kiuj ĝis tiu sekundo ankoraŭ ne estas kutimaj. Se iu povas nur duone konvinki, ke iu nomo "Bojsio" estas "nomo kiu ekzistas kaj uziĝas ofte", tiam jam estas en ordo. Sed almenaŭ en Esperantujo ekster Usono, supozeble ekster Idaho, urbonomoj Novjorko, San-Francisko, Seatlo, Ĉikago kaj Vaŝingtono estas bonkonataj kaj vere "uziĝas ofte", sed nomoj en la [[kantono Ada]] de Idaho kiel "Bojsio", "Kuna", "Ŝtelo", aŭ imageblaj nomoj "Fotlodedejlo". "Eŭklandpako" aŭ "Kverkuja Parko", "Ŭiltenmanezo" (prononce fˈɔːt lˈɔːdədˌe͡ɪl, ˈə͡ʊklənd pˈɑːk, wˈɪltən mˈanəz aŭ internacie Fort Lauderdale, Oakland Park, Wilton Manors) en Florido simple estas malpli multe aŭditaj. Se ni forlasus la principon ke entute gravas ke iu esperanta nomo estus "multe uzata", kiel argumentis Loffy570 la 4-an de aŭgusto, sed sufiĉas ke estas iu prononco nacilingva per [[sistemo IFA]], kion oni tradukas al nomo kun esperantaj literoj, kun o-finaĵo kaj nepre akcentata je la antaŭlasta silabo, oni aŭ kreas montojn da novaj esperanto-vortoj nur en diskutpaĝoj de vikipedio, aŭ en fejsbuko, ŭatsepo ktp, kiuj eksplodigas la vortotrezoron aŭ oni kreas same multajn pseŭdo-vortojn kiuj ŝajnigas esti vortoj sed fakte ne estas. Laŭ mi estas valora principo ke ni '''ne''' simple inventas nian mondon en vikipediaj paĝoj kaj diskutejoj, sed provas laŭeble atenti, kio okazas esperantlingve en la praktika vivo de la ekstervikipedia mondo, kaj uzas nur tion kion oni ankaŭ uzas en la "vera mondo". 23:02, 30 aŭg. 2025 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) == [[Alta sacerdoto]] → Ĉefpastro == La artikolo plene ignoras la tradicion de la esperanta literaturo (kaj titole, kaj enhave). En «[[La Faraono]]», [[Londona Biblio]], «[[Pro Iŝtar]]», «[[Quo vadis?]]» ktp ktp la koncerna termino estas '''ĉefpastro'''. (Akceptebla difino troveblas [https://www.reta-vortaro.de/revo/art/pastr.html#pastr.cxef0o en ReVo]; la difino en la PIV-oj estas fuŝa, malakorda kun la reala Esperanto kaj kun la uzo de PIV mem, ekz-e «'''Aaron/o''' ב Frato de Moseo k unua ĉefpastro de la hebreoj»)--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 06:22, 11 aŭg. 2025 (UTC) :{{por}}Kaj krome, «sacerdoto» estas nur kristanisma laŭ vortaraj difinoj, tamen la artikolo parolas pri religioj sumera kaj babilonia (kaj eĉ se ne estas menciate tie, ankaŭ amerikaj indiĝenoj havis ĉefpastrojn, ekzemple la majaj «ahau can mai» [ahaŭ kan maj]). Kelkaj lingvoj, ekz. la hispana, ja uzas «sacerdote/sacerdotisa» por ajnreligia pastro/ĉefpastro, sed Esperanto ne sekvu tiujn alilingvajn kutimojn kiel eble plej multe. --[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 06:22, 11 aŭg. 2025 (UTC) :{{por}} Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 03:58, 14 aŭg. 2025 (UTC) :{{por}} laŭ la argumentoj de Sergio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:22, 14 aŭg. 2025 (UTC) ::{{por}} La argumentoj sonas al mi konvinkaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:17, 20 aŭg. 2025 (UTC) : {{farite}} --[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 06:33, 21 aŭg. 2025 (UTC) == [[Meretrico de Babilono]] → Babela malĉastistino == «Meritrico» estas tute nekonvena: # La biblia termino estas «malĉastist(in)o», vorto pli preciza kaj memklariga. # «[[Meretrico]]» estas vorto tute marĝena en Esperanto, malpreciza (ĉu amatora ‹malĉast<u>ul</u>ino›? ĉu profesia ‹malĉast<u>ist</u>ino›? Laŭ la artikolo «[[Meretrico]]» ĝi estas jen unu, jen la alio). # La koncerna biblia termino aludas templajn amortistojn virajn aŭ inajn, ekz-e «Ne enportu pagon de '''malĉastistino''' nek de '''malĉastisto''' en la domon de la Eternulo» (Readmono 23:18). Se oni elektas «meretrico»n, kiel esprimi «malĉastisto»n? Ankaŭ «de Babilono» estas krikinda. Anstataŭ la plumpa prepoziciaĵo en Esperanto eblas uzi pli elegantan adjektivon: Babilona, Babela. Laŭ la lingvaĵo Biblia preferindas «Babela», kp «[[Babela turo]]». Ankaŭ latine oni uzas adjektivon: ''Babyloniacus fornicaria''.--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 09:05, 21 aŭg. 2025 (UTC) :{{por}} En Esperanto la Biblio havas norman tradukon kies kvaliton neniu serioze kritikas, do estus bone ke bibliaj konceptoj kaj roluloj nomiĝu laŭ tiu traduko. Tial mi preferas "malĉastistino" kaj "Babel". Pri la elekto inter "Babela" kaj "de Babel" mi ne havas opinion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:26, 22 aŭg. 2025 (UTC) :{{por}} Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 19:58, 22 aŭg. 2025 (UTC) :{{por}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 05:15, 23 aŭg. 2025 (UTC) :{{por}} - [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:50, 30 aŭg. 2025 (UTC) {{farite}} kun 5 poraj voĉoj kaj neniu dubema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:18, 7 dec. 2025 (UTC) == [[Plinio la Maljuna]] == Estas multe da artikoloj, en kiuj oni diferencigas per «(pli) juna» / «(pli) maljuna». Min tio ĝenas, kiel insulto al racia vortuzo. La francoj estas iom pli sentivaj kaj diras [[:fr:Pline l'Ancien]] (Plinio la Malnova). Tre logike, kp «la Malnova Testamento — la Nova Testamento». Tamen anstataŭ «Plinio la Nova» (kp [[:fr:La nouvelle Héloïse|«La Nouvelle Héloïse»]]) ili paneas kaj diras «Plinio la juna» :-( Mi tamen opinias, ke la kontrastigo per «maljuna/juna» estas lingva (kaj logika) eraro, kontraŭa al la spirito de Esperanto. Logiko postulas la kontrastigon per «malnova/nova». Konkrete en la okazo pri la Plinioj eblas alia kontrastigo: «Plinio la onklo» / «Plinio la nevo» (kp «Dumas-père» / «Dumas-fils»). Tamen en multaj aliaj okazoj ne temas pri parencoj.--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 05:38, 24 aŭg. 2025 (UTC) :{{kontraŭ}} "Plinio la juna" eĉ estas ekzemplo en PIV: [https://vortaro.net/#juna_kd]. Kaj laŭ mia kompreno, tio tute respektas logikon kaj Esperantan vortuzon. Homoj kaj aliaj organismoj estas (mal)junaj, ne (mal)novaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:18, 27 aŭg. 2025 (UTC) :{{kontraŭ}} alinomigo. Laŭ argumentoj de Arbarulo. Kaj mi tre esperas ke kiam '''mi''' estos vere maljuna, ke oni nomos min "maljuna" kaj ne "malnova", kvazaŭ mi estus objekto, aparato, ilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 05:59, 31 aŭg. 2025 (UTC) ::''Maljuna'' indikas la aĝon, ĝi estas relativa al onia naskiĝtempo (kaj farto). Kiam Plinio ''la Malnova'' estis infano li estis tre ''juna''; kaj Plinio ''la Nova'' mortis jam ''maljuna''. La ''antikvaj grekoj'' ne ĉiuj estis ''maljunaj grekoj'', kaj la ''modernaj grekoj'' ne ĉiuj estas ''junaj''. Ne ĉiuj lingvoj konfuzas la relativan aĝon kaj la absolutan malnovon. :: Oni povas juĝi pri noveco per la aĝoj kadre de unu sama familio: ''pli juna'' infano estas ''posta''; ido estas pli juna ol la gepatroj. Tamen tio postulas komparativon: ''pli'' (mal)juna. Kaj tio ne validas ekster la familio. :: Sinonime eblus distingi inter «la antaŭa Plinio» kaj «la posta Plinio». Kaj jen alisence, tamen ja rilate al homo (kion vi opinias malebla), en la [[Epistolo al la Efesanoj]]: ::: 22 por ke vi formetu ... ''la malnovan homon'', pereeman laŭ trompaj deziroj, ...<br> 24 kaj surmetu ''la novan homon'', kreitan laŭ Dio en justeco kaj vera sankteco. ::''Plinio la Maljuna'' estas tute mallogika kaj kontraŭa al diferenco inter ''maljuna'' kaj ''malnova'' (krom se efektive temas pri iu el la Plinioj en lia maljunaĝo).--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 06:52, 1 sep. 2025 (UTC) :Karaj - Distingado per ''absolutaj'' epitetoj "juna" kaj "maljuna" efektive povas esti misgvida aŭ almenaŭ stumbliga. :Tamen la ''relativa'' karakterizo "pli juna" kaj "pli maljuna" (aŭ "malpli juna", se temas pri du junuloj) ne havas tian evidentan problemon. :Mi vidas aperojn de tiaj formoj en iuj vikipediaj artikoloj. :Memkompreneble, oni povas disputi pri tio, ke en Esperanto oni principe povas distingi inter "pli juna" kaj "malpli maljuna", sed mi dubas, ke tia hardplitafo efiku uzeblon de la formo "Plinio la pli juna". :[[Uzanto:Sergio|Sergio]] - ĉu vi opinias ankaŭ la formon "pli juna" evitinda? :Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 12:42, 1 sep. 2025 (UTC) ::La du Pinioj estis kompareblaj laŭ la aĝo, ĉar ilaj vivotempoj havas komunaĵon. Sed kio pri la du Katonoj? La malnova mortis en 149 a.K., la nova naskiĝis 54 jarojn poste, en 95 a.K. Estas du disaj vivintervaloj — kiel eblas kompari iliajn «aĝojn»? La tradiciaj epitetoj estas plena absurdo, dum «nova» kaj «malnova» estas tute logikaj kaj klaraj.--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 13:59, 1 sep. 2025 (UTC) :::Jen alia analogio. Imagu ke antaŭ 3 jaroj mi amikiĝis kun 20-jarulo, kaj 2 jarojn poste, kun 60-jarulo. Evidente la unua (nun 23-jarulo) estas la pli malnova amiko, kaj la dua (61-jarulo), la pli nova amiko. Sed laŭ via logiko, la 61-jarulo estas «la pli juna amiko», kaj 23-jarulo, «la pli maluna». Aĉ!--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 14:31, 1 sep. 2025 (UTC) ::::Kara, ::::Verdire, tiu ĉi ekzemplo ne rilatas senpere al la pridiskutata temo. "Nova amiko" kaj "malnova amiko" estas tute kutimaj, vaste uzataj esprimoj Neniu miksas la nociojn "juna amiko" kaj "nova amiko". ::::Tamen vi pravas, ke la esprimoj "nova amiko" kaj "malnova amiko" dubindigas iujn (sed ne ĉiujn!) el la obĵetoj kontraŭ tiaspeca uzado de "(mal)nova". ::::Bedaŭrinde, el la nuntempa vidpunkto ambaŭ Plinioj (kaj Katonoj) estas malnovaj, kaj ankaŭ komparado laŭ malnoveco ne sonas nature: Plinio la malpli nova kaj Plinio la pli nova? Aŭ Plinio la pli malnova kaj Plinio la malpli malnova? Ial tio sonas tre stumblige... Ĉu nur pro tio, ke tiaj esprimoj estas nekutimaj? Hm, pripensinde... ::::Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 16:01, 1 sep. 2025 (UTC) {{kom}} Kara {{u|Sergio}}, dankon por viaj rimarkigoj. Laŭ mia lingvosperto, esperantistoj ja kutime diras ĉi tie "juna". Supozeble ili faras tion * ĉar tio estas la ĝenerala lingvouzo en Esperanto, kaj/aŭ * ĉar ili paŭsas tion el naciaj lingvoj, kie oni same uzas "juna". Ĉu iu alia esprimo estus teorie pli logika ol "juna", tio certe estas interesa diskuto, kiu meritas havi sian lokon, sed ĝi ne tuŝas Vikipedion. Vikipedio sekvu la normalan lingvouzon, tute sendepende ĉu tiu estas "logika" aŭ ne. Ni nepre ne kreu apartan vikipedian dialekton de Esperanto. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:56, 2 sep. 2025 (UTC) == [[Fendo (gimnastiko)]] > [[Spagato]] == Saluton. Ne estas fontoj pri la traduko “fendo”, kaj la PIV enhavas la vortojn “spagato” [https://vortaro.net/#spagato_kd] aŭ “streĉangulo” [https://vortaro.net/#stre%C4%89angulo_kd] por tiu figuro. [[Uzanto:Lepticed7|Lepticed7]] ([[Uzanto-Diskuto:Lepticed7|diskuto]]) 13:26, 2 okt. 2025 (UTC) :{{por}} laŭ argumento de la proponinto. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:17, 3 okt. 2025 (UTC) :{{por}} [[Uzanto:Darkis123|Darkis123]] ([[Uzanto-Diskuto:Darkis123|diskuto]]) 16:06, 12 nov. 2025 (UTC) :{{por}} [[Spagato]] estas bona vorto. Al mi persone, ambaŭ variaĵoj “fendo” kaj “streĉangulo” (pardonu, PIV) aspektas strangegaj. Redukti unu vortradikon ĉi tie nur rezultos en strangaj vortumoj. Estu spagato. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:15, 7 dec. 2025 (UTC) {{farite}} kun kvar poraj voĉoj kaj nenui duba aŭ kontraŭa - ŝanĝita al la vortumo "spagato". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:19, 8 feb. 2026 (UTC) ==[[Bonfarto]] > ?== La artikolo prezentas "bonfarto" kiel sinonimon de la anglalingva neologismo ''wellness'', tre nebula koncepto distingebla de ''health'' "sano" ĉefe en tio, ke ĝi havas konotacion de vivostilaj, precipe "alternativaj" metodoj. Tamen "bonfarti" en Esperanto ne havas tian konotocion, sed signifas nur tion, kion diras PIV, kiel la artikolo citas sed poste ignoras: "esti en bona stato, esti sana". Mi ne havas firman ideon pri la uzenda titolo. Kelkaj eblaj solvoj estas ''[[Wellness]]'', [[Saneco]], [[Bonvivado]], [[Sana vivostilo]], aŭ kunigi kun [[Sano]]. Kiam la titolo "Bonfarto" estos libera, mi volas reuzi ĝin kiel titolon aŭ alidirektilon por nova artikolo tradukita el la angla "Well-being". --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:44, 23 okt. 2025 (UTC) :Mi faris la duan artikolon [[Farto]]. Mi ne tute kontentas pri tiu titolo kaj bonvenigos alternativajn proponojn ankaŭ pri ĝi. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:59, 25 okt. 2025 (UTC) ::{{farite}} al ''[[Wellness]]''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:10, 2 nov. 2025 (UTC) :::Mi konsentas pri distingo inter ''Wellness'' = Bonvivado kaj ''Well-being'' = Bonfarto. Ambaŭ estas io alia ol ''Health'' = sano, tial kontraŭ kunigoj. Mi ne feliĉas pri la nun anglalingva titolo, kiu povus lasi la impreson ke ne ekzistus esperanta vorto, sed se oni uzas la esperantan terminon "Bonvivado" en unua frazo kaj per alidirektilo al la teksto, estas tolereble. Tial mi malgraŭ mia ne plena entuziasmo ne kontraŭas la anglan titolon ''Wellness'' por esperanta teksto alternative al titolo Bonvivado. Kaj mi subtenas la originan planon de Arbarulo ''«Kiam la titolo "Bonfarto" estos libera, mi volas reuzi ĝin kiel titolon aŭ alidirektilon por nova artikolo tradukita el la angla "Well-being".»'' Ĝuste tiel estu! "Farto" estas iu ajn stato de vivkondiĉo, sed ''Well-being'' estas ekzakte Bonfarto kaj fine havu tiun titolon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:12, 7 dec. 2025 (UTC) == [[Povo politika kreskas el tubo pafila]] --> « El la pafilo venas ŝtatpotenco » == {{por}} Ne nur pli fidela al la ĉina 槍桿子裏面出政權, sed ankaŭ ĉi tiel aperas en la esperant-lingvaj eldonoj de kaj la Elektitaj Verkoj kaj Vortoj de Maŭ (Ruĝa Libreto). [[Uzanto:Pauchjo|Pauchjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Pauchjo|diskuto]]) 14:50, 17 nov. 2025 (UTC) :Atentu, ke la senco de diraĵo ŝanĝiĝas, se oni ŝanĝas vortordon: "povo kreskas el pafilo" klarigas la fonton de povo; "el pafilo venas potenco" klarigas, kio venas el pafilo. Tiel estas en normala bonstila lingvaĵo. (Memkompreneble, oni povas celi ian alian stilon.) :Oni do elektu la vortordon konforman al la intencita senco. Al mi ŝajnas, ke Maŭ celis la unuan sencon, t.e. ke por reteni kaj kreskigi potencon necesas armiloj, aŭ, pli metaforece, "la potenco fontas el pafiltubo". :Se mia klarigo konfuzas vin, bonvolu (re)legi la elpaŝon de la Akademio pri la vortordo en Esperanto: [https://www.akademio-de-esperanto.org/oficialaj_informoj/oficialaj_informoj_35_2021.html ĉi tie]. :Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 15:30, 17 nov. 2025 (UTC) ::Atentu, ke neniel rilatas al vortordo. La aktuala titolo de la artikolo estis paŭsita de, preskaŭ certe, eŭropa lingvo. La citaĵo aperas en ambaŭ tekstoj eldonitaj de Fremdlinga Eldonejo kiel: « El la pafilo venas ŝtatpotenco » [[Uzanto:Pauchjo|Pauchjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Pauchjo|diskuto]]) 17:25, 17 nov. 2025 (UTC) : {{Sindetena}} al "[[El la pafilo venas ŝtatpotenco]]". {{Kontraŭ}} specialaj citiloj <big>«&nbsp;»</big>. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:03, 17 nov. 2025 (UTC) :{{por}} Mi fidas la kompetentecon de la tradukintoj de Maŭaj verkoj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:04, 21 nov. 2025 (UTC) :{{por}} Sed atentu tion, ke en Esperanto, malkiel en la franca lingvo, oni ne lasas spacon inter citiloj kaj vortoj. Ĉu uzi citilon aŭ kursivon por la titolo, tio estas alia demando - [[Uzanto:Darkis123|Darkis123]] ([[Uzanto-Diskuto:Darkis123|diskuto]]) 21:32, 27 nov. 2025 (UTC) ::{{Por}} "[[El la pafilo venas ŝtatpotenco]]", fidante la esperantajn eldonojn de kaj la Elektitaj Verkoj kaj Vortoj de Maŭ. Kompreneble la interna ligilo estos sen iuj ajn citiloj, sed en teksto specialaj kaj simplaj citiloj ambaŭ estas en ordo, nu kompreneble sen spaco inter tiuj signoj kaj la titolaj vortoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:58, 7 dec. 2025 (UTC) :::{{farite}} Fine estis kvar voĉoj por ŝanĝo al "El la pafilo venas ŝtatpotenco", ĉefe ĉar en la Fremdlinga Eldonejo uziĝas tiu formo. Unu voĉo sindetenis, kaj Filozofo esprimiĝis sindetene ĝis kontraŭe (mi cetere samopinias kun Filozofo ke la antaŭa formo sonas pli elegante, sed se en la Fremdlinga Eldonejo uziĝas la dua formo, ĝi preferiĝu). Ĉiukaze, estas plimulto por la ŝanĝo. Mi realigas ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 8 feb. 2026 (UTC) == Kapostacio -> ?? == NUL trafoj en tekstaro, ne en PIV, ne en ReVo. [[Kapostacio]] -> [[Mortfina stacio]] ?? [[Saka stacio]] ?? [[Unudirekta stacio]] ?? . [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:03, 17 nov. 2025 (UTC) :{{kom}} Mi ne sufiĉe komprenas la koncepton. Kiel povas esti, ke venas linioj el pluraj flankoj, sed trajnoj povas atingi la stacion nur de unu flanko? Ĉu do estas nur unu uzebla linio, kaj aliaj senfunkciaj? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:11, 21 nov. 2025 (UTC) ::Laŭ mia kompreno de la ligitaj artikoloj en la germana kaj franca vikipedio, temas pri stacio, ĉe kiu finas la linioj, kiuj atingas ĝin. Do trajnoj povas atingi la stacion de pluraj direktoj, se estas pluraj linioj, sed devas poste reiri laŭ la sama linio - neniu trajno povas veni de unu direkto kaj foriri en alia. Mia rekomendo estas {{por}} alinomi al [[Finstacio]] (registrita en PIV, jen la difino [https://vortaro.net/#finstacio_kd]) kaj reverki la misgvidan tekston. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:01, 21 nov. 2025 (UTC) :{{kom}} La vorto estas traduko de la hungara vorto, do mi komprenas, sed tio estas nur mia aldono.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 15:43, 21 nov. 2025 (UTC) :{{por}} Finstacio - [[Uzanto:Darkis123|Darkis123]] ([[Uzanto-Diskuto:Darkis123|diskuto]]) 21:34, 27 nov. 2025 (UTC) :::{{por}} Finstacio aspektas klara vortumo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 7 dec. 2025 (UTC) : {{kom}} Temas pri stacio kie ĉiuj trakoj finiĝas, kaj ĉiu trajno devas halti, kaj sekve almenaŭ komence vojaĝi al la kontraŭa direkto. Ofte sed ne nepre tio ankaŭ estas fino de la linio. Do ne temas pri "finstacio" laŭ la difino de PIV. La difinoj estas malbonaj, kaj pli-malpli samaj. Disponeblas malbona bildo: [[:File:Durchgangsbahnhof und Kopfbahnhof (Schema).svg]] kie tamen iomete videblas ke la por la flava linio la koncerna stacio NE estas finstacio. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 13:38, 19 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la distingon inter "linio" kaj "trako", nek certas ke la flavaj trakoj en la bildo apartenas al unu "linio". (Mi ne vidas mencion de "linio" en la bildopriskribo.) Mi ankaŭ pensas ke "finstacio" egale taŭgas por paroli pri trakfinoj kiel pri linifinoj, se ili estas malsamaj aferoj. Tamen se tio ŝajnas konfuza al aliaj vikipediistoj "kap(o)stacio" povas resti. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:56, 19 dec. 2025 (UTC) == [[Sep fratinoj (ŝtatoj)]] -> [[Nordorienta Barato]] == Tiu eble popola metaforo ne aperas en aliaj lingvoj. Pri geografie preciza estus [[Nordorienta Barato]]. La nuna titolo povus resti en la redakto kiel alternativa nomo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:20, 18 nov. 2025 (UTC) : {{por}} alinomigo al [[Nordorienta Barato]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:00, 19 nov. 2025 (UTC) :{{kom}} Se oni faros tion, oni verŝajne devos reverki la artikoleton por inkludi Sikimon, kiu laŭ aliaj vikipedioj estas la oka ŝtato de la regiono Nordorienta Barato. Alternative, oni povas ŝanĝi la intervikiojn de la nuna artikolo ligante ĝin al [[:d:Q2920148]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:27, 21 nov. 2025 (UTC) : {{farite}}.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:30, 1 dec. 2025 (UTC) : Sed, la teksto devas ankoraŭ adaptiĝeti laŭ la supra propono de Arbarulo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:42, 7 dec. 2025 (UTC) == [[Donostia Internacia Filmfestivalo]] -> [[Donostia Internacia Kinfestivalo]] -> [[Donostia Internacia Kinofestivalo]] == Laŭ la origina nomo (hispane Festival Internacional de Cine de San Sebastián, eŭske Donostia Zinemaldia, angle San Sebastian International Film Festival) anstataŭ la anglalingva nomo, troe misuzata eĉ en esperanta Vikipedio. Laŭ mi Kinfestivalo estas pli facile prononcebla kaj pli ĝusta traduko, ĉar en pluraj lingvoj eble filmo kaj kino estas sinonimaj, sed ne en Esperanto. Kaj en tiaj festivaloj ĉefa afero estas prezento de filmoj, sed ankaŭ gazetaraj kunsidoj, solena fotado, intervjuoj, premioj, ceremonioj ktp. Mi bedaŭras, ke la tendenco estis nur ripeti la anglalingvecan internaciecon, eĉ kiam la originala nomo de la festivalo estas "de kino" kaj ne "de filmoj". Tiurilate oni povas vidi en PIV tion, kio estas filmo kaj kio estas kino.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:56, 21 nov. 2025 (UTC) :{{sindetena}} Fakte "filmarto" kaj "kino" jes estas sinonimoj, kaj logike la lingvo ne bezonas du radikojn, do pri logiko ni ne insistu. Kaj evidentas ĉe la Tekstaro ke ambaŭ esprimoj ("filmfestivalo" kaj "kinfestivalo") estas tre oftaj en praktiko. Tamen veras ke ''cine'' en la hispana pli ekvivalentas al "kino" aŭ "filmarto" ol rekte "filmo", do tio estas malforta apogo por "Kinfestivalo" por hispanlingvaj eventoj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:44, 21 nov. 2025 (UTC) :{{sindetena}} Mi jam la 21-an de novembro komentis en maniero simila kiel iom poste faris Arbarulo, sed iel mia komputilo restartis sin kaj mi missupozis ke mia redakto ankoraŭ estis savita. Tial mi ne emas reskribi mian pledon nun, sed simple aliĝas al la noto de Arbarulo. Mi ne favorus anstataŭi ĉiujn ajn uzojn de "filmfestivalo" en Esperanto per "kinfestivalo", sed tio ankaŭ ne estas la propono. Sed en la hispana nomo klare estas la vorto "cine", en la eŭska klare la vorto "zine", kaj en tiu kazo permesi al si la ekzaktecon traduki tion al esperanta vortero "kin'" estas plene en ordo. Klaras ke la intervjuoj, premioj, ceremonioj, komuna fotado, babilado kaj manĝado en tiuj festivaloj plene temas pri filmoj, tial "filmfestivalo" neniel estas malpli ĝusta, sed ankaŭ ne pli ĝusta ol la alternativo "kinfestivalo". Laŭ mi estas plene en ordo libere elekti inter la du sinonimoj laŭ pli bona redono de la nacilingva titolo. Nur ni atentu ke ne ekestos du kategorioj, kaj du artikoloj kiuj volus harfende distingi kio enhave estus la diferenco inter "filmfestivalo" kaj "kinfestivalo", kaj inter "eko" kaj "komenco" ktp. Ne estas diferenco - tion klarigas la vorto [[sinonimo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:49, 7 dec. 2025 (UTC) :{{komento}} Mi ne havas firman preferon. Tamen, se oni decidos transiri al la radiko ''kin''-, mi preferus la (pli facile prononceblan kaj internaciae rekoneblan) formon "kinofestivalo". Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 17:25, 19 dec. 2025 (UTC) ::Sed: Je 18:33, 1 dec. 2025 Kani jam movis la paĝon Donostia Internacia Kinfestivalo. Mi atentigas ke Arbarulo kaj mi nur voĉdonis por "kinfestivalo" por hispanlingvaj eventoj, ne por ĝenerala anstataŭigo de ĉiu uzo de la vorto "filmfestivalo" per "kin(o)festivalo". Mi facile subtenus ankaŭ la same post la alinomigo alvenintan proponon de Filozofo pri aldono de centra vokalo kaj formo "kinofestivalo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:00, 8 feb. 2026 (UTC) == [[HEC Paris en Kataro]] -> HEC Paris, Doha == Nova nomo de la lernejo. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-37808-99|&#126;2025-37808-99]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-37808-99|diskuto]]) 08:03, 2 dec. 2025 (UTC) :{{re|Dominik}} Ĉu vi volus rigardi la proponon? Vi estis la origina metinto de la paĝo, kaj jam iom estas en la temo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:50, 7 dec. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025 12 13 {{kom}} Anonimulo kun alia IP-adreso la 13-an de decembro 2025 simple ĉe [[Vikipedio:Mi_bezonas_helpon#Helpo_pri_renomado_de_paĝo]] petis pri renomigo, kaj {{re|Stefangrotz}} simple estis tiom afabla kaj faris la alinomigon, eĉ ne konsciante pri la peto ĉi-tie kaj la ne jam reago de Dominik je 2025-12-13. Ĉi tie ne estas problemo: mi rekontrolis en la oficiala retejo, tie klare videblas la nova nomo. Mi eĉ trovis novan emblemon en la komunejo, povis interŝanĝi tion kaj povis ankaŭ interŝanĝi plurajn menciojn en la teksto. Tion mi fakte pensis ke Dominik povus fari - sed povas okazi ke oni foje nur supraĵe registras "pingan" notiĝon kaj poste forgesas ĝin. Mi povintus ankoraŭ noti noton en la diskutpaĝo de la tiama paĝo "HEC Paris en Kataro" je 2025-12-07, kvankam mi dubas ke oni 100-procente vidus mian noton tie, atentigante pri la komencita diskuto ĉi tie, kaj mi povintus fari al mi privatan noton postkontroli post semajno, do 2025-12-14, ĉu Dominik jam solvis la problemon, aŭ laste Stefangrotz povus ankaŭ aŭtomate pensi pri tio kontroli, se temas pri alinomigo por anonimulo, ĉu hazarde en la koncerna diskutpaĝo, do ĉi tie, estas diskuto pri la alinomigo. Tamen ĉi tie ne estas konflikto. Sed same ankaŭ iu anonimulo, se en VP:AA estas plimulto kontraŭ alinomigo, povus per simila maniero simple demandi en [[Vikipedio:Mi_bezonas_helpon]] aŭ povas rekte alskribi iun afablan administranton kun peto fari alinomigon anstataŭ li. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:38, 8 feb. 2026 (UTC) ==[[Stikado]] -> [[Fortranĉado (kultivado)]] aŭ [[Fortranĉaĵo (kultivado)]]== Mian atenton tiris al la temo artikolo ĵus aperigita de Heidi Goes en ''Esperantista Vegetarano'', kiu tekstas "Multaj herboj povas esti disvastigitaj per fortranĉaĵoj." Mi taksas ke derivaĵo "fortranĉ-" estas facile komprenebla kompare al pli arbitra, verŝajne malvaste konata radiko "stik-". En la Tekstaro mi trovas neniun ekzemplon de "fortranĉ-" en ĉi tiu senco, sed ankaŭ nur unu ekzemplon de "stik-". Ĉiuokaze, mi pensas ke ambaŭ terminoj devas menciiĝi en la artikolo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:34, 20 dec. 2025 (UTC) :{{farite}} --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:54, 28 dec. 2025 (UTC) == [[Ellandigo de germanoj el Ĉeĥoslovakio]] --> [[Deportado de germanoj el Ĉeĥoslovakio]] --> [[Forŝovo de germanoj el Ĉeĥoslovakio]] --> [[Forpelo de germanoj el Ĉeĥoslovakio]] == En ĉiuj aliaj similaj kazoj estas uzata la vorto ''deportado'', ne stranga inventaĵo ''ellandigo''. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:04, 22 dec. 2025 (UTC) [[Dosiero:Alchimowicz Deportees.jpg|thumb|''Deportitoj en Siberion'' de Kazimierz Alchimowicz (1894), c Nacia muzeo en [[Varsovio]], bildiganta suferon de polaj siberiaj forpelitoj.]] :{{por}} -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 16:26, 22 dec. 2025 (UTC) :forte {{kontraŭ}} la paĝo ne estas finita. La vorto "ellandigo" ne estas inventaĵo. Same ni povas diri elvagoniĝi, entramiĝi ktp. Germanoj kaj ĉeĥoj perceptas tiun ĉi parton de la komuna historio diverse. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 16:41, 22 dec. 2025 (UTC) :aldono: Germanoj estis forpelitaj, forŝovitaj el la ĉeĥa vidpunkto de tiama epoko. Same hodiaŭ oni povas ellandigi fremdulon el ŝtato el diversaj kaŭzoj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 16:52, 22 dec. 2025 (UTC) ::Ne gravas kiu kaj kiel traktas la historiajn eventojn. La germanoj en Ĉeĥoslovakio estis deportitaj, do forpelitaj el sia patrujo, same kiel en ĉiuj landoj de Orienta Eŭropo. La sola ŝtato ne forpelinta siajn germanojn estis Sovetunio, sed eĉ tie ili spertis internan deportadon, kiu en la sovetia, rusia kaj internacia historiografio estas nomata ĝuste tiel — deportado de la germanoj de Volgio. Same nomiĝas en Esperanto-Vikipedio [[Deporto de la ĉeĉenoj kaj inguŝoj]] kaj [[Deportado de krime-tataroj]] (kavnkam ĉiuj ĉi etnaj grupoj estis post kelkaj jaroj rehabilititaj kaj revenis hejmen). Oni povas diskuti, ĉu tio estis ago prava aŭ malprava, sed ne pri tio ĉu tio estis deportado aŭ ne. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 23 dec. 2025 (UTC) :::Bonvolu kompari la nomo de tiu paĝo kun aliaj lingvo. Angle [[:cs:Vysídlení Němců z Československa]], [[:en:Expulsion of Germans from Czechoslovakia]], [[:de:Vertreibung der Deutschen aus der Tschechoslowakei]]. Ĉu vi vidas tie vorton bazita de vorto deportado, deportation? Nur la rusa uzas titolon de paĝo [[:ru:Депортация немцев из Чехословакии]]. Ŝajnas, ke vi volas akomodigi ĝin laŭ la rusa. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 09:16, 23 dec. 2025 (UTC) ::::Bonvolu kompari la nomon de tiu ĉi paĝo kun la nomoj de la aliaj paĝoj dediĉitaj al la similaj okazaĵoj. Deportado estas deportado, kaj oni ne provu maski la perfortan agon per mildaj ŝajnigaĵoj. La germanoj, kies prauloj dum jarcentoj loĝis en tiu ĉi regiono, estis perforte forpelitaj — sen posedaĵoj, rajto reveni aŭ procesi, ofte batitaj, foje murditaj. Kial translokado de ĉeĉenoj ene de Sovetunio kun reveno post kelkaj jaroj al la sama regiono kun kompleta restarigo de ties rajtoj estas deportado dum elpelo de la germanoj el Ĉeĥoslovakio — por eterne, sen iuj ajn rajtoj — estas ''ellandigo''? Ŝajnas ke vi volas akomodigi ĝin al la ĉeĥa politika tradicio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:42, 23 dec. 2025 (UTC) :::::RG72, vi redatis tiun paĝon je la ''14:08, 27 okt. 2018 RG72 diskuto kontribuoj 7 634 bitokoj +234 →Referencoj malfari [aŭtomate patrolita]''. Vidu la historion de redaktoj. Redaktis ĝin ankaŭ pluraj redaktintoj, neniu klopodis ŝanĝi la titolon, kaj subite vi post tiom da jaroj klopodas alinomi ĝin. Kial? Ellasu politikon el Vikipedio. Ni ne komparu nekompareblan. Vi ne ŝanĝos historion nur tial, ke iu nomo ne plaĉas al vi. Sovetunio ne estis Ĉeĥoslovakio kaj Ĉehoslovakio ne estis Sovetunio. Nur por via imago. La vorto Sudetio estis en tiu tempo malpermesita vorto en Ĉeĥoslovakio kaj fakte en la tempo de la socialisma Ĉeĥoslovakio. Ĝi malperis el mapoj, el oficoj... Mi ne volas kvereli kun vi pri tiu historia tempo. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 06:27, 24 dec. 2025 (UTC) ::::::Pardonon sed vi prezentis eĉ ne unu argumenton validan en scienca diskuto kiuj sole akcepteblas kiam temas pri la '''enciklopedio'''. Ne gravas kiu kaj kiam redaktis la artikolon, al kiu (mal)plaĉas iuj vortoj kaj certe neniu diras ke Sovetunio estis Ĉeĥoslovakio, Angolo estas Haitio, urso estas ĝirafo ktp. La afero estas ekstreme simpla: Ĉeĥoslavio faris rilate siajn germanojn tion kio en Esperanto nomiĝas '''deportado'''. La enciklopedio fajfas pri ĉeĥaj politikaj tradicioj, historio de redaktoj kaj personaj (mal)plaĉoj. Ĝi estas scienca verko kaj nur sciencaj argumentoj estas konsiderindaj. Ĝis nun vi ne prezentis ilin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:42, 30 dec. 2025 (UTC) Kvankam tio estis amasa deportado, tiu historia periodo, tiu deportado ricevis tiam nomon '''Ellandigo de germanoj el Ĉeĥoslovakio''', ĉeĥe [[:cs:Vysídlení Němců z Československa]]. Se vi deziras, vi povas traduki la titolon en Esperanton. Aŭ aldonu la paĝon en kategorion pri deportadoj. Krome, estas ĉi tie paĝo [[Forpelo de germanoj (1944–1950)]], do nenia "deportado de germanoj" en la titolo. Estas ĉi tie [[Forpelo de ĉeĥoj el Sudetio en la jaro 1938]], do nenia deportado en la titolo. Ĉio havas sian nomon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:25, 30 dec. 2025 (UTC) :Ripete: Ni verkas ne la ĉeĥan enciklopedion en la ĉeĥa, sed Esperanto-enciklopedion en Esperanto, do por ni gravas ne ĉheĥa terminaro, sed sole Esperanto-terminaro kaj ĝi estu maksimume unueca. Ĉeĥaj historiistoj povus nomi deportadon ''ellandigo'', mortigadon — ''malvivigo'' ktp, sed ni sekvu ne tiun ĉi Orwell-lingvaĵon, sed normalan lingvaĵon de la historia kaj jura sciencoj. Se provizora translokado de krimeaj tataroj, ĉeĉenoj, kalmukoj kaj volgaj tataroj ene de ilia ŝtato meritas nomiĝi ''deportado'', do certe ankaŭ porĉiama forpelado de la ĉeĥaj germanoj ekster ilia ŝtato nomiĝu tiel. Dura lex sed lex. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:38, 31 dec. 2025 (UTC) :{{por}} Mi konstatas, ke la tuta debato estas inter ruso kaj ĉeĥo, kio sugestas, ke la naciaj influoj forte movas ilin al diskuto. Laŭ mi, ambaŭ titoloj eblus kaj tial ili devas aperi en la enkonduko, tamen mi apogas la proponon ĉar ŝajnas, ke ellandigo estus tro milda esprimo ([[eŭfemismo]]) por tio kio okazis antaŭ multaj jardekoj kaj pri kio nuntempaj homoj devus rigarde dedistance.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:12, 31 dec. 2025 (UTC) ::Mi samopinias krom la rimarko ke temas pri la diskuto inter ruso kaj ĉeĥo, ĉar mi diskutas sole kiel sciencisto kunverkanta la enciklopedion, do mi insistias sole pri unueco de la terminaro. Ni ne pritaksas ĉi tie ĉu deportado de la germanoj el Ĉeĥoslovakio estis justa aŭ maljusta (en Orienta Eŭropo ĉiuj ŝtatoj faris tion — krom Sovetunio. Ni sole konstatas la nekontesteblan fakton ke ili estis deportitaj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:18, 31 dec. 2025 (UTC) ::: Vi "kiel sciencisto" evidente denove malpravas. La bolŝevisma Sovetunio (pro kapricoj de ĝia diktatoro Jozefo Stalino) kaj larĝskale genocidumis kaj larĝskale amasdeportis dum la Dua Mondomilito kaj alitempe. Ĝi deportis interalie finnlingvanojn de Karelio, pollingvanojn kaj germanlingvanojn de okcidenta Pollando kaj Königsberg, kaj diversajn ulojn inklusive ruslingvanoj al Siberio. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:44, 31 dec. 2025 (UTC) ::::Kiel ne-sciencisto vi komplete perdiĝis en la diskuto. Supre mi plurfoje menciis deportadon de volgaj germanoj en Sovetunio kaj diris ke se tiu ĉi translokado de etna grupo ene de la ŝtato meritas nomiĝi deportado, do ankaŭ porĉiama forpelo de etna grupo ekster ĝia patrujo nomiĝu tiel. Mi aldonu ke la germanoj deportitaj al Siberio jam post kelkaj jaroj estis komplete restarigitaj je siaj rajtoj kaj denove iĝis plenrajtaj civitanoj. Guberniestro de mia [[Tjumena provinco]] estas Aleksandr Moor, prezidanto de la provinca departemento pri edukado estas Rajder, prezidanto de Sberbanko estas Gref, prezidanto de Gazpromo estas Miller, ktp.[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:58, 1 jan. 2026 (UTC) : {{kontraŭ}} "ellandigo" kaj {{kontraŭ}} "deportado" pro malĝusta uzo afikso <code>-ad-</code>. {{por}} "'''amasforpelo'''" aŭ "'''forpelo'''" por '''ĉiuj''' artikoloj pri tiaspecaj temoj. :* [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?search=intitle%3A%2F%5BEe%5Dllandigo%2F&title=Special:Search&ns0=1 "ellandigo" 4 trafoj] :* [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?search=intitle%3A%2F%5BFf%5Dorpelo%2F&title=Special:Search&ns0=1 "forpelo" 4 trafoj] :* [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?search=intitle%3A%2F%5BAa%5Dmasforpelo%2F&title=Special:Search&ns0=1 "amasforpelo" 0 trafoj] :* [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?search=intitle%3A%2F%5BDd%5Deporto%2F&title=Special:Search&ns0=1 "deporto" 1...2 trafoj] :* [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?search=intitle%3A%2F%5BDd%5Deportado%2F&title=Special:Search&ns0=1 "deportado" 2...4 trafoj] : [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:13, 4 jan. 2026 (UTC) Tralegu la unuan alineon de tiu paĝo. Vi faras el tiu alinomado loterion. Oni povas skribi diverse tiun liston de "trafoj". [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:35, 4 jan. 2026 (UTC) ::{{por}} unueca lingvaĵo. Debatoj pri la (mal)justeco de tiaj aferoj esprimiĝu kun konvena grado de nuanco en la artikola enhavo. Tio ne estas la tasko de la titolo. Kaj precipe {{por}} "forpelo" laŭ la propono de Taylor 49, ĉar tiu vorto jam estas uzata en Esperanto por la bezonata signifo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:35, 9 jan. 2026 (UTC) ::: {{farite}} tri poraj voĉoj (krom mia kaj voĉo de la proponinto), unu kontraŭa. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:37, 2 feb. 2026 (UTC) ::::Do kvin poraj voĉoj. Se mi vidintus la diskutojn ĝustatempe, mi ankaŭ voĉdonintus por la ŝovo al termino "forpelo" (aŭ deportado). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:50, 8 feb. 2026 (UTC) == [[Germanaj baltoj]] => [[Baltaj germanoj]] == Temas ĝuste pri germanoj, kies prauloj konkeris Baltion antaŭ multaj jarcentoj, do aplikeblas la sama modelo kiel kaze [[Volgaj germanoj]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:37, 30 dec. 2025 (UTC) :{{por}}Pro la menciitaj kialoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:08, 31 dec. 2025 (UTC) :{{por}} En la germana lingvo, kiel la unua frazo ĝuste indikas, estas ĉiukaze ambaŭ formoj, pli ofte ''Deutsch-Balten'' (germanaj baltoj), malpli ofte ''Baltendeutsche'' (baltaj germanoj). Kion mi aŭdis kaj legis pri la grupiĝo (en Darmstadt estas la centra kulturejo por la Baltaj germanoj), la koncernuloj kiuj mem preferis formon evivalentan al "Germanaj baltoj" volis indiki ke ili unuavice estas baltoj, kaj nur flanke estas germanlingvaj. Do ili en 1918 ne volis konfrontiĝi kun tronaciigitaj estonoj aŭ latvoj kiuj krius "Iru hejmen", ĉar ilia hejmlando kaj tiu de la prapatroj efektive estis inter Talino kaj Rigo, ne en Akeno, Kolonjo aŭ Treviro, de Talino pli-malpli 2000 kilometrojn for. Inter la baltiaj lingvoj ankaŭ estas ambaŭ formoj, en la estona (Baltisakslased) kaj litova (Baltvokiečiai, baltaj germanoj) oni preferas la novan formon, en la latva (Vācbaltieši, germanaj baltoj) la malnovan. Do nenio kontraŭ prefero de la nova formo, kvankam kompreneble devos resti alidirektilo, ĉar la formo germanaj baltoj signife disvastiĝis dum la lastaj jaroj en vikipedio kaj en la komunejo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:10, 8 feb. 2026 (UTC) == Ŝablono:Informkesto programaro -> Ŝablono:Informkesto programo == [[Ŝablono:Informkesto programaro]] -> [[Ŝablono:Informkesto programo]]. La paĝo [[7-Zip]] fanfaronas per: :> 7-Zip estas libera programo kaj ne :> 7-Zip estas libera programaro 7-ZIP estas programo. '''Kune''' 7-ZIP, WingRAR, GIMP kaj InkScape estas programaro. La afikso -ar- malĝustas en la kunteksto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:34, 31 dec. 2025 (UTC) :{{por}}[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 1 jan. 2026 (UTC) :{{por}} Mi ne scias ĉu ne estus eblecoj uzi ankaŭ ŝablonon "informkesto programaro", sed ĉiukaze la pli ofta kazo estas uzi ĝin por unuopa programo, kaj la ekzemplo de Taylor tre konvinke bildigas tion. Sed eĉ se estus (aŭ iam ekestus) iuj paĝoj pri programaroj, por kiuj ni ne volus uzi informkeston "programoj", tio tamen ne estas problemo. Estas ŝablonoj "informkesto monto" KAJ "informkesto montaro", "informkesto insulo" KAJ "informkesto insularo", do ankaŭ ĉi tie en kazo de neceso povas ekesti dua ŝablono, se ĝi urĝe bezonatos. Sed la alinomigo nun sendube utilas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:30, 8 feb. 2026 (UTC) : {{farite}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:56, 8 feb. 2026 (UTC) == [[Oktopieduloj]] => [[Polpoj]] aŭ [[Polpo]], [[Polpo]] => [[Oktopodo]] == En 2018 [[Uzanto:Rdelre]] alinomis la artikolon pri ordo Octopoda de [[Polpo]] al [[Oktopieduloj]] kaj kreis novan artikolon sub la titolo [[Polpo]] pri genro ''Octopus''. Mi trovas neniun spuron de interkonsultiĝo pri tiu ŝanĝo. Kaj en PIV mi trovas neniun spuron, ke iu ajn vorto "oktopiedulo" ekzistas. Male, ĝi uzas "oktopodo" por ''Octopus'' kaj oni povas konkludi de la difino ke "polpoj" estas Octopoda. En la Tekstaro evidentas, ke "polpo" estas la sola vorto uzata en komuna lingvaĵo. Ankaŭ tio apogas la ideon, ke "polpo" signifas Octopoda, ĉar ordinaraj homoj kutime scias distingi Octopoda de aliaj bestoj sed ne scias distingi ''Octopus'' de aliaj Octopoda. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:56, 4 jan. 2026 (UTC) :Dankon, [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]]. :Verdire, la komento ke ordinaraj homoj kutime ne scias distingi ''Octopus'' de aliaj ''Octopoda'' ne plene veras. Se vi montrus al ordinara homo la foton de [[Argonaŭto (biologio)|argonaŭto]], ano de ''Octopoda'' kun konko, li dirus ke ĝi ne estas polpo, kvankam la artikolo priskribas ĝin kiel "pelaga polpo". --- Aldone, enciklopedioj ne pritraktas nur aĵojn konatajn de ordinaraj homoj. :Vi tamen pravas, ke "Oktopieduloj" ne estis bona elekto (mi ne plu memoras, post 7 jaroj, kial mi uzis ĝin). "Oktopod-o", kvankam neoficiala, estas simila al aliaj sciencaj radikoj bazitaj sur internaciaj sciencaj nomoj, do estas kialoj por subteni ĝin. Ankaŭ la kunmetaĵo "Okpieduloj" estus uzebla. Estas nur ia problemo, ĉar ambaŭ povas rilati kaj al ''Octopoda'' kaj al ''Octopus''. :Pri via propono uzi "Polpoj" (aŭ "Polpo") pri ''Octopoda'' kaj "Oktopodo" pri ''Octopus'', mi konsentas. Mi favoras [[Polpoj]] pri la ordo. Pri la genro ''Octopus'' mi sugestas - kiel en aliaj vikipediaj artikoloj (ekzemple [[Hirundo (genro)]], [[Lotuso (genro)]]) - aldoni la vorton "genro" por klareco: [[Oktopodo (genro)]] aŭ [[Okpiedulo (genro)]]. --[[Uzanto:Rdelre|Rdelre]] ([[Uzanto-Diskuto:Rdelre|diskuto]]) 11:10, 5 jan. 2026 (UTC) ::{{re|Rdelre}} Mi dankas vian komprenon pri la plej gravaj aferoj, kaj ankaŭ la informon pri argonaŭtoj. Ankaŭ mi ne estus rekoninta ilin kiel polpojn. Ĉiam estas io nova por lerni! ::En kiu senco "oktopodo" povas rilati al Octopoda? Laŭ mia kompreno nia sola bona fonto estas PIV, kaj tio senambigue diras, ke ĝi signifas ''Octopus'' [https://vortaro.net/#oktopodo_kd]. Normale laŭ [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]] aldono inter krampoj uziĝas nur kiam pluraj artikoloj havus saman titolon. Aŭ ĉu iu alia vikipediisto opinias, ke ĉi tie estas motivo por escepto? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:20, 9 jan. 2026 (UTC) :::{{farite}} --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:41, 21 jan. 2026 (UTC) ::::Kvankam jam tro malfrue, mi konsentas pri la ŝanĝoj, kaj aparte tre subtenas la gvidlinion ke "aldono inter krampoj uziĝas nur kiam pluraj artikoloj havus saman titolon". Ĉio iris bone ĉi tie, kvankam ne pliaj homoj kundiskutis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:22, 8 feb. 2026 (UTC) == Turo de la Pucelo > Virgulina turo == La titolo [[Virgulina turo]] (facile komprenebla esperanta vorto) ekde jaroj gvidas al la definitiva artikola titolo [[Turo de la Pucelo]] (tute ne komprenebla pseŭdoesperanta titolo). En tio kompreneble la vorto pucelo estas la dubinda - [https://vortaro.net/#pucelo_kd PIV en ĉiuj ĝisnunaj eldonoj de 1970-2020] ne konas ĝin, kaj [https://reta-vortaro.de/revo/dlg/index-2o.html#NeoGlo ReVo nur indikas ke estu neoficiala neologismo, tre malofta, en senco de "juna virgulino"] (cetere vikipedio kaj vikivortaro same '''ne''' havas la vorton, krom en tiu ĉi titolo, sed tio ne estas forta argumento, ĉar ĉiu povas ĉiusekunde krei eron - tamen ĝis nun neniu faris). En tio ne estas klara, kio estus "aparte juna": ĉu ne plenkreska, do ĝis 17 jarojn aĝa, aŭ ĉu antaŭ la unua menstruo, individue ekde la 9-a ĝis 14-a jaro, aŭ ĉu antaŭ la lerneja aĝo, 5- ĝis 6-jara??? Ĉar mi same ne trovas ĝin en iu du-lingva Esperanto-vortaro, tiuj demandoj eĉ ne estas facile respondeblaj, kaj eĉ se, ankoraŭ estas la demando kiaj aĝoj de junulinoj aŭ infanoj la 12-jarcenta turo en Bakuo celus. Laŭ mia kompreno virgulino estus simple virino kun neŝirita himeno, kiu do garantiite ne jam amoris - se estus simple tiu difino por "pucelo", tiam la aldona vorto tute ne havus sencon - tiam oni tuj povus uzi la kutiman vorton virgulino. Se ĉiuj tiuj demandoj ne estas klaraj, tiam probable pro tio ke oni tiom "tre malofte" uzas la neologismon. Kaj la strangaj vortokreoj en tio ankoraŭ ne finiĝis. En vikidatumoj ankoraŭ indikiĝas "alternativa nomo": "Turo de la Pucelino", tio estas vortokreo tute absurda: Se laŭ ReVo pucel'o estas aparte juna virg'ul'in'o, tiam pucel'in'o estas aparte juna virg'ul'in'-in'o - tiu kombino plene ne konvinkas. Plie en la alilingvaj formoj de la vikipedia titolo pri la turo kiujn mi komprenas mi vidas nur ekvivalentojn al simpla vorto "virgulino". La uzanto Petr Tomasovsky en sia diskutpaĝo solene informis, ke ekde aŭgusto 2025 li ne plu partoprenas en Vikipedio. Konsiderante kiom malfacile estis ekhavi iuspecan interkonsenton kun li, kiam li ankoraŭ partoprenis, tio eble eĉ estas bona memvola decido. Sed eĉ se li ankoraŭ estus, iu juĝo de li "mi ŝatas la vorton pucelino kaj mi volas propagandi ĝin, laŭ mi ReVo malpravas kaj PIV entute nekompetentas" ankoraŭ ne estus aŭtoritata referenco. Sume mi volas proponi entute forpreni la alidirektilon de la titolo [[Virgulina turo]] al la definitiva artikola titolo [[Turo de la Pucelo]] - kaj uzi la normaluzan unuan titolon kiel titolo de la teksto pri la malnova turo en Bakuo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:09, 8 feb. 2026 (UTC) :Forte {{por}} "pucelo" estas stranga, neesperanta vorto kaj neuzenda. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:38, 4 mar. 2026 (UTC) :{{por}} Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 09:31, 19 apr. 2026 (UTC) == [[Komunlingva nomo]] => [[Ordinara nomo]] == Saluton. En 2010 mi kreis tiun artikolon kun la titolo Komunlingva nomo. Pasis jaroj kaj en 2020 Moonbri movis paĝon Komuna nomo al Ordinara nomo: Esperanta "'komuna" ne samsignifas kun angla "common", franca "commun" ktp. Laŭ mi, li tion faris ege prave. Tamen en 2023 Sergio movis paĝon Ordinara nomo al Komunlingva nomo: La tradicia termino Esperanta. Kvankam tiu alia titolo ne estas erara, ordinara plej taŭgas (en PIV Konforma al la ĉiutaga uzado, al la kutimo; ne diferencanta de la plimulto el la okazoj), tio estas male al la [[scienca nomo]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:03, 23 feb. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} Estus pli bone, se Sergio estus bonorde proponinta kaj diskutinta sian alinomadon. Tamen ĉi tiu propono ne donas kialojn por dubi lian pravigon "tradicia termino Esperanta". Kaj eĉ laŭ la logika flanko, "komunlingva" ŝajnas pli bona - jes, ĝi estas pli ordinara ol scienca nomo, sed nur precize en tiu senco, ke ĝi estas en lingvo komuna al fakuloj kaj nefakuloj anstataŭ kvazaŭlatina sciencfaka kodo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:29, 11 mar. 2026 (UTC) == Kondensilo -> Kapacitilo == @[[User:DidCORN]] -- [[Kondensilo]] -> [[Kapacitilo]] ĉar '''Kapacitilo''' provizas [[Kapacitanco|kapacitancon]], ne [[Kondensado]]n. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:56, 25 feb. 2026 (UTC) == Fabeloj de H.C. Andersen == Estas propono alinomi jenajn fabelojn al jenaj titoloj kiujn Zamenhof elektis por siaj klasikaj tradukoj: * [[La novaj vestoj de la Imperiestro]] => [[La novaj vestoj de la reĝo]] {{farite}} * [[La marvirineto]] => [[La virineto de maro]] Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:34, 4 mar. 2026 (UTC) :Estas po unu voĉo {{por}} la alinomado en respondaj diskutpaĝoj, kaj estas neniu kontraŭa voĉo. Do entute la opinio estas (iom) pozitiva. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:59, 11 mar. 2026 (UTC) Ankoraŭ pliaj: * [[La knabineto kun la alumetoj]] => [[Knabineto kun alumetoj]], vidu [https://www.steloj.de/esperanto/fabeloj2/alumetoj.html jen] {{farite}} * [[La tindrujo]]/[[La fajrilo]] => [[Fajrilo (Andersen)|Fajrilo]] {{farite}} * [[La princino sur pizo]] => [[Reĝidino sur pizo]] {{farite}} * [[La malbela anasido]] => [[Malbela anasido]] {{farite}} [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:05, 16 mar. 2026 (UTC) :Necesas trarigardi la zamenhofajn tradukojn. Eble troviĝas pli da alinomendaj artikoloj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:35, 16 mar. 2026 (UTC) :Resume {{por|por}} la ekzakta kopiado de la fabelotitoloj kiujn uzis Zamenhof. Pri la [[La novaj vestoj de la reĝo]] tio kreas bizaran situacion ke en la dana kaj pli malpli ĉiuj eŭropaj lingvoj estos "imperiestro", dum ĉe ni kaprice "reĝo", sed la fabeloj tradukitaj de Zamenhof ne estas sekretoj, kaj estas bone unuece uzi ekzakte tiujn titolojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:55, 24 mar. 2026 (UTC) :{{por}} titoloj de kanonaj esperantaj tradukoj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:10, 26 mar. 2026 (UTC) :{{por}} zamenhofa formo de titoloj. Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 00:43, 28 mar. 2026 (UTC) == Kategorio:Vikipedio:Vikipedio == [[:Kategorio:Vikipedio:Vikipedio]] -> [[:Kategorio:Administrado de Vikipedio]] aŭ [[:Kategorio:Vikipedia administrado]] Jam proponite sur [[Kategorio-Diskuto:Vikipedio:Vikipedio]] @[[User:Salatonbv]] Pluroblaj nomspacaj prefiksoj estas fuŝaĵo kaj konfuzigaĵo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:49, 4 mar. 2026 (UTC) :{{por}} [[:Kategorio:Vikipedia administrado]] akorde kun aliaj vikipedioj ([[d:Q2944611]]). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:14, 24 mar. 2026 (UTC) :{{por}} [[:Kategorio:Vikipedia administrado]] [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 01:42, 19 apr. 2026 (UTC) :: {{farite}} @[[User:Salatonbv]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:22, 19 apr. 2026 (UTC) == [[Transbajkalo]] => [[Transbajkalio]] == Pli korekta nomo de la regiono, fiksita en la [https://rueo.ru/sercxo/Забайкалье Kondratjev-vortaro]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:23, 15 mar. 2026 (UTC) :{{re|RG72}} Mi komprenas la argumenton, sed klaras ke ambaŭ tekstoj jam havas enhavojn, kompreneble tre similajn, sed laŭ vikidatumoj tamen distingitajn. La unua nun estas malformala geografia regiono sen fiksaj limoj, la dua estas federacia subjekto de Rusia Federacio kun tre konkretaj limoj kaj difiniĝo. Ne eblas simple movi la nunan tekston al dua titolo, ĉar tie jam estas teksto. Krome atentindas ke la koncerna kategorio pri la federacia subjekto tute bizare havas tutalian nomon, "Zabajkala regiono". Ĉu la geografia regiono iĝu "Transbajkalio" kaj la subjekto iĝu "Transbajkala regiono" (kun samnoma kategorio), aŭ kio estus via propono?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:10, 24 mar. 2026 (UTC) ::Se ni sekvu la jaman lingvotradicion, ni alinomu la duan artikolon al "Transbajkala regiono". La unua artikolo temas pri regiono geografia, la dua celas federacian subjekton, do administran regionon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:46, 24 mar. 2026 (UTC) :::Tiam {{por}} la nun klara propono. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:49, 24 mar. 2026 (UTC) == [[:Kategorio:Orkestrestroj]] => [[:Kategorio:Dirigentoj]] == Nun estas du kategorioj pri la sama afero. Mi proponas meti ĉiujn respektivajn artikolojn sub la dua kiel plej konvena. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:48, 18 mar. 2026 (UTC) :{{por}}--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:30, 23 mar. 2026 (UTC) :{{por}}--[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:00, 24 mar. 2026 (UTC) :{{por}} Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 12:12, 28 mar. 2026 (UTC) :{{por}} [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 01:40, 19 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 08:50, 19 apr. 2026 (UTC) :: {{farite}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:34, 19 apr. 2026 (UTC) == [[Vizelo]] => [[Neĝmustelo]] == '''Neĝmustelo''' troviĝas interalie en la granda germana-Esperanta vortaro de Erich-Dieter Krause, kaj Carl Støp-Bowitz uzis ĝin en sia IKU-prelego en 1991. Same kiel ''vizelo'' ĝi mankas en PIV, sed malkiel ''vizelo'' ĝi estas kumetaĵo, kies senco estas facile divenebla, ĉar '''neĝmustelo''' estas rekta traduko de la scienca nomo ''Mustela nivalis''. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 21:27, 21 mar. 2026 (UTC) :{{por}} fidante la enketon de la proponinto. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:02, 24 mar. 2026 (UTC) :{{por}} Kunmetita vorto ĉiam estas pli saĝa ol tute novinventita vorto ne en vortaroj, se ĝiaj elementoj estas bone kompreneblaj, kaj [https://vortaro.net/#neĝo_kd neĝo] kaj [https://vortaro.net/#mustelo_kd mustelo] sendube estas, eĉ se oni eble devas biologie lerneti kio ekzakte estas musteloj. Kompare la vorto vizelo nur kompreneblas se oni hazarde konas similan formon en iu nacia lingvo - tia neologismo estas tolerebla se ĉiuj Esperanto-vortaroj klarigas pri kio temas, sed ĉi tie ne nur PIV kaj Reta Vortaro malkonas tian vorton, mi ankaŭ ne trovis alian vortaron kiu konus la vorton. Krome la argumentoj pri fontoj de Krause kaj Støp-Bowitz estas aldona pluso por "neĝmustelo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:53, 24 mar. 2026 (UTC) '''Farite''', ĉar neniu kontraŭis kaj pasis jam unu semajno. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 22:08, 28 mar. 2026 (UTC) == [[Irana milito de 2026]] => [[Milito de Usono kaj Israelo kontraŭ Irano]] == La artikolo estas neriproĉebla, sed la titolo estas tia en kelkaj lingvoj, dum en aliaj pli ĝuste estas [[Milito de Usono kaj Israelo kontraŭ Irano]], ĉar la nuna titolo ŝajnigus, ke estas milito '''de''' Irano, kaj fakte la milito ne estas jam nur '''en''' Irano.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:35, 23 mar. 2026 (UTC) :{{sindetena}} Mi kreis la artikolon kaj elektis la titolon cele al simpleco, kaj konsiderante ke la plejparto de la milito okazas en Irano kaj pri Irano. Sed mi komprenas ke la proponita titolo estas pli proksima al kompleteco, kaj ke tio povas esti aparte dezirinda en dolora temo kiel milito. Do mi ne konvinkiĝis apogi la ŝanĝon, sed ne malfeliĉos, se oni interkonsentos fari ĝin. Verŝajne iu nomo poste fariĝos norma en fidindaj fontoj, kaj tiam ĉiuokaze necesos repensi nian elekton. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:13, 24 mar. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi komprenas deziron subtreki ke temis pri atako kontraŭ Irano, sed ĝenerale ni ne nomas la artikolojn tiel. Kutime je la nomo estas uzataj loko de milito, ekzemple [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Iraka milito]] ktp) aŭ milita kaŭzo ([[Opia milito]] ks). La sola escepto estas [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]], sed tiu ĉi titolo estas tutevidente propaganda kaj ŝanĝenda al neŭtrala ''Rusia-Ukraina milito'' aŭ io simila, ĉar pli frua milito en la sama lando nomiĝas [[Donbasa Milito]]. Do ni sekvu la jaman tradicion kaj la agresan karakteron de la uson-israela atako montru en la artikolo mem. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:49, 24 mar. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi havas la impreson ke la milito de Rusio en Ukrainio estis aŭ estas iom aparta, sed ne volas revarmigi la poton ĉi tie kie temas pri alia milito. Sed "Irana milito de 2026" '''ne''' diras ke temus pri milito de Irano, sed pri milito de 2026 kiu iel rilatas al Irano. Kaj tio ĝustas. Mi ĝojos se tiun militon oni ne devos renomi en 2027 "Irana milito ekde 2026", sed por la momento la titolo ŝajnas al mi bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:56, 24 mar. 2026 (UTC) ::{{kom}} La milito en Ukrainio ŝajnas io aparta nur danke al amasa cerbolava propagando kaj totala blokado kaj/aŭ marĝenigo de alternativaj informfontoj, faritaj de regantaj elitoj en Eŭropo kaj Nordameriko. Plejparto de la mondo ekster tiu ĉi areo traktas ĝin ĝuste kiel unu el multaj konfliktoj inter okcidentaj ŝtatoj, batalantaj pri povo kaj nacia sekureco, kaj pro tio ili ne konsideras ĝin iel rilata al si, do daŭrigas rilatojn kun ambaŭ flankoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:44, 24 mar. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}}1. La militon (kaj ties tuton ekde 1979, kaj la nunan, espereble finan, fazon) provokis ekstremisma konduto de la irana reĝimo, ne la landoj, kiuj estas viktimoj de ĝiaj atakoj. 2. Nun (fine de marto de la jaro 2026-a) jam 30 landoj rezistas la atakojn de la irana reĝimo. Do, la milito estas ĝuste ''irana'' el ĉiuj vidpunktoj. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 14:29, 26 mar. 2026 (UTC) :: {{por}} alinomigo, la milito estas kreajxo de Usono. Tamen eblus konservi la jaron "2026" en la titolo. La sola kaŭzo kial Irano ataketas 30 (?!) kalifatojn estas ke ili gastigas usonajn teroristojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:02, 19 apr. 2026 (UTC) == Ĉu la ĉefurbo de Kataro estas Daŭho aŭ "Doho"? == La milito kompreneble influas ĉiujn ŝtatojn ĉe la Persa Golfo, ankaŭ Kataron, kaj tial mi ĵus konsciiĝis pri strangaĵo kiu ĉe ni jam ekzistas ekde februaro 2007, kaj certe multaj jam miris pri ĝi, sed mi nur ĵus ekmiris: La ĉefurbo de Kataro ĉe ni nomiĝas "Doho aŭ [[Daŭho]] aŭ Dohao". La tekston ekfaris anonimulo en 2007 je la titolo "Doho", kiu tiam estis tre aŭdaca elekto, sed intertempe post 2007 "produktis" kelkajn ekzemplojn favore al tiu formo. Pri "'''Daŭho'''" la ekstervikipediaj referencoj estas senkompare plej konvinkaj: * La [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago ([[:dosiero:Ormuza markolo en PdlM 1971.png|vidu!]]), * la poŝkalendaro de [[Monato (gazeto)|''Monato'']] el Antverpeno (jam citita en la unua versio de la vikipedia teksto de feb. 2007) * kaj ankaŭ [https://vortaro.net/#Da%C5%ADho_kd NPIV (vidu!)] en la eldono de 2020, en presita formo kaj ankaŭ rete, uzas por ĝi la nomon ''Daŭho'' * [[Monato (gazeto)|''Monato'']] ankaŭ en artikoloj uzas la formon "Daŭho", ekz. en la teksto [https://www.monato.be/2013/011003.php Evgeni Georgiev: "Gravas agoj, ne paroladoj" de 2013] * [[Reta Vortaro]] salomone [https://reta-vortaro.de/revo/art/doh.html# listigas] ĉiujn formojn "Daŭho", "Doho" kaj "Dohao". "'''Doho'''" laŭdire estas uzata en la socialisma [[Monda Asembleo Socia]] fondita en 2005 ('''sen''' ekstervikipedia referenco, nur estas aserto) kaj en ''[[Le Monde diplomatique en Esperanto]]'': ankaŭ pri tio en la vikipedia teksto ĝis nun ankaŭ mankis ĉia referenco, sed [[Reta Vortaro]] notas du ekzemplojn, [https://tekstaro.com/t?nomo=mondediplo-2008&sekcio=MondeDiplo-1604 de majo 2010] kaj [https://eo.mondediplo.com/article2674.html de oktobro 2018]. :<small>Ankoraŭ mi povus citi [https://europeantimes.news/eo/2025/11/not-just-dreams-but-rights-social-justice-in-focus-at-doha-summit/ artikolon "Ne nur revoj, sed rajtoj: Socia justeco en fokuso ĉe la pintkunveno de Doho" de novembro 2025] en la retgazeto ''The European Times'' (gazeto ŝajne ankoraŭ tute nekonata en wiki.eo, ĉu? Eĉ vikidatumoj ŝajne ne konas ĝin, krom [[:d:Q99003875|jen miniatura aludo]]), sed ĉar jam ekde februaro 2007 wiki.eo propagande reklamas la formon "Doho" kaj la artikolo estas nur de novembro 2025, dubindas ĉu ne la skribinto, eble estis eĉ AI-algoritmo, apogiĝis je Vikipedio.</small> Pri la teorie inventebla formo "'''Dohao'''" ĝis nun mankis en Vikipedio ĉia ekstervikipedia referenco. [[Reta Vortaro]] pri tiu formo notas du dubindajn pruvojn: la artikolo [[:n:Norvega atleto gajnis la oran medalon ĉe la Atletika Monda Ĉampioneco en Dohao|«Norvega atleto gajnis la oran medalon ... en Dohao»]] de oktobro 2019 el '''[[vikinovaĵoj]]''' kiel ekstervikipedia referenco estas '''senutila''', ĉar tute ne "ekstervikipedia" (ĝi eble nur spegulas la privatan preferon de la uzanto "Chaetodipus" el 2019) kaj [http://www.china.org.cn/95e/world/news211.htm laŭdira artikolo "Ĉina delegacio ĉeestos la ministran konferencon de MKO en Dohao"] el "China Interreta Informa Centro" estas bedaŭrinde rete tute fuŝita retpaĝo. Sume la referencoj pri "Daŭho" daŭre estas plej konvinkaj, kvankam eblas konstati penojn enkonduki novan formon "Doho" ekde 2007. Eble la ekfaro de la vikipedia teksto [[Doho]] en 2007 estas jam frukto de tiu nova kampanjo, aŭ eble ĝi estas bazo de la modo, ĉar "normalaj esperantistoj" kompreneble tre orientiĝas laŭ la Vikipedio en Esperanto kaj konsideras ĝin valida informfonto. Sume mi estus por apliko de la origina kaj daŭre plej konvinka formo "Daŭho" en wiki.eo. Same en 2020 pledis jam {{re|Wierzbowski|Susomoinhos}} sed ili ne komencis disputon ĉi tie, nur notis sian proteston en la artikola diskutpaĝo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:17, 24 mar. 2026 (UTC) La [[Esperanto-rusa vortaro de Kondratjev]] tekstas: Daŭho [https://rueo.ru/sercxo/доха] [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:47, 24 mar. 2026 (UTC) :Mi ne volas prisilenti, ke kolego Moldur post atenta serĉado ankoraŭ trovis unu validan referencon por la tria alternativo, "Dohao": https://bertilow.com/lanlin/azio.html - Mi ne bone komprenas, kial ankaŭ Bertilo Wennergren kontribuas pri tri nomoj de unu urbo, kiu en la unua eldono de PIV en 1970 ankoraŭ estis tute forgesita. Sed bone, nun kiam la referenco estas konata, oni povas kunkonsideri ĝin. Sed tamen, restas nur 1 valida referenco por "Dohao", du artikoletoj el ''Le Monde diplo'' por "Doho", kaj ĉiuj aliaj referencoj ĝis nun por "Daŭho". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 24 mar. 2026 (UTC) :::Do, por "Daŭho", fontojn vidu supre. Kial ni havus PIV, se ni tamen tiom ofte pridubis ĝian aŭtoritaton? Ĝi aparte ekzistas pro tio, ke unuopaj esperantistoj hobie emas inventi proprajn esperantigojn, kaj en PIV eblas arbitracie vidi kiu estas la plej oficiala formo, sen longaj kaj vanaj disputoj... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:18, 13 apr. 2026 (UTC) == [[Minĵetilo]] => [[Bombokanono]] == [https://vortaro.net/#bombokanono_kd PIV]: '''bombokanono'''. Mallongtuba kanono, kiu pafas preskaŭ vertikale, donante al la bombo malfortan startrapidecon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:41, 9 apr. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} Atente sekvinte la ĝisnunan diskuton, mi konkludas, ke estas pli prudente dume ne ŝanĝi la titolon de la artikolo kaj ne miksi apartajn artikolojn, almenaŭ ĝis kiam stabiliĝos distingado de historiaj kaj modernaj sencoj de tiu grupo de armiloj (mortiroj, haŭbizoj, minĵetiloj, grenadoĵetiloj ks). Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 08:56, 12 apr. 2026 (UTC) {{komento}} Jes, ''[[bombokanono]]'' ŝajnas pli bona ol ''[[minĵetilo]]'', sed la afero estas pli komplikita, ĉar Vikipedio havas ankaŭ artikolon kun la fuŝa titolo ''[[Mortero (armilo)]]'', kaj al mi ne estas klare, ĉu ''[[haŭbizo]]'' estas speco de [[bombokanono]], aŭ io aparta. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 09:05, 10 apr. 2026 (UTC) :''Mortiro'' (''mortero'' estas "Miksaĵo de kalko kun sablo, per kiu oni kunigas la ŝtonojn aŭ brikojn de muro, konstruaĵo ks"[https://vortaro.net/#mortero_kd ]) kaj ''haŭbizo'' estas specoj de kanono, kies nomoj nun uzeblas plejparte kiel historiaj terminoj, do ili bezonas apartajn artikolojn kun akcento je historiaj aspektoj. ''Minĵetilo'' estas paŭsaĵo de la slava (rusa, ĉeĥa ktp) termino. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:16, 10 apr. 2026 (UTC) {{kontraŭ}} Eble mi tamen kontraŭas la precizan proponon, ĉar pli bone estas alinomi: [[Mortero (armilo)]] => [[Bombokanono]]. Poste la enhavo de "[[minĵetilo]]" estu kopiita al "[[bombokanono]]", kaj fine "[[minĵetilo]]" sendu al "[[bombokanono]]". [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 05:57, 11 apr. 2026 (UTC) :Mortiro estis reala armilo, vaste uzita kaj pro tio artikoloj pri ĝi ekzistas en pluraj lingvoj. Por kio perdi tiun ĉi artikolon? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:58, 11 apr. 2026 (UTC) {{komento}}: Diferenco inter kanono kaj minĵetilo estas en trajektorio de pafado. La kanono pafas rekte, la minĵetilo per arko. Laŭ PIV "ĵetilo" estas ilo por ĵeti malproksimen pezan rondan objekton, do minĵetilo ĵetas minojn. Minĵetilo estas do ĝusta termino en Esperanto. El ĵetiloj estas ĉi tie ankaŭ ekz. [[flamĵetilo]]. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:32, 11 apr. 2026 (UTC) :Ni sekvu la jaman tradicion kaj vortarojn, ne inventu novajn vortoversiojn senbezone. Kanonoj pafas ne nur rekte, sed ankaŭ (plej ofte) arke. Krome la bomboj, sendataj de bombokanono, plejparte ne estas rondaj kaj apenaŭ diferencigeblas de tiuj kanonaj. Ili same eksplodas tuj post trafi obstaklon, ne atendas sian viktimon en akvo aŭ tero kiel veraj minoj. Do temas pri speco de kanono sendanta specon de bomboj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:31, 11 apr. 2026 (UTC) :Bombokanono – tiu ĉi nomo sonas kiel io el arsenalo de pirata ŝipo aŭ fantazia sieĝmaŝino, sed ne kiel preciza infanteria armilo pafanta malantaŭ la horizonto. :Minĵetilo - ĝuste tial, ke la minĵetilo estas difinita per la maniero de pafado (malantaŭ monteto) kaj ne nur per tipo de eksplodaĵo, la nomo "minĵetilo" por la armilo estas multe pli preciza. Bombokanono estas ja pli komprenebla por laiko, sed teknike prenite tio estas kontraŭparolo - kanono, kiu ne estas kanono. Se vi tradukas instrukciojn por videoludo, mi sincere rekomendas uzi vian proponon tie. :En Esperanto la vorto "bombo" evokas pli aviadilan bombon. La pafaĵo el minĵetilo estas en Esperanto teknike pafgrenado aŭ minĵetaĵo. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:19, 11 apr. 2026 (UTC) Ĉio ĉi estas interesa, sed ni havas la jaman tradicion de lingvouzo kaj dubindan proponon de nova vorto, bazitan sur paŭsaĵo de aliaj lingvoj. Mi aldonu ke en Esperanto ''mino'' elvokas pensojn pri eksplodaĵo metita teren aŭ akven por eksplodi kiam ĝi estos tuŝita, certe ne eksplodaĵon pafatan por eksplodi tuj ĉe sia celo. Do solvante unu (laŭdiran) problemon, vi kreas la alian. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:29, 11 apr. 2026 (UTC) Mi ne konsentas, ke mi 'kreas problemon' defendante la precizan kaj establitan terminon 'minĵetilo'. Male, la problemo aperas ĝuste per la provo senbezone enkonduki neologismon 'bombokanono', kiu estas teknike konfuza kaj balistike nelogika. Se vi insistas pri lingva eksperimento anstataŭ faka precizeco, estas vi, kiuj kreas malkonformecon kun la ĝisnuna tradicio kaj vortaroj. Mi ne intencas plu diskuti pri tiu ĉi artefarita afero – por mi la valida termino restas 'minĵetilo'. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:55, 11 apr. 2026 (UTC) :La vorto ''bombokanono'' estas en PIV kaj militvortaroj, la vorto ''minĵetilo'' estas nenie, tamen vi asertas malon kaj nomas la PIV-vorton ''eksperimento''. Tro strange kaj emocie por la enciklopedio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:35, 11 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Citiĝis PIV kiel pruvo ke "bombokanono" uziĝas, citiĝis neniu pruvo ke "minĵetilo" uziĝas. {{kontraŭ}} kunigo, ĉar la du artikoloj estas klare distingataj. Mi ne plene konvinkiĝis pri tio, kiu el la du havu la titolon "bombokanono", sed volus ke tiaj duboj ne fariĝu preteksto por daŭrigi la nunan staton. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:34, 11 apr. 2026 (UTC) Via kritiko kontraŭ 'minĵetilo' estas tute nelogika kaj malkonsekvenca. Se al vi malplaĉas tiu ĉi vorto, vi devus same ataki ankaŭ la terminon 'flamĵetilo', kiu baziĝas sur tute identa principo de vortformado. Tamen, 'flamĵetilo' al vi ne ĝenas. Ŝajne via obsedo pri la neologismo 'bombokanono' fontas ne el lingva logiko, sed el ia stranga fiksado je la vorto 'bombo'. Viaj argumentoj havas la saman nivelon kiel babilado ĉe la kaso pri krosantoj, kiuj hazarde similas al bomboj. Se vi volas esti seriozaj redaktantoj, vi ne povas uzi duoblajn normojn laŭ via nuna humoro. Minĵetilo restas faka termino, ĉu vi vidas en ĝi krosantojn aŭ ne. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:27, 12 apr. 2026 (UTC) :Pardonon, sed via parolo iĝas tute nekomprenebla. ''Krosanto''? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:47, 12 apr. 2026 (UTC) {{kontraŭ}} Kvankam via malkapablo ĝuste nomi tiun ĉi armilon ne signifas, ke la traduko 'minĵetilo' estas malĝusta. Mi kontraŭas la alinomigon, ĉar 'minĵetilo' estas la ĝusta esprimo por tiu ĉi armilo. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:40, 12 apr. 2026 (UTC) {{kontraŭ}} '''bombokanono''' estas ne malpli fuŝa ol '''minĵetilo'''.--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 09:28, 27 apr. 2026 (UTC) {{komento}} «'''Kanono'''» estas pafilego kies pafoj havas platan, preskaŭ rektan trajektorion. La koncerna pafilego pafas preskaŭ verikale, kaj tute malsimilas kanonon. '''Kanono''' estas miskvalita vorto kun 3 senrilataj kaj malkonvenaj signifoj. Ankaŭ '''mino''' havas 3 diversajn signifojn. La bona termino estas en ReVo: : [https://revaj.steloj.de/revo/dlg/index-2p.html#bomb.0opafilo '''bomb·o·paf·il·o'''] MIL Pafilego, plej ofte glattuba, por pafi bombojn laŭ alta, arkforma trajektorio, uzata ekz-e por pafi trans monto aŭ alia vertikala baro. Tipa bombopafilo konsistas el tubo, dukrura afusto, apoga plato kaj celilo. La kutimaj kalibroj estas 50–60mm (rota bombopafilo), 81–90mm (bataliona), 105mm (aŭ pli, regimenta). Kp haŭbizo. Estas mirinde, kiel la esperantistoj malvolas uzi klarajn kaj koterajn terminojn.--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 09:28, 27 apr. 2026 (UTC) == [[Batalo de Slavkov]] => [[Batalo ĉe Austerlitz]] == Ni nomu la artikolon same kiel en ĉiuj enciklopedioj per tiutempa nomo de la setlejo, ne inventu unikajn Esperanto-formojn nekonatajn al la monda historiografio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:58, 12 apr. 2026 (UTC) {{por}} Ĝenerale oni uzu la tiutempajn nomojn, mi supozas. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 15:13, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} sekvi la fontojn, sen trudo de propra sistemo, eĉ logika. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:35, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}}[[Batalo ĉe Austerlitz]]--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:39, 14 apr. 2026 (UTC) :{{por}} [[Batalo ĉe Austerlitz]]. – [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:51, 14 apr. 2026 (UTC) :{{por}} --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 08:19, 29 apr. 2026 (UTC) {{kom}} Kiel oni elektas inter "Batalo ĉe ..." kaj "Batalo de ..."? [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 15:35, 14 apr. 2026 (UTC) :Bona demando, tion mi preteratentis. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:49, 14 apr. 2026 (UTC) {{por}} '''Batalo ĉe Aŭsterlico''', '''Aŭsterlica batalo'''.--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 06:36, 29 apr. 2026 (UTC) {{Por}} '''Batalo ĉe Aŭsterlico''' – kaj la batalo, kaj la histotia nomo de la loko, kie ĝi okazis, estas internacie konataj kaj famaj por meriti uzadon de esperantigita lokonomo, kiu ja estas atestita en Esperanto. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 11:07, 29 apr. 2026 (UTC) == [[Mortero (armilo)]] => [[Bombokanono]] == PIV havas la vorton '''bombokanono''': "Mallongtuba kanono, kiu pafas preskaŭ vertikale, donante al la bombo malfortan startrapidecon" laŭ PIV 2020, aŭ "mallongtuba kanono, kiu povas pafi nur laŭ granda celangulo" laŭ testo.vortaro.net. La angla Vikipedio havas [[:en:Mortar (weapon)]], kaj la germana Vikipedio havas [[:de:Mörser (Geschütz)]], kaj tiuj artikoloj estas interligitaj. Angla-Esperanta vortaro de John Wells tradukas ''mortar'' per '''bombokanono''', kaj germana-Esperanta vortaro de Erich-Dieter Krause tradukas ''Mörser'' per '''bombokanono'''. Do ŝajnas al mi, ke la establita Esperanta vortaro estas '''bombokanono''', kaj ne "mortero", kiu laŭ PIV estas "miksaĵo de kalko, cemento kaj sablo". Pli da esplorado pri diversaj specoj de bombokanono kaj parencaj armiloj povus esti utila, sed mi kredas, ke ne necesas atendi tion por efektivigi la evidentan korekton. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 16:06, 12 apr. 2026 (UTC) {{kom}} [[Esperanto-rusa vortaro de Kondratjev]] havas paron [https://rueo.ru/sercxo/мортира ''мортира'' — ''mortiro'']. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 12 apr. 2026 (UTC) {{kom}} Ja interese, sed tiu estas pli malnova vortaro, kaj ''mortiro'' ne estas en PIV. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 20:08, 12 apr. 2026 (UTC) : {{por}} bombokanono, vorto perfekte komprenebla ankaŭ por ĉiu ne-militisto. Pri mia ĵusa komento pri PIV vidu supre en ĉapitro "Daŭho". [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:21, 13 apr. 2026 (UTC) {{komento}} «Mortero» certe estas ŝanĝenda, ĉar laŭ la Fundamento ĝi havas alian signifon. Tamen mi preferus ŝanĝi ĝin al '''mortiro''' (kun historia signifo diferenca disde tiu de bombopafilo). En Esperanto oni povas paroli pri la nuntempo aŭ pri historio. En la 2ª mondmilito ankoraŭ ekzistis '''mortiroj''', kiel la jena germana: <gallery caption="Mortiro kaj bombopafilo"> Mörser Karl 'Adam' at the Tank Museum, Kubinka pic5.JPG|Mortiro (60 cm) Mortar M29.jpg|Bombopafilo </gallery> sed nun ilin anstataŭis haŭbizoj kaj bombopafiloj. La angla lingvo ne distingas inter ili; en aliaj lingvoj ili havas apartajn nomojn, kaj la termino sone simila al '''mortiro''' indikas ĝuste la malnovan pafilegon (ekz‑e la rusa [[:ru:Мортира]])--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 10:19, 27 apr. 2026 (UTC) == Diversaj hungaroj de nomo Péter Magyar == Mi simple kopias la jam diskutpaĝe ekkomencitan proponon ĉi tien, por pliaj komentoj: Ni bezonas alinomigi ĉi tie la tekston [[Péter Magyar (juristo)]] aŭ [[Péter Magyar (politikisto)]] al simple Péter Magyar kaj alinomi la samnomulo [[Péter Magyar]] al [[Péter Magyar (drumisto)]]. La unua estis ekkreita en 2024 kaj la dua en 2019, malgraŭ tio la unua estas multege pli fama. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:31, 13 apr. 2026 (UTC) :{{por}} En 2019 la alia Péter Magyar verŝajne estis pli konata, nun la afero kompreneble ŝanĝiĝis. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:44, 13 apr. 2026 (UTC) ::Proponu en [[VP:AA]], laŭ la normala proceduro. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:24, 13 apr. 2026 (UTC) :::{{por}} simpla nomo [[Péter Magyar]] por la politikisto, kaj kun aldonaĵo "...(drumisto)" aŭ "[[Péter Magyar (muzikisto)]]" por la muzikisto. Tiam ankaŭ eblas aldoni ŝablonon {{ŝ|aliaj signifoj}} supre de la paĝo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:11, 13 apr. 2026 (UTC) ::::PS Se ektroviĝos esperantaj tekstoj pri tria aŭ kvara Péter Magyar, oni povas senprobleme ekhavi apartigilon [[Péter Magyar (apartigilo)]], sed por nur du bonuloj tio estus troigo, kaj utilas havi la simplan nomon sen alfonaĵo por la politikisto, kiel prave proponis Sj1mor! [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:29, 13 apr. 2026 (UTC) :{{por}}simple Péter Magyar.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:38, 14 apr. 2026 (UTC) :{{por}} la politikisto sen interkrampaĵo, lia samnomulo kun "... (muzikisto)" aŭ "... (drumisto)". [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 14 apr. 2026 (UTC) :{{Komento}} La hungara paĝo prezentas 7 personojn, tamen menciindas nur 3. Ĝi estas ofta nomo. [https://hu.wikipedia.org/wiki/Magyar_P%C3%A9ter_(egy%C3%A9rtelm%C5%B1s%C3%ADt%C5%91_lap)].--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 13:13, 14 apr. 2026 (UTC) :{{por}} tute komprenebla. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 23:20, 17 apr. 2026 (UTC) :: {{farite}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:41, 18 apr. 2026 (UTC) == [[Agonia kutimaro]] => [[Luktema kutimaro]] == Mi mem kreis la iaman artikolon adaptante alilingvajn nomon kaj etimologion el greka ''agon'', sed nun konstatas, ke agonio en PIV tute ne enhavas tiun signifon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:42, 14 apr. 2026 (UTC) :{{por}} "Luktema" aŭ prefere "lukta", kiu estas perfekta traduko etimologie kaj sence, "agonia" havas rilatan devenon sed ŝanĝitan signifon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:45, 14 apr. 2026 (UTC) :{{komento}} Eble "lukta konduto" anstataŭ "kutimaro"? [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 07:46, 18 apr. 2026 (UTC) ::Mi ne volis diri tion por ne komplikigi la aferon, sed ankaŭ mi pensas ke "konduto" estas pli trafa ol "kutimaro". --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:20, 18 apr. 2026 (UTC) :::Mi preferus "konkurenca konduto" aŭ "rivaleca konduto". {{por}} "[[konduto]]". {{Kontraŭ}} "kutimaro", "agonia" kaj "lukt(em)a". - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:07, 18 apr. 2026 (UTC) ::::Ĉu ne prefere "konkura" ol "konkurenca", ĉar laŭ PIV "konkurenco" estas specife ekonomia konkuro? Krom tio, ankaŭ "konkura" kaj "rivaleca" ŝajnas al mi tute bonaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:49, 18 apr. 2026 (UTC) :::::Do, ''[[konkura konduto]]''? [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 15:42, 20 apr. 2026 (UTC) ::::::Laŭ mi jes (oni jam povas kalkuli min {{por}} iu ajn esprimo kun "konkura", "rival(ec)a", "lukt(-)a"). Mi esperas ke la diskuto pri la plej bona vortumo ne forgesigos nin, ke verŝajne ĉiuj konsentas ke la nuna vortumo estas la malplej bona. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:25, 21 apr. 2026 (UTC) == [[Cimo (insekto)]] => [[Litocimo]] == "Cimo (insekto)" ŝajnas esti maltaŭga titolo por ĉi tiu artikolo. [https://www.vortaro.net/#cimo_kd Laŭ PIV] kaj [https://www.reta-vortaro.de/revo/dlg/index-2o.html#cim.0o laŭ ReVo,] la esperanta vorto "cimo" povas indiki du grupojn de insektoj. Larĝsence, cimo estas [[heteroptero]] - signifo subtenata de la Fundamento. Mallarĝsence, cimo referas al la genro ''Cimex''. Tamen, ĉi tiu artikolo temas nek pri unu nek pri la alia, sed pri "litocimoj", ĉefe sed ne nur pri la specio ''Cimex lectularius''. Ĝi estas nun ligita al la vikidatumero {{wikidata|Q940337}}, sed laŭ mi ĝi estus fakte pli taŭga ĉe {{wikidata|Q48385308}}, datumero pri parazitaj cimoj kun la sama komuna nomo. Mi rekomendas alinomi la artikolon al "Litocimo", kaj ŝanĝi "cimo (insekto)" al alidirektilo al la artikolo [[Heteropteroj]] aŭ al la apartigilo [[Cimo]]. --[[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 21:02, 17 apr. 2026 (UTC) :{{por}} [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 07:42, 18 apr. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} La sola vaste uzata insekta senco, kiun (miascie) havas la Esperanta vorto "cimo" estas identa al la rusa vorto "клоп" (en zamenhofa tempo skribata kiel "клопъ", kaj tion klare indikas Fundamento!) aŭ la angla "bedbug". :Miaopinie estus prudente uzi la nomon "'''Cimo'''" por tiu ci artikolo, ĉar tio estas kerna vorto, de kiu estis adoptita por la komputista slangaĵo "'''Cimo (komputado)'''" kiel kompakta traduko de la simile mallonga anglalingva "bug", kaj la apartigila artikolo nomiĝu "'''Cimo (apartigilo)'''". :Tia estus, miaopinie, prudenta nomado de la artikoloj. :Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 06:25, 19 apr. 2026 (UTC) ::Tamen, laŭ [[Wiktionary:ru:клоп]], la rusa vorto "клоп" signifas kaj litocimo kaj [[hemiptero]]. (Temas pri grupo, kiu inkluzivas heteropterojn.) ::Kaj krome la Fundamento klare indikas ankaŭ la germanan "[[Wiktionary:de:Wanze|Wanze]]" kaj la francan "[[Wiktionary:fr:punaise|punaise]]", kiuj senambigue indikas heteropterojn (laŭ la sinonimaj sekcioj de la ligitaj paĝoj). La angla fundamenta traduko "[[Wiktionary:en:bug|bug]]" havas plurajn bestajn signifojn, sed interalie ankaŭ hemiptero (aŭ plej ofte heteroptero laŭ la artikolo ĉe "[[Wiktionary:en:true bug|true bug]]), kaj ne litocimo. Aliflanke, la pola fundamenta traduko "[[Wiktionary:pl:pluskwa|pluskwa]]" ja signifas nur litocimo (aŭ pli precize ''Cimex lectularius''). ::Do entute estas unu lingvo en la Fundamento, kiu sugestas, ke oni interpretu "клопъ" kiel litocimo, kaj tri lingvoj, kiuj sugestas, ke la ĝusta interpreto de "клопъ" estas "hemiptero/heteroptero". ::Cetere, laŭ mi verŝajne indus lasi la titolon de la apartiga artikolo senŝanĝa pro tio, ke kaj PIV kaj ReVo indikas du malsamajn taksonomiajn grupojn por la vorto "cimo". Do almenaŭ laŭ tiuj vortaroj, eĉ la kerna insekta signifo de la vorto ne estas senambigua. --[[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 12:02, 19 apr. 2026 (UTC) :::{{por}} Laŭ argumentoj de la proponinto. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:20, 19 apr. 2026 (UTC) :::Mi ne estas zoologo kaj ne povas juĝi fakan uzadon, sed komunlingve la sola senco kaj de la rusa vorto "клоп" kaj la Esperanta vorto "cimo" (kiun mi renkontis centojn, eble milojn da fojoj kaj en tekstoj, kaj en parola uzado) estas ĝuste la koncerna sangosuĉa parazito de homo (angle: "bed bug"). :::Tio ne malebligas fakan uzadon de la nomo "''Kлопы''"/"Cimoj" por diversampleksaj kaj daŭre reklasigataj zoologiaj taksonoj, sed tia uzado estas tro marĝena en komunlingva uzado por uzurpi la oftegan kaj kutiman nomon "клоп" kiel artikolnomon. :::Kompromise oni ja povas havi artikolon "Cimo" pri la komunlingva nocio kaj artikolon "Cimoj" pri la koncerna fake uzata taksono (verŝajne ''Heteroptera''). :::Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 17:27, 19 apr. 2026 (UTC) :::Ne temas pri "''Kлопы''"/"Cimoj", sed pri "''Bettwanze''/''Cimex lectularius''/''Cimex lectularius''/...". Rigardu la aliajn lingvojn! Kaj la artikolo mem komenciĝas per la vorto '''Litocimo'''! Do ankaŭ ĝia titolo estus "[[Litocimo]]". [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 20:23, 19 apr. 2026 (UTC) ::::Temas pri tio, kio jam en Fundamento nomiĝas cimo/''клоп''. Do ankaŭ la titolo estu "клоп". Tio, ke la zoologia nomenklaturo estas pli komplika kaj zigzage evoluis post la tempo de Fundamento, estas flanka detalo. ::::La ordinaran, normalan, atendeblan formon de la vorto ilustras, ekzemple, la teatraĵo pri socia "parazito", kiun verkis [[Vladimir Majakovskij]] kaj kiu nomiĝas simple kaj klare "Клоп", en la franca kaj angla tradukoj respektive "La punaise" kaj "The bedbug" (vidu la artikolojn en la koncernaj vikioj), kaj en Esperanto, nature, "La cimo" (vidu la artikolon "[[Vladimir Majakovskij]]". ::::Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 01:48, 20 apr. 2026 (UTC) :::::Titolo de teatraĵo estas tute alia afero ol titolo de enciklopedia artikolo. La titolo de la teatraĵo estas malpreciza, kaj tio estas tute akceptebla: oni povas diveni, ke temas pri litocimo kaj ne pri alia speco de cimo. Titolo de enciklopedia artikolo estu pli preciza. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 07:55, 20 apr. 2026 (UTC) ::::::La titolo de teatraĵo kaj ĝiaj tradukoj konvinke (ĉar oni zorge teadukas verkotitolojn) konfirmas tion, kion oni observas en normala, ĉiutaga kaj literatura, lingvouzado. Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 16:37, 20 apr. 2026 (UTC) :Mi ĵus kontrolis en ''tekstaro.com'': la vorto "cimo" en la pridiskutata senco (kutima sangosuĉa insekto) aperas en diversepokaj tekstoj (eĉ de Zamenhof); la formoj "litocimo" aŭ "litcimo" ne aperas eĉ unufoje. Amike, -[[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 16:59, 20 apr. 2026 (UTC) ::Tamen, ''cimo'' aperas nur 6-foje en tekstaro.com kun insekta senco, do ĝi apenaŭ estas ofta vorto, eĉ tiam, kaj en la hodiaŭa mondo litocimoj estas malpli oftaj ol en la tempo de Zamenhof, mi supozas. (Cetere, ''cimo'' aperas 4-foje kun la senco "eraro" kaj unufoje kun la dubinda senco "subaŭskultilo", kaj ŝajnas al mi ne tute certe, ke ĉe Szathmari temas pri litocimo kaj ne pri alia speco de cimo; la kunteksto ne estas tute klara.) Do mi restas tute ne konvinkita, ke ''cimo'' en Esperanto estu pli specifa ol ĝiaj angla, franca kaj germana tradukoj en la Fundamento. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 21:14, 20 apr. 2026 (UTC) == [[Ruĝa cimo]] => [[Fajrocimo]] == La artikolo [[Ruĝa cimo]] prezentas "ruĝa cimo" kiel la ĉefan nomon de la insekto, kaj "fajrocimo" kiel la komunan nomon. Tamen, ŝajnas al mi, ke "ruĝa cimo" estas inventaĵo de la verkintoj de la artikolo, ĉar mi trovas ĝin nur en fontoj rilataj al Wikimedia. [https://www.vortaro.net/#fajrocimo_kd PIV] kaj [https://www.reta-vortaro.de/revo/dlg/index-2o.html#cim.0o ReVo] mencias nur "fajrocimo" kaj ne "ruĝa cimo". Ĝi eĉ ne estas traduko de la scienca nomo ''Pyrrhocoris apterus'', ĉar ''Pyrrhocoris'' venas de grekaj vortoj por "fajro" kaj "cimo", kaj ''apterus'' signifas "senflugila". Do la nomo "ruĝa cimo" ŝajnas al mi tute foriginda el la artikolo, kaj la titolo estas ŝanĝinda. --[[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 22:43, 17 apr. 2026 (UTC) :{{por}} [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 07:39, 18 apr. 2026 (UTC) :{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:49, 18 apr. 2026 (UTC) == [[:Kategorio:Animala fiziologio]] => [[:Kategorio:Besta fiziologio]] == La koncerna vikipedia artikolo en Esperanto nomiĝas "'''[[besta fiziologio]]'''", ne "animala fiziologio", kaj ŝajnas al mi ke bonus se baza teksto kaj baza kategorio havas saman titolon. Tial mi proponas alinomigon de la kategorio al la (pli sendiskute akceptebla nomo) "besta fiziologio". Tio kaŭzus remeton de 24 eroj al nova kategorio, tial pli bonas diskuti kaj laŭeble havi konsenton, antaŭ ol procedi pri la translokigo... Kompreneblas ke la esperanta koncepto de [[Bestoj]] en la latina lingvo estas ''Animalia'', tial por parolantoj de romanidaj lingvoj kaj de la angla la vorto ''"animal'-"'' povas ŝajni pli hejmeca, sed tamen en Esperanto la vorto Bestoj signifas ĝuste tion, kaj Esperanto ne estas romanida lingvo, ne estas dialekto de la itala aŭ de la angla (kvankam foje aspektas tiel)... Tial estas bone ke la vikipedia artikolo en Esperanto jam nomiĝas "'''[[besta fiziologio]]'''", nur la kategorio ĝis nun iras alian vojon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:49, 18 apr. 2026 (UTC) :{{por}} ĉiutaga prefere ol teknika lingvaĵo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:21, 18 apr. 2026 (UTC) :{{por}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:44, 18 apr. 2026 (UTC) :{{por}} [[Uzanto:Spenĉjo|Spenĉjo]] ([[Uzanto-Diskuto:Spenĉjo|diskuto]]) 22:44, 18 apr. 2026 (UTC) :{{por}} [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 01:38, 19 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 06:50, 19 apr. 2026 (UTC) == [[Natura historio]] => [[Biontologio]] == PIV ne havas "natura historio"; ĝi havas nur "naturhistorio (arĥaismo) = natursciencoj". La esprimo "natura historio" ŝajnas laŭvorta traduko el la angla/franca kaj mallogika en Esperanto. Do kial ne uzi la PIV-an vorton '''biontologio'''. (PIV indikas "arĥaismo", sed mi kredas, ke ĝi estas arkaika ĝuste tiel, kiel "natural history" en la angla estas arkaika: ĝi ne plu estas scienca fako.) [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 07:48, 19 apr. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} PIV indikas ke "biontologio" estas arkaika sinonimo de "biologio". [[Natura historio]] ne temas pri biologio ĝenerale (se ĝi temus, ĝi estus kunigenda kun [[biologio]]) sed specife pri observa anstataŭ eksperimenta metodaro por biologio. Kaj tiu koncepto ne estas arkaika nek eksa, kvankam la scienca sistemo malpli rekompencas ĝin nun ol antaŭ cent jaroj. (En mia kantono, preskaŭ ĉiu biologo kaj multaj ĉiĉeronoj havas en sia domo libregon ''Costa Rican Natural History'', jam kvardek jarojn aĝan sed neniel eksmodan.) :Aliflanke povas esti, ke la vortumo "natura historio" estas etnolingvismo. Sed ŝanĝo al alia misa vortumo ne helpos nin trovi la ĝustan. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:31, 19 apr. 2026 (UTC) :Ĉu iu havas alian proponon? La difino ŝajnas esti io simila al "Studo de vivuloj en maniero pli populara kaj priskriba ol strikte scienca". ("Biontologio" tute ne ŝajnas al mi "misa": vortaroj agnoskas, ke "bionto" signifas "vivulon".) [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 15:27, 20 apr. 2026 (UTC) ::Slavaj (kaj iuj aliaj) lingvoj uzas por tiu ĉi scienca kampo la nomon forme kaj sence similan al "'''Naturscienco'''". Tia memklariga kaj regula formo ŝajnas al mi akceptebla kaj trafa. Ĝi, krome, estas paralela al aliaj regulaj formoj por nomi sciencojn kaj sciencajn fakojn kiel, ekzemple, "lingvoscienco" kaj "komputoscienco". Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 16:30, 20 apr. 2026 (UTC) :::Bedaŭrinde, PIV donas alian sencon al la vorto '''naturscienco''', kaj tiu kunmetaĵo, eĉ se ĝi ŝajnus bona al slavlingvanoj, estus konfuza por parolantoj de la angla kaj la franca. Cetere, la Esperanta Vikipedio jam uzas la PIV-an sencon de [[naturscienco]]. Do tiu propono apenaŭ havas ŝancon, laŭ mi. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 21:19, 20 apr. 2026 (UTC) ::::Kial? "Naturscienco", miakomprene, tute konformas kun la nocio, kiun difinas PIV kaj tiu ĉi artikolo: en iu stadio ĝi estis tuteca studado de la naturo; poste eiaj brancoj specialiĝis kaj iĝis apartaj sciencoj kaj sciencaj fakoj (biologio, fiziko, ĥemio, geologio, astronomio; zoologio, botaniko, nuklea fiziko, kvantuma teorio, fizika ĥemio kaj ĥemia fiziko, tektoniko, astrofiziko, fiziologio ktp) kaj daŭre disbranĉiĝas. Eblas rigardi tian tuton "naturscienco" (iam antaŭe tute nature, nun kun ioma streĉo, ĉar ne ekzistas fakuloj pri la enorme kreskinta tuto, kvankam enkondukan bazan studobjekton en lernejo principe eblas nomi tiel kaj eble oni ankoraŭ faras tion en iuj lingvoj) aŭ kiel kunigon de ĝiaj konsistigaj partoj, kiuj estas konsiderebla kiel "natursciencoj". ::::"Biontologio" evidente ne taŭgas por tiu celo, speciale, se oni ĝin derivas de "bionto" = vivulo aŭ interpretad kiel kunfando de ''bio-'' kaj "ontologio", ĉar temas ne nur pri vivuloj, kaj ne nur pri bio[logio]: fiziko, ĥemio, geologio, astronomio apenaŭ estas koncepteblaj kiel sciencoj pri vivuloj aŭ limigitaj al bio-... en ia ajn senco. ::::Cetere, la naiva paŭsaĵo "natura historio" kiel ĉia "falsa amiko" estas miskomprenebla sen klarigo, ke temas pri sklava imito de alilingva idiotismo. ::::Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 04:26, 21 apr. 2026 (UTC) :::::Eble vi estas konfuzita. Ni serĉas esprimon por la senco "Studo de vivuloj en maniero pli populara kaj priskriba ol strikte scienca". Pri tio temas la koncerna artikolo. (Nu, la Esperanta artikolo mencias "scienca", sed tio ŝajnas miskompreno, se oni komparas kun la nacilingvaj artikoloj.) Ĉiuokaze, fiziko apartenas al natursciencoj, sed ne al tio, pri kio temas pri artikolo, kaj kion mi preferus nomi "biontologio". [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 07:34, 21 apr. 2026 (UTC) ::::::Ŝajnas, ke konfuzitaj estas ankaŭ la aŭtoroj de la artikolo, kiuj skribis, interalie: "Grupita inter natursciencoj, Natura historio estas sistema studo de ĉiu kategorio de naturaj objektoj [tiel!] kaj organismoj". ::::::Simile konfuzitaj estas ankaŭ alilingvaj ligitaj artikoloj: ::::::Franclingva vikio: «c'est l'enquête, la description de tout ce qui est visible dans le monde naturel : animal, végétal, minéral.» ktp ::::::Eĉ la anglalingva vikio ne konsentas kun vi: «In antiquity, "natural history" covered essentially anything connected with nature, or used materials drawn from nature, such as Pliny the Elder's encyclopedia of this title, published c. 77 to 79 AD, which covers astronomy, geography, humans and their technology, medicine, and superstition, as well as animals and plants.», «A slightly different framework for natural history, covering a similar range of themes, is also implied in the scope of work encompassed by many leading natural history museums, which often include elements of anthropology, geology, paleontology, and astronomy along with botany and zoology, or include both cultural and natural components of the world.» ktp ::::::La ruslingva vikio estas eĉ pli kategoria pri la vasteco de la fako: «совокупность знаний о природных объектах, явлениях и процессах» (la tuto da scioj pri naturaj objektoj, fenomenoj kaj procezoj) ::::::kaj simile en aliaj lingvoj. ::::::Alternativa interpreto estas, ke konfuzita estas vi – per unu el la mallarĝigaj difinoj en la angla lingvo, kiun vi iukiale preferas. Nu, Esperantaj terminoj estu pli internaciaj kaj malpli efemeraj, ol tio... ::::::Amike, [[Uzanto:Filozofo|Filozofo]] ([[Uzanto-Diskuto:Filozofo|diskuto]]) 09:48, 21 apr. 2026 (UTC) :::::::Nia nuna artikolo klare difinas sian temon kiel nur certan specon de naturscienco, "kline pli al observado, ol al eksperimentadaj metodoj de studado, kaj ampleksas precipe tiajn esplorojn, kiuj estas eldonataj ne en striktasence sciencaj revuoj sed en revuoj pli vastatemaj." Nia artikolo ne ''jam'' estas samtema kun [[naturscienco]], ĉar la observa stilo de naturscienco ne estas la sola stilo. La cito "Grupita inter natursciencoj, Natura historio estas sistema studo de ĉiu kategorio de naturaj objektoj kaj organismoj" ne kontraŭdiras tion - "natura historio" estas difinita laŭ metodoj kaj ne laŭ esplortemo. :::::::La franca artikolo ŝajne estas pri iom alia koncepto kaj eble devus ne esti ligita al la sama vikidatumero. La ŝajne kontraŭdiraj citoj el la anglalingva vikipedio ne estas en nia artikolo, do striktasence ne rilatas al la diskuto. Kaj unu (''In antiquity . . .'') klare estas celita kiel historia, malaktuala difino (tial ĝi estas en subsekcio "Before 1900") kaj la alia klare estas markita kiel malsama de la kutimaj difinoj (''A slightly different framework . . .''). Do ili ne difinas la temon de la artikolo. Dume la difino ''leaning more towards observational than experimental methods of study'' estas en la unua frazo de la artikolo, klare intencita kiel temdifina, ne kiel nur unu inter pluraj mallarĝigaj difinoj. :::::::Ĉiuj vikipedio malrespektetas la principon "Vikipedio ne estas vortaro" ĉe plursencaj titoloj kiel ĉi tiu. Tio ne estas imitinda. :::::::Do la demandoj estas 1) Ĉu la specife observa stilo de naturscienco meritas artikolon, aŭ ĉu ĝi estas kunigenda kun [[naturscienco]]? (Mi pensas ke ĝi estas memstare menciinda temo, sed oni povus racie malkonsenti.) 2) Ĉu titolo "Natura historio" estas tolerinda, aŭ kiun alian titolo ĝi havu?--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:57, 21 apr. 2026 (UTC) ::::@[[Uzanto:Lingvano|Lingvano]]: ::::: @[[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] diris: :::::: Bedaŭrinde, PIV donas alian sencon al la vorto '''naturscienco''', kaj tiu kunmetaĵo, eĉ se ĝi ŝajnus bona al slavlingvanoj, estus konfuza por parolantoj de la angla kaj la franca. ::::: La vorto '''naturscienco''' evidente venas el la tradicio germana (kaj pli ĝenerale orienteŭropa), kaj la angla-latinidaj aŭtoroj de PIV ĝin miskomprenis. Naturscienco estas la tuto da sci(enc)oj pri la naturo, kiel la germana {{lang|de|'''Natur·kunde'''}} aŭ la rusa {{lang|ru|'''естество·знание'''}}. Tiu tegmenta signifo povas rilati al la historia periodo kiam la studoj de la naturo ankoraŭ ne disfakiĝis en apartajn sciencojn; tiu signifo restas aktuala ekz‑e en la instruado: en la elementa lernejo ni havas studfakon {{lang|ru|природоведение}}, en kiu la lernantoj ricevas la unuajn sciojn pri fiziko, ĥemio, biologio, astronomio… Supozeble tiusence la revuo «Esperanto» informas nin, ke :::::: «André Cherpillod (1930) estas emerita mezlerneja instruisto pri '''naturscienco'''.» ::::: En la sistemo germana-orienteŭropa estas do klara diferenco inter '''naturscienco''' ĝenerale kaj '''(pri)natura scienco''' speciale (ekz‑e geologio, zoologio ktp). Simile '''lingvoscienco''' ({{lang-ru|языкознание}}) ĝenerale kaj prilingvaj sciencoj speciale (gramatiko, leksikografio, dialektologio ktp). Simile '''[[sociscienco]]''' ({{lang-ru|обществознание}}) ĝenerale kaj ''sociaj sciencoj'' speciale (historio, ekonomiko, etnografio…). En tiu sistemo estas kohera diferencigo de la klasifikaj niveloj, malsamaj nocioj estas esprimataj per malsamaj vortoj. ::::: En la tradicio angla-latinida tiun diferencon oni esprimas per la nombro de unu sama termino: :::::: Les '''[[:fr:sciences sociales]]''' sont un ensemble de disciplines académiques&nbsp;… :::::: '''[[:en:Social science]]''' (or the '''social sciences''') is one of the branches of science,… ::::: T.e. la nocioj ekzistas, sed estas esprimataj konfuze kaj malkohere. La germana sistemo estas pli logika kaj imitinda, tiom pli ke ĝi utiligas la rimedon disponeblan en Esperanto: la diferencon inter ‹umo·scienco› kaj ‹uma scienco›. La PIVa difino estas misa.--[[Uzanto:Sergio|Sergio]] ([[Uzanto-Diskuto:Sergio|diskuto]]) 05:55, 29 apr. 2026 (UTC) ==Ŝtatoj de Meksiko== Nia [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj|titolpolitiko]] diras ke "nomoj de subŝtatoj" "ĉiam estu Esperantigitaj". Mi supozas ke tio ne ĉiam estas aplikebla en praktiko, ĉar Esperantigoj en multaj federaj landoj ne ekzistas. Tamen la federitaj [[subŝtatoj de Meksiko|ŝtatoj de Meksiko]] jam havas esperantigojn menciitajn en la artikoloj. Ĉar la lando estas granda kaj havas sufiĉe longan historion de Esperanto-aktivado, mi atendas ke tiuj Esperantigoj estas veraj, bone enradikiĝintaj Esperantaj nomoj, kaj ke fontoj estas troveblaj por la plej multaj aŭ ĉiuj. Sed la artikoltitoloj estas en la hispana. Do - ĉu ni ŝanĝu la titolojn en Esperantajn, aŭ ĉiujn aŭ minimume tiujn, por kiuj fontoj rapide troveblos? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 00:37, 27 apr. 2026 (UTC) ==Artefaritaj planedoj== Mi faras diskuton ĉe [[Uzanto-Diskuto:Piotrus]] pri tio, kiel distingi la titolojn de ekzistanta artikolo [[Artefarita planedo]] kaj nova artikolo kun [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Artefarita_planedo&oldid=9366370 jena enhavo]. Mi kopias ĉi tien mian ĵusan komenton: ::::La nomoj de niaj artikoloj estas konfuzaj, sed mi pensas ke la temoj estas koncepte malsamaj: [[Satelito]] estas pri io ajn, kio orbitas ĉirkaŭ io ajn; [[artefarita satelito]] estas pri artefaritaj aferoj, kiuj orbitas ''ĉirkaŭ planedo'' aŭ ĉirkaŭ satelito de planedo; [[artefarita planedo]] estas pri artefaritaj aferoj, kiuj orbitas ''ĉirkaŭ la Suno'' aŭ teorie ĉirkaŭ aliaj steloj. ::::Ŝajnas al mi ke la ekzistanta artikolo povus nomiĝi [[Artefarita planedo (kosmoveturilo)]] kaj via povus nomiĝi [[Artefarita planedo (megastrukturo)]]. Kion vi pensas? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:49, 5 maj. 2026 (UTC) Laŭ mi, "planedo" estas objekto tiel granda, ke ĝi iĝas proksimume sfera pro gravito, kaj kiu forigas aliajn objektojn el sia orbito. Se eĉ [[Plutono]] ne estas planedo, nomi Luna-1 planedo, eĉ "artefarita planedo", ŝajnas ridinde. Cetere, neniu nomas artefaritajn satelitojn "artefaritaj lunoj". [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 07:00, 6 maj. 2026 (UTC) :{{re|Lingvano}} Mi komprenas tion kiel voĉon, ke la nova artikolo estu [[Artefarita planedo]] sen interkrampaĵo. Kion vi volas fari al la ekzistanta artikolo? Alinomi, forigi aŭ kunigi kun alia? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:36, 6 maj. 2026 (UTC) ::Eble oni provizore alinomu ĝin al [[Artefarita planedo (satelito)]], sed oni povus ankaŭ forviŝi ĝin. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 21:41, 6 maj. 2026 (UTC) == [[Katorgo]] => [[Punlaboro en Rusio]] == La novvorto ''katorgo'' aspektas dubinda, ĉar mi ne trovis ĝin en vortaroj, nek trovas bezonon je aparta vorto por komuna fenomeno de punlaboro, konata ekde antikva epoko kaj ekzistinta ankaŭ en Britio, Francio kaj multaj aliaj landoj. En Rusio ĝi aperis en la epoko de Rusa carlando kaj daŭris en la Rusia imperio, la termino mem estis renaskita por mallonge eĉ en Stalin-tempo. Do mi proponas uzi simplan kaj klaran vortumon [[Punlaboro en Rusio]]. Espereble poste aperos [[Punlaboro en Francio]], [[Punlaboro en Britio]] ktp. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:21, 7 maj. 2026 (UTC) lcygj22ohur00uqv4bkb2ktnlix6rfc 0 227941 9368457 6827797 2026-05-07T22:01:18Z ThomasPusch 1869 9368457 wikitext text/x-wiki '''Jaroj en muziko''' bildigas respondantajn jarojn en la muziko kaj servas al rapida orientado kaj transŝaltado inter la unuopaj jaroj. == 21-a jarcento en muziko == <small> [[2000 en muziko|2000]] [[2001 en muziko|2001]] [[2002 en muziko|2002]] [[2003 en muziko|2003]] [[2004 en muziko|2004]] [[2005 en muziko|2005]] [[2006 en muziko|2006]] [[2007 en muziko|2007]] [[2008 en muziko|2008]] [[2009 en muziko|2009]] [[2010 en muziko|2010]] [[2011 en muziko|2011]] [[2012 en muziko|2012]] [[2013 en muziko|2013]] [[2014 en muziko|2014]] [[2015 en muziko|2015]] </small> == 20-a jarcento en muziko == <small> [[1900 en muziko|1900]] [[1901 en muziko|1901]] [[1902 en muziko|1902]] [[1903 en muziko|1903]] [[1904 en muziko|1904]] [[1905 en muziko|1905]] [[1906 en muziko|1906]] [[1907 en muziko|1907]] [[1908 en muziko|1908]] [[1909 en muziko|1909]] [[1910 en muziko|1910]] [[1911 en muziko|1911]] [[1912 en muziko|1912]] [[1913 en muziko|1913]] [[1914 en muziko|1914]] [[1915 en muziko|1915]] [[1916 en muziko|1916]] [[1917 en muziko|1917]] [[1918 en muziko|1918]] [[1919 en muziko|1919]]<br /> [[1920 en muziko|1920]] [[1921 en muziko|1921]] [[1922 en muziko|1922]] [[1923 en muziko|1923]] [[1924 en muziko|1924]] [[1925 en muziko|1925]] [[1926 en muziko|1926]] [[1927 en muziko|1927]] [[1928 en muziko|1928]] [[1929 en muziko|1929]] [[1930 en muziko|1930]] [[1931 en muziko|1931]] [[1932 en muziko|1932]] [[1933 en muziko|1933]] [[1934 en muziko|1934]] [[1935 en muziko|1935]] [[1936 en muziko|1936]] [[1937 en muziko|1937]] [[1938 en muziko|1938]] [[1939 en muziko|1939]]<br /> [[1940 en muziko|1940]] [[1941 en muziko|1941]] [[1942 en muziko|1942]] [[1943 en muziko|1943]] [[1944 en muziko|1944]] [[1945 en muziko|1945]] [[1946 en muziko|1946]] [[1947 en muziko|1947]] [[1948 en muziko|1948]] [[1949 en muziko|1949]] [[1950 en muziko|1950]] [[1951 en muziko|1951]] [[1952 en muziko|1952]] [[1953 en muziko|1953]] [[1954 en muziko|1954]] [[1955 en muziko|1955]] [[1956 en muziko|1956]] [[1957 en muziko|1957]] [[1958 en muziko|1958]] [[1959 en muziko|1959]]<br /> [[1960 en muziko|1960]] [[1961 en muziko|1961]] [[1962 en muziko|1962]] [[1963 en muziko|1963]] [[1964 en muziko|1964]] [[1965 en muziko|1965]] [[1966 en muziko|1966]] [[1967 en muziko|1967]] [[1968 en muziko|1968]] [[1969 en muziko|1969]] [[1970 en muziko|1970]] [[1971 en muziko|1971]] [[1972 en muziko|1972]] [[1973 en muziko|1973]] [[1974 en muziko|1974]] [[1975 en muziko|1975]] [[1976 en muziko|1976]] [[1977 en muziko|1977]] [[1978 en muziko|1978]] [[1979 en muziko|1979]]<br /> [[1980 en muziko|1980]] [[1981 en muziko|1981]] [[1982 en muziko|1982]] [[1983 en muziko|1983]] [[1984 en muziko|1984]] [[1985 en muziko|1985]] [[1986 en muziko|1986]] [[1987 en muziko|1987]] [[1988 en muziko|1988]] [[1989 en muziko|1989]] [[1990 en muziko|1990]] [[1991 en muziko|1991]] [[1992 en muziko|1992]] [[1993 en muziko|1993]] [[1994 en muziko|1994]] [[1995 en muziko|1995]] [[1996 en muziko|1996]] [[1997 en muziko|1997]] [[1998 en muziko|1998]] [[1999 en muziko|1999]] </small> == 19-a jarcento en muziko == <small> [[1800 en muziko|1800]] [[1801 en muziko|1801]] [[1802 en muziko|1802]] [[1803 en muziko|1803]] [[1804 en muziko|1804]] [[1805 en muziko|1805]] [[1806 en muziko|1806]] [[1807 en muziko|1807]] [[1808 en muziko|1808]] [[1809 en muziko|1809]] [[1810 en muziko|1810]] [[1811 en muziko|1811]] [[1812 en muziko|1812]] [[1813 en muziko|1813]] [[1814 en muziko|1814]] [[1815 en muziko|1815]] [[1816 en muziko|1816]] [[1817 en muziko|1817]] [[1818 en muziko|1818]] [[1819 en muziko|1819]]<br /> [[1820 en muziko|1820]] [[1821 en muziko|1821]] [[1822 en muziko|1822]] [[1823 en muziko|1823]] [[1824 en muziko|1824]] [[1825 en muziko|1825]] [[1826 en muziko|1826]] [[1827 en muziko|1827]] [[1828 en muziko|1828]] [[1829 en muziko|1829]] [[1830 en muziko|1830]] [[1831 en muziko|1831]] [[1832 en muziko|1832]] [[1833 en muziko|1833]] [[1834 en muziko|1834]] [[1835 en muziko|1835]] [[1836 en muziko|1836]] [[1837 en muziko|1837]] [[1838 en muziko|1838]] [[1839 en muziko|1839]]<br /> [[1840 en muziko|1840]] [[1841 en muziko|1841]] [[1842 en muziko|1842]] [[1843 en muziko|1843]] [[1844 en muziko|1844]] [[1845 en muziko|1845]] [[1846 en muziko|1846]] [[1847 en muziko|1847]] [[1848 en muziko|1848]] [[1849 en muziko|1849]] [[1850 en muziko|1850]] [[1851 en muziko|1851]] [[1852 en muziko|1852]] [[1853 en muziko|1853]] [[1854 en muziko|1854]] [[1855 en muziko|1855]] [[1856 en muziko|1856]] [[1857 en muziko|1857]] [[1858 en muziko|1858]] [[1859 en muziko|1859]]<br /> [[1860 en muziko|1860]] [[1861 en muziko|1861]] [[1862 en muziko|1862]] [[1863 en muziko|1863]] [[1864 en muziko|1864]] [[1865 en muziko|1865]] [[1866 en muziko|1866]] [[1867 en muziko|1867]] [[1868 en muziko|1868]] [[1869 en muziko|1869]] [[1870 en muziko|1870]] [[1871 en muziko|1871]] [[1872 en muziko|1872]] [[1873 en muziko|1873]] [[1874 en muziko|1874]] [[1875 en muziko|1875]] [[1876 en muziko|1876]] [[1877 en muziko|1877]] [[1878 en muziko|1878]] [[1879 en muziko|1879]]<br /> [[1880 en muziko|1880]] [[1881 en muziko|1881]] [[1882 en muziko|1882]] [[1883 en muziko|1883]] [[1884 en muziko|1884]] [[1885 en muziko|1885]] [[1886 en muziko|1886]] [[1887 en muziko|1887]] [[1888 en muziko|1888]] [[1889 en muziko|1889]] [[1890 en muziko|1890]] [[1891 en muziko|1891]] [[1892 en muziko|1892]] [[1893 en muziko|1893]] [[1894 en muziko|1894]] [[1895 en muziko|1895]] [[1896 en muziko|1896]] [[1897 en muziko|1897]] [[1898 en muziko|1898]] [[1899 en muziko|1899]] </small> == 18-a jarcento en muziko == <small> [[1700 en muziko|1700]] [[1701 en muziko|1701]] [[1702 en muziko|1702]] [[1703 en muziko|1703]] [[1704 en muziko|1704]] [[1705 en muziko|1705]] [[1706 en muziko|1706]] [[1707 en muziko|1707]] [[1708 en muziko|1708]] [[1709 en muziko|1709]] [[1710 en muziko|1710]] [[1711 en muziko|1711]] [[1712 en muziko|1712]] [[1713 en muziko|1713]] [[1714 en muziko|1714]] [[1715 en muziko|1715]] [[1716 en muziko|1716]] [[1717 en muziko|1717]] [[1718 en muziko|1718]] [[1719 en muziko|1719]]<br /> [[1720 en muziko|1720]] [[1721 en muziko|1721]] [[1722 en muziko|1722]] [[1723 en muziko|1723]] [[1724 en muziko|1724]] [[1725 en muziko|1725]] [[1726 en muziko|1726]] [[1727 en muziko|1727]] [[1728 en muziko|1728]] [[1729 en muziko|1729]] [[1730 en muziko|1730]] [[1731 en muziko|1731]] [[1732 en muziko|1732]] [[1733 en muziko|1733]] [[1734 en muziko|1734]] [[1735 en muziko|1735]] [[1736 en muziko|1736]] [[1737 en muziko|1737]] [[1738 en muziko|1738]] [[1739 en muziko|1739]]<br /> [[1740 en muziko|1740]] [[1741 en muziko|1741]] [[1742 en muziko|1742]] [[1743 en muziko|1743]] [[1744 en muziko|1744]] [[1745 en muziko|1745]] [[1746 en muziko|1746]] [[1747 en muziko|1747]] [[1748 en muziko|1748]] [[1749 en muziko|1749]] [[1750 en muziko|1750]] [[1751 en muziko|1751]] [[1752 en muziko|1752]] [[1753 en muziko|1753]] [[1754 en muziko|1754]] [[1755 en muziko|1755]] [[1756 en muziko|1756]] [[1757 en muziko|1757]] [[1758 en muziko|1758]] [[1759 en muziko|1759]]<br /> [[1760 en muziko|1760]] [[1761 en muziko|1761]] [[1762 en muziko|1762]] [[1763 en muziko|1763]] [[1764 en muziko|1764]] [[1765 en muziko|1765]] [[1766 en muziko|1766]] [[1767 en muziko|1767]] [[1768 en muziko|1768]] [[1769 en muziko|1769]] [[1770 en muziko|1770]] [[1771 en muziko|1771]] [[1772 en muziko|1772]] [[1773 en muziko|1773]] [[1774 en muziko|1774]] [[1775 en muziko|1775]] [[1776 en muziko|1776]] [[1777 en muziko|1777]] [[1778 en muziko|1778]] [[1779 en muziko|1779]]<br /> [[1780 en muziko|1780]] [[1781 en muziko|1781]] [[1782 en muziko|1782]] [[1783 en muziko|1783]] [[1784 en muziko|1784]] [[1785 en muziko|1785]] [[1786 en muziko|1786]] [[1787 en muziko|1787]] [[1788 en muziko|1788]] [[1789 en muziko|1789]] [[1790 en muziko|1790]] [[1791 en muziko|1791]] [[1792 en muziko|1792]] [[1793 en muziko|1793]] [[1794 en muziko|1794]] [[1795 en muziko|1795]] [[1796 en muziko|1796]] [[1797 en muziko|1797]] [[1798 en muziko|1798]] [[1799 en muziko|1799]] </small> == 17-a jarcento en muziko == <small> [[1600 en muziko|1600]] [[1601 en muziko|1601]] [[1602 en muziko|1602]] [[1603 en muziko|1603]] [[1604 en muziko|1604]] [[1605 en muziko|1605]] [[1606 en muziko|1606]] [[1607 en muziko|1607]] [[1608 en muziko|1608]] [[1609 en muziko|1609]] [[1610 en muziko|1610]] [[1611 en muziko|1611]] [[1612 en muziko|1612]] [[1613 en muziko|1613]] [[1614 en muziko|1614]] [[1615 en muziko|1615]] [[1616 en muziko|1616]] [[1617 en muziko|1617]] [[1618 en muziko|1618]] [[1619 en muziko|1619]]<br /> [[1620 en muziko|1620]] [[1621 en muziko|1621]] [[1622 en muziko|1622]] [[1623 en muziko|1623]] [[1624 en muziko|1624]] [[1625 en muziko|1625]] [[1626 en muziko|1626]] [[1627 en muziko|1627]] [[1628 en muziko|1628]] [[1629 en muziko|1629]] [[1630 en muziko|1630]] [[1631 en muziko|1631]] [[1632 en muziko|1632]] [[1633 en muziko|1633]] [[1634 en muziko|1634]] [[1635 en muziko|1635]] [[1636 en muziko|1636]] [[1637 en muziko|1637]] [[1638 en muziko|1638]] [[1639 en muziko|1639]]<br /> [[1640 en muziko|1640]] [[1641 en muziko|1641]] [[1642 en muziko|1642]] [[1643 en muziko|1643]] [[1644 en muziko|1644]] [[1645 en muziko|1645]] [[1646 en muziko|1646]] [[1647 en muziko|1647]] [[1648 en muziko|1648]] [[1649 en muziko|1649]] [[1650 en muziko|1650]] [[1651 en muziko|1651]] [[1652 en muziko|1652]] [[1653 en muziko|1653]] [[1654 en muziko|1654]] [[1655 en muziko|1655]] [[1656 en muziko|1656]] [[1657 en muziko|1657]] [[1658 en muziko|1658]] [[1659 en muziko|1659]]<br /> [[1660 en muziko|1660]] [[1661 en muziko|1661]] [[1662 en muziko|1662]] [[1663 en muziko|1663]] [[1664 en muziko|1664]] [[1665 en muziko|1665]] [[1666 en muziko|1666]] [[1667 en muziko|1667]] [[1668 en muziko|1668]] [[1669 en muziko|1669]] [[1670 en muziko|1670]] [[1671 en muziko|1671]] [[1672 en muziko|1672]] [[1673 en muziko|1673]] [[1674 en muziko|1674]] [[1675 en muziko|1675]] [[1676 en muziko|1676]] [[1677 en muziko|1677]] [[1678 en muziko|1678]] [[1679 en muziko|1679]]<br /> [[1680 en muziko|1680]] [[1681 en muziko|1681]] [[1682 en muziko|1682]] [[1683 en muziko|1683]] [[1684 en muziko|1684]] [[1685 en muziko|1685]] [[1686 en muziko|1686]] [[1687 en muziko|1687]] [[1688 en muziko|1688]] [[1689 en muziko|1689]] [[1690 en muziko|1690]] [[1691 en muziko|1691]] [[1692 en muziko|1692]] [[1693 en muziko|1693]] [[1694 en muziko|1694]] [[1695 en muziko|1695]] [[1696 en muziko|1696]] [[1697 en muziko|1697]] [[1698 en muziko|1698]] [[1699 en muziko|1699]] </small> == 16-a jarcento en muziko == <small> [[1500 en muziko|1500]] [[1501 en muziko|1501]] [[1502 en muziko|1502]] [[1503 en muziko|1503]] [[1504 en muziko|1504]] [[1505 en muziko|1505]] [[1506 en muziko|1506]] [[1507 en muziko|1507]] [[1508 en muziko|1508]] [[1509 en muziko|1509]] [[1510 en muziko|1510]] [[1511 en muziko|1511]] [[1512 en muziko|1512]] [[1513 en muziko|1513]] [[1514 en muziko|1514]] [[1515 en muziko|1515]] [[1516 en muziko|1516]] [[1517 en muziko|1517]] [[1518 en muziko|1518]] [[1519 en muziko|1519]]<br /> [[1520 en muziko|1520]] [[1521 en muziko|1521]] [[1522 en muziko|1522]] [[1523 en muziko|1523]] [[1524 en muziko|1524]] [[1525 en muziko|1525]] [[1526 en muziko|1526]] [[1527 en muziko|1527]] [[1528 en muziko|1528]] [[1529 en muziko|1529]] [[1530 en muziko|1530]] [[1531 en muziko|1531]] [[1532 en muziko|1532]] [[1533 en muziko|1533]] [[1534 en muziko|1534]] [[1535 en muziko|1535]] [[1536 en muziko|1536]] [[1537 en muziko|1537]] [[1538 en muziko|1538]] [[1539 en muziko|1539]]<br /> [[1540 en muziko|1540]] [[1541 en muziko|1541]] [[1542 en muziko|1542]] [[1543 en muziko|1543]] [[1544 en muziko|1544]] [[1545 en muziko|1545]] [[1546 en muziko|1546]] [[1547 en muziko|1547]] [[1548 en muziko|1548]] [[1549 en muziko|1549]] [[1550 en muziko|1550]] [[1551 en muziko|1551]] [[1552 en muziko|1552]] [[1553 en muziko|1553]] [[1554 en muziko|1554]] [[1555 en muziko|1555]] [[1556 en muziko|1556]] [[1557 en muziko|1557]] [[1558 en muziko|1558]] [[1559 en muziko|1559]]<br /> [[1560 en muziko|1560]] [[1561 en muziko|1561]] [[1562 en muziko|1562]] [[1563 en muziko|1563]] [[1564 en muziko|1564]] [[1565 en muziko|1565]] [[1566 en muziko|1566]] [[1567 en muziko|1567]] [[1568 en muziko|1568]] [[1569 en muziko|1569]] [[1570 en muziko|1570]] [[1571 en muziko|1571]] [[1572 en muziko|1572]] [[1573 en muziko|1573]] [[1574 en muziko|1574]] [[1575 en muziko|1575]] [[1576 en muziko|1576]] [[1577 en muziko|1577]] [[1578 en muziko|1578]] [[1579 en muziko|1579]]<br /> [[1580 en muziko|1580]] [[1581 en muziko|1581]] [[1582 en muziko|1582]] [[1583 en muziko|1583]] [[1584 en muziko|1584]] [[1585 en muziko|1585]] [[1586 en muziko|1586]] [[1587 en muziko|1587]] [[1588 en muziko|1588]] [[1589 en muziko|1589]] [[1590 en muziko|1590]] [[1591 en muziko|1591]] [[1592 en muziko|1592]] [[1593 en muziko|1593]] [[1594 en muziko|1594]] [[1595 en muziko|1595]] [[1596 en muziko|1596]] [[1597 en muziko|1597]] [[1598 en muziko|1598]] [[1599 en muziko|1599]] </small> == Rilataj temoj == * [[Muziko - kronologia vido]] {{ĝermeto}} [[Kategorio:Muziko laŭ jaroj| ]] 6ikvm1azpbgisereic4jielns9fllki 9368458 9368457 2026-05-07T22:02:24Z ThomasPusch 1869 /* 21-a jarcento en muziko */ 9368458 wikitext text/x-wiki '''Jaroj en muziko''' bildigas respondantajn jarojn en la muziko kaj servas al rapida orientado kaj transŝaltado inter la unuopaj jaroj. == 21-a jarcento en muziko == <small> [[2000 en muziko|2000]] [[2001 en muziko|2001]] [[2002 en muziko|2002]] [[2003 en muziko|2003]] [[2004 en muziko|2004]] [[2005 en muziko|2005]] [[2006 en muziko|2006]] [[2007 en muziko|2007]] [[2008 en muziko|2008]] [[2009 en muziko|2009]] </small> == 20-a jarcento en muziko == <small> [[1900 en muziko|1900]] [[1901 en muziko|1901]] [[1902 en muziko|1902]] [[1903 en muziko|1903]] [[1904 en muziko|1904]] [[1905 en muziko|1905]] [[1906 en muziko|1906]] [[1907 en muziko|1907]] [[1908 en muziko|1908]] [[1909 en muziko|1909]] [[1910 en muziko|1910]] [[1911 en muziko|1911]] [[1912 en muziko|1912]] [[1913 en muziko|1913]] [[1914 en muziko|1914]] [[1915 en muziko|1915]] [[1916 en muziko|1916]] [[1917 en muziko|1917]] [[1918 en muziko|1918]] [[1919 en muziko|1919]]<br /> [[1920 en muziko|1920]] [[1921 en muziko|1921]] [[1922 en muziko|1922]] [[1923 en muziko|1923]] [[1924 en muziko|1924]] [[1925 en muziko|1925]] [[1926 en muziko|1926]] [[1927 en muziko|1927]] [[1928 en muziko|1928]] [[1929 en muziko|1929]] [[1930 en muziko|1930]] [[1931 en muziko|1931]] [[1932 en muziko|1932]] [[1933 en muziko|1933]] [[1934 en muziko|1934]] [[1935 en muziko|1935]] [[1936 en muziko|1936]] [[1937 en muziko|1937]] [[1938 en muziko|1938]] [[1939 en muziko|1939]]<br /> [[1940 en muziko|1940]] [[1941 en muziko|1941]] [[1942 en muziko|1942]] [[1943 en muziko|1943]] [[1944 en muziko|1944]] [[1945 en muziko|1945]] [[1946 en muziko|1946]] [[1947 en muziko|1947]] [[1948 en muziko|1948]] [[1949 en muziko|1949]] [[1950 en muziko|1950]] [[1951 en muziko|1951]] [[1952 en muziko|1952]] [[1953 en muziko|1953]] [[1954 en muziko|1954]] [[1955 en muziko|1955]] [[1956 en muziko|1956]] [[1957 en muziko|1957]] [[1958 en muziko|1958]] [[1959 en muziko|1959]]<br /> [[1960 en muziko|1960]] [[1961 en muziko|1961]] [[1962 en muziko|1962]] [[1963 en muziko|1963]] [[1964 en muziko|1964]] [[1965 en muziko|1965]] [[1966 en muziko|1966]] [[1967 en muziko|1967]] [[1968 en muziko|1968]] [[1969 en muziko|1969]] [[1970 en muziko|1970]] [[1971 en muziko|1971]] [[1972 en muziko|1972]] [[1973 en muziko|1973]] [[1974 en muziko|1974]] [[1975 en muziko|1975]] [[1976 en muziko|1976]] [[1977 en muziko|1977]] [[1978 en muziko|1978]] [[1979 en muziko|1979]]<br /> [[1980 en muziko|1980]] [[1981 en muziko|1981]] [[1982 en muziko|1982]] [[1983 en muziko|1983]] [[1984 en muziko|1984]] [[1985 en muziko|1985]] [[1986 en muziko|1986]] [[1987 en muziko|1987]] [[1988 en muziko|1988]] [[1989 en muziko|1989]] [[1990 en muziko|1990]] [[1991 en muziko|1991]] [[1992 en muziko|1992]] [[1993 en muziko|1993]] [[1994 en muziko|1994]] [[1995 en muziko|1995]] [[1996 en muziko|1996]] [[1997 en muziko|1997]] [[1998 en muziko|1998]] [[1999 en muziko|1999]] </small> == 19-a jarcento en muziko == <small> [[1800 en muziko|1800]] [[1801 en muziko|1801]] [[1802 en muziko|1802]] [[1803 en muziko|1803]] [[1804 en muziko|1804]] [[1805 en muziko|1805]] [[1806 en muziko|1806]] [[1807 en muziko|1807]] [[1808 en muziko|1808]] [[1809 en muziko|1809]] [[1810 en muziko|1810]] [[1811 en muziko|1811]] [[1812 en muziko|1812]] [[1813 en muziko|1813]] [[1814 en muziko|1814]] [[1815 en muziko|1815]] [[1816 en muziko|1816]] [[1817 en muziko|1817]] [[1818 en muziko|1818]] [[1819 en muziko|1819]]<br /> [[1820 en muziko|1820]] [[1821 en muziko|1821]] [[1822 en muziko|1822]] [[1823 en muziko|1823]] [[1824 en muziko|1824]] [[1825 en muziko|1825]] [[1826 en muziko|1826]] [[1827 en muziko|1827]] [[1828 en muziko|1828]] [[1829 en muziko|1829]] [[1830 en muziko|1830]] [[1831 en muziko|1831]] [[1832 en muziko|1832]] [[1833 en muziko|1833]] [[1834 en muziko|1834]] [[1835 en muziko|1835]] [[1836 en muziko|1836]] [[1837 en muziko|1837]] [[1838 en muziko|1838]] [[1839 en muziko|1839]]<br /> [[1840 en muziko|1840]] [[1841 en muziko|1841]] [[1842 en muziko|1842]] [[1843 en muziko|1843]] [[1844 en muziko|1844]] [[1845 en muziko|1845]] [[1846 en muziko|1846]] [[1847 en muziko|1847]] [[1848 en muziko|1848]] [[1849 en muziko|1849]] [[1850 en muziko|1850]] [[1851 en muziko|1851]] [[1852 en muziko|1852]] [[1853 en muziko|1853]] [[1854 en muziko|1854]] [[1855 en muziko|1855]] [[1856 en muziko|1856]] [[1857 en muziko|1857]] [[1858 en muziko|1858]] [[1859 en muziko|1859]]<br /> [[1860 en muziko|1860]] [[1861 en muziko|1861]] [[1862 en muziko|1862]] [[1863 en muziko|1863]] [[1864 en muziko|1864]] [[1865 en muziko|1865]] [[1866 en muziko|1866]] [[1867 en muziko|1867]] [[1868 en muziko|1868]] [[1869 en muziko|1869]] [[1870 en muziko|1870]] [[1871 en muziko|1871]] [[1872 en muziko|1872]] [[1873 en muziko|1873]] [[1874 en muziko|1874]] [[1875 en muziko|1875]] [[1876 en muziko|1876]] [[1877 en muziko|1877]] [[1878 en muziko|1878]] [[1879 en muziko|1879]]<br /> [[1880 en muziko|1880]] [[1881 en muziko|1881]] [[1882 en muziko|1882]] [[1883 en muziko|1883]] [[1884 en muziko|1884]] [[1885 en muziko|1885]] [[1886 en muziko|1886]] [[1887 en muziko|1887]] [[1888 en muziko|1888]] [[1889 en muziko|1889]] [[1890 en muziko|1890]] [[1891 en muziko|1891]] [[1892 en muziko|1892]] [[1893 en muziko|1893]] [[1894 en muziko|1894]] [[1895 en muziko|1895]] [[1896 en muziko|1896]] [[1897 en muziko|1897]] [[1898 en muziko|1898]] [[1899 en muziko|1899]] </small> == 18-a jarcento en muziko == <small> [[1700 en muziko|1700]] [[1701 en muziko|1701]] [[1702 en muziko|1702]] [[1703 en muziko|1703]] [[1704 en muziko|1704]] [[1705 en muziko|1705]] [[1706 en muziko|1706]] [[1707 en muziko|1707]] [[1708 en muziko|1708]] [[1709 en muziko|1709]] [[1710 en muziko|1710]] [[1711 en muziko|1711]] [[1712 en muziko|1712]] [[1713 en muziko|1713]] [[1714 en muziko|1714]] [[1715 en muziko|1715]] [[1716 en muziko|1716]] [[1717 en muziko|1717]] [[1718 en muziko|1718]] [[1719 en muziko|1719]]<br /> [[1720 en muziko|1720]] [[1721 en muziko|1721]] [[1722 en muziko|1722]] [[1723 en muziko|1723]] [[1724 en muziko|1724]] [[1725 en muziko|1725]] [[1726 en muziko|1726]] [[1727 en muziko|1727]] [[1728 en muziko|1728]] [[1729 en muziko|1729]] [[1730 en muziko|1730]] [[1731 en muziko|1731]] [[1732 en muziko|1732]] [[1733 en muziko|1733]] [[1734 en muziko|1734]] [[1735 en muziko|1735]] [[1736 en muziko|1736]] [[1737 en muziko|1737]] [[1738 en muziko|1738]] [[1739 en muziko|1739]]<br /> [[1740 en muziko|1740]] [[1741 en muziko|1741]] [[1742 en muziko|1742]] [[1743 en muziko|1743]] [[1744 en muziko|1744]] [[1745 en muziko|1745]] [[1746 en muziko|1746]] [[1747 en muziko|1747]] [[1748 en muziko|1748]] [[1749 en muziko|1749]] [[1750 en muziko|1750]] [[1751 en muziko|1751]] [[1752 en muziko|1752]] [[1753 en muziko|1753]] [[1754 en muziko|1754]] [[1755 en muziko|1755]] [[1756 en muziko|1756]] [[1757 en muziko|1757]] [[1758 en muziko|1758]] [[1759 en muziko|1759]]<br /> [[1760 en muziko|1760]] [[1761 en muziko|1761]] [[1762 en muziko|1762]] [[1763 en muziko|1763]] [[1764 en muziko|1764]] [[1765 en muziko|1765]] [[1766 en muziko|1766]] [[1767 en muziko|1767]] [[1768 en muziko|1768]] [[1769 en muziko|1769]] [[1770 en muziko|1770]] [[1771 en muziko|1771]] [[1772 en muziko|1772]] [[1773 en muziko|1773]] [[1774 en muziko|1774]] [[1775 en muziko|1775]] [[1776 en muziko|1776]] [[1777 en muziko|1777]] [[1778 en muziko|1778]] [[1779 en muziko|1779]]<br /> [[1780 en muziko|1780]] [[1781 en muziko|1781]] [[1782 en muziko|1782]] [[1783 en muziko|1783]] [[1784 en muziko|1784]] [[1785 en muziko|1785]] [[1786 en muziko|1786]] [[1787 en muziko|1787]] [[1788 en muziko|1788]] [[1789 en muziko|1789]] [[1790 en muziko|1790]] [[1791 en muziko|1791]] [[1792 en muziko|1792]] [[1793 en muziko|1793]] [[1794 en muziko|1794]] [[1795 en muziko|1795]] [[1796 en muziko|1796]] [[1797 en muziko|1797]] [[1798 en muziko|1798]] [[1799 en muziko|1799]] </small> == 17-a jarcento en muziko == <small> [[1600 en muziko|1600]] [[1601 en muziko|1601]] [[1602 en muziko|1602]] [[1603 en muziko|1603]] [[1604 en muziko|1604]] [[1605 en muziko|1605]] [[1606 en muziko|1606]] [[1607 en muziko|1607]] [[1608 en muziko|1608]] [[1609 en muziko|1609]] [[1610 en muziko|1610]] [[1611 en muziko|1611]] [[1612 en muziko|1612]] [[1613 en muziko|1613]] [[1614 en muziko|1614]] [[1615 en muziko|1615]] [[1616 en muziko|1616]] [[1617 en muziko|1617]] [[1618 en muziko|1618]] [[1619 en muziko|1619]]<br /> [[1620 en muziko|1620]] [[1621 en muziko|1621]] [[1622 en muziko|1622]] [[1623 en muziko|1623]] [[1624 en muziko|1624]] [[1625 en muziko|1625]] [[1626 en muziko|1626]] [[1627 en muziko|1627]] [[1628 en muziko|1628]] [[1629 en muziko|1629]] [[1630 en muziko|1630]] [[1631 en muziko|1631]] [[1632 en muziko|1632]] [[1633 en muziko|1633]] [[1634 en muziko|1634]] [[1635 en muziko|1635]] [[1636 en muziko|1636]] [[1637 en muziko|1637]] [[1638 en muziko|1638]] [[1639 en muziko|1639]]<br /> [[1640 en muziko|1640]] [[1641 en muziko|1641]] [[1642 en muziko|1642]] [[1643 en muziko|1643]] [[1644 en muziko|1644]] [[1645 en muziko|1645]] [[1646 en muziko|1646]] [[1647 en muziko|1647]] [[1648 en muziko|1648]] [[1649 en muziko|1649]] [[1650 en muziko|1650]] [[1651 en muziko|1651]] [[1652 en muziko|1652]] [[1653 en muziko|1653]] [[1654 en muziko|1654]] [[1655 en muziko|1655]] [[1656 en muziko|1656]] [[1657 en muziko|1657]] [[1658 en muziko|1658]] [[1659 en muziko|1659]]<br /> [[1660 en muziko|1660]] [[1661 en muziko|1661]] [[1662 en muziko|1662]] [[1663 en muziko|1663]] [[1664 en muziko|1664]] [[1665 en muziko|1665]] [[1666 en muziko|1666]] [[1667 en muziko|1667]] [[1668 en muziko|1668]] [[1669 en muziko|1669]] [[1670 en muziko|1670]] [[1671 en muziko|1671]] [[1672 en muziko|1672]] [[1673 en muziko|1673]] [[1674 en muziko|1674]] [[1675 en muziko|1675]] [[1676 en muziko|1676]] [[1677 en muziko|1677]] [[1678 en muziko|1678]] [[1679 en muziko|1679]]<br /> [[1680 en muziko|1680]] [[1681 en muziko|1681]] [[1682 en muziko|1682]] [[1683 en muziko|1683]] [[1684 en muziko|1684]] [[1685 en muziko|1685]] [[1686 en muziko|1686]] [[1687 en muziko|1687]] [[1688 en muziko|1688]] [[1689 en muziko|1689]] [[1690 en muziko|1690]] [[1691 en muziko|1691]] [[1692 en muziko|1692]] [[1693 en muziko|1693]] [[1694 en muziko|1694]] [[1695 en muziko|1695]] [[1696 en muziko|1696]] [[1697 en muziko|1697]] [[1698 en muziko|1698]] [[1699 en muziko|1699]] </small> == 16-a jarcento en muziko == <small> [[1500 en muziko|1500]] [[1501 en muziko|1501]] [[1502 en muziko|1502]] [[1503 en muziko|1503]] [[1504 en muziko|1504]] [[1505 en muziko|1505]] [[1506 en muziko|1506]] [[1507 en muziko|1507]] [[1508 en muziko|1508]] [[1509 en muziko|1509]] [[1510 en muziko|1510]] [[1511 en muziko|1511]] [[1512 en muziko|1512]] [[1513 en muziko|1513]] [[1514 en muziko|1514]] [[1515 en muziko|1515]] [[1516 en muziko|1516]] [[1517 en muziko|1517]] [[1518 en muziko|1518]] [[1519 en muziko|1519]]<br /> [[1520 en muziko|1520]] [[1521 en muziko|1521]] [[1522 en muziko|1522]] [[1523 en muziko|1523]] [[1524 en muziko|1524]] [[1525 en muziko|1525]] [[1526 en muziko|1526]] [[1527 en muziko|1527]] [[1528 en muziko|1528]] [[1529 en muziko|1529]] [[1530 en muziko|1530]] [[1531 en muziko|1531]] [[1532 en muziko|1532]] [[1533 en muziko|1533]] [[1534 en muziko|1534]] [[1535 en muziko|1535]] [[1536 en muziko|1536]] [[1537 en muziko|1537]] [[1538 en muziko|1538]] [[1539 en muziko|1539]]<br /> [[1540 en muziko|1540]] [[1541 en muziko|1541]] [[1542 en muziko|1542]] [[1543 en muziko|1543]] [[1544 en muziko|1544]] [[1545 en muziko|1545]] [[1546 en muziko|1546]] [[1547 en muziko|1547]] [[1548 en muziko|1548]] [[1549 en muziko|1549]] [[1550 en muziko|1550]] [[1551 en muziko|1551]] [[1552 en muziko|1552]] [[1553 en muziko|1553]] [[1554 en muziko|1554]] [[1555 en muziko|1555]] [[1556 en muziko|1556]] [[1557 en muziko|1557]] [[1558 en muziko|1558]] [[1559 en muziko|1559]]<br /> [[1560 en muziko|1560]] [[1561 en muziko|1561]] [[1562 en muziko|1562]] [[1563 en muziko|1563]] [[1564 en muziko|1564]] [[1565 en muziko|1565]] [[1566 en muziko|1566]] [[1567 en muziko|1567]] [[1568 en muziko|1568]] [[1569 en muziko|1569]] [[1570 en muziko|1570]] [[1571 en muziko|1571]] [[1572 en muziko|1572]] [[1573 en muziko|1573]] [[1574 en muziko|1574]] [[1575 en muziko|1575]] [[1576 en muziko|1576]] [[1577 en muziko|1577]] [[1578 en muziko|1578]] [[1579 en muziko|1579]]<br /> [[1580 en muziko|1580]] [[1581 en muziko|1581]] [[1582 en muziko|1582]] [[1583 en muziko|1583]] [[1584 en muziko|1584]] [[1585 en muziko|1585]] [[1586 en muziko|1586]] [[1587 en muziko|1587]] [[1588 en muziko|1588]] [[1589 en muziko|1589]] [[1590 en muziko|1590]] [[1591 en muziko|1591]] [[1592 en muziko|1592]] [[1593 en muziko|1593]] [[1594 en muziko|1594]] [[1595 en muziko|1595]] [[1596 en muziko|1596]] [[1597 en muziko|1597]] [[1598 en muziko|1598]] [[1599 en muziko|1599]] </small> == Rilataj temoj == * [[Muziko - kronologia vido]] {{ĝermeto}} [[Kategorio:Muziko laŭ jaroj| ]] tdacf0qf5uj0y5x801x7bvzy95n93jx 9368461 9368458 2026-05-07T22:14:18Z ThomasPusch 1869 9368461 wikitext text/x-wiki '''Jaroj en muziko''' devus bildigi respondantajn jarojn en la muziko kaj servus al rapida orientado kaj transŝaltado inter la unuopaj jaroj - se ĉiuj paĝoj estus faritaj, kaj la jaroj sekve bildiĝus en bluaj ciferoj, ne en ruĝajm kio indikas ke la paĝo ne ekzistas. == 21-a jarcento en muziko == <small> [[2000 en muziko|2000]] [[2001 en muziko|2001]] [[2002 en muziko|2002]] [[2003 en muziko|2003]] [[2004 en muziko|2004]] [[2005 en muziko|2005]] [[2006 en muziko|2006]] [[2007 en muziko|2007]] [[2008 en muziko|2008]] [[2009 en muziko|2009]] </small> == 20-a jarcento en muziko == <small> [[1900 en muziko|1900]] [[1901 en muziko|1901]] [[1902 en muziko|1902]] [[1903 en muziko|1903]] [[1904 en muziko|1904]] [[1905 en muziko|1905]] [[1906 en muziko|1906]] [[1907 en muziko|1907]] [[1908 en muziko|1908]] [[1909 en muziko|1909]] [[1910 en muziko|1910]] [[1911 en muziko|1911]] [[1912 en muziko|1912]] [[1913 en muziko|1913]] [[1914 en muziko|1914]] [[1915 en muziko|1915]] [[1916 en muziko|1916]] [[1917 en muziko|1917]] [[1918 en muziko|1918]] [[1919 en muziko|1919]]<br /> [[1920 en muziko|1920]] [[1921 en muziko|1921]] [[1922 en muziko|1922]] [[1923 en muziko|1923]] [[1924 en muziko|1924]] [[1925 en muziko|1925]] [[1926 en muziko|1926]] [[1927 en muziko|1927]] [[1928 en muziko|1928]] [[1929 en muziko|1929]] [[1930 en muziko|1930]] [[1931 en muziko|1931]] [[1932 en muziko|1932]] [[1933 en muziko|1933]] [[1934 en muziko|1934]] [[1935 en muziko|1935]] [[1936 en muziko|1936]] [[1937 en muziko|1937]] [[1938 en muziko|1938]] [[1939 en muziko|1939]]<br /> [[1940 en muziko|1940]] [[1941 en muziko|1941]] [[1942 en muziko|1942]] [[1943 en muziko|1943]] [[1944 en muziko|1944]] [[1945 en muziko|1945]] [[1946 en muziko|1946]] [[1947 en muziko|1947]] [[1948 en muziko|1948]] [[1949 en muziko|1949]] [[1950 en muziko|1950]] [[1951 en muziko|1951]] [[1952 en muziko|1952]] [[1953 en muziko|1953]] [[1954 en muziko|1954]] [[1955 en muziko|1955]] [[1956 en muziko|1956]] [[1957 en muziko|1957]] [[1958 en muziko|1958]] [[1959 en muziko|1959]]<br /> [[1960 en muziko|1960]] [[1961 en muziko|1961]] [[1962 en muziko|1962]] [[1963 en muziko|1963]] [[1964 en muziko|1964]] [[1965 en muziko|1965]] [[1966 en muziko|1966]] [[1967 en muziko|1967]] [[1968 en muziko|1968]] [[1969 en muziko|1969]] [[1970 en muziko|1970]] [[1971 en muziko|1971]] [[1972 en muziko|1972]] [[1973 en muziko|1973]] [[1974 en muziko|1974]] [[1975 en muziko|1975]] [[1976 en muziko|1976]] [[1977 en muziko|1977]] [[1978 en muziko|1978]] [[1979 en muziko|1979]]<br /> [[1980 en muziko|1980]] [[1981 en muziko|1981]] [[1982 en muziko|1982]] [[1983 en muziko|1983]] [[1984 en muziko|1984]] [[1985 en muziko|1985]] [[1986 en muziko|1986]] [[1987 en muziko|1987]] [[1988 en muziko|1988]] [[1989 en muziko|1989]] [[1990 en muziko|1990]] [[1991 en muziko|1991]] [[1992 en muziko|1992]] [[1993 en muziko|1993]] [[1994 en muziko|1994]] [[1995 en muziko|1995]] [[1996 en muziko|1996]] [[1997 en muziko|1997]] [[1998 en muziko|1998]] [[1999 en muziko|1999]] </small> == 19-a jarcento en muziko == <small> [[1800 en muziko|1800]] [[1801 en muziko|1801]] [[1802 en muziko|1802]] [[1803 en muziko|1803]] [[1804 en muziko|1804]] [[1805 en muziko|1805]] [[1806 en muziko|1806]] [[1807 en muziko|1807]] [[1808 en muziko|1808]] [[1809 en muziko|1809]] [[1810 en muziko|1810]] [[1811 en muziko|1811]] [[1812 en muziko|1812]] [[1813 en muziko|1813]] [[1814 en muziko|1814]] [[1815 en muziko|1815]] [[1816 en muziko|1816]] [[1817 en muziko|1817]] [[1818 en muziko|1818]] [[1819 en muziko|1819]]<br /> [[1820 en muziko|1820]] [[1821 en muziko|1821]] [[1822 en muziko|1822]] [[1823 en muziko|1823]] [[1824 en muziko|1824]] [[1825 en muziko|1825]] [[1826 en muziko|1826]] [[1827 en muziko|1827]] [[1828 en muziko|1828]] [[1829 en muziko|1829]] [[1830 en muziko|1830]] [[1831 en muziko|1831]] [[1832 en muziko|1832]] [[1833 en muziko|1833]] [[1834 en muziko|1834]] [[1835 en muziko|1835]] [[1836 en muziko|1836]] [[1837 en muziko|1837]] [[1838 en muziko|1838]] [[1839 en muziko|1839]]<br /> [[1840 en muziko|1840]] [[1841 en muziko|1841]] [[1842 en muziko|1842]] [[1843 en muziko|1843]] [[1844 en muziko|1844]] [[1845 en muziko|1845]] [[1846 en muziko|1846]] [[1847 en muziko|1847]] [[1848 en muziko|1848]] [[1849 en muziko|1849]] [[1850 en muziko|1850]] [[1851 en muziko|1851]] [[1852 en muziko|1852]] [[1853 en muziko|1853]] [[1854 en muziko|1854]] [[1855 en muziko|1855]] [[1856 en muziko|1856]] [[1857 en muziko|1857]] [[1858 en muziko|1858]] [[1859 en muziko|1859]]<br /> [[1860 en muziko|1860]] [[1861 en muziko|1861]] [[1862 en muziko|1862]] [[1863 en muziko|1863]] [[1864 en muziko|1864]] [[1865 en muziko|1865]] [[1866 en muziko|1866]] [[1867 en muziko|1867]] [[1868 en muziko|1868]] [[1869 en muziko|1869]] [[1870 en muziko|1870]] [[1871 en muziko|1871]] [[1872 en muziko|1872]] [[1873 en muziko|1873]] [[1874 en muziko|1874]] [[1875 en muziko|1875]] [[1876 en muziko|1876]] [[1877 en muziko|1877]] [[1878 en muziko|1878]] [[1879 en muziko|1879]]<br /> [[1880 en muziko|1880]] [[1881 en muziko|1881]] [[1882 en muziko|1882]] [[1883 en muziko|1883]] [[1884 en muziko|1884]] [[1885 en muziko|1885]] [[1886 en muziko|1886]] [[1887 en muziko|1887]] [[1888 en muziko|1888]] [[1889 en muziko|1889]] [[1890 en muziko|1890]] [[1891 en muziko|1891]] [[1892 en muziko|1892]] [[1893 en muziko|1893]] [[1894 en muziko|1894]] [[1895 en muziko|1895]] [[1896 en muziko|1896]] [[1897 en muziko|1897]] [[1898 en muziko|1898]] [[1899 en muziko|1899]] </small> == 18-a jarcento en muziko == <small> [[1700 en muziko|1700]] [[1701 en muziko|1701]] [[1702 en muziko|1702]] [[1703 en muziko|1703]] [[1704 en muziko|1704]] [[1705 en muziko|1705]] [[1706 en muziko|1706]] [[1707 en muziko|1707]] [[1708 en muziko|1708]] [[1709 en muziko|1709]] [[1710 en muziko|1710]] [[1711 en muziko|1711]] [[1712 en muziko|1712]] [[1713 en muziko|1713]] [[1714 en muziko|1714]] [[1715 en muziko|1715]] [[1716 en muziko|1716]] [[1717 en muziko|1717]] [[1718 en muziko|1718]] [[1719 en muziko|1719]]<br /> [[1720 en muziko|1720]] [[1721 en muziko|1721]] [[1722 en muziko|1722]] [[1723 en muziko|1723]] [[1724 en muziko|1724]] [[1725 en muziko|1725]] [[1726 en muziko|1726]] [[1727 en muziko|1727]] [[1728 en muziko|1728]] [[1729 en muziko|1729]] [[1730 en muziko|1730]] [[1731 en muziko|1731]] [[1732 en muziko|1732]] [[1733 en muziko|1733]] [[1734 en muziko|1734]] [[1735 en muziko|1735]] [[1736 en muziko|1736]] [[1737 en muziko|1737]] [[1738 en muziko|1738]] [[1739 en muziko|1739]]<br /> [[1740 en muziko|1740]] [[1741 en muziko|1741]] [[1742 en muziko|1742]] [[1743 en muziko|1743]] [[1744 en muziko|1744]] [[1745 en muziko|1745]] [[1746 en muziko|1746]] [[1747 en muziko|1747]] [[1748 en muziko|1748]] [[1749 en muziko|1749]] [[1750 en muziko|1750]] [[1751 en muziko|1751]] [[1752 en muziko|1752]] [[1753 en muziko|1753]] [[1754 en muziko|1754]] [[1755 en muziko|1755]] [[1756 en muziko|1756]] [[1757 en muziko|1757]] [[1758 en muziko|1758]] [[1759 en muziko|1759]]<br /> [[1760 en muziko|1760]] [[1761 en muziko|1761]] [[1762 en muziko|1762]] [[1763 en muziko|1763]] [[1764 en muziko|1764]] [[1765 en muziko|1765]] [[1766 en muziko|1766]] [[1767 en muziko|1767]] [[1768 en muziko|1768]] [[1769 en muziko|1769]] [[1770 en muziko|1770]] [[1771 en muziko|1771]] [[1772 en muziko|1772]] [[1773 en muziko|1773]] [[1774 en muziko|1774]] [[1775 en muziko|1775]] [[1776 en muziko|1776]] [[1777 en muziko|1777]] [[1778 en muziko|1778]] [[1779 en muziko|1779]]<br /> [[1780 en muziko|1780]] [[1781 en muziko|1781]] [[1782 en muziko|1782]] [[1783 en muziko|1783]] [[1784 en muziko|1784]] [[1785 en muziko|1785]] [[1786 en muziko|1786]] [[1787 en muziko|1787]] [[1788 en muziko|1788]] [[1789 en muziko|1789]] [[1790 en muziko|1790]] [[1791 en muziko|1791]] [[1792 en muziko|1792]] [[1793 en muziko|1793]] [[1794 en muziko|1794]] [[1795 en muziko|1795]] [[1796 en muziko|1796]] [[1797 en muziko|1797]] [[1798 en muziko|1798]] [[1799 en muziko|1799]] </small> == 17-a jarcento en muziko == <small> [[1600 en muziko|1600]] [[1601 en muziko|1601]] [[1602 en muziko|1602]] [[1603 en muziko|1603]] [[1604 en muziko|1604]] [[1605 en muziko|1605]] [[1606 en muziko|1606]] [[1607 en muziko|1607]] [[1608 en muziko|1608]] [[1609 en muziko|1609]] [[1610 en muziko|1610]] [[1611 en muziko|1611]] [[1612 en muziko|1612]] [[1613 en muziko|1613]] [[1614 en muziko|1614]] [[1615 en muziko|1615]] [[1616 en muziko|1616]] [[1617 en muziko|1617]] [[1618 en muziko|1618]] [[1619 en muziko|1619]]<br /> [[1620 en muziko|1620]] [[1621 en muziko|1621]] [[1622 en muziko|1622]] [[1623 en muziko|1623]] [[1624 en muziko|1624]] [[1625 en muziko|1625]] [[1626 en muziko|1626]] [[1627 en muziko|1627]] [[1628 en muziko|1628]] [[1629 en muziko|1629]] [[1630 en muziko|1630]] [[1631 en muziko|1631]] [[1632 en muziko|1632]] [[1633 en muziko|1633]] [[1634 en muziko|1634]] [[1635 en muziko|1635]] [[1636 en muziko|1636]] [[1637 en muziko|1637]] [[1638 en muziko|1638]] [[1639 en muziko|1639]]<br /> [[1640 en muziko|1640]] [[1641 en muziko|1641]] [[1642 en muziko|1642]] [[1643 en muziko|1643]] [[1644 en muziko|1644]] [[1645 en muziko|1645]] [[1646 en muziko|1646]] [[1647 en muziko|1647]] [[1648 en muziko|1648]] [[1649 en muziko|1649]] [[1650 en muziko|1650]] [[1651 en muziko|1651]] [[1652 en muziko|1652]] [[1653 en muziko|1653]] [[1654 en muziko|1654]] [[1655 en muziko|1655]] [[1656 en muziko|1656]] [[1657 en muziko|1657]] [[1658 en muziko|1658]] [[1659 en muziko|1659]]<br /> [[1660 en muziko|1660]] [[1661 en muziko|1661]] [[1662 en muziko|1662]] [[1663 en muziko|1663]] [[1664 en muziko|1664]] [[1665 en muziko|1665]] [[1666 en muziko|1666]] [[1667 en muziko|1667]] [[1668 en muziko|1668]] [[1669 en muziko|1669]] [[1670 en muziko|1670]] [[1671 en muziko|1671]] [[1672 en muziko|1672]] [[1673 en muziko|1673]] [[1674 en muziko|1674]] [[1675 en muziko|1675]] [[1676 en muziko|1676]] [[1677 en muziko|1677]] [[1678 en muziko|1678]] [[1679 en muziko|1679]]<br /> [[1680 en muziko|1680]] [[1681 en muziko|1681]] [[1682 en muziko|1682]] [[1683 en muziko|1683]] [[1684 en muziko|1684]] [[1685 en muziko|1685]] [[1686 en muziko|1686]] [[1687 en muziko|1687]] [[1688 en muziko|1688]] [[1689 en muziko|1689]] [[1690 en muziko|1690]] [[1691 en muziko|1691]] [[1692 en muziko|1692]] [[1693 en muziko|1693]] [[1694 en muziko|1694]] [[1695 en muziko|1695]] [[1696 en muziko|1696]] [[1697 en muziko|1697]] [[1698 en muziko|1698]] [[1699 en muziko|1699]] </small> == 16-a jarcento en muziko == <small> [[1500 en muziko|1500]] [[1501 en muziko|1501]] [[1502 en muziko|1502]] [[1503 en muziko|1503]] [[1504 en muziko|1504]] [[1505 en muziko|1505]] [[1506 en muziko|1506]] [[1507 en muziko|1507]] [[1508 en muziko|1508]] [[1509 en muziko|1509]] [[1510 en muziko|1510]] [[1511 en muziko|1511]] [[1512 en muziko|1512]] [[1513 en muziko|1513]] [[1514 en muziko|1514]] [[1515 en muziko|1515]] [[1516 en muziko|1516]] [[1517 en muziko|1517]] [[1518 en muziko|1518]] [[1519 en muziko|1519]]<br /> [[1520 en muziko|1520]] [[1521 en muziko|1521]] [[1522 en muziko|1522]] [[1523 en muziko|1523]] [[1524 en muziko|1524]] [[1525 en muziko|1525]] [[1526 en muziko|1526]] [[1527 en muziko|1527]] [[1528 en muziko|1528]] [[1529 en muziko|1529]] [[1530 en muziko|1530]] [[1531 en muziko|1531]] [[1532 en muziko|1532]] [[1533 en muziko|1533]] [[1534 en muziko|1534]] [[1535 en muziko|1535]] [[1536 en muziko|1536]] [[1537 en muziko|1537]] [[1538 en muziko|1538]] [[1539 en muziko|1539]]<br /> [[1540 en muziko|1540]] [[1541 en muziko|1541]] [[1542 en muziko|1542]] [[1543 en muziko|1543]] [[1544 en muziko|1544]] [[1545 en muziko|1545]] [[1546 en muziko|1546]] [[1547 en muziko|1547]] [[1548 en muziko|1548]] [[1549 en muziko|1549]] [[1550 en muziko|1550]] [[1551 en muziko|1551]] [[1552 en muziko|1552]] [[1553 en muziko|1553]] [[1554 en muziko|1554]] [[1555 en muziko|1555]] [[1556 en muziko|1556]] [[1557 en muziko|1557]] [[1558 en muziko|1558]] [[1559 en muziko|1559]]<br /> [[1560 en muziko|1560]] [[1561 en muziko|1561]] [[1562 en muziko|1562]] [[1563 en muziko|1563]] [[1564 en muziko|1564]] [[1565 en muziko|1565]] [[1566 en muziko|1566]] [[1567 en muziko|1567]] [[1568 en muziko|1568]] [[1569 en muziko|1569]] [[1570 en muziko|1570]] [[1571 en muziko|1571]] [[1572 en muziko|1572]] [[1573 en muziko|1573]] [[1574 en muziko|1574]] [[1575 en muziko|1575]] [[1576 en muziko|1576]] [[1577 en muziko|1577]] [[1578 en muziko|1578]] [[1579 en muziko|1579]]<br /> [[1580 en muziko|1580]] [[1581 en muziko|1581]] [[1582 en muziko|1582]] [[1583 en muziko|1583]] [[1584 en muziko|1584]] [[1585 en muziko|1585]] [[1586 en muziko|1586]] [[1587 en muziko|1587]] [[1588 en muziko|1588]] [[1589 en muziko|1589]] [[1590 en muziko|1590]] [[1591 en muziko|1591]] [[1592 en muziko|1592]] [[1593 en muziko|1593]] [[1594 en muziko|1594]] [[1595 en muziko|1595]] [[1596 en muziko|1596]] [[1597 en muziko|1597]] [[1598 en muziko|1598]] [[1599 en muziko|1599]] </small> == Rilataj temoj == * [[Muziko - kronologia vido]] {{ĝermeto}} [[Kategorio:Muziko laŭ jaroj| ]] ekuq6n0eiafic1vgx7km98kkk28sf4w 9368462 9368461 2026-05-07T22:14:45Z ThomasPusch 1869 9368462 wikitext text/x-wiki '''Jaroj en muziko''' devus bildigi respondantajn jarojn en la muziko kaj servus al rapida orientado kaj transŝaltado inter la unuopaj jaroj - se ĉiuj paĝoj estus faritaj, kaj la jaroj sekve bildiĝus en bluaj ciferoj, ne en ruĝaj, kio indikas ke la paĝo ne ekzistas. == 21-a jarcento en muziko == <small> [[2000 en muziko|2000]] [[2001 en muziko|2001]] [[2002 en muziko|2002]] [[2003 en muziko|2003]] [[2004 en muziko|2004]] [[2005 en muziko|2005]] [[2006 en muziko|2006]] [[2007 en muziko|2007]] [[2008 en muziko|2008]] [[2009 en muziko|2009]] </small> == 20-a jarcento en muziko == <small> [[1900 en muziko|1900]] [[1901 en muziko|1901]] [[1902 en muziko|1902]] [[1903 en muziko|1903]] [[1904 en muziko|1904]] [[1905 en muziko|1905]] [[1906 en muziko|1906]] [[1907 en muziko|1907]] [[1908 en muziko|1908]] [[1909 en muziko|1909]] [[1910 en muziko|1910]] [[1911 en muziko|1911]] [[1912 en muziko|1912]] [[1913 en muziko|1913]] [[1914 en muziko|1914]] [[1915 en muziko|1915]] [[1916 en muziko|1916]] [[1917 en muziko|1917]] [[1918 en muziko|1918]] [[1919 en muziko|1919]]<br /> [[1920 en muziko|1920]] [[1921 en muziko|1921]] [[1922 en muziko|1922]] [[1923 en muziko|1923]] [[1924 en muziko|1924]] [[1925 en muziko|1925]] [[1926 en muziko|1926]] [[1927 en muziko|1927]] [[1928 en muziko|1928]] [[1929 en muziko|1929]] [[1930 en muziko|1930]] [[1931 en muziko|1931]] [[1932 en muziko|1932]] [[1933 en muziko|1933]] [[1934 en muziko|1934]] [[1935 en muziko|1935]] [[1936 en muziko|1936]] [[1937 en muziko|1937]] [[1938 en muziko|1938]] [[1939 en muziko|1939]]<br /> [[1940 en muziko|1940]] [[1941 en muziko|1941]] [[1942 en muziko|1942]] [[1943 en muziko|1943]] [[1944 en muziko|1944]] [[1945 en muziko|1945]] [[1946 en muziko|1946]] [[1947 en muziko|1947]] [[1948 en muziko|1948]] [[1949 en muziko|1949]] [[1950 en muziko|1950]] [[1951 en muziko|1951]] [[1952 en muziko|1952]] [[1953 en muziko|1953]] [[1954 en muziko|1954]] [[1955 en muziko|1955]] [[1956 en muziko|1956]] [[1957 en muziko|1957]] [[1958 en muziko|1958]] [[1959 en muziko|1959]]<br /> [[1960 en muziko|1960]] [[1961 en muziko|1961]] [[1962 en muziko|1962]] [[1963 en muziko|1963]] [[1964 en muziko|1964]] [[1965 en muziko|1965]] [[1966 en muziko|1966]] [[1967 en muziko|1967]] [[1968 en muziko|1968]] [[1969 en muziko|1969]] [[1970 en muziko|1970]] [[1971 en muziko|1971]] [[1972 en muziko|1972]] [[1973 en muziko|1973]] [[1974 en muziko|1974]] [[1975 en muziko|1975]] [[1976 en muziko|1976]] [[1977 en muziko|1977]] [[1978 en muziko|1978]] [[1979 en muziko|1979]]<br /> [[1980 en muziko|1980]] [[1981 en muziko|1981]] [[1982 en muziko|1982]] [[1983 en muziko|1983]] [[1984 en muziko|1984]] [[1985 en muziko|1985]] [[1986 en muziko|1986]] [[1987 en muziko|1987]] [[1988 en muziko|1988]] [[1989 en muziko|1989]] [[1990 en muziko|1990]] [[1991 en muziko|1991]] [[1992 en muziko|1992]] [[1993 en muziko|1993]] [[1994 en muziko|1994]] [[1995 en muziko|1995]] [[1996 en muziko|1996]] [[1997 en muziko|1997]] [[1998 en muziko|1998]] [[1999 en muziko|1999]] </small> == 19-a jarcento en muziko == <small> [[1800 en muziko|1800]] [[1801 en muziko|1801]] [[1802 en muziko|1802]] [[1803 en muziko|1803]] [[1804 en muziko|1804]] [[1805 en muziko|1805]] [[1806 en muziko|1806]] [[1807 en muziko|1807]] [[1808 en muziko|1808]] [[1809 en muziko|1809]] [[1810 en muziko|1810]] [[1811 en muziko|1811]] [[1812 en muziko|1812]] [[1813 en muziko|1813]] [[1814 en muziko|1814]] [[1815 en muziko|1815]] [[1816 en muziko|1816]] [[1817 en muziko|1817]] [[1818 en muziko|1818]] [[1819 en muziko|1819]]<br /> [[1820 en muziko|1820]] [[1821 en muziko|1821]] [[1822 en muziko|1822]] [[1823 en muziko|1823]] [[1824 en muziko|1824]] [[1825 en muziko|1825]] [[1826 en muziko|1826]] [[1827 en muziko|1827]] [[1828 en muziko|1828]] [[1829 en muziko|1829]] [[1830 en muziko|1830]] [[1831 en muziko|1831]] [[1832 en muziko|1832]] [[1833 en muziko|1833]] [[1834 en muziko|1834]] [[1835 en muziko|1835]] [[1836 en muziko|1836]] [[1837 en muziko|1837]] [[1838 en muziko|1838]] [[1839 en muziko|1839]]<br /> [[1840 en muziko|1840]] [[1841 en muziko|1841]] [[1842 en muziko|1842]] [[1843 en muziko|1843]] [[1844 en muziko|1844]] [[1845 en muziko|1845]] [[1846 en muziko|1846]] [[1847 en muziko|1847]] [[1848 en muziko|1848]] [[1849 en muziko|1849]] [[1850 en muziko|1850]] [[1851 en muziko|1851]] [[1852 en muziko|1852]] [[1853 en muziko|1853]] [[1854 en muziko|1854]] [[1855 en muziko|1855]] [[1856 en muziko|1856]] [[1857 en muziko|1857]] [[1858 en muziko|1858]] [[1859 en muziko|1859]]<br /> [[1860 en muziko|1860]] [[1861 en muziko|1861]] [[1862 en muziko|1862]] [[1863 en muziko|1863]] [[1864 en muziko|1864]] [[1865 en muziko|1865]] [[1866 en muziko|1866]] [[1867 en muziko|1867]] [[1868 en muziko|1868]] [[1869 en muziko|1869]] [[1870 en muziko|1870]] [[1871 en muziko|1871]] [[1872 en muziko|1872]] [[1873 en muziko|1873]] [[1874 en muziko|1874]] [[1875 en muziko|1875]] [[1876 en muziko|1876]] [[1877 en muziko|1877]] [[1878 en muziko|1878]] [[1879 en muziko|1879]]<br /> [[1880 en muziko|1880]] [[1881 en muziko|1881]] [[1882 en muziko|1882]] [[1883 en muziko|1883]] [[1884 en muziko|1884]] [[1885 en muziko|1885]] [[1886 en muziko|1886]] [[1887 en muziko|1887]] [[1888 en muziko|1888]] [[1889 en muziko|1889]] [[1890 en muziko|1890]] [[1891 en muziko|1891]] [[1892 en muziko|1892]] [[1893 en muziko|1893]] [[1894 en muziko|1894]] [[1895 en muziko|1895]] [[1896 en muziko|1896]] [[1897 en muziko|1897]] [[1898 en muziko|1898]] [[1899 en muziko|1899]] </small> == 18-a jarcento en muziko == <small> [[1700 en muziko|1700]] [[1701 en muziko|1701]] [[1702 en muziko|1702]] [[1703 en muziko|1703]] [[1704 en muziko|1704]] [[1705 en muziko|1705]] [[1706 en muziko|1706]] [[1707 en muziko|1707]] [[1708 en muziko|1708]] [[1709 en muziko|1709]] [[1710 en muziko|1710]] [[1711 en muziko|1711]] [[1712 en muziko|1712]] [[1713 en muziko|1713]] [[1714 en muziko|1714]] [[1715 en muziko|1715]] [[1716 en muziko|1716]] [[1717 en muziko|1717]] [[1718 en muziko|1718]] [[1719 en muziko|1719]]<br /> [[1720 en muziko|1720]] [[1721 en muziko|1721]] [[1722 en muziko|1722]] [[1723 en muziko|1723]] [[1724 en muziko|1724]] [[1725 en muziko|1725]] [[1726 en muziko|1726]] [[1727 en muziko|1727]] [[1728 en muziko|1728]] [[1729 en muziko|1729]] [[1730 en muziko|1730]] [[1731 en muziko|1731]] [[1732 en muziko|1732]] [[1733 en muziko|1733]] [[1734 en muziko|1734]] [[1735 en muziko|1735]] [[1736 en muziko|1736]] [[1737 en muziko|1737]] [[1738 en muziko|1738]] [[1739 en muziko|1739]]<br /> [[1740 en muziko|1740]] [[1741 en muziko|1741]] [[1742 en muziko|1742]] [[1743 en muziko|1743]] [[1744 en muziko|1744]] [[1745 en muziko|1745]] [[1746 en muziko|1746]] [[1747 en muziko|1747]] [[1748 en muziko|1748]] [[1749 en muziko|1749]] [[1750 en muziko|1750]] [[1751 en muziko|1751]] [[1752 en muziko|1752]] [[1753 en muziko|1753]] [[1754 en muziko|1754]] [[1755 en muziko|1755]] [[1756 en muziko|1756]] [[1757 en muziko|1757]] [[1758 en muziko|1758]] [[1759 en muziko|1759]]<br /> [[1760 en muziko|1760]] [[1761 en muziko|1761]] [[1762 en muziko|1762]] [[1763 en muziko|1763]] [[1764 en muziko|1764]] [[1765 en muziko|1765]] [[1766 en muziko|1766]] [[1767 en muziko|1767]] [[1768 en muziko|1768]] [[1769 en muziko|1769]] [[1770 en muziko|1770]] [[1771 en muziko|1771]] [[1772 en muziko|1772]] [[1773 en muziko|1773]] [[1774 en muziko|1774]] [[1775 en muziko|1775]] [[1776 en muziko|1776]] [[1777 en muziko|1777]] [[1778 en muziko|1778]] [[1779 en muziko|1779]]<br /> [[1780 en muziko|1780]] [[1781 en muziko|1781]] [[1782 en muziko|1782]] [[1783 en muziko|1783]] [[1784 en muziko|1784]] [[1785 en muziko|1785]] [[1786 en muziko|1786]] [[1787 en muziko|1787]] [[1788 en muziko|1788]] [[1789 en muziko|1789]] [[1790 en muziko|1790]] [[1791 en muziko|1791]] [[1792 en muziko|1792]] [[1793 en muziko|1793]] [[1794 en muziko|1794]] [[1795 en muziko|1795]] [[1796 en muziko|1796]] [[1797 en muziko|1797]] [[1798 en muziko|1798]] [[1799 en muziko|1799]] </small> == 17-a jarcento en muziko == <small> [[1600 en muziko|1600]] [[1601 en muziko|1601]] [[1602 en muziko|1602]] [[1603 en muziko|1603]] [[1604 en muziko|1604]] [[1605 en muziko|1605]] [[1606 en muziko|1606]] [[1607 en muziko|1607]] [[1608 en muziko|1608]] [[1609 en muziko|1609]] [[1610 en muziko|1610]] [[1611 en muziko|1611]] [[1612 en muziko|1612]] [[1613 en muziko|1613]] [[1614 en muziko|1614]] [[1615 en muziko|1615]] [[1616 en muziko|1616]] [[1617 en muziko|1617]] [[1618 en muziko|1618]] [[1619 en muziko|1619]]<br /> [[1620 en muziko|1620]] [[1621 en muziko|1621]] [[1622 en muziko|1622]] [[1623 en muziko|1623]] [[1624 en muziko|1624]] [[1625 en muziko|1625]] [[1626 en muziko|1626]] [[1627 en muziko|1627]] [[1628 en muziko|1628]] [[1629 en muziko|1629]] [[1630 en muziko|1630]] [[1631 en muziko|1631]] [[1632 en muziko|1632]] [[1633 en muziko|1633]] [[1634 en muziko|1634]] [[1635 en muziko|1635]] [[1636 en muziko|1636]] [[1637 en muziko|1637]] [[1638 en muziko|1638]] [[1639 en muziko|1639]]<br /> [[1640 en muziko|1640]] [[1641 en muziko|1641]] [[1642 en muziko|1642]] [[1643 en muziko|1643]] [[1644 en muziko|1644]] [[1645 en muziko|1645]] [[1646 en muziko|1646]] [[1647 en muziko|1647]] [[1648 en muziko|1648]] [[1649 en muziko|1649]] [[1650 en muziko|1650]] [[1651 en muziko|1651]] [[1652 en muziko|1652]] [[1653 en muziko|1653]] [[1654 en muziko|1654]] [[1655 en muziko|1655]] [[1656 en muziko|1656]] [[1657 en muziko|1657]] [[1658 en muziko|1658]] [[1659 en muziko|1659]]<br /> [[1660 en muziko|1660]] [[1661 en muziko|1661]] [[1662 en muziko|1662]] [[1663 en muziko|1663]] [[1664 en muziko|1664]] [[1665 en muziko|1665]] [[1666 en muziko|1666]] [[1667 en muziko|1667]] [[1668 en muziko|1668]] [[1669 en muziko|1669]] [[1670 en muziko|1670]] [[1671 en muziko|1671]] [[1672 en muziko|1672]] [[1673 en muziko|1673]] [[1674 en muziko|1674]] [[1675 en muziko|1675]] [[1676 en muziko|1676]] [[1677 en muziko|1677]] [[1678 en muziko|1678]] [[1679 en muziko|1679]]<br /> [[1680 en muziko|1680]] [[1681 en muziko|1681]] [[1682 en muziko|1682]] [[1683 en muziko|1683]] [[1684 en muziko|1684]] [[1685 en muziko|1685]] [[1686 en muziko|1686]] [[1687 en muziko|1687]] [[1688 en muziko|1688]] [[1689 en muziko|1689]] [[1690 en muziko|1690]] [[1691 en muziko|1691]] [[1692 en muziko|1692]] [[1693 en muziko|1693]] [[1694 en muziko|1694]] [[1695 en muziko|1695]] [[1696 en muziko|1696]] [[1697 en muziko|1697]] [[1698 en muziko|1698]] [[1699 en muziko|1699]] </small> == 16-a jarcento en muziko == <small> [[1500 en muziko|1500]] [[1501 en muziko|1501]] [[1502 en muziko|1502]] [[1503 en muziko|1503]] [[1504 en muziko|1504]] [[1505 en muziko|1505]] [[1506 en muziko|1506]] [[1507 en muziko|1507]] [[1508 en muziko|1508]] [[1509 en muziko|1509]] [[1510 en muziko|1510]] [[1511 en muziko|1511]] [[1512 en muziko|1512]] [[1513 en muziko|1513]] [[1514 en muziko|1514]] [[1515 en muziko|1515]] [[1516 en muziko|1516]] [[1517 en muziko|1517]] [[1518 en muziko|1518]] [[1519 en muziko|1519]]<br /> [[1520 en muziko|1520]] [[1521 en muziko|1521]] [[1522 en muziko|1522]] [[1523 en muziko|1523]] [[1524 en muziko|1524]] [[1525 en muziko|1525]] [[1526 en muziko|1526]] [[1527 en muziko|1527]] [[1528 en muziko|1528]] [[1529 en muziko|1529]] [[1530 en muziko|1530]] [[1531 en muziko|1531]] [[1532 en muziko|1532]] [[1533 en muziko|1533]] [[1534 en muziko|1534]] [[1535 en muziko|1535]] [[1536 en muziko|1536]] [[1537 en muziko|1537]] [[1538 en muziko|1538]] [[1539 en muziko|1539]]<br /> [[1540 en muziko|1540]] [[1541 en muziko|1541]] [[1542 en muziko|1542]] [[1543 en muziko|1543]] [[1544 en muziko|1544]] [[1545 en muziko|1545]] [[1546 en muziko|1546]] [[1547 en muziko|1547]] [[1548 en muziko|1548]] [[1549 en muziko|1549]] [[1550 en muziko|1550]] [[1551 en muziko|1551]] [[1552 en muziko|1552]] [[1553 en muziko|1553]] [[1554 en muziko|1554]] [[1555 en muziko|1555]] [[1556 en muziko|1556]] [[1557 en muziko|1557]] [[1558 en muziko|1558]] [[1559 en muziko|1559]]<br /> [[1560 en muziko|1560]] [[1561 en muziko|1561]] [[1562 en muziko|1562]] [[1563 en muziko|1563]] [[1564 en muziko|1564]] [[1565 en muziko|1565]] [[1566 en muziko|1566]] [[1567 en muziko|1567]] [[1568 en muziko|1568]] [[1569 en muziko|1569]] [[1570 en muziko|1570]] [[1571 en muziko|1571]] [[1572 en muziko|1572]] [[1573 en muziko|1573]] [[1574 en muziko|1574]] [[1575 en muziko|1575]] [[1576 en muziko|1576]] [[1577 en muziko|1577]] [[1578 en muziko|1578]] [[1579 en muziko|1579]]<br /> [[1580 en muziko|1580]] [[1581 en muziko|1581]] [[1582 en muziko|1582]] [[1583 en muziko|1583]] [[1584 en muziko|1584]] [[1585 en muziko|1585]] [[1586 en muziko|1586]] [[1587 en muziko|1587]] [[1588 en muziko|1588]] [[1589 en muziko|1589]] [[1590 en muziko|1590]] [[1591 en muziko|1591]] [[1592 en muziko|1592]] [[1593 en muziko|1593]] [[1594 en muziko|1594]] [[1595 en muziko|1595]] [[1596 en muziko|1596]] [[1597 en muziko|1597]] [[1598 en muziko|1598]] [[1599 en muziko|1599]] </small> == Rilataj temoj == * [[Muziko - kronologia vido]] {{ĝermeto}} [[Kategorio:Muziko laŭ jaroj| ]] fpfrrkn0jsqemefiq3blff0nkiyjcp5 9368464 9368462 2026-05-07T22:15:55Z ThomasPusch 1869 /* Rilataj temoj */ 9368464 wikitext text/x-wiki '''Jaroj en muziko''' devus bildigi respondantajn jarojn en la muziko kaj servus al rapida orientado kaj transŝaltado inter la unuopaj jaroj - se ĉiuj paĝoj estus faritaj, kaj la jaroj sekve bildiĝus en bluaj ciferoj, ne en ruĝaj, kio indikas ke la paĝo ne ekzistas. == 21-a jarcento en muziko == <small> [[2000 en muziko|2000]] [[2001 en muziko|2001]] [[2002 en muziko|2002]] [[2003 en muziko|2003]] [[2004 en muziko|2004]] [[2005 en muziko|2005]] [[2006 en muziko|2006]] [[2007 en muziko|2007]] [[2008 en muziko|2008]] [[2009 en muziko|2009]] </small> == 20-a jarcento en muziko == <small> [[1900 en muziko|1900]] [[1901 en muziko|1901]] [[1902 en muziko|1902]] [[1903 en muziko|1903]] [[1904 en muziko|1904]] [[1905 en muziko|1905]] [[1906 en muziko|1906]] [[1907 en muziko|1907]] [[1908 en muziko|1908]] [[1909 en muziko|1909]] [[1910 en muziko|1910]] [[1911 en muziko|1911]] [[1912 en muziko|1912]] [[1913 en muziko|1913]] [[1914 en muziko|1914]] [[1915 en muziko|1915]] [[1916 en muziko|1916]] [[1917 en muziko|1917]] [[1918 en muziko|1918]] [[1919 en muziko|1919]]<br /> [[1920 en muziko|1920]] [[1921 en muziko|1921]] [[1922 en muziko|1922]] [[1923 en muziko|1923]] [[1924 en muziko|1924]] [[1925 en muziko|1925]] [[1926 en muziko|1926]] [[1927 en muziko|1927]] [[1928 en muziko|1928]] [[1929 en muziko|1929]] [[1930 en muziko|1930]] [[1931 en muziko|1931]] [[1932 en muziko|1932]] [[1933 en muziko|1933]] [[1934 en muziko|1934]] [[1935 en muziko|1935]] [[1936 en muziko|1936]] [[1937 en muziko|1937]] [[1938 en muziko|1938]] [[1939 en muziko|1939]]<br /> [[1940 en muziko|1940]] [[1941 en muziko|1941]] [[1942 en muziko|1942]] [[1943 en muziko|1943]] [[1944 en muziko|1944]] [[1945 en muziko|1945]] [[1946 en muziko|1946]] [[1947 en muziko|1947]] [[1948 en muziko|1948]] [[1949 en muziko|1949]] [[1950 en muziko|1950]] [[1951 en muziko|1951]] [[1952 en muziko|1952]] [[1953 en muziko|1953]] [[1954 en muziko|1954]] [[1955 en muziko|1955]] [[1956 en muziko|1956]] [[1957 en muziko|1957]] [[1958 en muziko|1958]] [[1959 en muziko|1959]]<br /> [[1960 en muziko|1960]] [[1961 en muziko|1961]] [[1962 en muziko|1962]] [[1963 en muziko|1963]] [[1964 en muziko|1964]] [[1965 en muziko|1965]] [[1966 en muziko|1966]] [[1967 en muziko|1967]] [[1968 en muziko|1968]] [[1969 en muziko|1969]] [[1970 en muziko|1970]] [[1971 en muziko|1971]] [[1972 en muziko|1972]] [[1973 en muziko|1973]] [[1974 en muziko|1974]] [[1975 en muziko|1975]] [[1976 en muziko|1976]] [[1977 en muziko|1977]] [[1978 en muziko|1978]] [[1979 en muziko|1979]]<br /> [[1980 en muziko|1980]] [[1981 en muziko|1981]] [[1982 en muziko|1982]] [[1983 en muziko|1983]] [[1984 en muziko|1984]] [[1985 en muziko|1985]] [[1986 en muziko|1986]] [[1987 en muziko|1987]] [[1988 en muziko|1988]] [[1989 en muziko|1989]] [[1990 en muziko|1990]] [[1991 en muziko|1991]] [[1992 en muziko|1992]] [[1993 en muziko|1993]] [[1994 en muziko|1994]] [[1995 en muziko|1995]] [[1996 en muziko|1996]] [[1997 en muziko|1997]] [[1998 en muziko|1998]] [[1999 en muziko|1999]] </small> == 19-a jarcento en muziko == <small> [[1800 en muziko|1800]] [[1801 en muziko|1801]] [[1802 en muziko|1802]] [[1803 en muziko|1803]] [[1804 en muziko|1804]] [[1805 en muziko|1805]] [[1806 en muziko|1806]] [[1807 en muziko|1807]] [[1808 en muziko|1808]] [[1809 en muziko|1809]] [[1810 en muziko|1810]] [[1811 en muziko|1811]] [[1812 en muziko|1812]] [[1813 en muziko|1813]] [[1814 en muziko|1814]] [[1815 en muziko|1815]] [[1816 en muziko|1816]] [[1817 en muziko|1817]] [[1818 en muziko|1818]] [[1819 en muziko|1819]]<br /> [[1820 en muziko|1820]] [[1821 en muziko|1821]] [[1822 en muziko|1822]] [[1823 en muziko|1823]] [[1824 en muziko|1824]] [[1825 en muziko|1825]] [[1826 en muziko|1826]] [[1827 en muziko|1827]] [[1828 en muziko|1828]] [[1829 en muziko|1829]] [[1830 en muziko|1830]] [[1831 en muziko|1831]] [[1832 en muziko|1832]] [[1833 en muziko|1833]] [[1834 en muziko|1834]] [[1835 en muziko|1835]] [[1836 en muziko|1836]] [[1837 en muziko|1837]] [[1838 en muziko|1838]] [[1839 en muziko|1839]]<br /> [[1840 en muziko|1840]] [[1841 en muziko|1841]] [[1842 en muziko|1842]] [[1843 en muziko|1843]] [[1844 en muziko|1844]] [[1845 en muziko|1845]] [[1846 en muziko|1846]] [[1847 en muziko|1847]] [[1848 en muziko|1848]] [[1849 en muziko|1849]] [[1850 en muziko|1850]] [[1851 en muziko|1851]] [[1852 en muziko|1852]] [[1853 en muziko|1853]] [[1854 en muziko|1854]] [[1855 en muziko|1855]] [[1856 en muziko|1856]] [[1857 en muziko|1857]] [[1858 en muziko|1858]] [[1859 en muziko|1859]]<br /> [[1860 en muziko|1860]] [[1861 en muziko|1861]] [[1862 en muziko|1862]] [[1863 en muziko|1863]] [[1864 en muziko|1864]] [[1865 en muziko|1865]] [[1866 en muziko|1866]] [[1867 en muziko|1867]] [[1868 en muziko|1868]] [[1869 en muziko|1869]] [[1870 en muziko|1870]] [[1871 en muziko|1871]] [[1872 en muziko|1872]] [[1873 en muziko|1873]] [[1874 en muziko|1874]] [[1875 en muziko|1875]] [[1876 en muziko|1876]] [[1877 en muziko|1877]] [[1878 en muziko|1878]] [[1879 en muziko|1879]]<br /> [[1880 en muziko|1880]] [[1881 en muziko|1881]] [[1882 en muziko|1882]] [[1883 en muziko|1883]] [[1884 en muziko|1884]] [[1885 en muziko|1885]] [[1886 en muziko|1886]] [[1887 en muziko|1887]] [[1888 en muziko|1888]] [[1889 en muziko|1889]] [[1890 en muziko|1890]] [[1891 en muziko|1891]] [[1892 en muziko|1892]] [[1893 en muziko|1893]] [[1894 en muziko|1894]] [[1895 en muziko|1895]] [[1896 en muziko|1896]] [[1897 en muziko|1897]] [[1898 en muziko|1898]] [[1899 en muziko|1899]] </small> == 18-a jarcento en muziko == <small> [[1700 en muziko|1700]] [[1701 en muziko|1701]] [[1702 en muziko|1702]] [[1703 en muziko|1703]] [[1704 en muziko|1704]] [[1705 en muziko|1705]] [[1706 en muziko|1706]] [[1707 en muziko|1707]] [[1708 en muziko|1708]] [[1709 en muziko|1709]] [[1710 en muziko|1710]] [[1711 en muziko|1711]] [[1712 en muziko|1712]] [[1713 en muziko|1713]] [[1714 en muziko|1714]] [[1715 en muziko|1715]] [[1716 en muziko|1716]] [[1717 en muziko|1717]] [[1718 en muziko|1718]] [[1719 en muziko|1719]]<br /> [[1720 en muziko|1720]] [[1721 en muziko|1721]] [[1722 en muziko|1722]] [[1723 en muziko|1723]] [[1724 en muziko|1724]] [[1725 en muziko|1725]] [[1726 en muziko|1726]] [[1727 en muziko|1727]] [[1728 en muziko|1728]] [[1729 en muziko|1729]] [[1730 en muziko|1730]] [[1731 en muziko|1731]] [[1732 en muziko|1732]] [[1733 en muziko|1733]] [[1734 en muziko|1734]] [[1735 en muziko|1735]] [[1736 en muziko|1736]] [[1737 en muziko|1737]] [[1738 en muziko|1738]] [[1739 en muziko|1739]]<br /> [[1740 en muziko|1740]] [[1741 en muziko|1741]] [[1742 en muziko|1742]] [[1743 en muziko|1743]] [[1744 en muziko|1744]] [[1745 en muziko|1745]] [[1746 en muziko|1746]] [[1747 en muziko|1747]] [[1748 en muziko|1748]] [[1749 en muziko|1749]] [[1750 en muziko|1750]] [[1751 en muziko|1751]] [[1752 en muziko|1752]] [[1753 en muziko|1753]] [[1754 en muziko|1754]] [[1755 en muziko|1755]] [[1756 en muziko|1756]] [[1757 en muziko|1757]] [[1758 en muziko|1758]] [[1759 en muziko|1759]]<br /> [[1760 en muziko|1760]] [[1761 en muziko|1761]] [[1762 en muziko|1762]] [[1763 en muziko|1763]] [[1764 en muziko|1764]] [[1765 en muziko|1765]] [[1766 en muziko|1766]] [[1767 en muziko|1767]] [[1768 en muziko|1768]] [[1769 en muziko|1769]] [[1770 en muziko|1770]] [[1771 en muziko|1771]] [[1772 en muziko|1772]] [[1773 en muziko|1773]] [[1774 en muziko|1774]] [[1775 en muziko|1775]] [[1776 en muziko|1776]] [[1777 en muziko|1777]] [[1778 en muziko|1778]] [[1779 en muziko|1779]]<br /> [[1780 en muziko|1780]] [[1781 en muziko|1781]] [[1782 en muziko|1782]] [[1783 en muziko|1783]] [[1784 en muziko|1784]] [[1785 en muziko|1785]] [[1786 en muziko|1786]] [[1787 en muziko|1787]] [[1788 en muziko|1788]] [[1789 en muziko|1789]] [[1790 en muziko|1790]] [[1791 en muziko|1791]] [[1792 en muziko|1792]] [[1793 en muziko|1793]] [[1794 en muziko|1794]] [[1795 en muziko|1795]] [[1796 en muziko|1796]] [[1797 en muziko|1797]] [[1798 en muziko|1798]] [[1799 en muziko|1799]] </small> == 17-a jarcento en muziko == <small> [[1600 en muziko|1600]] [[1601 en muziko|1601]] [[1602 en muziko|1602]] [[1603 en muziko|1603]] [[1604 en muziko|1604]] [[1605 en muziko|1605]] [[1606 en muziko|1606]] [[1607 en muziko|1607]] [[1608 en muziko|1608]] [[1609 en muziko|1609]] [[1610 en muziko|1610]] [[1611 en muziko|1611]] [[1612 en muziko|1612]] [[1613 en muziko|1613]] [[1614 en muziko|1614]] [[1615 en muziko|1615]] [[1616 en muziko|1616]] [[1617 en muziko|1617]] [[1618 en muziko|1618]] [[1619 en muziko|1619]]<br /> [[1620 en muziko|1620]] [[1621 en muziko|1621]] [[1622 en muziko|1622]] [[1623 en muziko|1623]] [[1624 en muziko|1624]] [[1625 en muziko|1625]] [[1626 en muziko|1626]] [[1627 en muziko|1627]] [[1628 en muziko|1628]] [[1629 en muziko|1629]] [[1630 en muziko|1630]] [[1631 en muziko|1631]] [[1632 en muziko|1632]] [[1633 en muziko|1633]] [[1634 en muziko|1634]] [[1635 en muziko|1635]] [[1636 en muziko|1636]] [[1637 en muziko|1637]] [[1638 en muziko|1638]] [[1639 en muziko|1639]]<br /> [[1640 en muziko|1640]] [[1641 en muziko|1641]] [[1642 en muziko|1642]] [[1643 en muziko|1643]] [[1644 en muziko|1644]] [[1645 en muziko|1645]] [[1646 en muziko|1646]] [[1647 en muziko|1647]] [[1648 en muziko|1648]] [[1649 en muziko|1649]] [[1650 en muziko|1650]] [[1651 en muziko|1651]] [[1652 en muziko|1652]] [[1653 en muziko|1653]] [[1654 en muziko|1654]] [[1655 en muziko|1655]] [[1656 en muziko|1656]] [[1657 en muziko|1657]] [[1658 en muziko|1658]] [[1659 en muziko|1659]]<br /> [[1660 en muziko|1660]] [[1661 en muziko|1661]] [[1662 en muziko|1662]] [[1663 en muziko|1663]] [[1664 en muziko|1664]] [[1665 en muziko|1665]] [[1666 en muziko|1666]] [[1667 en muziko|1667]] [[1668 en muziko|1668]] [[1669 en muziko|1669]] [[1670 en muziko|1670]] [[1671 en muziko|1671]] [[1672 en muziko|1672]] [[1673 en muziko|1673]] [[1674 en muziko|1674]] [[1675 en muziko|1675]] [[1676 en muziko|1676]] [[1677 en muziko|1677]] [[1678 en muziko|1678]] [[1679 en muziko|1679]]<br /> [[1680 en muziko|1680]] [[1681 en muziko|1681]] [[1682 en muziko|1682]] [[1683 en muziko|1683]] [[1684 en muziko|1684]] [[1685 en muziko|1685]] [[1686 en muziko|1686]] [[1687 en muziko|1687]] [[1688 en muziko|1688]] [[1689 en muziko|1689]] [[1690 en muziko|1690]] [[1691 en muziko|1691]] [[1692 en muziko|1692]] [[1693 en muziko|1693]] [[1694 en muziko|1694]] [[1695 en muziko|1695]] [[1696 en muziko|1696]] [[1697 en muziko|1697]] [[1698 en muziko|1698]] [[1699 en muziko|1699]] </small> == 16-a jarcento en muziko == <small> [[1500 en muziko|1500]] [[1501 en muziko|1501]] [[1502 en muziko|1502]] [[1503 en muziko|1503]] [[1504 en muziko|1504]] [[1505 en muziko|1505]] [[1506 en muziko|1506]] [[1507 en muziko|1507]] [[1508 en muziko|1508]] [[1509 en muziko|1509]] [[1510 en muziko|1510]] [[1511 en muziko|1511]] [[1512 en muziko|1512]] [[1513 en muziko|1513]] [[1514 en muziko|1514]] [[1515 en muziko|1515]] [[1516 en muziko|1516]] [[1517 en muziko|1517]] [[1518 en muziko|1518]] [[1519 en muziko|1519]]<br /> [[1520 en muziko|1520]] [[1521 en muziko|1521]] [[1522 en muziko|1522]] [[1523 en muziko|1523]] [[1524 en muziko|1524]] [[1525 en muziko|1525]] [[1526 en muziko|1526]] [[1527 en muziko|1527]] [[1528 en muziko|1528]] [[1529 en muziko|1529]] [[1530 en muziko|1530]] [[1531 en muziko|1531]] [[1532 en muziko|1532]] [[1533 en muziko|1533]] [[1534 en muziko|1534]] [[1535 en muziko|1535]] [[1536 en muziko|1536]] [[1537 en muziko|1537]] [[1538 en muziko|1538]] [[1539 en muziko|1539]]<br /> [[1540 en muziko|1540]] [[1541 en muziko|1541]] [[1542 en muziko|1542]] [[1543 en muziko|1543]] [[1544 en muziko|1544]] [[1545 en muziko|1545]] [[1546 en muziko|1546]] [[1547 en muziko|1547]] [[1548 en muziko|1548]] [[1549 en muziko|1549]] [[1550 en muziko|1550]] [[1551 en muziko|1551]] [[1552 en muziko|1552]] [[1553 en muziko|1553]] [[1554 en muziko|1554]] [[1555 en muziko|1555]] [[1556 en muziko|1556]] [[1557 en muziko|1557]] [[1558 en muziko|1558]] [[1559 en muziko|1559]]<br /> [[1560 en muziko|1560]] [[1561 en muziko|1561]] [[1562 en muziko|1562]] [[1563 en muziko|1563]] [[1564 en muziko|1564]] [[1565 en muziko|1565]] [[1566 en muziko|1566]] [[1567 en muziko|1567]] [[1568 en muziko|1568]] [[1569 en muziko|1569]] [[1570 en muziko|1570]] [[1571 en muziko|1571]] [[1572 en muziko|1572]] [[1573 en muziko|1573]] [[1574 en muziko|1574]] [[1575 en muziko|1575]] [[1576 en muziko|1576]] [[1577 en muziko|1577]] [[1578 en muziko|1578]] [[1579 en muziko|1579]]<br /> [[1580 en muziko|1580]] [[1581 en muziko|1581]] [[1582 en muziko|1582]] [[1583 en muziko|1583]] [[1584 en muziko|1584]] [[1585 en muziko|1585]] [[1586 en muziko|1586]] [[1587 en muziko|1587]] [[1588 en muziko|1588]] [[1589 en muziko|1589]] [[1590 en muziko|1590]] [[1591 en muziko|1591]] [[1592 en muziko|1592]] [[1593 en muziko|1593]] [[1594 en muziko|1594]] [[1595 en muziko|1595]] [[1596 en muziko|1596]] [[1597 en muziko|1597]] [[1598 en muziko|1598]] [[1599 en muziko|1599]] </small> == Rilataj temoj == * [[Muziko - kronologia vido]] <br/> {{ĝermeto}} [[Kategorio:Muziko laŭ jaroj| ]] jgd8gf93k93yexux7t9d020htdowj60 9368465 9368464 2026-05-07T22:16:45Z ThomasPusch 1869 9368465 wikitext text/x-wiki '''Jaroj en muziko ''devus''''' bildigi respondantajn jarojn en la muziko kaj servus al rapida orientado kaj transŝaltado inter la unuopaj jaroj - '''''se''''' ĉiuj paĝoj estus faritaj, kaj la jaroj sekve bildiĝus en bluaj ciferoj, ne en ruĝaj, kio indikas ke la paĝo ne ekzistas. == 21-a jarcento en muziko == <small> [[2000 en muziko|2000]] [[2001 en muziko|2001]] [[2002 en muziko|2002]] [[2003 en muziko|2003]] [[2004 en muziko|2004]] [[2005 en muziko|2005]] [[2006 en muziko|2006]] [[2007 en muziko|2007]] [[2008 en muziko|2008]] [[2009 en muziko|2009]] </small> == 20-a jarcento en muziko == <small> [[1900 en muziko|1900]] [[1901 en muziko|1901]] [[1902 en muziko|1902]] [[1903 en muziko|1903]] [[1904 en muziko|1904]] [[1905 en muziko|1905]] [[1906 en muziko|1906]] [[1907 en muziko|1907]] [[1908 en muziko|1908]] [[1909 en muziko|1909]] [[1910 en muziko|1910]] [[1911 en muziko|1911]] [[1912 en muziko|1912]] [[1913 en muziko|1913]] [[1914 en muziko|1914]] [[1915 en muziko|1915]] [[1916 en muziko|1916]] [[1917 en muziko|1917]] [[1918 en muziko|1918]] [[1919 en muziko|1919]]<br /> [[1920 en muziko|1920]] [[1921 en muziko|1921]] [[1922 en muziko|1922]] [[1923 en muziko|1923]] [[1924 en muziko|1924]] [[1925 en muziko|1925]] [[1926 en muziko|1926]] [[1927 en muziko|1927]] [[1928 en muziko|1928]] [[1929 en muziko|1929]] [[1930 en muziko|1930]] [[1931 en muziko|1931]] [[1932 en muziko|1932]] [[1933 en muziko|1933]] [[1934 en muziko|1934]] [[1935 en muziko|1935]] [[1936 en muziko|1936]] [[1937 en muziko|1937]] [[1938 en muziko|1938]] [[1939 en muziko|1939]]<br /> [[1940 en muziko|1940]] [[1941 en muziko|1941]] [[1942 en muziko|1942]] [[1943 en muziko|1943]] [[1944 en muziko|1944]] [[1945 en muziko|1945]] [[1946 en muziko|1946]] [[1947 en muziko|1947]] [[1948 en muziko|1948]] [[1949 en muziko|1949]] [[1950 en muziko|1950]] [[1951 en muziko|1951]] [[1952 en muziko|1952]] [[1953 en muziko|1953]] [[1954 en muziko|1954]] [[1955 en muziko|1955]] [[1956 en muziko|1956]] [[1957 en muziko|1957]] [[1958 en muziko|1958]] [[1959 en muziko|1959]]<br /> [[1960 en muziko|1960]] [[1961 en muziko|1961]] [[1962 en muziko|1962]] [[1963 en muziko|1963]] [[1964 en muziko|1964]] [[1965 en muziko|1965]] [[1966 en muziko|1966]] [[1967 en muziko|1967]] [[1968 en muziko|1968]] [[1969 en muziko|1969]] [[1970 en muziko|1970]] [[1971 en muziko|1971]] [[1972 en muziko|1972]] [[1973 en muziko|1973]] [[1974 en muziko|1974]] [[1975 en muziko|1975]] [[1976 en muziko|1976]] [[1977 en muziko|1977]] [[1978 en muziko|1978]] [[1979 en muziko|1979]]<br /> [[1980 en muziko|1980]] [[1981 en muziko|1981]] [[1982 en muziko|1982]] [[1983 en muziko|1983]] [[1984 en muziko|1984]] [[1985 en muziko|1985]] [[1986 en muziko|1986]] [[1987 en muziko|1987]] [[1988 en muziko|1988]] [[1989 en muziko|1989]] [[1990 en muziko|1990]] [[1991 en muziko|1991]] [[1992 en muziko|1992]] [[1993 en muziko|1993]] [[1994 en muziko|1994]] [[1995 en muziko|1995]] [[1996 en muziko|1996]] [[1997 en muziko|1997]] [[1998 en muziko|1998]] [[1999 en muziko|1999]] </small> == 19-a jarcento en muziko == <small> [[1800 en muziko|1800]] [[1801 en muziko|1801]] [[1802 en muziko|1802]] [[1803 en muziko|1803]] [[1804 en muziko|1804]] [[1805 en muziko|1805]] [[1806 en muziko|1806]] [[1807 en muziko|1807]] [[1808 en muziko|1808]] [[1809 en muziko|1809]] [[1810 en muziko|1810]] [[1811 en muziko|1811]] [[1812 en muziko|1812]] [[1813 en muziko|1813]] [[1814 en muziko|1814]] [[1815 en muziko|1815]] [[1816 en muziko|1816]] [[1817 en muziko|1817]] [[1818 en muziko|1818]] [[1819 en muziko|1819]]<br /> [[1820 en muziko|1820]] [[1821 en muziko|1821]] [[1822 en muziko|1822]] [[1823 en muziko|1823]] [[1824 en muziko|1824]] [[1825 en muziko|1825]] [[1826 en muziko|1826]] [[1827 en muziko|1827]] [[1828 en muziko|1828]] [[1829 en muziko|1829]] [[1830 en muziko|1830]] [[1831 en muziko|1831]] [[1832 en muziko|1832]] [[1833 en muziko|1833]] [[1834 en muziko|1834]] [[1835 en muziko|1835]] [[1836 en muziko|1836]] [[1837 en muziko|1837]] [[1838 en muziko|1838]] [[1839 en muziko|1839]]<br /> [[1840 en muziko|1840]] [[1841 en muziko|1841]] [[1842 en muziko|1842]] [[1843 en muziko|1843]] [[1844 en muziko|1844]] [[1845 en muziko|1845]] [[1846 en muziko|1846]] [[1847 en muziko|1847]] [[1848 en muziko|1848]] [[1849 en muziko|1849]] [[1850 en muziko|1850]] [[1851 en muziko|1851]] [[1852 en muziko|1852]] [[1853 en muziko|1853]] [[1854 en muziko|1854]] [[1855 en muziko|1855]] [[1856 en muziko|1856]] [[1857 en muziko|1857]] [[1858 en muziko|1858]] [[1859 en muziko|1859]]<br /> [[1860 en muziko|1860]] [[1861 en muziko|1861]] [[1862 en muziko|1862]] [[1863 en muziko|1863]] [[1864 en muziko|1864]] [[1865 en muziko|1865]] [[1866 en muziko|1866]] [[1867 en muziko|1867]] [[1868 en muziko|1868]] [[1869 en muziko|1869]] [[1870 en muziko|1870]] [[1871 en muziko|1871]] [[1872 en muziko|1872]] [[1873 en muziko|1873]] [[1874 en muziko|1874]] [[1875 en muziko|1875]] [[1876 en muziko|1876]] [[1877 en muziko|1877]] [[1878 en muziko|1878]] [[1879 en muziko|1879]]<br /> [[1880 en muziko|1880]] [[1881 en muziko|1881]] [[1882 en muziko|1882]] [[1883 en muziko|1883]] [[1884 en muziko|1884]] [[1885 en muziko|1885]] [[1886 en muziko|1886]] [[1887 en muziko|1887]] [[1888 en muziko|1888]] [[1889 en muziko|1889]] [[1890 en muziko|1890]] [[1891 en muziko|1891]] [[1892 en muziko|1892]] [[1893 en muziko|1893]] [[1894 en muziko|1894]] [[1895 en muziko|1895]] [[1896 en muziko|1896]] [[1897 en muziko|1897]] [[1898 en muziko|1898]] [[1899 en muziko|1899]] </small> == 18-a jarcento en muziko == <small> [[1700 en muziko|1700]] [[1701 en muziko|1701]] [[1702 en muziko|1702]] [[1703 en muziko|1703]] [[1704 en muziko|1704]] [[1705 en muziko|1705]] [[1706 en muziko|1706]] [[1707 en muziko|1707]] [[1708 en muziko|1708]] [[1709 en muziko|1709]] [[1710 en muziko|1710]] [[1711 en muziko|1711]] [[1712 en muziko|1712]] [[1713 en muziko|1713]] [[1714 en muziko|1714]] [[1715 en muziko|1715]] [[1716 en muziko|1716]] [[1717 en muziko|1717]] [[1718 en muziko|1718]] [[1719 en muziko|1719]]<br /> [[1720 en muziko|1720]] [[1721 en muziko|1721]] [[1722 en muziko|1722]] [[1723 en muziko|1723]] [[1724 en muziko|1724]] [[1725 en muziko|1725]] [[1726 en muziko|1726]] [[1727 en muziko|1727]] [[1728 en muziko|1728]] [[1729 en muziko|1729]] [[1730 en muziko|1730]] [[1731 en muziko|1731]] [[1732 en muziko|1732]] [[1733 en muziko|1733]] [[1734 en muziko|1734]] [[1735 en muziko|1735]] [[1736 en muziko|1736]] [[1737 en muziko|1737]] [[1738 en muziko|1738]] [[1739 en muziko|1739]]<br /> [[1740 en muziko|1740]] [[1741 en muziko|1741]] [[1742 en muziko|1742]] [[1743 en muziko|1743]] [[1744 en muziko|1744]] [[1745 en muziko|1745]] [[1746 en muziko|1746]] [[1747 en muziko|1747]] [[1748 en muziko|1748]] [[1749 en muziko|1749]] [[1750 en muziko|1750]] [[1751 en muziko|1751]] [[1752 en muziko|1752]] [[1753 en muziko|1753]] [[1754 en muziko|1754]] [[1755 en muziko|1755]] [[1756 en muziko|1756]] [[1757 en muziko|1757]] [[1758 en muziko|1758]] [[1759 en muziko|1759]]<br /> [[1760 en muziko|1760]] [[1761 en muziko|1761]] [[1762 en muziko|1762]] [[1763 en muziko|1763]] [[1764 en muziko|1764]] [[1765 en muziko|1765]] [[1766 en muziko|1766]] [[1767 en muziko|1767]] [[1768 en muziko|1768]] [[1769 en muziko|1769]] [[1770 en muziko|1770]] [[1771 en muziko|1771]] [[1772 en muziko|1772]] [[1773 en muziko|1773]] [[1774 en muziko|1774]] [[1775 en muziko|1775]] [[1776 en muziko|1776]] [[1777 en muziko|1777]] [[1778 en muziko|1778]] [[1779 en muziko|1779]]<br /> [[1780 en muziko|1780]] [[1781 en muziko|1781]] [[1782 en muziko|1782]] [[1783 en muziko|1783]] [[1784 en muziko|1784]] [[1785 en muziko|1785]] [[1786 en muziko|1786]] [[1787 en muziko|1787]] [[1788 en muziko|1788]] [[1789 en muziko|1789]] [[1790 en muziko|1790]] [[1791 en muziko|1791]] [[1792 en muziko|1792]] [[1793 en muziko|1793]] [[1794 en muziko|1794]] [[1795 en muziko|1795]] [[1796 en muziko|1796]] [[1797 en muziko|1797]] [[1798 en muziko|1798]] [[1799 en muziko|1799]] </small> == 17-a jarcento en muziko == <small> [[1600 en muziko|1600]] [[1601 en muziko|1601]] [[1602 en muziko|1602]] [[1603 en muziko|1603]] [[1604 en muziko|1604]] [[1605 en muziko|1605]] [[1606 en muziko|1606]] [[1607 en muziko|1607]] [[1608 en muziko|1608]] [[1609 en muziko|1609]] [[1610 en muziko|1610]] [[1611 en muziko|1611]] [[1612 en muziko|1612]] [[1613 en muziko|1613]] [[1614 en muziko|1614]] [[1615 en muziko|1615]] [[1616 en muziko|1616]] [[1617 en muziko|1617]] [[1618 en muziko|1618]] [[1619 en muziko|1619]]<br /> [[1620 en muziko|1620]] [[1621 en muziko|1621]] [[1622 en muziko|1622]] [[1623 en muziko|1623]] [[1624 en muziko|1624]] [[1625 en muziko|1625]] [[1626 en muziko|1626]] [[1627 en muziko|1627]] [[1628 en muziko|1628]] [[1629 en muziko|1629]] [[1630 en muziko|1630]] [[1631 en muziko|1631]] [[1632 en muziko|1632]] [[1633 en muziko|1633]] [[1634 en muziko|1634]] [[1635 en muziko|1635]] [[1636 en muziko|1636]] [[1637 en muziko|1637]] [[1638 en muziko|1638]] [[1639 en muziko|1639]]<br /> [[1640 en muziko|1640]] [[1641 en muziko|1641]] [[1642 en muziko|1642]] [[1643 en muziko|1643]] [[1644 en muziko|1644]] [[1645 en muziko|1645]] [[1646 en muziko|1646]] [[1647 en muziko|1647]] [[1648 en muziko|1648]] [[1649 en muziko|1649]] [[1650 en muziko|1650]] [[1651 en muziko|1651]] [[1652 en muziko|1652]] [[1653 en muziko|1653]] [[1654 en muziko|1654]] [[1655 en muziko|1655]] [[1656 en muziko|1656]] [[1657 en muziko|1657]] [[1658 en muziko|1658]] [[1659 en muziko|1659]]<br /> [[1660 en muziko|1660]] [[1661 en muziko|1661]] [[1662 en muziko|1662]] [[1663 en muziko|1663]] [[1664 en muziko|1664]] [[1665 en muziko|1665]] [[1666 en muziko|1666]] [[1667 en muziko|1667]] [[1668 en muziko|1668]] [[1669 en muziko|1669]] [[1670 en muziko|1670]] [[1671 en muziko|1671]] [[1672 en muziko|1672]] [[1673 en muziko|1673]] [[1674 en muziko|1674]] [[1675 en muziko|1675]] [[1676 en muziko|1676]] [[1677 en muziko|1677]] [[1678 en muziko|1678]] [[1679 en muziko|1679]]<br /> [[1680 en muziko|1680]] [[1681 en muziko|1681]] [[1682 en muziko|1682]] [[1683 en muziko|1683]] [[1684 en muziko|1684]] [[1685 en muziko|1685]] [[1686 en muziko|1686]] [[1687 en muziko|1687]] [[1688 en muziko|1688]] [[1689 en muziko|1689]] [[1690 en muziko|1690]] [[1691 en muziko|1691]] [[1692 en muziko|1692]] [[1693 en muziko|1693]] [[1694 en muziko|1694]] [[1695 en muziko|1695]] [[1696 en muziko|1696]] [[1697 en muziko|1697]] [[1698 en muziko|1698]] [[1699 en muziko|1699]] </small> == 16-a jarcento en muziko == <small> [[1500 en muziko|1500]] [[1501 en muziko|1501]] [[1502 en muziko|1502]] [[1503 en muziko|1503]] [[1504 en muziko|1504]] [[1505 en muziko|1505]] [[1506 en muziko|1506]] [[1507 en muziko|1507]] [[1508 en muziko|1508]] [[1509 en muziko|1509]] [[1510 en muziko|1510]] [[1511 en muziko|1511]] [[1512 en muziko|1512]] [[1513 en muziko|1513]] [[1514 en muziko|1514]] [[1515 en muziko|1515]] [[1516 en muziko|1516]] [[1517 en muziko|1517]] [[1518 en muziko|1518]] [[1519 en muziko|1519]]<br /> [[1520 en muziko|1520]] [[1521 en muziko|1521]] [[1522 en muziko|1522]] [[1523 en muziko|1523]] [[1524 en muziko|1524]] [[1525 en muziko|1525]] [[1526 en muziko|1526]] [[1527 en muziko|1527]] [[1528 en muziko|1528]] [[1529 en muziko|1529]] [[1530 en muziko|1530]] [[1531 en muziko|1531]] [[1532 en muziko|1532]] [[1533 en muziko|1533]] [[1534 en muziko|1534]] [[1535 en muziko|1535]] [[1536 en muziko|1536]] [[1537 en muziko|1537]] [[1538 en muziko|1538]] [[1539 en muziko|1539]]<br /> [[1540 en muziko|1540]] [[1541 en muziko|1541]] [[1542 en muziko|1542]] [[1543 en muziko|1543]] [[1544 en muziko|1544]] [[1545 en muziko|1545]] [[1546 en muziko|1546]] [[1547 en muziko|1547]] [[1548 en muziko|1548]] [[1549 en muziko|1549]] [[1550 en muziko|1550]] [[1551 en muziko|1551]] [[1552 en muziko|1552]] [[1553 en muziko|1553]] [[1554 en muziko|1554]] [[1555 en muziko|1555]] [[1556 en muziko|1556]] [[1557 en muziko|1557]] [[1558 en muziko|1558]] [[1559 en muziko|1559]]<br /> [[1560 en muziko|1560]] [[1561 en muziko|1561]] [[1562 en muziko|1562]] [[1563 en muziko|1563]] [[1564 en muziko|1564]] [[1565 en muziko|1565]] [[1566 en muziko|1566]] [[1567 en muziko|1567]] [[1568 en muziko|1568]] [[1569 en muziko|1569]] [[1570 en muziko|1570]] [[1571 en muziko|1571]] [[1572 en muziko|1572]] [[1573 en muziko|1573]] [[1574 en muziko|1574]] [[1575 en muziko|1575]] [[1576 en muziko|1576]] [[1577 en muziko|1577]] [[1578 en muziko|1578]] [[1579 en muziko|1579]]<br /> [[1580 en muziko|1580]] [[1581 en muziko|1581]] [[1582 en muziko|1582]] [[1583 en muziko|1583]] [[1584 en muziko|1584]] [[1585 en muziko|1585]] [[1586 en muziko|1586]] [[1587 en muziko|1587]] [[1588 en muziko|1588]] [[1589 en muziko|1589]] [[1590 en muziko|1590]] [[1591 en muziko|1591]] [[1592 en muziko|1592]] [[1593 en muziko|1593]] [[1594 en muziko|1594]] [[1595 en muziko|1595]] [[1596 en muziko|1596]] [[1597 en muziko|1597]] [[1598 en muziko|1598]] [[1599 en muziko|1599]] </small> == Rilataj temoj == * [[Muziko - kronologia vido]] <br/> {{ĝermeto}} [[Kategorio:Muziko laŭ jaroj| ]] dyldvaufwavwx8y7r8fspu3e6p8088k 0 227942 9368455 6306032 2026-05-07T21:54:53Z ThomasPusch 1869 9368455 wikitext text/x-wiki '''Muziko - kronologia vido de 1840 ĝis 2006''' == 2000 == * [[2006|2006]] - mortas [[James Brown]] kaj [[Syd Barrett]] * [[2005|2005]] - koncerto [[Live 8]] en 10 landoj, [[Jean Michel Jarre|J. M. Jarre]] solenas per sia koncerto la 25-an datrevenon de la pola [[Solidarność|Solidareco]] * [[2004|2004]] - [[Green Day]] surdiskigas ''[[American Idiot]]'' * [[2003|2003]] - [[Linkin Park]] eldonas ''[[Meteora]]'' kaj ''[[Collision Course]]'' * [[2002|2002]] - [[Norah Jones]] surdiskigas ''[[Come Away With Me]]''; [[Eminem]] surdiskigas ''[[The Eminem Show]]'' * [[2001|2001]] - mortis [[John Lee Hooker]]; [[System of a Down]] eldonas ''[[Toxicity]]'' * [[2000 en muziko|'''2000''']] - [[The Beatles]] eldonas albumon kun la plej grandaj furokantoj ''[[1 (album)|1]]'' == 1990 == * [[1999|1999]] - [[Red Hot Chili Peppers]] eldonas ''[[Californication (albumo)|Californication]]'', [[Britney Spears]] eldonas ''[[...Baby One More Time]]'' * [[1998|1998]] - [[The Offspring]] eldonas ''[[Americana (album)|Americana]]'' * [[1997|1997]] - [[Radiohead]] eldonas ''[[OK Computer]]'' * [[1996|1996]] - fondita grupo [[Linkin Park]], mortis [[Tupac Amaru Shakur]] ([[2pac]]) * [[1995|1995]] - [[Alanis Morissette]] surdiskigas ''[[Jagged Little Pill]]'' * [[1994|1994]] - [[Oasis]] eldonas ''[[Definitely Maybe]]'' , mortis [[Kurt Cobain]] * [[1993|1993]] - [[U2]] eldonas ''[[Zooropa]]'' * [[1992|1992]] - "[[The Freddie Mercury Tribute Concert]]" * [[1991|1991]] - [[Nirvana]] eldonas ''[[Nevermind]]'', mortis [[Freddie Mercury]] * [[1990|1990]] - [[Iron Maiden]] eldonas "[[No Prayer for the Dying]]" == 1980 == * [[1989|1989]] - [[Roy Orbison]] eldonas albumon ''[[Mystery Girl]]'' * [[1988|1988]] - [[Traveling Wilburys]] eldonas albumon ''[[Traveling Wilburys, Vol. 1]]'' * [[1987|1987]] - [[Guns N' Roses]] eldonas albumon ''[[Appetite for Destruction]]'' , [[U2]] eldonas ''[[The Joshua Tree]]'' * [[1986|1986]] - [[Metallica]] eldonas albumon ''[[Master of Puppets]]'' * [[1985|1985]] - [[Live Aid]] koncerto por Afriko * [[1984|1984]] - [[Tina Turner]] surdiskigas ''[[Private Dancer]]'', fondita grupo [[The Offspring]] * [[1983|1983]] - [[Michael Jackson]] & [[Paul McCartney]] surdiskigas ''Say, Say, Say'' * [[1982|1982]] - [[Michael Jackson]] surdiskigas ''[[Thriller]]'' * [[1981|1981]] - [[MTV]] komencas agadon, mortis [[Bob Marley]] * [[1980|1980]] - en N.Y pafmortigita [[John Lennon]], estas mortantaj [[Bon Scott]] kaj [[John Bonham]] == 1970 == * [[1979|1979]] - [[AC/DC]] eldonas albumon ''[[Highway to Hell]]'' * [[1978|1978]] - [[Sony]] prezentas en merkaton [[Walkman]] * [[1977|1977]] - [[Sex Pistols]] eldonas albumon ''[[Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols]]''; mortis [[Elvis Presley]], [[Maria Callas]] * [[1976|1976]] - [[The Eagles]] eldonas albumon ''[[Hotel California]]''; [[Jean-Michel Jarre]] eldonas ''[[Oxygene]]'' * [[1975|1975]] - [[Queen]] surdiskigas komponaĵon „Bohemian Rhapsody“ * [[1974|1974]] - [[ABBA]] gajnas la [[Eŭrovizia kantfestivalo|Eŭrovizian kantfestivalon]] * [[1973|1973]] - [[Pink Floyd]] eldonas albumon ''[[Dark Side of the Moon]]''; [[Mike Oldfield]] surdiskigas ''[[Tubular Bells]]''; [[Emerson, Lake and Palmer]] eldonas albumon ''[[Brain Salad Surgery]]'' * [[1972|1972]] - [[Yes]] eldonas albumon ''[[Close to the Edge]]'' * [[1971|1971]] - [[Jethro Tull]] eldonas albumon ''[[Aqualung]]'' * [[1970|1970]] - [[Deep Purple]] eldonas albumon ''[[Deep Purple in Rock]]''; [[Black Sabbath]] eldonas albumon ''[[Paranoid]]'' == 1960 == * [[1969|1969]] - [[muzika festivalo Woodstock|Woodstock]], [[Led Zeppelin]] eldonas ''[[Led Zeppelin I|I]]'' * [[1968|1968]] - [[Jimi Hendrix]] surdiskigas ''[[Electric Ladyland]]'' * [[1967 en muziko|'''1967''']] - [[The Beatles]] eldonas ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' * [[1966|1966]] - [[Simon and Garfunkel]] estas eldonantaj albumon ''[[Sounds of Silence]]'' * [[1965|1965]] - [[The Who]] eldonas albumon ''[[My Generation]]'', [[Rolling Stones]] unuopaĵo ''[[(I Can't Get No) Satisfaction]]'' * [[1964|1964]] - [[Roy Orbison]], lia unuopaĵo ''[[Oh, Pretty Woman]]'' estas la plej vendata [[unuopaĵo]] en la historio * [[1963|1963]] - [[The Beach Boys]] eldonas ''Surfin' U.S.A.'' * [[1962|1962]] - [[Dee Dee Sharp]] surdiskigas ''Mashed Potato Time'' * [[1961|1961]] - [[Ricky Nelson]] eldonas ''Hello Mary Lou'' * [[1960|1960]] - ''Cathy's Clown'' furorkanto de grupo [[The Everly Brothers]] == 1950 == * [[1959|1959]] - dum aviadila katastrofo pereis [[Buddy Holly]], [[Ritchie Valens]], [[The Big Bopper]] * [[1958|1958]] - [[Jerry Lee Lewis]] „Great balls of fire“ * [[1957|1957]] - [[John Coltrane]] surdiskigas ''[[Blue Train]]'' * [[1956|1956]] - [[Elvis Presley]] surdiskigas furorkanton „Hound dog“ * [[1955|1955]] - * [[1954|1954]] - [[Frank Sinatra]] surdiskigas albumon „In The Wee Small Hours“ * [[1953|1953]] - * [[1952|1952]] - * [[1951|1951]] - * [[1950|1950]] - == 1940 == * [[1949|1949]] - * [[1948|1948]] - * [[1947|1947]] - * [[1946|1946]] - [[Frank Sinatra]] surdiskigas ''Voice of Frank Sinatra'' * [[1945|1945]] - [[Glenn Miller]] surdiskigas albumon ''Glenn Miller'', naskiĝis [[Bob Marley]] * [[1944|1944]] - mortis [[Glenn Miller]] * [[1943|1943]] - mortis [[Sergej Rachmaninoff]] * [[1942|1942]] - [[Bing Crosby]] surdiskigas la muzikajon "White Christmas" * [[1941|1941]] - [[Les Paul]] - la unua [[elektra gitaro]] sen rezonanca tabulo * [[1940|1940]] - == 1930 == * [[1939|1939]] - * [[1938|1938]] - * [[1937|1937]] - * [[1936|1936]] - * [[1935|1935]] - la unua prezento de [[elektronika orgeno]] de marko [[Hammond]] * [[1934|1934]] - * [[1933|1933]] - * [[1932|1932]] - naskiĝis [[Johnny Cash]], [[Petula Clark]] * [[1931|1931]] - * [[1930|1930]] - == 1920 == * [[1929|1929]] - * [[1928|1928]] - [[Burt Bacharach]] naskiĝis * [[1927|1927]] - [[Maurice Ravel]]: premiero de ''[[Boléro]]'' * [[1926|1926]] - * [[1925|1925]] - la unuaj elektra [[gramofono]]j * [[1924|1924]] - mortis [[Giacomo Puccini]], [[George Gershwin]]: premiero de ''[[Rhapsody in Blue]]'' de [[George Gershwin|Gershwin]] * [[1923|1923]] - naskiĝis [[Maria Callas]] * [[1922|1922]] - * [[1921|1921]] - mortis [[Enrico Caruso]] * [[1920|1920]] - == 1910 == * [[1919|1919]] - * [[1918|1918]] - naskiĝis [[Ella Fitzgerald]], [[Leonard Bernstein]] * [[1917|1917]] - * [[1916|1916]] - * [[1915|1915]] - * [[1914|1914]] - * [[1913|1913]] - * [[1912|1912]] - * [[1911|1911]] - * [[1910|1910]] - == 1900 == * [[1909|1909]] - naskiĝis [[Benny Goodman]] * [[1908|1908]] - mortis [[Nikolaj Rimskij-Korsakov]] * [[1907|1907]] - * [[1906|1906]] - * [[1905|1905]] - [[Ferenc Lehár]]: premiero de opereto ''[[Die lustige Witwe]]'' * [[1904|1904]] - [[Giacomo Puccini|Puccini]]: premiero de opero ''[[Madama Butterfly]]'' * [[1903|1903]] - * [[1902|1902]] - * [[1901|1901]] - naskiĝis [[Louis Armstrong]], mortis [[Giuseppe Verdi]] * [[1900|1900]] - [[Puccini]]: premiero de opero ''[[Tosca]]'' == 1890 == * [[1899|1899]] - mortis [[Johann Strauß (filo)]] * [[1898|1898]] - * [[1897|1897]] - mortis [[Johannes Brahms]] * [[1896|1896]] - [[Giacomo Puccini]]: premiero de opero ''[[La Bohème]]'' * [[1895|1895]] - * [[1894|1894]] - [[Enrico Caruso]] komenco de kariero * [[1893|1893]] - mortis [[Charles Gounod]] * [[1892|1892]] - [[Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij]]: premiero de baleto ''[[La Nuksrompilo]]'' * [[1891|1891]] - naskiĝis [[Sergej Prokofjev]], naskiĝis [[Cole Porter]] * [[1890|1890]] - == 1880 == * [[1889|1889]] - la unua [[gramofondisko]], fare de [[Emil Berliner]] * [[1888|1888]] - * [[1887|1887]] - mortis [[Aleksandr Borodin]], [[Giuseppe Verdi]]: premiero de opero ''[[Otello]]'' * [[1886|1886]] - naskiĝis [[Ma Rainey]] * [[1885|1885]] - * [[1884|1884]] - naskiĝis [[Sophie Tucker]] * [[1883|1883]] - * [[1882|1882]] - naskiĝis [[Leopold Stokowski]], naskiĝis [[Karol Szymanowski]] * [[1881|1881]] - * [[1880|1880]] - mortis [[Henryk Wieniawski]], mortis [[Jacques Offenbach]] == 1870 == * [[1879|1879]] - * [[1878|1878]] - * [[1877|1877]] - [[Thomas Edison]] prezentas [[fonografo]]n, [[Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij]]: premiero de baleto ''[[Cignolago]]'' * [[1876|1876]] - * [[1875|1875]] - [[Georges Bizet]]: premiero de opero ''[[Carmen]]'' * [[1874|1874]] - [[Modest Musorgskij]]: premiero de verko ''[[Bildoj el ekspozicio]]'' * [[1873|1873]] - [[W.C. Handy]], [[Enrico Caruso]] naskiĝis * [[1872|1872]] - * [[1871|1871]] - [[Giuseppe Verdi]]: premiero de opero ''[[Aida]]'' * [[1870|1870]] - == 1860 == * [[1869|1869]] - [[Richard Wagner]]: ''[[Das Rheingold]]'' ("La Rejna oro") * [[1868|1868]] - naskiĝis [[Scott Joplin]], mortis [[Gioacchino Rossini]] * [[1867|1867]] - [[Johann Strauß (filo)|Johann Strauß]]: premiero de [[valso]] ''An der schönen blauen Donau'' ("Ĉe la bela blua Danubo") * [[1866|1866]] - [[Bedřich Smetana]]: premiero de opero ''Prodaná nevěsta'' ("La ŝanĝita novedzino") * [[1865|1865]] - naskiĝis [[Jean Sibelius]], [[Stanisław Moniuszko]]: premiero de opero ''Straszny Dwór'' ("Hantita grandbieno") * [[1864|1864]] - naskiĝis [[Richard Strauss]], mortis [[Stephen Foster]] * [[1863|1863]] - naskiĝis [[Ernesto Nazareth]] * [[1862|1862]] - naskiĝis [[Claude Debussy]] * [[1861|1861]] - naskiĝis [[Nellie Melba]], mortis [[Karol Lipiński]] * [[1860|1860]] - naskiĝis [[Gustav Mahler]] == 1850 == * [[1859|1859]] - [[Charles Gounod]]: premiero de opero ''[[Faust]]'' * [[1858|1858]] - naskiĝis [[Giacomo Puccini]] * [[1857|1857]] - * [[1856|1856]] - * [[1855|1855]] - * [[1854|1854]] - * [[1853|1853]] - [[Giuseppe Verdi]]: premiero de opero ''[[La traviata]]'' * [[1852|1852]] - * [[1851|1851]] - * [[1850|1850]] - == 1840 == * [[1849|1849]] - mortis [[Fryderyk Chopin]], mortis [[Johann Strauß (patro)]] * [[1848|1848]] - mortis [[Gaetano Donizetti]] * [[1847|1847]] - mortis [[Felix Mendelssohn Bartholdy]] * [[1846|1846]] - [[Adolphe Sax]] inventis [[saksofono]]n * [[1845|1845]] - [[Richard Wagner]]: premiero de opero ''[[Tannhäuser]]'' * [[1844|1844]] - naskiĝis [[Nikolaj Rimskij-Korsakov]] * [[1843|1843]] - * [[1842|1842]] - naskiĝis [[Arthur Sullivan]], [[Giuseppe Verdi]]: premiero de opero de ''[[Nabucco]]'' * [[1841|1841]] - * [[1840|1840]] - naskiĝis [[Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij]], mortis [[Niccolo Paganini]] [[Kategorio:Muzikhistorio]] [[Kategorio:Kalendaro]] 5pzjign484i5myjrnjvvgiujryjwt30 0 246871 9368651 9301447 2026-05-08T09:34:23Z Sj1mor 12103 9368651 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU}} '''Bakonybél''' [bakonjbEl] estas malgranda [[vilaĝo]] en [[Hungario]], en [[regiono]] [[Meza Transdanubio]], en [[departemento]] [[Veszprém]], en [[Distrikto Zirc]]. [[Dosiero:Pápai út, Bakonybél01v.jpg|eta|maldekstre|<center>Domoj de Bakonybél]] == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 11&nbsp;km² * [[Loĝantaro]]: 420 * [[Poŝtkodo]]: 8457 * [[Telefonprefikso]]: 88 == Situo == Bakonybél situas en [[montaro]] [[Bakony]] en [[valo]], laŭ flanko[[vojo]]j. [[Zirc]] troviĝas 16 km-ojn for. == Historio == La unua mencio devenis el [[1083]] en formo ''Beli''. Dum la [[mezepoko]] la [[klostro]] havis famon (supozeble fondita en [[1018]]), tie vivis [[Sankta Gerardo]]. La [[turkoj]] faris senhoma la vilaĝon. Poste la kampoj apartenis al [[abatejo]] de [[Pannonhalma]]. [[Germanoj]] kaj [[slovakoj]] refondis la komunumon. Inter [[1815]]-[[1859]] vitrofarejo funkciis apud la vilaĝo. Vilaĝservoj estas [[infanĝardeno]], [[lernejo]], [[apoteko]], kuracejo. == Vidindaĵoj == * romkatolika [[Preĝejo de Sankta Maŭrico (Bakonybél)]] * baroka [[monaĥejo]], nun gemaljunulejo * [[kapelo]] kaj pilgrimloko omaĝe al Sankta [[Puto]] * [[subĉiela muzeo]] * ekskursejoj == Famuloj == * en Bakonybél naskiĝis: ** [[agronomo]] [[József Schandl]] * en Bakonybél mortis: ** [[abato]]j [[Teofil Ferenc Balás]] kaj [[Szaniszló Béla Villányi]] ** benediktanoj [[Márk János Kovács]] kaj [[Viktor Alfonz Récsei]] ** [[teologo]] [[Izidor Guzmics]] [[Dosiero:Bakonybél02v.jpg|eta|maldekstra|<center>Preĝejo de Bakonybél]] [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] [[Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém]] bdbzwgihsz06umfhzeu4y137bxxa80y 0 247149 9368281 8990757 2026-05-07T14:58:37Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368281 wikitext text/x-wiki {{Informkesto nederlanda municipo | nomo = Beverwijk | situo = LocatieBeverwijk | provinco = [[Nord-Holando]] ''(Noord-Holland)'' | ĉefloko = Beverwijk | areo = 19,60 | areo tero = 17,82 | areo akvo = 1,78 | loĝantaro = {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} | dato loĝantaro = komence de {{WikidataLoĝantaroDato}} | denso = 2054 | latitudo = 52/29/0/N | longitudo = 4/39/0/E | trafika arterio = Rijksweg 9 kaj 22 }} [[Dosiero:Loudspeaker.svg]]'''[[Aŭdvidaĵo:Nl-Beverwijk.ogg|Beverwijk]]''' ({{koordinato|NS=52/29/0/N|EW=4/39/0/E|type=city|name=Beverwijk|text=/|region=NL}}) estas [[urbo]] kaj [[municipo]] de [[Nederlando]]. Ĝi apartenas al la [[Provincoj de Nederlando|provinco]] [[Nord-Holando]] ''(Noord-Holland)'', en la okcidenta parto de la lando. Komence de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la municipo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} kaj havas areon de 19,60 [[kvadrata kilometro|km²]] (de kiu 1,78&nbsp;km² estas akvo). Ĝi konsistas el la urbo Beverwijk kaj la vilaĝo Wijk aan Zee. Antaŭ ĉio Beverwijk estas konata pro ĝia [[bazaro]], la plej granda kovrita bazaro de [[Eŭropo]]. Ankaŭ ĝi havas centron por [[brulvundo|brulvundito]]j, en loka [[hospitalo]] de la [[Nederlanda Ruĝa Kruco]]. La plej grava industrio en la ĉirkaŭaĵo estas la [[altforno]]j de ''Corus'' iom sude de Beverwijk en ''Velsen-Noord''. == Vidindaĵoj == * Granda preĝejo kun Wijkertoren (turo); * Biendomo de Jan Bicke; * Domegoj Akerendam, Scheijbeek, Westerheem (17-a jarcento de Amsterdamaj komercistoj) * La "Lunetoj" (defendolinio) (1800) * Vilaĝa preĝejo de Wijk aan Zee * Sale muzeo "miniwonderland" (miraklolandeto) * Episkopa seminario * Muzeo Kennemerland * Kastelo Konighsbergen * La romkatolika kupolpreĝejo * Sporthalo "La Baleno" * Plej logas la "Nigra Bazaro", la plej granda tegmentita vendohalo en Eŭropo == Historiaj eventoj == * Sankta Agatha aperis al virgulino fluganta antaŭ vikingoj: memorigas Sint Agathendijk (digo), Agatha-preĝejo, Sint-Agathendorp (kvartalo): patronino de brulvunditaj→la fama brulvundita centro en Beverwijk. * La unua dom-post-doma razio en Nederlando 10 aprilo 1944 kunigis 500 vestaĝojn el Velsen-Noord kaj Beverwijk. 63 el ili pereis: ĉiujara memoro. * 1977: unua meblobulvardo de Nerlando(Sen parkadproblemo) * Samjare "batalo de Beverwijk" inter fanoj de la futbalkluboj Feyenoord kaj Ajax: unu mortis. * 2010: Ekkonstruo de nova urbodomo inter la stacidomo kaj Cine World; kun la novigo de Breestraat (butikcentro) la sola projekto financebla urbaprivilegio 1298, sed el du kernoj: de Wijc kaj Beverhem (hejmo de ĝermano Bever) == Gravaj eventoj == * Julie: Juan-Arta Festivalo (Angle) en parko Westerhout * Ĉevalkuradoj en Breestraat k.a. sportoj; art-semajno == Ĝemelaj urboj == * [[Dosiero:Flago-de-Pollando.svg|24ra|kadra|Pollando]] [[Wronki]] en [[Pollando]] (ne plu oficiale) == Konataj urbanoj == * [[Astrid Joosten]] == Esperanto en Beverwijk == Estis "Stelrondo" ĝis 1997. Nun estas Esperanto klubo en [[Heemskerk]]. Por la kontaktoj en Pasporta Servo vidu [http://ttt.uea.org/vikio/index.php/UEA-vikio:Komunuma_portalo la vikion de UEA]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. <!-- == Konataj lokanoj == * --> {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{nl}}) * [http://www.historischbeverwijk.nl Historia Beverwijk] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080604213343/http://www.historischbeverwijk.nl/ |date=2008-06-04 }} ({{nl}}) * [http://www.beverwijkprentenkabinet.nl/ Fotoj de Beverwijk] ({{nl}}) * [http://www.razziabeverwijk.nl Razio en Beverwijk] "diĝita monumento" por la [[nazio|nazia]] [[razio]] en 1944 ({{nl}}) * [http://www.viamichelin.co.uk/viamichelin/gbr/dyn/controller/mapPerformPage?expressMap=false&act=&pim=true&strAddress=&strCP=&strLocation=beverwijk&strCountry=285&productId=&x=9&y=11 Mapo pri Beverwijk] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070926230742/http://www.viamichelin.co.uk/viamichelin/gbr/dyn/controller/mapPerformPage?expressMap=false&act=&pim=true&strAddress=&strCP=&strLocation=beverwijk&strCountry=285&productId=&x=9&y=11 |date=2007-09-26 }} ({{nl}}) * [http://www.visitwijkaanzee.nl Turistoficejo en Wijk aan Zee] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210303015450/http://www.visitwijkaanzee.nl/ |date=2021-03-03 }} ({{nl}}) {{Municipoj de Nord-Holando}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Nederlando]] [[Kategorio:Loĝlokoj en Norda Holando]] [[Kategorio:Municipoj de Nord-Holando]] t96bp7k24bfifo7x9ueczqm250s566x 0 252904 9368670 8583558 2026-05-08T09:37:39Z Sj1mor 12103 9368670 wikitext text/x-wiki '''Zubrzyca Górna''', [[hungare]] '''Felsőzubrica''' estas [[vilaĝo]] en [[Pollando]], en [[provinco]] [[Malgrandopolio]], en [[vojevodio]] [[Nowy Sącz]], en [[Distrikto Nowotarski]]. Inter [[1899]]-[[1918]] la oficiala hungara nomo estis '''Felsőbölényes'''. [[Dosiero:Malopolskie location map.PNG|eta|dekstra|240ra|Zubrzyca Górna troviĝas en la ruĝa provinco]] * [[Areo]]: &nbsp;km² * [[Supermara alteco]]: m * [[Loĝantaro]]: 290 * [[Poŝtkodo]]: 34-484 * [[Telefonprefikso]]: +(48)18 * [[Aŭtokodo]]: KNT * [[koordinato]]j: 49° 34' N, 19° 39' E == Situo == La vilaĝo situas en [[Karpatoj]] en [[valo]] de [[rojo]], laŭ traira flanko[[vojo]] (ĉefvojo preteriras). [[Jabłonka (Malgrandopolio)]] troviĝas 10 km-ojn for. == Historio == [[Familio]] Moniak konstruis tie [[akvomuelejo]]jn kaj teksaĵfarejon proksimume en [[1620]] kaj formiĝis ankaŭ vilaĝo. Pro tiu ago Mateusz Moniak nobeliĝis en [[1674]]. Ĝis [[1920]] la vilaĝo apartenis al [[Hungario]], poste al Pollando. En [[1939]] [[Slovakio]] okupis la vilaĝon kaj ĝis [[1945]] apartenis al Slovakio. == Vidindaĵoj == * baroka katolika [[preĝejo]] omaĝe al [[Sankta Mikaelo]] * nobeldomo de Moniak kun [[subĉiela muzeo]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Pollando]] ba581ep7yw2ahdjdjgutnkgkbbr22o4 9368673 9368670 2026-05-08T09:38:26Z Sj1mor 12103 9368673 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=PL|zomo=11}} '''Zubrzyca Górna''', [[hungare]] '''Felsőzubrica''' estas [[vilaĝo]] en [[Pollando]], en [[provinco]] [[Malgrandopolio]], en [[vojevodio]] [[Nowy Sącz]], en [[Distrikto Nowotarski]]. Inter [[1899]]-[[1918]] la oficiala hungara nomo estis '''Felsőbölényes'''. [[Dosiero:Malopolskie location map.PNG|eta|dekstra|240ra|Zubrzyca Górna troviĝas en la ruĝa provinco]] * [[Areo]]: &nbsp;km² * [[Supermara alteco]]: m * [[Loĝantaro]]: 290 * [[Poŝtkodo]]: 34-484 * [[Telefonprefikso]]: +(48)18 * [[Aŭtokodo]]: KNT * [[koordinato]]j: 49° 34' N, 19° 39' E == Situo == La vilaĝo situas en [[Karpatoj]] en [[valo]] de [[rojo]], laŭ traira flanko[[vojo]] (ĉefvojo preteriras). [[Jabłonka (Malgrandopolio)]] troviĝas 10 km-ojn for. == Historio == [[Familio]] Moniak konstruis tie [[akvomuelejo]]jn kaj teksaĵfarejon proksimume en [[1620]] kaj formiĝis ankaŭ vilaĝo. Pro tiu ago Mateusz Moniak nobeliĝis en [[1674]]. Ĝis [[1920]] la vilaĝo apartenis al [[Hungario]], poste al Pollando. En [[1939]] [[Slovakio]] okupis la vilaĝon kaj ĝis [[1945]] apartenis al Slovakio. == Vidindaĵoj == * baroka katolika [[preĝejo]] omaĝe al [[Sankta Mikaelo]] * nobeldomo de Moniak kun [[subĉiela muzeo]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Pollando]] tst8obqkgnf9ui4kadscx0oxdwl9qhh 0 255039 9368807 7954189 2026-05-08T11:28:22Z Sj1mor 12103 9368807 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:FrancisYounghusband.jpg|eta|160px|Francis Younghusband]] La '''Brita ekspedicio al Tibeto''' estis atako de la britaj koloniaj fortoj kontraŭ [[Tibeto]] en [[1904]] kontraŭ la supozita kreskanta influo de [[Rusio]]. == Antaŭeventoj == Ekde la dua duono de la 19-a jarcento, en [[Azio]] okazis brita-rusa konkurado por la influo. Strategia celo de la cara imperio estis la atingo de la „varmaj maroj” tra [[Turkio]], [[Irano]] aŭ [[Afganujo]], [[Hindio]]. La brita imperio volis obstakli tion per ĉiu rimedo. La nova brita vicreĝo [[George Curzon]] en 1899 konkludis el diversaj informoj, ke Rusio volas akiri influon en Tibeto. Tion montris al li, ke inter la konsilistoj de la [[dalai-lamao]] aperis la burjat-mongoldevena monaĥo [[Agvan Dorĵiev]]. (Pli poste evidentiĝis, ke Doržijev fakte laboris pri disvastigo de la [[Tibeta budhismo]] en Rusio.) Curzon akiris aprobon de Londono por tio, ke li sendu [[Francis Younghusband]] al militista ekspedicio al Tibeto, apelaciante al limtrapaso de [[gruntbovo]]j. == La bataletoj == Younghusband ekis en julio de 1903, sed oni ne akceptis lian delegacion kaj petis forlason de Tibeto. Younghusband travintrumis kaj ricevis militistan apogon en printenmpo de 1904. Lia armeo nombris 3000 soldatojn, kun modernaj armiloj kaj tiu armeo treege superis la tibetanojn, kiuj batalis per glavoj kaj meĉaj pafiloj. La brita ekspedicia korpuso havis 9 vunditojn, dum mortis 400 tibetanoj. La 13-a dalai lama, Thubten Gyatso fuĝis en Mongolion, la britaj trupoj enmarŝis Lhason en komenco de aŭgusto. == Rezultoj == Younghusband altrudis tipan [[malegala traktato|malegalan traktaton]] al Tibeto, kiu alprenis repagon de grandsuma milita rekompenso, malfermis la landon antaŭ la britoj, donis rajton por stacionigo de soldatoj kaj por ekspluato de krudmaterialoj. Dumtempe aliaj internaciaj eventoj fortiris atenton de Britio kaj la lando eĉ ne havis gravajn resursojn. Pro alproksimiĝo de la vintro, Younghusband forlasis Tibeton kaj forliveris per mulkaravanoj la forŝtelitajn Buddha-statuojn, preĝomaterialojn, pentraĵojn, porcelanojn, librojn kaj manuskriptojn. Younghusband iĝis Siro kaj ricevis honordoktoran titolon en multaj universitatoj. {{Projektoj}} [[Kategorio:Militoj]] [[Kategorio:Tibeto]] ply0yu8nujue7zvi0d4537yipzzd15v 9368809 9368807 2026-05-08T11:29:00Z Sj1mor 12103 9368809 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo|regiono-ISO=CN|zomo=10}} [[Dosiero:FrancisYounghusband.jpg|eta|160px|Francis Younghusband]] La '''Brita ekspedicio al Tibeto''' estis atako de la britaj koloniaj fortoj kontraŭ [[Tibeto]] en [[1904]] kontraŭ la supozita kreskanta influo de [[Rusio]]. == Antaŭeventoj == Ekde la dua duono de la 19-a jarcento, en [[Azio]] okazis brita-rusa konkurado por la influo. Strategia celo de la cara imperio estis la atingo de la „varmaj maroj” tra [[Turkio]], [[Irano]] aŭ [[Afganujo]], [[Hindio]]. La brita imperio volis obstakli tion per ĉiu rimedo. La nova brita vicreĝo [[George Curzon]] en 1899 konkludis el diversaj informoj, ke Rusio volas akiri influon en Tibeto. Tion montris al li, ke inter la konsilistoj de la [[dalai-lamao]] aperis la burjat-mongoldevena monaĥo [[Agvan Dorĵiev]]. (Pli poste evidentiĝis, ke Doržijev fakte laboris pri disvastigo de la [[Tibeta budhismo]] en Rusio.) Curzon akiris aprobon de Londono por tio, ke li sendu [[Francis Younghusband]] al militista ekspedicio al Tibeto, apelaciante al limtrapaso de [[gruntbovo]]j. == La bataletoj == Younghusband ekis en julio de 1903, sed oni ne akceptis lian delegacion kaj petis forlason de Tibeto. Younghusband travintrumis kaj ricevis militistan apogon en printenmpo de 1904. Lia armeo nombris 3000 soldatojn, kun modernaj armiloj kaj tiu armeo treege superis la tibetanojn, kiuj batalis per glavoj kaj meĉaj pafiloj. La brita ekspedicia korpuso havis 9 vunditojn, dum mortis 400 tibetanoj. La 13-a dalai lama, Thubten Gyatso fuĝis en Mongolion, la britaj trupoj enmarŝis Lhason en komenco de aŭgusto. == Rezultoj == Younghusband altrudis tipan [[malegala traktato|malegalan traktaton]] al Tibeto, kiu alprenis repagon de grandsuma milita rekompenso, malfermis la landon antaŭ la britoj, donis rajton por stacionigo de soldatoj kaj por ekspluato de krudmaterialoj. Dumtempe aliaj internaciaj eventoj fortiris atenton de Britio kaj la lando eĉ ne havis gravajn resursojn. Pro alproksimiĝo de la vintro, Younghusband forlasis Tibeton kaj forliveris per mulkaravanoj la forŝtelitajn Buddha-statuojn, preĝomaterialojn, pentraĵojn, porcelanojn, librojn kaj manuskriptojn. Younghusband iĝis Siro kaj ricevis honordoktoran titolon en multaj universitatoj. {{Projektoj}} [[Kategorio:Militoj]] [[Kategorio:Tibeto]] ci67eq80hdvxhl3c4entf39q3y8qwhp 0 255131 9368337 8190351 2026-05-07T16:54:10Z Tirolischleioans 254019 9368337 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Jacob PAIX''', (* [[1556]] en [[Augsburg]]; † ĉ. [[1623]] (?) supozeble en [[Hilpoltstein]]) estis germana orgenisto, orgenkonstruisto, kapelestro, komponisto kaj eldonisto. Li famiĝis kiel kolektanto de propraj kaj fremdaj muzikpecoj. == Vivovojo == [[Dosiero:Collegium musicum 1590.jpg|eta|''Collegium musicum''<br />ĉe la laborloko de Paix,<br />la ''gymnasium illustre'', 1590]] '''Jacob Paix''' naskiĝis en 1556 en [[Augsburg]], kie lia patro deĵoris kiel orgenisto en la preĝejo St. Anna. Lia patro edukis lin muzike. En [[1576]], junaĝe edziĝinta, Jacob Paix iĝis orgenisto de la paroka preĝejo en [[Lauingen (Danubo)|Lauingen ĉe la Danubo]]. Tie li amplekse aktivis kiel komponisto kaj eldonisto, precipe kunlabore kun la presisto de la palatina grafo, Leonhard Reinmichel.<ref>Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer'', Schrobenhausen 2006, S. 24ff</ref> La rilato de Paix al Caspar Sturm, konstruinto de la orgeno en la [[katedralo de Ulm]], dokumentas krom pluaj fontoj, ke Paix agis ekde Lauingen ankaŭ kiel orgenkonstruisto.<ref>Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer'', Schrobenhausen 2006, S. 37ff u. S. 115ff</ref><br />Tie ĉi li kontaktis kun la palatingrafa ''gymnasium illustre''. Tio evidentiĝas el peto de la 6-a de aŭgusto 1600 al princo August, filo de la palatina grafo [[Filipo Ludoviko (Palatinato-Neuburg)|Philipp Ludwig]]: ''„… Mi faras mian kiel eble pley Bonan ankauw che chi tiu Lerneyo …"''<ref>Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer'', Schrobenhausen 2006, S. 111 u. 196f</ref> Samtempe ekzistis libera tablo por Jacob Paix ĉe ''gymnasium illustre''.<ref>Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer'', Schrobenhausen 2006, S. 20f</ref> Estas eraro, ke Paix ricevis kiel „''succentor"'' (vickantoro) la trian instruistan postenon ĉe la palatingrafa ''gymnasium illustre''..<ref>Michel Zywietz: ''Jakob Paix'', in MGG, Personenteil Bd. 12, Kassel - Stuttgart 2004, Sp.&nbsp;1580</ref> La por tio ebla fonto rilatas sur la filo de Paix, Jacob Paix la juna (1578-1634).<ref name="Reinhard H. Seitz 1616">Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer'', Schrobenhausen 2006, S. 23</ref> Li estis la plej aĝa de dek gefiloj, kiujn la geedzoj Paix baptigis en Lauingen..<ref>PfarrA Lauingen, Taufmatrikel Bd. 1 und 2</ref> Plurfoje Paix estis devigata, peti la konsilantaron de Lauingen kaj palatinan grafon August zu Neuburg pri mono kaj naturaĵoj por si kaj sia familio, ''„… char mi aliflanke dum chi tiu vintro, ye la eta salayro kaj ege grava inflatsio devus morti pro malsato.<ref name="Reinhard H. Seitz 1616"/>''.<ref>Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer'', Schrobenhausen 2006, S. 44ff </ref> En [[1601]] li ricevis pli bone salajratan postenon kiel evangelia kortegorgenisto en [[Neuburg an der Donau]], rezidejo de la duklando [[Pfalz-Neuburg]]. Tie li ankaŭ responsecis por la figura muziko, estris la palatingrafan instrumentan kapelon kaj krome faris kancelariajn servojn. Palatina grafo Wolfgang Wilhelm en [[1613]] i.a. pro politikaj kialoj transiris al la katolika konfesio. Sur tio kaj sur perdiĝinta fonto de 1623 Alfred Einstein fondis en esploro pri italaj muzikistoj ĉe la kortego de la Wittelsbacher de Neuburg (1907/1908) sian opinion, ke Paix, kiu persiste anis la [[luteranismo]]n kaj verŝajne ne plu kontentigis la italan muzikguston de la duko, devis forlasi Neuburg. Li serĉis evangelan regionon, atingante verŝajne al [[Hilpoltstein]], kie li mortis en [[1623]].<ref>Alfred Einstein: ''Italienische Musiker am Hof der Neuburger Wittelsbacher 1614-1716.'' In: Sammelbände der IMG, 9. Jg. (1907/1908), S. 336-424</ref><br />Ĉi tiu urbo nur kadre de la [[kontraŭreformacio]] ek [[1627]] devis denove fariĝi katolika. La palatingrafa flanklinio rezidanta en Hilpoltstein ankaŭ post 1627 restis evangela – kun ĝi la dungitaro, al kiu eble apartenis Jacob Paix. Jacob Paix mem ne estas dokumentita en Hilpoltstein. Lia filo Johann Christoph Paix (1603-1645) tamen la 1-an de junio 1631, do nur post la supozebla morto de Jacob Paix, ekdeĵoris kiel ''secretarius'' ĉe la palatina grafo de Hilpoltstein, Johann Friedrich. Liaj aktivecoj ne povas estis konsiderataj kiel nerekta pruvo por la restado de Jacob Paix en Hilpoltstein.<ref>Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer'', Schrobenhausen 2006, S. 214ff</ref> Plej aktualaj esploroj povis nek konstati nek malkonstati la restadon kaj morton de Paix en Hilpoltstein. La plej posta fonto de 1617 eĉ ne konigas, ĉu Jacob Paix vivis ankoraŭ post 1616.<ref>Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer'', Schrobenhausen 2006, S. 51ff</ref> == Muzikhistoria graveco == [[Dosiero:Paix1.jpg|eta|Jacob Paix (1556-1623?) (Hrsg.)<br />''Ein gůter newer Teu.Tantz''<br />Tabulatur 1583<br />[[Dosiero:Speaker Icon.svg|15px]] [[Media:Paix1.ogg|Anhören]]]] Jacob Paix malpli gravas kiel komponisto ol plie kiel kolektanto de plejparte fremdaj muzikpecoj de sia epoko, kiujn li ĉefe publikigis en [[Tabulaturo|tabulaturlibro]]: ''Bela utila kay uzebla Orgena Tabulaturlibro. En Tiu kelkay el la famaj Kompozitsiistoy, bonegay Motetoy. Kun 12.6.7.6.5. kaj 4 Vochoy elektitay / Tiuy ĉi kompozitsiitay por chiuy distingitay Festoy de la tuta Jaro / kay kompozitsiitay ankaŭ por Xoro. Finfine ankaŭ multnombro el la pley belay kantoj / Pass è mezzo kaj Dantsoy / Chiuy kolorigitay per granda diligentetso. Por fidinda Servo al la Amantoj de chi tiu Arto propramane korektitay kay permesatay al Presado. De Jacobo Paix Augustano, tiu-Tempe Orgenisto je Lauingen, Lauingen 1583''. En ĉi tiu kaj en siaj tabulaturoj de [[1589]] montriĝas, ke Paix ja estis malfrua, sed eminenta [[Kolorigisto (muziko)|kolorigisto]] kaj sperta kolektanto. Li disponigis per siaj aranĝadoj al la muzikaj amatoroj kaj ekleziaj orgenistoj profilon de la siatempa kaj ĝis 100 jarojn reira historia instrumenta kaj voĉkanta muzikoj – ekde popularaj dancoj ĝis strikte polifoniaj komponaĵoj – por la hejma muzikado sur klavarinstrumentoj kaj por la liturgia kaj liturgie libera ludado sur preĝeja orgeno.<ref>Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer'', Schrobenhausen 2006, S. 76</ref> En siaj tabulaturoj Paix uzis la puran literskribon de la ''„nova germana orgentabulaturo"''. Tiu ĉi ja estis iom longan tempon en uzo, tamen ĝi povis nur ekde la mezo de la 16-a jarcento venki la ''„malnovan germanan orgentabulaturon"'' kun literskribo kaj mezura supravoĉo sur notlinioj. Kelkaj el la dancoj tabulaturigitaj de Paix estis transskribitaj ekde la dua duono de la 19-a jarcento kaj plurfoje enigitaj en kolektlibrojn.<ref>Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer'', Schrobenhausen 2006, S. 2ff</ref> Johannes Brahms okupiĝis kritike kun la tabulaturoj.<ref>Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer'', Schrobenhausen 2006, Tafel 4</ref> Kelkaj pecoj eniris la popmuzikon. == Verkoj == === Voĉkanta muziko === * ''Missa ad imitationem mottetae „In illo tempore" Ioan. Moutonis 4V.'', 1584 * ''Parodia Mottetae „Domine de nobis aŭilium", Thomas Crequilonis 6V.'', 1587 * ''Zway neue teutsche Liedlen 4V.'', o.J. === Instrumenta muziko === * 6 propraj verkoj en: ''Ein Schön Nvtz- und Gebreüchlich OrgelTabulaturbuch'', Lauingen 1583 === Eldonoj === * ''Ein Schön Nvtz- und Gebreüchlich OrgelTabulaturbuch'', Lauingen 1583 * 1 Werk in ''Selectae, artificiosae et elegantes fugae'', 1587 * ''Missa helveta'', 1587 oder 1590, verschollen * ''Liber fugarum'', 1588, verschollen * ''Thesaurus motetarum […] in diese […] Tabulatur gebracht von Jacobo Paix'', Strbg. 1589 === Skriboj === * ''Kurtzer Bericht auß Gottes Wort und Kirchen-Historien von der Music'', 1589 * ''Ein christliche Gesang'', 1593, verschollen == fontoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * Manfred Schuler: ''Das Orgeltabulaturbuch von J. Paix.'' Diss., Freiburg i. Br. 1958 * Reinhard H. Seitz (Hrsg.): ''Jacob Paix d. Ä. : (1556 - nach 1616); Organist - Komponist - Orgelbauer.'' Schrobenhausen 2006 * Sherry Rudolph Seckler: ''The Jakob Paix Tablature of 1583: A Discussion, Translation and Transcription of Its Contents.'' Ph.D. Performance, [[University of Iowa]] * Michel Zywietz: ''Jakob Paix.'' In: MGG, Personenteil Bd. 12, Kassel - Stuttgart 2004 {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Paix, Jacob}} [[Kategorio:Germanaj klasikaj orgenistoj]] [[Kategorio:Germanaj barokaj komponistoj]] [[Kategorio:Germanaj renesancaj komponistoj]] [[Kategorio:Germanaj orgenkonstruistoj]] 2olc210papoihmlmh1zrk0czu1qgxl7 0 258559 9368409 8205194 2026-05-07T20:35:41Z Stefangrotz 91903 forigis rompitan bildon 9368409 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto | honora titolo = | nomo = Giorgi Targamadze | grandeco de dosiero =230px | priskribo = | vico = | ofico = | de = | ĝis = | vicprezidanto de registaro = | antaŭulo = | sekvanto = | vico2 = | ofico2 = | de2 = | ĝis2 = | dato de naskiĝo = [[22-an de novembro]] [[1973]] | loko de naskiĝo = | dato de morto = | loko de morto = | nacieco = | edzo/ino = | partio = | rilatoj = | infanoj = | sidejo = | alma_mater = | okupo = | profesio = ĵurnalisto | religio = | subskribo = | ttt-paĝo = | notoj = }} '''Giorgi Targamadze''' (kartvele გიორგი თარგამაძე; naskiĝis la [[22-an de novembro]] [[1973]]) estas [[Kartvelio|kartvela]] politikisto kaj ĵurnalisto. En la jaroj 2003-2008 estris la fakon de soci-politikaj programeroj de la kartvela [[televidkanalo Imedi]]. Estis aŭtoro kaj voĉo de la programero „Droeba“ (Tempo). En 1999-2003 estis deputito de la kartvela parlamento, estris frakcion „Unueca Kartvelio“ de la partio „Unio de demokratio renaskiĝo“ de [[Aslan Abaŝidze]]. Antaŭ 1999 estis estro de [[Aĝario|aĝara]] televido kaj pres-servo de Abaŝidze, la tiama gvidanto de Aĝario. Giorgi Targamadze finis fakultaton de [[ĵurnalismo]] en [[Tbilisa ŝtata universitato]]. En [[1991]] li iĝis komentanto en la unua sendependa kartvela televidkompanio „Ibervizia“. En [[1992]] prezidento de [[Aĝario]] (kartvela aŭtonomio ĉe la [[Nigra maro]]) [[Aslan Abaŝidze]] invitis lin labori en la aŭtonoma regiono, kie Targamadze estris lokan televidon kaj pres-servon de la prezidento<ref>Бывший лидер оппозиции Георгий Таргамадзе решил покинуть парламент и заняться журналистикой. — Black Sea Press, 13.03.2003</ref>. En [[1999]] Targamadze estis elektita en la parlamenton de Kartvelio de unu el la distriktoj de [[Tbiliso]]. En la parlamento li estris frakcion de la partio de Abaŝidze „Unio de demokratia renaskiĝo“, samtempe Targamadze estris la tbilisan fakon de tiu partio<ref>Георгий Таргамадзе уходит из политики в журналистику. — Кавказ-Пресс, 13.03.2003</ref>. En aprilo [[2003]] Targamadze antaŭtempe forlasis la parlamenton kaj eliris el la partio por reveni al ĵurnalismo. Li publike dankis Abaŝidze pro tio, ke li venigis lin en politikon. Laŭ kelkaj spektantoj foriron de Targamadze kaŭzis malkonsentoj inter li kaj Abaŝidze, komenciĝintaj ankoraŭ en aŭtuno [[2002]], kiam Abaŝidze decidis senigi Targamadze-n je la posteno de la tbilisa fakestro de la partio. La [[6-an de februaro]] [[2008]] Targamadze anoncis, ke li fondas novan politikan partion — Kristan-Demokratian movadon<ref>Бывший директор политических программ телекомпании "Имеди" учредил "Христианско-Демократическое движение". — Новости - Грузия, 12.01.2008</ref>. La nova partio partoprenis la parlamentajn elektojn en majo [[2008]] kaj ricevis 8,22% de la voĉdonoj. En septembro 2008 la partio sensukcese provis akceptigi en la parlamento projekton, laŭ kiu [[Kartvela Ortodoksa Eklezio]] ricevu ŝtatan statuson en Kartvelio<ref>[http://www.newsru.com/religy/10sep2008/gruz_prav.html В парламенте Грузии продолжаются консультации по объявлению православия государственной религией]</ref>. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.lenta.ru/lib/14185984/ Targamadze en Lentapedio] {{ru}} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Unua}} {{DEFAŬLTORDIGO:Targamadze Giorgi}} [[Kategorio:Kartvelaj politikistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1973]] ld27hrbhb4plosh5w43neawrozriocs 0 259231 9368764 8699521 2026-05-08T10:48:02Z Sj1mor 12103 9368764 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Ĉina budhismo''' estas okcidenta nomo por [[ĉina lingvo|han-lingva]] [[budhismo]]. Oni ne konfuzigu tiu koncepto al "budhismo en Ĉinio", ĉar tie estas multaj skoloj de budhismo. Han-lingva budhismo havas siajn propran traduktradicio kaj interpretado de sutroj influita de [[taoismo]] kaj [[konfuciismo]]. Eĉ antaŭ la oficiala enkondukiĝo de budhismo en [[Ĉinio]] jam estis notoj pri la [[Budho]] [[Ŝakjamunio]] kaj lia instruo han-lingve. Tio montras, ke oni jam kontaktis kun alilandaj budhanoj kaj informiĝis pri budhismo. En la jaro [[64]] la [[Imperiestro]] [[Mindi]] en [[dinastio Han]] havis strangan sonĝon iunokte. Li vidis en la sonĝo, ke ora homo alta je 16 [[futo]]j kaj kun brila lumringo ĉirkaŭ la kapo flugis ĉirkaŭ la palaco kaj poste malaperis en la okcidento. Ellitiĝinte li tuj alvenigis siajn kurteganojn kaj petis eksplikon pri sia stranga sonĝo. [[Fu Yi]], la konsilanto raportis, ke en okcidenta lando estis [[feo]] nomata budho, kies instruo enkondukiĝos en Ĉinion en mil jaroj post lia morto laŭ la antikva noto de Ĉinio, kaj ke la ora homo en la sonĝo de la reĝo eble estis neniu alia ol la budho, kaj tio montris, ke estas konvena periodo por budhismo enkondukiĝi en ĉinion. La reĝo ĝojis kaj tuj elsendis 18 korteganojn [[Ĉai Yin]] kaj aliajn al la okcidento por bonvenigi la instruon de la Budho. En [[Hindio]] la senditoj renkontis hindajn [[bonzo]]jn [[Kaŝapa-matanga]] kaj [[Dharma-rakŝa]], kaj invitis ilin al Ĉinio kun pentraĵo de Ŝakjamunio kaj [[Sutro]] "[[La 42 ĉapitroj]]" portataj de blanka ĉievalo. Oni bonvenigis la majstrojn kaj budhismaĵojn en gastejo por eksterlandaj senditoj kiu situas en [[Luoyang]], [[Henan provinco]]. Poste la gastejo alinomiĝis kiel [[Baimasi]] (Templo Blanka Ĉevalo) por memorigi la blankan ĉevalon, kiu portis la pentraĵon kaj sutron el Hindio al Ĉinio. La reĝo konstatis, ke la ora homo en la sonĝo estis neniu alia ol la Budho Ŝakjamunio en la pentraĵo. Post nelonge, la honoraj gastoj Kaŝapa-matanga kaj Dharma-rakŝa eltradukis la sutron, kiu estis la unua budhisma sutro en Ĉinio. En la fina periodo de dinastio Han, budhismo pli kaj pli prosperiĝis krom la tradukado de budhismaj verkoj. La reĝo [[Huandi]] estis pia al budhismo, kaj li adoris budhan statuon molditan el oro. Sed tiam la budhismo furoris nur en la palaco, kaj ne multaj popolanoj praktikis ĝin. Poste, dum la regperiodo de Reĝo [[Xiandi]] ([[147]]-[[167]]), oni konstruis [[monaĥejo]]jn kaj okazigis budhismajn ceremoniojn, kies partoprenantoj atingis 5000. Budhismon ekpraktikis al ordinaraj homoj kaj la tradukado de sutroj daŭris. == Vidu ankaŭ == * [[Dharmaguptaka]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Budhismo en Ĉinio]] [[Kategorio:Budhismaj skoloj]] r2u74ay0ph0ygyzxwaezp3os9l7szl3 0 259375 9368648 9261428 2026-05-08T09:34:00Z Sj1mor 12103 9368648 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo | bildo = 2005-03-18 BadTatzmannsdorfKurUThermenhotel.JPG | bildo-priskribo = la kuracbanejo | ŝtato = {{Aŭstrio}} | titolo de administra unuo1 = [[Federacia lando (Aŭstrio)|Fed. lando]] | administra unuo1 = {{Burgenlando}} | titolo de administra unuo2 = Distrikto | administra unuo2 = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P131}}]] | regiono-ISO = AT-1 | situo sur mapo2 = Aŭstrio | telefonkodo = {{#invoke:Wikidata|claim|P473}} | aŭtokodo = {{#invoke:Wikidata|claim|P395}} | tipo1 = reliefo | tipo2 = reliefo | zomo=10 }} '''Bad Tatzmannsdorf,''' [[hungare]] '''Tarcsafürdő,''' [[kroate]] '''Tarča''' estas [[feriejo]] kaj [[kuracbanloko]] en [[Aŭstrio]], en federala ŝtato [[Burgenlando]], en la [[distrikto Oberwart]]. La [[hungaroj]] uzis ankaŭ la pli mallongan formon ''Tarcsa'' (tarĉa). [[Dosiero:Map at bad tatzmannsdorf.png|eta|maldekstra|300px|Bad Tatzmannsdorf en la mapo]] [[Dosiero:Tatzmansdorf01v.jpg|300px|eta|maldekstra|Subĉiela muzeo de Bad Tatzmannsdorf]] [[Dosiero:Tatzmansdorf02v.jpg|300px|eta|maldekstra|Ĉefplaco de Bad Tatzmannsdorf]] ==Situo== Bad Tatzmannsdorf situas sur mal[[ebenaĵo]], laŭ ĉef[[vojo]] [[Eisenstadt]]-Oberwart, laŭ flanko[[fervojo]] [[Oberschützen]]-Oberwart. La lasta troviĝas 6, [[Vieno]] 120&nbsp;km-ojn. Ankoraŭ 2 setlejoj apartenas al la [[municipo]]. ==Historio== 3 kurac[[fonto]]jn oni profitis dum la [[bronzepoko]], poste [[romianoj]] feriis tie. La unua mencio pri la setlejo devenis el [[1455]] en formo ''Tercha''. En [[1620]] oni konstruis trinkejon por la fontoj, post 1 [[jaro]] la banejo, ekde [[1796]] la restoracio ekfunkciis. Tarcsafürdő iĝis impona kuracloko en la [[19-a jarcento]], ties domegoj detruiĝis en [[1945]], poste ili renoviĝis. En [[1910]] loĝis en Tarcsafürdő 448 da [[homo]]j, plejparte [[aŭstroj]]. Ĝis [[1920]] la kuracloko apartenis al [[Hungario]], al [[Vas (reĝa departemento)]], al distrikto de [[Oberwart|Felsőőr]], poste al Aŭstrio (dume inter [[1938]]-[[1945]] al [[Nazia Germanio]]). ==Vidindaĵoj== * [[subĉiela muzeo]] de [[1967]] * katolika [[preĝejo]] * luterana preĝejo de [[1968]] * [[banejo]] * [[golfejo]] == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{projektoj}} {{distrikto Oberwart}} {{ĝermo|Aŭstrio}} [[Kategorio:Distrikto Oberwart]] [[Kategorio:Komunumoj de Burgenlando]] [[Kategorio:Banlokoj]] c64zqn17qgsp6dlrai8pg7gdwmmjkif 0 262462 9368316 7176814 2026-05-07T15:59:55Z ThomasPusch 1869 9368316 wikitext text/x-wiki <!--{{Tabelo de jaroj-kazo|2000|muziko}} ne utilas apliko de la ŝablono, ĉar preskaŭ neniu el la postulataj paĝoj estas realigita post 25 jaroj da vikipedio --> == Eventoj == * [[1-an de januaro]] – Precize noktomeze el la [[31-a de decembro]] dum granda amuzo en [[Novjorko]], kiu devis bonvenigi la novan jarcenton, [[Prince]] ludis sian kanton ''1999''. Samtempe li promesis, ke li jam neniam plu ludos ĝin. * [[28-an de marto]] – [[Jimmy Page]] gajnis juĝproceson kontraŭ ''Ministry magazine'', kiu asertis, ke ĝi estas respondeca pri la morto de [[John Bonham]], drumisto de [[Led Zeppelin]]. La magazino senkulpigis sin kaj pagis al Page. * [[4-an de aprilo]] – [[Mick Jagger]] partoprenis solenan inaŭguron de baza lernejo en angla loĝloko Dartford, kiu portas lian nomon. * [[30-an de junio]] – Naŭ homoj estis trotmortigitaj dum koncerto de [[Pearl Jam]] en festivalo en [[danio|dana]] [[Roskilde]]. * [[18-an de septembro]] – ''Zack de la Rocha'' forlasas [[Rage Against the Machine]]-on kaj la grupo disfalas. == Estiĝintaj muzikaj grupoj == * Animal Collective * [[t.A.T.u.]] * Tomahawk * The Walkmen == Disfalintaj muzikaj grupoj == * [[Rage Against the Machine]] (ili rekuniĝis en 2007) * [[The Smashing Pumpkins]] (ili rekuniĝis en 2006) {{Projektoj}} [[Kategorio:Muziko en 2000| ]] bz7drhvj416d8nocsk7n3l68c6xnsh2 9368317 9368316 2026-05-07T16:00:21Z ThomasPusch 1869 9368317 wikitext text/x-wiki <!--{{Tabelo de jaroj-kazo|2000|muziko}} ne utilas apliko de la ŝablono, ĉar preskaŭ neniu el la postulataj paĝoj estas realigita post 25 jaroj da vikipedio --> == Eventoj == * [[1-an de januaro]] – Precize noktomeze el la [[31-a de decembro]] dum granda amuzo en [[Novjorko]], kiu devis bonvenigi la novan jarcenton, [[Prince]] ludis sian kanton ''1999''. Samtempe li promesis, ke li jam neniam plu ludos ĝin. * [[28-an de marto]] – [[Jimmy Page]] gajnis juĝproceson kontraŭ ''Ministry magazine'', kiu asertis, ke ĝi estas respondeca pri la morto de [[John Bonham]], drumisto de [[Led Zeppelin]]. La magazino senkulpigis sin kaj pagis al Page. * [[4-an de aprilo]] – [[Mick Jagger]] partoprenis solenan inaŭguron de baza lernejo en angla loĝloko Dartford, kiu portas lian nomon. * [[30-an de junio]] – Naŭ homoj estis trotmortigitaj dum koncerto de [[Pearl Jam]] en festivalo en [[danio|dana]] [[Roskilde]]. * [[18-an de septembro]] – ''Zack de la Rocha'' forlasas [[Rage Against the Machine]]-on kaj la grupo disfalas. == Estiĝintaj muzikaj grupoj == * Animal Collective * [[t.A.T.u.]] * Tomahawk * The Walkmen == Disfalintaj muzikaj grupoj == * [[Rage Against the Machine]] (ili rekuniĝis en 2007) * [[The Smashing Pumpkins]] (ili rekuniĝis en 2006) {{Projektoj}} [[Kategorio:Muziko en 2000| ]] np3w2w2pagnhfd9noh3y8iydqbbdv7e 9368318 9368317 2026-05-07T16:02:42Z ThomasPusch 1869 9368318 wikitext text/x-wiki <!--{{Tabelo de jaroj-kazo|2000|muziko}} ne utilas apliko de la ŝablono, ĉar preskaŭ neniu el la postulataj paĝoj estas realigita post 25 jaroj da vikipedio --> Dum la jaro [[2000]] en [[muziko]] okazis interalie la sekvaj eventoj: * [[1-an de januaro]] – Precize noktomeze el la [[31-a de decembro]] dum granda amuzo en [[Novjorko]], kiu devis bonvenigi la novan jarcenton, [[Prince]] ludis sian kanton ''1999''. Samtempe li promesis, ke li jam neniam plu ludos ĝin. * [[28-an de marto]] – [[Jimmy Page]] gajnis juĝproceson kontraŭ ''Ministry magazine'', kiu asertis, ke ĝi estas respondeca pri la morto de [[John Bonham]], drumisto de [[Led Zeppelin]]. La magazino senkulpigis sin kaj pagis al Page. * [[4-an de aprilo]] – [[Mick Jagger]] partoprenis solenan inaŭguron de baza lernejo en angla loĝloko Dartford, kiu portas lian nomon. * [[30-an de junio]] – Naŭ homoj estis trotmortigitaj dum koncerto de [[Pearl Jam]] en festivalo en [[danio|dana]] [[Roskilde]]. * [[18-an de septembro]] – ''Zack de la Rocha'' forlasas [[Rage Against the Machine]]-on kaj la grupo disfalas. == Estiĝintaj muzikaj grupoj == * Animal Collective * [[t.A.T.u.]] * Tomahawk * The Walkmen == Disfalintaj muzikaj grupoj == * [[Rage Against the Machine]] (ili rekuniĝis en 2007) * [[The Smashing Pumpkins]] (ili rekuniĝis en 2006) {{Projektoj}} [[Kategorio:Muziko en 2000| ]] cq5pru4b1081qwvnj3zjy5nrg5a37ep 0 264134 9368381 9130346 2026-05-07T19:32:35Z Stefangrotz 91903 Informkesto 9368381 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Slovakia kosice trebisov.png|eta|dekstra|330px|Ladmovce situas en la plej griza regiono]]{{Informkesto urbo}} '''Ladmovce,''' [[hungare]] '''Ladamóc''' estas malgranda [[vilaĝo]] en [[Slovakio]], en [[Regiono Košice]], en [[Distrikto Trebišov]]. La historia hungara nomo estis '''Ladmóc'''. == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 11 km² * [[Supermara alteco]]: 106 m * [[Loĝantaro]]: 350 * [[Poŝtkodo]]: 076 34 * [[Aŭtokodo]]: TV * [[Telefonprefikso]]: 56 == Situo == Ladmovce situas sur [[ebenaĵo]] kaj rande sur [[deklivo]]j, laŭ dekstra bordo de [[Bodrog]], laŭ traira flanko[[vojo]]. [[Kráľovský Chlmec]] troviĝas 25 km-ojn. == Historio == La loko estis loĝata dum la [[neolitiko]]. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de [[1298]] en formo ''"Ladamach"''. La loĝantoj okupiĝis longe precipe pri [[kalko]]fornado, vinkulturo kaj [[ŝtono]]minado. En [[1910]] loĝis en Ladamóc 718 da [[homo]]j, (711 [[hungaroj]], 4 [[slovakoj]], 1 [[rutenoj|ruteno]]). Ĝis [[Traktato de Trianon]] Ladamóc apartenis al [[Hungara reĝlando]], al [[Zemplén]], al distrikto de [[Kráľovský Chlmec|Királyhelmec]], poste al [[Ĉeĥoslovakio]], fine ekde [[1993]] al Slovakio. Inter [[1938]]-[[1944]] Ladamóc rehungariĝis. La [[unua Viena Arbitracio|unua Arbitracio de Vieno]] deklaris, ke tiuj [[komunumoj]], kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al [[Hungario]]. Post la [[2-a mondmilito]] la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ [[Dekretoj de Beneš]]. En [[2001]] loĝis en Ladmovce 348 da homoj, (302 hungaroj, 33 slovakoj). == Vidindaĵoj == * klasikisma kalvinana [[preĝejo]] de [[1835]] * protektata branĉo de la [[rivero]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://mapy.zoznam.sk/index.pl?zoom=6&pos_x=-225843&pos_y=-1275160&size=full&lang=sk&sipka=1&name=Ladmovce%2C%20Trebi%9Aov Ladmovce en la mapo] {{Municipoj de Regiono Košice|Distrikto Trebišov}} [[Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov]] 85vxhc5wfth8zotu2n5mbmv2p4shxai 0 264765 9368558 8454149 2026-05-08T08:11:31Z Sj1mor 12103 9368558 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo|priskribo de bildo=Ruinoj de la plej granda fuorto|regiono-ISO=PL|situo sur mapo=|zomo=10}} '''Lupa remparo''' (germane '''''Wolfsschanze''''', pole '''''Wilczy szaniec''''') estas koda markigo por la ''Ĉefa Gvidanta Restadejo'' (germane ''Führerhauptquartier'') de [[Adolf Hitler]], kiu troviĝis apud la urbeto [[Rastenburg]] en [[Orienta Prusio]] (en 1945 la urbeto transdoniĝis al la teritorio de hodiaŭa [[Pollando]] kaj alinomiĝis ''[[Kętrzyn]]''). [[Dosiero:Hitler-Headquarters-Europe-fr.svg|eta|maldekstra|Lokigo de la ĉefaj kvartiroj de [[Hitlero]] dum la [[Dua Mondmilito]], unu el ili en [[Strzyżów]] (nomata: "Anlage Süd"), tamen la plej fama estis en: [[Lupa remparo]] (germane: Wolfsschanze; pole: Wilczy Szaniec apud urbo [[Kętrzyn]] / germane: [[Rastenburg]] en [[Orienta Prusio]])]] [[Dosiero:POL Gierloz 005.jpg|eta|maldekstra|mateto de la bunkroj de Hitlero nomataj "Lupa remparo" ([[germane]] '''''Wolfsschanze''''', [[pole]] '''''Wilczy szaniec'''''), kiu troviĝis apud la urbeto [[Rastenburg]] en [[Orienta Prusio]] (en 1945 la urbeto transdoniĝis al la teritorio de hodiaŭa [[Pollando]] kaj alinomiĝis ''[[Kętrzyn]]'')]] [[Adolf Hitler]] mem ĉi tie pasigis pli ol 800 tagoj, nome de junio 1941 (komenco de atako kontraŭ Sovetunio - [[Operaco Barbaroso]]) ĝis novembro 1944 (pro kaŭzo de la antaŭensturmanta [[Ruĝa Armeo]]). Ĉi tie estis ankaŭ entreprenita [[Atenco de la 20-a de julio 1944|nesukcesa atenco kontraŭ li]]. Estro de la komploto estis kolonelo [[Claus von Stauffenberg]] ([[Atenco de la 20-a de julio 1944]]). {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Fortikaĵoj]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Pollando]] [[Kategorio:Nazia Germanio]] [[Kategorio:Adolf Hitler]] [[Kategorio:Dua Mondmilito]] [[Kategorio:Bunkroj]] 8wsnxnacnxep2wd6c031yr0saq7c7pl 0 264975 9368382 9112308 2026-05-07T19:34:21Z Ceancata 20778 9368382 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildo_priskribo = |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=latitude}}<!--ĉikaze koordinatoj de la ĉefa sidejo--> |longitudo ={{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=DE |situo sur mapo= |zomo=13 }} "'''Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e.V.'''" (germane, = '''Germana milittombeja komisiono'''), fondita je la {{dato|16|decembro|1919}}, estas [[Neprofitcela organizaĵo|komunutila asocio]] kun humaneca taskaro. Ĝi subtenas kaj flegas ekstergermaniajn tombojn de viktimoj pro [[milito]] aŭ [[despotismo]], organizadas renkontiĝojn de junuloj por [[pacedukado]]. Ĝia sidejo estas en [[Kassel]]. == Fondiĝo == [[Dosiero:Stamps of Germany (BRD) 1956, MiNr 248.jpg|eta|maldekstra|100ra|<small>Germana poŝtmarko 1956</small>]] [[Dosiero:Stamps of Germany (BRD) 1969, MiNr 586.jpg|eta|maldekstra|100ra|<small>Germana poŝtmarko 1969</small>]] [[Dosiero:Bundeswehr-German War Graves Commission 01.jpg|eta|150ra|<small>Soldatoj de [[Bundeswehr]] laboras sur tombejo en [[Vieno]]</small>]] Post la fino de la [[unua mondmilito]] ok Berlinanoj, inter ili Heinrich Straumer kaj Siegfried Eulen, decidis fondi organizaĵon por prizorgi [[milittombejo]]jn la {{daton|10|septembro|1919}}. La fondiĝo de ''Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e.V.'' okazis je la 16-a de decembro. Laŭ la koncepto ĝi iĝu germana filio de ''Internacia prizorgado de milittomboj'', sed tiuj planoj ne realigeblis. Ĉar la tiutempa germana registaro ekonomie kaj politike ne povis okupiĝi pri tio, kreskis pluraj privataj asocioj por prizorgi la tombojn kaj sciigi la parencojn de la mortintaj soldatoj. == Aktuale == ''Volksbund'' havas 176.000 membrojn kaj prizorgas ĉirkaŭ 2 milionojn da tomboj. La laboro estas pagata plejparte (''"ĉirkaŭ 90-procente"'' – laŭ propraj indikoj 2008) el membrokotizoj, donacoj kaj kolektoj, la reston pagas la germana federacio kaj unuopaj federaci-landoj. Por akiri pliajn rimedojn fondiĝis ''Fondaĵo Memoro kaj Paco'' en 2001. Alta protektanto estas la federacia prezidento. == Aktivadoj == [[Dosiero:Soldatenfriedhof_Rovaniemi_FIN.jpg|eta|150ra|dekstra|<small>Soldatotombejo en [[Rovaniemi]], Finnlando</small>]] [[Dosiero:Soldatenfriedhof-Bergheim1.jpg|eta|150px |dekstra|<small>Soldatotombejo en [[Bergheim]], Germanio</small>]] Laŭstatute ''Volksbund'' havas la taskojn, gardi la memoron pri la viktimoj de milito aŭ despotismo, konservi la pacon inter la popoloj kaj respekti la [[homa digno|homan dignon]]. Konkrete ĝi aktivas por jenaj projektoj: * konstruado kaj prizorgado de milittombejoj ekster Germanio * registrado de germanaj militmortintoj kaj ties tomboj, serĉado de milittomboj, informado kaj subteno de parencoj :<small>Eĉ post tiom longa tempo ankoraŭ aperas milittomboj antaŭe ne konataj. Por identigi la mortintojn ''Volksbund'' kunlaboras kun aliaj instancoj, kiuj disponas pri tiurilataj datumbenkoj, ekzemple [[serĉservo]]j de [[Ruĝa Kruco]] kaj aliaj.</small> * internacia kunlaboro pri milittomboj * (kun)organizado de nacia memortago pri militviktimoj * pacpedagogia laboro kun junuloj * internaciaj laborkampejoj por junuloj * konsilado de aliaj instancoj pri milittomboj == Reflektado kaj impreso al ekstero == ''Volksbund'' mem vidas sian laboron kiel ''[[Pacismo|porpacan]]'', sed multaj civitanoj ne perceptas ''Volksbund'' kiel [[Pacismo|pac-organizaĵo]]n pro ties intensa kunlaborado kun ''"[[Bundeswehr]]"'', la armeo de [[Federacia Respubliko Germanio]]. Multaj membroj de ''Volksbund'' estis kaj estas soldatoj, eĉ okazis foje, ke membroj kaj eĉ dungitoj pruviĝis kiel anoj de [[naziismo|naziisma]] movado. Tial ''Volksbund'' ne estas akceptita sendispute en pacifismaj kaj antimilitistaj rondoj, kvankam ĝi mem ĉiam distanciĝis de dekstrekstrema movado kaj - kiel okazis en 2007 - eksmembrigis [[NPD]]-anojn, kiuj plurope aliĝis al ''Volksbund'' dum la jaro (ĉar la ''"membreco en NPD ne estas akordigebla kun la celoj de Volksbund"''). == Dokumentado pri militviktimoj == Por informado de la publiko multaj datenoj pri militviktimoj troviĝas en interreto. Organizaĵoj kiel ''[[Commonwealth War Graves Commission]]'' (Britio), ''[[American Battle Monuments Commission]]'' (Usono), ''Ministère de la Défense'' (Francio) estas la responsaj por la publikigo pri mortintaj britaj, usonaj kaj francaj soldatoj. Korespondan agadon transprenis ''Volksbund'' kaj informas pri 4,4 milionoj (stato: komence de 2008) da ''"perdiĝintoj"'' (do, mortintoj). == Pacpedagogia laboro kun junuloj == Por sia pacpedagogia laboro ''Volksbund'' disponas pri kvar renkontiĝejoj/klerigejoj: * [[Nederlando|NL]]: [[:nl:Ysselsteyn|Ysselsteyn]] - [http://www.jbs-lommel.de/nstart.htm Jeugdontmoetingshuis Ysselsteyn (fr,de,en)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050802100916/http://www.jbs-lommel.de/nstart.htm |date=2005-08-02 }} * [[Belgio|BE]]: [[Lommel]] - [http://www.jbs-lommel.de/nstart.htm Jeugdontmoetingshuis Lommel (fr,de)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050802100916/http://www.jbs-lommel.de/nstart.htm |date=2005-08-02 }} * [[Francio|FR]]: [[:fr:Niederbronn-les-Bains|Niederbronn]] - [http://www.cas-niederbronn.org/ Centre Albert Schweitzer (fr,de)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080924225717/http://www.cas-niederbronn.org/ |date=2008-09-24 }} * [[Germanio|DE]]: [[:de:Golm (Usedom)|Golm]], sur insulo [[Usedom]] - [http://www.jbs-golm.de/ Jugendbegegnungs- und Bildungsstätte Golm (de,pl,en)] Tiuj [[klerigejo]]j troviĝas apud grandaj [[milittombejo]]j kaj okazigas [[staĝo]]jn por germanaj junuloj kaj renkontiĝoj inter germanaj kaj alilandaj [[klaso#Lernejo|klaso]]j. La lernejanoj faru konkretan kontribuon al internacia kompreno per laboroj sur la milittombejoj kaj ekkonsciu pri la konsekvencoj de milito kaj despotismo. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.volksbund.de Retejo de ''"Volksbund"''] {{Projektoj}} [[Kategorio:Asocioj]] [[Kategorio:Germanaj asocioj]] [[Kategorio:Humaneca helpo]] [[Kategorio:Unua Mondmilito]] [[Kategorio:Dua Mondmilito]] [[Kategorio:Bataloj]] [[Kategorio:Tombejoj en Germanio]] [[Kategorio:Milittombejoj]] [[Kategorio:Milithistorio (Germanio)]] cdgys3ykf80gvlb5vrj7mqj07m6t1d7 0 277233 9368228 9122286 2026-05-07T12:27:22Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368228 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Berlaimont (stacidomo)}} {{Informkesto urbo |lando=Francio |statuso=Komunumo |nomo=Berlaimont |regiono=[[Hauts-de-France]] |departemento= &nbsp;[[Nord]] |arondismento=[[Arondismento de Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] |kantono=[[Kantono de Berlaimont|Berlaimont]] |alto=125 m - 172 m |areo=13,10 km² |kodo=59068 |laŭ=INSEE |horzono=[[UTC]] +1 (+2 somere) |regiono-ISO=FR-59 |tipo1 = reliefo |zomo = 11 |situo sur mapo2=Francio |tipo2 = reliefo }} '''Berlaimont''' estas [[franca komunumo]] lokita en la [[Francaj departementoj|departemento]] [[Nord]] kaj en la [[Francaj regionoj|regiono]] [[Nordo-Kaleza Markolo]]. Ĝi havis 3 228 loĝantojn laŭ [[censo]] plenumita en [[1999]]. Ĝi estas trafluata de la rivero [[Sambre]]. == Geografio == Berlaimont estas unu el la komunumoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto [[Aulnoye-Aymeries]], kiu estas mezgrava fervojcentro de tiu regiono. La areo de Aulnoye-Aymeries situas sude de [[Maubeuge]] kaj oriente de la [[arbaro Mormal]], en la suda parto de la natura baseno de la rivero [[Sambre]]. La vilaĝo Berlaimont troviĝas proksime de la urbeto [[Avesnes-sur-Helpe]], kaj do situas kerne de natura regiono nomita "[[Avesnois]]", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Berlaimont etendiĝas sur 13,10 km². {{Mapo franca komunumo}} == Administrado == Berlaimont estas la [[ĉefurbo]] de la [[kantono de Berlaimont]], kiu entenas 12 komunumojn. Tiu kantono mem estas parto de la [[arondismento de Avesnes-sur-Helpe]], unu el la 6 arondismentoj de la [[Nord|departemento Nord]]. == Vidu ankaŭ == * [[Komunumoj de Nord]] * [[Kantono de Berlaimont]] * [[Berlaimont (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == * {{fr}} [http://www.berlaimont.fr/ Oficiala retejo de Berlaimont]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorio:Berlaimont| ]] [[Kategorio:Komunumoj de Nord]] 2d4xuruu0fec0mkdg242fgmhpbxpqbu 3 278224 9368368 9366893 2026-05-07T19:19:38Z Eurohunter 38596 /* Esperanto */ nova sekcio 9368368 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="background:#fafae2; width:90%; margin:0 auto;"> <div class="center" style="font-size:120%;">[[Dosiero:Gtk-dialog-info.svg|30px|i|ligilo=]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Vikipedio:Bonvenon al Vikipedio|Bonvenon]] al '''Vikipedio en Esperanto''', [[Uzanto:{{PAĜNOMO}}|{{PAĜNOMO}}]]!</div> Ĉi tio estas via [[Vikipedio:Diskutpaĝo|diskutpaĝo]], kiu utilos por ricevi mesaĝojn de la aliaj [[Vikipedio:Vikipediistoj|uzantoj]]. En Vikipedio ekzistas cetere [[Vikipedio:Diskutejo|diskutejo]], kie vi povas fari demandojn, sugestojn kaj proponojn. Se vi havas demandojn, rigardu jenajn paĝojn: * [[Portalo:Komunumo|Komunuma portalo]] * [[Helpo:Enhavo|Helpo]] * [[Helpo:Oftaj demandoj|Oftaj demandoj]] Antaŭ ol redakti, ni tre rekomendas tralegi [[Helpo:Redakti|kiel redakti paĝon]] kaj [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon|kiel verki bonan artikolon]]. Konsideru, ke se viaj redaktoj ne respektas la [[Vikipedio:Regularo|regulojn]], tiam alia vikipediisto verŝajne rapide forigos aŭ malfaros ilin. Bonvolu lerni la [[Vikipedio:Kvin principoj|kvin principojn]] kiuj regas Vikipedion. Memoru [[Vikipedio:Aŭtorrajto|ne kopii]] tekstojn aŭ bildojn el libroj aŭ el interreto sen permeso, krom se estas via laboro! Bonvolu atenti, ke vi kiel novulo dum la unuaj kvar tagoj ne povas laŭlicence [[Helpo:Alinomi paĝon|alinomi artikolon]]. Do, bonvolu ne fari kopion sub nova titolo, ĉar tio ne estas la ĝusta maniero! Petu, ke pli spertajn uzantojn faru tion por vi sur la diskutopaĝo de la koncerna artikolo. Por respondi al mesaĝo de alia uzanto, iru al ties diskutpaĝo, alikaze tiu ne rimarkos la informilon "Vi havas novan mesaĝon"&nbsp;— kaj eblas ke vi ne ricevos respondon. Skribu vian mesaĝon en la fino de la diskutpaĝo kaj ne forgesu [[Helpo:Subskribo|subskribi]] ĝin tajpante <code> —~~<nowiki/>~~</code> aŭ uzante la butonon [[Dosiero:Insert-signature.png|Via subskribo kun tempstampo|ligilo=]]. Alternative, se vi preferas havi vian respondon en la sama loko kiel la demandon, respondu rekte sub la demando, sed komence metu la ŝablonon {{ŝ|Respondo al|…}} kun la nomo de la alia uzanto. Tiel li ricevos atentigon ke vi respondis. Metu komence de ĉiu alineo dupunkton (:) por dekstrenigi vian tekston. Ankaŭ tiuokaze bonvolu subskribi per ~~<nowiki>~~</nowiki>. Vi disponas ankaŭ [[Vikipedio:Uzantopaĝo|uzantopaĝon]], kie vi povas meti informojn pri vi mem kaj pri viaj interesoj aŭ listigi la lingvojn kiujn vi komprenas. Vi povas fari tion, tre elegante, enmetante en vian [[{{ns:2}}:{{PAĜNOMO}}|uzantopaĝon]] la kodon <code>{<nowiki/>{BabelLando}}</code>. Per tiu ŝablono via paĝo estos aŭtomate ordigita en la kategoriojn kiuj listigas la uzantoj laŭ [[:Kategorio:Vikipediistoj laŭ lingvo|lingvokapabloj]] kaj [[:Kategorio:Vikipediistoj laŭ landoj|devenlando]]. Pliajn klarigojn vi trovos rigardante {{Ŝ|BabelLando}}. </div> Agrablegan kunlaboradon deziras al vi&nbsp; [[Vikipediisto:DidiWeidmann|DidiWeidmann]] 23:18, 7. Mar 2009 (UTC) == Mirinfano == Dankon pro la ampleksigo kaj referencigo ĉe la artikolo [[Mirinfano]] 👍💚 Ĝi bezonegis ĝin. Kiam vi aldonas referenco(j)n se ĝi estas la unua aldonu je a fino ankaŭ:<br> <nowiki>== Referencoj ==</nowiki><br> <nowiki>{{Referencoj}}</nowiki><br> Por ke ili aperu bele listigitaj! --[[Dosiero:Flag_of_Esperanto.svg|15px]] [[Uzanto:Radioamatoro|<span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">Radioamatoro</span>]] [[Uzanto-Diskuto:Radioamatoro|''(diskuto)'']] 19:58, 22 mar. 2021 (UTC) ==Saluton== Saluton. Mi ne certas pri kio okazis al vi, sed povas supozi, ke rilatas al provizora forbaro fare de administranto, kiu deziras komuniki kun vi. Tamen ĝis hodiaŭ vi aperis kiel ruĝa anonimulo, tio estas vi ne plenumis la uzantopaĝon kaj oni ne scias ĉu oni parolas al iu, al grupo, al maŝino ktp., ĉu oni legos mesaĝojn direktitajn al vi, ĉu vi respondos aŭ ne. Viaj kontribuoj estas interesaj, sed vi lasis erarojn kaj misojn en jam faritaj artikoloj. Fakte vi mem agnoskas, ke via lingonivelo estas ankoraŭ plibonigenda. Fakte en la mesaĝo kiun vi ĵus lasis anstataŭ priskribon vi lasis multajn gramatikajn erarojn en nur la du lastaj linioj. Krome en Diskutejo > Administrejo, okazis debateto pri novuloj kiuj lasas strangajn misojn en kreitaj artikoloj. Kaj eble tiu estas via kazo. Tie mi lasis mian informon: "Mi jam korektis multajn el tiuj strangaĵoj. Lia specialaĵo estas ne ĝuste manipuli la rimedojn per kiu la dua parto de ligiloj povas esti ion proksima, ekzemple libro|librojn aŭ komerco|merkatigi ktp. Male ĉe li la dua parto povas esti absolute io ajn. Mi trafis la artikolon Simfonio n-ro 6a, patosa (Ĉajkovski) kie inter aliaj floroj aperas en instrumentado fagoto|sunaistoj, Korno (muzikinstrumento)|monrimedoj en la buŝo, Tubjo|favoro, Kontrabaso|duobla malaltaj kaj nekredeble Aldviolono|, vi seksperfortas! Mi povus simple korekti tion, sed eble tio ripetiĝos. Mi ne komprenas kio okazas. Fakte kelkaj liaj kontribuoj estas interesaj, sed li jam kreis kelkajn laborigojn por Alinomendaj artikoloj kaj mi ne scias kion li povas fari en nenovaj artikoloj." Eble necesas al vi relegado de viaj kreitaj artikoloj por kontroli la rezultojn. Mi restos je via dispono kaj plu helpos en la plibonigo de viaj artikoloj, sed memoru, ke indas pli la kvalito ol la kvanto. Kaj certe la kunlaboro kun kolegoj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 28 apr. 2021 (UTC) ==[[Bruligo de libroj en Nazia Germanio]]== Saluton. Mi ne scias ĉu vi scias alveni al tiu via diskutejo. Mi korektis kelkajn viajn artikolojn. Mi supozas, ke vi ankoraŭ ne regas la ĝustan dividon de ligiloj per | kiu dividas maldekstren la titolon de la celitan ligeblan artikolon kaj dekstren kion vi aperigos en la artikolo. Se vi rerigardas la redaktopaĝon (aŭ la historion) ekzemple de tiu artikolo vi komprenos kiel tio funkcias. Ekzemple vi modifas proprajn nomojn de verkistoj kiun vi arbitre alinomas. Mi korektis tion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:30, 5 maj. 2021 (UTC) Multajn Dankojn. Mi multe lernas post ke mi faris komparon inter la du versioj kaj detale kontrolis la diferencojn dekstre kontraŭ maldekstre alineo post alineo. Mi pardopetas ke mi faris al vi tro multe da kontrola laborado kaj do en la estonteco mi estu pli zorgema kaj kontrolu ankaŭ la fonton de la tekston == Korinna of Tanagra == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis en via komento ĉe la alinomado de [[Korinna of Tanagra]], ke vi ial havis problemon ligi la artikolon kun alilingvaj versio. Mi senprobleme povis ligi ĝin kun la angla [[:en:Corinna]]. Ĉu iu erarmesaĝo aperis ĉe vi aŭ eble io alia? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:53, 1 jun. 2021 (UTC) Dankon Tlistulimu. ne, mi ne ricevis kaj ne aperis ia ajn mesaĝon. simple estis ke la eo paĝon ne ligils al la samaj en aliaj haveblaj linvgoj, malgraŭ ke mi ekis la paĝon per traduko de la angla. :Saluton, Sj1mor. Nun la titolo de la artikolo post alinomado estas [[Korinna de Tanagra]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:31, 6 jul. 2021 (UTC) == Andrej Belij‎‎ == Saluton, Sj1mor. Dankon pro la nova artikolo [[Andrej Belij‎‎]]. Tamen mi trovis iomete ion por aldoni. Ĉar la rusa temulo naskiĝis en la 19-a jarcento, mi aldonis la ŝablonon {{ŝ|JULGREGDATO}}, tiel ke nun aperas la naskiĝdato ne nur laŭ la [[gregoria kalendaro]], sed ankaŭ laŭ la [[julia kalendaro]]. En Ruslando la transiro de la kalendaro okazis nur post la unua mondmilito. Ĉar ĉe la temulo nur la tago ŝanĝiĝis laŭ la du kalendaroj, mi eĉ aldonis helpan parametron dum la ŝablonuzado. Detaloj ja legeblas en la [[Ŝablono:JULGREGDATO/dokumentado|dokumentado de la ŝablono]]. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:22, 7 jun. 2021 (UTC) ==[[Umm Kulthum]]== Saluton. En tiu artikolo estis averto "Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu. Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese." Tiel mi devis forigi viajn korektojn por povi konservi tiujn miajn. Nun mi ripozas por tagmanĝo, kaj vi povos refari ilin, se vi deziras, dum iom pli ol unu horo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:02, 13 jun. 2021 (UTC) == Kampa (monstro) == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi tradukis artikolon per la tradukilo de Vikipedio. Ĉar vi akcidente uzis jam uzitan titolon, mi korektis tion. La nuna titolo estas [[Kampa (monstro)]]. La alia [[Kampa]] temas pri io tute ne rilata, nome insulo de [[Prago]]. Mi tial rekomendas estonte krei tradukaĵojn kiel subpaĝo de via uzanto, kiel tion faras aliaj uzantoj, por eviti tian problemon. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:42, 1 jul. 2021 (UTC) ==Virinoj== Saluton kaj gratulon pro bona ideo krei artikolojn pri historiaj artistinoj. Tio plibonigas la kvaliton de nia Vikipedio. Du rekomendoj: en nuntempa Esperanto apenaŭ oni uzas romiajn ciferojn por indiki jarcentojn aŭ monarkojn. Tio estas tre komuna en kelkaj landoj, sed en aliaj ne tiom; tial, kiam mi revizias artikolojn mi ŝanĝas al sistemo de 12-a jarcento, Alfonso la 2-a ktp. Mi scias, ke en praaj esperantlingvaj tekstoj, tiaj ciferoj aperis, sed tiam eble ne estis tiom klara konscio pri la universaleco de Esperanto. Dua rekomendo: kelkaj biografioj aperas tro tranĉitaj kun alineoj de po nur unu frazo. Do, kiel estas la kutimo en multaj lingvoj, mi grupigis frazojn en alineo, nome en paragrafoj. Krome, oni diras, ke tiuj tekstoj venas el radiprogramoj aŭ io tia, sed vi scias, ke oni ne rajtas rekte kopii tekston el iu loko al Vikipedio: oni devas resumi, traduki, reredakti ilin por eviti piratadon. Plej verŝajne vi jam faras tion. Kaj finfine, ja, foje vi lasas vortojn ekzemple en la angla. Je via dispono.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:23, 5 jul. 2021 (UTC) ==Estis mia plezuro!== Saluton Sj1mor! Mi tre amuziĝis renkonti vin hodiaŭ en la ĝenerala Vikipedia renkontiĝo! Ni havis tre multe da aferoj, pri kiuj ni ŝatas paroli (kaj parolis). Mi tuj sendos al vi retpoŝton, pri la materialoj, kiujn mi preparis por mia Esperanta kurso. {{Rideto}} Pacan Sabaton, [[Uzanto:כובש המלפפונים|כובש המלפפונים]] ([[Uzanto-Diskuto:כובש המלפפונים|diskuto]]) 12:36, 9 jul. 2021 (UTC) == Internaj ligiloj == Estimata {{u|Sj1mor}}! Eble vi ne scias tion: Vi povas pli simple skribi <nowiki>[[gladiatoro]]j</nowiki> anstataŭ <nowiki>[[Gladiatoro|gladiatoroj]]</nowiki>, do alglui -j kaj -n tuj post la ligilo. Bedaŭrinde tio ne funkcias same por plurvortaj esprimoj, sed por unuvortaj tiu skribo ja estas rekomendinda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 08:15, 10 jul. 2021 (UTC) :Plia ekzemplo: Ne skribu "<nowiki>[[Statuso|statuson]]</nowiki>", sed skribu anstataŭ tio "<nowiki>[[statuso]]n</nowiki>" (en artikolo [[Norma lingvo]]). - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:22, 10 jul. 2021 (UTC) Sed kial? Kio estas la diferenco? vizaspekte tiu ŝajnas la samo. Ŝajnas ke tio postulus plian laboron de mi. :Nu, mi spertas ke la konciza formo estas pli praktika kaj laborŝpara (kaj krome pli eleganta). Mi supozis ke la sola kialo uzi la kompleksan formon estas ke oni ne konas la simplan. Sed eble vi havas alian labormetodon kaj intence preferas la malsimplan (eĉ se mi ne komprenas kial). Faru laŭ via prefero. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:55, 10 jul. 2021 (UTC) Pri mia labormetodo, verkante pri la teksto de artikolo mi certe ne redaktu la fonton mane, noto per noto. Mi redaktas per la funkcio de la alt-shift-v (visuale). Tie, kiam mi kreas ligilon mi tajpas la kombinaĵon alt-k kaj elektas la titolon de la dezirita artikolo. tiel la vikio kreas la ligilon kiel vi vidas. Kiel oni povas fari alie? :Nu, por redakti ion ajn en Vikipedio, mi elektas "Redakti fonton" kaj prilaboras rekte la fontotekston. Jen mia normala labormaniero. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:58, 14 jul. 2021 (UTC) == peto al nova ŝablono kiu temas pri nacia personigo == Mi intencas krei artikolojn pri naciaj personigoj. Estas multaj, kaj nemalofte pli ol unu al ĉiu nacio. Do por plibone organizi la temon, mi volas krei novan ŝablonon, kiu grupigantos naciaj personigoj de tra la mondo. sed mi ne havas la teknikan scipovon, kaj ankaŭ probable mia uzantkonto ne havas la rajton fari tion en vikipedio, kaj tiel mi bezonas helpon. :Saluton Sj1mor! Taŭga loko por tia peto estas [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]]. Pri via teknika scipovo mi ne havas opinion, sed pri la rajto mi ja supozas ke tiu kiu rajtas krei artikolon ankaŭ rajtas krei ŝablonon. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:33, 12 jul. 2021 (UTC) == Grado == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi alinomis [[Grado]] al [[Grado (angulo)]]. Ĉar la termino "Grado" havas kelkajn malsamajn signifojn, mi ĵus ŝanĝis la alidirektilon al apartigilo. Krome mi metis eĉ intervikiajn ligilojn. Ĉu vi eble havus proponon pri aldonoj al tiu nova apartigilo [[Grado]]? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:49, 16 jul. 2021 (UTC) :(+) Ĉar jam delonge ekzistas apartigilo [[Grado (apartigilo)]], mi ĵus malfaris la ŝanĝon de la antaŭa alidirektilo al apartigilo. Do, [[grado]] nun denove estas alidirektilo. Ni ne bezonas du apartigilojn por la sama vorto. Ĉu ne? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:33, 16 jul. 2021 (UTC) ==Stando== Saluton. Mi vidis viajn artikolojn [[Manstando]] kaj [[Kapstando]]. ''Stando'' laŭ PIV estas ''Ĉiu el la apartaj montrejoj, disponigitaj de ekspozicio al la partoprenantoj: ⁓o de E. en foiro. ☞ budo, kiosko. Do nenio rilata al tiu afero''. Mi supozas, ke vi celis vorton "staro" anstataŭ "stando" kaj tiel vi mem uzis tiun radikon en Kapstando. Mi proponas alinomi tiujn du artikolojn al Manostaro kaj Kapostaro (finaĵo -a por eviti tri konsonantojn kvankam tio povas esti ankaŭ [[Manstaro]] kaj [[Kapstaro]]. Eble vi mem povas alinomi se uzi la maldekstran supran fakon ''Pli'' apud la stelo kaj marki kiel tialo ''Evidenta eraro''. Se vi ne povas fari tion, mi povos proponi la aferon en Vikipedio:Alinomendaj artikoloj. Kion vi opinias prie?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:59, 17 jul. 2021 (UTC) :Saluton. Mi jam proponis alinomadon sur [[VP:AA]] kaj proponas daŭrigi la diskuton tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:03, 17 jul. 2021 (UTC) Dankon pro via atento. Jes mi konsentas. Mi jam pripensis tiel sed ne estis certa. Mi devintus kontroli la signifon de la radikon ''stando'' ĉe PIV. ĉu kapstaro aŭ kapostaro? laŭ mi kapstaro pli glatas al la lango. ==Parenteze== Saluton. Mi trarigardis viajn interesajn artikolojn pri personigoj kaj aliajn. Vi uzis por la titolo, laŭ mia opinio, troajn parentezojn. Tiu uzado celas nur artikolojn kiuj ja bezonas tiun klarigon; ekzemple, Badajoz (provinco) kaj Badajoz (urbo), kaj pli simple nur en unu el ili. Tamen vi sisteme aldonis (personigo) aŭ ion similan nenecese. Ekzemple [[Parvatio (diino)]] montris sian parentezon kiam en ĉiuj dekoj da lingvoj tio ne aperas. Tiel mi rekte alinomis ĉar eble ekzistas en aliaj artikoloj ligilo [[Parvatio]] kiu restus ruĝa kvankam la artikolo jam ekzistas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:41, 19 jul. 2021 (UTC) Vi pravas sed por la naciaj personigoj mi vidis tiun uzon de parentezoj en la angla (personification). Ĉu mi daŭros meti la (personigo) post la nomo de la naciaj personigoj? :Laŭ mia opinio nur se tio necesas, ĉar jam estas alia artikolo kun sama nomo, ekzemple [[Rusio]] -> Rusio (personigo).--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:46, 27 jul. 2021 (UTC) ==Jardekoj== Notu, ke [[70-aj jaroj]] kaj [[90-aj jaroj]] estas jardekoj de la unua jarcento de nia erao. Mi jam korektos tion al [[1990-aj jaroj]] en [[Stanley J. Drake]]. Por havi tiun efikon vi povas uzi la manieron 1990-aj jaroj|90-aj jaroj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:46, 27 jul. 2021 (UTC) ==[[Plurtaskado de persono]]== Tiu artikolo aspektas pli artikolo por gazeto ol por enciklopedio. Enciklopedie oni ekas tiel: elefanto estas mamulo, kiu ktp. Tio mankas en la artikolo. Mankas ankaŭ referenco al aludita studo. Kaj ligoj al alilingvaj korespondaj artikoloj. Malmankas personaj observoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:30, 27 jul. 2021 (UTC) Vi pravas. erare mi postis. BV malfari la paĝon. == Sklavecaj militoj == Saluton Sj1mor, vi kreis tri artikolojn pri sklavecaj militoj ([[Unua sklaveca milito]]...). Sed kiu militis? Ĉu sklaveco kiel sistemo? Ĉu sklavoj? La titolo diras, ke la sistemo, sed se sklavoj, poste la paĝoj estas alinomendaj, ekz. Unua sklava milito aŭ Unua milito de sklavoj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 13:25, 7 aŭg. 2021 (UTC) Bona demando. Jes ja okazis en historio de Romio tri tiaj eventoj sufiĉe bone dokumentitaj kaj konsekvence tre gravaj en la historio, ĉefe pri ilia influo al modernaj liberecmovadoj. Militis liberiĝitaj sklavoj kontraŭ la establita sklaveca ordo, kontraŭ establita armeo de Romio. la historio estis skribita de la ventintoj, do de la romianoj. Pri la specifa formo de la nomo, jes mi elektis nomi tiel ĉar mi konstatis ke la ĉefaj eŭropaj lingvoj ja uzas en la nomo la radikon "servile", do servile milito (eble sekvantaj la latinan formon). Laŭ mia kompreno, "sklava milito" ankaŭ funkcias. ==Legindaj artikoloj== Saluton. Lastatempe mi klopodis plialtigi kvantan kaj kvalitan nivelojn de kelkaj el la mil havendaj artikoloj. Kelkaj el ili restas neatentitaj en listo de proponoj por estis akceptitaj en la listo de legindaj artikoloj, kiuj estas ne la unua, sed la dua kategorio post Elstaraj artikoloj. Por ĝisdatigi tion mi proponas vizitojn al almenaŭ kelkaj el tiuj ses artikoloj kaj partoprenu en la balotoj anoncitaj komence de la artikoloj. Temas pri [[Jane Austen]], [[Lenin]], [[Abraham Lincoln]], [[Karolo Lineo]], [[Fernão de Magalhães]] kaj [[Mekko]]. Jen varieco, por ke vi elektu vian preferatan temon, kaj ne forgesu, ke temas pri elekto de gravaj artikoloj, sendepende ĉu vi konsentas ideologie kun la temo. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:24, 18 aŭg. 2021 (UTC) == [[Jane Austen]] == Estimata, mi petas vin forigi la ligon al la tute senrilata libro [[Postmortaj Verkoj]]. Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:14, 1 sep. 2021 (UTC) Certe. Mi jam faris. Pardonu, mi misfaris kaj ne kontrolis la ligilon propran. == Nenecesaj kategori-aldonoj == Estimata! Vi aldonis al [[Bertha von Suttner]] kategoriojn por "Virinoj" kaj por vivojaroj. Tio estas tute superflua laboro. Se vi rigardas la artikolon en la stato antaŭ via redakto, vi vidas ke la kategorioj jam ekzistas tie. Ili estas aŭtomate aldonitaj per la ŝablonoj en la artikolo (Informkesto, Vivtempo). - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:02, 22 sep. 2021 (UTC) ==[[Respubliko de leteroj]]== Saluton. Kvankam ja leteroj estis grava ilo por tiu afero, la titolo en aliaj lingvoj ne estas pri "leteroj" sed pri "literoj", Republic of Letters, en la franca: République des Lettres, en la latina : Respublica Literaria, kvankam ni en Esperanto havas pli ĝustan terminon, kia estas beletro. La eraro estas tute komprenebla, ĉar kaj en franca kaj en angla la sama vorto uzeblas por ambaŭ konceptoj, kiel vi mem poste konstatas; sed se oni rigardaas lupee oni komprenas, ke ne temas nur pri leteroj. La latina nomo ekzemple ne lasas dubon. Do mi proponas al vi, kiel aŭtoro kaj nura kontribuanto ĝis nun, alinomi al Respubliko de Beletroj. Se vi ne scias fari tion, mi pretas helpi.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:46, 27 sep. 2021 (UTC) :Dankon. Pri tio mi aldonis la alternativan nomon en la redakto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 4 okt. 2021 (UTC) ::Ĉu vi eldonis tion uzante vikidatumon? mi kontrolis kaj ne. do kial vi aldonis la alternativan nomon? Ĉu ion en la paĝo mem aŭ ekstere de ĝi? mi konas nur iomete da simplaj teknikaĵoj [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:22, 4 okt. 2021 (UTC) ==[[Ŝtrumpeta ĉapelo]]== Saluton. Denove mi sugestas alinomigon al Lanĉapelo, pli ĝusta kaj amplekse komprenata. Mi ne vidas en la titoloj de aliaj lingvoj aludon al ŝtrumpetoj, sed eble estas: mi ne regas kompreneble ĉiujn lingvojn. Ĉiuokaze plej bone estas konsulti kun iu ajn. Al mi sonas strange aludo al ŝtrumpetoj en ĉapelo. Krome, gratulon pro tiom interesaj artikoloj pri ĉiutagaĵoj kaj ĝeneralaĵoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 4 okt. 2021 (UTC) ==[[Spoken Word]]== Saluton. Mi denove proponas alian titolon kaj mi tute pardonpetas prie. Fakte retenon de anglalingva titolo en kelkaj artikoloj alilingvaj ŝajne respondas al modo. La tre interesa temo estas universala kaj tiel kelkaj aliaj lingvoj tradukas la koncepton: Paraula parlada, Mluvené slovo, Verbum dictum, Recitação, Hovorené slovo, Deklamatsiya senkalkuli la alialfabetajn. Kial ne traduki en Esperanton? Eblas parolata vorto kiel rekta traduko aŭ eĉ plej bone deklamado, ĉar tio estas la titolo de la intervikia ligilaro en [https://www.wikidata.org/wiki/Q1428637#sitelinks-wikipedia] kaj en la rusa. Vi mem decidu kaj mi pretas reredakti la artikolon por inkludi ĉiujn eblajn titolojn inklude la nunan kiel internacia termino.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 7 okt. 2021 (UTC) ==Nobel-premio pri paco== Saluton. Kaj gratulon pri tiom da artikoloj pri ricevintoj de la [[Nobel-premio pri paco]]. Estas tre necesaj kaj utilaj artikoloj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:34, 11 okt. 2021 (UTC) ==[[Don DeLillo]]== Saluton. Vi lasis la ĉapitron Verkaro tute en la angla lingvo. Mi forigis ĝin. Se vi intencas aranĝi tion, ĉiam oni povas remeti tiun parton.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:27, 25 okt. 2021 (UTC) ==[[Balado popola]]== Saluton. Nu, vi insistas pri duarangigo de la adjekto. Vi povas vidi, ke la kutimo en Vikipedio (kaj en Esperanto ĝenerale) estas mala: [[Popola muziko]], [[Popola kulturo]], [[Popola altlernejo]], [[Popola danco]] ktp. Vi eble argumentas, ke kiam oni serĉas per vorto "balado", la artikolo tuj aperu; sed estas du facilaj rimedoj, kiujn vi povas uzi: unue meti en artikolo [[balado]] ion pri popola balado, due uzi alinomon, tio estas, se vi nun alinomas al Popola balado, Balado popola restos kiel alidirektilo, kaj tiel kiu serĉos per vorto "balado" la artikolon tuj trovos; eĉ sen alinomo vi povas krei la alidirektilon per la bildo en redaktopaĝo kiu estas ĉe la sago inter la montoj kaj krado: en Pliaj iloj, tute dekstre. Resume, mi proponas alinomon al [[Popola balado]]. Alimaniere, oni povas iri al la paĝo Vikipedio:Alinomendaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:04, 26 okt. 2021 (UTC) Dankon pro via konsilo. mi sekvis vian kaj faris. Mi ja deziras krei alidirektilon. mi provis sekvi viajn instrukciojn sed mi ne trovis la ikonojn ke vi provis ekzpliki al mi. Ĉu eblas ke niaj interfacoj ne estas samaj? mi pensas ke estas standarto de viki. " eĉ sen alinomo vi povas krei la alidirektilon per la bildo en redaktopaĝo kiu estas ĉe la sago inter la montoj kaj krado: en Pliaj iloj, tute dekstre" :Mi uzas ĉiam la redaktopaĝo de Redakti fonton, ne de Redakti; tiun mi tre bone uzas, dum Redakti estas por mi komplika. Nun venas la vico de [[Formorto amasa]] al Amasa formorto aŭ al Amasformorto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 15:04, 26 okt. 2021 (UTC) ::Estis ia fuŝo (falis litero) en la alinomo al [[Amasa formorto]], sed mi korektis tion kaj nun ĉio estas en ordo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:22, 1 nov. 2021 (UTC) :bone. nun mi komprenas. mi trovis la alidirektilan butonon. dankon [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:28, 26 okt. 2021 (UTC) ==[[Periandro el Korinto]]== Saluton kaj gratulon pri artikoloj pri helenoj. Mi foje korektas literumadojn, ĉar ekzemple ĉe tiu artikolo vi tajpis Priandros anstataŭ Periandro, kvankam la ĝusta titolo estas tiu ĉi kaj ankaŭ la literumado el la greka. Simile mi foje dekonstruas la parojn faritajn de vi inter duoblaj krampoj dividitajn per |. Tre ofte la ĝusta nomo estas la unua, kiu korespondas kun la celita ligita artikolo, foje en Esperanto, dum tiu proponita de vi duarange estas anglalingva aŭ kun iu modifo de la ĝusta nomo nenecesa; tiukadre vi uzas foje finaĵon -us por nomoj de grekoj, laŭ la anglalingva kutimo, dum en Esperanto nepras finaĵo -o (aŭ ĉiuoakza se oni volas proksimecon al la greka: -os, sed neniam -us. Vi metas ankaŭ artikolon aŭ prepozicion nenecese kaj kontraŭ la vikipedia kutimo, ekzemple "en 2021" anstataŭ en [[2021]] aŭ "en Ameriko" anstataŭ en [[Ameriko]] ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:22, 1 nov. 2021 (UTC) == Juda/hebrea kalendara dato == Mi konscias pri la ŝablono JULGREGDATO. Mi kontrolis ĝin en la dokumentado pri uzo sed ne scipovas ĝian realiĝon per kodo. Kiam mi verkas pri jaddevenaj aŭ judreligiaj figuroj mi deziras ankaŭ doni la hebrean daton, flankalflanke de la gregorian. Ĉu eblas havi novan ŝablonon, JUDGREGDATO aŭ HEBGREGDATO kiu konvertiĝu la gregorian daton al la jud-hebrea kalendaro? ==Alilingvaj ligiloj== Saluton. Vi forgesis ligi artikolojn de universalaj verkoj al alia lingvo. Tion mi faras.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:53, 9 nov. 2021 (UTC) :Dank, sed pri kio vi parolas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:50, 9 nov. 2021 (UTC) ::Vi foje forgesas ligi ĵus kreitan artikolon al aliaj lingvoj. Tion mi faras ekde lunde. Ne gravas. Tiuokaze temis, laŭ mia malbona memoro, pri verkoj de universala literaturo, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:47, 17 nov. 2021 (UTC) == Alidirektoj == Estimata {{u|Sj1mor}}! Mi rimarkis ke vi aldonis kelkajn fuŝajn alidirektilojn, ekz-e <nowiki> #ALIDIREKTI [[Pastafarianismo]]</nowiki> en [[Fluganta Spagetmonstro]]. Mi forigis ilin. Eble vi intencis fari alidirekton en la ''inversan'' direkton. Por tiu celo, vi kreu novan paĝon [[Pastafarianismo]], kies sola enhavo estu: <nowiki> #ALIDIREKTI [[Fluganta Spagetmonstro]]</nowiki> Espereble tio helpas. Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:09, 12 nov. 2021 (UTC) :Estimata Moldur! Bonege. Mi faris. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:43, 12 nov. 2021 (UTC) ==Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj== Saluton. Estas proponoj tie kiuj postulas balotadon, nome por [[Mil kaj unu noktoj]], [[Modo]], [[Mohamedo]], [[Monarkio]], [[Eŭropa Parlamento]], [[Monto]] kaj [[Naturo]]. Mi kuraĝas ĝeni vin petante voĉdonon por almenaŭ kelkaj el tiuj proponoj, tiuj kiuj plej altiros vin, ne gravas ĉu pozitive aŭ male. Miaj intencoj estas: unue ke la decido estu pli kolektiva eble, kaj due ke la nombro de legindaj artikoloj estu pli multnombra ol tiu de elstaraj artikoloj, kiel necesa larĝa bazo por piramido. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:34, 14 nov. 2021 (UTC) ==Saluton== Kaj gratulon pro tiom da kaj tiom interesaj artikoloj en pasinta semajno. Mi ege ĝojas tralegante ilin, ĉar ofte tiuj ties temoj koincidas kun miaj interesoj. Mi profitas por krei ligojn al tiuj novaj artikoloj el "patraj artikoloj", ekzemple por la timora partio en [[Orienta Timoro]] ktp. Krome mi foje korektetas lingvaĵojn, ekzemple vi ankoraŭ estas tre ligita al la angla, ekzemple tre ofte America kaj American devas esti tradukita ne al Ameriko kaj amerika sed al Usono kaj usona, ĉar tia estis la signifo fare de usonanoj: Americans first! ;-) Ne nur tio, ankaŭ karaktero anstataŭ [[rolulo]] kaj foje mi ne scias ĉu vi komprenas, ke la uzo de | por apartigi duonojn de ligiloj celas aperigi la duan parton en ligilo kiu kondukas al la unua. Tio utilas ekzemple por pluraloj, akuzativoj, ktp., sed estas nek utila nek kutima por meti en la ligilon artikolojn aŭ prepoziciojn kiuj ne estas parto de la titolo. Vi foje ankaŭ uzas tiun ilon por meti en la duan parton alian literumadon de propraj nomoj, foje kiam la titolo jam estis esperantigita, foje por aperigi anglalingvajn literumadojn (taŭge kiam temas pri anglalingvaj aŭ almenaŭ latinalfabetaj nomoj, sed ne tiom kiam temas pri rusaj, arabaj, ĉinaj ktp.) kaj finfine foje por aldoni aŭ forigi literojn kiujn mi vidas kiel tajperaroj aŭ nedevenaj el la origina nomo. Ekzemple la grupoj Sh aŭ Kh estas akceptebla en anglo, sed ne tiom en azianoj aŭ alikontinentanoj kie estus Ŝ aŭ Ĥ: reveni al la angla ne utilas. En tiaj okazoj mi korektas. Same vi uzas ofte -anta kiam infinitivo aŭ aliaj tensoj plej ĝustas. Vi povas komenti tiujn aferojn kun aliaj esperantistoj aŭ vikipediistoj por ke la decidoj estu plej kolektivaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:43, 16 nov. 2021 (UTC) : Vi plue estas la nura vikipediisto kiu metas la artikolon en la ligilo aŭ en la liternigrigo. Tio estas ĝusta ilo en unu el dek fojoj en kiuj vi uzas la sistemon, ekzemple en titolo de verkoj, sed tute ne en la aliaj naŭ okazoj. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:11, 22 nov. 2021 (UTC) ::Kes vi pravas. liternigrigo? Tio okazas ĉar mi tradukas ĉefe el la hebrea kaj tiel okazas laŭ la lingvo. la forigo de la artikolo el la titolo de la ligilo estas pli ol nura forviŝo de ĝi, ĉar endas refari la tutan ligilon. tio multege okazas kaj mi preferas ŝpari mian limigitan energion kaj elŝpari ĝin al pli gravaj, ne semantikaj, aferoj. Mi ne finkontrolas la tekston laŭ fontan redaktilon. mi pardonpetas ke mi lacigas vin. Mi esperas fari pli bone en la baldaŭa estonteco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:22, 22 nov. 2021 (UTC) ::Jes ja. mi kontrolas viajn redaktojn de miaj kaj mi tute komprenas vin. tute endas ke mi kontrolu la finan version per fonta redaktilo [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:32, 22 nov. 2021 (UTC) :Aparte vi ricevu mian admiron pro la interese elektitaj artikoloj, nun pri literaturaj verkoj, ege interesaj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:29, 22 nov. 2021 (UTC) ==Тихий Дон== Vi pravas, la titolo estas stranga. Nepre malfermu novan eron en Alinomendaj artikoloj. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 10:06, 26 nov. 2021 (UTC) :Dank al via agnosko. Mi provis trovi kiel fari sed ŝajne mi ne scias [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:28, 26 nov. 2021 (UTC) ==Pliaj konsiloj== Ĉefe por tradukoj el angla. ''Both'' povas esti tradukita al ambaŭ ... kaj ... Sed pli esperanta estus kaj ... kaj ...--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:10, 29 nov. 2021 (UTC) :Kvankam viaj artikoloj estas multe pli bonkvalitaj, ankoraŭ restas indikiloj de nesufiĉa polurado, ekzemple ĉe [[Bel-Ami]] [[Vincent van Gogh|Vincent furgono Gogh]] estis ridinda. Vi fidas, ke iu korektos viajn artikolojn, sed tio ne eblos porĉiame. Mi profitas, por konsili, ke vi aldonu antaŭ la kategoriojn Bibliotekoj inter {{. Mi profitas ankaŭ por gratuli la elektojn de temoj. Ekzemple vi metis artikolon pri [[Rekviemo por hispana kamparano]] de [[Ramón J. Sender]], pri kiu mi verkis doktorigan disertacion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:43, 29 nov. 2021 (UTC) ::Mi ĝojas ke tio kion mi verkas interesas vin. Mi ja pensas pri la ĝenerala intereso kaj graveco de tio kion mi elektas publiki. Mi tre dankas al vi pro viaj penoj kal laboroj kontroli kaj plibonigi mian verkadon. Mi kontrolas viajn redaktojn kaj mi multe profitas de via laboro, kaj certe ankaŭ la artikoloj mem fariĝas pli kompreneblaj kaj legindaj. ::Mi scias ke la laboro estas granda, kaj foje ankaŭ eble pena, sed estas grava al mi ke almenaŭ unu alia kontrolu kaj la lingvon kaj la kvaliton de tio kion mi publikas. Ju pli da kontrolo des pli bone. Tiu ja estas grava kaj tre valora laboro, ne malpli ol la unua publikado. Mi deziras sukceson al ĉiuj ni klopodantoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:28, 30 nov. 2021 (UTC) :Alia konsilo: ne uzu hebrelingvajn referencojn. Ne estas problemo uzi en la teksto (neniam en titolo) nelatinlingajn alfabetojn, ekzemple oni uzis cirilan, ĉinan, japanan, korean ktp. Sed la problemo estas ke kaj la hebrea kaj la araba kun direkto al maldekstro modifas aŭtomate la tekstojn, kio kreas neutile multajn malfacilaĵojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:32, 30 nov. 2021 (UTC) ::Alia konsilo: en Esperanto oni ne uzas majusklojn ene de la titolo de verko, spite la fakton, ke en aliaj lingvoj (ekzemple la angla) tio okazas, same kiel foje eĉ en Vikipedio, sed tio estas evitinda. [[Cent jaroj da soleco]] kaj ne Cent Jaroj da Soleco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:10, 30 nov. 2021 (UTC) ==Mia laboro== Saluton. Mia laboro en Vikipedio ne konsistas nur en korekto. Fakte kiam mi komencas semajnon per aliro al novaj artikoloj, mi celas ne korekton, sed ĉefe plifortigon de la ligojn internajn, nome la konstruo de la reto per internaj ligiloj (bluaj ligiloj), aldono de bildoj, foje de alia materialo ktp., kaj mi profitas la okazon por eventuale iom korekteti. Ĉe viaj artikoloj mi devis tro korekti. Ekzemple por [[Kodparolantoj]] eble mi dediĉis similan tempokvanton ol vi, aŭ eĉ pli (multe pli ol unu horo). Lingvonivelo estas kontentiga, sed ankoraŭ estas kontaĝo de aliaj lingvoj, ĉefe de la angla, laŭ mia kono. Sed eble la problemo venas de la uzado de aŭtomata tradukilo. Tiu tradukas foje pli ol necese. Tiel mi trafis titolojn de verkojn en la angla kun unu vorto en Esperanto aŭ inverse, tio estas kotejo. Foje mi eĉ ne scias kiu estus la solvo de la kotejo kaj mi devas subnaĝi, foje ĝis alilingva versio. Tio estas ĉefe grava en la referencoj. Mi timas, ke vi jam alkutimiĝis al la fakto, ke iu venos por korekti viajn artikolojn. Vi eĉ uzas neekzistantan kategorion por korektendaj artikoloj, kiujn mi korektos, ĉar ŝajne ne estos multaj aliaj kiuj faras saman taskon. Vikipedio bedaŭrinde ne povas funkcii kiel lernokurso. Resume, mi ne plu tiom korektos. Mi konsilas al vi dediĉi duonon de la tempo al per lupeo poluri la artikolojn. Vikipedio ricevos malpli da artikoloj, sed pli bonkvalitaj. Ĉiuj gajnos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:04, 1 dec. 2021 (UTC) == Pri kio la artikolo ne temas == Saluton, mi rimarkis, ke vi aldonas en paĝojn atentigon, al kio ĝi ne rilatas. Ĉu vi opinias, ke tio estas bona ideo? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 15:20, 10 dec. 2021 (UTC) :Konkrete temas pri okulfrapa frazo supre en la nerilata paĝo: ''Ĉi tiu artikolo ''ne'' rilatas al [[Ustaŝe]] [[Koncentrejo Jasenovac]].'' [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 15:25, 10 dec. 2021 (UTC) :danokn pri via atento kaj atentigo. Vi pravas. Mi ne estis certa kaj mi akceptas vian konsideron. La nomo de la vilaĝo sonas same kaj pro tio mi adonis la komenton. Estontece se mi faros, mi aldonos nur por la loko mem. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:45, 10 dec. 2021 (UTC) ==Aktualaĵoj== Saluton. Mi vidas, ke vi partoprenas en la redaktadon de tiu fako de la Ĉefpaĝo, dankon pro tio. Antaŭ kelkaj malmultaj jaroj oni voĉdonis ŝanĝon de la tiama aspekto de la paĝo por plinovigi ĝin kaj oni akceptis tiun kiu nun videblas. Tiam oni proponis la tutan enhavon kaj ne la lokon de ĉiu el la ses fakoj. Krom komentoj, la voĉdonado estis decidita grandparte per la voĉdonoj de vikipediistoj kiuj apenaŭ kunlaboris/as en la projekto; eble kelkaj tute neniom partoprenis post voĉdoni tion. Mi iam proponis, ke oni metu la fakon Aktualaĵoj en la supra strio por ke ĉiu kiu venu, ĉefe novuloj, al la Ĉefpaĝo vidu, ke Vikipedio estas freŝa afero kaj ke ĉiutage aperas novaĵoj. Tiel okazas (en unua aŭ dua rango) ĉe ĉefaj vikipediaj versioj, kiel la angla, sveda, germana, franca, rusa, hispana, kaj pola. Tiuj komentoj estis neatentitaj. Pasis la tempo kaj mi vidas, ke nun eble estas nova momento por rekomenci la aferon. Mia persona propono estus interŝanĝi la fakon Aktualaĵoj kun la fako Enkonduko, kiun neniu legas se rigardi la agadon de novuloj al kiuj estas celita la menciita fako. Tamen aliajn proponojn mi bonvenigus, se temas pri suprenigi ion ĉiutagan kaj malsuprenigi la fakon Enkonduko. Mi atendas kaj esperas vian reagon kaj tiam ni povos proponi ŝanĝon ĉefe se ni povos altiri iun administranton.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:34, 16 dec. 2021 (UTC) :Saluton kaj dankon ke vi kundividas kun mi tion gravaĵon. :Mi pripensis la aferon kaj mi tute konsentas kun vi pri la graveco de aktualeco ĉe la ĉefpaĝo. Ja titoloj aŭ avertoj povas esti konstantaj sed necesas ke sekcioj estu aktualaj, eĉ trafaj kaj inspirigitaj laŭ eble. :Laŭ mia sperto de uzo, mi estas tre influita de la vikioj en la hebrea kaj la angla. La nuna stato de la ĉefpaĝo en esperanto ne impresas min. plibonigo kaj aktualigo estas necesaj, endas kaj indas. :Ekzemplo, je la Zamenhof tago ne estis mencio pri tio en iu sekcio de la la ĉefpaĝo. kiom bedaŭrinde. :Laŭ mi, mi volas ke la ĉefpaĝo estu pli simila al tiu de la hebrea, inkluzivanta ĉiun tagan ŝanĝiĝantaj: :bildon, citaĵon, datrevenon en la historio (festo, nasko, morto, okazaĵo), kaj jes aktualaĵojn el la lastaj tagoj de la tuta mondo, sekcio "Ĉu vi sciis ke..." kun trafa rakonteto kiu invitas la leganton legi plu. Oni ankaŭ povas mencii la internacian tagon laŭ la "Kategorio:Internaciaj tagoj" kaj rekomedi portalon laŭ tiu temo. :Eĉ al rekomendo pri elstara artikolo, povas esti ankaŭ leginda, pli bone estu pli ofta ol monato. :Jes aktualeco kaj freŝeco ĉe la enirejo de vikio gravas. Statikaj informoj, kiome gravaj, estu alie. :P.S. Mi konfesas ke mi, kiel aktiva vikiisto, ankoraŭ ne komprenas kiel voĉdoni en vikiaj balotadoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:13, 16 dec. 2021 (UTC) :Kaj ĉefe la ĉefpaĝo de la E-vikio havas potenciale grandegan valoron al reklamado kapli bona sciigo pri la tutan aferon de Esperanto, pri ĝia kulturo kaj historio, kaj al E-istoj kaj al ĉiu interesita homo. :Renoviĝebla sekcio dedicita pri Esperanto estas tre taŭga en la ĉefpaĝo, kiel ekzemple en la hebrea vikio por la juda kulturo laŭ la juda kalandaro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:51, 18 dec. 2021 (UTC) ==Pluaj legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Nazia Germanio]], [[Friedrich Nietzsche]], [[Jawaharlal Nehru]], [[Naciismo]], [[Nederlando]], [[Nigra maro]], [[Federico García Lorca]], [[Jean-Jacques Rousseau]]; kiel oni vidas, tre varia temogamo. Por voĉdoni, rigardu en la komenco de la menciitaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:04, 17 dec. 2021 (UTC) :Mi gratulas pro la elekto de la temoj laŭ nacieco, sed bedaŭras ke neniu el la gravuloj estas virino, ĉar laŭ la spirito de nia epoko necesas festi pli la historion de elstaraj virinojn. Ĉu ne? ::Ankaŭ mi bedaŭras ke neniu el la gravuloj estas virino, sed temas ĉefe pri mil havendaj artikoloj elektitaj ne de mi, sed de internacia komunumo montrante tion kio la historio estis kaj ne tion kio ĝi devus esti. Same ankaŭ vi kreas pli da artikoloj pri viroj ol pri virinoj, sed tio estas normala afero. Ĉiuokaze ankaŭ en Vikipedio oni klopodas montri virinojn. Mi jam laboris pri [[Jane Austen]], [[Simone de Beauvoir]], [[Sarah Bernhardt]], [[Marie Curie]], [[Marlene Dietrich]], [[Elizabeto la 1-a (Anglio)]], [[Johana de Arko]], [[Frida Kahlo]], [[Marilyn Monroe]], krom pri [[Virino]] kaj [[Feminismo]], ĉiuj el ili el la mil havendaj artikoloj kaj plej el ili elstaraj aŭ legindaj. Nun temas pri proponoj de la lastaj artikoloj pri kiuj mi laboris ĉefe laŭ alfabeta ordo en tiu listo de havendaj artikoloj, pri kiuj vi ne voĉdonis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) :Mi ankaŭ interesiĝas kial la Nigra Maro estis elektita por tiu laŭda laborego kaj ne ekzemple la Mediteranea? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:59, 17 dec. 2021 (UTC) ::Vi pravas. Mediteraneo meritas pli elstaran lokon. Prilaboru ĝin plue, ĝis nun nur 1000 bitokojn; dum mi ĉirkaŭ 23 000. Ni kunlaboru.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) :Mi profitas la okazon por rememori, ke plej ofte la tendenco en Esperanto kaj en Vikipedio estas ne majuskligi ĉiujn vortojn en verkotitoloj, diference de la anglalingva kutimo. Tio laborigas min.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) ==Januaraj legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Ovidio]], [[Oceano]], [[Pandemio]], [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]], [[Interna milito]], [[Johano Keplero]], kaj [[Partenono]]; kiel oni vidas, gravaj artikoloj kaj tre varia temogamo. Dankon pro via kontribuo kaj pardonu pri miaj insistoj plialtigi la nombron de legindaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:48, 11 jan. 2022 (UTC) == Kategorio:Virinoj sur monbiletoj == Saluton, vi kreis [[:Kategorio:Virinoj sur monbiletoj|Kategorion:Virinoj sur monbiletoj]]. Ĉu vi povus korekti ĉiujn artikolojn tie laŭ [[:Kategorio:Personecoj sur germanaj monbiletoj]] kiu aperu en [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj]]? Kategorio:Virinoj sur monbiletoj ne estas ĝusta, ĉar sur monbiletoj estis kaj estas ankaŭ viroj. Ankaŭ ili estu en la saman kategorio [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj|Personecoj sur monbiletoj]]. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:51, 23 jan. 2022 (UTC) :dankon pro via atento. Sed mi ne komprenas kion vi deziras ke mi faru kaj kial la kategorio ne estas ĝusta. :Laŭ mia kompreno, sub kategorio [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj|Personecoj sur monbiletoj]] povus esti tiu nova kategorio pri virinoj, ĉar la reprezentado kaj agnosko de elstaraj virinoj estas sufiĉe grava temo en nia tempo kaj en la monda kulturo. :Se vi deziras fari ion korekton vi ne bezonas mian permeson do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:31, 23 jan. 2022 (UTC) ==Julio Baghy== Saluton. Dum mia kutima lunda revizio mi trafis [[Paŭlo Paal - (Verdaj Donkiĥotoj)]], dum jam ekzistis [[Verdaj Donkiĥotoj]], kaj mi certas, ke ne temas pri alia verko, kaj ke Paŭlo Paal estas nur subtitolo de la plej granda parto de Verdaj Donkiĥotoj, kiun mi posedas (1996). Tiel mi prenis la tutan materialon el [[Paŭlo Paal - (Verdaj Donkiĥotoj)]], metis ĝin en [[Verdaj Donkiĥotoj]] kaj konvertis tiun en alidirektilo al tiu ĉi. Mi esperas, ke tiu estis la ĝusta proceduro. Tamen, se vi ne konsentas, oni povas tuj facile malfari ĉion. Alia afero estas la inkludo de recenzoj kiel propra materialo. Mi supozas, ke tiu materialo estis publikigita ie. Tiuokaze, tio malobeas la regulojn de Vikipedio (de la tuta sistemo). Se tiel, mi proponas por la estonteco ne sekvi tiun agadmanieron kaj sekvi unu el du aliaj alternativaj agadmanieroj. Ĉu reredakti la materialon elpreninte la ideon, sed ŝanĝante la redaktomanieron; ĉu uzante la rimedon de Citaĵo, kion oni povas rigardi en [[Verdaj Donkiĥotoj]]; la unua recenzo estas kiel citaĵo, dum la aliaj du laŭ "via" sistemo. Ke vis dispono. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:08, 31 jan. 2022 (UTC) :Tre Estimata Kani, Saluton. :Mi ne sciis pri la ekzisto de tiu artikolo. Mi konsentas kaj mi pensas ke vi tre bone vi faris. Dankon! :Jes, la recenzoj estas publikitigitaj en la retejo http://literaturo.esperanto.net/index.html :Ĝuste mi atendis kontrolon kaj kritikon antaŭ ol daŭrigi plu. :Jes, mi akceptas uzi la ŝablonon citaĵo, sed la recenzoj povas esti longaj. :Mia instigo al tiu ĉi laboro estas ke mi timas ke iam la retejo ne estos havebla kaj la recenzoj malaperos por ĉiam. Jam okazis tiuj neeviteblaj okazaĵoj en la reto. Tial mi volas konservi ilin, kaj aldone pli bone reprezenti la verkaĵon mem, en propra vikia artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:19, 31 jan. 2022 (UTC) ::Vi pravas, ke indas konservi tiun materialon por eviti malaperon. Por la ŝablono citaĵo dekomence ne estas problemo la longeco. Eble estos iom stranga, sed... finfine akceptebla.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 15:50, 31 jan. 2022 (UTC) :Aparte mi alinomis [[Nigra kaj blanka fotado]] al [[Nigrablanka arto]] por malfermi kampon al similaj artoj kongrue kun kelkaj alilingvaj versioj; tiukadre mi aldonis kelkajn detaletojn. Krome oni lasas la eblojn Nigrablanka fotado aŭ Unukolora fotado por aparta artikolo, eble uzante parton de la materialo, kiu temas specife nur pri fotarto ligota ekzemple al la anglalingva Monochrome photography aŭ Black-and-white photography. Kiel ĉiam, se vi ne konsentas, oni povas malfari.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:15, 31 jan. 2022 (UTC) ::Ankoraŭfoje vi tre bone faris. Gratulojn. Mi fidas viajn konsiderojn kaj sperton. Sentu vin libera fari kion ajn vi konsideras farindan. Aldone, mi ne sentas propriecon pri la artikolojn. Tion kion mi faras estas por la tuta leganta komunumo kaj mi ĉiam bonvenigas la konsiderojn kaj klopodojn de aliaj kiuj deziras ankoraŭ kontribui al la klopodo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:25, 31 jan. 2022 (UTC) :Mi ege dankas vian komprenemon. Ankaŭ mi preferas koletivan agadon, kaj tial mi estas en Vikipedio. Mi konsentas kaj kunsentas. Tamen mi foje trafis kelkajn mordemajn hundojn. :-) Kaj mi mem povas foje iĝi mordema hundo kontraŭ fuŝuloj. Ĉiuokaze mi preferas interkonsenti pri gravaj ŝanĝoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:40, 31 jan. 2022 (UTC) ::Estas mi kiu ege dankas vin pro via kompreno, kunlaborado kaj ĉiuj klopodoj ke vi faras por la esperanta vikipedio. Kolektivan agadon estas tute natura en vikio, sed specife al Viaj klopodoj la Esperantismo multege ŝuldas. ::Ĉu mi rajtas demandi vin, mi estas scivolema kial vi klopodas pri ĉiuj municipoj en Hispanio, kaj aliaj pri komunumoj en Francio aŭ en aliaj landoj de centra Eŭropo. Kiel ili ĉiuj, kaj ĉiu el ili, gravas? (kaj la samo pri metrostacioj, astroidoj, molekuloj, KTP). Certe ĉiu rajtas verki pri kio ajn ili deziras sed Ĉu tiom da laboro por kreskigi la nombron de la paĝoj? aŭ por konkurenci kun Interlingvao kies robotoj ankaŭ faras tiujn artikoletojn? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:55, 31 jan. 2022 (UTC) :Mi konsideras, ke Vikipedio ne estas normala enciklopedio kiu celas nur amasan sciaron, sed ankaŭ celas kolektivan agadmanieron kaj ion ne tiom konfesitan, nome propagando, kaj mi ne parolas pri Esperanto, sed pri ĝenerala sistemo. Mi iam esploris la konkurencon inter diverslingvaj versioj per artikolo en Sennaciulo. Tio klarigas la aperon inter la pintaj vikioj de fuŝaj versioj kiel de filipinaj minoritataj lingvoj kaj de aliaj lingvoj kiuj subite supreniregas per roboto kaj fuŝo. Ankaŭ ni esperantistoj falas en tiu kirlo. Sed almenaŭ multaj el ni celas ankaŭ kvaliton. Certe montri al "normaluloj", ke Esperanto estas en tiu sistemo inter la unuaj tri dek lingvoj de la tuta mondo ja utilas. Kaj fakte tio aperas en gazetaro. Ĉiuj metas artikolojn pri tio kion tiu konas. Ĉiuokaze similaj artikoloj estas pli facile konstrueblaj ol apartaj aferoj. La vortotrezoro jam estas konata kaj foje oni povas reuzi tutajn frazojn kaj eĉ alineojn. Tio okazas ankaŭ en aliaj lingvoj. Mi fakte eklaboris ne per hispanaj loĝlokoj, sed per birdoj, kion mi ŝatas. Post plibonigo kaj kreado, ĉiuj eŭropaj birdoj havas sian artikolon; kaj mi kreis ankaŭ aliajn pri alikontinentaj. Tio utilus al birdamantoj certe. Poste mi kreis pri literaturo, historio, geografio ktp. Mi neniam uzis roboton (tion mi ne scipovas) kaj tre tre malmulte la tradukilon WikiTrans (0'0003 %). Krom amasa kreado, mi laboras ĉefe por plibonigo de kvalito en la mil havendaj artikoloj, kaj ne tiom por kvanto. Dum mi kreas artikolojn pri loĝlokoj de mia lando aŭ de aliaj, mi veturas kaj konas aferojn. Tial la unua utilo estas persona. Sed same tio povas esti utila al esperantistoj kiuj veturas trae, kiuj devenas el tiuj lokoj, kiuj konas iun el tiu areo ktp. Eĉ neesperantistoj povas gapi ke tio ekzistas en Esperanto kaj scivolemi pri nia afero ktp. Do, mi laboregis por Vikipedio dum multaj jaroj kaj tiel mi povus paroli tro. Mi silentu por ke ni povu labori. Dankon pro la intereso.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:44, 1 feb. 2022 (UTC) ==[[Wordle]]== Saluton. Tie, ĉu Vortjo aŭ Vortoj?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:36, 7 feb. 2022 (UTC) :https://vortjo.net/ [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:02, 7 feb. 2022 (UTC) == Miaj pardonpetoj == Ŝajnas, ke mia redaktaĵo kaŭzis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_%282022%29&type=revision&diff=7475880&oldid=7475879 la konflikton de versioj]. Mi petas pardonon.<br> Tamen, ĉu vi ankaŭ (kiel mi) dum redaktado nun estas <s>afekt</s>efikadata per per konstanta neigo de enslauto?<br> . [[Uzanto:Vami|Vami]] ([[Uzanto-Diskuto:Vami|diskuto]]) 10:19, 5 mar. 2022 (UTC) :Laŭ mi ne estas problemo. Mia ŝanĝo estis eta. Mi ne spertas tiu problemon (afektadata?) ke vi mencias. Mi daŭre estas ensalutanta. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:26, 5 mar. 2022 (UTC) :: Nu, per sufikso -ad- mi volis esprimi, ke eĉ por skribi mesaĝon al vi mi faris almenaŭ 3 resalutojn por okazis sukcesa konservado. Nun respondante, mi jam vidas, ke en mia subskribo estas menciata mia IP-adreso anstataŭ konto, el kio sekvas, ke mi denove estas malensalutigita. :: Jes, <s>afekt</s> <u>efik</u>-ad-ita. Mi eĉ riparus la misuzitan radikon... sed la kondiĉoj faras tion malsimpla. :: . [[Uzanto:Vami|Vami]] ([[Uzanto-Diskuto:Vami|diskuto]]) 10:40, 5 mar. 2022 (UTC) == [[Pablo Picasso]] == Saluton. Dum ok tagoj mi plibonigis tiun artikolon kaj bluigis aŭ malaperigis ruĝajn ligilojn. Nun mi kandidatigas la artikolon al kategorio de Legindaj artikoloj. Unu el la tialoj estas abundo de bluaj ligiloj kaj foresto de ruĝaj ligiloj. Nun restas kvar ruĝaj ligiloj kiujn vi kreis. Ĉu vi planas tuj bluigi ilin? Se ne, mi forigos la krampojn kaj kiam vi deziros iam krei tiujn artikolojn, ĉiam oni povos refari la krampojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:09, 10 mar. 2022 (UTC) :Dankon pro via atento kaj laboro. Mi ne planas tuj bluigi ilin. Jes vi rajtas forigi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 22:27, 10 mar. 2022 (UTC) ::Dankon. Mi profitis viajn sugestojn en la enkonduko, kiu certe bezonis revizion. Mi solvis la problemojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:49, 10 mar. 2022 (UTC) == Varma telefonlinio == Kara Sj1mor, vi uzas la terminon [[linio]], kiu estas evitinda (laŭ NPIV) anstataŭ [[lineo]], kiu fakte ĉitie rilatas al propago de ondo, signalo, informo ktp. Mi proponas, ke vi anstataŭos en l'artikolo la terminon '''[[linio (geometrio)|linio]]''' per la temino '''[[lineo]]''' kaj alinomos [[varma telefonlinio|varman telefonlinion]] al '''[[varma telefonlineo]]'''. Amike--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 13:40, 13 mar. 2022 (UTC) :farite. Dankegon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:44, 13 mar. 2022 (UTC) :Kara amiko, mi vidas, ke vi tuj korektis laŭ mia propono kaj aprecas vian zorgon. Relegante mian vortaron, mi vidas, ke la adjektivo "varmo" rilatas al agrablaj sentoj, kio kutime ne koncernas la uzon de tiaj telefonoj, mi do ankoraŭ proponas (pardonu al mi) pli bonigi la titolon per '''[[Varmega telefonlineo]]'''; "varmega" rilatas al malagrabla sento, ĉu ne ? Kore.--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 14:10, 13 mar. 2022 (UTC) ::Akceptite. Dankon ankoraŭfoje [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:18, 13 mar. 2022 (UTC) == [[Marie-Elizabeth Cléry]] == Saluton Ŝaj! En artikolo [[Marie-Elizabeth Cléry]], kredeble estas eraro pri la numero de la reĝo - miaopinie temas pri [[Ludoviko la 16-a (Francio)]]. Aliflanke la "gereĝoj" ne estis ekzekutitaj la saman tagon: la 21/01/1793 por la reĝo kaj 16/10/1793 por la reĝino. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:41, 14 mar. 2022 (UTC) :Dankon. Korektite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:56, 14 mar. 2022 (UTC) == Invado de rusio en ukrainion == Saluton Sj1mor, <br> Kial vi nuligis miajn redaktojn pri la rifuĝintoj, pri la reagoj de Israelo, Barato, ktp?? Amike<br> --[[Uzanto:Baba79|Baba79]] ([[Uzanto-Diskuto:Baba79|diskuto]]) 17:02, 19 mar. 2022 (UTC) :Saluton Baba79, strange. Mi ne faris ion ajn simile! kiam kion kiel? :Fakte, mi alte aprecas viajn redaktojn kaj daŭraj kontribuojn. :Respekte kaj amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:08, 19 mar. 2022 (UTC) ::Pardonu min ke mi enmiksiĝu en vian interparolon. Estas ja videble ke [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=7487976&oldid=7487823 tiu redakto] de {{u|Sj1mor}} fakte forigis plurajn redaktojn de antaŭuloj. Tamen tio supozeble ne estis malbona intenco, sed nur teknika miso. Tre verŝajne vi, {{u|Sj1mor}}, ekredaktis iun pli malnovan version de la artikolo, celante aldoni pri la blanka-blua-blanka flago. Kiam vi konservis vian redakton, vi neintence malaperigis ĵus faritajn aldonojn de aliaj kontribuantoj. Ĉu eble okazis ĝuste tiel? - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:41, 19 mar. 2022 (UTC) :::Dankon. Jes vi pravas ke okazis ĝuste tiel fare de mia redakto de iun pli malnovan version. Tio ja estis teknika miso, sen malbona intenco. Vi tute rajtas fari kion necesas por restarigi la plurajn redaktojn de antaŭuloj kiuj estis forigitaj, kiel ekz nuligi mian redakton. :::Mi dankas vin pro vian atenton kaj korekton. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:48, 19 mar. 2022 (UTC) :Mi dankas ambaŭ vin! --[[Uzanto:Baba79|Baba79]] ([[Uzanto-Diskuto:Baba79|diskuto]]) 20:47, 19 mar. 2022 (UTC) ==[[Arcesilao]]== Saluton. Tiu esperantigo devenus el la latina literumado, dum la origina greka nomo rezultus en Arkesilao. Eĉ en latina la prononco eble estis [k]. Mi konsilas alinomi al Arkesilao (Arcesilao restus kiel alidirektilo) aŭ konsulti kun iu fakulo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:36, 19 apr. 2022 (UTC) :Mi akceptas. farita. dank. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:46, 19 apr. 2022 (UTC) == 50 First Dates == Kara '''Sj1mor''' via komento ĉe la informkesto de la filmo [[50 First Dates]] iom fuŝis la artikolon, mi ne bone komprenas kion vi celis tial mi ne malfaris ĝin, ĉu eble vi celis memkompletigon pere de vikidatumoj? Se jes simple forigu ĉion alian. Dankon pro la kunlaboro, mi aparte tre ŝatas tiun filmon. --[[Dosiero:Flag_of_Esperanto.svg|15px]] [[Uzanto:Radioamatoro|<span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">Radioamatoro</span>]] [[Uzanto-Diskuto:Radioamatoro|''(diskuto)'']] 04:56, 4 jun. 2022 (UTC) :Frita. Jes mi tion celis, memkompletigon pere de vikidatumoj. La problemo estis ke komento ne povas situi en alian komenton. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:00, 4 jun. 2022 (UTC) == Nacia Biblioteko de Francio‎‎ == Saluton, Sj1mor. Mi rimarkis antaŭ iom da tempo, ke vi aldonis al [[Nacia Biblioteko de Francio‎‎]] la ŝablonon {{ŝ|informkesto konstruaĵo}}. Sed biblioteko ja estas unuavice institucio kaj nur duavice troviĝas en konstruaĵo. Tial mi ŝanĝis al {{ŝ|informkesto geografiaĵo|biblioteko}}. Krome jam ekzistas kelkaj artikoloj troveblaj per la kategorio [[:Kategorio:Biblioteko kun ŝablono Geokesto|Biblioteko kun ŝablono Geokesto]]. Ni ne havas ŝablonon "Informkesto biblioteko". Sed eble ni eĉ ne devus krei ĝin. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:03, 6 jun. 2022 (UTC) :Fakte mi ne konis kian precizan informkeston uzi. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:06, 6 jun. 2022 (UTC) ::Dankon pro via daŭrigo de aldonoj. Tamen estus bone, se vi unue rigardus, ĉu estas ligilo al germana artikolo. Mi preferus aldoni laŭ ĝi al la informkesto. - Alie mi devus improvizi laŭ la teksto aŭ eble alilingva artikolo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:26, 6 jun. 2022 (UTC) == Bibliotekoj == Saluton Ŝaj! Mi informas vin ke viaj ĵusaj redaktoj en 16 artikoloj pri bibliotekoj enlistigis ilin en la zorgigan kategorion "[[:Kategorio:Parametra eraro]]". Mi supozas ke mankas en ili parametro "regiono-ISO=". Mi jam malfaris vian redakton en artikolo [[Nacia Biblioteko de Kataro]]. Ĉion plej bonan! --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:20, 7 jun. 2022 (UTC) :Post pripenso, mi pensas ke {{ŝ|Informkesto muzeo}} povus taŭgi por bibliotekoj. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:14, 7 jun. 2022 (UTC) ::Tamen ambaŭ ŝablonoj, kaj {{ŝ|informkesto geografiaĵo|biblioteko}} kaj {{ŝ|informkesto muzeo}} postulas ĉe ĉeesto de koordinatoj samtempe difinon de <code>regiono-ISO</code>, por eviti aperon en la menciita zorgiga kategorio. Por provizore havi valoron, eblas uzi la ŝablonon {{ŝ|ISO}}. Sed ĝi ne taŭgas por subŝtata ISO-kodo kaj ne funkcias, se intervikoj mankas aŭ la rilata Vikidatuma ero ne havas difinon por {{wikidata|P17}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:07, 7 jun. 2022 (UTC) :::<small>Korekteto de fuŝeto en mia teksto. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:40, 7 jun. 2022 (UTC)</small> == Vikivojaĝa konkurso speciale por Esperantaj renkontiĝoj == Kara, Sj1mor, ĉar vi pasintece partoprenis artikol-redaktan konkurson, vi povus interesiĝi ankaŭ pri la nuna konkurso okaziĝanta en Vikivojaĝo partnere kun organizantoj de Esperantaj renkontiĝoj - '''[[:voy:Vikivojaĝo:Eventejo 2022|Eventejo 2022]]'''! Dum Vikivojaĝo estas ĝenerala vojaĝa gvidilo, unu el plej gravaj uzokazoj por esperantistoj estas ĝuste veturado al Esperantaj renkontiĝoj. Tial ni partneriĝis kun pluraj organizantoj - ni verkas vojaĝan gvidilon pri ilia renkontiĝo kaj ili provizas premiojn. Unuflanke ni volas krei detalajn gvidilojn por pluraj landoj, urboj kaj lingvoj, kiuj estos utilaj por multaj jaroj ankaŭ en estoneco. Duaflanke ni volas instigi ankaŭ aliajn organizantojn de Esperantaj renkontiĝoj al uzado de Vikivojaĝo por helpi al siaj partoprenontoj. Tiel ni povas krei virtan cirklon, kiu helpos krei la plej gravajn partojn de Vikivojaĝo kaj helpos al multaj esperantistoj {{R|;-)}} '''<div style="text-align: center; font-size: 150%" class="mw-ui-progressive">{{Alklakebla butono|voy:Vikivojaĝo:Eventejo 2022|PARTOPRENU LA KONKURSON}}</div>''' Amike, --[[Uzanto:KuboF Hromoslav|KuboF Hromoslav]] 19:23, 8 jun. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:KuboF Hromoslav@eowiki using the list at https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Interesi%C4%9Dantoj_pri_konkursoj_en_Vikipedio&oldid=7603400 --> ==Judoj== Saluton. Eble interesos al vi la historio de la nomo de [[Castrillo Mota de Judíos]] en Hispanio. Mi ĵus kreis la artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 11 jun. 2022 (UTC) :Saluton Kani kaj dankon. Mi memoras ke mi legis pri tiu municipo en gazeto antaŭ jaroj. :Iom malpli da malamo estas bona paŝeto al plibona estonteco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:16, 11 jun. 2022 (UTC) ::Prave. Tamen, post la oficialigo de la (mal)nova nomo, iu stultulo faris skribaĵon en la vilaĝo kontraŭ la alinomigo; plej verŝajne temis pli ol pri antaŭsemitismo pri ekstremdekstra stultuleco. Mi ne metis tion en la artikolo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:05, 11 jun. 2022 (UTC) :::Vi bone faris. Laŭ le hebrea vikio estas ankaŭ la naskiĝloko de [[Antonio de Cabezón]]. :::En Francio ankaŭ ekzistis La Mort aux Juifs. :::Ĉu vi sciis pri tiuj? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:15, 11 jun. 2022 (UTC) :Diable, pri Cabezón mi sciis kaj fakte ŝanĝis tion en lia artikolo, sed forgesis meti ĝin en la nuna lok-artikolo. Nun mi jam metis tion kaj tion pri La Mort aux Juifs.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 11 jun. 2022 (UTC) == Bibliotekoj == Gratulon pro tiom da artikoloj pri naciaj bibliotekoj. Mi sugestas uzi majusklojn ĉar temas pri propra nomo de institucio, do ‎Nacia Biblioteko de Irlando; eble ne meritas la penon nun alinomi, sed por estontaj artikoloj. Tio ne validos se la biblioteko havas alian propran nomon ekzemple Biblioteko Irlanda estas la nacia biblioteko de Irlando. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:01, 13 jun. 2022 (UTC) :Dankon. Konsentite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:12, 13 jun. 2022 (UTC) == Komerco == Saluton. Vi lasis en tiu artikolo la averton redaktata kaj dum monatoj vi ne revenis. Eble vi forgesis forigi ĝin aŭ des pli bone se vi ankoraŭ intencas pliampleksigi aŭ plibonigi ĝin. Nun mi iom trarigardas la liston por plialtigi la kategorion de kelkaj el tiuj havendaj artikoloj, kaj mi planas fari tion al [[Komerco]], nur se vi forigas la averton aŭ konfirmas, ke vi plue plibonigos la artikolon. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:18, 23 jun. 2022 (UTC) :Pardonou, mi ja forgesis forigi la averton. Nun frita! Vi rajtas pluverki ĝin. Bonan verkadon. Amike -- [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:35, 23 jun. 2022 (UTC) == Amasa ŝanĝo de informkesto == Saluton, S1jmor. Mi rimarkis, ke vi amase ŝanĝas la uzon de {{ŝ|informkesto homo}} al {{ŝ|informkesto verkisto}}. Kial? Ĉu vere ĉiuj temuloj plejparte estas verkistoj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:37, 23 jun. 2022 (UTC) :Ĉu vi eble robotumas? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:41, 23 jun. 2022 (UTC) :Jes ja ili estas verkistoj. BV kontroli! Mi ne robotumas:) :LA kialo ke mi pensas ke la ŝanĝo valoras estas ke infromkesto homo ne donas la plenon de la detaloj ĉe vikidatumoj, sed la informkesto verkisto, sciencisto kaj politikisto montras la plenon inkluzive de la la honorigoj kaj membrecoj. Kion vi pripensas? Amike via [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:44, 23 jun. 2022 (UTC) ::Eble estus pli bone ion aldoni al la "informkesto homo" anstataŭ amase anstataŭigi ĝin. Sed por tiaj diskutoj ja ekzistas aliaj paĝoj, nome [[Projekta diskuto:Ŝablonoj]] aŭ eble por atingi pli da legantoj [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:51, 23 jun. 2022 (UTC) :::Ĉe [[Statio]] jam "efikas" fuŝo de {{ŝ|dato kaj loko}} ĉe la parto pri la naskiĝdato kaj mortodato, simple pro foresto de parametroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:53, 23 jun. 2022 (UTC) ::::Ĉar duobla uzo de la sama informkesto ne tre utilas, mi elĵetis la duoblajon el [[Statio]]. Krome mi eĉ elĵetis tie la strangan uzon de <code>&lt;big&gt;</code>. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:58, 23 jun. 2022 (UTC) :::Eble vi aŭ iu alia povos plibonigi la informkesto homo. Sed homo estas tre ĝenerala, kompare kun verkisto, politikisto kaj sciencisto kiuj estas pli precizaj. :::Foje mi ja uzas duobla informkesto ĉar iu jam verkis tajloritan informkeston kaj mi ne volas forigi la verkon kaj la plia nova infromkesto donas pli da informo. Se ne plaĉas al vi aŭ iu alia oni rajtas forigi! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:59, 23 jun. 2022 (UTC) ::::Eble mi je la semajnfino okupiĝos pri {{ŝ|informkesto homo}}. Sed nun jam malfruetas ĉi tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:01, 23 jun. 2022 (UTC) Estus bone, se vi ne redaktus artikolojn, kies temuloj vivis antaŭ la jaro 0, ĉar tiam tutcerte aperas fuŝo en la informkesto. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:24, 23 jun. 2022 (UTC) :Dankon pro la averto. Mi faros tiel. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:26, 23 jun. 2022 (UTC) ::Sed fakte fuŝo jam povas aperi, se la naskiĝdato aŭ/kaj mortodato estis antaŭ la jaro 1000. Do, la ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}} devos esti korektata. Sed ne nun nek tuj. Eble mi ja je la semajnfino foje rigardos ĝin kaj provos eble eĉ krei Lua-modulon. Ĝi ne povos resti tia, kia ĝi nun estas. Bedaŭrinde ĝia kreinto nuntempe malpli aktivas ol antaŭe. Ekde 2019-2020 estas granda problemo, ke multaj uzantoj malaperis aŭ fariĝis malpli aktivaj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:29, 23 jun. 2022 (UTC) == Ŝablono:Informkesto geografiaĵo kaj parko == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi uzis {{Ŝ|Informkesto geografiaĵo}} kun la unua nenomita parametro <code>parko</code> en kelkaj artikoloj. Ĉu vi eble antaŭ viaj redaktoj foje legis la [[Ŝablono:Informkesto geografiaĵo/dokumentado|dokumentadon de la ŝablono]]? - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:32, 28 jun. 2022 (UTC) :Saluton Tlustulimu, kiel vi povas suposi, la uzo de ŝablono estas laŭ mi grava ĉar ĝi povas provizi tiom da faktaj informoj de vikidatumo pri la suĵeto de la artikolo. La aspekto de seriozeco de la artikolo (kaj la grafigo kaj la ordigo) ankaŭ gravas. :Sed mi konfesas ke mia uzo de ŝablono estas tre malplena, mi ne sufiĉe bone regas la uzadon, kaj pro tio mi ofte bezonas vian helpon kompletiĝi iuj el la parametroj. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:30, 29 jun. 2022 (UTC) == Dato de naskiĝo kaj morto == Saluton, Sj1mor. Bonvolu atenti, ke foje la informoj pri naskiĝdato kaj/aŭ mortodato estas difinataj per parametro, ekz. en [[Al-Ĥorezmi‎‎]]. Tio necesas pro aĉa cimo de la helpa ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}}. Bedaŭrinde ĝia kreinto lastatempe malaktivas. Tial ĝis nun neniu forigis la diversajn cimojn de la helpa ŝablono. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:20, 30 jun. 2022 (UTC) == Informkesto konstruaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus rimarkis, ke vi aldonis al kelkaj artikoloj {{ŝ|informkesto konstruaĵo}}. Tamen enrampi̍ĝis erareto ĉe la koordinatoj. Fakte konstruaĵo ne havas ĉefan sidejon kaj tial la kodo por la koordinatoj estu iomete pli mallonga. Krome la valoro por "regiono-ISO" estu tiu por la subŝtato, se eblas. Alie <code>Mapo en angulo</code> aperigas mapon de la tuta mondo, kio tutcerte apenaŭ havas sencon. - Mi jam korektis kelkajn artikolojn. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:48, 30 jun. 2022 (UTC) :Ĉu vi foje legas la kaŝitajn komentojn en la parametroj? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:28, 30 jun. 2022 (UTC) ::Ne. Pardonu. Kiel precize labori kun la ŝablono restas granda mistero al mi. Mi esperas plibonig miajn scipovojn estontece. Dankegon pro via kontrolo! kun respekto via [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:32, 30 jun. 2022 (UTC) :::Aha. Mi ofte rigardas dum redaktado de artikoloj, kio estas difinita en la rilata Vikidatuma ero de artikolo. Tio povas esti grava kaj decidiga, por la maniero, laŭ kiu oni devas difini la parametrojn <code>bildo</code>, <code>latitudo</code> kaj <code>longitudo</code>. Bedaŭrinde apenaŭ eblas pli detalege skribi la dokumentadojn. - Krome <code>regiono-ISO</code> ĝis nun ne iel estas facile tirebla el iu ajn Vikidatuma informopeco, ĉar tie simple mankas io simila, eble ĉar tian parametron ne la angla, sed la germana Vikipedio verŝajne "inventis". --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:41, 30 jun. 2022 (UTC) ::::Mi ĵus aldonis plian ĉapitron "Trukoj" al la dokumentado de {{ŝ|informkesto alta konstruaĵo}}, kies alidirektilon {{ŝ|informkesto konstruaĵo}} vi uzadas. Sed mi ne certas, ĉu tia klarigeto sufiĉos. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:05, 30 jun. 2022 (UTC) ==Turoj== Saluton. Mi vidis kelkajn neĝustajn titolojn kaj tial mi alinomis al [[Ĉielarba Turo]] laŭ la modelo de via ĵusa Ĉielarka Ponto anstataŭ komplika sinteksa strukturo. Se vi ne konsentas, vi povas malfari la alinomon. Krome mi ankaŭ ne bone komprenas vian uzadon de la ekzistanta kategorio Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj. Mi sisteme forigas tion, ĉu mi korektis ĉu ne. Fakte ĉiuj 300 000 artikoloj estas reviziotaj ĉefe post ampleksigo. Kaj fakte eble estas mi la nura kiu atentas tiun averton; ĉu iu alia kontaktis vin prie? Plej bone, oni povas esti pli zorgema kaj ne lasi korektindaĵojn, ekzemple hebreajn literojn. Ĉiuokaze mi revizietos.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:43, 4 jul. 2022 (UTC) :Saluton Kani. Tre bone vi faris kaj faras. Mi dankas. :Krome, pri la kategorio "Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj" mi konstatas ke ĝi estas aŭtomate aldonita de la vikitradukilo. Vi pravas pri via konstato. Neniu kontaktis min prie; mi lasis ĝin tie sed mi ja povas forigi estonte. :Amike kaj zorgema via, Ŝ [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:28, 5 jul. 2022 (UTC) == Ŝablono:Informkesto universitato == Saluton. Mi ĵus korektadis la ripetiĝemajn erarojn ĉe la uzado de {{ŝ|informkesto universitato}}. La ŝablono ne havas la parametrojn <code>Mapo en angulo</code> (Anstataŭ tio la tutlando mapo povas esti aperigita per <code>situo sur mapo2</code>.) nek <code>mapo lokumilo</code> (Nur ekzistas en tri informkestoj!). Krome anstataŭ la mistajpita <code>gviadanto</code> estas <code>gvidanto</code>. Estus bone, se vi malpli rapide redaktus, tiel ke ankoraŭ samtage eble eblus, ke mi aŭ alia uzanto povu korekti tion. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:48, 6 jul. 2022 (UTC) :Jes. mi forte akceptas vian komentojn k sugestojn. Ho ve, mi tiom multe faris kaj misfaretis.. kiel mi povas korekti? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:50, 6 jul. 2022 (UTC) ::Bedaŭrinde tio iomete dependas de la uzataj parametroj. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas tutlandan kodon, la korekto estu simila pli malpli al tio, kion mi ĵus faris en [[University College Utrecht]]. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas subŝtatan kodon kaj aperigas iel ruze eĉ subŝtatan mapon, tiam la korekto okazu eble laŭ [[Universitato de Ĉikago]]. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas subŝtatan kodon kaj tamen aperigas la tutlandan mapon, la parametro <code>situo sur mapo2</code> eĉ superfluas kaj povas resti malplena aŭ esti forigata. Krome necesas kontrolo, se ial mapo nek koordinatoj emas aperi per la kutima kodo, kio estas en la rilata Vikidatuma ero pri koordinatoj. Se tie legeblas io pri "ĉefa sidejo" kaj la koordinatoj estas tie iel subordigitaj, necesas aldono, ĉikaze laŭ mia korekto de [[Nordorienta Universitato (Bostono)]]. - Bedaŭrinde pli simpla uzo aŭ eble eĉ uzo sen iu ajn parametro ĉe tiu informkesto nun ne eblas. Krome mi nuntempe ne havas tempon eĉ ŝanĝi la informkeston, tiel ke ĝi uzus pli da trajtoj el Vikidatumoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:25, 6 jul. 2022 (UTC) == Informkestoj kaj miaj korektoj == Saluton, Sj1mor. Ĉar mi ekde morgaŭ ferios, mi ne povos korekti eventualajn fuŝojn en informkestoj. Do, eble vi iomete paŭzu pri tio ĝis la 18-a de julio. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:13, 8 jul. 2022 (UTC) :Jes, mi akceptas. Dankon por informi min. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:06, 9 jul. 2022 (UTC) == regiono-ISO == Saluton Sj1mor! Kelkaj el la lastaj artikoloj kiujn vi redaktis trafis en la zorgigan kategorion [[:Kategorio:Parametra eraro]] pro manko de "|regiono-ISO = " en la informkesto. Mi ekzemple aldonis "|regiono-ISO = GB" al [[Zoo de Londono]] por forigi la zorgigan kategorion el tiu artikolo. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:00, 13 jul. 2022 (UTC) :Dankegon ke vi avertis min! Mi tute ne sciis. Mi korektis al ĉiuj en la kategorio. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:03, 13 jul. 2022 (UTC) == Informkesto geografiaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi hodiaŭ rimarkis, ke vi amasege aldonis la ŝablonon {{ŝ|informkesto geografiaĵo}} kun la unua nenomita parametro "ekoregiono". Kelkajn artikolojn mi jam ŝanĝis tiel, ke ĉe arbaroj la parametro havas la valoron "arbaro" kaj ĉe dezertoj la valoron "dezerto". Sed kiel ni traktu ekz. kserofitarojn? Por tio ne ekzistas io specifa. Krome estus ege pli bone redukti la redaktoritmon por ke ankoraŭ estu ŝanco por lertuloj eventuale ripari fuŝojn. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:16, 20 jul. 2022 (UTC) :Dankegon pro viaj penegoj kontroli kaj pliĝusti miajn redaktojn. Mi akceptas vian proponon sed mi konfesas ke ŝajne mi havas fortan dependon fari tion kion mi faras en la vikio. Espereble mi iompostiome eliĝas de tiu dependo. :Mi ĵus prenis vian suĝestojn kaj reredaktis iom da artikoloj pri dezertaj ekoregionoj. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:23, 20 jul. 2022 (UTC) ::Tamen la informkesto eĉ enŝovigis al [[Kaŭkazaj, anatoliaj kaj hirkaniaj mezvarmaj arbaroj]] kaj tie ne estas tre utila, ĉar mankas aldonaj informoj. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:25, 20 jul. 2022 (UTC) :::Mi ne scias. Sed laŭ via konsidero, vi tute rajtas malfari miajn redaktojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:28, 20 jul. 2022 (UTC) ::::Hm. Ĉu vi eble legis mian antaŭan komenteton pri "kserofitaroj"? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:32, 20 jul. 2022 (UTC) :::::Jes ja. Mi vere ne povas diri aŭ sugesti sed mi konstatas ke kserofitaroj kutime venas kun dezertoj. Nun mi eldonas la informkeston al dezertaj ekoregionoj en tiu kategorio, sen atento fakte al aldonajn trajtoj de la nomo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:36, 20 jul. 2022 (UTC) ::::::Nu bone. Mi krome metis eble helpan frazeton en [[:Kategorio:Ekoregiono kun ŝablono Geokesto]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:46, 20 jul. 2022 (UTC) :::::::Kelkfoje utilas uzi en "regiono-ISO" du kodojn, kiel troveblas ekz. en [[ Malsupra-gango-ebenaĵaj humidaj deciduaj arbaroj‎]]. Ja kelkaj ekoregionoj estas plurlandaj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:33, 20 jul. 2022 (UTC) ::::::::Saluton Kara, Ĉu mi povas scii al kiuj urboj nia vikipedio havas urban mapon por montri situo kaj uzi lokumilo per ruĝa punkto? Mi konas ke ja estas por Parizo, Londono, Madrido, Novjorko kaj Vaŝingtono. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:18, 22 jul. 2022 (UTC) :::::::::Saluton, kara. Mi ne plu havas kompletan superrigardon pri la mapaj ŝablonoj, ĉar estas jam pli ol mil. Eble vi ja foje mem rigardu al la kategorio [[:Kategorio:Ŝablono:Situo sur mapo|Ŝablono:Situo sur mapo]]. Bonvolu atenti, ke la kategorio ne nur enhavas urbajn mapojn, sed mapojn por tutaj landoj, tutaj kontinentoj kaj diversaj subŝtatoj. Do, estas iomete mikso tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:29, 22 jul. 2022 (UTC) ::::::::::Mi trovis respondon al mia demando kaj mi volas kundividi kun vi por klarigi mian demandon. Estas ŝablonoj nomataj "Ŝablono:Situo sur mapo ..." kun la kutima daŭrigo [Ŝtato] [Urbo] kaj ofte [subŝtato] aŭ [regiono]. Pri tiuj ŝablonoj mi demandis. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:52, 23 jul. 2022 (UTC) == Miĥail Larionov == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi provis nestigi du informkestojn en [[Miĥail Larionov]]. Bedaŭrinde nun aperas fuŝaĵo en la artikolo. La ŝablono {{ŝ|informkesto artisto}} simple ignoras la parametron <code>subŝablono</code>. Do, kion fari? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:16, 21 jul. 2022 (UTC) :Alia uzanto jam malfaris la provon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:17, 21 jul. 2022 (UTC) :Dankon pri la averto. Ĉu eblas nesti informkesto homo ene de artisto? Aŭ ĉu oni povas lasi ambaŭ informkestoj aparte en la artikolo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:18, 21 jul. 2022 (UTC) ::{{farite|Mi faris}} aldonojn al ambaŭ informkestoj, tiel ke nestado nun en [[Miĥail Larionov]] funkcias. Sed tian nestadon ni prefere ne tro ofte uzu. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:49, 21 jul. 2022 (UTC) == Regiono-ISO por Parizo == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi kelkfoje uzis en artikoloj la valoron <code>FR-PR</code> por Parizo. Bedaŭrinde tio malĝustas kaj devas esti <code>FR-75C</code>. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:53, 24 jul. 2022 (UTC) :Dankon pro la atentigo, rememorigo kaj averto al postaj faroj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:38, 24 jul. 2022 (UTC) == Regiono-ISO kun pli ol unu valoro == Saluton. Mi hodiaŭ plurfoje vidis, ke vi ial uzis \ en <code>regiono-ISO</code> por apartigi la unuopajn valorojn. Bedaŭrinde tio ne ĝustas, ̍car <code>/</code> devas esti uzata. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:06, 27 jul. 2022 (UTC) == Informkesto geografiaĵo (2) == Saluton, Sj1mor. Mi jam kelkfoje rimarkis, ke vi aldonas al artikoloj kun la ŝablono {{ŝ|geokesto}} la novan ŝablonon {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Bedaŭrinde tio nur estas parte utila, ĉar {{ŝ|informkesto geografiaĵo}} fakte laŭ la parametroj kaj la trajtoj estas la posteulo de {{ŝ|geokesto}}. Tial mi jam foje ŝanĝis la artikolojn kun ambaŭ ŝablonoj al unuopa ŝablono, kiel ekz. ĉe [[Paskinsulo]]. Tie mi konservis ĉiujn parametrojn de la malnova {{ŝ|geokesto}} kaj aldonis nur tiujn, kiuj tie mankis kaj poste ŝanĝis la artikolon tiel, ke nur restis en ĝi {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Krome eĉ legeblas en la dokumentado de {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}, ke ĝi estas posteulo ne nur de {{ŝ|geokesto}}, sed eĉ de {{ŝ|geokesto2}}. Tamen ni atente agu, ĉar la kreinto de "Geokesto" eble povus protesti kontraŭ tia ŝanĝo en multaj artikoloj. Do, ni prefere ignoru nun artikolojn pri Ĉeĥio kaj Slovakio, ĉar li tre ofte okupiĝas pri ili. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:16, 3 aŭg. 2022 (UTC) ==Grandeco de dosieroj en ŝablono== Saluton, bv ne aldoni parametron "dosiero_grandeco = 300px" en ŝablono Geokesto, ĉar tiu paramegtro fuŝigas la ceteran spacon en la ŝablono. Ĉirksuc la mapoj estas poste tro granda spaco kaj tio aspektas terure. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:55, 18 aŭg. 2022 (UTC) :Saluton, Estontece mi NE faros tion. Dankon pro via averto. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:00, 18 aŭg. 2022 (UTC) ==Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj== Saluton. Lastatempe vi proponis artikolojn, sed nur per la du unuaj paŝoj. Necesas ankaŭ 3 kaj 4. # En la proponatan paĝon enmetu la ŝablonon {{ŝ|PLA}}. # En la ŝablono alklaku la ligilon <span style="color: blue;">Bv. krei baloton.</span> - tiel oni atingas subpaĝon de ''Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj'' kiu estos uzata kiel balotpaĝo. Sekvu la klarigojn en la teksto kaj konservu la paĝon. # En tiu ĉi paĝo, sub la parto ''[[#Proponoj|Proponoj]]'' aldonu <nowiki>{{/Titolo de la balotpaĝo}}</nowiki> (plejofte la titolo estas sama kiel la titolo de la proponata paĝo mem). # En la koncerna sekcio de [[Ŝablono:Diskutindaj_artikoloj/listo]] aldonu ligilon gvidantan al balotpaĝo. Male tio restos neatentite.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:27, 8 aŭg. 2022 (UTC) :Dankon. Mi ne sciis pri 3 kaj 4 kaj bezonas la averton. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:29, 8 aŭg. 2022 (UTC) :Mi ĵus konstatis, ke ekzemple vi proponis Berlinon kaj Londonon sen 3 kaj 4. Nun mi aldonis ilin kaj baldaŭ legindigos ilin. Sed mi ne povas scii ĉu estas ankoraŭ proponitaj artikoloj perditaj en la tuta Vikipedio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:32, 13 aŭg. 2022 (UTC) ::Dankon tre estimata samideano pro viaj klopodoj kaj atentigoj. ::Mi ja memoras ke mi proponis iom da grandurboj tra la mondo ([[Sankt-Peterburgo]], [[Moskvo]], [[Pekino]]) kaj ankaŭ aliaj famegaj monumentoj (kiel [[Eiffel-Turo]]) aŭ bazaj terminojn de la ĉiutaga vivo (ekz. [[biciklo]], [[hundo]] kaj [[ĉevalo]]). Ĉar pasis iom da monatoj mi mem ne tute memoras. Miopinie ne estas urĝeco, ĉar tiom kiom tio okazis estos bone. ::Amike via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:23, 13 aŭg. 2022 (UTC) ::Aldone, [[Delhio]] kaj [[Kairo]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:51, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Kaj tre tre gravas [[Abelo]], [[Insektoj]], [[Anuroj]], [[Amfibioj]], [[Reptilioj]], [[Ronĝuloj]], [[Mamuloj]], [[Homo]], [[Cetacoj]]. ::Krome, [[Tero]], [[OPEL]], [[Fajro]], [[Belo]], [[Mineralo]], [[Infano]], [[Scienco]], [[Plantoscienco]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:21, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Necesas sarki la liston de 1000 nemalhaveblaj artikoloj por eltrovi kandidatojn al legindaj artikoloj. Tio estas grava fonto por la eltrovo kaj por instigi kunlaborantoj kunlabori kaj ampleksigi ilin. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:42, 14 aŭg. 2022 (UTC) :Mi faris por la aldonaĵoj, sed mi ne komprenas la 3-an sekcion [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:39, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Mi dankas kaj gratulas pro via entuziasmo. Certe vi ne komprenis la sekcion 3-an, kiu fakte estas la plej grave funkcianta. Se vi iras al ĉefa artikolo [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] 3a sekcio diras "En tiu ĉi paĝo, sub la parto Proponoj aldonu /Titolo de la balotpaĝo (plejofte la titolo estas sama kiel la titolo de la proponata paĝo mem). Kaj ''Proponoj'' estas blua vorto, se vi klakas tie oni malsupreniras al la koncerna ĉapitro ''Proponoj'' kies estas la ĵus aprobitaj proponoj kaj la aprobotaj proponoj. Se tie vi klakas en redakti fonton, aperas listo de tiuj proponoj; por aldoni novan, nur oni kopiu la lastan kaj oni anstataŭu la titolon. Tamen nun eble ne indas aldoni novajn en 3a, kvankam ja ili estas en 4a, kiu eble ne estas tiom vizitata. Nun estas tro da aprobitaj kaj ses aprobotaj. Pri aprobitaj, iu devas forigi kelkajn: pro tio mi demarŝos. Pri aprobotaj, ses estas sufiĉe por instigi la partoprenon de voĉdonontoj; havi dudekon estos tro, kaj eble voĉdonontoj forirus. Vidu, ke plej parto de ili venis nur pro persona instigo kaj ili faris tion preskaŭ en la sama tago. Do, nun ni lasu tiujn tie kaj oni vidos tion kio okazos. Poste mi povos aldoni pliajn. Pri tiuj, mi jam sciis, ke en Havendaj artikoloj estas eblaj kandidatoj, ĉefe en la tria kategorio, por kiu mi laboris dum jaroj. Sed ne indas amase meti ilin en Legindaj aŭ Elstaraj artikoloj. Tio devas esti kolektiva farado, dum Havendaj artikoloj povas esti individua tasko. Mi eĉ sen 3a, jam voĉdonis por kelkaj pore, kaj por kelkaj malpore. Mi opinias, ke estas konsilinde retiri kelkajn el tiuj, se neniu pli voĉdonis. Ĉiuokaze plej utila estus laboro rekte en Havendaj artikoloj. El mia sperto estas du ĉefaj fakoj kiuj bezonas plibonigon, nome la plej malalta kategorio kie nur 20 artikoloj postulas plialtigon super 10 000 bitokoj. Tie mi jam ne plu povas helpi. Kaj en la dua kategorio por plialtigi iun super 30 000 bitokoj, kaj tiuokaze mi konsilas fari tion el la fino de la alfabeta listo, ĉar mi laboris lastfoje ekde la komenco, nun mi estas ĉirkaŭ la litero Po.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:19, 14 aŭg. 2022 (UTC) ==Grandeco de dosieroj en ŝablono== Saluton, bv ne aldoni parametron "dosiero_grandeco = 300px" en ŝablono Geokesto, ĉar tiu parametro fuŝigas la ceteran spacon en la ŝablono. Ĉirkaŭ la mapoj estas poste tro granda spaco kaj tio aspektas terure. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:55, 18 aŭg. 2022 (UTC) ==Pluvo== Ne gravas. Mi rearanĝis. Se vi volas kontribui al havendaj artikoloj, preferinde ĉe Kategorio:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 30 kB, des pli bone se vi iras al la fino de la alfabeto: literoj kun supersigno, Z, W, V, U, T, S... Tie vi havas grandan kampon. Tiel ni ne kolizios.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:56, 19 aŭg. 2022 (UTC)--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:56, 19 aŭg. 2022 (UTC) == Informkesto urbo kaj "iso" == Saluton, Sj1rmor. Mi ĵus rimarkis, ke vi kelkfoje provis uzi la valoron "ISO" en la parametro "situo sur mapo" de {{ŝ|informkesto urbo}}. Tia parametro ne ekzistas kaj eĉ superfluas, ĉar la informkesto laŭ la valoro de "regiono-ISO" iel ruze mem elektas la mapon. Se oni volas havi alian mapon, necesas aldona parametro "situo sur mapo". Tio devus esti eĉ legebla en la dokumentado de la ŝablono. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:31, 20 aŭg. 2022 (UTC) :Dankon pro la atentigo. Mi ja konstatis tion. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 20 aŭg. 2022 (UTC) == Problemo pri la iamaj distriktoj de Albanio == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus legis en la germana artikolo [[:de:ISO 3166-2:AL]], ke la iso-kodoj por la distriktoj de Albanio jam ekde 2015 ne plu estas validaj. Tial simple ne eblas krei rilatajn helpajn ŝablonojn. Krome mi ĵus skribis diskuteron al [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Problemo pri iamaj distriktoj de Albanio|Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]] kaj proponas daŭrigi la diskuton tie. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:37, 27 aŭg. 2022 (UTC) :Saluton, Tlustulimu. Dankon pri la atentigo. Bone, faru laŭ via bona juĝo. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:39, 27 aŭg. 2022 (UTC) ==Satsuma, Kagoŝima== Saluton. Vi bone titoligis artikolon [[Kiriŝima (Kagoŝima)]], kvankam povus esti ankaŭ Kiriŝima (Kagoŝimo), Kiriŝimo (Kagoŝimo) ktp. Sed kial titologi [[Satsuma, Kagoŝima]] anstataŭ Sacuma (Kagoŝimo) aŭ Sacumo (Kagoŝimo). Pri finaĵo, bone, oni povas lasi la originan finaĵon aŭ konverti ĝin esperante en -o, tio ne gravas se ne temas pri tre uzata nomo en Esperantujo, kiel Berlino, Londono ktp. Sed kial konservi la anglalingvajn literumadojn sh, ts, kh, kiuj egalas al esperantaj ŝ, c, ĥ ktp.?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:13, 30 aŭg. 2022 (UTC) == Oaxaca de Juárez == Vi kreis paĝon pri Oaxaca de Juárez, kiun vi nomis ridinde nur Oaxaca urbo. Bv alinomi la paĝon al la ĝusta nomo. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:26, 4 sep. 2022 (UTC) :Pardonu sed mi ne tute komprenas vin. Se vi havas sugestojn por plibonigi miajn faraĵojn bonvolu diru al mi e-k-s-p-l-i-c-i-t-e tion kion vi sugestas. Interalie vi tute rajtas fari la ŝanĝojn vi mem laŭ via bona juĝo. Dankon. :PS jam estas alidirektilo nomata "Oaxaca de Juárez", Ĉu mi forigus ĝin per mia artikolo pri la urbo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:31, 4 sep. 2022 (UTC) ::La titolo de la paĝo devas esti Oaxaca de Juárez, ne Oaxaca urbo, kio estas malĝusta. Rigardu la aliajn lingvojn, kiel ili nomas la paĝon. Ĉiuj uzas la nomon Oaxaca de Juárez. Do alinomu ĝin. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 09:14, 4 sep. 2022 (UTC) :::Bone, sed jam estas alidirektilon nomita "Oaxaca de Juárez" al "Oaxaca de Juárez (municipio)". :::La samon okazas ekz de :::Xalapa de Enríquez al Xalapa :::kaj :::Tlaxcala de Xicohténcatl al [[Tlaxcala (komunumo)]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:21, 4 sep. 2022 (UTC) == Kupiansk-->Kupjansk == Saluton Sj1mor! Mi alinomis la artikolon "Kupiansk" al [[Kupjansk]], konforme al transskribo de la [[Ukraina lingvo]] (я="ja"). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:48, 20 sep. 2022 (UTC) :Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:49, 20 sep. 2022 (UTC) == Kvalito, ne kvantito == Saluton, vi haste aldona ŝablonojn en subŝtatojn de Brazilo. Bv rigardi kion vi faras. Vi lasas tie bonajn ŝablonojn kaj enmetas tien ja ŝablonon, kiu scius bildigi tion, sed vi absolute ne ĝenas vin enskribi ilin, kaj due ĉu vi revenos duanfojon tien, por ke vi forigu nebezonatajn ŝablonojn el la paĝoj? Aŭ ĉu vi konkursas kun iu en enmetado de ŝablonoj? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 05:13, 21 sep. 2022 (UTC) :Kara kontrolanto, dankon pro via zorgo. :Vi absolute prava pri via zorgo. Ja mi deziras labori sisteme kaj orde ĉar la amplekso de la laboro estas sufiĉe granda. Mi tute ne estas en konkurenco kun iu ajn. :Kiam mi aldonas ŝablonon estas mia opinio ke tiu povus plivalorigi la artikolon, aŭ informe aŭ strukture, kaj povas esti ke la bona juĝo de kontrolisto kontraŭas al la mia. Tio estas tute en ordo. Mi ja deziras ke la kontrolisto efektivos sian propran bonjuĝon, aparte de la mia, al mia redakton kaj la paĝo entute. :Se estas jam nebezonataj ŝablonoj (aŭ tabeloj), kiuj oni povas forigi aŭ kunigi en la novan ŝablonon, do estas mia prefero, se mi rajtas, lasi la taskon al la bona juĝo de la kontrolisto. :Verdire mi havas bonan deziron al la esperantlingva vikipedio, kaj efektive mi klopodas al tiu celo. :Amike kaj respekte via, S [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 21 sep. 2022 (UTC) Redaktu kun kuraĝo. Kion povas fari vi, faru vi, sed ne laborigu sisteme ceterajn. Mi opinias, ke vi povas plenigi informojn en la ŝablonojn, kiujn vi enmetas. Iam oni devas serĉi ilin en alilingvaj vikipedioj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 05:34, 21 sep. 2022 (UTC) :Dankon pro la kuraĝigo. La ĉefa kial ke mi aldonas ŝablonon estas ĉar mi deziras ke la artikolo profitu de ĝiaj vikidatumoj. Ĉar estas multaj samecaj artikoloj en katerogiaro mi deziras sisteme fari tion por ne konfuziĝi. Do tiele la aldono de la ŝablono estas la unua paŝo. :Mi opinias ke la sekvaj paŝoj (ĉu kompletigo, kunmeto, aŭ nuligo) prefere estas lasota al kontrolisto(j). Ja temas pri sistema kaj ripeta laboro ĉar estas tiom multaj da artikoloj. Mi jam konstatis ke kontrolisto foje povas fari pli akurata kompletigo ol mi povus fari. :NB La tajpado de specifaj datumoj kaj ilia valoroj ne estas tiom konfidinda sen eksteraj referencoj, kaj pri la vikidatumoj mi havas konfidencon pri la fonto de la informeroj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:02, 21 sep. 2022 (UTC) ::Bv rigardi, kiel mi kompletigis ŝablonon en paĝo pri [[Moraviasilezia regiono]]. Ĉio permane. Mi devis serĉi informojn en Vikipedio. Preskaŭ ĉiuj artikoloj en la ŝablono estas kreitaj de mi kaj ankaŭ tiuj enhavas permane kompletigitajn ŝablonojn. Mi kredas, ke se oni volus, oni trovus informojn ankaŭ por ŝablonoj de aliaj regionoj kaj geografiaĵojn en la mondo. Ne ĉio estas kaj estos en vikidatumoj. Almenaŭ nun. Se entute ili iam estos tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:38, 21 sep. 2022 (UTC) :::Farita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:42, 22 sep. 2022 (UTC) == Ŝablonoj == Saluton, vi aldonas tute neutilajn ŝablonoj en paĝojn. Bv malfermi la okulojn, kiam vi estas redaktanta. Por [[Orienta Markio]] aŭ [[Markio de Verono]] servas ekz. [[ŝablono:Informkesto pereinta ŝtato]]. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:08, 24 sep. 2022 (UTC) :Pardonu, sed mi tute ne konsentas ke la ŝablono-informkesto estas senutila. Male, mi pensas ke tiu donas gravajn informojn, kiel la ĉefurbo kaj ĝiaj koordinatoj, la blazono kaj la mapoj de vikidatumoj KTP, kaj servas kiel platformo al pliaj informoj estontece. :Se vi deziras alĝustigi ion informeron laŭ via bona scio tiam vi estas bonvena. :Se mi estas en malkonsento pri la utileco, mi sugestas alveni alian kontrolisto, ĉu [[Uzanto:Tlustulimu|<bdi>Tlustulimu</bdi>]], por aprezi la situacion.‎ :Via malfeliĉo ne estas taŭga al kunlaborado. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:15, 24 sep. 2022 (UTC) ::Mi ne estas malfeliĉa, sed viaj aldonadoj de ŝablonoj estas neutilaj, iam eĉ ĥaosaj. Mi faris en Vikipedio multe pli da utila laboro ol vi, sed ĝojas min, ke vi bonvenigas min. Vi devas anoraŭ multe lerni pri la laboro ĉi tie, por kio servas kiu ŝablono. Eble se vi estus unue pli bone interkonatiĝonta kun konvenaj ŝablonoj, viaj aldonadoj de ŝablonoj estus bonaj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:22, 24 sep. 2022 (UTC) :::Kara, eble iom da ĝentileco helpos al la kunlaboro. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:31, 3 okt. 2022 (UTC) ==Legindaj artikoloj== Saluton. Mi bonvenigas vian kunlaboron al Proponoj por legindaj artikoloj. Sed nun ni havas 19 proponojn, plus aliajn ĉe Diskutindaj artikoloj. Mi kandidatigis kelkajn kaj vi pliajn, sed nur vi kaj mi voĉdonis. Ne sufiĉas proponi: necesas revizii la artikolojn, instigi konatulojn voĉdoni ktp., kaj certe esti pli postulemaj por atingi porojn kaj eviti malporojn. Necesos fortondado kaj serĉi kunlaborantojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:37, 3 okt. 2022 (UTC) :Dankon Kara, Jes ja mi konsentas ke necesas iom da reviziado antaŭ ol proponi artikolon, sed pri varbado (aŭ lobiado) bedaŭrinde mi ne utilas. Kion vi signifas per "Necesos fortondado"? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:45, 3 okt. 2022 (UTC) ::Nuligo de pli malprobablaj kandidatoj por koncentriĝi al pli konvenaj. Kiel stucado ĉe arboj. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:31, 3 okt. 2022 (UTC) :::Mi konsentas. Ĉu vi deziras fari la fortondadon? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:53, 4 okt. 2022 (UTC) ==[[Monda Kultura Konsilio]]== Saluton. Estis ĥaoso kaj en Premiaj ceremonioj kaj en Notoj. Mi komencis ripari tion, sed ĝi estas tro laboriga. Memoru, ke tiu tradukilo konvertas ĉiun propran nomon en anglalingva versio, eĉ se ne temas pri anglalingva lando. Ekzemple Universitato de Lisbono|University of Lisbon. Tio estas neakceptebla lingva koloniismo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 24 okt. 2022 (UTC) :Dankon, jes vi pravas. Mi ne deziras laborigi vin. Vi jam donas en la artikolo ekzemplon por plibonigi ĝin do BV lasu al mi sekvi vian redaktan ekzemplon kaj mi kompletos la artikolon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:59, 24 okt. 2022 (UTC) :Bone, mi faris sekvante vian ekzemplon pri flago kaj referencoj. :Sed restas multe pli por fari ke mi ne scias kiel, ekz la arkivitaj referencoj kun arkivita dato kiu videblas ĉe la referenco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:49, 24 okt. 2022 (UTC) ::Ho, kiom multaj ruĝaj ligiloj estas en tiu artikolo! Mi hieraŭ donacis al ĝi tekstojn pri kvar universitatoj, kies nomoj hieraŭ estis nigraj kaj nun bluaj, ĉar mi pensas ke tutaj universitatoj pli gravas ol biografioj de unuopaj hometoj - temas pri [[Universitato de Cukuba]], [[Urba Universitato de Honkongo]], [[Teknologia Universitato Rigo]] kaj [[Universitato de Dundio]]... kvankam eblus pensi ke "kvar gutoj da akvo estas tre malmulte sur varmega forno" - sed male al la metaforo, la novaj tekstoj ja ne forvaporiĝas kaj restas ankaŭ por uzo en aliaj artikoloj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:28, 27 jul. 2023 (UTC) == Nova aspekto == Saluton. Mi estis surprizita per la nova aspekto de Vikipedio, Eble tio plaĉos al kelkaj, sed al mi plaĉas nek la malavantaĝoj nek la maniero per kiu oni decidis tion, ĉu demokrate? Kia demokratio? Mi bedaŭras, ke tio estos la lasta frapo en la maniero kiel homoj kiuj ne tiom laboras decidas gravajn aferojn, ekzemple la ĉefpaĝon iam. Mi estis kontenta esti (aparte kun vi) kunlaboranto dum jaroj, sed mi timas, ke se tio ne retroiros, mi ĉesos miajn laborojn en Vikipedio. Tiam mi publikigos liston de miaj taskoj: eble iu decidinto entreprenos ilin. Bonan sorton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:04, 24 okt. 2022 (UTC) == artikolo Universala Esperanto-Asocio == Saluton Sj1mor! Mi hazarde vidis, ke artikolo [[Universala Esperanto-Asocio]] estis proponita kiel Leginda artikolo. Post esploro mi vidis ke la proponon faris vi la {{Daton|28|04|2022}} - tamen, laŭ mia kompreno, vi ne faris pluajn paŝojn por aldoni ĝin al [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]]. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:11, 27 okt. 2022 (UTC) :Jes vi pravas. Ĉar pasis sufiĉe longa tempo mi sugestas forigi la proponon-baloton kaj rekandidatigi la artikolon estontece post kiam ĝi estos ampleksigita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:57, 27 okt. 2022 (UTC) ::Laŭ via sugesto, mi forigis la ŝablonon {{Ŝ|PLA}} el la artikolo [[Universala Esperanto-Asocio]]. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 07:39, 27 okt. 2022 (UTC) == artikolo [[Greenwich]] == Saluton Sj1mor. Vi forigis la situomapon de Britio en junio 2022, post kiam Tlustulimu metis ĝin tien la 6-on de majo 2022. Eble vi pensas ke ĉiukaze ĉiu en la mondo scias kie proksimume en la Brita Insulo situas Londono, kaj situomapo de Britio tial ne necesas en la teksto. Sed mi opinias ke pli malfokusita situomapo kiel tiu tre utilas por orientiĝo kaj nepre ne estu forigita. Problemo de la artikolo, pri tio mi kritike konscias, estas ke ĝi parte aludas al la urbodistrikto Greenwich de Granda Londono, kaj parte pri la urbokvartalo Greenwich, kiu estas nur parto de la urbodistrikto. Tial la alilingvaj artikoloj pri la urbodistrikto ne trovas ĝin. Laŭ la ideo ke en enciklopedio en kazo de dubo pli ampleksaj temoj estu pli gravaj ol pli detalaj, estus pripensinde klare atribui la tekston al la urbodistrikto kaj en la teksto nur mencii, ke ekzistas ankaŭ pli malgranda urbokvartalo Greenwich ene de la urbodistrikto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 26 nov. 2022 (UTC) :Saluton ThomasPusch. Dankon pro la atentigo kaj klarigo. :Mi ne memoras ke mi faris tion. Sed mi kontrolis kaj tiu ŝajnas eraro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:15, 26 nov. 2022 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton kaj bondezirojn por 2023! Koncerne [[Vikipedio:Artikolo de la monato|Artikolon de la monato]], mi nuligis vian redakton de Aprilo ĉar artikolo "[[Paco]]" estas nek elstara, nek leginda. Laŭ la regularo "ĉiu uzanto povas proponi artikolon jam antaŭe elektitan kiel leginda aŭ elstara". En artikolo "[[Milito]]", kiun vi proponis por Marto, vi forgesis aldoni ŝablonon {{ŝ|ADLM|2023|03}} - mi aldonis ĝin por vi. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:32, 2 jan. 2023 (UTC) :Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:58, 2 jan. 2023 (UTC) == artikolo [[Paronimo]] == Saluton. Vi malfaris miajn korektojn al la artikolo [[paronimo]] sen meti ian klarigon. Mi povas klarigi miajn korektojn ĉi tie, se vi deziras. Ekzemple, la franca «cor» estas «korno», dum «cœr» estas «koro», do tiel mi korektis. «garmane» ne estas vorto, sed evidenta mistajpado de «germane». «pano» ne devenas de la germana vorto «Panne», kiu havas neniun rilaton al pano. «μέτρον» evidente estas greka vorto, ne rusa. Estus tre bone, se vi donis al mi kialon, kiam vi malfaris la redakton. [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.155.169.122|195.155.169.122]] 09:30, 15 jan. 2023 (UTC) :Pardonu, mi tute ne intencis malfari viajn redaktojn. :Mi nur intencis aldoni pri disciplinjo kaj disĉiplo. :Mi sugestas ke vi kontaktu administranton por kontroli la versiojn de tiu ĉi artikolo. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:34, 15 jan. 2023 (UTC) ::Mi nun komprenas, kio okazis; tre dankon pro la klarigo. Ĝis la revido. [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.155.169.122|195.155.169.122]] 09:41, 15 jan. 2023 (UTC) == [[Julian Sands]] == Hello. Can you add the disappearance with news sources of the English actor [[Julian Sands]] in his article? He has been missing since 13 January 2023, after he went hiking in the San Gabriel Mountains in California near Los Angeles. Yours sincerely, [[Specialaĵo:Kontribuoj/31.200.22.67|31.200.22.67]] 10:31, 28 jan. 2023 (UTC) :I withdraw my request, because the article has been updated. [[Specialaĵo:Kontribuoj/31.200.22.67|31.200.22.67]] 05:46, 29 jan. 2023 (UTC) == Burokratoj == Saluton! Ĉu vi bonvolus [[Vikipedio:Diskutejo/Diversejo#Burokratoj|partopreni en elekto de du novaj burokratoj]]? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 07:06, 17 feb. 2023 (UTC) == [[Ideala urbo]] == Saluton. Restis kelkaj fotoklarigoj netradukitaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:18, 20 feb. 2023 (UTC) :Jes ja, ĉar ili estas hispanlingvaj ĉu mi rajtas peti helpon de hispanlingvano por kompletigi la artikolon? mi antaŭdankas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:45, 20 feb. 2023 (UTC) == Akredito == Saluton. Vi uzis en [[Malferma universitato]] (fine de Funkciado) kaj en [[Eduka akredito]] la vorton "akredito". Mi vidis la signifojn en PIV kaj mi dubas pri la ĝusteco de tiu uzo. Ĉu eble "atestilo" estus pli ĝusta? Ĉu oni celas traduki la hispanlingvan nuntempan uzon de "crédito" en la alteduka sistemo?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:44, 27 feb. 2023 (UTC) :Dankon pro via atento kaj zorgado. Mi ne konas en la hispana sed en la angla oni uzas "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Academic_accreditation&redirect=no Academic accreditation]", kaj simile en multajn aliaj lingvoj (kaj specife en la hispana mi kontrolis ke "Acreditación de la educación"). :Mi bedaŭras diri sed Ŝajnas ke PIV mankas tiun trian signifon por tiu ĉi termino. :Vi rajtas fari kion ajn vi pensas ke estas bone fari. :Respekte via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:54, 27 feb. 2023 (UTC) == Mankantaj artikoloj == Se vi interesiĝas pri tio, vizitu [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Listo_de_artikoloj_kiuj_estas_en_EN_kaj_DE_kaj_forestas_en_EO/2010-03-26]. Supozeble ĝi ne estas aktuala, mi longe ne uzis ĝin. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 13:10, 28 feb. 2023 (UTC) == Tageventoj == Hieraŭ vi aldonis al la ĉefpaĝo la noton: "[[Lionel Messi]] estis elektita kiel la futbalisto de la jaro 2022 (premio "The Best" de [[FIFA]]), antaŭ [[Kylian Mbappé]] kaj [[Karim Benzema]], kaj al la hispana [[Alexia Putellas]] por [[Virina futbalo|futbalistino]]. [[Golulo]] de la jaro estis elektita [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]] por [[nacia teamo]] de la jaro." Mi aldonis novajn artikolojn pri [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]], kaj ankoraŭ pri pluraj el la kunteamanoj (pri ĉiuj mi ne sukcesis), sed tamen mi ne tute komprenas la signifon de "[[Thibaut Courtois]] por [[nacia teamo]] de la jaro". Mi nur divenas ke povus esti "la belga nacia teamo reprezentite per T. Courtois kiel 'nacia teamo de la jaro'". Pli longe, malelegante, sed la koncizega versio de vi strangas. Sed kio pli iritis min, estis ke mi en neniu lingva artikolo pri T. Courtois trovis mencion de la honorigo, kaj do ankaŭ ne trovis referencon. Mi ankoraŭ rigardis en la teksto pri la belga nacia teamo en eo, en, fr - ankaŭ tie mi nenion trovis, eble mi ne ne sufiĉe atente serĉis... kaj mi ne pluserĉas inter ĉiaj aliaj lingvoj. Nun, kiam la tekstoj pri [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]] jam ekzistas: ĉu vi volus tie notis frazon pri la honorigo, kaj tie aldoni referenco(j)n? En individua paĝo referencojn aldoni multe pli praktikas kaj kutimas ol en la telegramstile kunpremitaj frazetoj de la rubriko "Tageventoj". Pri Messi kaj Putellas mi mem trovis la FIFA-paĝon [https://www.fifa.com/fifaplus/fr/the-best-fifa-football-awards] pri la premiigo, tie supozeble ie estas mencio pri Courtois kiun mi ne vidis, sed ĉar la frazo estas aldonita de vi, vi certe jam havis fonton hieraŭ kaj tute ne devas serĉi kiel mi devus... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:53, 2 mar. 2023 (UTC) :Dankegon pro via kontrolo. Gravegas! :Ja la fino de tiu novaĵo strangas kaj ne estis tute klara ankaŭ al mi.. :Mi prenis la novaĵon de la hebrea vikipedio, de la tageventa rubriko ĉe la ĉefpaĝo (nuntempe ĉe la antaŭlasta novaĵo), kaj jen la ĵurnala fonto [https://m.one.co.il/mobile/Article/22-23/3,14,75,32662/430527.html] (hebrea). Kiam mi kontrolas la fonton mi notas ke "Kiu estis elektita al la golulo de la jaro, Emiliano Martins, kiu gajnis la Argentinan teamon en la Monda Pokalo ..., li antaŭis Reala Madrido Golejisto, Tibo Courtois, kiu registris grandegan sezonon. :Eble pli koncize kaj resume povus estis: (de tiu sama fonto) "FIFA teamo de la jaro: [[Thibaut Courtois]], [[Achraf Hakimi]], [[Virgil van Dijk]], [[Joao Cancelo]], [[Casemiro]], [[Luka Modrić]], [[Kevin De Bruyne]], [[Lionel Messi]], [[Kylian Mbappe]], [[Karim Benzema]] and [[Erling Holland]]." :Sed jen la alia fonto "GIANLUIGI DONNARUMMA, JOÃO CANCELO, RÚBEN DIAS, MARQUINHOS, ACHRAF HAKIMI, KEVIN DE BRUYNE, JORGINHO N'GOLO KANTÉ, KYLIAN MBAPPÉ, ROBERT LEWANDOWSKI, LIONEL MESSI" [https://www.ea.com/games/fifa/fifa-22/ultimate-team/toty] :kaj de la retejo de FIFA mem [https://www.fifa.com/fifaplus/en/the-best-fifa-football-awards]. :Mi korektis la lingvaĵon kaj nun pli klaras. :Ĉar ne latinlitera, mi timemas aldoni fontojn en la hebrea. Ĉu mi tamen rajtas fari? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 3 mar. 2023 (UTC) La hebrea estas lingvo kiel ĉiu alia, kompreneble oni rajtas uzi ĝin por referenco, kvankam homoj miros kial aperas la hebrea ĉi tie (aŭ la litova, svahila, indonezia...), se la noto tute ne havas ligon al tiu lingvo. Tial ja pli bonas uzi iun referencon de FIFA, aŭ denaskan lingvon almenaŭ de unu el la temuloj. Sed dankon pro klariga ŝanĝo de la lingvaĵo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:58, 12 mar. 2023 (UTC) :PS: Cetere vi helpos min teni la superrigardon pri tio kie estas noto por mi ekster mia propra diskutpaĝo, se vi metas <nowiki>{{re|ThomasPusch|montri=ne}}</nowiki> komence de la noto por mi (kompreneble tio validas same por ĉiuj aliaj vikianoj): Ĉar nevidebla, tio tute ne ŝanĝos la paĝan aspekton, sed tiam mi tuj post kiam mi ensalutos de Vikipedio ricevos averton ke ie alvenis noto por mi, kaj tio vere helpas, se multe da temoj samtempe svarmas en la kapo. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 12 mar. 2023 (UTC) == Erich Kästner == Kara {{U|Sj1mor}}, mi volas preni la okazon danki al vi por viaj kontribuoj pri [[Erich Kästner]], aŭtoro kies librojn mi varme rememoras el mia junaĝo, specife [[Das doppelte Lottchen]]. Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:25, 8 mar. 2023 (UTC) :Dankon kara Moldur pro via agnosko de mia laboro. Estis mia plezuro fari tion pro, per, kaj por Esperanto. :Mi ankaŭ volas danki la vi pro vian gravan laboron kontroli kaj polurigi mian skribaĵon. Mi provas lerni kiel fari pli bone, kun malpli da eraroj, estonte. Sincere, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:30, 8 mar. 2023 (UTC) ::Dankon ankaŭ por via kontribuo pri [[Kitty Crowther]]! Se vi serĉas temojn pri kiuj vi volas kontribui, mi opinias ke verkistoj de infanliteraturo, specife ricevantoj de la [[ALMA-premio]], estas indaj kandidatoj kaj meritas artikolojn. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:01, 8 mar. 2023 (UTC) == Revizianto == Kara Sj1mor, mi sincere pensas ke estas tempo por vi iĝi vikipedia revizianto (patrolanto). Vi nun havas la rajton de mempatrolanto, tio signifas ke se vi faras iun redakton, ĝi tuj validas, ne nur tiam kiam iu alia redaktanto benis ĝin. Sed se antaŭe estis iu ajn alia redakteto de nova kontribuanto aŭ de anonimulo, tiam ĉiuj redaktoj inkluzive de via ne jam validas. Tio ekzemple ĵus okazis en [[UK 2022]], kie iuj anonimuloj ŝanĝis la os-formojn al is-formoj, sendiskute bona kontribuo, ĉar la UK 2022 vere jam estas pasinto, kaj vi aldonis la kongresan temon, same sendiskute bona kontribuo. Mi proponas ke vi iru al la paĝo [[Vikipedio:Markitaj versioj/reviziantoj]] kaj petu por vi rajton de revizianto (patrolanto). Tio signifas ke la sistemo demandos al vi ĉu vi povas kaj volas konfirmi eblajn kontribuojn de aliuloj - vi ne devas konfirmi ion pri kio vi ne certas, sed havos la rajton fari tion, kaj kiel en la ekzemplo pri la teksto [[UK 2022]] vi senhezite povus konfirmi la antaŭajn redaktojn. Ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:00, 8 mar. 2023 (UTC) :Dankon pro la klarigo kaj la instigo. Jes ja mi povas kaj interesiĝas esti kaj fari. La peto nun estas farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:16, 8 mar. 2023 (UTC) :: Pardonu ke mi bezonis 4 tagojn por reiri al la peta listo: Gratulon, vi nun havas la rajton de patrolanto / revizianto ! Bonan pluredaktadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:44, 12 mar. 2023 (UTC) == Lingvaj ŝablonoj == Ĉaŭ, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]! Kiam vi enigas parenteze tradukon de nomo/titolo en la angla (plejofte, en la enkonduko de artikolo), vi povus uzi la ŝablonon {{ŝ|lang-en}}. Ekzemple, <code><nowiki>Londono ({{lang-en|London}}) ...</nowiki></code> eligas <code>Londono ({{lang-en|London}}) ...</code>. Similaj ŝablonoj ekzistas por ĉiuj lingvoj: simple anstataŭu «en» kun la kodo de la lingvo («it» por la itala, «es» por la hispana, ktp). Alia ŝablono kun rilata uzo estas {{ŝ|traduke}}, uzinda por klarigi signifon de termo en Esperanto. Ekzemple, <code><nowiki>'''Minnār-e-Pakistān''' ({{traduke|Turo de Pakistano}}) estas fama monumento de [[Lahoro]]</nowiki></code> eligas <code>'''Minnār-e-Pakistān''' ({{traduke|Turo de Pakistano}}) estas fama monumento de [[Lahoro]]</code>. Ĝis ĝis, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 00:59, 10 mar. 2023 (UTC) :Saluton Super nabla kaj dankon pro la informo. Jes ja mi uzos tiujn ŝablonojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:08, 10 mar. 2023 (UTC) ::{{kom}} Ĉaŭ denove! Ĉar vi ofte redaktas paĝojn pri filmoj, mi ankaŭ sugestas la ŝablonojn {{ŝ|intrigo}} kaj {{ŝ|intrigofino}}. Ili ankaŭ uzindas por rakontoj, libroj, ktp. Vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Chicago_%28filmo%29&diff=7962873&oldid=7960140 ĉi tie]. Amike, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 01:07, 14 mar. 2023 (UTC) :::Dankon estimata amiko pro via zorgo kaj atentigo al mi. Bone mi faros kaj uzos. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:34, 14 mar. 2023 (UTC) == Stilogvido pri datoj == Ĉaŭ, Sj1mor. Mi volas proponi stilogvidon pri datoj (vizitu: [[Uzanto:Super nabla/Datoj]]). Se vi havas tempon, ĉu vi povus kontroli ĝin kaj esprimi vian opinion? Ĝis, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 22:25, 19 mar. 2023 (UTC) ==Majuskloj== Saluton. Mi vidas, ke en kelkaj titoloj vi ofte uzas troajn majusklojn. Ekzemple en [[La Stranga Kazo de Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde]], ĝi povus esti La stranga kazo de Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde. En Esperanto ne necesas tiom da majuskloj kiom en la angla ekzemple, kvankam ili aperus en titolpaĝoj pro tipografiaj tialoj. Krome specife en tiu kazo majuskloj nur en la personaj nomoj helpus marki la kontraston inter ambaŭ personecoj. Mi opinias, ke estas dubinda ankaŭ la uzado de tradukoj de titoloj, se la koncerna filmo aŭ libro ne estas tradukita al Esperanto. Evidente tiu ne estas la kazo, ĉar tiu verko ja estas tradukita en Esperanto laŭ tiu titolo. En aliaj artikoloj, ekzemple pri filmoj, restis tro multaj ruĝaj ligiloj; eble konvenus lasi nur tiujn kiuj havas ŝancojn estis kreitaj en la sekva jardeko, ni diru. Mi pardopnteas pri tiom da konsiloj, eble nenecesaj ĉar viaj kontribuoj estas tre bone prilaboritaj kaj ties temoj tre bone elektitaj, kiuj laŭ mia supozo kontentigas ĉiujn. Amike. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:22, 20 mar. 2023 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton Sj1mor! Koncerne Artikolon de la monato, vi proponis artikolon [[Ĵurnalismo]] por monato junio. Tamen tiu ĉi artikolo estas nek leginda nek elstara, do ne eniras la kriteriojn por elektebleco. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:50, 21 mar. 2023 (UTC) :Ĉu vi volas proponi ĝin kiel "leginda artikolo"? Certe ĝi elektiĝus, plej laste se la lastaj tri ruĝaj ligiloj iĝus bluaj. Poste ĝi ankoraŭ estos ĝustatempa por tamen iĝi artikolo de la monato por junio. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:36, 25 mar. 2023 (UTC) == Netanja == Mi ĵus prilaboras la artikolon [[Nathan Straus]], laŭ kiu estas nomita la urbo [[Netanja]], kaj lige al tio vidis vian [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Netanja&diff=prev&oldid=7984505 aldonon], en kiu vi metis ruĝan ligilon pri [[Ŝaron (regiono)]]. Ĉar ni estu atentaj ne krei pli da ruĝaj ligiloj ol ni kune povas forlabori, mi - antaŭ ol mi konsciis ke vi nur ĵus metis la ruĝan ligilon (mi pensis ke ĝi, kiel la ĝis nun ruĝa ligilo [[Nathan Straus]], estis de la origina teksto de antaŭ multaj jaroj) - ĵus ŝanĝis la duonfrazon al "...(la ĉirkaŭaĵo de Tel-Avivo kaj de ĝia antaŭurboj) en la Ŝarona ebenaĵo." Tamen mi tute ne volas bremsi vin, se vi volas meti artikolon pri la Ŝarona ebenaĵo - ĝi certe estas inda teksto por priskribo de la topografio de la centra regiono. Cetere eble vi atentu ke mi hieraŭ faris novan ŝablonon {{Ŝ|Situo sur mapo Israelo Centra}}. Nun la urboj de la centra regiono povas havi du situomapojn en la {{ŝ|informkesto urbo}} - mi jam metis la novan teknikan atingon al ĉiuj tekstoj kiuj jam ekzistas... Mia motivo hieraŭ fakte nur estis, ke mi volis meti novan tekston pri [[Modiino]], ĉar mi vidis pli-malpli 20 ruĝajn ligilojn pri la nova urbo, kaj metante rimarkis la mankon de tiu situomapa ŝablono. Mazltov, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:36, 25 mar. 2023 (UTC) :PS, cetere: Ĉu vi havas konsilon kiel solvi la teknikan problemon pri la hebrea kaj Vikipedio, kiun mi ĵus priskribis en [[Diskuto:Modiino]]? Mi supozas ke vi pli ofte umas kun tekstoj, kiuj uzas kaj hebreajn kaj latinliterajn vortojn... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:55, 25 mar. 2023 (UTC) :Kara Thomas, Dankon pro la atentigoj kaj pro viaj teknikaj klopodoj kaj atingoj. Via laboro gravas kaj mi sekvas ĝin. :Jes mi aldonis ĉar mi pensis tion sufiĉe grava, ĉar mi volis mencii ke la urbo estas konsiderata la "la regiona ĉefurbo", sed mi ne, almenaŭ ne tuj, intencis prilabori pri tiu-ĉi regiono. :Mi komprenas la malŝaton pri ruĝaj ligiloj, sed ion kiel ligilon pri regiono, iam aŭ certe finfine ne ruĝos. Ne gravas kiun faras la laboron, sed ke la faraĵo estu de sufiĉe bona kvalito (vikipediece, lingve ktp). Ŝajnas al mi ke vi estas pli profesia pri tio ol mi. :Ĉar mi kutime tradukas el la hebrea, ĝenerale malpli konvenas la mi verki pri israelaj temoj, ĉar pri tiuj la hebrea artikolo estas tre prilaborita kaj tiel ne donas bonan koncizan resumon. :Kiel vi laboris pri komunumoj, kaj specife pri [[Ĥulda]], mi pensas iam labori pri Kibucoj (estas 275) (kaj moŝavoj, pli ol 400), sed mi bezonas koni kaj esti certa pri la ĝusta meniero prilabori tiujn, kaj tio scipovo plejparte signifas sekvi bona(j)n ekzemplo(j)n. :Ŝajnas ke antaŭe oni bezonas prepari teknikaĵojn kiel ŝablonojn kaj regionajn mapojn, simile kiel vi faris por la centra regiono. :''[[wiktionary:Hals-_und_Beinbruch|Hals- und Beinbruch]]'' [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 25 mar. 2023 (UTC) == {{ŝ|Bildgalerio}} == Ĉaŭ, Sj1mor! Mi ĵus kreis novan ŝablonon nome {{ŝ|Bildgalerio}} por enmeti bildaron. La ŝablono estas 100% en Esperanto, inkluzive de la parametroj kaj valoroj. Mi volas nur konigi vin pri la ŝablono: absolute ne estas devo uzi ĝin! Ankaŭ la etikedo <code><nowiki><gallery></nowiki></code> funkcias bone. Amike, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 00:56, 27 mar. 2023 (UTC) == Artikoloj pri kino 🎬 == Ĉaŭ, Sj1mor! La venontajn semajnojn mi laboros por klopodi elstarigi artikolon pri [https://www.wikidata.org/wiki/Q3234794#sitelinks-wikipedia grava barata filmo] kiu havas muŝon kiel protagonisto. Por fari tion mi bezonas traduki iom da artikoloj kiuj nuntempe ne ekzistas en Vikipedio ([[:en:User:Super nabla/farendaj|por la listo de miaj farendaj artikoloj alklaku ĉi tie]]). Ĉar mi vidis ke vi fojfoje interesiĝas pri kino kaj vi ankaŭ skribis: {{citaĵo|Ĉiu estas bonvena kontakti min por peti aŭ mendi ke mi ekverku aŭ pliverku/ĝisdatigo iun ajn artikolon}} mi pensis ke vi eble povus interesiĝis pri la skribado de kelkaj el ĉi tiuj artikoloj. Se vi faros tion, mi estos tre dankema; alie, entute ne zorgu. Amike. Ĝis baldaŭ, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 01:32, 29 mar. 2023 (UTC) == Ŝablono:Informkesto organizaĵo == Estimata, en [[Ŝablono:Informkesto organizaĵo]] mi aldonis bildon kaj emblemon el Vikidatumoj, do ne necesas mencii ilin en unuopaj artikoloj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:04, 29 mar. 2023 (UTC) :Bone dankon. kaj kio pri la informkesto filmo? legu ĉe la diskuto de informkesto libro, specife mia respondo de 14:55, 26 mar. 2023 al via de 15:47, 15 mar. 2023 (UTC). [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:07, 29 mar. 2023 (UTC) :Saluton Moldur, ĉu vi povas fari la samon por informkesto firmao? Mi kontrolis la kodon de tiu ĉi informkesto, kaj ŝajnas al mi ke estas multe da laboro ĝisdatigi ĝin laŭ la nuna evolunivelo de organizaĵo. :Mi antaŭdankas kaj pardonpetas ke mi laborigas vin. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:52, 1 apr. 2023 (UTC) ::Mi faris aldonojn al {{Ŝ|informkesto firmao}}. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:09, 1 apr. 2023 (UTC) {{re|Sj1mor|Moldur}} Vi scias ke mi vin ambaŭ tre aprezas kiel kolegoj. Tial ne estas malica kritiko kion mi notos. Sed mi opinias ke malpraktikas diskuti tiom fundamentajn ŝanĝojn pri informkestoj en personaj diskutpaĝoj, simple ĉar ne eblas facile trovi ilin tie. La ĝusta vojo estas noti tiajn notojn en la koncernaj diskutpaĝoj mem, kaj altiri la atenton de kundiskutanto per la ŝablono {{ŝ|re}}. Kaj Moldur, ankoraŭ plian noton mi havas por vi, kun danko por viaj ĵusaj aldonoj al {{Ŝ|informkesto firmao}}: kvankam ja eblas spuri la unuopajn paŝojn en la unuopaj redaktoresumoj, kiujn vi modele notis, vi ne forgesu ke ankoraŭ fine necesas klarigi la novan situacion en la dokumentado de la ŝablono. Ĉar la ŝablono ne estas nur por Sj1mor, sed por ĉiu, kaj al "ĉiu" komuniki ion plej funkcias per la dokumentado de la ŝablono. Bonan fruktodonan semajnfinon! {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:43, 1 apr. 2023 (UTC) ::Kara {{re|ThomasPusch}}, vi plene pravas. Mi petas pardonon. Dokumentadon pri {{Ŝ|informkesto firmao}} mi ĵus iom aktualigis. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:22, 1 apr. 2023 (UTC) Saluton Ŝaj! Ekzistas {{ŝ|informkesto premio}}. Videbla ekz-e en [[ALMA-premio]]. Eble pli konvena por premioj? (Eble indas plibonigi tiun, preni parametrojn el Vikidatumoj...). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:18, 6 apr. 2023 (UTC) :Jes mi konstatis tion. Eble mi povas plibonigi la tiun ĉi informkesto (premio) kiel tio de organizo, tiel ke la datumoj de vikidatumaro alvenos aŭtomate. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:20, 6 apr. 2023 (UTC) :1. Farite. Dankon. :2. Ĉu medalo ankaŭ estas kiel premio? :3. Kio okazas kun iuj kiel la aspekto de iuj instancoj de la informkesto kiel ĉe [[Premio Por Juna Artisto]]? :4. Mi volas aldoni la la informkeston detaloj kiel ĉe informkesto dinastio, vidu [[Ordre des Arts et des Lettres]] sub la parametro Branĉoj. :Amike - [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:45, 6 apr. 2023 (UTC) ::Nur mallonge: ::1. Bone. ::2. Jes, ekz-e [[Medalo Fields]]. ::3. Mankis "|-". Mi riparis. ::4. Atendu iom. Mi revenos. ::Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:11, 6 apr. 2023 (UTC) :::Dankon denove. La samon por informkesto distingo mi petas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:58, 6 apr. 2023 (UTC) ::::Tiun informkeston mi tute ne konas, kaj ĝi estas tre malmulte uzata (en la kazo de [[Hilary Koprowski]] eĉ malĝuste uzata, ĉar li estas persono kaj ne distingo). Ĉu vere indas havi tiom multajn, tre similajn ŝablonojn? Tio nur kaŭzas multan nenecesan laboron kaj konfuzon. Mi proponas forĵeti {{ŝ|informkesto distingo}}, kaj anstataŭe uzi {{ŝ|informkesto premio}} ankaŭ tie. Eble kun alinomigo al iom pli ĝenerala {{ŝ|informkesto honorigo}}. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:08, 6 apr. 2023 (UTC) :::::Mi pensas ke estas kultura diferenco inter premio kaj distingo, sed por tiu diskuto oni certe distukos ĉe tauĝa diskutpaĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:10, 6 apr. 2023 (UTC) :::Ĉu ankaŭ Konkursoj taŭgas por informkesto premio? vidu ekz [[Vuelta a Colombia]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:35, 6 apr. 2023 (UTC) ::::Mi opinias ke premioj, distingoj kaj similaj honorigoj estas sufiĉe similaj ke ni uzu saman ŝablonon por ambaŭ. Pri konkursoj mi ne certas; se tio bone funkcias por vi, do bone, faru! ::::Aliaj informkestoj kiujn oni bone povus unuigi: {{ŝ|informkesto prezidento}} kaj {{ŝ|informkesto ofico}}. ::::Jen ankaŭ {{ŝ|informkesto kristana eklezio}}. Tiu informkesto estas taŭga por kristanaj eklezioj, havante kelkajn pli specialigitajn karakterizaĵojn ol la pli ĝenerala {{ŝ|informkesto organizaĵo}}. Sed ĝi bezonus iom da prilaboro - reverkado de anglalingvaj parametroj, aldono de Vikidatumoj ktp. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:46, 10 apr. 2023 (UTC) :::::Mi antaŭdankas vin! Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:48, 10 apr. 2023 (UTC) == Via noto de antaŭ du tagoj pri informkesto rivero al Tlustulimu == Kara Ŝaj, mi ne bone komprenas kion vi petis en via [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Tlustulimu&oldid=7994808 noto de antaŭ du tagoj pri informkesto rivero al Tlustulimu]: se vi volis diri, ke vi pretas meti blokon pri {{ŝ|informkesto rivero}} al riveraj paĝoj kaj petas al Tlustulimu sekvi vin kaj individue plenigi la erojn, tiam vi havas la agrablan parton kaj Tlustulimu havas la koŝmaran taskon, pri kiu li supozeble ne sukcesos, kaj se li sukcesos, tiam estos malŝparo de lia tempo (kvankam mi konscias ke vi ne premis lin, nur miele petis). Kion eblas peti al Tlustulimu, estas konkrete pluevolui informkestan kodon, kiel ĵus faris Moldur pri {{Ŝ|informkesto firmao}}. Mi vidis ke vi al multaj riveraj artikoloj metis la blokon kun forta uzo de vikidatumoj, kiun mi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Cablono%3AInformkesto_rivero%2Fdokumentado&diff=prev&oldid=7796035&diffmode=source antaŭ iom da tempo] metis al la dokumentado de {{ŝ|informkesto rivero}}. Bone, por tio ĝi estas. Sed mi ĵus pliperfektigis la modelon, aktualigis la dokumentadon kaj kopie notas la novan modelon ankaŭ ĉi tie: <pre> {{informkesto rivero |nomo= {{paĝonomo}} |longo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2043}} |akvokolekta areo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2053}} |enfluejo= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P131}}]] |landoj= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P17}}]] ([[{{#invoke:Wikidata|claim|P30}}]]) <!--P30 ankoraŭ ne pri ĉiu rivero notiĝas en vikidatumoj: se ne estas, aldonu se eble en vikidatumoj aŭ forstreku ĉi tie --> |regionoj= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P131}}]] |urboj= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per preno el alia lingvo elektitajn urbojn (plej grandajn / gravajn), ankaŭ kun internaj ligiloj, se oni volas indikon --> |dosiero={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |fonto= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P885}}]] |fonto-alteco= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per kopiado el alia lingvo, se oni volas indikon --> |flankriveroj= {{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}} <!-- vidu ĉu ne estos tro multaj, alternative eblas mem aldoni elektitajn alfluantojn, ankaŭ kun internaj ligiloj, per preno el alia lingvo --> |enfluejo= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P403}}]] |enfluejo-alteco= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per preno el alia lingvo, se oni volas indikon --> |meznombra trafluo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2225}} }} </pre> Vidu en la paĝo [[Makenzio]] kiel funkcias la nova modelo! Vi komprenas ke '''kutime''' la informkesto antaŭvidas ke redaktanto mem notu alfluajn riverojn en sinsekvo de fonto ĝis enfluo al pli granda akvejo, kaj postulas dividi ilin al dekstraj kaj maldekstraj alfluoj. Tio belas, sed ne funkcias ĉe uzo de vikidatumoj. Tial la alternativa parametro "flankriveroj", kiu ne atentas pri dekstraj kaj maldekstraj alfluoj. Tamen demando estas ĉu la meto de ĉiuj flankriveroj el vikidatumoj ne estas tro: pri [[Makenzio]] ankoraŭ eblas (kaj ne ĝenas ke ne estas internaj ligiloj, ĉar ĉiukaze apenaŭ ekzistas paĝoj pri la flankriveroj), sed jam aspektas iom malelegante. Tamen ĉe rivero de multegaj alfluoj, ekzemple [[Majno (rivero)]], '''netolereblas''' la listigo de amaso de alfluaj riveroj, ĉiuj sen internaj ligiloj, per <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}}</nowiki>. Sed eblas antaŭrigardi rezulton de informkesto, juĝi la rezulton, kaj se necese forstreki ion antaŭ publikigo de la ŝanĝoj. Mi ne volas prisilenti la alternativon de <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}}</nowiki>, ankaŭ se ĝi ne ĉiam donas belan kaj sufiĉe koncizan rezulton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 1 apr. 2023 (UTC) == {{lang|en| + {{lang|en| == @[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]: Ĉu eblas apliki tion kiam oni nur verkas en vida metodo? <ins><nowiki>{{lang|en|</nowiki></ins>Open Society Institute<ins><nowiki>}}</nowiki></ins> aŭ <ins><nowiki>{{traduke|</nowiki></ins>instituto pri malferma socio<ins><nowiki>}}</nowiki></ins>) [[Uzanto:Alifono|Alifono]] ([[Uzanto-Diskuto:Alifono|diskuto]]) 15:33, 12 apr. 2023 (UTC) :Jes certe, simple tajpu, noton post noto. :Pardonu sed eble mi ne komprenas vian demandon. :kiel oni povas direkte vidi, la uzo de lang-en montras angle ĉe la komenco, sed la uzo de lang|en ne montras ĝin. :Oni simple ne volas naŭze ripeti sennecese la nomo de la lingvo de la tekstero aŭ nomo je ĉiuj aperoj. :Mi kontrolis la [[Fondumoj pri malferma socio]] kaj trovis nenion elstaran. :Vi ja povas uzi tiujn ĉe tiu ĉi artikolo aŭ ĉe aliaj. :Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:48, 12 apr. 2023 (UTC) == Ordo de sekcioj == Saluton, Sj1mor. Mi trovis en la paĝo [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon]] ke la decidita ordo de sekcioj estas * Notoj * Referencoj * Literaturo * Vidu ankaŭ * Eksteraj ligiloj Do, surbaze de tio, mi movis supren la referencojn en la artikolo [[Seksa ekscitiĝo]]. Ĝis, — <span style="background-color:NavajoWhite;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:Tomato;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:IndianRed">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 22:34, 12 apr. 2023 (UTC) == Tutfreŝa ekpaĝo == Mi komprenas ke vi ĵus ekverkis la artikolon [[Armani]] kiu en unua savo nur konsistis el tri vortoj "Por plia legado", kaj redaktoresumo "Kreita per traduko de la paĝo "Armani", kio aspektis amuze... 10 minutojn poste alvenis bona kaj bela ampleksa artikolo. Ne estas problemo se ankaŭ pasus pli da tempo inter anonco de nova paĝo kaj efektiva alveno, sed pripensu ĉu en tia situacio ne eblas aldoni ŝablonojn <nowiki>{{redaktas|Sj1mor|2023-04-14}} kaj {{ĝermeto}}</nowiki> al la unua, ankoraŭ baze tute malplena paĝo. Mi komprenas ke la ideo estas "Kiu rimarkos ion dum tiuj mizeraj 10 minutoj?", kaj iusence tio ankaŭ estas prava, sed tute formale eblas indiki baldaŭan alvenon de nova paĝo per ŝablono "redaktas", por tio ĝi ja inventiĝis jam en 2006. Bonan vendredon! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:42, 14 apr. 2023 (UTC) :Sed neniam bonas fari nur saĝajn konsilojn, tial mi ĵus kiel kontribuo al via paĝo [[Armani]] ekkreis paĝon pri la juna kantisto [[Shawn Mendes]]. Mi baze nur kovris la komencon de lia kariero, kiam li estis ne-jam-matura 15- kaj 16-jarulo, kaj jam finos la redaktadon tie, ĉar mi ne sentas ke mi estus lia biografo, sed por artikolo tio jam sufiĉas... Do laŭ nuna stato de la teksto nur restas kvin ruĝaj ligiloj en la paĝo [[Armani]], vi pravas ke la kvin temoj vere meritus artikolojn, kaj principe el la nomoj de grandmagazenoj oni povus ankoraŭ fari pliajn ruĝajn ligilojn, sed bonas iri malgrandajn paŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:13, 14 apr. 2023 (UTC) :Kara kaj altestimata samideana verkanto Thomas, :Mi tre dankas vin pro ĉio kion vi faras, kaj specife pro via atento, kontrolo kaj kritiko al tio kion mi faras. :Ĉion bona al Vi. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:23, 14 apr. 2023 (UTC) == Eta peto == Vi ricevis la rajton de revizianto la 12-an de marto kun la celo, ke vi libere rajtas uzi tiun rajton. Ekzemple la paĝo [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]] tamen restas nereviziita, post kiam vi tie la 31-an de marto dankinde aldonis informkeston. Mi povas kompreni, ke se vi rapide volas aldoni informkestojn al multaj artikoloj, vi ne volas bremsi la agofluon, sed ĉiukaze vi devas ĵeti rapidan rigardon ĉu la informkesto bone aspektos post la metado, ĉar foje okazas miskomprenoj en la interago inter vikidatumoj kaj la paĝoj, kaj se vi faras tion, estus bele se vi ankaŭ revizias eblajn antaŭajn redaktetojn. Ĉi tie estis nur du tute senproblemaj, bonaj redaktetoj, kiuj jam atendis duonjaron, ke iu kun rajto revizius ilin. Se vi ne faras tion, ankaŭ via propra redakto ne estas reviziita. Vi nun povas revizii, sed por fakte fari tion tamen fojfoje vi devus konscie premi la butonon "aprobi revizion". Eble vi krome ĉiam faras tion kaj nur ĉi tie iel forgesis. Tiam mi pardonpetas, alikaze validas mia peto - estu tiom bona kaj helpu en la reviziado, via juĝo estos bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:18, 19 apr. 2023 (UTC) :Saluton Kara, dankon pro via atentigo. Fakte, bv kontroli se vi povas, mi ricevis la rajtoj revizii antaŭ malmultaj tagoj kaj ekde tiam mi jam aprobis kelkajn antaŭajn reviziaĵojn en iuj artikoloj. :Bone mi faros pli post inspektado kaj se mi sentas ke la reviziaĵoj indas aprobon. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:46, 19 apr. 2023 (UTC) == [[Mikronovelo]] == Mi ŝanĝis la alilingvan ligon al pli ĝusta artikolaro kun pli da lingvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 3 maj. 2023 (UTC)--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 3 maj. 2023 (UTC) :Dankegon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:53, 3 maj. 2023 (UTC) == Sead Mahmutefendić == {{Forigu|Sead Mahmutefendić|petanto=Brunnaiz}} -- [[Uzanto:Brunnaiz|Brunnaiz]] ([[Uzanto-Diskuto:Brunnaiz|diskuto]]) 17:12, 5 maj. 2023 (UTC) == Nicolau Dols Salas == Kara. Jam en 2021 vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicolau_Dols_Salas&direction=next&oldid=7366787 ruĝigis tri instituciojn en la teksto] [[Nicolau Dols Salas]]. Certe bonvenus se tiuj institucioj havus e-lingvan artikolon, sed por ekhavi tian artikolon ne sufiĉas nur ruĝigi artikolon... almenaŭ ne ĉiam funkcias tiel, ke iu alia vidas tian ruĝan ligilon kaj tuj ekverkas... Intertempe, mi supozas kaj esperas, vi sentas vin multe pli sekura en via Esperanto ol tiam. Ĉu vi ankoraŭ volus krei iujn el tiuj tri artikoloj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:25, 5 maj. 2023 (UTC) ==Aŭtomata tradukilo== Saluton. Eble vi uzas aŭtomatajn tradukilojn, tial vi povas krei tiom multajn artikolojn. Gratulon. Tamen, se tio certas, restas ankaŭ kelkaj malĝustaĵoj, pri kiuj mi eble iam avertis. Datoj de referencoj restas anglalingve; mi tradukis kelkajn. En duoblaj ligiloj (ligilo kiu kondukas al redakta vorto) foje ne korespondas la duonan parton al la unu, aŭ la dua ne ĝustas esperantlingve aŭ tute ne havas sencon (ekzemple ĉe datoj) ktp. Foje aperas sintaksaj eraroj, manko de akuzativo aŭ pluralo ktp., sed tio okazas al ni ĉiuj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 23 maj. 2023 (UTC) :Saluton, Jes. Mi pardonpetas pro miaj fuŝaĵoj kaj tiuj de la tradukiloj. Foje ripetiĝantaj alĝustigindoj, kiel la formato de datoj, estas tro tedaj por mi ripeti ĉiofoje. Estontece mi faros kun pli da kontrolo kaj zorgemo kaj espereble la rezultoj fariĝos pli altkvalitaj. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:13, 23 maj. 2023 (UTC) ::Dankon. En ĵazmuzikistoj restis centoj da ruĝaj ligiloj pri muzikistoj aŭ albumoj, multaj el ili kun anglalingvaj vortoj ene, tiel ke neniam ili bluiĝos. Mi senruĝigis (senligiĝis) kelkajn, sed ĉe [[Billy Higgins]] mi jam laciĝis. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:28, 23 maj. 2023 (UTC) :::Discografio ne ekzistas en Esperanto, eble Diskografio aŭ pli bone Diskaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:36, 23 maj. 2023 (UTC) :Vi atingis rekordon en [[Reĝa Akademio de Drama Arto]]. Gratulon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:14, 26 jun. 2023 (UTC) ::Dankon pro la atentigo. Mi kontrolis vian redakton de la artikolo. ::Mi pardonpetas ke eskapis de mia kapo kaj tiel mi preterlasis la redakton de la notindaj famaj verkaĵoj de famaj eks-studentoj. ::Se vi atentus min pri tio ĉi mi povas mem fari la redakton kaj tiel malpli laborigi vin. ::Danke kaj amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:21, 26 jun. 2023 (UTC) == Honoroj == Saluton, vikikolego. Kiel vi? Mi ne skribis al vi dum longa tempo. Mi vidis de tempo al tempo, ke vi foje interesiĝas pri militaj medaloj aŭ similaj <del>ornamentaĵoj</del> ornamaĵoj de militistoj. Mi ĵus kreis la ŝablonon {{ŝ|Honoroj}}, sekvante la stilon de simila ŝablono de la itallingva Vikipedio. Eble vi povus uzi ĝin de tempo al tempo por viaj biografioj. Ĝis la onta fojo. — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 12:36, 8 jul. 2023 (UTC) :Saluton SuperNabla. Dankon pro via farado pensante pri mia laboro. :Mi komprenas ke oni uzu tiun ĉi ŝablonon en biografioj. :Bone, mi provis ie, sed mi notas ke oni devas specifi la valorojn de ĉiuj kvin parametroj. :Krome, pensante pri la afero, iu kiu ricevis honoron verŝajne recevis pli ol unu, kaj notindas ke la informkesto biografio kaj ĉiuj aliaj informkestoj (krom la simpla informkesto homo) jam listigas ĉiujn honorojn laŭ nome, kaj ene de la informkesto pri tiu ĉi persono. :Eble mi estas laca kaj pigra, sed mi ŝatas uzi ŝablonon kiuj mi povas uzi tute sen specifi la valoron de iu ajn parametron kaj recevi kiom eble plej da valoroj al parametroj de vikidatumoj! :Se eblos nesti tiun ĉi ŝablonon kaj uzi ĝin *sen scii nenion* pri la tema persono aŭ la honorigo(j), tio estas multe pli preferata kaj do uzebla. :Amike -- [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:49, 8 jul. 2023 (UTC) :: Bone, komprenite. Jes, aŭtomataj ŝablonoj estas ĉiam preferindaj. Ĉiukaze, la nura deviga parametro estas {{parametro|nomo_honoro}}, do por pluraj honoroj oni povas skribi ion kiel jenas: {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Ora medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Arĝenta medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Bronza medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} Estas nur ebleco. Mi ne scias ĉu la ŝablono estas utila aŭ ne. Bonan redaktadon kaj bonan monaton julion. Ĝis baldaŭ, — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 13:06, 8 jul. 2023 (UTC) == Elekto de nova administranto == [[Dosiero:Wikipedia Administrator.svg|eta|100px|La balailo estas simbolo de la administrantoj.]]Saluton {{BASEPAGENAME}},</br>Mi ĵus kandidatigis [[Uzanto:Kani]]-n kiel administronton. Se vi havas tempon, bonvolu partopreni la elekton de la nova administranto ĉi tie: [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Kani]]. En tiu paĝo, vi povas legi la kialojn de la kandidatiĝo. La kandidato jam akceptis la proponon de administrantiĝo.</br>Dankon kaj ĝis baldaŭ! Amike, — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 08:21, 24 jul. 2023 (UTC) == Ŝablonoj == Kara, laŭ mi estas tre en ordo esti iom tempoŝpara kaj preferi ŝablonojn kiujn eblas "uzi tute sen specifi la valoron de iu ajn parametron kaj recevi kiom eble plej da valoroj al parametroj de vikidatumoj" (kiel vi supre skribis al Nabla). Ĝuste tial mi tiom aprezas vikidatumojn kaj investas konsiderindan tempon en ĝia ampleksigo kaj aktualigo, eĉ se de tio fine nur solidare profitas iuj aliaj malgrandaj vikipedioj, en kiuj mi eble ankoraŭ neniam estis (ekzemple la ĉuvaŝa, baŝkira, navaja aŭ keĉua). Sed vi atentu ne tro rapide komplete malplenigi tutajn informkestojn, se tio forigas enhavon, kiel ekzemple okazis en aprilo 2023 en la paĝo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Memorial&oldid=8028006 Memorial] aŭ jam en junio 2022 en la biografio pri [[Pamela Sargent]], kie el {{ŝ|Informkesto homo}} vi faris {{ŝ|Informkesto verkisto}}, tute bone, sed vi devintus kopii la portreton de ŝi al la nova informkesto. Bonvolu klopodu ĉiam ekstreme atenti kaj rigardi la pretan rezulton, ĉu per via poluro vi ne malaperigas gravajn informerojn, ĉar tiam ne plu temas pri tempoŝparo, sed male pri tempomalŝparo, se iu devas ripari la agon. {{rideto}} Tio ne estas problemo: ankaŭ mi hieraŭ senintence fuŝis 30 paĝojn, kiujn mi intencis plibonigi, Dominik rimarkis tion, atentigis min kaj jam riparis duonon, kaj mi dankante riparis la reston. Fuŝoj okazas, sed estas grave atentigi pri ili kaj ne daŭre ripeti ilin, por ke ili ne multobliĝas. Dankon pro via tre utila kaj diligenta laboro, aparte pri aldonoj de informkestoj! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:30, 26 jul. 2023 (UTC) :Saluton Estimata kaj dankon pro la atentigo. Jes ja kiam mi redaktas mi atentas aldoni valoron al la artikolo kaj ne male. :Pri memorial ŝajnas ke mi vere fuŝis, ĉar parametroj estis donitaj kaj laŭ la historio mi forigis ilin. Pri Pamela Sargent mi estis surprizita ke foto aperas por homo sed ne por verkisto, ĉar mi pensis ke tiu valoro venas de la sama parametro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:39, 26 jul. 2023 (UTC) ::Mi povas malkaŝi ke la sekreto kuŝas en tio, ke la foto de Pamela Sargent stokiĝis kiel dosiero de justa uzo en la esperanta vikipedio kaj ne estas el la komunejo. Tial ĝi ne notiĝas en vikidatumaro, kaj tial necesas individue mencii ĝin, en kaj informkesto homo kaj informkesto verkisto. Tio estas rara kazo. Kutime la fotoj estas en la komunejo kaj notiĝas en vikidatumoj, sed, nu, ne ĉiam. La angla vikio multe pli amplekse uzas lokajn dosierojn je justa uzo, kiun tiam nur povas uzi la anglaj teksto, ol ni, sed samkiel la anglalingvaj kolegoj rajtas loke stoki dosierojn en "sia" vikipedia branĉo, principe rajtas fari ankaŭ ni. Tial bonas uzi momenton post ĉiu finredakto por okule inspekti la finan rezulton - tion ankaŭ ne ĉiam faras mi, kaj tial ankaŭ mi foje ne rimarkas miajn fuŝojn, sed mi klopodas investi tiun finan kontrolan sekundon kaj provas ne forgesi ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:08, 27 jul. 2023 (UTC) == Internacia Tribunalo de Arbitracio == Mi hodiaŭ vespere ricevis rimarkon ke vi ŝanĝis mian alidirekligon Chevron de belga vilaĝo al usona korporacio - tute bone tiel, vere la korporacio internacie pli ligiĝas al la nomo ol la belga vilaĝo! - kaj rigardante la paĝon Chevron vidis ruĝan ligilon Internacia Tribunalo de Arbitracio, kiu dum mi rigardis bluiĝis. Gratulon pri la nova teksto pri internacie grava temo !! Nur mi havas etan rimarkon, ke la angla nomo "International Court of Arbitration", NE estas "mallonge ICC", ĉar ICC estas la angla mallongigo de la [[Internacia Komerca Ĉambro]], tegmento de la tribunalo, sed ke ĝi angle nomiĝas "formale ''ICC International Court of Arbitration'', ne mallongigite sed male pli-longigite. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:08, 27 jul. 2023 (UTC) :Jes ja. Dankegon pro la kontrolo kaj la riparo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:43, 28 jul. 2023 (UTC) == Majuskloj == Saluton. Mi majuskligas titolojn de organizoj, kiel Internacia unio de kristalografio al Internacia Unio de Kristalografio. Tio estas la kutimo kaj en Esperanto kaj en Vikipedio. La malo estas nur franca kutimo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:16, 7 aŭg. 2023 (UTC) == Wikidata == Saluton Sj1mor! Ĉu vi estas ensalutinta en Wikidata? Se ne, tio klarigas kial ĝi estas ŝlosita. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 13:13, 8 aŭg. 2023 (UTC) :Jes ja vi pravas. Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:30, 8 aŭg. 2023 (UTC) == troviĝita == Saluton. La vorto "troviĝita" tute ne eblas: troviĝinta, troviĝanta, trovita ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 14 aŭg. 2023 (UTC) :Krome Universitato de Tromsø troviĝas en la urbo de Tromsø (NE), sed en la urbo Tromsø.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:38, 14 aŭg. 2023 (UTC) == Kanado == Koran dankon pro la kreoj de nova, laŭ mi tute bezonata paĝo pri la [[Metropolo Vankuvero]] kaj pri ties parto [[West Vancouver]]. Tamen la lastan paĝon vi poste ŝovis al [[West Vancouver (Brita Kolumbio)]]. Tio sencus, se ekzistus pluraj / multaj loĝlokoj "West Vancouver" sur la tero kaj necesus per klarigo inter krampoj priskribi pri kiu loko la teksto temas (kaj tiam la paĝo "West Vancouver" devas esti apartiga listo, kiu listigas ĉiujn tiujn loĝlokojn). Sed ne ekzistas pluraj loĝlokoj "West Vancouver", almenaŭ ĉiu pensas pri unu certa loĝloko en Vankuvero, notante la nomon "West Vancouver". Tial la pluŝovo al [[West Vancouver (Brita Kolumbio)]] estas misgvida, nenecese komplikiga kaj ... fakte fuŝa. Mi alvokas uzi aldonaĵojn inter krampoj en vikipediaj titoloj vere nur kiam necesas. Ĉu konsentite? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 26 aŭg. 2023 (UTC) :Do: En la kazo de [[Langley (Brita Kolumbio)]] la aldonaĵo sencas, ĉar ankaŭ ekzistas esperantlingva teksto pri [[Langley (Vosges)]], eĉ se apartigila paĝo "Langley" en Esperanto ankoraŭ ne kreiĝis kaj en kazo de nur du eroj ankaŭ ne nepras. Sed '''se''' iam ekestus pliaj esperantaj artikoloj pri ekzemple Langley (Cheshire), Langley (Essex), Langley (Hampshire), Langley (Hertfordshire), Langley (Kent), Langley (Northumberland), Langley (Slough), Langley (Warwickshire), Langley (West Sussex), Abbots Langley (Hertfordshire), Kings Langley (Hertfordshire) en [[Britio]] aŭ pri Langley (Arkansas), Langley (Illinois), Langley (Oklahoma), Langley (South Carolina), Langley (Virginia) aŭ Langley (Washington), prefere kun esperantlingvaj klarigoj inter la krampoj, tiam apartigila listo "Landley" sencas kaj povas senprokraste esti farita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:03, 26 aŭg. 2023 (UTC) :Jes, konsentite. Mi faris tion sen pripense ĉar preskaŭ ĉiuj aliaj urboj en la Kategorio:Urboj en Brita Kolumbio havas tion en la titolo ene de krampoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:04, 26 aŭg. 2023 (UTC) == Informkesto firmao == Amasa adnonado de {{ŝ|Informkesto firmao}} ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gluo&curid=133603&diff=8316188&oldid=6938943 ekzemplo]). Problemo: la plejmultaj celaj paĝoj (gluo, pulio, BIOS, ...) '''NE''' estas firmaoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:04, 3 sep. 2023 (UTC) :Jes sed temas pri (industriaj kaj tiel firmaaj) produktoj, kaj la informkesto vidigas sufiĉe gravajn detalojn. :Se vi povas sugesti pli bonan informkesto bonvolu fari. (Informkesto ilo ja bezonas laboron kaj ĝisdatigon, sed ne ĉiu produkto temas pri ilo) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 03:44, 4 sep. 2023 (UTC) == [[Bertelsmann]] == Saluton kara kaj gratulon pro via ĉi-matena nova artikolo [[Bertelsmann]]. Vi nur ne atentis (ĉu?), ke jam ekzistas artikolo pri la eldonejo [[C. Bertelsmann]] (eĉ kun esperantlingva foto de la frankfurta librofoiro de 2012) - ne estas granda problemo, la teksto pri la origina eldonejo kaj la nuna konzerno bone harmonias, nur oni devas interne interligi ambaŭ. Kaj vi ankaŭ malatentis, ke pri pluraj pliaj subtemoj ankaŭ ekzistas bonaj tekstoj, kiujn indas interligi, ekzemple [[Random House]], [[BMG]] kaj la fuziigita [[Sony Music]]. Mi nun metis tiujn internajn interligilojn - eble mi ankoraŭ malatentis plian ligeblan temon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:44, 4 sep. 2023 (UTC) :Saluton Kara, Vi pravas mi ne atentis. Dankon pro via atento, kontrolo kaj aldonaj interligiloj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:51, 4 sep. 2023 (UTC) == Peto kunvoĉdoni == En la diskutejo pri [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj#499 redundaj paĝoj|eble forigendaj artikoloj]] diskutiĝis la bezono havi duan roboton kun administraj rajtoj, por forigi grandan kvanton da forigendaj tekstoj aŭ ĉi tie alidirektiloj, post decido de laŭorda diskuto, ĉar normala roboto ne rajtas forigi ajnan eron kaj administrantoj sen roboto bezonus tagojn da monotona forĵeto antaŭ ol la monto estus forigita. Mi publike petis LiMr, ĉu li pretus funkciigi sian roboton por tiaj petoj, sed ankoraŭ necesas [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/LiMrBot|voĉdoni pri tio]], kaj la voĉdonon ĝis nun preskaŭ neniu atentis. Tial mi petas vin pripensi kaj kunvoĉdoni. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:20, 21 sep. 2023 (UTC) == Muziko == Eble vi povas helpi min. Post multe da klopodoj mi enmetis muzikajn notojn en la paĝon [[La Espero]], sed ili nuntempe prenas multe da spaco. Ĉu vi scias, se oni povas malgrandigi la dimension de la muziko? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:#7e7a46;font-size:8pt;">'''Super'''</span> • <span style="font-family:Lucida Console;color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .3em .3em .3em">'''nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰🍃]] 12:48, 24 sep. 2023 (UTC) == Referencdatoj == Saluton. Traduki la daton de referencoj ne estas tro da laboro. Mi faris tion en kelkaj el viaj artikoloj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:36, 25 sep. 2023 (UTC) : Kolego, kial vi ĝuste tradukis, sed ne cifirigis la datojn? En priskribo de [[Ŝablono:Citaĵo el la reto]] estas rekte indikita uzado de jjjj-mm-tt formo de prezento de dato. Des pli tian formon estas komplike fuŝigi: cifera formo estas klara eĉ por novicoj. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 05:52, 26 sep. 2023 (UTC) ::Mi ne komprenas kion vi intencas diri. ::Mi estas sufiĉe okupata kaj ne interesiĝas pri la tedaĵo de reformatigo de datoj. ::Senpripensa laboro estu pli bone lasota al robotoj! kaj laŭ mi aliaj aferoj multe pli gravas. ::Se iu konsideras tion grava kaj urĝa do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:10, 26 sep. 2023 (UTC) ::: Ĉiu el ni estas tre okupita, tamen tio ne pravigas erarojn. Nia vikio estas malgranda kaj ni ne havas redaktorojn, kiju povas korekti kaŝitajn etaĵojn. Des pli neniu vin kulpigas. Dum via laboro estu pli atenta al la instrukcioj de ŝablonoj uzataj en viaj artikoloj. Tio estas tre facile: jen estas [[Ŝablono:Citaĵo el la reto]], tralegu kaj faru laŭ ties instrukcio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 06:18, 26 sep. 2023 (UTC) ==[[Tutmonda Fonduso por Lukti Aidoson, Tuberkulozon kaj Malarion]]== Saluton. Lukti estas netransitiva.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:18, 26 sep. 2023 (UTC) :Saluton. Mi korektis al Batali. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:58, 26 sep. 2023 (UTC) ::Ankaŭ batali estas netransitiva. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:07, 29 sep. 2023 (UTC) :::Se mi aldonus la preposicion kontraŭ post batali, ĉu tio estas en ordo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:15, 30 sep. 2023 (UTC) ::::Kaj oni forprenu la akuzativon. Tion mi supozas. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:15, 30 sep. 2023 (UTC) :::::Tutmonda Fonduso por Batali Kontraŭ Aidoso, Tuberkulozo kaj Malario perfektas! Vi ambaŭ bone kunlaboras. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:55, 9 okt. 2023 (UTC) == L'education sentimentale == Saluton! Bonvolu alinomi ''L'education sentimentale'' al: ''L'Éducation sentimentale'' (titolo en la franca). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:51, 5 okt. 2023 (UTC) :Farite, dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:16, 5 okt. 2023 (UTC) == Makroetiko kaj mikroetiko == Cetere, en julio vi pluredaktis la tekston [[Makroetiko kaj mikroetiko]], en kiu en 2019 la redaktinto ''kani'' forgesis ŝablonon "redaktata". Tiu ŝablono estas por meto de maksimume semajno, sed ripete okazas ke iu simple forgesas forpreni ĝin - tio ankaŭ jam al mi okazis. La ŝablono avertas "Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese." Do se vi kuraĝas tamen pluredakti, kio pro averto de 2019 estas tute en ordo fari en 2023, utilos al Vikipedio se vi ankaŭ ordige forprenas la forgesitan ŝablonon, aŭ - se vi nepre ne volas malfari ion kion ''kani'' faris, vi povas ankaŭ en lia diskutpaĝo meti etan noton "Hej, ĉu povas esti ke vi en tiu paĝo forgesis ŝablonon?" Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 9 okt. 2023 (UTC) :Simile pri [[Ray Heredia]], kvankam tie vi nur korektetis. Kaj mi certas ke estas kaj estos pliaj kazoj, kie vi vidos tian forgesitan ŝablonon, kaj same havas la licencon forigi ĝin kiom vi havas la rajton ĝustigi evidentan tajperaron... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 9 okt. 2023 (UTC) ::Bone. En ordo. Dankon pro la notigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:45, 10 okt. 2023 (UTC) == Jara / Jaraĝa == Saluton kara! Mi vidas ke vi plurloke ŝanĝas ''jara'' al ''jaraĝa'', evidente konsiderante la unuan formon erara uzo. Tamen PIV klare diras ke tio estas normo, ekzemple: [https://vortaro.net/#dujara_kdu ''dujara: 1 Atinginta du jarojn''] dum ''jaraĝa'' havas tre limigitan sencon: [https://vortaro.net/#jara%C4%9Da_kdcu ''jaraĝa: Havanta la aĝon de unu jaro: pretigu jaraĝan ŝafidon kiel bruloferon X; jaraĝa ĉevalo'']. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:24, 18 okt. 2023 (UTC) :Dankon RG72 pro via kontrolo kaj atentigo. :Efektive mi ja kontrolis miajn ŝanĝojn kaj riparis nur tie kie la signifo estas jaroj de aĝo, kaj ne tie kie temas pri simpla daŭro de jaroj. La ŝanĝo al jaraĝa estas por pliprecizi la lingvaĵon nur tiam kiam temas pri aĝo. :Verdire, estas multege da instancoj kaj mi nur ŝanĝis iuj el ili (specife mi serĉis 10-jaraĝa, ankaŭ havi ideon pri la ĝenerala situacio) kaj verŝajne sufiĉis al mi kaj mi ne faros pli ĉar tiu ĉi laboro tedas min. :Bonvolu kontroli miajn ŝanĝoj, kaj specife pri [[Lupuso]], kiun vi malfaris. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:47, 18 okt. 2023 (UTC) == Mapo, Malnova Urbo (Jerusalemo) == Jen ĵus tradukita mapo kun etikedoj en Esperanto: [[:Dosiero:Mapo de la Malnova Urbo de Jerusalemo.svg]]. Se mi enmetis fuŝaĵojn en la etikedoj, korekti ilin estas nun simple. Ĝis ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 11:05, 22 okt. 2023 (UTC) :Dankon Kara, sed mia demando estas kiel mi povas uzi ĝin por doni al parametro "situo sur mapo" aŭ "mapo lokumilo"? :Ekzemple, mi provis :Informkesto urbo||situo sur mapo2= :Aŭ Informkesto Monda Heredaĵo |mapo= :Mi provis doni la nomon de la dosiero kun aŭ sen la sufikso .svg :Sed ĉiam ricevis eraron. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:57, 22 okt. 2023 (UTC) :Kaj por uzi la mapon kiel parametron preferitas uzi la dosieron "Jerusalem_Old_City_location_map.png" ĉar tiu formato de bilgo estas kutime uzita tra la vikipedio por doni kiel parametron kaj montri lokon de koordinatojn sur la mapo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:05, 22 okt. 2023 (UTC) ::Saluton. Mi parte respondis en [[Diskuto:Malnova_Urbo_(Jerusalemo)#Urba_mapo]]. Oni devas krei ŝablonon. Hodiaŭ mi ne havas multan tempon por VP, sed verŝajne mi helpos dum la ontaj tagoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 13:33, 22 okt. 2023 (UTC) == Re:orfigas Informkesto konstruaĵo-n == Saluton. Mi vidis, ke {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} (kun opcio «konstruaĵo») permesas pli paramatrojn ol {{ŝ|Informkesto konstruaĵo}}; do, kion mi faras estas baze anstataŭi la duan per la unua. Ni povas diskuti pri tio: ĉu vi havas malsaman opinion aŭ aliajn ideojn? {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} permesas eĉ aldoni kromajn mapojn kaj klarigetojn sub la mapoj, kaj havas pli parametrojn prenatajn el Vikidatumo (ekzemple: la parametro «bildo»). «[[VP:orfo|Orfigi]]» paĝon en la Vikipedia ĵargono signifas forigi ĉiujn enirantajn vikiligilojn al tiu paĝo (sinteze, malplenigi la paĝon [[Speciala:Kio ligas ĉi tien?/Ŝablono:Informkesto konstruaĵo]]). En ĉi tiu kazo, mi faras tion enmetante la {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}}-n anstataŭ la alia. Kion vi opinias pri tio? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:32, 22 okt. 2023 (UTC) :Vidu, ekz., la malnovan version [[Special:permaLink/8226992]] kompare al la nova versio [[Special:permaLink/8408398]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:38, 22 okt. 2023 (UTC) ::Post iom da tempo, eble ni povos eĉ forigi {{ŝ|Informkesto konstruaĵo}}-n, kaj restigi nur {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} (kun opcio «konstruaĵo»). Kiu estas via opinio? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:43, 22 okt. 2023 (UTC) :Dankon pro la ekspliko. Ja estas pli da parametroj kaj mi ofte uzis la [[Ŝablono:Informkesto geografiaĵo|Informkesto geografiaĵo]]-n ĉar konvenis kiam estis pli ol unu bildo. :Mi opinias ke endas ke vi diskutu pri tiu ĉi kun administrantoj kiuj havas sufiĉe da teknika scio antaŭ ol vi faru la ŝanĝojn amase. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:33, 23 okt. 2023 (UTC) == Artikoloj pri metrooj == Saluton! Mi rimarkis ke vi sisteme aldonas informkeston {{Ŝ|Informkesto organizaĵo}} al artikoloj pri metrooj, eĉ kiam jam ekzistas informkesto {{Ŝ|Informkesto publika transporto}}. Pro tio mi komencis aldoni kaŝskatolon: <nowiki><div style="float:right;">{{Kaŝskatolo|alteco=40px|titolo={{PAGENAMEBASE}}|larĝeco=300px|enteno={{Informkesto organizaĵo}}}}</div></nowiki> ĉar miaopinie ne vere necesas havi du informkestojn por unusola artikolo. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:43, 24 okt. 2023 (UTC) :Saluton! Jes mi aldonis informkeston organizaĵo tiam kiam estas pliaj detaloj el vikidatumoj. :Tion kion vi faras estas bona. Se eblas aldoni tiujn pliajn informerojn de vikidatumoj al informkesto publika transporto tiu estos tre bona kaj utila. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:14, 24 okt. 2023 (UTC) == «Aŭtomata» enmeto de la oficiala retejo == Saluton denove. Mi skribas al vi por "trukoj" por facile enmeti la oficialan retejon de paĝo. Simple, fine de paĝo, skribu: <pre> {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P856}}|== Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}}|}} </pre> Se vi volas enmeti ankaŭ la {{ŝ|Projektoj}}-n, skribu: <pre> {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P856}}|== Eksteraj ligiloj == {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P225}}|{{Projektoj}}|}} * {{Oficiala retejo}}|{{anstat:#if:{{anstat:#Property:P225}}|{{Projektoj}}|}}}} </pre> Tiuj kodoj faras absolute nenion se la oficiala retejo kaj la projektoj ankoraŭ ne ekzistas en Vikidatumoj; alie, ili enmetas la oficialan retejon kaj la projektojn. Mi scias, ke ili aspektas kvazaŭ sensencaĵo 😁, sed ili funkcias! Provu ilin (kopiu kaj algluu) en kelkaj paĝoj, se vi volas. Ĝis ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 17:58, 25 okt. 2023 (UTC) :Saluton Kara, Dankon pro via help al mi. Sed io neklaras al mi. Mi kopiias la kodon kaj '''simple''' (tiel kiel ĝi estas) metas en paĝo , ĉe la fino, sed mi ricevas la vido de la sama kodo en la formatita paĝo. :Klare, la kodon ne povas esti skribita en la paĝo mem... do Ĉu io mankas? :Ĉu la kodo estus en informkesto aŭ ŝablono? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:56, 18 nov. 2023 (UTC) == Gratulon == {| style="border: 3px solid SpringGreen; border-radius: 10px; background-color: #F2FFDD;" |rowspan="2" valign="middle" | [[Dosiero:New Barnstar with pencil.png|140ra]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: MediumSeaGreen; font-family: Tahoma ;" |Bieno-stelo, kreinto |- |style="vertical-align: middle; border-top: 3px solid SpringGreen; padding: 10px; font-family: Georgia ; " |Estimata {{PAĜONOMO}},<br>Per ĉi tiu mesaĝo mi rajtigas vin fanfaroni kun la ''bieno-stelo de la kreinto'' ✏️, kiu estas premiita al vi pro la jena kialo: <dd style="font-size: 140%; font-family: Brush Script MT;">Pro la kreado de 3000 novaj artikoloj en Vikipedio</dd> <dd style="font-size: 85%; color: #800; text-align: right; padding-right: 5px; font-style: italic;">—[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 21:25, 7 nov. 2023 (UTC)</dd> |} P.S.: Mi rimarkis, ke vi lastatempe kreis vian 3000-an artikolon kaj ankoraŭ neniu metis stelon en vian paĝon. Ĉar estas Vikipedia tradicio meti ĉi tiun specon da steloj por gratuli redaktantojn, mi «donu» al vi ĉi tiun. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 21:25, 7 nov. 2023 (UTC) :Do dankon pri la honorigo, sed mi estas scivola kiel la nombrado funkcias? Ĉu eblas ke dum la lastaj du jaroj ke mi laboras ĉi tie mi kreis averaĝe 5 artikolon po tage? ĉu alidirektiloj same nombriĝas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:58, 18 nov. 2023 (UTC) ::Viaj statistikoj troveblas ĉi tie: https://xtools.wmcloud.org/pages/eo.wikipedia.org/Sj1mor?uselang=eo ::Vi ĝis nun kreis 3 062 artikolojn (ne inkluzive de alidirektoj); 5 el tiuj paĝoj estas forigitaj, do vi kontribuis nete kun 3 057 paĝoj ĝis nun. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:13, 18 nov. 2023 (UTC) :Ĉu mi povas scii kiom da redaktoj mi faris ĝis nuntempe? mi volas havi similan ligilon kun la ĝisdatigitaj statistikoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:11, 5 jan. 2024 (UTC) == Soledad Bengoechea de Cármena == Saluton! Atentu! Ĝusta titolo estas: "Soledad <u>Bengoechea</u> de Cármena" (kaj ne: Soledad <s>Bengoecha</s> de Cármena) [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:01, 12 nov. 2023 (UTC) :Dankon, mi korektis. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:52, 12 nov. 2023 (UTC) == Vikivortaro == Saluton kara! Mi decidis kandidatiĝi kiel administranto je Vikivortaro. Vi povas esprimi vian opinion ĉi tie: [https://eo.wiktionary.org/wiki/Vikivortaro:Kandidatiĝoj#Dua_administranto-kandidatiĝo_RG72 ] [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:46, 12 nov. 2023 (UTC) : RG72 jam delonge havas personan problemon pri mi tute nerilata al vikioj, kaj ripete tre agreseme atakas min: [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3ADiskutejo&diff=901026&oldid=901025] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto%3ATaylor_49&diff=1185333&oldid=1184939]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:28, 13 nov. 2023 (UTC) == Nova ŝablono petita: Fotomontaĵo == Tiu ŝablono jam ekzistas en 100 diverlingvaj vikipedioj! (anglalinve tiu nomiĝas Template:Photo montage) Notu ke temas pri malsama ŝablono ol Ŝablono:Pluraj bildoj. Mi antaŭdankas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:54, 13 nov. 2023 (UTC) :{{Farite}}, temas pri {{Ŝ|Fotomuntaĵo}} kun sama uzo kiel en la angla vikipedio (ĝi uzas la saman modulon). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:25, 13 dec. 2023 (UTC) == Interesa diskuto == Saluton kara! Antaŭ kelkaj tagoj komenciĝis [[VP:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|interesa diskuto]] pri kies rezulto mi tre scivolas, ĉar tiaĵoj ofte okazas nun en la mondo kaj estos interese vidi, ĉu ankaŭ Esperantujo tion spertos. Via opinio estas bonvena.[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:49, 29 nov. 2023 (UTC) == Ruĝa flago == Tiel ĉi, la paĝo [[Ruĝa flago]] havas tro malmultan enhavon por resti en vikipedio, sed mi supozas ke vi ĵus kreas ion - nur foto kompreneble ne sufiĉas. Vi povas ankaŭ meti la ŝablonon {{ŝ|redaktas}} al la kreota paĝo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:25, 30 nov. 2023 (UTC) :Dankon. mi faras. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:27, 30 nov. 2023 (UTC) ::Jam la paĝo aspektas tute informplena. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:59, 5 dec. 2023 (UTC) == [[Universitato de la Salvadoro]] == Saluton. Mi opinias, ke pli ĝusta titolo estus Universitato de la Savinto, ĉar jam estas dekomence esperantigita, dum adapto al Salvadoro estigus konfuzon kun [[Salvadoro]]. Tamen mi ne alinomis nesciante vian opinion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:40, 4 dec. 2023 (UTC) :Jes, mi konsentas kun via opinio. Bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:45, 4 dec. 2023 (UTC) ::Plej bone faru vi, Sj1mor, estis origine via teksto! Fakte negravas kiu faras alinomigon, sed tamen aspektas pli bele, se ne iu alia "ĝustigas eraron", sed oni mem pripensas kaj elektas ankoraŭ pli bonan titolon por sia kreita teksto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:33, 5 dec. 2023 (UTC) :Finfine ĝi restis malĝuste titolita kaj mi alinomis. Mi profitis la okazon por korekti la tutan artikolon kie restis ankaŭ pluraj malglataĵoj. Mi konsilas, kara Sj1mor, ne tiom akceli la kreadon de artikoloj kaj iomete pli lupee zorgi pri la detala redaktado kaj speciale la titoloj por eviti alinomojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:32, 12 dec. 2023 (UTC) ::Dankon. Verdire la nomigo (fasoni aŭ elekti propran nomon, se ne estis deantaŭe tajpita ĉe vikidatumoj) estas grava decidoen la kreado kaj efektive unu el plej grandaj defioj por krei sufiĉe multajn de artikoloj. La kontrolado fare de sperta redaktanto/isto estas nemalhavebla por certigi la kvaliton. Jes foje mi hastas ĉar la laboro estas enorma kaj mi deziras atingi multon malgraŭ ke mi ne havas ian personan intereson en la temo. Fojfoje mi mem kontrolas lastatempajn redaktojn kaj tuje notas simplajn erarojn kaj misojn, do verŝajne ankaŭ aliaj redaktantoj ne tiom kontrolas ilian laboron kaj la ĝeneralan staton de artikolo kiu ili redaktas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:43, 12 dec. 2023 (UTC) == [[Sky (kompaniaro)]] == Mi havas du etajn konsilojn la vi, rilate la kreon de la informriĉa kaj ĝenerale tute dece farita teksto [[Sky (kompaniaro)]]. Povas esti ke miaj konsiloj aspektos iom kritikemaj, pri tio mi anticipe pardonpetas, sed mi tamen volas rapide noti mian observon ĉi tie, antaŭ ol mi reforgesas ĝin. Unue vi notis ruĝan ligilon [[Londona Akcia Borso]]: ruĝa koloro de ligilo ĉiam estas io averta, io kio volas alvoki kreon de teksto, sed ankaŭ (kaj tio tie ĉi gravas) volas averti "ĉu povas esti de vi ion iomete malĝuste vortumis en via ligilo?". La londona borso estas tiom centra temo, ke malverŝajnas ke nenio pri ĝi jam estis verkita esperante. Se vi forprenas la mezan vorton kaj estas [[Londona Borso]] (ĉar pri kio borso okupiĝus se ne pri akcioj???), vi tuj havas bluan alidirektilon kiu plugvidas al la ĝusta paĝo [[Reĝa Borso de Londono]]. Do la konsilo estas ĉiam esti skeptika kiam temas pri ruĝa ligilo, kaj bonas en kazo de dubo rapide kontroli en alilingva versio de teksto ĵus tradukata, ĉu en tiu lingvo de la temo ne hazarde estas vorto "Esperanto" en la listo de lingvoj ĉe la maldekstra rando - tiam vi, se vi volas, ankaŭ povas krei novan alidirektilon, por ligi de via vortumo al la ĝusta temo, aŭ povas tuj noti la ĝustan vortumon. Povas esti ke per "Londona Akcia Borso" vi celis iun subkomercejon de la tuta "Londona Borso", sed eĉ se, tiam ruĝa ligilo "Londona Akcia Borso" multe malpli helpas ol blua "Londona Borso". Kaj dua noto, pri kiu vi certe teorie same konscias kiel mi: mi petas vin esti skeptika se iu vorto aspektas plej iomete strangeta: ĉi tie estis la vorto "komponento", kiu kompreneble similforme konatas en pluraj okcidenteŭropaj naciaj lingvoj. Sed en Esperanto ne estas klare, ĉu se estas simpla verbo "komponi", oni permesos al si la lukson havi sendependan duan vortoradikon "komponento" (Esperanto en facilanima kreo de novaj vortoradikoj ne estas lingvo luksema, sed baze spartana) - kaj rapide rigardo al la reta PIV montras ke tiu vorto entute ne ekzistas, kaj la silabo -ent- ankaŭ ne estas esperanta sufikso. Kvankam "komponi" unuavice uzatas pri muziko, ĝi tamen havas ankaŭ kemian sencon "konsistigi miksaĵon, kombinaĵon", kaj metafore eblas uzi la kemian sencon ĉi tie, per uzo de la ekzistanta esperanta sufikso -aĵ- kreante la vorton "komponaĵo". Tiu vorto eble ankaŭ aspektas nekutima, sed se oni uzas la sufikson -aĵ- en ĝusta senco, oni ankaŭ rajtas fari vortojn kiujn eble neniu alia jam faris, do "komponento" estas "komponaĵo". Kompreneble ne temas pri tiuj konkretaj eraretoj kiujn mi jam glatigis en la teksto, sed temas pri konsilo laŭeble neniam "elŝalti" skeptikon pri tio kion oni ĵus rapide verkis. Ĉar oni neniam scias, kiam kolego legos la tekston kiun oni ĵus kreis, plej bone estas tuj mem pliĝustigi sian skribaĵon (tio kompreneble estas teorio: al ĉiu okazas tamen "tapjeraroj" - tamen, ĉiu havas la taskon laŭeble mem trovi kaj ĝustigi siajn proprajn eraretojn). Nun iĝis multaj vortoj por diri preskaŭ memkompreneblajn konsiletojn. Sed mi supozas kaj esperas ke vi ankoraŭ faros multajn tekstojn, kaj utilas se ili estas dekomence tiom perfektaj, ke neniu alia kolego povas ankoraŭ plibonigi ion... Belan tagon! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:33, 5 dec. 2023 (UTC) ==Gardio Nacia de Francio== Saluton. La vorto Gardio ne ekzistas en Esperanto, nur gvardio, kiel vi bone uzas ĝin en la redakto de la artikolo. Ĉar necesas alinomi, mi konsilas Nacia Gvardio de Francio aŭ Franca Nacia Gvardio. Ankaŭ Nacigvardio ne indas, ĉar tio estus Gvardio de la Nacio kaj ne Nacia Gvardio, kio estas preskaŭ sama, sed gramatike ne tute. Tio ĉio utilus ankaŭ por la redaktado de la artikolo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:36, 12 dec. 2023 (UTC) :Mi tute konsentas kun via bonjuĝo. Ĉikaze mi prenis la nomon de vikidatumoj, do mi devas kontroli ankaŭ la nomon kiel ĝi estas donita de vikidatumoj! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:45, 12 dec. 2023 (UTC) ==Penny-farthing== Saluton. Mi vidis, ke nur la portugala kaj du slavaj lingvoj konservas la anglalingvan titolon dum la ceteraj lingvoj havas proprajn tradukojn. Se ni ne havas tion en Esperanto (eble jes) oni povas fari facile la tradukon ĉar penny jam estas tradukita, dum farthing estas kvaroneto, do penco-kvaroneto aŭ io tia.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:17, 12 dec. 2023 (UTC) :Alternativoj estus radet-radega biciklo, radet-radega velocipedo ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:18, 12 dec. 2023 (UTC) ::Dankon. Konsentita. Aldonita en la artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:56, 13 dec. 2023 (UTC) == Ŝablono informkesto urbo == Saluton, vi faris ŝanĝon en la ŝablono Informkesto urbo. [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Cablono%3AInformkesto_urbo&diff=8543028&oldid=8465180|Via ŝanĝo] faris nedeziratajn ŝanĝojn en ŝablono Geokesto. Ĉu vi povus forigi tion? Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:12, 24 dec. 2023 (UTC). Bv Pardoni, mi nur poste rimarkis, ke vi ŝanĝis ankaŭ ŝablonon Geokeston. Mi malfaris viajn ŝanĝojn tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:16, 24 dec. 2023 (UTC) :Kial vi malfaris la ŝanĝon al Geokesto? Ĉu ne plaĉas al vi la aldono? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:52, 24 dec. 2023 (UTC) :Saluton Administrantoj @Kani, @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] kaj @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] (mi ne konas aliajn). :Se mi rajtas, mi volas atentigi vin pri tiu ĉi faro kaj malfaro. Kiel vi povas legi desupre mi demandis [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] kial li malfaris mian ŝanĝon al ŝablono Geokesto, sed mi ne ricevis respondon dum du tagoj. Mioponie la ŝanĝo estas grava aldono pri ĉiuj artikoloj (ja estas multaj) kiuj rekte aŭ nerekte uzas tiu ĉi ŝablonon. La valorlisto de la vikidatuma parametro P31 klare montras oficiale pri kio(j) temas la artikolo. :Se estas disputo pri la ŝanĝo mi sugestas preni la aferon al publika voĉdonado. :Dankon pro via atento. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:56, 25 dec. 2023 (UTC) ==Nacia Ekstertera Societo== Saluton. Mi komprenas, ke vi ankoraŭ prilaboras tiun artikolon. Dume, mi tute komprenas la logikan tradukon de la tri vortoj de la titolo, sed ĉu ne estas iu kontraŭdiro inter ''Nacia'' kaj ''Ekstertera''? Eble oni povus alinomi al Nacia Kosmekspluata Societo, ĉar Nacia Kosmesplora Societo estus neĝusta kaj nur unuflanka.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:30, 25 dec. 2023 (UTC) :Dankon Kara Kani pri via atento kaj atentigo. :Mi nur tradukis simple kaj laŭvorte la nomon el la angla. :Via sugesto pri "Nacia Kosmekspluata Societo" povus esti bona, sed mi nur atentigas ke la organizaĵo ne temas ekskluzive pri ekspluato! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:41, 25 dec. 2023 (UTC) ::Jes, vi pravas, temas kaj pri ekspluatado kaj pri esplorado. Mi ne kapablas unuigi tion per unu vorto, kvankam eble tiu ekzistas. Ni povus cerbumi; se oni ne sukcesas, alia alternativo estus lasi la originan anglalingvan nomon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:42, 26 dec. 2023 (UTC) :Mi alinomis al [[Nacia Kosmo Societo]] laŭ la debato en koncerna paĝo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 2 jan. 2024 (UTC) ==Homecoj== Saluton. Vi uzas ofte la tradukon Homecoj por ekzemple la hispana Humanidades, kio laŭvorte estus ĝuste, sed laŭsence tute ne, ĉar homeco estas abstrakta vorto, dum la celita senco estus Homaj Sciencoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 2 jan. 2024 (UTC) :Dankon Kani pro la grava atentigo. Mi korektis ĉie kie mi trovis la eraron. Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:35, 3 jan. 2024 (UTC) == Malbonaj tradukoj == Kolego, mi rimarkis vian aktivecon en kampo de novaj artikoloj. Tamen laŭ mi vi tro okupiĝas pri kvanto kaj tute ne interesiĝas pri kvalito de la artikoloj. Sed vikio postulas ĝuste kvaliton. Mi opinias, ke vi uzas aŭtomatikan tradukilon kaj poste ne poluras la tradukojn. Rezulte viaj artikoloj havas ne nur gramatikaj erarojn kaj stilajn problemojn, sed misajn postulojn.<br> Mi avertas vin: se vi daŭre plenigos vikion per kvalite malbonaj artikoloj mi lanĉos procezon de forigo de via kontribuo. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 21:00, 10 jan. 2024 (UTC) :Saluton Kolego. Via aserto simple ne estas ĝusta. Vi nur vidas la tempon de mi alŝuto de la artikolo, sed mi ja laboras horojn, foje tagojn, antaŭ ol mi publikas artikolon en vikipedio. Jes ja, lingva kontrolo necesas kaj estas nemalhavebla. :Mi estas certa ke miaj faraĵoj ne estas perfektaj kaj certe ke eraroj povas okazi. Sed ankaŭ mi volas noti ke artikolo ne estas kompleta produkto ĉar vikipedia laboro finfine temas pri ne-organizita kunlaboro, kaj do mi estus feliĉa se iuj almenaŭ baze lingve kontrolu la enhavon sed mi tute ne intecas laborigi iu ajn. :La lingva, informa kaj ĝenerala kvalito de miaj produktaĵoj ja gravas al mi kaj se oni povas noti al mi problemojn mi estos feliĉa ripari kaj noti ilin por mia estonta laboro. Tion dirite, mi scias kaj agnoskas ke mult(eg)e mi ne scias kaj ke necesus ke miaj scioj kaj kapabloj pliboniĝu sed kiun povas helpi al mi? Mi faras kiom eble plej bone ke mi povas sed tio neniam povus sufiĉi. :PS Mi provas elekti temojn kiujn miopinie estas interesaj, aŭ sufiĉe gravaj en la ĝenerala vivo aŭ povus esti gravaj por Esperanto. Kiam temas pri temoj pri kiuj tute ne ekzistas artikolo en la esperantlingva vikipedio, se administrantoj preferas la nenion ol mia faraĵo do oni tute rajtas forigi la mian kaj bedaŭrinde resti kun nenio. :Kolegie via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:09, 10 jan. 2024 (UTC) :: Mi ankaŭ ne taksas min sperta pri lingvo, tamen mi estas sperta pri vikio: neniu kaj neniam korektos viajn erarojn. Tio okazas pro multaj kaŭzoj kaj ĉefa estas homa naturo: viki-aŭtoroj ŝatas esti verkisto kaj ĉiu fanfaronas pri kvanto de artikoloj. Kaj male: neniu volas serĉi kaj ripari fremdajn erarojn. La problemo ekzistas en ĉiu vikio. Tamen en Eo-vikio la problemo staras pli serioze: esperantistoj ne ŝatas legi librojn kaj ŝatas konversacii en la reto. Ili ne havas denaskan fundamenton de nacia kulturo (libroj, teatroj, lernejoj kaj tp) kaj Eo estas por ili fremda lingvo. Kaj esperantistoj venas al vikio (ĝi estas unu el la plej popularaj Eo-servoj) kaj vidas artikolojn kun eraroj. Ni ne rajtas doni fuŝan ekzemplon de lingvouzo.<br>Mi ne povas konsili vin pri rimedoj de altigo de lingva novelo (mi mem ne estas lingve sperta kaj lerta), tamen mi scias rimedojn por eviti erarojn de komputila tradukilo: 1. traduku de alia lingvo ne al esperanto sed al via denaska lingvo 2. Kaj el la lingvo traduku ne per komputilo, sed per homa scipovo. 3. forgesu hasti, ĉar ĝis nasko de [[fera stelo]], ni havas tempon por poluri artikolojn. Verku ĉian artikolon tielmaniere, ke oni montru ilin al novicoj kiel ekzemplo de plej bonstila kaj bonlingva Esperanto. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 06:14, 11 jan. 2024 (UTC) == Geografiaj koordinatoj == Saluton kara! Mi vidas ke vi diligente kaj persiste aldonas informkestojn al la artikoloj, do evidente vi sufiĉe lertas pri teknikaĵoj kaj povus helpi al mi solvi delonge min ĝenantan problemon. Mi ne scias kiel ĝuste aldoni geografiajn koordinatojn al informkestoj. Se mi aldonas datumojn, trovitajn surmape, la sistemo ofte diras ke ili estas malvalidaj. Se mi provas mallongigi aŭ alimaniere redakti ilin, rezulto estas plorinda kaj la mapo montras tute alian lokon. Ekzemple en [[Voyage (Tjumeno)]] aperas iu fantazia situo, kvankam [[Yandex Mapoj]] diras ke devas esti [https://yandex.ru/maps/55/tyumen/?ll=65.542852%2C57.146141&mode=search&sctx=ZAAAAAgBEAAaKAoSCRB1H4DUY1BAETzdeeI5j0xAEhIJaf0tAfinrD8RmNu93CdHkT8iBgABAgMEBSgKOABArZ8NSAFqAnJ1nQHNzEw9oAEAqAEAvQFHapxpwgEF2vvr5ATqAQDyAQD4AQCCAhrRgtGGINCy0L7Rj9C2INGC0Y7QvNC10L3RjIoCAJICAjU1mgIMZGVza3RvcC1tYXBz&sll=65.542852%2C57.146141&source=serp_navig&sspn=0.027985%2C0.008430&text=%D1%82%D1%86%20%D0%B2%D0%BE%D1%8F%D0%B6%20%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8C&whatshere%5Bpoint%5D=65.542214%2C57.146235&whatshere%5Bzoom%5D=15.69&z=15.69 57.146235, 65.542214]. La sama problemo estas ĉe [[CUM (Tjumeno)]], [[Magellan (Tjumeno)]], [[Premier (Tjumeno)]]. Nur kaze de [[Goodwin (Tjumeno)]] kaj [[Kristall (Tjumeno)]] la problemo estis solvita helpe de aliaj vikipediistoj. Sed mi ne komprenas kiel? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:53, 15 jan. 2024 (UTC) :Saluton kara! laŭ via peto mi kontrolis la situacion sed ankaŭ mi ne kompreas kiel kaj kio okazas. :Sed mi resumis la jenon :Goodwin (Tjumeno) (la ĝusta) :|latitudo =57/8.93 :|longitudo=65/33.63 :( sed jen kion aperas supre de la informkesto 57°08'56.0"N 65°33'38.0"E kaj laŭ Guglo Mapoj ĝi ja estas ĝusta) :Voyage (Tjumeno) (la malĝusta) :|latitudo =57/06/44.3 :|longitudo=65/34/56.3 :(kaj supre la informkesto efektive montriĝas [https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Voyage_(Tjumeno)&language=eo&params=57.112305555556_N_65.582305555556_E_region:RU-TYU_type:landmark 57° 6′ 44″ <abbr>N</abbr>, 65° 34′ 56″ <abbr>O</abbr>] [[Voyage (Tjumeno)#/maplink/1|(mapo)]]) :Sed laŭ via indiko, laux Yandex Mapoj 57.146235, 65.542214, kaj mi kontrolis la lokon sur la mapo. :|latitudo =57/14/6.235 <!-- char 57.14.62.35 ne eblas --> :|longitudo=65/54/22.14 :Ŝajne sur la mapo aperas ekstere de la urbo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:33, 15 jan. 2024 (UTC) Jes, stranga afero. Tamen dankon pro viaj klopodoj. Sukceson! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:37, 15 jan. 2024 (UTC) == Ŝablono:Informkesto nederlanda municipo == Saluton. Bonvolu rigardi la paĝon pri la nederlanda loĝloko [[Grave]]. Tie nun maldekstre supre estas iu stranga signaro "{{if:". Tiun signaron mi antaŭe dum jaroj vidis en neniu alia paĝo pri nederlanda loko, kaj kontrolante oni vidas ke la stranga signaro nun aperas ĉie. Mi forte supozas ke tion kaŭzis unu el viaj lastaj du adaptoj de {{Ŝablono|Informkesto nederlanda municipo}} meze respektive fine de tiu ĉi monato. Bonvolu rekontroli kaj trovi la eraron. Mazltov - bonŝancon pri tio! Antaŭdankas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:06, 30 jan. 2024 (UTC) :Pardonu. Mi korektis. Mi tuj kontrolos la aliajn informkestojn. Mi dankas pro la atentigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:29, 30 jan. 2024 (UTC) :@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Mi kontrolis kaj la eraro aperis nur tie. :Pri tiu temo mi volas atentigi vin pri la diskuto kiu okazis ĉi tie sur mia diskutpaĝo sub la titolo "Ŝablono informkesto urbo". Antaŭ pli ol monato mi faris la samajn ŝanĝojn al ŝablono {{ŝ|Geokesto}} sed [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] malfaris tiun dirante ke la ŝanĝojn estas nedezirataj, sen ajn ekspliko. Mi opinias la ŝanĝoj gravaj, interalie ĉar la gravaj urboj de la mondo uzas tiun ŝablonon. Mi petas vian intervenon sed ankoraŭ ne ricevis respondon. Bonvolu interveni. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:53, 30 jan. 2024 (UTC) Saluton, mi nun komprenas kiu okazis en la nederlandaj paĝoj. Dankon pro la rapida riparo. Aliflanke mi ne komprenas kial mi ne atentis vian alvokon la 25-an de decembro. Eble meze de la festotagoj mi estis iom distrita, aŭ miaj filoj pli ol kutime kun-uzis la komputilon... Ne gravas, simple la atentigo ne atingis min. Ĉu mi bone komprenas, ke la aldono p31 al geokesto same bone funkciis kiel ĝi funkcias en informkesto urbo kaj en ĉiuj specifaj informkestoj pri administraj unuoj, kaj Petr Tomasovsky simple neŝatis la ideon kaj malfaris ĝin pensante ke geokesto estas lia posedaĵo? Tiam efektive estos bone pli vaste diskuti la temon. Al mi la parto pri p31 en la informkestoj kaj ankaŭ la griza fermita tirkesto pri partneraj urboj el vikidatumaro ĝenerale plaĉas, kaj mi bonvenigas unuecan uzon ĉie en urbaj tekstoj. Nur foje la parto pri p31 iom vastiĝas, kiam oni en vikdatumoj notis multajn parametrojn (kiel ekzemplo vidu la tekston pri [[Bonno]]). Tie utilus uzi la eblecon de vikidatumoj pri prioritatigo: nome ĉie kie en vikidatumoj unu ero indikiĝis prioritata, "helverda", nur uzi tiujn prioritatajn, helverdajn indikojn (tiam la aliaj eroj sur blanka fono kutime estas eks-aktualaj). Alia ekzemplo estas la teksto pri longa hungara urbonomo [[Hódmezővásárhely]], kie indikiĝas "Hungaria urbo • urbo kun departementaj rajtoj • urbo kun komunumaj rajtoj", sed "urbo kun departementaj rajtoj" validas ekde 1990 kaj "urbo kun komunumaj rajtoj" validis nur ĝis 1950 - pri la lasta indiko ekde pli ol 70 jaroj ne plu aktuala oni facile povus rezigni. Pri iuj francaj aŭ italaj urboj, mi nun ne plu memoras kiuj, estis similaj indikoj "urbo komunumo eksa komunumo vilaĝo" - tio nur konfuzigas (se mi revidas ion tian, mi povos atentigi vin rekte). Do por tiuj kazoj bonas uzi la prioritatajn indikojn en vikidatumoj kaj malatenti la "normalajn". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:18, 30 jan. 2024 (UTC) :Saluton Thomas kaj dankon pro via respondo. Jes ja okazis precize tiel kiel vi priskribis kaj do mi subtenas vastigi la diskuton pri la afero. :Certe vi pli bone scias pri la temo de urboj kaj setlejlokoj kaj mi respektas vian juĝon. Mi samopinias kun vi, sed pri la "helverda" mi ne konas kiel fari la trukon. :Ĝenerale dirite, kiam oni montras liston da valoroj de parametro, tiam indas kaj endas flanke montri kun ĉiu valoro ĝia(j)n referenco(j)n (same kiel faras aliaj vikipedioj), kaj tiu mi ankaŭ ne konas kiel fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:18, 31 jan. 2024 (UTC) ::{{re|Sj1mor}} Vidu sekundon la paĝon pri [[Vjatskije Polani]], tie la sama problemo ankoraŭ aperas kio jam notiĝis supre: la urbo laŭdire samtempe estas "urbo • labora loĝloko de Rusio • vilaĝo", sed ĝi estis vilaĝo nur ĝis 1938 kaj "labora loĝloko de Rusio" (ŝajne aparta sovetunia kategorio) nur de 1938 ĝis 1942, do estus helpe nomi ĝin nur "urbo". Mi havas nenian konon kiel aranĝi tion en la informkesto, kaj klaras ankaŭ ke kutime eĉ kun adaptita informkesto la problemo ne tuj estus solvita, ĉar la unuopaj eblecoj en vikidatumoj kutime ne jam estas elektitaj prioritataj aŭ malprioritataj - ĉiuj dekomence estas "normalaj". Sed se oni elektas ion eblecon prioritata, tio tamen nun ankoraŭ tute ne ŝanĝas ion. Mi petus vin ankoraŭ iom sondi, eble peti helpon de ie, kiel eblus solvi tion. Plej elegante kompreneble estus se iu aŭtomatismo vidus ke iu elekto havas noton "ekde" kaj "ĝis", do estas jam historia, kaj ignorus ĉiujn elektojn kiuj havas "ĝis". Tiam restus nur la aktualaj informoj, ĉi tie "urbo", kaj jam ĉio estus en ordo sen prioritatigo en vikidatumoj, kiun ĉiukaze iu usonano aŭ polineziano kiu tute ne komprenus la sencon de helverdaj aŭ rozkoloraj elektoj en tiu ĉi specifa kazo povos ĉiam malfari... Ja la vikidatumoj ne estas nur por tio ke ili perfekte servas iujn ŝablonon en la esperanta vikipedio, kiu estas nur la 36-a laŭ grandeco el ĉiuj lingvobranĉoj kaj ne la plej grava. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:20, 14 feb. 2024 (UTC) :::Jes ja vi pravas. Mi jam iom sondadis sed ankotaŭ ne sukcesis trovi la solvon. Eble @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] scipovas. :::De kie vi scias la vicloko de la esperanta vikipedio (nur la 36-a laŭ grandeco el ĉiuj lingvobranĉoj)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:31, 14 feb. 2024 (UTC) ::::{{re|Sj1mor}} (kvankam en propra diskutpaĝo la atentigo kompreneble ne necesas) Pardonu - tiun ĉi demandon de vi mi preteratentis. La koncerna statistika prezento pri la 40 plej grandaj vikipedioj, tute aktuala, estas [[Vikipedio:Internacia Vikipedio]]. Estas dua prezento pri la 100 plej grandaj lingvoj, ne tute aktuala, taksite eble de antaŭ 3-7 tagoj, en [[Vikipedio:Internacia Vikipedio/La 100 plej grandaj]]. Sed dum "ni ankoraŭ estas inter la 40 plej grandaj lingvoj", la dua listo eĉ ne tiom gravas. Cetere jam de longe la hebrea vikipedio sekvas la esperantan kaj restas ĉiam iom malantaŭ ĝi, kaj tio, kvankam lastatempe ni forigis relative multajn rubajn paĝojn, laŭ decidoj de la diskutoj en [[vikipedio:forigendaj artikoloj]], do intence malgrandigis la esperantan vikipedion - ĉar, kompreneble, la nura kvanto de artikoloj ne estas la sola kriterio pri kvalito... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:45, 20 feb. 2024 (UTC) :::Notu la parametron Tipo de la {{ŝ|informkesto urbo}}. Oni facile povas kondiĉi ke se tiu tipo havas valoron oni ne aperigu la liston de P31. Eble tio estas kruda solvo sed estas tiu kiun mi povas oferti. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:35, 14 feb. 2024 (UTC) ::::Sed, via propono estus kruda solvo. Pli bone ol neniu. Sed mi certas, ke ankoraŭ estas pli saĝa solvo. Se en vikidatumaro estas dek nombroj por loĝantaro en diversaj jaroj, la informkesto ja ankaŭ aŭtomate prenas la prioritatan, "helverdan" nombron. Do devas esti iu truko saĝe solvi la problemon. Ni tenu vian proponon pri parametro tipo kiel lastan elturniĝon, se vere neniu trovos la bonan solvon, sed ankoraŭ ne aktivigu ĝin... Mi iel certas, ke devas ankoraŭ esti pli profesia ŝlosilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:55, 20 feb. 2024 (UTC) :::::@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Jes, sed via ekzemplo ne estas taŭga ĉar estas granda diferenco inter la kazoj. Por statistiko estas ja ununura "ĝusta" - t.e. plej aktuala - valoro (tiu kiu estas markita helverde kaj estas aŭtomate prenita kiel valoro de la petita parametro), sed por valoroj de parametro kiel ekz statuso estas potenciale pli ol unu ĝusta-aktuala respondo, do pli ol unu valoro kiu estas markita helvedre, kaj por tiuj oni bezonas tajlori LISTOn de valoroj, kaj nur por ili, ellasante la aliajn historiajn valorojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 21 feb. 2024 (UTC) ::::::Vi pravas ke en nombroj por loĝantaro nur preniĝas unu nombro, kaj ke mia ekzemplo ne tre bone taŭgas. Sed vi malpravas ke ĉe nombroj por loĝantaro en vikidatumoj nur povas esti unu helverda indiko kaj ke tio estas ĉiam la plej aktuala: tiel nur estas, se iu homo aranĝis tion. En multaj kazoj mi jam vidis ke robotoj metis novajn nombrojn de 2018, 2020, 2022, 2024, sed neniu atentis ke la helverda indiko ankoraŭ estis ĉe la nombro de 2013, aŭ de 2003 - tiam en niaj esperantaj informkesto kompreneble montratas la nombro de 2013, aŭ de 2003, kvankam en vikidatumoj jam estas bona nombro pri 2024. Kaj ankaŭ facile teknike eblas ke iu helverdigas novan nombron, sed ne malverdigas la malnovan - tiam estas pluraj helverdaj nombroj, kaj la aŭtomatismo elektas tiun kiu staras pli supre en la listo, ne tiun kiu pli aktualus... Do la nombroj de loĝantaroj ankaŭ nur bone funkcias se iuj purigistoj kontinue poluras kaj senpolvigas vikidatumojn. Sed vi pravas ke tio ĉio ne helpas en la nuna serĉo de solvo. Tamen, mi certas ke estas solvo, kaj certas ke mi ne sufiĉe fakas por tuj koni ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:28, 21 feb. 2024 (UTC) :::::::@[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] bonvolu helpi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:31, 21 feb. 2024 (UTC) == Nombro de redaktoj == Saluton kolego! [[#Gratulon|Supre]] vi demandis min kie legeblas via nombro da redaktoj. Jen: https://xtools.wmcloud.org/ec/eo.wikipedia.org/Sj1mor Krome, mi ne konsentas pri ĉi tiu modifo kiun vi faris: [[speciala:diff/8601264]]. Vi tie aldonis informkeston, sed informkesto jam estis tie, do nun la paĝo havas du informkestojn kun la sama enhavo. Ĉu mi povas malfari la modifon? Ĝis ĝis! —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 23:34, 31 jan. 2024 (UTC) :Dankon pro la informo. Jes certe vi tute rajtas. faru laŭ via plaĉu kaj bona juĝo. Mi aldonis la regulan informkeston muzeo ĉar mi pensis ke ĝi donas pli da gravaj informeroj ol la antaŭa informkesto, ekz pri la konsistuantaj galerioj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:27, 1 feb. 2024 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 22:25, 3 feb. 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 --> == informkesto urbo == Mi komprenas ke en la ŝablono informkesto urbo vi hodiaŭ aranĝis, se estas "ligbutono por vikivojaĝoj" en vikidatumoj ke ĝi aŭtonate tre larĝe montriĝas supre dekstre de paĝo. Kompreneble mi komprenas ankaŭ la ideon malantaŭ la ago, nome se eble aldoni ankoraŭ grafike altiran bildon ekster la informkesto. Jen estas la teorio. Tamen en praktiko estas multaj tekstoj kiuj ĉiukaze havas malmultan tekston maldekstre. Mi momente riparas paĝojn en Rumanio, tial mi montras al vi du paĝojn tie: la unua '''[[Piatra Neamț]]''' estas ekstrema: tie la tuta teksto aperas tutsupre kun la larĝigita ligbutuno, kaj kie dekstre la informkesto komenciĝas jam maldekstre estas nur vakuo. Dua ekzemplo '''[[Brăila]]''' ne tiom drastas, ĉar tie bildgalerio iom plenigas la supran randon de la vakuo, sed la malplena spacego maldekstre de la informkesto ankoraŭ sufiĉe stulte aspektas. Ni devos ankoraŭ pripensi, kiel poluri la ideon ke ne aperos tiom draste dekstre tro plenaj kaj maldekstre vakuaj paĝoj. Kompreneble estus neniu problemo se la larĝa panorama dosiero simple aperus sube de la paĝo sub la eksteraj ligiloj kaj super la navigiloj, centre aŭ maldekstre. Sed klaras al mi ke tiel apenaŭ eblas aranĝi, krom per aldona ŝablono permane metita kun nomo kiel {{ŝ|panorama bildo}}, kiu kiel nun en informkesto urbo faras nenion se en vikidatumoj ne estas taŭga bildo, sed jes aŭtomate metas larĝan bildon se ĝi estas. Tian ŝablonon oni ankaŭ helpe de robotoj povus dissemi. Alternativo estus (eble tio jam estas, mi ankoraŭ ne vidis detale la informkeston urbo nun) lasi ĉiun kiel vi instalis hodiaŭ, nur kun ebleco en la informkesto per iu parametro kiel "| panorama bildo = neniu " bremsi la aŭtomatan montron de la larĝa bildo supre dekstre, kaj tiam povos mem meti ĝin malsupren maldekstren aŭ centren. Sed paĝoj kiel [[Piatra Neamț]] kaj [[Brăila]] nun ne aspektas saĝe kaj bele. Kaj mi timas ke estos tre multaj paĝoj kie la vakuo maldekstra, kiu ĉiukaze jam estas en multaj paĝoj ĉar ni tendencas ŝtopi tiom da informoj en la informkeston urbo tute ĉe la dekstra rando, ekstreme pli grandiĝas. Ankoraŭ necesos perfektigi la ideon. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:47, 19 feb. 2024 (UTC) :Saluton Thomas kaj dankon pro via atento. Ĉiuj kiuj vi proponas aspektas bone laŭ mi. Sed mi diru al vi ke mi ne vidas tiun dividon de dekstre kaj maldekstre de la informkesto (mi uzas retumilo chrome). Specife, ambaŭ viaj ekzemploj aspektas ordinare por mi, ĝermoj pri romaniaj urboj. :Ĉiukaze, kiel ni jam diskutis, mi volas rememori vi pri la daŭre neatendita situacio kun Geokesto (la ne montrado de P31 kaj ĝemelurboj) ĉar iu decidis male. Kion oni faros? kion oni povos fari? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:10, 20 feb. 2024 (UTC) ::Pri Geokesto vi pravas, tiu temo estas netraktita, mi revenos al ĝi, kaj mi pensas ke ni devos fari sondan enketon en la teknika diskutejo pri la temo. Sed unue pri la aktuala temo de hieraŭ: ĉe mi ĝi same aperas en retumilo Chrome, kaj neniel nur en sudeŭropaj paĝoj - ĵus mi havis paĝon pri [[Leka (Norvegio)]], kie ĝi tutsame estas. Probable vi zomis vian retumilon al pli grandaj literoj kaj la efiko ne tiom drastas, sed ĉiukaze restos la fakto, kiom ajn grandaj estos la literoj, ke niaj artikolaj ĝermoj per la nova instalaĵo dekstre ankoraŭ pli plenas kaj maldekstre kompense malpli plenas, ĉar la malmulta teksto "glitas supren" maldekstren de la panorama bildo supre dekstre. Ĉe mi en tiuj ekzemploj nun ĉiu teksto kaj la panorama bildo gluiĝas supre, kaj la longega informkesto staras tute nude apud blankega malplena spaco maldekstre. Vi komprenas la problemon, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:28, 20 feb. 2024 (UTC) :::La grandeco de miaj literoj kiel prezentitaj en Chrome estas 100%. Finfine mi ŝanĝis ke la bildo ĉiam estu en la centro. Tiu aspektas pli "robust" al ŝanĝojn de grandeco de la tiparo. Ĉu bonas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 20 feb. 2024 (UTC) :Jes, pli bone! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:36, 20 feb. 2024 (UTC) ::{{re|Sj1mor}} Vi vidis ke mi demandis al Tlustulimu, Moldur kaj LiMr pri la priortitatiga problemo de la datumo p31 antaŭ kvar tagoj. Ankoraŭ mi ne ricecis respondon, mia tiel ĵus rememorigis mian peton en la koncerna ŝablona diskutpaĝo, kaj mi pensas ke saĝas antaŭe solvi la problemon antaŭ en pli granda forumo prezenti la proponon en ĉiuj samspecaj informkestoj uzi la novajn funkciojn, ankaŭ en tiuj kiujn iuj kolegoj eble konsideras sia propra trezoro. Alikaze estas la risko ke iu vidas la restan problemeton kaj elkrios: neniel eblas uzi la tute nematuran ideon! ::Dum la atendado mi havas ankoraŭ alian peton al vi: mi rimarkis ke en italaj komunumoj (vidu ekzemple [[Belgioioso]]) la normala stato de ne estas panorama larĝa bildo supre kaŭzas ke estas larĝa vakua streko supre, dum en germanaj komunumoj (vidu ekzemple [[Lingen]]) tia problemo ne estas. Io do pli saĝe endoniĝis en la germanan informkestan ŝablonon ol en la italan. Ĉar vi faris ambaŭ aldonojn: ĉu vi povas ankoraŭ rigardi kion vi faris pli bone en la germana ŝablono ol en la itala, kaj ŝanĝi la italan tiel ke ĝi reagas kiel la germana ??? Se vere kaj Tlustulimu, Moldur kaj LiMr ankaŭ ne povas helpi, ni devas preni vian savoplanon, instali ke meto de io en la parametron "statuso" malvidigas la datumojn de p31. Fakte bonus fari tiel, ke en tiu kazo la enhavo de "statuso" aperas en sama aspekto kiel normale la datumoj de p31. Tiam ankaŭ eblas bremsi se per vikdatumaj kialoj metiĝas tre multvortaj klarigoj en p31, kiuj ĉiuj estas same aktualaj, kiel ekzemple en la paĝo [[Stutgarto]] - tie mi jam forpurigis ĉiujn anglaĵojn, sed la ĉe mia ekrano ses grasliteraj linioj, kie la unua elekto "urbego" tute sufiĉus, aspektas troigite. Tial fakte vian "savoplanon indas ĉiukaze uzi. Kaj necesas atenti ke nenio fuŝiĝas en la speciala kazo de statuso= vilaĝo, kio entute ŝanĝas la aspekton de la informkesto (ekzemplo en [[Bathford]]). ::Kaj mi havas ankoraŭ subjektivan juĝon: grafike mi pensas ke la hel'''viola''' fonkoloro de p31 (e4dcf6) iom miskongruas kun la hel'''verda''' (aŭ en kazo de vilaĝoj grizverda) ĝenerala koloro informkesta. Pli neŭtralus tute helblua koloro (ccddff), kie ĝin uzas alilingvaj vikioj entute por urbaj informkestoj (ekz. la angla kaj itala) aŭ tute helhelverda fonkoloro (ddffd) kiun la germana informkesto uzas en la subaj ĉapitrotitoloj aŭ informkesto urbo uzas ĝenerale (por distingi la plej supran kampon de la subaj, eblus en informkesto urbo ankoraŭ pli malheligi la plej supran trabon, kiel estas en la germana informkesto). Sed tio estas polura detalo, kiu ne tiom gravas kiom estas teknike nesolvitaj demandoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 25 feb. 2024 (UTC) :::@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Dankegon pro la atentigo. Vi pravas, estas mia redakto pri la supra bildo kiu kaŭzis la aperon de tiu larĝa vakua streko supre. Mi ne komprenas kial sed mi forkomentis la ŝanĝon. :::ps Mi konsentas kun viaj sugestoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:38, 25 feb. 2024 (UTC) ::::Dankon, nun la paĝoj pri italaj urboj sen panorama bildo supre denove normale aspektas. Vi probable vidis ke Moldur indikis ne povi helpi pri la p31-problemo, kaj Robin v.d.Vliet 3 semajnojn ne plu estis vikipedie. Se Tlustulimu kaj esperinde LiMr ankoraŭ eĥas ĉu ili havas ideon aŭ ne... ĉu vi jam volus testi aŭ realigi vian proponon pri savoplano, instali ke meto de io en la parametron "statuso" malvidigas la datumojn de p31? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:56, 25 feb. 2024 (UTC) :::::Ne senesperiĝo, mi estas certa ke estas solvo, nur temas pri programado, ŝajne de modulo. :::::Jes, realigo mian sugeston ne estas malfacila. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:59, 25 feb. 2024 (UTC) :::Mi nun komprenas la problemon en la kodo mem estas ĉe :::<nowiki><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="eo" dir="ltr"></nowiki>'''<nowiki><p><br /></nowiki><nowiki></p></nowiki>'''<table class="infobox" :::Do jen mi solvis la problemon. Eksterordinare temis pri superflua "Enter" post la nova kodo pri la supera bildo. :::Dankegon denove pro la atentigo. Mi tuj reparos ĉe la aliaj informkestoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:08, 25 feb. 2024 (UTC) == Ŝablono:Informkesto alta konstruaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi hodiaŭ rimarkis, ke vi iam aldonis multaj vikidatumajn P-kodojn al la ŝablono {{ŝ|Informkesto alta konstruaĵo}}. Sed vi nenion aldonis pri tio al la dokumentado de la ŝablono. Mi ĵus faris tion. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 22:02, 20 feb. 2024 (UTC) == Capraia Isola kun duobla apero de P948-bildo == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus rimarkis, ke en [[Capraia Isola]] pro uzo de du informkestoj nun duoble aperas la bildego el {{wikidata|P948}}. Eble ni finfine forprenu la duan, iom malnovan informkeston el la artikolo. Sed eble ja iuj el ĝiaj informoj devus iel esti transprenataj al {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Do, kiuj informoj el ĝi do estas konservendaj? - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:08, 29 feb. 2024 (UTC) :Traktita. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:11, 29 feb. 2024 (UTC) ::Ne dankinde. Sed la sama duoblaĵo aperas en [[Metropola urbo Venecio]]. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:43, 29 feb. 2024 (UTC) :::Mi provis fari la samon, sed ĉifoje tio ne funkcias. Atentu mi korektos la informkeston. Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:47, 29 feb. 2024 (UTC) :Kiel vi povas vidi, mi trairis ĉiuj komunomoj de ital(i)a regiono [[Abruco]], por korekti tiujn kiujn ne havis la informkeston supre. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 29 feb. 2024 (UTC) == Norvegiaj provincoj == Bv.noti [[Viken]] for, antaŭaj tri restarigitaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 29 feb. 2024 (UTC) :Saluton kaj dankon, Mi konstatis vian malredaktoj, sed kion vi intencas diri per "for"? kial nur tiuj kvar el ĉiuj 11? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:10, 29 feb. 2024 (UTC) ::En 2020 okazis provinca reformo. Pluraj iamaj provincoj malaperis, aliaj novaj ekestis. Interalie tiuj tri ĉesis ekzisti, kaj el ilia loko kreiĝis nova provinco Viken. ::En 2024, tiu ŝanĝo (nur tiu, ne la tuta reformo) estis malfarita. Viken estis dissolvita post nur kvarjara ekzisto, kaj la tri antaŭaj (A, B kaj Ø) restarigitaj. ::Do ĝuste tiuj tri dum kvar jaroj estis "eksaj provincoj", sed nun jam ree estas normalaj provincoj. Male, Viken nun fakte estas "eksa provinco". ::[[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:38, 1 mar. 2024 (UTC) :::Dankon pro la ekspliko. Ĉu vi deziras montri tiun gravan informon en la artikolo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:42, 1 mar. 2024 (UTC) ::::Ĉio estas klare priskribita en alilingvaj Vikipedioj. Ankaŭ la esperanta estu nepre aktualigota pri tio. ::::Mi nuntempe vikipaŭzas kaj (preskaŭ) nenion kontribuas, sed volis almenaŭ atentigi pri tiu ĉi malaktualeco. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:52, 1 mar. 2024 (UTC) == Alidirektoj == Saluton, estimata. <abbr class="abbr" style="font: 1em 'Lucida Sans';" title="Mi ne scias" >MNS</abbr> ĉu tio interesas al vi. Se oni volas, oni povas krei alidirektojn tajpante <code><nowiki>#AL [[Alia paĝo]]</nowiki></code> (pli rapida por skribi), anstataŭ tajpi <code><nowiki>#ALIDIREKTI [[Alia paĝo]]</nowiki></code>. Alia valida variaĵo estus: <code><nowiki>#ALIDIREKTU [[Alia paĝo]]</nowiki></code>. Dankegon pro via vikilaboro. Ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 12:54, 21 mar. 2024 (UTC) == Regiono-iso de Filipinoj == Saluton, @[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]. Mi ĵus rimarkis ke la de vi metitaj regiono-IOS-kodoj de Filipinoj estas malĝustaj. De kie vi prenas ilin? Mi esperas, ke vi ne divenas ilin. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:04, 25 mar. 2024 (UTC) :Dankon Tlu pro la aldona kontrolo via. Certe mi tute ne divenas! mi prenas la kodojn de [[ISO_3166-2:PH]]. Ĉu mi misis ion? pri kio temas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:06, 25 mar. 2024 (UTC) ::Foje eĉ okazas, ke mi eraras. Do, mi malfaris miajn "korektojn" kaj kreis kelkajn helpajn ŝablonojn. Ĉar Filipinoj laŭ la germana artikolo pri la stranga iso-kodo havas 82 provincojn, la kreado povas daŭri iomete. Sed nun mi emas fari ion alian. Eble mi ja daŭrigos la kreadon morgaŭ. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:25, 25 mar. 2024 (UTC) :::Dankon Estimata pro viaj klopodoj. Havu bonon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:27, 25 mar. 2024 (UTC) == Hejtilejego en Brühl (Erfurto) == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi ekuzis {{ŝ|informkesto firmao}} en [[Hejtilejego en Brühl (Erfurto)]]. Sed pro kopiado vi preteratentis, ke la informkesto neniujn parametrojn por koordinatoj nek mapojn subtenas. Dume, por povi korekti la artikolon, mi aldonis la parametron "kesteroj" al la informkesto. Tamen la nun uzata kodo nur taŭgas malofte kaj tial ne ĉiam kopiendas. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:12, 6 apr. 2024 (UTC) :Dankon pro via atento, atentigo, kaj klopodo. Mi ja atentis, sed akceptis tiel kiel ĝi montriĝis. Do tio oni povas fari, aldoni, kesterigi, al aliaj instancoj de la informkesto firmao se oni deziras. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:20, 6 apr. 2024 (UTC) :Sed montrado de la loko en la (federacia) lando ne tiom informigas. T.e., ruĝa punkto sur malgranda mapo de granda areo. Multe pli bone montri la Wikimedia Openstreet kiel faras la ŝablono Mapframe, ĉu ne? Vidu kion mi faris kun [[IBM]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:24, 6 apr. 2024 (UTC) ::Prave ke montro de interaktiva mapo kiel nun en la paĝo [[IBM]] pli bonas, kvankam la eta ruĝa ankaŭ donas proksimuman impreson kie pli-malpli situas la loko. Plej bone estus havi ambaŭ eblecojn, kiel estas kutime en paĝoj pri komunumoj/urboj/vilaĝoj/loĝlokoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:42, 7 apr. 2024 (UTC) == Supraj banderoloj == Ĝustas ke la paĝosupraj banderoloj nun enkondukitaj en multajn paĝojn kutime tre taŭgas en geografiaj temoj, sed foje misas pri aliaj, "[[Listo de nemateria kultura heredaĵo de Unesko|nemateriaj kulturaj heredaĵoj]]" kaj nelokigitaj temoj - ekzemple ili tre dubindas en multaj paĝoj pri lingvoj, ĵus mi vidis aparte misan prezenton en la paĝo pri la [[rumana lingvo]]: sed ja bonas ke principe oni nun povas individue malŝalti la banderolon tie. Tamen mi nun tendencas ke por {{ŝ|informkesto lingvo}} eble pli bonas defaŭlte tute ne montri banderolon, sed nur individue aldoni ĝin, kiel vi jam faris tion en iuj pliaj paĝoj. Ekzemple en [[Pandemio de KOVIM-19]], kie vi aldonis linion <nowiki>[[file:Corona Virus Wikivoyage banner.jpg|775px]]</nowiki>. En tio nur ĝenas min, ke vi male al la ĝenerala nova kutimo metis la banderolon maldekstren, ne centren kiel alie, kaj vi sen neceso uzis anglajn parametrojn, kvankam dum enigo same rapide eblas enigi linion <nowiki>[[dosiero:Corona Virus Wikivoyage banner.jpg|centre|775ra]]</nowiki>, eĉ povus, se vikidatumoj proponas tauĝan bildon, pli pigre enkopii simple <nowiki>[[dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P948}}|centre|775ra]]</nowiki> (pri la pandemio tamen pli bonas via elektita bildo, mi tute konsentas). Klaras ke ''file'''’''''' tute ne estas [[diskuto:fileo|esperanta vorto]], "px" ankaŭ estas stranga mallongigo de la vorto "[[rastrumero]]j", kaj dum en malmultaj kazoj oni devas uzi nacilingvajn vortojn en Vikipedio anstataŭ internacilingvaj (ekzemple la parametro <gallery> ankoraŭ ne eviteblas), en simpla enkopiado de tekstoblokoj eblas bone eviti tiajn fremdlingvaĵojn. Mi scias ke ankaŭ mi mem uzis tiajn anglaĵojn en miaj unuaj redaktoj en 2006 kaj 2007, ĉar tiam la vikipedia terminaro ankoraŭ ne komprenis aliel, sed ekde pli-malpli 15 jaroj ne estas problemo skribi esperantajn teknikajn terminojn, kaj mi petus vin uzi tiajn esperantajn terminojn, se vi bloke enkopias multajn samspecajn blokojn, ne nur fidi "ke iam poste roboto venos kaj tradukos mian anglaĵon", ĉar tio estas kromvojo. Kompreneble tio nur estas peto, klaras ke teknike ankaŭ la anglaĵoj kompreniĝas, sed la peto laŭ mi estas sen granda peno sekvebla. Kaj plia peto kompreneble estas, uzi saman centrigitan dezajnon por ĉiuj banderoloj. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:20, 7 apr. 2024 (UTC) :Saluton kara kaj dankon pro via atentigo. Gravas kaj bonas. Mi fidas vian juĝon. :# Oni povus malŝalti la banderolojn por informkesto lingvo, sed iuj ja trafas kaj eĉ bone. :# Pri la kodo, bone mi faros :# Mi ne sciis ke ra estas mallongigo de rastrumeroj, kaj ne konsciis ke ra kaj px samas. :# Mi uzas <nowiki><gallery> sufiĉe ofte. @</nowiki>[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] jam estas tempo provizi esperantlingvan :Refoje, dankon. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:45, 7 apr. 2024 (UTC) PS: Pri la esperantigo de lastaj ne ankoraŭ esperantlingvaj parametroj, kiel ekzemple <gallery>, jam de iom da tempo okupiĝas super nabla. Li bone scias kaj montris al mi kie en vikipedio estas la loko por peti tiajn adaptojn, kaj lobias ĉe la vikistrukturaj teknikistoj por instalo de la lastaj esperantigoj. Laŭ mi ni povas lasi la temon en liaj manoj, kaj atendi rezulton ene de ni diru du monatoj (mi ne scias, eble la instalo eĉ jam estas farita, kaj simple ankoraŭ ne estas diskonigita...). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:11, 7 apr. 2024 (UTC) PPS: Prave, pri informkesto lingvo simple necesas decidi, ĉu la trafaj aŭ la maltrafaj banderoloj en paĝoj pri lingvoj pli multas. Mi konsentas ke estas iuj tre trafaj, sed laŭ mia (kompreneble subjektiva) nuna impreso la maltrafaj estas en plimulto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:15, 7 apr. 2024 (UTC) == Sorry for reply in english == Hello, I saw that a year ago you have translated the [[Societo Marsa]] page. I've just finished writing the English version of the article at [[:en:Mars Society]]. Please do translate the article again. If you need help, feel free to ask me. Thank you - [[Uzanto:CactiStaccingCrane|CactiStaccingCrane]] ([[Uzanto-Diskuto:CactiStaccingCrane|diskuto]]) 17:41, 7 apr. 2024 (UTC) == Estas mirinde ... == Saluton, estas mirinde, kiom da mistajpoj vi trovas kaj korektas tiel rapide. Estas mirinde, ke neniu antaŭe trovis ilin. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:48, 16 apr. 2024 (UTC) :Verŝajne neniu klopodis jam desufiĉe longe. Sed mi certas ke multaj aliaj, ni diru plikreivaj, tajperaroj ke mi serĉas mi fakte ne trovas! Oni nepre devas uzi literuman korektilon, ekz ĉe languagetool.org <br /> [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:02, 16 apr. 2024 (UTC) :Ortografia korektilo ekzistas jam ekde jaroj eĉ kiel etendilo por Fajrovulpo. Eĉ se ĝi fojfoje ne rekonas ĉiujn vortojn, ĝi estas pli bona ol neniu helpilo. - Sed ĝi estas verŝajne nur uzebla por uzantoj, kiuj ankoraŭ rekte redaktas la fontotekston de Vikipediaj artikoloj. Por uzantoj de Vida redakto devus ekzisti io alia, pri kio mi ne scias ion. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:13, 16 apr. 2024 (UTC) ==Legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Rabindranath Tagore]], [[Rasismo]], [[Abu Nuŭas]], [[Afganio]], [[Aidoso]], [[Akva ciklo]], [[Akvobaraĵo]], [[Al-Ĥorezmi]], [[Alzheimer-malsano]], [[Amfibioj]], [[Molière]], kaj [[William Shakespeare]]; kiel oni vidas, gravaj artikoloj kaj tre varia temogamo. Dankon pro via kontribuo kaj pardonu pri miaj insistoj plialtigi la nombron de legindaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:38, 27 apr. 2024 (UTC) == Listoj pri unuopaj tagoj == La kronologiaj listoj pri unuopaj tagoj en multaj lingvoj estas trione por ligiloj de paĝoj pri elstaraj eventoj, trione por ligiloj al biografioj de naskiĝintoj kaj trione de mortintoj. La listoj samrange kovru ĉiujn epokojn de la homa historio kaj samrange kovru ĉiujn mondopartojn. Tial estas katastrofa situacio, ke la ekstreme pole patriota uzanto ''Sliwinski'' en granda energio misuzadas la sublistojn pri eventoj, tien vortriĉe ŝtopante amason da detaloj pri tragikaj sortoj de pollingvanoj inter la jaroj 1939 kaj 1944. Kompreneble en la tempo de la dua mondmilito okazis aparte multaj krimoj, tial pravigeblas ne trakti la 5 jarojn same koncize kiel kvin aliaj jaroj de la antikva aŭ mezepoko - sed bonvenas en unu teksta linio en ĉiu jaro mencii iujn aparte kruelajn krimojn, jen en Balkano, orienta, norda kaj okcidenta Eŭropo, ankaŭ militkrimojn en Ĉinio, Koreio kaj aliloke en Azio. Sed ke la homa historio reduktiĝas je pli 90 % al patriotisma lamentado pri mortoj de nur pollingvaj eŭropanoj nur inter 1939 ĝis 1944 ne respegulas la dimensiojn de la homa historio kaj simple estas perfortigo de la listoj. La eksa administranto RG72 estis la pli-malpli sola kiu bremsis tiun groteskan redaktadon, post kiam li ne plu estas administranto, la uzanto ''Sliwinski'' povas senbremsite daŭrigi sian akaparon de la listoj. Mi ĵus pene malfaris la lastajn ŝanĝojn post la lasta granda paĝoredukto de RG72, kaj ĝis nun nur faris tion de la 1-a ĝis la 11-a de oktobro (do nur 30-ono de ĉiuj perfortitaj listoj) - tio ne kovras ĉiujn trovastajn kontribuojn, sed tamen kunforigis iujn senkulpajn kaj saĝajn redaktetojn de vi. Pri tio mi pardonpetas. Sed mi pene sukcesos trakti la aliajn 350 listojn, kaj povas nur peti vin individue restarigi viajn malmultajn redaktojn kiuj kontraŭintence ankaŭ iĝis viktimoj de la redukto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:34, 28 apr. 2024 (UTC) :Saluton Estimata Thomas, jes ja mi tute komprenas kaj konsentas pri via analizo kaj traktado de la situacio. Miaj redaktetoj ne estas tiom gravaj aŭ signifaj, certe ne kompare kun la preventa agado de vi en tiu frustriga situacio. :Dankon pro viaj bremsigoj kaj laboro restarigi la paĝojn al iom da normaleco. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:43, 28 apr. 2024 (UTC) :Se la homo deziras detali pri kronologio de la specife menciita periodo, do li estu bonvena ĉe [[Tempolinio de la Dua Mondmilito]], ĝis nun malplena!, aŭ eĉ pli precize ĉe nova artikolo [[Tempolinio de la Dua Mondmilito en Pollando]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:31, 29 apr. 2024 (UTC) ::Saluton, Ŝaj, ::vi detale sekvis la evoluon de la listoj pri tagoj dum la lastaj jaroj kontribuante al ili, kaj vidis kiel RG72 provis haltigi uzanton kaj anonimulojn kiuj en pola patriotismo metis tutajn artikoletojn pri suferoj kaj sekvaj militaj triumfoj de la pola nacio en la dua mondmiltito al la teksto, sed li en multaj paĝoj malsukcesis kaj la neekvilibraj redaktoj simple obstine reaperis. Nun nur 9 tagoj de la 5-a ĝis 13-a de majo estas vere reviziitaj, tie ĝis nun ankoraŭ ne reaperis aldonegoj, sed 357 tagoj estas en grandparte mizera stato, kaj estas malkonsento ĉu nova tute diskreta admono kiu nur videblas se oni redaktas la paĝojn sufiĉas por vere protekti ilin, aŭ ĉu estu ankaŭ alvoko pri neŭtraleco en la diskutpaĝo, io tia kiel ĝin metis Thomas antaŭ du semajnoj. Problemo estas ke Taylor 49 amase malŝatas ĉiun videblan mencion pri kritiko, čar en unuaj komentoj aperis ankaŭ la nomo de RG72, kiun Taylor 49 ŝajne persone malŝategas. Tial Taylor postulas forigon de ĉiuj diskutpaĝoj, kvankam Thomas eĉ zorge forigis ĉiujn aludojn al iuj ajn uzantoj el la diskutpaĝoj. Mi aliflanke helpis al Thomas en purigo de la unuaj 9 tagoj, mem traktis 2 el ili, konfirmas ke estas granda laboro pesi ĉiun vorton de la listegoj ĉu eblas iel koncizigi ĝin, kaj ne pretas daŭrigi tian frustrigan laboron se ĉiaspeca alvoko pri ekvilibro en la diskutpaĝoj estos forigita. Kaj Thomas ankaŭ videble ĉesis la koncizigon de la listoj. Tial mi petas vin pripensi ĉu vi povas trovi opinion en la diskuto en paĝo [[VP:FA]], serĉvorto "366 listoj", kaj se jes esprimi ĝin. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 08:15, 14 maj. 2024 (UTC) == Ju pli multe == Vi korektas mistajpojn, sed ju pli multe vi korektos ilin, des pli multe ili aperos. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:28, 29 apr. 2024 (UTC) :Kial kaj kiel tiu povus okazi tiel vi sugestas? kio estas la rilato? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:29, 29 apr. 2024 (UTC) ::Pripensu mem. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:30, 29 apr. 2024 (UTC) :::Mi sugestis kaj spekulatis, do vi klarigu. Mi ne vidas tiun rilaton, sed la malon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:32, 29 apr. 2024 (UTC) ::::Ekz ĉe [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pam%C4%9Btice&diff=8719360&oldid=7768112 Pamětnice] mi neniam faris tiun mistajpon, ĉar la enhavo de artikoloj estas kopiita, la enkonduko preskaŭ ĉiam la sama ĉe ĉiuj paĝoj. Ĉu vi ne pensas, ke mi devus rimarki tiun mistajpon jam tiam kaj korekti ĝin? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:43, 29 apr. 2024 (UTC) :::::Mi ne komprenas kion vi volas diri [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:54, 29 apr. 2024 (UTC) == Distingo inter akcesa kaj ekscesa == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi "korektis" fojfoje "ekcsesa" ne al "ekcesa" sed al "akcesa". Ĉu vi ĉion bone pripensis? Fojfoje la ŝanĝo devus esti refarata, ĉar ne harmonias al la kunteksto de la artikolo, kiel ekz. en [[Neŭrodiverseco]]. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:30, 20 jun. 2024 (UTC) :Dankon. Mi ne sciis, kaj ankaŭ ne aperas "ekces" en vortaro.net [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 20 jun. 2024 (UTC) ::Ho. Mi eraris pri la dua vorto. Devas esti "ekscesa". Do kun alia sinsekvo de ŝuŝaj konsonantoj. Ne estas miraklo, ke "ekcesa" ne aperas en vortaro. Ĝi ne ekzistas. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:43, 20 jun. 2024 (UTC) :::Bone. Do kiam mi korektis "ekcesa" al '''akcesa''' ĉu pli taŭgus '''ekscesa'''? :::'''eksces2o''' '''1''' Ago transpasanta la limojn de modereco, sobreco, justeco, humaneco: ''la patro, kiu en la fluado de liaj ekscesoj maloportunigas al li la vojon'' Z; ''fari ekscesojn en la manĝado''; ''elporti la ekscesojn de tirano''. ☞ ''diboĉo'', ''maljustaĵo'', ''perfortaĵo'', ''supermezura''. :::'''2''' Troo. :::'''ekscesa'''. Ne konanta limon, mezuron: ''ekscesa kolero, amorado''. ☞ ''ekstravaganca''. :::'''ekscesi''' (<abbr>ntr</abbr>) Fari ekscesojn. ☞ ''troigi''. :::'''valoreksceso''' Troo aŭ maltroo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:49, 20 jun. 2024 (UTC) ::::Krome "akceso" kaj "akcesa" ktp. ne ekzistas. Supozeble ĉikaze temas pri aĉa lingva interfero el la angla "access". Ĉikaze pli taŭgas eĉ "ekscesa", ĉar temas pri tio kaj ne pri atingo aŭ io simila, kiu ja estus la ĝusta traduko de la angla "access". [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:54, 20 jun. 2024 (UTC) :::::Jes ja, sed en la angla ''excess'', ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:57, 20 jun. 2024 (UTC) ==Olimpiado== Saluton. [[Olimpiado]] ne estas sinonimo de Olimpikoj = Olimpiaj ludoj. Rigardu ĉe PIV. Mi supozas, ke necesas alinomi kelkajn artikolojn. Eble ankaŭ mi iam misfaris saman eraron. Mi ĵus kontrolis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:17, 23 jul. 2024 (UTC) :Saluton. jes ja mi konscias pri la malsamon. Intense mi ne nomis kaj ne uzis olimpiko, sed olimpiado. :Notindas ke ĉiuj aliaj lingvoj ankaŭ uzas olimpiad kaj ne olimpik! Olimpiko estas io alia, nome la olimpikaj ludoj. :Laŭ mia nuna scio, mi opinias ke la ĝusta termino ja estas olimpiado, konforme al la uztermino de la aliaj lingvoj, sed eble iu povus esplori plibone kaj ŝanĝigi mian opinion. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:17, 24 jul. 2024 (UTC) ::{{re|kani|Sj1mor|montri=ne}} Tute klare ke olimpiado estas antikva kvarjara tempointervalo ([[d:Q221956]]), kaj nur tio, kaj tiel estas en ĉiuj lingvoj kiujn mi komprenas (vidu la vikidatuman eron). Supozeble vi cerbumas pri tekstoj kiel [[Internacia Biologia Olimpiado]], [[Internacia Filozofia Olimpiado]], [[Internacia Fizika Olimpiado]], ĉu? Multaj el tiuj konkursoj estas ĉiujaraj, ne okazas ĉiun kvaran jaron ... se ili ekzakte okazus ĉiun kvaran jaron ekzakte en jaroj de la olimpikoj, oni ankoraŭ povus pravigi uzon de la antikva vorto olimpiado. Alikaze tre dubindas la uzo de la vorto pri sciencaj konkursoj, kaj fakte dubindas en ĉiuj lingvoj, kvankam en aliaj lingvoj oni evidente tute neglektas tiun faktan eraron. Do ni estos en dilemo, ne povi ŝanĝi ĉiujn naciajn lingvojn, kaj ankaŭ ne havi la legitimon simple inventi kroman, "modernan" PIV-an signifon por la antikva kvarjara tempointervalo. Tamen, ĉar la dilemo ne solveblas, mi komprenas la sintenon preferi la duan vojon kaj paralele al la naciaj lingvoj alinventi kroman, "modernan" signifon por la antikva vorto olimpiado. Ĉar evidente [[Internacia Biologia Olimpiko]], [[Internacia Filozofia Olimpiko]], [[Internacia Fizika Olimpiko]] ankaŭ ne estus tute ĝusta... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:18, 25 jul. 2024 (UTC) :::Olimpiado en Esperanto referencas al kvar jaroj, nepre. Olimpiko ne tiom, ĉar foje ne okazas la kutimaj kvar jaroj, ekzemple kiam ĝi prokrastiĝis pro la epidemio de KOVIM-19 aŭ en aliaj historiaj okazoj: ili estis olimpikoj, eĉ se ne ĝustis la kvar jaroj. Tial tiuj tri artikoloj devus esti ĝuste Olimpikoj, eĉ se ili okazas ĉiujare. Esperanto rajtas kaj eĉ bezonas krei neologismojn per simpla adapto de internacia vorto (kiel klopodis Sj1mor), sed nur KONDIĈE ke ne okazu kolizio, kiel ja okazas ĉe "olimpiado". [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:56, 25 jul. 2024 (UTC) == teksto [[Kamala Harris]] == Vi pro via longa restado en Norda Ameriko konsidereblas aparte aktiva esperantlingva vikipediano el tiu kontinento, tial mi volas varbi vin kunhelpi bluigi la lastajn ruĝajn ligilojn kaj revizii la ankoraŭ dubindajn referencojn en la teksto [[Kamala Harris]]. Ŝia nomo kaj bildo nun elstaras centre de la vikipedia titolpaĝo, kaj decus se la artikolo estus polurita. Mi hodiaŭ aldonis artikolojn pri [[Alan Cranston]] kaj [[Willie Brown]], kaj faris iujn ŝanĝojn, sed la laboro ankoraŭ ne estas finita... Sed se pluraj homoj kunlaboras, ĉiu kreas 2-3 artikolojn kaj oni komune revizias la referencojn, la laboro devus esti rapide finebla. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:24, 25 jul. 2024 (UTC) :Koran dankon pro via rapida kreo de la teksto pri la [[Asocio de Nigraj Jurstudentoj]] kaj la 4 personaj paĝoj pri [[Neil Gorsuch]], [[Brett Kavanaugh]], [[Val Demings]] kaj [[Keisha Lance Bottoms]]. Rilate al B. Kavanaugh mi aldonis ankoraŭ novan ĝerman artikolon pri la [[Federalista Societo]], nur minimuma, sed ĉio kion devas havi ĝermo. Estas vere bone se se pluraj homoj kunlaboras en komuna finfaro de pli vasta teksto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:42, 25 jul. 2024 (UTC) == Nacia Arkivo kaj Rekorda Administracio == Saluton. Rekordo estas tute alia afero ol tiu ''Records''; rigardu ĉe PIV. Tial mi proponas alinomon al [[Nacia Arkivo kaj Registra Administracio]], laŭ la senco kiun vi mem uzas en la redakto. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:48, 25 jul. 2024 (UTC) :Jes ja vi pravas. Dankon pro via atento. Ĉu vi faros la alinomon? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:53, 25 jul. 2024 (UTC) == Gabrielle Roy == Saluton. Vi iam kreis tiun artikolon [[Gabrielle Roy]] kaj nun kelkajn pri kelkaj ŝiaj verkoj, kiuj en la verkolisto aperas dekomence kun titolo en la angla kaj nur poste duarange en la franca, sed se mi bone komprenas, temas pri originale verkitaj france, ĉu ne? Mi pretas forigi la anglalingvajn titolojn, sed ĉu vi konsentas aŭ ĉu vi volas mem fari tion?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 13 aŭg. 2024 (UTC) :Saluton kani. Dankon pro via atentigo. Jes mi faris. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:38, 13 aŭg. 2024 (UTC) == [[La Mesaĝisto]] == Saluton. Kion signifas "juna plenkreska libro"? Ĉu temas pri libro por junuloj kaj plenkreskuloj aŭ pri libro ĵus publikigita, matura ktp.? Same ĉe [[The Hate U Give (romano)]] kaj ĉe [[Angie Thomas]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:08, 26 aŭg. 2024 (UTC) :Saluton. Bonega demando! la intenco estis libro por junaj plenkreskuloj (kontraŭe al tiuj plenkreskuloj kiuj estas maljunaj). Do junplenkreskula? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:01, 27 aŭg. 2024 (UTC) ::Do, libro por plenkreskaj junuloj, ĉu ne?. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:40, 2 sep. 2024 (UTC) :::Mi ne sufiĉe komprenas la diferencon inter plenkreskaj junuloj kaj junaj plenkreskuloj. Ĉu oni povas distingigi helpe de intervaloj de aĝoj? ĉu plenkreskaj junuloj ne estas [[oksimoro]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:48, 2 sep. 2024 (UTC) ==[[Agi Mishol]]== Saluton. Agi Mishol publikigis duciferan nombron da volumoj de poezio, sed kiom eĉ proksimume? ĉu 10 aŭ 99? Eble oni povas anstataŭi "duciferan nombron da volumoj" per "nombrajn volumojn", ĉu?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:43, 2 sep. 2024 (UTC) :Saluton. Jes mi ŝanĝis al " pli ol dek volumoj de poezio". Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:46, 2 sep. 2024 (UTC) ==[[Unuopa gepatro]]== Saluton. Mi opinias, ke la artikolo devus esti alinmita kaj reverkita, ĉar laŭ mia kompreno la sufikso ge- utilas nur por pluralo ĉu gramatike ĉu laŭsence. Tiel ke esprimoj kiel Unuopa gepatro, unugepatraj familioj kaj Unuopa gepatreco estas kontraŭgramatika, tio estas, ke ge- kaj unu estas malkongrueblaj; sed ĉar mi komprenas, ke temas pri diskuteblaj aferoj, mi rekomendas al vi konsulti kun pli altnivela esperantisto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:09, 10 sep. 2024 (UTC) :Saluton. Mi akceptas vian proponon al plua diskutado, ĉu de spertulo aŭ de la komunumo. :Laŭ mia kompreno la pluralo en Esperanto estas J, kaj neniu alia sufikso aŭ prefikso. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:02, 10 sep. 2024 (UTC) ::La vorto gepatro estas ĝusta, sed la artikolo temas pri [[soliĝinta gepatro]]. La paĝo pri Unuopa gepatro estas laŭ mia opinio alinomenda al soliĝinta gepatro. La gepatro estas unu el du gepatroj en la familio, en ĝenerala senco, ne gravas ĉu temas pri viro aŭ pri virino. Ekz. juna vidvo, kiu zorgas pri neplenkreskaj infanoj estas gepatro, eĉ kiam lia edzino mortis kaj li vivas sola kun la infanoj. La vorto estas malofte uzata, sed eblas uzi ĝin. En la ĉeĥa tia varianto ekzistas. Gepatroj - gepatro (rodiče - rodič). [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:09, 10 sep. 2024 (UTC) :::Dankon. Mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:17, 10 sep. 2024 (UTC) == Estingi == Kara {{u|Sj1mor}}, notu ke "estingi" estas ĝusta, eĉ Fundamenta vorto: [https://vortaro.net/#estingi_kdc]! Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:11, 15 sep. 2024 (UTC) :Kara Moldur, dankon pro via atento kaj atentigo, ja esting estas fundamenta vorto kaj mi kontrolis la signifojn en vortaro.net sed estas diferenco inter esting (angle extinguish, usone turn off) kaj eksting (angle extinct). :La unua estas uzata por fajro kaj similaĵoj, la dua signifas ne plu viva, formortinta. Do laŭsense, dinastio, homegrupo aŭ specio ne estas estingita sed ekstingita. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:22, 15 sep. 2024 (UTC) ::Kara {{u|Sj1mor}}, iu vorto "ekstingi" ne ekzistas. Notu la ekzemplojn: "estingiĝis lia tuta familio. ☞ morti, pasi, velki, elvaporiĝi, foriĝi, forviŝiĝi, neniiĝi." Do jes dinastio ktp. povas estingiĝi. La neekzistanta vorto "ekstingi" estas nepre forigenda. La uzoj de la vorto '''estingi''' ja estis tute ĝustaj (almenaŭ tiuj kiujn mi vidis). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:40, 15 sep. 2024 (UTC) :::Mi nun komprenas de kie vi prenis tiun fuŝan vorton: Vi trovis ĝin ĉi tie en Vikipedio! Tamen, tio kion vi trovis ''ne'' estas aparta vorto, ĝi estas nur misskribo de la ĝusta vorto '''estingi''', simpla lingva erareto. Vikipedianoj ne estas perfektaj, ili foje faras erarojn. Restu skeptika kaj rekontrolu mem. Ne imitu la erarojn de aliaj. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:45, 15 sep. 2024 (UTC) == [[Falsita informo]] == Saluton. En redakto vi uzas ĉefe Misinformadon, ĉu tiel mi alinomu la artikolon al Misinfomado? Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:15, 17 sep. 2024 (UTC) :falsita informo estis prenita de vikidatumoj. Se mi rajtas, mi petas helpon pri klarigado de terminologio. :Do ĉu falsita, mis, mal, dis - inform(ad)o, kiuj estas propraj aŭ uzataj? :Mi antaŭdankas, amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:17, 17 sep. 2024 (UTC) == Universitato en Riado == Saluton Sj1mor! Mi rimarkis, ke vi ofte redaktas artikolojn pri universitatoj. Jen propono de artikolo: [[:en:King Saud bin Abdulaziz University for Health Sciences]]… ĉion plej bonan! [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 07:28, 25 sep. 2024 (UTC) :Saluton Dominik! estas pluraj dekoj da University Health Sciences en la anglalingva vikipedio, do kial ni faru precize ĉi tiu? Ĉu vi ne kapablas fari vi mem? ankaŭ plej bonan al vi! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:13, 25 sep. 2024 (UTC) ::Dankon Sj1mor pro via rapida respondo. Mi vidis, ke vi aldonis la esperantan nomon "Universitato Reĝo Saud bin Abdulaziz por Sanscienco" al Vikidatumoj. Mi supozeble mem redaktos tiun artikolon. La rimarkinda trajto de tiu universitato estas ke trolebuso priservas ĝian kampuson ([[Trolebusa transporto en Riado]]). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:12, 25 sep. 2024 (UTC) == Diskuto pri referencoj == Kolego, ek de la 10-a de septembro en Diskutejo estis lanĉita grava diskuto pri aspekto de referencoj en vikiaj artikoloj. Rezulto de la diskuto grave influos ĉiun (!) artikolon de vikipedio, ŝablonojn de fontoj kaj plej verŝajne regolojn de artikola dizajno.<br> Vikia komunumo atendas vian opinion, ĉar vi estas aktiva partoprenantio de nia projekto.<br> Mi invitas vin partopreni la diskuton kaj eldiri vian opinion, prezenti vian sperton de uzo de referencoj en eo-vikipedio kaj vikipedioj en aliaj lingvoj. Ankaŭestas interesa via sperto ekster vikio: kiel aspektas referencoj en libroj kaj revuoj en esperanto kaj aliaj lingvoj. Jen estas ligilo al la diskuto: [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Fremdlingvaj referencoj sen traduko al Esperanto]]. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 05:49, 26 sep. 2024 (UTC) == Helpo == Sal! Mi petas helpon, ĉar mi forgesis, kial krei ĝin. Ĉu vi povas krei ŝablonon kun titolo '''Hungaraj urboj kun departementrajto'''! La aspekto similu al {{Gravaj hungaraj urboj}}, sed interne la rubrikojn vi lasu malplena, poste mi zorgos plu pri la redakto.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 12:04, 26 sep. 2024 (UTC) :Saluton Crosstor, Laŭ via peto mi faris kopion de Ŝablono:Gravaj hungaraj urboj kaj nomata Ŝablono:Hungaraj urboj kun departementrajto. {{Hungaraj urboj kun departementrajto}} :Vi povas fari kion ajn ke vi deziras kun la enhavo. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:43, 26 sep. 2024 UTC) ::Dankon!--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 04:03, 27 sep. 2024 (UTC) == [[Ŝaknovelo]] == Mi eklaboris pri la traduko de la artikolo el la franca. Planante fintraduki ĝin mi rimarkis ke vi intertempe jam kreis la artikolon el la angla. Stranga koincido ke ene de du tagoj du vikipediistoj eklaboras pri la sama artikolo ! Mi sekve rezignas pri mia traduko: tio ŝparas al mi iom da tempo kaj da energio. Dankon! [[Uzanto:Agloforto|Agloforto]] ([[Uzanto-Diskuto:Agloforto|diskuto]]) 09:01, 30 sep. 2024 (UTC) :Saluton Agloforto, dankon pro via noto. Tute ne estas koincido ĉar tion kion instigis mi ektraduki estas via redakto pri la esperantaj tradukaĵoj en la artikolo pri la aŭtoro. Ĉar estas pli ol unu traduko de tiu ĉi verko mi komprenis ke ĝi ja estas grava kaj indas verkis decan artikolon. :Se mi rajtas mi forte kuraĝigas vin kontroli mian tradukon, kaj la lingvaĵo, kaj la lingvostilo, kaj la vortouzo, kaj eĉ la detaloj mem. Vi ankaŭ povas aldoni mankantajn detalojn kiuj laŭ via opinio estas gravaj. Ja la laboraĵo necesitas kontrolon. Notu ke mi tradukis el pluraj lingvoj kaj nur ekis el la angla. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:18, 30 sep. 2024 (UTC) :Mi nur volas klarigi ke mi tute ne konscias pri la enhavo kaj kvalito de la tradukoj ĉar mi ne legis ilin, nur kontrolis pri la esperantigita nomo de Ĉentovic (Czentovic). Do certe la fida rilato al la tradukoj ja estas grava, ĉar la artikolo estas iamaniere kiel resumo de ili. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:56, 30 sep. 2024 (UTC) :: Bonvolu sciigi kiam vi finos redakti la artikolon. Mi provlegis pro sekcioj sed miaj lastaj redaktoj estas perditaj pro redaktokonflikto. Prefere mi porvlegu nur kiam vi ne ankaŭ redaktos. --[[Uzanto:Agloforto|Agloforto]] ([[Uzanto-Diskuto:Agloforto|diskuto]]) 09:58, 30 sep. 2024 (UTC) :::Vi pravas. Pardonu. Mi finis por nuntempe kaj ne plu okupiĝas pri tiu hodiaŭ. Bonvolu daŭrigi kaj fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:00, 30 sep. 2024 (UTC) :::{{re|Agloforto}}Estas sistemo eviti foje perdojn pro redaktokonflikto. Kiam aperas tiu averto, vi povas kopii vian redakton, reiri al la artikolo, al nova redaktopaĝo kaj glui la kopiitan redakton. Bedaŭrinde tio funkcias nur por aparta redakto (ekzemple aparta alineo), inter kiu ne estu la redaktoj de aliulo. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:43, 5 nov. 2024 (UTC) == [[Neceloj]] == Saluton. Mi dubas pri la ĝusteco de la adapto de tiu koncepto al Neceloj, konsiderante, ke en Esperanto ekzistas la vorto celo, kaj tial ekestas konfuzo. Verdire, mi ne proponas alternativon, ĉu estus simpla fonetika adapto inceloj (kiel en aliaj lingvoj), aŭ ebla traduko al nevolfraŭloj aŭ simila monstraĵo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:40, 5 nov. 2024 (UTC) :Saluton. Jes povus esti. [[Inseloj]] jam ekzistas kaj ''nevolfraŭloj'' estas ankaŭ ebla traduko. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:19, 5 nov. 2024 (UTC) == eraroj == Saluton, kial la roboto ne faras erarojn en sistemo en paĝoj pri Slovakio, ekzemple. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:20, 6 nov. 2024 (UTC) :Kio? pri kio temas? bonvolu doni al mi konkretan ekzemplon de artikoloj kaj eraroj? Dank [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:22, 6 nov. 2024 (UTC) :Ĉi ti vi respondis al mi. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:54, 6 nov. 2024 (UTC) ::Vi ofte korektas erarojn en paĝoj kreitaj kaj redaktitaj nur de mi. Tiujn erarojn mi neniam skribis. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:42, 6 nov. 2024 (UTC) == [[Fonduso Ŝoaho]] == Saluton. Fonduso estas mono. Plej verŝajne vi celis Fondaĵo Ŝoaho. Eblas alinomo, ĉu ne? Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:53, 18 nov. 2024 (UTC) :Jes ja. Bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:55, 18 nov. 2024 (UTC) == Brazilaj municipoj == Saluton, mi vidis ke vi antaŭ tri horoj metis informkeston "urbo" al la paĝo pri [[Viçosa do Ceará]]. Se vi tiel faras, estas pli utile uzi la informkestan blokon uzitan en vikipedie disvolvintaj regionoj de Brazilo. Mi ĵus metis la informkestan blokon, kiel ĝi estas uzata kun multaj notoj: Fakte en Cearao eblas ankaŭ plene rezigni pri "mezoregionoj" kaj "mikroregionoj", ĉar en tiu ŝubŝtato neniu jam ekfaris iun tian paĝon (kvankam ekzistas plene malatentata listigo [[municipoj de Cearao]], kiu klarigus kiel estus la mezo- kaj mikroregionoj, laŭ stato de 2007, do ne verŝajne eĉ ne ĝisdata), kaj certe vi kaj mi nun ne volas komenci tion. Sed mi en unua paĝo lasis ĉiujn notojn, por ke estu pli klare - ĉiukaze la notoj en simpla legomodo ne videblas. Sed bonas ke ĉiuj informkestoj pri Brazilaj municipoj laŭeble aspektu simile/aŭ plej bone same. Tial utilas enmeti ne nur la minimumajn parametrojn, kiel faris vi, sed enmeti tiom da ke la kesto vere similas al tiuj de SP, MG aŭ RJ. La laboroinvesto en kopiado ne estas pli granda. En sama subŝtato nenio ŝanĝiĝas, do plej bonas trakti ĉiujn paĝojn de sama subŝtato, kaj se ŝanĝiĝas la ŝubŝtato, nur necesas ŝanĝi la nomon, kodon kaj eventuale la regionegon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:17, 15 dec. 2024 (UTC) :Ekzemplon pri '''simpligita informkesto pri Cearao''' vidu en [[Barbalha]]. Parametron pri alto oni ne bezonas, tio aŭtomate metiĝas, sed parametro pri areo eĉ sencas, ĉar se sen parametro, metiĝas superflue komplike "479,184 km² (4 791 8.4 ha) [+]" kaj kun parametro, bele koncize estas nur "479,18 km²". :Tamen la paĝo pri Barbalha estas tute tipa pri paĝoj de brazilaj municipoj. En la teksto estas nur 2 frazoj, ne sufiĉe por artikola ĝermo, kaj ne metiĝis la retejo tien. Plej bone estus aldoni iujn ŝablonajn frazojn, disigi la unuan frazon al du, poste frazon pri loĝantoj, unu pri areo kaj loĝdenso, plia pri najbaraj municipoj. Plus retejo. Tiam el 2 frazoj oni faris 6, sen granda peno. Sed eĉ se ne fari ion, almenaŭ estas sence aldoni {{ŝ|ĝermo|Brazilo}}, ankaŭ se tio estas ioma troigo, sed ne meti ĝerman ŝablonon estas multe pli forta troigo. Mi adaptos la paĝon [[Barbalha]], tiel kiel mi imagas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 15 dec. 2024 (UTC) ::Principe necesus ankoraŭ meti "Vidu ankaŭ: ● [[Listo de la municipoj de Cearao]]". Nun la listo nur ligiĝas el 2 normalaj paĝoj (Municipoj de Cearao kaj Municipoj de Brazilo), konsidereblas orfa paĝo kaj neniu atentas pri ĝi, krom se iu premas la ilon "Ligiloj ĉi tien". La listo nun estas embarasa, ĉar ĝi preskaŭ nur ruĝas, sed ankaŭ se oni honte kaŝas la liston, la paĝoj pri la subpaĝo ne pli multiĝas, do nur estas trompo kaŝi ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:44, 15 dec. 2024 (UTC) == JELI == Mi petas mallonge vian helpon. En la paĝo [[Junulara Esperanto-Ligo Israela]] estas la frazo "Laŭ la stato de marto 2012 la prezidanto de JELI estis Adam Meŝa". Tio sendube ĝustis en 2012, sed same sendube estas aĝa jam 13 jarojn, kaj supozeble ne plu reflektas la nunan staton. El [https://www.esperanto.org.il/jeli.html] mi ne iĝas pli saĝa - ĉu vi havas ideon, de kie eblas preni pli aktualan informon pri la nunaj gvidantoj de JELI? Bonus bazigi tiujn informojn per pruvo(j), sed ne devas esti reta referenco - ankaŭ papera referenco el iu presaĵo same bonas, se oni indikas nomon, numeron kaj paĝon de la publikaĵo. Flanke mi petas vin ankaŭ rigardeti la paĝon [[IJK 2013]], kie la organiza teamo konsistas grandparte el ruĝaj ligiloj. Da du bluajn nomojn mi bluigis en 2012, havinte ekstreme malmultajn informojn, sed unu el la nomoj intertempe kreskis al normala malgranda artikolo, kaj la alia, Dror Gaon, pri kiu mi nur trovis Facobook-paĝon kun tre malmultaj informoj, almenaŭ havas tiom da miniaturaj informeroj ke sufiĉas por mencio en la ĝermolisto de israelaj esperantistoj. Mi supozas ke pri la restaj 5 nomoj ankaŭ eblus kunskrapi tiom da informoj ke sufiĉus por eta ero en la ĝermolisto - eble vi ankaŭ pri tio havas iun ideon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:49, 3 jan. 2025 (UTC) :Saluton kara Thomas, do mi ne persone scias pri tiu sed mi sendis retmesaĝon kun via peto al Jehoŝua Tilleman, estrarano de ELI. Se iu povus helpi estu li. Mi respondos al vi ĉi tie tiam kiam li respondos al mi. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:32, 3 jan. 2025 (UTC) :Jehoŝua Tilleman respondis la mi kaj diris ke JELI ne plu aktivas. Adam Meŝa ne estas plu aktivas. Estas proksimume dek membroj. :La nuna prezidanto estas S-ro Ariel Schwartz. Tiu estas lasta oficiala informo kiu aperis presita en 2018 en la Jarlibro de UEA. Lia retadreso estas Arieschwartz613@gmail.com . [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:41, 8 jan. 2025 (UTC) :Nu, tiam mi ĝustigu la pesimistan respondon de Jehoŝua Tilleman kaj vortumas "ke JELI momente ne aktivas" - ĉar kiel mi konstatas JELI havas ondojn de aktivado, foje malaperas kaj foje reaperas. Cetere ĉu vi certas ke Ariel Schwartz estas sinjoro? - la nomo aspektas al mi pli kvazaŭ ina nomo, sed kompreneble ne tre gravas. Mi pensas ke mi '''ne''' mem alskribos Ariel Schwartz retpoŝte por peti pliajn informojn, tio ŝajnus al iom tro da engaĝiĝo. Mi kontentas se la vikipedia paĝo pri [[JELI]] aspektas havi la staton de 2025 kaj ne restis sekiĝinta en la stato de 2012. Jom tov. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 13 jan. 2025 (UTC) ::Do tradicie Ariel estas vira nomo, kaj Ariela la ina, sed mi ne estus surprizita se pli kaj pli da infaninoj ricevas tiun nomon, same kiel la mian. Kol tuv. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:33, 13 jan. 2025 (UTC) :::Guglo per serĉo de Ariel Schwartz sen trovo de "Arielle Schwartz" trovas vere amason la [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&sca_esv=4fbe7c869920a6f3&sxsrf=ADLYWIIE-KlyisQID3jkipn8-DEdz0VaAA:1736767258070&q=Ariel+Schwartz&nirf=Arielle+Schwartz&sa=X&ved=2ahUKEwjK5-WbyvKKAxUKhf0HHfn7JYYQ8BYoAXoECBUQAg&biw=1216&bih=587&dpr=1.58 inoj] (voste venas ankaŭ iom da viroj) ... Eble la junaj judaj familioj ekster Israelo estas iom konfuzitaj pri personaj nomoj. Ne gravas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:43, 13 jan. 2025 (UTC) ::::Laŭ mia kompreno "Arielle" estas franca virinnomo (laŭ la finaĵo ''elle''), kaj eble ankaŭ pruntita en la britangla. Ĉe la hebrea oni simple transliterumas Ariel, vidu ekz. [[Ariel Sharon]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:50, 13 jan. 2025 (UTC) :::::Vi pravas ke povas esti ke la virinoj kiujn trovis guglo per la serĉo de Ariel Schwartz sen trovo de "Arielle Schwartz" entute ne estas el judaj familioj, sed simple per modo ricevis la personan nomon "Ariel". Kompreneble en retejoj kiel "linkedin" oni ne detale mencias la kulturan fonon de la devena familio. Cetere plej multaj virinoj kiujn trovis guglo je tiu nomo ne estas britoj sed usonanoj. Kompreneble mi konas Ariel Sharon, kaj mi trovis ankaŭ viran [https://www.arielschwartz.net/about "Ariel Schwartz"] en la reto, kiu kompreneble ne estas la esperantisto. La familia nomo "Schwartz" aŭ "Schwarz" estas tre multe disvastiĝinta kaj inter jidaj kaj gojaj germanoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:14, 13 jan. 2025 (UTC) ==Entuziasma laboro== Mi gratulas al vi al via granda laboro en Vp. Mi aldonas, ke en artikolo [[Banlago de Gyömrő]] mi tial ne ligis Gyömrő, ĉar en la enkonduka frazo jam la 4-a vorto estas Gyömrő, kiu jam havas ligilon.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 13:11, 9 jan. 2025 (UTC) == Cetere == Cetere, mi konstatas ke mi ofte revizias viajn redaktojn (vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_Pasteur&action=history ekzemple tiun redaktan historion]), kvankam vi havas ĉiujn rajtojn fari tion mem kaj mi juĝas vin absolute kompetenta mem revizii paĝon. Tial mi volas kuraĝigi vin uzi vian rajton kaj mem revizii ne nur viajn proprajn redaktojn sed ankaŭ tiujn de malpli spertaj redaktantoj antaŭ vi, se estis sendiskutaj teknikaj redaktetoj. Vi estas en multaj paĝoj, kaj domaĝas se tiuj paĝoj post via redaktado restas nereviziitaj. Estas en ordo en dubaj kazoj foje deteni sin de reviziado, sed bonas kutimiĝi principe kuraĝe revizii ne reviziitan paĝon, kaj tiel helpi al la malpli spertaj redaktantoj, kiuj ankoraŭ ne mem havas tiun rajton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 13 jan. 2025 (UTC) == Situo sur mapo Irlando Dublino == Saluton, mi vidis, ke vi kreis artikolon "Kreado de Ŝablono:Situo sur mapo Irlando Dublino", kiu entenas parametran eraron - ĉu forigenda artikolo? [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:24, 26 jan. 2025 (UTC) :Saluton kaj dankon Dominik. Mi aldonis la komenton en ĝia diskuto "Forigebla tujtuje" [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:04, 26 jan. 2025 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:22, 26 jan. 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Kontribuoj de hodiaŭ, ekz. pri [[Medicina Universitato en Poznano]] == Kara Ŝaj, mi dankas pro viaj bonaj kontribuoj (ankaŭ) de hodiaŭ, ekz. pri [[Medicina Universitato en Poznano]]. Tamen mi ankoraŭ havas plian peton, nome se vi vidas tian paĝon tiel tiun, kiu nur apenaŭ atingas la kvanton de [[artikola ĝermo]], kaj kiu tute ne havas ĝermon indikante pri tio, ke estus granda helpo se vi krom via principa laboro ankaŭ aldonus ŝablonon pri ĝermeco. Ne gravas ĉu temas pri {{ŝ|ĝermo|Pollando}}, {{ŝ|ĝermo|medicino}} aŭ {{ŝ|ĝermo|universitato}}. Sed iu ŝablono pri ĝermeco estus sincera. Mi ne volas skoldi vin, sciente ke la manko tute ne estas via kulpo, sed jam estas ekde pli ol 18 jaroj tia. Sed se vi jam havas "la paĝon en la mano", vi havas la ŝancon rimarki la mankon kaj rapide aldoni la ŝablonon. Mi ekzemple ĝis antaŭ minuto neniam vidis tiun paĝon, kvankam mi multe zorgas pri medicino, universitatoj kaj ankaŭ redaktis jam faskon da paĝoj pri Poznano. Sed kun preskaŭ 400 000 paĝoj ĉiam estas iuj pri kiuj oni ne multe atentas - despli bone estas havi vaste malfermitajn okulojn se oni ĵus havas "la paĝon en la mano". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:46, 28 jan. 2025 (UTC) :Saluton kara Thomas, dankon pri via atentigo kaj bonvenataj konsilojn. Mi faris tiel por tiu ĉi artikolo kaj mi faros tiel por aliaj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:08, 28 jan. 2025 (UTC) == [[Nova Ĝardeno (Pocdamo)]] == Saluton. Tiu artikolo restis neredaktita. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:28, 3 feb. 2025 (UTC) :Farite. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:52, 3 feb. 2025 (UTC) == Demando pri stranga agado de ŝablono == Mi petas vin rigardeti la tre specifan paĝon [[One Punch Man]] pri mangao. Ĝi evidente uzas la same tre specifan ŝablonon "Informkesto animemangao", kiun lastfoje redaktis vi antaŭ ekzake jaro. La ŝablono tamen agas strange, kaj metas la informkeston tute post la alia materialo, kvankam en la paĝo [[One Punch Man]] ĉio ĝustas. Do la cimo estas en la ŝablono "Informkesto animemangao" mem. Mi havas supraĵan impreson ke la ŝablono estas tre arkaike trikita. Fakte mi dubas ĉu entute sencas havi tian ekstran ŝablonon pri "animeo+mangao", kiu funkcias tute alia ol informkestoj pri "ne en Japanio faritaj animaciaj filmoj kaj bildliteraturo". Kiel ajn, baza demando nun estas: kie estas la eraro? Ĉu vi havas ideon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 6 feb. 2025 (UTC) :Saluton Thomas, do mi vidis tiun sed vere ne scias. Sed viaj bonaj demandoj estas por @[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]]. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:09, 6 feb. 2025 (UTC) :: Estas stulte, sed: ĉu mi povas peti vin "pingi" min per @, eĉ se mi antaŭ dek minutoj mem havis demandon al vi. Mi post dek minutoj jam estas ĉe tute alia temo, aŭ eble faras ion en la vera vivo, kaj fidas je tiuj "pingoj" por atentigi min ke iu havas ion por mi... Pardonpete antaŭdankante [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 14 feb. 2025 (UTC) == [[Emma Goldman]] == En via teksto pri ŝi la vorto "Esperanto" restis stranga ĉapitrotitolo sen ĉapitro. Mi volis scii kiel ekestis la stranga vakuo kaj en malpli nova versio de la teksto trovis la frazon "Ŝi estas menciita en la esperantlingva libro «[[Kronikoj el la monteto]]» de [[Anna Maria Riccardi]], eld. [[Edistudio]] 2020, ISBN 9788870360943." Tio supozeble ne estas referenco pri ŝia rilato al Esperanto, mi ne havas la libron, sed ĉiukaze apartenas al la pli vasta temo WEsperanto", do mi reenigis ĝin. Ĉu vi akcidente aŭ intence forigis la antaŭan frazon?? Se akcidente, vi povus ankoraŭ enketi ĉu akcidente eble ankoraŭ plia informero forpreniĝis. Ĉiukaze mi videbligis vian kaŝitan noton videble en improvizita frazo. Tio ĉi tie escepte pravigeblas, kvankam ni ĝenerale en tekstoj ne vaste listigas ĉion, pri kiu ni NE scias kaj NE havas ajnajn referencoj. Sed mia frazeto ne estas listo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 14 feb. 2025 (UTC) :Do temas preskaŭ tri jaroj kaj mi ne plu memoras la detalojn, sed eble mi lasis la subtitolon Esperanto vakua ĉar mi deziras traktado de la temo rilate al ŝi sed verŝajne mi ne havis informojn haveblajn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:28, 14 feb. 2025 (UTC) ::Jes, supozeble estis tiel. Sed estis domaĝe ke vi - do evidente akcidente - viŝis tute bonan informon. Povus eĉ esti ke en la librfo de Edistudio el 2020 estus eĉ ankoraŭ valoraj informoj, sed mi ne havas la libron kaj vi supozeble ankaŭ ne, ĉu? Ne gravas, nun estas du frazetoj, tio sufiĉas por ĉapitro, dum nul literoj ne sufiĉas. Eble iu alia ankoraŭ scias ion aŭ havas la libron de 2020... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:10, 15 feb. 2025 (UTC) :::Mi nek posedas nek havas iun ajn presaĵon esperantlingvan. La tuta aliro al esperanto por mi senescepte estas helpe de komputilo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:14, 15 feb. 2025 (UTC) :::: Mi komprenas. Estas en ordo - ni estas en la 21-a jarcento... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:19, 15 feb. 2025 (UTC) == [[Stanislaw Trabalski]] == Dankon, per la supra titolo vi vere trovis escepte konfuzan tekstoprovon. Tute bone ke vi aldonis la ŝablonon {{ŝ|polurinda}} jam en 2022. Mi pene provis savi la tekston, sed ne eblas - tial mi fine forigis ĉion kaj dokumentigis tion en la diskutpaĝo. Oni povus fari novan kompreneblan tekston surbaze de iu komprenebla alilingva teksto. Sed mi, kiu nur volis ĝustigi unu literon en kategorio, vere ne havus la tempon fari tion. Per la pli konciza teksto ni ankoraŭ sufiĉe honorigas la socialistan kamaradon Trabalski. Eta noto: se vi aldonas la ŝablonon, aldonu ĝin en formo <nowiki>{{polurinda|listigi=ne}}</nowiki>. Se vi ne faras la aldonon, la ŝablono postulas ke vi devas en aparta paĝo listigi la mankojn - tion vi ne faris kaj mi komprenas ke vi ŝparis al vi tiun ekstran laboron. Kun la aldono, sufiĉas fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:19, 15 feb. 2025 (UTC) :Pardonu sed mi ne konrenis vian lastan kaj resuman frazon, tiun "Kun la aldono, sufiĉas fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton." :Kaj aldone kion signifas " aldonu ĝin en formo {{polurinda}}"? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:24, 15 feb. 2025 (UTC) ::Pardonu, mi forgesis aldoni markigon <nowiki><nowiki></nowiki> - kun ĝi la ŝablono aspektas tiel <span style="color:green">''' <nowiki>{{polurinda|listigi=ne}}</nowiki>'''</span> kaj eblas vidi la aldonon<span style="color:green">''' |listigi=ne. Sen'''</span> tiu aldono, vi devas aldoni klarigon en la paĝo [[vikipedio:polurado]] (vidu la noton en la flava kesto supre: <small>''"La priskribo de la problemo troviĝas [[vikipedio:polurado|ĉi tie]]"''</small>). Kun la aldono |listigi=ne, vi '''ne''' devas klarigi ion ajn. Vi povas, se vi volas, "fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton". Ĉu klare nun? Mi iom tro haste savis mian lastan noton, ĉar mi estis vokita al la kuirejo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:04, 15 feb. 2025 (UTC) == 地球語エスペラント == Salton, ĉu vi povus forigi [[地球語エスペラント]]. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:21, 22 feb. 2025 (UTC) :Saluton, pri kiu temas? bonvolu aldoni ligilon al la propra artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:48, 22 feb. 2025 (UTC) Dumtempe forigindaĵo forigita. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 12:18, 22 feb. 2025 (UTC) == [[Futvolejo]] == Saluton. Mi dubas antaŭ tiu fonetika adaptaĵo, ĉar finaĵo -ejo povas esti komprenata kiel ejo; sed tute ne estas vorto futvolo. La radiko estas ĝuste rilata al volejbalo. Mi ege dubas. Ĉu eble "futvoleo" kontentigu la fonetikan adapton kaj vin mem? Ĉu ni petu konsilon en la koncerna diskutejo? Dankon. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:35, 10 mar. 2025 (UTC) :Saluton. Dankon pro la atentigo. Precize kiel vi diris, mi prenis la nomon de volejbalo. :La literumo de radiko povus aperi en vortoj eĉ sen esti tiu radiko. Tamen, malgraŭ ke mi kreis la artikolon, mia opinio ne estas io grava pri tiu temo kaj konsilon en la koncerna diskutejo certe kaj komuna decidado certe estas en ordo. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:53, 10 mar. 2025 (UTC) == Viaj fuŝoj en mapoj == [[File:Bamako, kopio de ekrano.jpg|thumb|250px|Tiel aspektis paĝo post ŝanĝo de ŝablono Geokesto, ĉiokaze pri Bamako]] Kial vi fuŝas paĝojn kun geokesto anstataŭigante ili per ŝablonoj kiuj fuŝas ilin? Ekz [[Bratislavo]], [[Astano]] ... [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 11:20, 25 mar. 2025 (UTC) :Kial vi diras fuŝi? mi simple aldonis la situan mapon de la urbo al la informkesto uzante parametro lokumilo. Mi devis ŝangi la ŝablonon al Geokesto2 por ebligi la lokumiloN. Ĉu sensas paroli sense kun vi? Ĉu administranto bezonas interveni? @[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] aŭ @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] bonvolu helpi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:46, 25 mar. 2025 (UTC) Ne minacu al mi, vi fuŝan bone funkciantajn artikolojn kiuj poste ne funkcias bone. Mi povas sendi al vi foton de viaj fuŝoj.[[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:05, 25 mar. 2025 (UTC) :Jes bonvolu kontroli mian laboron kaj pruvu al mi kion mi povos fari plibone. Senminace. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:16, 25 mar. 2025 (UTC) :Mi vidas vian afiŝon, sed kio laŭ vi estas la fuŝo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:40, 25 mar. 2025 (UTC) Ny estas en vykypedio, ču ni? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:43, 25 mar. 2025 (UTC) :Mi ne komprenas vian aludon. Bonvolu rekte paroli vian intencon kaj priskribo la laŭ vi fuŝon [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:47, 25 mar. 2025 (UTC) :Vi ne konas min, vi ŝjanigas vin ke min vi konas, sed vi erara. Mi bone vidas ĉion. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:50, 25 mar. 2025 (UTC) ::{{re|Petr Tomasovsky}} La peto de Sj1mor, ke vi klarigu kion precize vi petas, ŝajnas al mi tute racia. Oni ne povas fari ion pri problemo, se oni ne scias kio estas la problemo. Mi fortege petas al vi dialogi pli ĝentile kun aliaj vikipediistoj. ::{{re|Sj1mor}} Post iom da rigardado al la versioj, mi vidas ke en viaj versioj kun Geokesto2 la mapoj montriĝas strange malgrande. Eble pri tio temas. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:10, 25 mar. 2025 (UTC) :::Saluton Arbarulo, laŭ mia rigardo la grandeco de la montrataj mapoj, kaj urba de mi kaj aliaj en la informkesto, samas (aŭ larĝo aŭ longo) kaj normale aspektas plenlarĝe en la informkesto! Mi vidas la supre aldonitan afiŝon kaj ĉiuj tri mapoj sajnas malgrandaj. Strange mi ne povas diri precize kial tio okazas sed ja estas parametro pri grandeco por ĉiu el la tri lokumiloj (kutime tiuj ne estas uzataj). Mi ne povas solvi problemon ke mi ne vidas, ĉu? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:05, 26 mar. 2025 (UTC) Vudu ankaŭ tion ĉi: [[Ŝablono-Diskuto:Situo sur mapo/+#Rompita!|Rompita!]], [[Ŝablono-Diskuto:Situo sur mapo Slovakio Centra Bratislavo#senutilaj ŝalbonoj|senutilaj ŝalbonoj]], artikolon pri [[Praga linio]]. Nun la mapoj aspektas kiel fekaĵo de birdo. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 06:34, 26 mar. 2025 (UTC) Sed kial "korekti" tion, kio fukcias bone. Ni estas en Vikipedio, ne en sabloludejo aŭ en iu konkursejo. Mi vidas multon ĉi tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 06:39, 26 mar. 2025 (UTC) == Kongreso/registaro de la Filipinoj == Kara, kiam mi antaŭ du tagoj ekfaris novan artikolon [[registaro de la Filipinoj]], en tiu teksto ankaŭ aperis la institucio "Kongreso de la Filipinoj", kaj mi dankeme enplektis vian tekston "kongreso de Filipinoj" de 2024, kreita per traduko de la paĝo "Congress of the Philippines", aldonante la laŭ mi manketan artikolon "la", kiu ne nur aperas en la angla kaj pli-malpli ĉiuj eŭropaj lingvoj, sed ankaŭ en Esperanto estas la kutima, do aparte ofta formo, kvankam fakte en Esperanto la formo sen artikolo estas ankaŭ ĝusta, do mi ne korektis eraron de vi, sed nur unuecigis la formon stile al la pli kutima el du gramatika same permeseblaj nomoj (kia longa, senkulpiga frazo... {{s}}). Tamen Kani en mia diskutpaĝo komencis vastan disputon, ĉu mi havis la rajton entute ekfari novan artikolon je la titolo [[registaro de la Filipinoj]], anstataŭ "registaro de Filipinoj" (certe mi havis), kaj despli dubis ĉu mi rajtus aldoni la du literojn al via teksto. Mi sincere dirite tute ne vidis problemon, alikaze mi rekte kontaktintus vin kaj konsultintus kun vi, do sliĥa' se mi tro facilanime movetis vian paĝon. Sed vi tamen, kiel origina redaktinto de la teksto, havas la liberon mem akcepti la adapton al la aparte kutima formo "de la Filipinoj", aŭ vi povas indiki ke vi tamen volus havi la tekston sub formo "de Filipinoj" sen artikolo. Se vi volus la lastan formon, vi ne devos nun refari la antaŭan formon, kio aspektus kvazaŭ ni estus malsamopinie en redaktomilito, sed vi povas simple peti al mi ke mi remetu la titolon al sia antaŭa formo kaj mi facilanime faros tion - fakte mia psika ekvilibro tute ne dependas de la titolo de tiu teksto, pri kiu mi antaŭ du tagoj estis nur feliĉa ke ĝi jam ekzistas, male al tiom da aliaj ankoraŭ mankaj tekstoj pri politiko de la Filipinoj. Ĉu? Legetu la notojn en mia diskutpaĝo kaj mem ekhavu opinion kion vi preferus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:32, 7 apr. 2025 (UTC) :Saluton kara kaj dankon pro via ekspliko, malgraŭ ke la frazo estis tiomege longa:). Do ne estas problemo. Mi vidis la diskuton/disputon de vi kaj Kani. Vi tute rajtas redakti kaj ŝanĝi la tekston. Mi konsentas kun via bonjuĝo pri la afero. Sukceson. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:39, 7 apr. 2025 (UTC) ::Cetere, mi ĵus vidis ankoraŭ problemeton en la paĝo [[Bongbong Marcos]]. Tie aperas la landonomo "Filipinio", kiu '''ne''' antaŭvideblas en [https://vortaro.net/#filipinio_kd vortaro.net], do en PIV 2020, kvankam mi jam rimarkis ke la aŭtomatisma guglo-tradukilo ŝatas la vorton, sed la anglalingva "krokodila" usona konzerno Google Inc. ne estas PIV, kaj la tradukilo estas fakte nur senanima aŭtomatismo, kiu ankaŭ adaptos sian vortuzon se oni instruas al ĝi, ofte korektante la misan landonomon "Filipinio" (sed nek mi, nek ŝajne iu alia tre entuziasmas nun baze eduki la guglo-tradukilon - mi antaŭ multaj jaroj senlacigite edukis la aŭtomatan tradukilon, kiam ĝi ankoraŭ liveris tute fuŝajn esperantaĵojn, sed intertempe la lingvaĵo ofte estas kontentiga, kaj strangaj neoficialaj landonomo kiel "Filipinio" estas nur detaloj). Mi ne scias, povas esti ke ankaŭ la vikipedio-interna tradukilo uzas la misan landonomon, sed ni homaj redaktantoj tamen atentu ne kopii erarojn de aŭtomatoj. Do la landonomo "Filipinoj" bonas kun kaj sen artikolo "la", sed "Filipinio" estas kaprica inventaĵo de iu inventinto sen vortara referenco. Ne estas problemo, ĉu oni nun aŭ post du semajnoj adaptos la vorton al la ĝusta formo, sed vi atentu ne pli disvastigi la kaprican inventaĵon, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 7 apr. 2025 (UTC) :::Jes ja. Nepre korektindas! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:26, 7 apr. 2025 (UTC) :::Mi faris. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:28, 7 apr. 2025 (UTC) ::::{{farite|Tre bone}}, dankon. Kaj precipe bone ke vi atentiĝis kaj mem klopodos ne plu disvastigi la aŭtomatisman inventaĵon... Mi scias ke foje kostas energion ĉiam skeptiki kion algoritmoj skribas en Esperanto, sed ĝuste pro tiu reviziado ekzistas kleraj homoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:28, 8 apr. 2025 (UTC) == Muzeo El Greko == Pri via ĵusa redakto en la paĝo [[Muzeo El Greko]]: vi tute pravas ke la ŝablono {{ŝ|informkesto muzeo}} teknike pli elegantas, kaj mi samopinias ke tian kompliketan redakton ne povas transpreni roboto. Se vi ankoraŭ havas kapaciton samtempe atenti pri alia detalo, kiun ankaŭ aŭtomata redakto ne povas transpreni: en tiu paĝo ankoraŭ mankis vikidatuma priskribo en Esperanto - mi ĵus aldonis tion per "monumento kaj vidindaĵo en la urbo de Toledo, Hispanio", simple elkopiita el la unua frazo. Se estas multaj samnomaj priskriboj en paĝoj, ekzemple "municipo en la provinco Toledo de Hispanio", tiujn priskribojn ankaŭ eblas aŭtomatigite aldoni, kaj kiel tion fari, foje instruis al mi LiMr laŭ mia peto (pri tio ne necesas roboto). Sed pri unuopa muzeo pli facilas unuope mem aldoni la priskribon. Mi scias ke ne eblas ripari ĉiujn manketojn en unusola redaktopaŝo, sed tamen invitas vin iom kunatenti la vikidatumajn priskribojn en Esperanto kaj, se tio ne tro deflankiigas vin en via laborfluo, plenigi mankojn tie - simple ĉar vi jam persone redaktas la paĝon kaj havas ĝin sur via ekrano... la roboto LiMrBot, kiu antaŭ 18 monatoj lastfoje redaktetis la paĝon, kompreneble ne povas fari tion, unue ĉar ĝi ne povas samtempe atenti pri pluraj taskoj kaj plie kompreneble ĉar vikidatumoj estas ekster la teknikaj limoj de la e-lingva vikipedio. Sed vi aŭ mi aŭ ĉiu alia uzanto kiel homo senprobleme povas salti inter la forte interplektitaj projektoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 8 apr. 2025 (UTC) :{{farite}} al la 221 esperantaj paĝoj pri "municipo en la provinco Toledo de Hispanio" mi ĵus sukcesis bloke aldoni vikidatumajn priskribojn en Esperanto, la portugala kaj litova. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:31, 8 apr. 2025 (UTC) :Jes ja mi kontrolas la esperanta linioj en vikidatumo kaj aldonas la priskribon. Sed tiukaze mi ja forlasis tiun tasketon. Bonege vi faris. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:27, 8 apr. 2025 (UTC) == Alidirektilo == Saluton. Vi kreis [[Genraj studoj]] kiel alidirektilo al [[ Scienco de seksa identeco]], kiu ne ekzistas. Se vi ne planas krei ĝin, oni povas forigi la alidirektilon, ĉu?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 9 jun. 2025 (UTC) == Mi esperas ke ĉio estas en ordo == Saluton, estimata kolego. Kiel vi fartas? Mi ne skribis dum jaroj. Se vi troviĝas en Israelo, mi esperas, ke ĉio bonas ĉe vi kaj al via familio dum la nuntempa milito. Tre amike,—<span style="font-family:Kristen ITC, serif;margin:0 .3em">[[user:super nabla|super n∇bl∇]]</span>([[user talk:super nabla|🪰 msg]]) 16:16, 19 jun. 2025 (UTC) :Saluton super nabla, dankon al vi pro la kortuŝa persona mesaĝo. Donante la teroregan situacion de daŭra milito en mia malfeliĉa lando, mi persone ankoraŭ fartas sufiĉe bone, tiel kiel mi sukcesas dormi seninterrompe dumnokte. Sed pli ol miaj personaj travivaĵetoj, iri al ŝirmejo laŭ alarmo, mi estas pezita de la daŭra suferego de tiomego da homoj kiuj tute ne apartenas al la batalado, kaj ili estas la veraj viktimoj de tiu ĉi damna militego. :Mi deziras al ni ĉiuj ke ni laboru kaj batalu por paco, laŭ la [[esperantismo]] kaj efektive tiel kiel ĉiu el ni komprenas ĝin. :Kolege via, Ŝajo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:25, 19 jun. 2025 (UTC) == [[Tuja fotilo]] == Saluton. Mi iom sentas, ke la vorto "tuja" aplikeblas pli al la foto ol al la fotilo, kiu ja fotas "tuje". Mi proponas alinomi al Tujfotilo, sed ĉu vi konsentas?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 23 jun. 2025 (UTC) :Saluton. Jes mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:55, 23 jun. 2025 (UTC) == Translation request into Esperanto == Hello, Sj1mor. Can you translate and upload the two articles [[:he:מס-קום-יה]] and [[:he:סוחר שמח]] in Esperanto Wikipedia? The former is an antisemitic theater play from 1975 by the rabid antisemite and Hamas supporter [[Recep Tayyip Erdoğan]] (who needs no further introduction), and the latter is a rabid antisemitic caricature and internet meme, which has spiked in the internet since the horrific terrorist attack by Hamas. Yours sincerely, [[Uzanto:Oratas|Oratas]] ([[Uzanto-Diskuto:Oratas|diskuto]]) 20:32, 23 jun. 2025 (UTC) :Hello, Sj1mor. :Thank you very much for creating the two articles in Esperanto Wikipedia. :Yours sincerely, [[Uzanto:Oratas|Oratas]] ([[Uzanto-Diskuto:Oratas|diskuto]]) 11:34, 11 jul. 2025 (UTC) == [[Ekspozomo]] == Saluton. Kiel evidentas ĉe neologismo, ĝis nun ekzistas nek ekspozomo nek eksposomo, kio aperas en la redakto. Mi tute ne proponas ĝustan literumadon, sed mi supozas, ke nepras unusola literumado ĉu kun so ĉu kun zo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 7 jul. 2025 (UTC) == Saluton == En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas novaj proponoj kaj en [[Vikipedio:Proponoj por elstaraj artikoloj]] estas unu. Kiam vi havos tempon, eble indos interveni en kelkaj el ili.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:55, 23 jul. 2025 (UTC) == [[Nigra turismo]] == Saluton kaj gratulon pri tiu interesa artikolo. Pri la dua duono eble "morbida" ne estas ĝusta nomo: vidu ĉe PIV la signifojn kaj de ''morbida'', kaj de ''morbo''; tro specifaj. Eble indas depreni el la enkonduko "funebra turismo" kaj uzi tiun nomon por tiu dua parto, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:13, 28 jul. 2025 (UTC) :Saluton Kani. kiel kutime mi fidas vian bonan juĝon. Jes mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:18, 28 jul. 2025 (UTC) :mi ŝanĝis morbida la morna. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:58, 28 jul. 2025 (UTC) [[dosiero:Cezaro de Mirko Jeluŝiĉ dua eldono 1997.jpg|eta|maldekstra|150ra|{{centre|la esperanta romano Cezaro de [[Mirko Jeluŝiĉ]], dua eldono 1997}}]] == romano Cezaro == Saluton, kara. Mi hodiaŭ sentis neceson por la artikolo [[Julio Cezaro]] kaj [[Mirko Jeluŝiĉ]] havi titolpaĝon pri la romano, vidis ke la titolpaĝo estas grafika verko de la dua eldono de 1997, do kopirajta, krom ke la eldonejo tutpersone rezignus pri sia kopirajto, kaj elektis por alŝuto nur al la esperanta branĉo licencon de justa uzo. Kiam mi volis meti la dosieron ankaŭ al la paĝo [[Ivo Rotkvić]], mi rimarkis ke tie jam estis praktike sama dosiero, kiun vi en 2021 alŝutis rekte al la komunejo. Ke ĝis nun 4 jarojn neniu protestis en la komunejo estas bonŝanca hazardo. Sed se iu el la forigemuloj en la komunejo volus forigi la dosieron, vi havus malbonajn argumentojn kontraŭ tio kaj malvenkus. Tial mi proponas provizore ĉion lasi kiel estas nun, sed konscii ke se estas problemo pri tenado de la komuneja bildo, ke tiam rezerve ankoraŭ estos la nur-esperanta titolbildo kun licenco "justa uzo". Sed vi mem jam sciu ke via komuneja alŝuto neniam estos tre sekura en la komunejo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:27, 1 aŭg. 2025 (UTC) == Peto pri konsilo == Jam denove saluton: mi rapide petas vin je konsilo de denaska ivritparolanto. Mi rimarkis ke mi en novembro 2010 faris suman paĝon pri la [[Distriktoj de Israelo]] kaj aldone faris la ses apartajn paĝojn pri la unuopaj distriktoj. Sed ĵus mi vidis, ke en la apartaj paĝoj pri la unuopaj distriktoj mi latinliterigis la hebrean vorton por "distrikto" per "Meĥoc" kun fina "c" - kvankam mi nun vidas tie klare la signon ז, zain, do sonon "z". Kaj efektive en la suma paĝo mi latinliterigis la saman vorton per "Maĥoz". Mi supozas ke la "c" en "Meĥoc" estis simpla tajperaro de mi, kiun simple en 15 jaroj neniu rimarkis. Vi probable povas konfirmi mian suspekton - tiam mi povas ŝanĝi la literojn al ĝusta "z". Kaj mi scias ke la vokalo post la iniciala M estas ne tiom fikse reguligata, povas prononce esti io inter a aŭ e aŭ [[ŝvao]], sed mi lernis ke en kazo de dubo oni prefere en latinliterigo uzu plenigan vokalon "a". Demando estas ĉu ĉi tie estas kazo de dubo. Ĉu vi konsilus en esperanta latinliterigo la formon "Maĥoz" aŭ "Meĥoz", aŭ ĉu vi eble ankoraŭ havas ivritan vortaron hejme, kiu notus aldonan diakritan signon sub la מ, kiu bedaŭrinde en normalaj tekstoj, ankaŭ en la ivritlingva vikipedio, preskaŭ neniam skribiĝas? Laŭ mia sperto la uzo de angla literumo por identigo de plej ĝusta vokalo estas problema, ĉar la angla ofte havas alian komprenon de vokaloj ol ĉiuj aliaj lingvoj, tial la [[sistemo IFA]] estas multe pli bona konsililo, sed mi ankoraŭ ne vidis la vorton meĥoz/mahoz en sistemo IFA. STOP: Ĵus mi vidis ke la angla teksto "Districts of Israel" tamen uzas diakritajn subsignojn, do laŭ tiu paĝo estas singulare מָחוֹז, maĥoz kun a, kaj plurale מְחוֹזוֹת meĥozot kun e. Mi ĉi tie reprenas mian kritikan noton pri la neklaraj difinoj inter sonoj a kaj e ĉe la anglalingvanoj, kaj dankemas ke ĉi tie la angla vikipedio estis tiom ekzakta. Do singulare מָחוֹז, maĥoz kun a. Vi povas tamen ankoraŭ legi mian noton, kaj en kazo de neceso komenti. Sed mi dum la demandado jam trovis la respondon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:30, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Saluton Kara Thomas, jes mi konfirmas maĥoz kun a, kaj plurale meĥozot. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:39, 2 aŭg. 2025 (UTC) == Kirjat Mockin == Resaluton, mi agrable rimarkis, ke vi "ŝtelis" mian hodiaŭan paĝon pri [[Kirjat Jam]] kaj el tio faris novan paĝon [[Kirjat Mockin]]. Tre simpatie, sed vi en la informkesto kaj en la suba parto de la teksteto ne adaptis la kopion, tiel ke la informkesto nomis la paĝon "Kirjat Jam" (2.0). Kion mi vidis, mi jam ĝustigis, sed vi ankoraŭfoje tralegu la paĝon, ĉu nun ĉiuj neintencaj spuroj pri Kirjat Jam estas for... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:08, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Bone farita, dankon. Mi ankaŭ faris pri [[Kirjat Ata]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:30, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Se vi deziras serioze verki artikolon pri urbo, mi forte sugestas [[:en:Cité_Soleil|Cité Soleil]] (Civito Suna?) komunumo de Haitio kaj fifama kvartalo de [[Portoprinco]]. Homoj kiuj vivas en malfeliĉegaj cirkomstancoj estas tiuj kiuj plej bezonas Esperanton (eĉ ke ili tute ne konscias, ne scias aŭ eĉ neus tion), ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:12, 2 aŭg. 2025 (UTC) == [[Monumento de la Afrika Renaskiĝo]] == Saluton. Mi alinomis artikolon [[Monumento de la Afrika Renesanco]] al [[Monumento de la Afrika Renaskiĝo]], ĉar laŭ PIV Renesanco referencas nur al la historia periodo post la fino de la [[Mezepoko]] en [[Eŭropo]]. Se vi ne konsentas, ĉiam oni povas nuligi la alinomadon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:44, 4 aŭg. 2025 (UTC) :Bone farita. dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:21, 4 aŭg. 2025 (UTC) ::Senrilate, en pluraj lastaj artikoloj aperas asteriskoj anstataŭ aŭ eĉ krom citiloj. Mi foje nuligas ilin, sed indas eviti tiun aperon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:15, 4 aŭg. 2025 (UTC) :::Akceptita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:37, 4 aŭg. 2025 (UTC) ==Forigoj== Saluton, ĉu oni forigos ĉiujn diskutojn de uzantoj [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C5%9Cablono:Forigu tie mirakle ligitaj]? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:38, 23 aŭg. 2025 (UTC) == Alinomo == Mi alinomis artikolon "Aromatakologio" al "Aromokologio", sed mi dubas pri la ĝusta literumado. Se mi eraris, bv malfari.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:11, 1 sep. 2025 (UTC) == [[Minutmanoj (milico)]] == Saluton. Mi kredas, ke uzi la radikon "man-" por la angla "men" estas tro krude. Mi sugestas pli esperantlingvan titolon [[Minutuloj]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:43, 6 sep. 2025 (UTC) :Saluton. Bone. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:44, 6 sep. 2025 (UTC) :Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 6 sep. 2025 (UTC) == Disciplino, [[Durnegoculo]] kaj [[Akrigilisto]] == Saluton. Lastatempe vi uzas tiun vorton kiel sinonimo de fako, de scienca fako. Laŭ PIV tiu termino estas limigita al "Instrua aŭ sporta fako" kaj eĉ evitinda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:21, 8 sep. 2025 (UTC) :Pri Durnegoculo, strangas al mi la radiko "negoco" en tiu kunteksto. Mi kredas, ke estus pli taŭgaj titoloj kaj tradukoj de la anglalingva termino arbustejulo, makisulo, durmakisulo ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:19, 8 sep. 2025 (UTC) ::Pri Akrigilisto mi vidas du problemojn. Unue estas enhava miso: Akrigilisto ne estus tiu kiu akrigas ilojn (kiu estus ilakrigisto), sed tiu kiu prilaboras akrigilojn. Tial la redakto estas io konfuza. Due ekzistis jam la artikolo [[Akrigisto]], en kies enhavo eble la nura nuanco estas ke temas pri tradicie vaganta profesio. Tiu artikolo havas korespondon en multaj lingvoj, dum Akrigilisto havas tion nur en germana kaj en rusa; la rusa ne ekzistas por Akrigisto, dum mi ne tiom konas la germanan por kompreni la diferencojn inter la du artikoloj en la germana. Eble indas kunigi ambaŭ artikolojn, sed mi dubas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:49, 8 sep. 2025 (UTC) :::Mi dirus ke en la germana lingvo oni povus prave diskuti pri kunigo de Schleifer (akrigisto) kaj Scherenschleifer (laŭvorte akrigisto aparte de tondiloj). Fakte malgraŭ la titolo la teksto Scherenschleifer ŝajne pli amplekse kovras la metion, de migra profesio de romaoj kaj sintioj ĝis profesiaj metiejoj, de la mezepoko ĝis la 21-a jarcento, kaj pri akrigo de ĉiuj eblaj akraj surfacoj, de tondiloj, tranĉiloj, hakiloj, gilotinoj - kaj la dua teksto, germane Schleifer, malgraŭ la pli vasta titolo enhave pli malvaste koncentriĝas al iuj historiaj faktoj. Ĉiukaze tre utilas konscii pri la du tekstoj, kaj memori la alternativon ke ankaŭ esperante estus eblo kunigi la du tekstojn, al kio mi tendence inklinus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:19, 9 sep. 2025 (UTC) ::Saluton, mi ŝanĝis kaj alinomigis de durnegoculo al arbustejulo kaj plene akceptis viajn bonajn rekomendoj. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:30, 9 sep. 2025 (UTC) == Request == Hello, Sj1mor. Can you update the article [[Minska Grupo]] with new sources and rewrite it in the past tense? It was dissolved on 1 September 2025, as a requisite of the peace agreement signed by Azerbaijan and Armenia on 8 August 2025. Can you also write the article [[Respubliko Montara Karabaĥo]] in the past tense, and also update the articles [[Montara Karabaĥo]] and [[Stepanakerto]] and indeed any article in [[:Kategorio:Montara Karabaĥo]], reflecting the dissolution of the Nagorno-Karabakh Republic and the flight of virtually all Armenians from the region in 2023, rendering an Armenian presence in Azerbaijan to almost 0%? https://www.thecaliforniacourier.com/there-are-only-13-armenians-left-in-nagorno-karabakh/ Kindest regards, [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-55614-7|&#126;2025-55614-7]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-55614-7|diskuto]]) 08:55, 9 sep. 2025 (UTC) :Thank you for updating [[Minska Grupo]]. Can you also add a sentence about its dissolution? :Kindest regards, [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-55614-7|&#126;2025-55614-7]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-55614-7|diskuto]]) 15:51, 9 sep. 2025 (UTC) ::Done. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:05, 9 sep. 2025 (UTC) :::Thank you very much. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-56434-5|&#126;2025-56434-5]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-56434-5|diskuto]]) 18:00, 9 sep. 2025 (UTC) == nova teksto [[Nir Alon]] == Mi volas aparte direkti vian atenton al la nova teksto pri [[Nir Alon]], kies vastigo al pli-ol-ĝermo estis flankefiko de preskaŭ 20 komence ŝablonaj novaj artikolaj ĝermoj pri skulptistoj - Mi ne scias kiel vi emocie rilatas al la e-lingva teksto pri la kampanjo "[[Bojkoto, Malinvesto kaj Sankciumoj]]" menciita en la teksto, kaj pri tio tute ne temas mia atentigo: sed mi scias ke vi havas grandan talenton fari bonajn tekstojn pri institucioj kaj organizaĵoj, kaj kvankam ne necesas premi sin fari tekstojn pri ĉiuj ministerioj de ĉiuj registaroj de la mondo, tamen estas bone se iom post iom iuj pliaj tekstoj pri ministerioj de eksteraj kaj internaj rilatoj, de sociaj servoj, eduko kaj kulturo aldoniĝos - la ministerioj tendence pli gravaj por la esperantista movado. En la teksto estas vorto sen ruĝa ligilo pri la Israela Ministerio pri Edukado kaj Kulturo. Ĝi povas resti tiel, sed ankaŭ estus okazo krei esperantlingvan tekston pri la ministerio. Ĝi ne vivnecesas esperantlingve, sed estus ĉarma pluso havi ĝin: mi ĵus komprenis, ke ekde 2006 estas du ministerioj, unu pri eduko, la alia pri kulturo+sporto. tiam teksto pri la komuna ministerio de ĝis 2006 kompreneble estas neglektinda temo, sed sed estus okazo eĉ fari 2 ministeriajn tekstojn[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 9 sep. 2025 (UTC). Krome fakte ankaŭ la Hamburga Universitato de Aplikataj Sciencoj ({{l-de|Hochschule für angewandte Wissenschaften Hamburg}}, en [[d:Q913987|vikidatumoj]]), dua plej granda universitato en la due plej granda urbo de Germanio, povus profiti de universitata artikola ĝermo. Ankaŭ tio ne nepras, sed belus... La teksto de Nir Alon ne estas unua teksto de artisto en Israelo. Laŭ nuna stato jam estas 7 esperantlingvaj tekstoj nur pri israelaj skulptistoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 9 sep. 2025 (UTC) :Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], dankon pro via instigo. Farite! Sed se oni esploras pli, kaj verŝajne valoras atingi la realan veron ol la titolaj sloganoj pri la [[Israela Ministerio pri Edukado]], ekde kelkaj jardekoj ĝis nun, grandparte de la eduka sistemo en la lando estas financata sed independa (privata, t.e. [[Ortodoksa Judismo|ortodoksa]], vidu [[d:Q12411986]]) de la ministro! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:41, 9 sep. 2025 (UTC) == Alpina skiisto == Saluton. Mi forigis tiun malplenan titolon. Mi supozas, ke se vi planas tian artikolon, la titolo estus Alpa skiisto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:50, 15 sep. 2025 (UTC) == Parlamento de Feroio == Saluton, Mi ne vidas iun uzon de tiu vorto por la lando, kaj ĉiam [[Ferooj]]. Mi sugestas alinomi al Parlamento de Ferooj kaj nuligi tiun nunan. Ja plimulto de lando en Esperanto havas finaĵon en -io (-ujo), sed insularoj foje en -oj, ekzemple Filipinoj, Maldivoj ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 22 sep. 2025 (UTC) :Bonvolu kontroli la diskutan paĝon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:06, 22 sep. 2025 (UTC) ::Vi pravas, ne nur vikidatumoj, ankaŭ PIV.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:02, 29 sep. 2025 (UTC) == [[Simbionta Liberiga Armeo]] == Ĉu Simbionta, Simbiona aŭ Simbioza?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:59, 29 sep. 2025 (UTC) :Ankaŭ mi ne certas... [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:01, 29 sep. 2025 (UTC) :Mi konsilus ne traduki la nomon, ĉar ''Symbionese'' ne estas normala aŭ facile komprenebla angla vorto. Se vi nepre volas tradukon, tiam mi konsilas "simbioza", ĉar laŭ la angla vikipedio ''Symbionese'' deriviĝis de ''symbiosis''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:57, 29 sep. 2025 (UTC) == Kategorioj == Saluton. Vi kreis kategoriojn [[:Kategorio:Edukado en Nov-Brunsviko]] kaj [[:Kategorio:Edukado en Insulo Princo Eduardo]], kiuj nun estas malplenaj. Mi supozas, ke vi planas krei artikolojn kiuj plenigu ilin, aŭ kiu estas la celo? Tamen ĉefe interesas al mi kial ili enkalkuleblas en la Novaj paĝoj, dum la kategorioj kiujn mi kreas ne aperas tie. Ĉu estas du kategorioj de kategorioj? Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:14, 20 okt. 2025 (UTC) :Saluton Kani, mi ne planis plenigi ilin. Mi kreis ilin ĉar @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] jam kreis tiujn kategoriojn por ĉiuj subŝtatoj de Usono (ekz. [[:Kategorio:Edukado en Kalifornio]]). Mi ne precize komprenas viaj postan demandon, kio signifas "ili enkalkuleblas en la Novaj paĝoj"? mi ne konas pri kiuj kategorioj, kiuj vi kreas, vi intencas kompari. Tiuj du kategrioj estus precize same kiel ĉiuj aliaj por la aliaj provincoj de Kanado. Amike. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:49, 20 okt. 2025 (UTC) ::{{re|Sj1mor|Kani}} Mi ĵus revenis al vikipedio post plurtaga paŭzo pro translokiĝo. Efektive la kat.oj aspektas sencaj kaj iom post iom plenigeblaj. Unua paŝo kompreneble estas intervikiigi ilin, kion mi ĵus faris. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:07, 24 okt. 2025 (UTC) ==Kinfestivaloj== Saluton. Rilate iel al ĵusa supra temo, mi ĵus alinomis al [[Internacia Kinfestivalo de Valadolido]] anstataŭ Filmfestivalo, ĉefe ĉar estis kelkaj korektendaĵoj en la redakto pri tradukoj el hispana ktp. Krome laŭ mi Kinfestivalo estas pli facile prononcebla kaj pli ĝusta traduko, ĉar en pluraj lingvoj eble filmo kaj kino estas sinonimaj, sed ne en Esperanto. Kaj en tiaj festivaloj ĉefa afero estas prezento de filmoj, sed ankaŭ gazetaraj kunsidoj, solena fotado, intervjuoj, premioj, ceremonioj ktp. Tamen, se vi ne konsentas oni povas malfari la aferon. Krome eble mi estus devinta konsulti tion en la koncerna paĝo, kiu nun ne estas tre aktiva. Ĉio tio koncernas ankaŭ al la ĵus kreita de vi [[:Kategorio:Filmfestivaloj en Hispanio]], sed mi vidas, ke ankaŭ aliaj rilataj kategorioj uzas film- anstataŭ kin-; eble pli internacia, sed malpli esperanteca.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:42, 21 nov. 2025 (UTC) :Saluton. Bonege. Se mi rajtas peti vin, bonvolu fari/meti vian komenton ekzemple ĉe la diskuto de [[Filmofestivalo]]. Estas multaj artikoloj kies nomo komencas per tiu Filmofestivalo, kaj kelkaj alidirektiloj kun Kinfestivalo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:30, 21 nov. 2025 (UTC) :Mi nur notas ke sub filmofestivalo ([[d:Q220505|Q220505]]) la plej multaj el la lingvoj nomas tiajn festivaloj kun film, kaj nur la litova kaj la uzbeka, uzas kin! Mi konfesas ke mi tute ni scis ke estas diferenco inter filmfestivalo kaj kinofestivalo kaj do indas eksplicite noti tiun ĉi gravan distingon. Ĉu vi faru tion? Mi antaŭdankas vin. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:36, 21 nov. 2025 (UTC) ::Tion mi faris, dankon. La solvo ne estas facila.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:48, 21 nov. 2025 (UTC) :::{{re|Sj1mor|Kani}} Nu, kino estas ĉio rilate al farado de filmoj, tial "kinfestivalo" kaj "filmfestivalo" estas laŭ senco fakte sinonimoj. Kompreneble festivalo pri filmoj estas ĉiam kunveno, evento, do la invititaj filmofarintoj renkontiĝas, babiletas, trinkas, manĝetas, amplekse fotiĝas, aŭskultas, aplaŭdas... sed la baza temo tamen estas la farado de filmoj, do la eldona "industrio" kino. Tial fakte ne estas kategoria "diferenco inter filmfestivalo kaj kinfestivalo". Konsentite ke {Lang-es|Semana Internacional de Cine de Valladolid}} klare havas la vorton "cine=kino" en la titolo, tial tute sencas tie uzi la sinonimon kino, dum la [[Internacia filmfestivalo Palm Springs]] ({{l-en|Palm Springs International Film Festival}}) kaj tre multaj aliaj havas la vorton "festival'" en la titolo, tial saĝas uzi la vorton ankaŭ en Esperanto. Sed mi avertas ke ne estus saĝe nun artefarite konstrui iun "diferencon inter filmfestivalo kaj kinfestivalo", kaj ekzemple krei diversajn kategoriojn. Kaj tre saĝas uzi la vorton filmfestivalo kiel baza kategorio, ĉar filmo estas pli baza vorto ol kino (=farado de filmoj). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 27 nov. 2025 (UTC) ::::Bone, interesa, dankon. Ĉu vi povas meti tion via en la [[Diskuto:Filmfestivalo]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:40, 27 nov. 2025 (UTC) ::::Mi supozas, ke vi celis "filmon" en "havas la vorton "festival'" en la titolo". Mi ne volis fari du kategoriojn, sed postuli la nomon kino, kie indas, dum ankoraŭ vidas la hegemonion de "filmo" en preskaŭsinonimaj kuntekstoj, kiel anglalingva influo, kaj ne nur en Esperanto. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:13, 27 nov. 2025 (UTC) == Eta konsilo == Mi fakte nun venis ĉi tien tute ne por komenti pri festivaloj, sed por doni al vi etan amikan konsilon: vi faris tekston pri la eldona '''firmao''' [[Pearson Education]] en feburaro 2024, kaj nomis la firmaon "'''brita eldonisto'''" en la unua frazo kaj en vikidatumoj. Tamen, en Esperanto la substantivoj faritaj el verbo plus participo estas klare individuaj homoj, kiuj faras iun agon, kaj ĉiu firmao sendube estas pli ol unu homo. Tial la vorto "eldonejo" pli taŭgas, kvankam ejo estas loko, kaj klaras ke firmao povas havi centran plus aldonajn lokojn, kaj ĝin ne nur difinas la muroj kaj tegmentoj de la centra domo, sed ĉiuj homoj, maŝinoj, bankokontoj kaj produktoj kiuj rilatas al la firmaa domo. Sed tamen la vorto ejo, simboligite por la tuta aktivejo kun multaj laborantoj, pli bone taŭgas ol simboligi multajn homojn per nur unu homo. Tial [[DuMont]] aŭ intertempe je plena nomo [[M. DuMont Schauberg]] estas eldona firmao, libroeldonejoj ekde 1620 en Kolonjo, kaj unu el siaj ĉefoj, [[Joseph DuMont]] (1811-1861) estis eldonisto. Kaj tial ekzemple en la franca aŭ itala oni aparte akcentas la centran domon, kiam oni aludas al eldona entrepreno, per la nomo ''maison d'édition'' aŭ ''casa editrice'' ("domo eldona"). Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:04, 27 nov. 2025 (UTC) :PS: Aparte ĉi tie neniam ekzistis iu "pionira eldonisto sinjoro Pearson". Sed la bazo de la firmao "Pearson" estis konstrufirmao, kiu komence masonis dometojn, poste realigis gigantajn tunelojn kaj kanalojn, sekve investis en la naftoindustrion kaj tute fine ankaŭ investis en libroeldonado... Iu fonda "eldonisto Pearson" tial vere ne identigeblas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:15, 27 nov. 2025 (UTC) :Nu denove Bone, interesa, dankon. Ĉu vi povas meti tion vian en la Diskuto:eldonejo, Diskuto:eldonisto, kaj en Diskuto:ejo, Diskuto:isto? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:43, 27 nov. 2025 (UTC) == [[Kunhavigo]] == Saluton, dankon kaj gratulon pro tiom bela koncepto kaj artikolo. Mi opinias, ke estus pli ĝusta titolo Kunhavado, dum Kunhavigo estus la momento kiam iu igas, ke aliaj (eble inklude tiun mem) ekkunhavas ion kaj poste ili kunhavas, tio estas kunhavadas. Eble ankaŭ kunhavo eblus. Krome en la fino oni povus iom pliigi pri sociaj retoj rekte eĉ al Vikipedio kaj ĝenerale vikioj, kiuj estus ekzemplo de kunhavo, ĉu ne?, kie ni ĉiuj agadas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:21, 27 nov. 2025 (UTC) :Saluton. Dankon. Do bone korektu, alĝustigu kaj aldono laŭ via kompreno. Sed mi nur petas ke vi metu tiun ĉi diskuton vian pri la nomigo en la diskuto de la artikolo, kie ĝi gravas. Pri la sociaj retejoj laŭ mia kompreno grava malfacilaĵo estas la uzo de disdivid por la sama termino sed esence de kontraŭa signifo. Pri (inter)vikia laboro mi ne certas ke mi komprenas vian intencon, ĉu vi intencas ke ekz Vikidatumoj kunhavigas datumojn kun la lingvaj vikipedioj? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:31, 27 nov. 2025 (UTC) ::Farite. Ankaŭ mi ne komprenas vian nekomprenon pri (inter)vikia laboro; mi intencis fari nur tion kion mi jŭs faris, nome aldoni aludon al Vikipedio en la fino de la teksto, kiel mi faris. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:42, 28 nov. 2025 (UTC) == [[Nudstriado]] == Denove mi havas dubojn pri la trovo de ĝusta titolo. Vere la signifoj de la radiko stri- laŭ PIV neniel rilatas al la koncepto. Pli ĝusta fonetika adapto postulus la radikon strik- kiu simile kolizias kun plena signifo tute ne rilata. Nudmontrado povus esti ne sufiĉe signifa, kiel tro proksima al simpla [[publika nudeco]]. Nudmanifestacii eble estas tro longa vortaĉo, sed ja pli ĝusta, simile eble al Persona nudmanifestacio aŭ simile. Kion vi opinias? Solvite tion, mi ŝatus aldoni aludon al [[FEMEN]]. Fakte en tiu artikolo estas proponata artikolo Nuda protesto, titolo kiu ankaŭ ne tute kongruas kun la koncepto de "Nudstriado".--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:54, 28 nov. 2025 (UTC) == ŝuoj sur la bordo de Danubo == Dankon pro la enmeto de la foto. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-39102-04|&#126;2025-39102-04]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-39102-04|diskuto]]) 08:55, 9 dec. 2025 (UTC) =="federera"== "Federera" en [[Urbestro]] ne estis eraro, sed mia provo traduki ''state [or] territorial''. "Federala" signifas alian aferon, nome "(tut)landa". Cetere estas bona momento danki vian amasan korektadon, kiu jam forigis multajn verajn erarojn interalie de miaj kontribuoj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:35, 21 dec. 2025 (UTC) == Mi erare malfaris vian redakton en "Hohe Liebe" == Mi ne volis fari tion kaj jam malfaris mian malfaron. Pardonu por la konfuzo. Cetere, mi volas danki vin por via laboro dum la lastaj jaroj, precipe la amasa korektado de eraretoj. Tio ege helpas la projekton! [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 17:41, 11 jan. 2026 (UTC) == Forigproponoj == Saluton ... vi lastatempe faris plurajn strangajn forigproponojn, ekzemple https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Server_farm&action=history . Ĉi la volas forigi nur la diskpaĝon (kiu antaŭ via interveno ne ekzistis), aŭ la artikolan paĝon kiu estas nur alidirektilo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:30, 16 jan. 2026 (UTC) :Saluton ... mi ne certe pri kiuj forigproponojn vi parolas. En la kazo de [[Server farm]], tio erare kreiĝis fare de mi kiam mi ekkreis la artikolon [[Servilaro]], do tiu alidirektilon estas forigenda. Ĝenerale, kiam mi petas forigon mi intencas forigo de la tuta artikolo (alidirektilo), ne sole de la disuktpaĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:54, 16 jan. 2026 (UTC) == Invitation: Bring Feminism and Folklore to your wiki == <div style="border:4px maroon ridge; padding:4px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Hello {{BASEPAGENAME}}, We noticed your dedicated contributions to this wiki. As an experienced editor, your leadership could help bridge the gender gap on Wikipedia. We are inviting you to '''organize the Feminism and Folklore 2026''' writing competition for your community. ;Why Organize? The campaign (1 Feb – 31 March) focuses on women’s stories, folk culture, and traditions. By setting up a local page, you help your community document their unique history. ;We have made it easy for you You do not need to do everything from scratch. The international team has prepared tools to help you: * '''Article Lists:''' Find missing topics relevant to your culture. * '''CampWiz Tool:''' Easily manage the contest and track points. ;Want to talk to us first? If you have questions or want to meet the team, you are welcome to join our Office Hours (live Q&A sessions). ''[[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|Click here to see the Office Hours schedule]]'' ;Ready to start? Please check the project page to see how simple it is to register. '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Click here to Learn More and Sign Up]]''' Thank you for your time and hard work! '''The Feminism and Folklore 2026 Team''' ---- <small>You received this message because you are a valued contributor. If you have questions, please ask on the [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta Talk Page]].</small> </div></div> --[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:49, 18 jan. 2026 (UTC) == Eta atentigo == Neekzistanta "kategorio:Usonaj organizaĵoj", kiu fakte celas gvidi al kategoria nomo "Kategorio:Organizaĵoj en Usono", laŭ la hodiaŭa stato havis eĉ 11 paĝojn. Tio estas multo por "hazarda mistajpo". Tial mi ĵus ĝustigas tiujn 11 kategorionomojn en la paĝoj, sed lasas ĉi tie kategorian alidirektilon, kiu helpu eviti ke tia miso ripetiĝos. 4 unuaj el la 11 paĝoj kiujn mi korektis, ĉiuj estis de vi. Tial supozeble plej gravas ke vi konscias ne ripeti la misan formon. Vi ĝis nun vidis ruĝan ligilon "Usonaj organizaĵoj" sube de la paĝo, nun kiam mi mezti la alidirektilon, estas klinitaj bluaj literoj "Usonaj organizaĵoj". Sed tiu kategorio en klinikaj literoj tamen estas alarmiga signo: Tamen oni devas en la paĝo gŭstigi la kategorion al kategoria nomo "Kategorio:Organizaĵoj en Usono" - alikaze la tekstoj tamen ne enordiĝas ĝuste. Komprenite, ĉu? Kaj dankon .. ke tiom da eraroj estas el via klavaro, sendube unuavice ŝuldiĝas je tio ke vi estas tiom produktema. Do simple atentu estonte ne plu ripeti la erareton kaj ĉiam estu alarmigita kiam vi vidas ruĝan aŭ klinitan bluan kategorionomon sube de paĝo - ambaŭ variaĵoj ne estas bonaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 25 jan. 2026 (UTC) :Komprenite. Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:32, 25 jan. 2026 (UTC) == Plia eta atentigo == Kaj mi ĵus rimarkis ankoraŭ plian, vere etan erareton, kiu tamen sumiĝas al multaj eraretoj, se multe ripetata. Vi foje tradukante el la angla al Esperanto, ne metas ligilon <nowiki>* {{Oficiala retejo}} ({{en}})</nowiki>, sed nur <nowiki>* {{Oficiala retejo}}</nowiki> (ekzemple [[Instituto por Politikaj Studoj|jen]]). Tio sencas en anglalingva teksto, kie oni supozas ke aŭtomate ligilo estas en la angla, se neniu alia lingvo estas notata. Sed en Esperanto kaj en ĉiu ajn alia lingvo la supozo ne estas tia. Do ĉiam necesas la indiko <nowiki>({{en}})</nowiki> (eĉ se estas iuj tre malnovaj paĝoj, kie oni ankaŭ forgesis indiki lingvo(j)n, kaj tiujn postaldoni post multaj jaroj ne funkcias 100-procente, ĉar simple estas iuj paĝoj kiuj tre malofte ricevas atenton). Mi komprenas ke vi principe komprenas tion, kaj nur volas memorigi al vi ankaŭ ĉiam apliki la scion... 17:57, 25 jan. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) == Landmann naskiĝjaro == Saluton! Vi enmetis malpost kelkaj semajnoj en la artikolo de [[Angelika Landmann]] shablonon kun naskighdato "30-a de novembro 1944". Mi nenie trovis fonton pri tio. Peto de mi estas ke vi malkashu vian fonton pri shia naskighdato. Dankon! [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] ([[Uzanto-Diskuto:Giorno2|diskuto]]) 16:58, 5 feb. 2026 (UTC) :Saluton! Mi enmetis ŝablonoN:homo, sed la montro de la naskiĝdato mi ne donis de mi mem. Mi kontrolis vikidatmojn kaj tie la dato ankaŭ ne troveblas do mi ne scias de kiel ĝi venas. Ĉiukaze mi ne havas fonton por ĝi. Dankon pro via kontrolo! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:13, 5 feb. 2026 (UTC) ::Estimataj [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] kaj [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]], permesu ke mi komentu pri tiu temo. La montrata dato "30-a de novembro" ne havas iun fonton, ĝin kaŭzas teknika eraro. (Pardonu min, mi kredis ke ĉiu regula kontribuanto ĉi tie sciis pri tiu eraro. La eraro estas priskribita ĉi tie: [[Ŝablono:Informkesto homo]]). '''Resume:''' Kiam oni metas iun person-ŝablonon (Informkesto homo/persono/gravulo/verkisto/sanktulo/papo/...), kaj [[Vikidatumoj]] havas ''nekompletan'' daton, ekz-e nur jaron sen monato kaj tago, tiam povas aperi erara dato en la montro de la ŝablono. Tre ofte la fuŝa dato estas ĝuste la 30-a de novembro. '''Kion vi faru por solvi la problemon:''' Enmetu en la ŝablonon la parametron "<nowiki>dato de naskiĝo</nowiki>" kun la informo kiun vi volas aperigi, ekz-e ĉe [[Angelika Landmann]], anstataŭ nura <nowiki>{{informkesto homo}}</nowiki> vi skribu <nowiki>{{informkesto homo | dato de naskiĝo = ĉ. [[1945]] }}</nowiki>. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:26, 6 feb. 2026 (UTC) :::Estimata [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]], vi skribas multajn artikolojn kaj aldonas informkestojn. Dankon por via diligenta laboro kaj viaj valoraj kontribuoj! - Notu: Vi kutimas aldoni informkestojn sen iuj ajn parametroj. Mi volas rekomendi al vi: Reiru al ĉiuj personoj kie vi enmetis informkeston, kaj kontrolu la montratajn datojn - specife, se iu montrata dato estas precize la 30-a de novembro. Komparu kun Vikidatumoj, kaj kiam necese, aldonu tiun "<nowiki>| dato de naskiĝo = ...</nowiki>" por korekti eraron. Tio estas inda plibonigo de nia Vikipedio! :::Estimata [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]], vi skribas multajn artikolojn kaj faras multajn valorajn kontribuojn en Vikipedio. Dankon por via diligenta laboro! - Notu: Vi kutimas tute ne uzi iujn informkestojn. Mi volas rekomendi al vi: Estos bone se vi aldonos informkeston en artikoloj pri homoj (tuj komence de la artikolo). Tio aŭtomate donas facile alireblajn informojn pri tiu homo, en konvena prezentado, kaj ĝenerale plibonigas la artikolon. Ekzistas pluraj informkestoj, sed mi rekomendas simple ĉiam uzi {{ŝ|Informkesto gravulo}}, tio tute bone funkcias. Nur atentu pri tiu citita teknika eraro, kaj aldonu tiun "<nowiki>| dato de naskiĝo = ...</nowiki>" kiam necese. :::Sincere salutas al vi ambaŭ [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:47, 6 feb. 2026 (UTC) ::::(P.S. Se vi interesiĝas pri teknikaj detaloj: La kulpulo pri la eraro estas la help-ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}}, kiu havas tre komplikan programkodon. Plurfoje oni jam diskutis eblajn vojojn ripari ĝin, sed ŝajne ni ne havas sufiĉe kompetentan (aŭ eman) programiston por solvi tiun problemon. Mi supozas ke ie interne la kodo uzas -1 por signifi "nekonata monato" resp. "nekonata tago en la monato", kaj poste la programkodo misinterpretas tiujn valorojn, elirante de la 1-a de januaro erare adicias -1 al la monato kaj -1 al la tago, efektive do subtrahas 1 monaton kaj 1 tagon, alvenante al la 30-a de novembro de la antaŭa jaro. - Supozeble ni ne baldaŭ solvos la problemon en la helpŝablono mem, restas do la supre menciita ĉirkaŭvojo mem plenigi la deziratajn parametrojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:04, 6 feb. 2026 (UTC)) :::::Estimata @[[Uzanto:Moldur|Moldur]], dankon pro via konsciigo. Efektive ĝi estas grava kaj notinda en pliaj ĉefaj lokoj. :::::Mi kontrolis ke estas pli ol 3 mil! artikoloj kun "Naskiĝo 30-an de novembro" (inkluzive de tiuj kiuj havas [[:Kategorio:Naskiĝintoj la 30-an de novembro]], kiu entenas 200. Efektive simila serĉo de aliaj datoj donas ĉirkaŭ 200 rezultoj) :::::Do mi pensas ke tiu laborego estas farota de roboto, ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:05, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Mi ne certas ĉu eblas fari tion per roboto, sed ''se'' tio estas farebla, tiam certe robota laboro estos bonvena. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:08, 6 feb. 2026 (UTC) ::::Aldone, mi konstatas ke estas instancoj de informkestoj kiuj uzas ŝablonon [[Ŝablono:Dato|Dato]] por tiuj parametroj (do naskiĝo kaj morto) anstataŭ [[Ŝablono:Daton|Daton]]. Vidu ekz. [[Afonso Pena]]. Korektendaj, ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:11, 6 feb. 2026 (UTC) :::::Ne, tio povas bone resti. Akuzativo ja necesas en plena frazo, ekz-e "Li naskiĝis la {{daton|30|11|1847}}.". Sed en tabela formo ja ne estas plena frazo, nur: "dato de naskiĝo: {{dato|30|11|1847}}". Oni povas mense kompletigi tion al frazo: "Lia dato de naskiĝo estis la {{dato|30|11|1847}}.", sen akuzativo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:46, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Dankon pro via klariga respondo sed ĝi strangas (efektive tre) al mi ĉar la granda plejmulto da instancoj, kaj efektive la defaŭlto, uzas la akuzativan datformon por tiuj datoj kiuj estas montrataj en la infromkesto! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:50, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::Ho, vi pravas, mi eĉ ne rimarkis tion antaŭe. Eble iu mense kompletigis: "Lia naskiĝo okazis la {{daton|30|11|1847}}.". Tio ankaŭ eblas. Do, gramatike ambaŭ formoj estas taŭgaj. Se vi preferas unuecan aperon, vi povas ŝanĝi "dato" al "daton". - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:59, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Kaj aldone, ĉu la artikolo necesas por la entabela dato (notu ke tiu ne estas la defaŭlto, do la def. estas senartikola)? Iuj (malmultaj) el la [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Biografioj]] ja metas ĝin. ::::::PS notu ke iuj uzas [[ŝablono:Naskiĝdato]] (alinomata [[Ŝablono:Naskiĝtago|Naskiĝtago]]), kiu ja metas la artikolon (la) antaŭ la dato) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:30, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::PS ankaŭ strangas al mi ke [[Ŝablono:Naskiĝdato|Naskiĝdato]] estas uzata 1739, kaj kompare [[Ŝablono:Naskiĝtago|Naskiĝtago]] 5721 (do pli ol 3oble) malgraŭ ke la unua estas, almenaŭ laŭ mi, la pli preciza termino. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:34, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::::<nowiki>Mi plie kontrolis ke "|dato de naskiĝo = {{naskiĝdato" okazas 49 foje kaj "|dato de naskiĝo = {{naskiĝtago" okazas 738 foje! Mi memorigas ke tiu ŝablono aperis la antaŭ la dato.</nowiki> [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:33, 6 feb. 2026 (UTC) ::::Estimata kunvikipediano Moldur! Dankon por la laudo de mia laboro. Laudoj chiam dorlotas onin. Koncerne informkestojn mi devas konfesi ke mi vere MALAMAS ilin (kun la esceptoj "urboj, burgoj, nobeloj"). Mi - tree, rilate al tio - shatas la germanlingvan Vikipedion kio ghenerale tre shpare utiligas ilin. Tial treege bedauras mi kiam mi, kiel artikoliniciinto kiu zorge estis elektinta taugan foton lau sia gusto, devas baldau poste forigi ghin kaj akcepti la ofte netiomtaugan foton aperantan ene de la informkesto ... Alia problemo estas ke che kelkaj informkestoj la informoj - tre maldikas. Ridinde pluse se ja estis metita informkesto en kiu estas NEK foto NEK multa informo. Kiel la romanoj diris: de gustibus (non) est disputandum. [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] ([[Uzanto-Diskuto:Giorno2|diskuto]]) 13:29, 6 feb. 2026 (UTC) :::::Estimata, pri bildoj mi tre rekomendas enigi ilin ''en'' la informkeston - informkestoj ja estas tre adapteblaj. Se vi metis belan bildon "<nowiki>[[Dosiero:mia_bildo.jpg|mia_priskribo]]</nowiki>", kaj vi (aŭ iu alia) aldonas ekz-e "<nowiki>{{informkesto gravulo}}</nowiki>" kiu aperigas malbelan bildon, tiam tre simple eblas igi la informkeston vidigi vian preferatan bildon: "<nowiki>{{informkesto gravulo | dosiero = mia_bildo.jpg | priskribo = mia_priskribo }}</nowiki>". Jen kion mi ĉi-kaze rekomendas. Entute mi trovas ke informkesto preskaŭ ĉiam plibonigas artikolon, escepte en la kazo kiam gi estas tute aŭ preskaŭ tute malplena. Sed tute prave, pri gustoj (ne) eblas disputi, do mi ne provos trudi al vi miajn preferojn. - Sincerajn saluton, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:15, 6 feb. 2026 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:42, 14 feb. 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:Uzanto:Sj1mor]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == [[Ateromo]] ne egalas al [[aterosklerozo]] == Saluton! Mi devas atentigi vin ke tiuj ĉi terminoj ne estas sinonimoj. La dua rilatas al la [[:en:Atherosclerosis]], do ĝi plu bezonas apartan artikolon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:39, 25 feb. 2026 (UTC) :Do bone Dankon. La artikolo devus esti korektota kaj ankaŭ la alidirektilo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:43, 25 feb. 2026 (UTC) ==Referencoj== Sj1mor, mi estas ne nur malĝoja sed ankaŭ konfuzita pri la aspektoj de via uzado de fontoj, kiujn mi lastatempe rimarkis. Kial vi volas meti referencojn el angla artikolo, kiuj ne rilatas al la informoj en via artikolo, anstataŭ la ĝustaj referencoj el la artikolo, kiun vi tradukis? Ĉu tio estas iel pli facila, aŭ ĉu eble vi provas komuniki ion per tio? Kaj ĉu vi malkredas miajn asertojn, ke tio povas trompi legantojn? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:41, 13 mar. 2026 (UTC) :Mi ne certas ke mi bone komprenas vin sed mi provos. Mi ja komprenas ke referencoj estas grava parto de kvalita artikolo. Certe mi ne inventas referencojn, sed se mi teknike povas mi simple prenas ilin de iuj el la alilingvaj (jes kutime el la anglalingva) artikolojn, kaj mi metas ilin tie kie ili estas lokitaj ĉe la alilingva artikolo. Laŭ mia kompreno la referencoj ja rilatas la enhavo de la artikolo, eble ne la tuto, ne ĉiuj asertojn, sed almenaŭ parte. :Laŭ via volo kredu min aŭ ne sed mi ne havas iun alian intencon ol krei esperantlingvan artikolon kiel plej kvalite ke mi povas fari. Certe mi ne intencas trompi iun ajn. Estas bone ke vi ankau kontrolas la referencojn. Mi konfesas ke kutime mi ne faras tion sed simple fidas ilian uzon ĉe la fonta artikolo. :Ĉu mi sufiĉe klare respondis viajn demandojn? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:49, 13 mar. 2026 (UTC) ::Mi certe kredas ke viaj intencoj estas bonaj. Via cetera redaktado atestas tion. ::Eble do vi povus pli atenti la flankon "meti ilin kie ili estas lokitaj ĉe la alilingva artikolo". Ekzemple en [[Budapeŝta geto]] vi ne konservis la parton de la anglalingva artikolo, kiu havis la referencon al ''Holocaust Encyclopedia'', do oni ne povas aŭtomate meti tiun referencon en la esperantan artikolon. Ĉe la mapo de US Holocaust Museum, vi ŝajne ankoraŭ havas la referencendan informon (pri la situo de la geto), sed vi erare metis alian informon (pri la barilo; ĉu el la hebrea artikolo?) inter tio kaj la referenco. Tiel ŝajnis ke la referenco apogas la priskribon de la barilo. Ĉu tio estas sufiĉe klara? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:38, 13 mar. 2026 (UTC) :::Mi konfesas ke ne estas facila al mi kompreni vin, bedaŭrinde. :::Nek la esperanta nek la angalingva havas mencion de ''Holocaust Encyclopedia''! Pri la dua el la du referencoj, mi komprenis ke ĝi subtenu la aserton pri situo de la geto, ĉirkaŭ la [[Granda Sinagogo de Budapeŝto|Granda Sinagogo]], ne pri la barilo. :::Kion vi intencas per " la mapo de US Holocaust Museum"? Ĉu la [[:Dosiero:Bp-getto-map.jpg]]? Kion "referencendan informon" vi intencas? Cetere, la nuna versio de la hebrea artikolo ne havas referencojn! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:56, 13 mar. 2026 (UTC) ::::Do mi provos alivortigi ĉion. Via unua referenco (kiu laŭ mia kompreno estas artikolo el ''Holocaust Encyclopedia'') citiĝas en la angla artikolo, ĉar ĝi diras ke 70 mil homoj loĝis en la geto. Sed vi donas pli precizan nombron (68 mil) kaj daton (dirante ke temas pri homoj, kiuj sukcesis vivi ĝis la liberiĝo). Tiuj informoj ne aperas en la referenco, do oni ne citu tiun referencon. ::::La nombro 68 mil, kaj la tuta cetera enkonduko, estas traduko de la enkonduko de la germana artikolo. La germana artikolo citas alian referencon, nome ''Die Verfolgung und Ermordung . . .'' de Fritz. Verŝajne ĉiuj statistikoj menciitaj en la enkonduko aperas en tiu referenco. Do ankaŭ ni citu tiun referencon. ::::Kaj kiel vi ŝajne jam komprenas, via dua referenco (kiu estas mapo de US Holocaust Museum) devus metiĝi tuj post la aserto pri la situo de la geto, por ke ne ŝajnu ke ĝi rilatas al la barilo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:48, 13 mar. 2026 (UTC) :Simila ekzemplo: Ĉe [[Agrikultura eduko]] vi citis ''Agricultural Sciences'' de Mathews. Tiu fonto aperis en la angla vikipedio por apogi difinon de agrikultura eduko. Sed vi uzis alian difinon. Tial vi devus ne citi Mathews. Se la informoj venas de la rumana artikolo, kaj la rumana artikolo estas senreferenca, ankaŭ nia artikolo devos esti senreferenca (krom se iu esperantlingva vikipediisto mem enketos en fontoj, kaj konstatos, ke ili diras same kiel la rumana vikipedio). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:48, 13 mar. 2026 (UTC) Pli resume: "tie, kie ili estas lokitaj en la alilingva artikolo" havas sencon nur se tiu parto de la esperanta artikolo estas traduko de tiu parto de la alilingva artikolo, aŭ almenaŭ samsignifa kun ĝi. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:28, 14 mar. 2026 (UTC) Ĉe [[Jan Fridegård]] vi kopiis referencon el la angla artikolo por apogi aserton, ke li verkis pri "stataroj". Tia aserto ne fariĝas en la angla artikolo nek la germana. De kie ĝi venas reale? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:50, 18 mar. 2026 (UTC) :Ĝi estas la dua referenco en la anglalingva versio, sekve de la verkoj "was a Swedish writer". [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:05, 18 mar. 2026 (UTC) ::Mi scias ke la referenco estis en la anglalingva versio. Mi demandis ne pri la referenco, sed pri la aserto. Kiel vi scias, ke li verkis pri stataroj? Ĉar la [[Vikipedio:Kontrolebleco|tasko de referenco]] estas respondi tiun demandon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:22, 18 mar. 2026 (UTC) :::Cetere, dum ni atentas al la afero, ankaŭ aliaj asertoj ŝajnas dubindaj. Jen tuj post la afero de stataroj estas eldondatoj kiuj malkonsentas kun la aliaj vikipedioj - kaj de kie vi prenis la literumon "Larŝ Hord"? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:30, 18 mar. 2026 (UTC) ::::Temas pri Lars Hård, ankoraŭfoje mistradukaĵo el la rusa. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:10, 18 mar. 2026 (UTC) :::Do mi kontrolis tion kaj trovis ĝin en la rusa versio. Tie ili estas nomataj статарах. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:08, 18 mar. 2026 (UTC) ::::Do kial vi almetis referencon el la angla vikipedio, kiu ne diras tion? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 18 mar. 2026 (UTC) :::::Estis du referencoj. La dua vi forigis (kaj mi remetis ĝin kaj ĝian enhavon en la diskuto de la paĝo). La alia (unua) referenco aperas post la vortoj "estis sveda [[proletara verkisto]]." precize same kiel en la angla. La dua (forigita de vi) referenco estis lokita post " la tiel nomataj stataroj.". En la angla ĝi estas la tria referenco kaj ĝiaj tri instancoj lokitaj meze de la dua alineo kaj post la sekvaj alineoj. Mi kontrolis sed nature ne precize memoras kial mi metis ĝin tie (jam pasis preskaŭ duonjaro). :::::Mi esperas ke via klopodo estas fakta por la plibonigo de la afero sed mi bedaŭras vian tonon. Mi sugestas ke se vi povas iel plibonigi ion kion mi faris bonvolu fari vin mem sen daŭre ĝeni kaj enketi min, sed mi ja petas vin ne buĉi la materialon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:50, 18 mar. 2026 (UTC) ::::::Sj1mor, pardonu, mi ne rimarkis ke tio estis malnova redakto. Ĉu vi jam ĉesis la agadon kiu tiel ĝenis min, t.e. la metado de fontoj el anglalingvaj artikoloj por apogi asertojn, kiuj ne aperas tie? Se jes, ni povas lasi la temon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:36, 18 mar. 2026 (UTC) ==[[Graz]]== Saluton. En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas, inter aliaj, propono por legindigi [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj#Graz|Graz]], kio estas nepra kondiĉo por elekti ĝin kiel sekva Artikolo de la monato post [[Aŭstrio]], ĉio rilate al venonta UK. Ĉar tion oni planis tro urĝe oni ne povos atendi sufiĉan tempon kaj ĉion oni devos fari antaŭ la monatfino. Se vi bonvolas voĉdoni, tio ege helpos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:42, 26 mar. 2026 (UTC) Saluton. Fakte planiĝis ke Kani metus la ĉefpaĝan resumon, sed eble okazis miskompreno en tio. Mi, kiam mi ĵus vidis vian noton ke komence de l' tago resumo mankis kaj poste aperis, unue pensis ke Kani kelkajn horojn malfrue plenumis la vakuon; tiam mi vidis ke estis vi. Des pli bone. Ni ambaŭ preskaŭ samsekunde volis aldoni la piedon "plena artikolo ... Lastaj artikoloj de la monato: Aŭstrio - Azerbajĝano - pingveno" Vi je sekundero antaŭis, gratulon. Poste vi aldonis iom da teksto, kaj mi volis aldoni alian teksteron. Mi nun metis ambaŭ eltranĉaĵojn, ĉar tiel ekestos proksimume tiom da teksto ke estas nek tro malmulte nek tro multe. Ke nun iuj frazoj el la teksto estas miksitaj por la resumo, ne gravas. Nur bonas ke la resumo estas bona esenco pri la temo. Ĉe mi la rezulta kvanto de vortoj ankoraŭ ne montriĝas ekrane - kiam ĝi estos, ni vidos ĉu la kvanto nun bonas... se ankoraŭ iom da materialo mankos, ni povos elprovi kiel aspektos la unua foto de la monto anstataŭ la blazono... tiel ankoraŭ eblos iom vastigi la kvanton. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 1 apr. 2026 (UTC) :Jes ja. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:42, 1 apr. 2026 (UTC) Nun mi retrovis la butonon [action=purge], malplenigis la kaŝmemoron, vidas la rezulton, kaj la kvanto jam bonas. Ĉu ne? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 apr. 2026 (UTC) == Peto pri kunvoĉdono == Cetere, kara, vi laŭ mia impreso sendube estas unu el la plej kunlaboraj agantoj en tiu ĉi vikipedio. Tial mi volus peti vin konsideri ĉu - post kiam la temo de la artikolo de aprilo estas solvita - vi povus voĉdoni favore al [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj/Lajsana albatroso|legindeco de la teksto]] [[Lajsana albatroso]]. Mi ŝatus havi ĝin baldaŭ kiel artikolon de la monato, sed rifuzas fari tion sen leginda statuso... Fakte jam estas kvar poraj voĉoj, tio teknike sufiĉus por fini la voĉdonon, sed se eblas ankoraŭ havi iom pli da subteno, tio estus des pli bona... Bonajn pesaĥajn festotagojn ankoraŭfoje! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 3 apr. 2026 (UTC) :Voĉdonita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:58, 3 apr. 2026 (UTC) ==[[Petro Hrihorenko]]== Saluton. Plejmulto de lingvo uzas literumadon "Grigorenko" inklude la ukraina. Mi suspektas, ke la literumado per H estas signo de kontraŭrusigo kaj truda ukrainigo fare de poloj, katalunoj ktp. Krome la kariero de la biografiito estis en Soveta Rusio, kiel montras la bildo. La referenco de la enkonduko estas ĝenerala kaj tute ne mencias ukrainan devenon, eĉ se lia vivo rilatis al Krimeo. Mi proponas alinomi al Grigorenko, dum la nuna titolo restu kiel alternativa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:48, 28 apr. 2026 (UTC) :Saluton. Faru laŭ via bona juĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:52, 28 apr. 2026 (UTC) == A question == Apologies for not using Esperanto, I'm still learning it, so I'd prefer to use English here avoid any communication misunderstandings. I have an inquiry about editing, as I've been putting Esperantizations of some individuals names on their pages. Do you think this is unnecessary? I'm having some second thoughts about it, and I'd like to seek a more experienced editor's opinion on the subject. [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 20:14, 4 maj. 2026 (UTC) :Hi there, Thank you for asking. Yes, in fact I do think this is unnecessary and even harmful to the overhaul quality of the article because it is misleading and with a strong potential to be incorrect. One simply cannot esperanticize names like that on a whim, it simply doesn't work that way. Another general rule is that if you are not sure in what you're doing then simply don't do it - take your time to think it over and seek advice, preferably from multiple independent sources, about what it is you're uncertain about. :Specifically about esperanticizing names, it should come with reference of an exterior and reputable source like PIV. :What made you having second thoughts? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:22, 4 maj. 2026 (UTC) ::It's sort of like what you said - I realized that I might have been inserting incorrect translations on accident. I of course didn't want to harm the quality of the project, so I decided to undo most of them, and seek your opinion on the subject. [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 20:40, 4 maj. 2026 (UTC) == Esperanto == Hello. I'm looking for Esperanto translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Uzanto:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Uzanto-Diskuto:Eurohunter|diskuto]]) 19:19, 7 maj. 2026 (UTC) n0ramuwkqbraqgd8n8r29al7nlw944x 9368540 9368368 2026-05-08T06:05:51Z Sj1mor 12103 /* Esperanto */ Respondo 9368540 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="background:#fafae2; width:90%; margin:0 auto;"> <div class="center" style="font-size:120%;">[[Dosiero:Gtk-dialog-info.svg|30px|i|ligilo=]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Vikipedio:Bonvenon al Vikipedio|Bonvenon]] al '''Vikipedio en Esperanto''', [[Uzanto:{{PAĜNOMO}}|{{PAĜNOMO}}]]!</div> Ĉi tio estas via [[Vikipedio:Diskutpaĝo|diskutpaĝo]], kiu utilos por ricevi mesaĝojn de la aliaj [[Vikipedio:Vikipediistoj|uzantoj]]. En Vikipedio ekzistas cetere [[Vikipedio:Diskutejo|diskutejo]], kie vi povas fari demandojn, sugestojn kaj proponojn. Se vi havas demandojn, rigardu jenajn paĝojn: * [[Portalo:Komunumo|Komunuma portalo]] * [[Helpo:Enhavo|Helpo]] * [[Helpo:Oftaj demandoj|Oftaj demandoj]] Antaŭ ol redakti, ni tre rekomendas tralegi [[Helpo:Redakti|kiel redakti paĝon]] kaj [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon|kiel verki bonan artikolon]]. Konsideru, ke se viaj redaktoj ne respektas la [[Vikipedio:Regularo|regulojn]], tiam alia vikipediisto verŝajne rapide forigos aŭ malfaros ilin. Bonvolu lerni la [[Vikipedio:Kvin principoj|kvin principojn]] kiuj regas Vikipedion. Memoru [[Vikipedio:Aŭtorrajto|ne kopii]] tekstojn aŭ bildojn el libroj aŭ el interreto sen permeso, krom se estas via laboro! Bonvolu atenti, ke vi kiel novulo dum la unuaj kvar tagoj ne povas laŭlicence [[Helpo:Alinomi paĝon|alinomi artikolon]]. Do, bonvolu ne fari kopion sub nova titolo, ĉar tio ne estas la ĝusta maniero! Petu, ke pli spertajn uzantojn faru tion por vi sur la diskutopaĝo de la koncerna artikolo. Por respondi al mesaĝo de alia uzanto, iru al ties diskutpaĝo, alikaze tiu ne rimarkos la informilon "Vi havas novan mesaĝon"&nbsp;— kaj eblas ke vi ne ricevos respondon. Skribu vian mesaĝon en la fino de la diskutpaĝo kaj ne forgesu [[Helpo:Subskribo|subskribi]] ĝin tajpante <code> —~~<nowiki/>~~</code> aŭ uzante la butonon [[Dosiero:Insert-signature.png|Via subskribo kun tempstampo|ligilo=]]. Alternative, se vi preferas havi vian respondon en la sama loko kiel la demandon, respondu rekte sub la demando, sed komence metu la ŝablonon {{ŝ|Respondo al|…}} kun la nomo de la alia uzanto. Tiel li ricevos atentigon ke vi respondis. Metu komence de ĉiu alineo dupunkton (:) por dekstrenigi vian tekston. Ankaŭ tiuokaze bonvolu subskribi per ~~<nowiki>~~</nowiki>. Vi disponas ankaŭ [[Vikipedio:Uzantopaĝo|uzantopaĝon]], kie vi povas meti informojn pri vi mem kaj pri viaj interesoj aŭ listigi la lingvojn kiujn vi komprenas. Vi povas fari tion, tre elegante, enmetante en vian [[{{ns:2}}:{{PAĜNOMO}}|uzantopaĝon]] la kodon <code>{<nowiki/>{BabelLando}}</code>. Per tiu ŝablono via paĝo estos aŭtomate ordigita en la kategoriojn kiuj listigas la uzantoj laŭ [[:Kategorio:Vikipediistoj laŭ lingvo|lingvokapabloj]] kaj [[:Kategorio:Vikipediistoj laŭ landoj|devenlando]]. Pliajn klarigojn vi trovos rigardante {{Ŝ|BabelLando}}. </div> Agrablegan kunlaboradon deziras al vi&nbsp; [[Vikipediisto:DidiWeidmann|DidiWeidmann]] 23:18, 7. Mar 2009 (UTC) == Mirinfano == Dankon pro la ampleksigo kaj referencigo ĉe la artikolo [[Mirinfano]] 👍💚 Ĝi bezonegis ĝin. Kiam vi aldonas referenco(j)n se ĝi estas la unua aldonu je a fino ankaŭ:<br> <nowiki>== Referencoj ==</nowiki><br> <nowiki>{{Referencoj}}</nowiki><br> Por ke ili aperu bele listigitaj! --[[Dosiero:Flag_of_Esperanto.svg|15px]] [[Uzanto:Radioamatoro|<span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">Radioamatoro</span>]] [[Uzanto-Diskuto:Radioamatoro|''(diskuto)'']] 19:58, 22 mar. 2021 (UTC) ==Saluton== Saluton. Mi ne certas pri kio okazis al vi, sed povas supozi, ke rilatas al provizora forbaro fare de administranto, kiu deziras komuniki kun vi. Tamen ĝis hodiaŭ vi aperis kiel ruĝa anonimulo, tio estas vi ne plenumis la uzantopaĝon kaj oni ne scias ĉu oni parolas al iu, al grupo, al maŝino ktp., ĉu oni legos mesaĝojn direktitajn al vi, ĉu vi respondos aŭ ne. Viaj kontribuoj estas interesaj, sed vi lasis erarojn kaj misojn en jam faritaj artikoloj. Fakte vi mem agnoskas, ke via lingonivelo estas ankoraŭ plibonigenda. Fakte en la mesaĝo kiun vi ĵus lasis anstataŭ priskribon vi lasis multajn gramatikajn erarojn en nur la du lastaj linioj. Krome en Diskutejo > Administrejo, okazis debateto pri novuloj kiuj lasas strangajn misojn en kreitaj artikoloj. Kaj eble tiu estas via kazo. Tie mi lasis mian informon: "Mi jam korektis multajn el tiuj strangaĵoj. Lia specialaĵo estas ne ĝuste manipuli la rimedojn per kiu la dua parto de ligiloj povas esti ion proksima, ekzemple libro|librojn aŭ komerco|merkatigi ktp. Male ĉe li la dua parto povas esti absolute io ajn. Mi trafis la artikolon Simfonio n-ro 6a, patosa (Ĉajkovski) kie inter aliaj floroj aperas en instrumentado fagoto|sunaistoj, Korno (muzikinstrumento)|monrimedoj en la buŝo, Tubjo|favoro, Kontrabaso|duobla malaltaj kaj nekredeble Aldviolono|, vi seksperfortas! Mi povus simple korekti tion, sed eble tio ripetiĝos. Mi ne komprenas kio okazas. Fakte kelkaj liaj kontribuoj estas interesaj, sed li jam kreis kelkajn laborigojn por Alinomendaj artikoloj kaj mi ne scias kion li povas fari en nenovaj artikoloj." Eble necesas al vi relegado de viaj kreitaj artikoloj por kontroli la rezultojn. Mi restos je via dispono kaj plu helpos en la plibonigo de viaj artikoloj, sed memoru, ke indas pli la kvalito ol la kvanto. Kaj certe la kunlaboro kun kolegoj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 28 apr. 2021 (UTC) ==[[Bruligo de libroj en Nazia Germanio]]== Saluton. Mi ne scias ĉu vi scias alveni al tiu via diskutejo. Mi korektis kelkajn viajn artikolojn. Mi supozas, ke vi ankoraŭ ne regas la ĝustan dividon de ligiloj per | kiu dividas maldekstren la titolon de la celitan ligeblan artikolon kaj dekstren kion vi aperigos en la artikolo. Se vi rerigardas la redaktopaĝon (aŭ la historion) ekzemple de tiu artikolo vi komprenos kiel tio funkcias. Ekzemple vi modifas proprajn nomojn de verkistoj kiun vi arbitre alinomas. Mi korektis tion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:30, 5 maj. 2021 (UTC) Multajn Dankojn. Mi multe lernas post ke mi faris komparon inter la du versioj kaj detale kontrolis la diferencojn dekstre kontraŭ maldekstre alineo post alineo. Mi pardopetas ke mi faris al vi tro multe da kontrola laborado kaj do en la estonteco mi estu pli zorgema kaj kontrolu ankaŭ la fonton de la tekston == Korinna of Tanagra == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis en via komento ĉe la alinomado de [[Korinna of Tanagra]], ke vi ial havis problemon ligi la artikolon kun alilingvaj versio. Mi senprobleme povis ligi ĝin kun la angla [[:en:Corinna]]. Ĉu iu erarmesaĝo aperis ĉe vi aŭ eble io alia? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:53, 1 jun. 2021 (UTC) Dankon Tlistulimu. ne, mi ne ricevis kaj ne aperis ia ajn mesaĝon. simple estis ke la eo paĝon ne ligils al la samaj en aliaj haveblaj linvgoj, malgraŭ ke mi ekis la paĝon per traduko de la angla. :Saluton, Sj1mor. Nun la titolo de la artikolo post alinomado estas [[Korinna de Tanagra]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:31, 6 jul. 2021 (UTC) == Andrej Belij‎‎ == Saluton, Sj1mor. Dankon pro la nova artikolo [[Andrej Belij‎‎]]. Tamen mi trovis iomete ion por aldoni. Ĉar la rusa temulo naskiĝis en la 19-a jarcento, mi aldonis la ŝablonon {{ŝ|JULGREGDATO}}, tiel ke nun aperas la naskiĝdato ne nur laŭ la [[gregoria kalendaro]], sed ankaŭ laŭ la [[julia kalendaro]]. En Ruslando la transiro de la kalendaro okazis nur post la unua mondmilito. Ĉar ĉe la temulo nur la tago ŝanĝiĝis laŭ la du kalendaroj, mi eĉ aldonis helpan parametron dum la ŝablonuzado. Detaloj ja legeblas en la [[Ŝablono:JULGREGDATO/dokumentado|dokumentado de la ŝablono]]. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:22, 7 jun. 2021 (UTC) ==[[Umm Kulthum]]== Saluton. En tiu artikolo estis averto "Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu. Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese." Tiel mi devis forigi viajn korektojn por povi konservi tiujn miajn. Nun mi ripozas por tagmanĝo, kaj vi povos refari ilin, se vi deziras, dum iom pli ol unu horo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:02, 13 jun. 2021 (UTC) == Kampa (monstro) == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi tradukis artikolon per la tradukilo de Vikipedio. Ĉar vi akcidente uzis jam uzitan titolon, mi korektis tion. La nuna titolo estas [[Kampa (monstro)]]. La alia [[Kampa]] temas pri io tute ne rilata, nome insulo de [[Prago]]. Mi tial rekomendas estonte krei tradukaĵojn kiel subpaĝo de via uzanto, kiel tion faras aliaj uzantoj, por eviti tian problemon. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:42, 1 jul. 2021 (UTC) ==Virinoj== Saluton kaj gratulon pro bona ideo krei artikolojn pri historiaj artistinoj. Tio plibonigas la kvaliton de nia Vikipedio. Du rekomendoj: en nuntempa Esperanto apenaŭ oni uzas romiajn ciferojn por indiki jarcentojn aŭ monarkojn. Tio estas tre komuna en kelkaj landoj, sed en aliaj ne tiom; tial, kiam mi revizias artikolojn mi ŝanĝas al sistemo de 12-a jarcento, Alfonso la 2-a ktp. Mi scias, ke en praaj esperantlingvaj tekstoj, tiaj ciferoj aperis, sed tiam eble ne estis tiom klara konscio pri la universaleco de Esperanto. Dua rekomendo: kelkaj biografioj aperas tro tranĉitaj kun alineoj de po nur unu frazo. Do, kiel estas la kutimo en multaj lingvoj, mi grupigis frazojn en alineo, nome en paragrafoj. Krome, oni diras, ke tiuj tekstoj venas el radiprogramoj aŭ io tia, sed vi scias, ke oni ne rajtas rekte kopii tekston el iu loko al Vikipedio: oni devas resumi, traduki, reredakti ilin por eviti piratadon. Plej verŝajne vi jam faras tion. Kaj finfine, ja, foje vi lasas vortojn ekzemple en la angla. Je via dispono.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:23, 5 jul. 2021 (UTC) ==Estis mia plezuro!== Saluton Sj1mor! Mi tre amuziĝis renkonti vin hodiaŭ en la ĝenerala Vikipedia renkontiĝo! Ni havis tre multe da aferoj, pri kiuj ni ŝatas paroli (kaj parolis). Mi tuj sendos al vi retpoŝton, pri la materialoj, kiujn mi preparis por mia Esperanta kurso. {{Rideto}} Pacan Sabaton, [[Uzanto:כובש המלפפונים|כובש המלפפונים]] ([[Uzanto-Diskuto:כובש המלפפונים|diskuto]]) 12:36, 9 jul. 2021 (UTC) == Internaj ligiloj == Estimata {{u|Sj1mor}}! Eble vi ne scias tion: Vi povas pli simple skribi <nowiki>[[gladiatoro]]j</nowiki> anstataŭ <nowiki>[[Gladiatoro|gladiatoroj]]</nowiki>, do alglui -j kaj -n tuj post la ligilo. Bedaŭrinde tio ne funkcias same por plurvortaj esprimoj, sed por unuvortaj tiu skribo ja estas rekomendinda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 08:15, 10 jul. 2021 (UTC) :Plia ekzemplo: Ne skribu "<nowiki>[[Statuso|statuson]]</nowiki>", sed skribu anstataŭ tio "<nowiki>[[statuso]]n</nowiki>" (en artikolo [[Norma lingvo]]). - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:22, 10 jul. 2021 (UTC) Sed kial? Kio estas la diferenco? vizaspekte tiu ŝajnas la samo. Ŝajnas ke tio postulus plian laboron de mi. :Nu, mi spertas ke la konciza formo estas pli praktika kaj laborŝpara (kaj krome pli eleganta). Mi supozis ke la sola kialo uzi la kompleksan formon estas ke oni ne konas la simplan. Sed eble vi havas alian labormetodon kaj intence preferas la malsimplan (eĉ se mi ne komprenas kial). Faru laŭ via prefero. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:55, 10 jul. 2021 (UTC) Pri mia labormetodo, verkante pri la teksto de artikolo mi certe ne redaktu la fonton mane, noto per noto. Mi redaktas per la funkcio de la alt-shift-v (visuale). Tie, kiam mi kreas ligilon mi tajpas la kombinaĵon alt-k kaj elektas la titolon de la dezirita artikolo. tiel la vikio kreas la ligilon kiel vi vidas. Kiel oni povas fari alie? :Nu, por redakti ion ajn en Vikipedio, mi elektas "Redakti fonton" kaj prilaboras rekte la fontotekston. Jen mia normala labormaniero. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:58, 14 jul. 2021 (UTC) == peto al nova ŝablono kiu temas pri nacia personigo == Mi intencas krei artikolojn pri naciaj personigoj. Estas multaj, kaj nemalofte pli ol unu al ĉiu nacio. Do por plibone organizi la temon, mi volas krei novan ŝablonon, kiu grupigantos naciaj personigoj de tra la mondo. sed mi ne havas la teknikan scipovon, kaj ankaŭ probable mia uzantkonto ne havas la rajton fari tion en vikipedio, kaj tiel mi bezonas helpon. :Saluton Sj1mor! Taŭga loko por tia peto estas [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]]. Pri via teknika scipovo mi ne havas opinion, sed pri la rajto mi ja supozas ke tiu kiu rajtas krei artikolon ankaŭ rajtas krei ŝablonon. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:33, 12 jul. 2021 (UTC) == Grado == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi alinomis [[Grado]] al [[Grado (angulo)]]. Ĉar la termino "Grado" havas kelkajn malsamajn signifojn, mi ĵus ŝanĝis la alidirektilon al apartigilo. Krome mi metis eĉ intervikiajn ligilojn. Ĉu vi eble havus proponon pri aldonoj al tiu nova apartigilo [[Grado]]? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:49, 16 jul. 2021 (UTC) :(+) Ĉar jam delonge ekzistas apartigilo [[Grado (apartigilo)]], mi ĵus malfaris la ŝanĝon de la antaŭa alidirektilo al apartigilo. Do, [[grado]] nun denove estas alidirektilo. Ni ne bezonas du apartigilojn por la sama vorto. Ĉu ne? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:33, 16 jul. 2021 (UTC) ==Stando== Saluton. Mi vidis viajn artikolojn [[Manstando]] kaj [[Kapstando]]. ''Stando'' laŭ PIV estas ''Ĉiu el la apartaj montrejoj, disponigitaj de ekspozicio al la partoprenantoj: ⁓o de E. en foiro. ☞ budo, kiosko. Do nenio rilata al tiu afero''. Mi supozas, ke vi celis vorton "staro" anstataŭ "stando" kaj tiel vi mem uzis tiun radikon en Kapstando. Mi proponas alinomi tiujn du artikolojn al Manostaro kaj Kapostaro (finaĵo -a por eviti tri konsonantojn kvankam tio povas esti ankaŭ [[Manstaro]] kaj [[Kapstaro]]. Eble vi mem povas alinomi se uzi la maldekstran supran fakon ''Pli'' apud la stelo kaj marki kiel tialo ''Evidenta eraro''. Se vi ne povas fari tion, mi povos proponi la aferon en Vikipedio:Alinomendaj artikoloj. Kion vi opinias prie?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:59, 17 jul. 2021 (UTC) :Saluton. Mi jam proponis alinomadon sur [[VP:AA]] kaj proponas daŭrigi la diskuton tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:03, 17 jul. 2021 (UTC) Dankon pro via atento. Jes mi konsentas. Mi jam pripensis tiel sed ne estis certa. Mi devintus kontroli la signifon de la radikon ''stando'' ĉe PIV. ĉu kapstaro aŭ kapostaro? laŭ mi kapstaro pli glatas al la lango. ==Parenteze== Saluton. Mi trarigardis viajn interesajn artikolojn pri personigoj kaj aliajn. Vi uzis por la titolo, laŭ mia opinio, troajn parentezojn. Tiu uzado celas nur artikolojn kiuj ja bezonas tiun klarigon; ekzemple, Badajoz (provinco) kaj Badajoz (urbo), kaj pli simple nur en unu el ili. Tamen vi sisteme aldonis (personigo) aŭ ion similan nenecese. Ekzemple [[Parvatio (diino)]] montris sian parentezon kiam en ĉiuj dekoj da lingvoj tio ne aperas. Tiel mi rekte alinomis ĉar eble ekzistas en aliaj artikoloj ligilo [[Parvatio]] kiu restus ruĝa kvankam la artikolo jam ekzistas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:41, 19 jul. 2021 (UTC) Vi pravas sed por la naciaj personigoj mi vidis tiun uzon de parentezoj en la angla (personification). Ĉu mi daŭros meti la (personigo) post la nomo de la naciaj personigoj? :Laŭ mia opinio nur se tio necesas, ĉar jam estas alia artikolo kun sama nomo, ekzemple [[Rusio]] -> Rusio (personigo).--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:46, 27 jul. 2021 (UTC) ==Jardekoj== Notu, ke [[70-aj jaroj]] kaj [[90-aj jaroj]] estas jardekoj de la unua jarcento de nia erao. Mi jam korektos tion al [[1990-aj jaroj]] en [[Stanley J. Drake]]. Por havi tiun efikon vi povas uzi la manieron 1990-aj jaroj|90-aj jaroj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:46, 27 jul. 2021 (UTC) ==[[Plurtaskado de persono]]== Tiu artikolo aspektas pli artikolo por gazeto ol por enciklopedio. Enciklopedie oni ekas tiel: elefanto estas mamulo, kiu ktp. Tio mankas en la artikolo. Mankas ankaŭ referenco al aludita studo. Kaj ligoj al alilingvaj korespondaj artikoloj. Malmankas personaj observoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:30, 27 jul. 2021 (UTC) Vi pravas. erare mi postis. BV malfari la paĝon. == Sklavecaj militoj == Saluton Sj1mor, vi kreis tri artikolojn pri sklavecaj militoj ([[Unua sklaveca milito]]...). Sed kiu militis? Ĉu sklaveco kiel sistemo? Ĉu sklavoj? La titolo diras, ke la sistemo, sed se sklavoj, poste la paĝoj estas alinomendaj, ekz. Unua sklava milito aŭ Unua milito de sklavoj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 13:25, 7 aŭg. 2021 (UTC) Bona demando. Jes ja okazis en historio de Romio tri tiaj eventoj sufiĉe bone dokumentitaj kaj konsekvence tre gravaj en la historio, ĉefe pri ilia influo al modernaj liberecmovadoj. Militis liberiĝitaj sklavoj kontraŭ la establita sklaveca ordo, kontraŭ establita armeo de Romio. la historio estis skribita de la ventintoj, do de la romianoj. Pri la specifa formo de la nomo, jes mi elektis nomi tiel ĉar mi konstatis ke la ĉefaj eŭropaj lingvoj ja uzas en la nomo la radikon "servile", do servile milito (eble sekvantaj la latinan formon). Laŭ mia kompreno, "sklava milito" ankaŭ funkcias. ==Legindaj artikoloj== Saluton. Lastatempe mi klopodis plialtigi kvantan kaj kvalitan nivelojn de kelkaj el la mil havendaj artikoloj. Kelkaj el ili restas neatentitaj en listo de proponoj por estis akceptitaj en la listo de legindaj artikoloj, kiuj estas ne la unua, sed la dua kategorio post Elstaraj artikoloj. Por ĝisdatigi tion mi proponas vizitojn al almenaŭ kelkaj el tiuj ses artikoloj kaj partoprenu en la balotoj anoncitaj komence de la artikoloj. Temas pri [[Jane Austen]], [[Lenin]], [[Abraham Lincoln]], [[Karolo Lineo]], [[Fernão de Magalhães]] kaj [[Mekko]]. Jen varieco, por ke vi elektu vian preferatan temon, kaj ne forgesu, ke temas pri elekto de gravaj artikoloj, sendepende ĉu vi konsentas ideologie kun la temo. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:24, 18 aŭg. 2021 (UTC) == [[Jane Austen]] == Estimata, mi petas vin forigi la ligon al la tute senrilata libro [[Postmortaj Verkoj]]. Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:14, 1 sep. 2021 (UTC) Certe. Mi jam faris. Pardonu, mi misfaris kaj ne kontrolis la ligilon propran. == Nenecesaj kategori-aldonoj == Estimata! Vi aldonis al [[Bertha von Suttner]] kategoriojn por "Virinoj" kaj por vivojaroj. Tio estas tute superflua laboro. Se vi rigardas la artikolon en la stato antaŭ via redakto, vi vidas ke la kategorioj jam ekzistas tie. Ili estas aŭtomate aldonitaj per la ŝablonoj en la artikolo (Informkesto, Vivtempo). - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:02, 22 sep. 2021 (UTC) ==[[Respubliko de leteroj]]== Saluton. Kvankam ja leteroj estis grava ilo por tiu afero, la titolo en aliaj lingvoj ne estas pri "leteroj" sed pri "literoj", Republic of Letters, en la franca: République des Lettres, en la latina : Respublica Literaria, kvankam ni en Esperanto havas pli ĝustan terminon, kia estas beletro. La eraro estas tute komprenebla, ĉar kaj en franca kaj en angla la sama vorto uzeblas por ambaŭ konceptoj, kiel vi mem poste konstatas; sed se oni rigardaas lupee oni komprenas, ke ne temas nur pri leteroj. La latina nomo ekzemple ne lasas dubon. Do mi proponas al vi, kiel aŭtoro kaj nura kontribuanto ĝis nun, alinomi al Respubliko de Beletroj. Se vi ne scias fari tion, mi pretas helpi.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:46, 27 sep. 2021 (UTC) :Dankon. Pri tio mi aldonis la alternativan nomon en la redakto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 4 okt. 2021 (UTC) ::Ĉu vi eldonis tion uzante vikidatumon? mi kontrolis kaj ne. do kial vi aldonis la alternativan nomon? Ĉu ion en la paĝo mem aŭ ekstere de ĝi? mi konas nur iomete da simplaj teknikaĵoj [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:22, 4 okt. 2021 (UTC) ==[[Ŝtrumpeta ĉapelo]]== Saluton. Denove mi sugestas alinomigon al Lanĉapelo, pli ĝusta kaj amplekse komprenata. Mi ne vidas en la titoloj de aliaj lingvoj aludon al ŝtrumpetoj, sed eble estas: mi ne regas kompreneble ĉiujn lingvojn. Ĉiuokaze plej bone estas konsulti kun iu ajn. Al mi sonas strange aludo al ŝtrumpetoj en ĉapelo. Krome, gratulon pro tiom interesaj artikoloj pri ĉiutagaĵoj kaj ĝeneralaĵoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 4 okt. 2021 (UTC) ==[[Spoken Word]]== Saluton. Mi denove proponas alian titolon kaj mi tute pardonpetas prie. Fakte retenon de anglalingva titolo en kelkaj artikoloj alilingvaj ŝajne respondas al modo. La tre interesa temo estas universala kaj tiel kelkaj aliaj lingvoj tradukas la koncepton: Paraula parlada, Mluvené slovo, Verbum dictum, Recitação, Hovorené slovo, Deklamatsiya senkalkuli la alialfabetajn. Kial ne traduki en Esperanton? Eblas parolata vorto kiel rekta traduko aŭ eĉ plej bone deklamado, ĉar tio estas la titolo de la intervikia ligilaro en [https://www.wikidata.org/wiki/Q1428637#sitelinks-wikipedia] kaj en la rusa. Vi mem decidu kaj mi pretas reredakti la artikolon por inkludi ĉiujn eblajn titolojn inklude la nunan kiel internacia termino.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 7 okt. 2021 (UTC) ==Nobel-premio pri paco== Saluton. Kaj gratulon pri tiom da artikoloj pri ricevintoj de la [[Nobel-premio pri paco]]. Estas tre necesaj kaj utilaj artikoloj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:34, 11 okt. 2021 (UTC) ==[[Don DeLillo]]== Saluton. Vi lasis la ĉapitron Verkaro tute en la angla lingvo. Mi forigis ĝin. Se vi intencas aranĝi tion, ĉiam oni povas remeti tiun parton.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:27, 25 okt. 2021 (UTC) ==[[Balado popola]]== Saluton. Nu, vi insistas pri duarangigo de la adjekto. Vi povas vidi, ke la kutimo en Vikipedio (kaj en Esperanto ĝenerale) estas mala: [[Popola muziko]], [[Popola kulturo]], [[Popola altlernejo]], [[Popola danco]] ktp. Vi eble argumentas, ke kiam oni serĉas per vorto "balado", la artikolo tuj aperu; sed estas du facilaj rimedoj, kiujn vi povas uzi: unue meti en artikolo [[balado]] ion pri popola balado, due uzi alinomon, tio estas, se vi nun alinomas al Popola balado, Balado popola restos kiel alidirektilo, kaj tiel kiu serĉos per vorto "balado" la artikolon tuj trovos; eĉ sen alinomo vi povas krei la alidirektilon per la bildo en redaktopaĝo kiu estas ĉe la sago inter la montoj kaj krado: en Pliaj iloj, tute dekstre. Resume, mi proponas alinomon al [[Popola balado]]. Alimaniere, oni povas iri al la paĝo Vikipedio:Alinomendaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:04, 26 okt. 2021 (UTC) Dankon pro via konsilo. mi sekvis vian kaj faris. Mi ja deziras krei alidirektilon. mi provis sekvi viajn instrukciojn sed mi ne trovis la ikonojn ke vi provis ekzpliki al mi. Ĉu eblas ke niaj interfacoj ne estas samaj? mi pensas ke estas standarto de viki. " eĉ sen alinomo vi povas krei la alidirektilon per la bildo en redaktopaĝo kiu estas ĉe la sago inter la montoj kaj krado: en Pliaj iloj, tute dekstre" :Mi uzas ĉiam la redaktopaĝo de Redakti fonton, ne de Redakti; tiun mi tre bone uzas, dum Redakti estas por mi komplika. Nun venas la vico de [[Formorto amasa]] al Amasa formorto aŭ al Amasformorto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 15:04, 26 okt. 2021 (UTC) ::Estis ia fuŝo (falis litero) en la alinomo al [[Amasa formorto]], sed mi korektis tion kaj nun ĉio estas en ordo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:22, 1 nov. 2021 (UTC) :bone. nun mi komprenas. mi trovis la alidirektilan butonon. dankon [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:28, 26 okt. 2021 (UTC) ==[[Periandro el Korinto]]== Saluton kaj gratulon pri artikoloj pri helenoj. Mi foje korektas literumadojn, ĉar ekzemple ĉe tiu artikolo vi tajpis Priandros anstataŭ Periandro, kvankam la ĝusta titolo estas tiu ĉi kaj ankaŭ la literumado el la greka. Simile mi foje dekonstruas la parojn faritajn de vi inter duoblaj krampoj dividitajn per |. Tre ofte la ĝusta nomo estas la unua, kiu korespondas kun la celita ligita artikolo, foje en Esperanto, dum tiu proponita de vi duarange estas anglalingva aŭ kun iu modifo de la ĝusta nomo nenecesa; tiukadre vi uzas foje finaĵon -us por nomoj de grekoj, laŭ la anglalingva kutimo, dum en Esperanto nepras finaĵo -o (aŭ ĉiuoakza se oni volas proksimecon al la greka: -os, sed neniam -us. Vi metas ankaŭ artikolon aŭ prepozicion nenecese kaj kontraŭ la vikipedia kutimo, ekzemple "en 2021" anstataŭ en [[2021]] aŭ "en Ameriko" anstataŭ en [[Ameriko]] ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:22, 1 nov. 2021 (UTC) == Juda/hebrea kalendara dato == Mi konscias pri la ŝablono JULGREGDATO. Mi kontrolis ĝin en la dokumentado pri uzo sed ne scipovas ĝian realiĝon per kodo. Kiam mi verkas pri jaddevenaj aŭ judreligiaj figuroj mi deziras ankaŭ doni la hebrean daton, flankalflanke de la gregorian. Ĉu eblas havi novan ŝablonon, JUDGREGDATO aŭ HEBGREGDATO kiu konvertiĝu la gregorian daton al la jud-hebrea kalendaro? ==Alilingvaj ligiloj== Saluton. Vi forgesis ligi artikolojn de universalaj verkoj al alia lingvo. Tion mi faras.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:53, 9 nov. 2021 (UTC) :Dank, sed pri kio vi parolas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:50, 9 nov. 2021 (UTC) ::Vi foje forgesas ligi ĵus kreitan artikolon al aliaj lingvoj. Tion mi faras ekde lunde. Ne gravas. Tiuokaze temis, laŭ mia malbona memoro, pri verkoj de universala literaturo, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:47, 17 nov. 2021 (UTC) == Alidirektoj == Estimata {{u|Sj1mor}}! Mi rimarkis ke vi aldonis kelkajn fuŝajn alidirektilojn, ekz-e <nowiki> #ALIDIREKTI [[Pastafarianismo]]</nowiki> en [[Fluganta Spagetmonstro]]. Mi forigis ilin. Eble vi intencis fari alidirekton en la ''inversan'' direkton. Por tiu celo, vi kreu novan paĝon [[Pastafarianismo]], kies sola enhavo estu: <nowiki> #ALIDIREKTI [[Fluganta Spagetmonstro]]</nowiki> Espereble tio helpas. Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:09, 12 nov. 2021 (UTC) :Estimata Moldur! Bonege. Mi faris. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:43, 12 nov. 2021 (UTC) ==Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj== Saluton. Estas proponoj tie kiuj postulas balotadon, nome por [[Mil kaj unu noktoj]], [[Modo]], [[Mohamedo]], [[Monarkio]], [[Eŭropa Parlamento]], [[Monto]] kaj [[Naturo]]. Mi kuraĝas ĝeni vin petante voĉdonon por almenaŭ kelkaj el tiuj proponoj, tiuj kiuj plej altiros vin, ne gravas ĉu pozitive aŭ male. Miaj intencoj estas: unue ke la decido estu pli kolektiva eble, kaj due ke la nombro de legindaj artikoloj estu pli multnombra ol tiu de elstaraj artikoloj, kiel necesa larĝa bazo por piramido. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:34, 14 nov. 2021 (UTC) ==Saluton== Kaj gratulon pro tiom da kaj tiom interesaj artikoloj en pasinta semajno. Mi ege ĝojas tralegante ilin, ĉar ofte tiuj ties temoj koincidas kun miaj interesoj. Mi profitas por krei ligojn al tiuj novaj artikoloj el "patraj artikoloj", ekzemple por la timora partio en [[Orienta Timoro]] ktp. Krome mi foje korektetas lingvaĵojn, ekzemple vi ankoraŭ estas tre ligita al la angla, ekzemple tre ofte America kaj American devas esti tradukita ne al Ameriko kaj amerika sed al Usono kaj usona, ĉar tia estis la signifo fare de usonanoj: Americans first! ;-) Ne nur tio, ankaŭ karaktero anstataŭ [[rolulo]] kaj foje mi ne scias ĉu vi komprenas, ke la uzo de | por apartigi duonojn de ligiloj celas aperigi la duan parton en ligilo kiu kondukas al la unua. Tio utilas ekzemple por pluraloj, akuzativoj, ktp., sed estas nek utila nek kutima por meti en la ligilon artikolojn aŭ prepoziciojn kiuj ne estas parto de la titolo. Vi foje ankaŭ uzas tiun ilon por meti en la duan parton alian literumadon de propraj nomoj, foje kiam la titolo jam estis esperantigita, foje por aperigi anglalingvajn literumadojn (taŭge kiam temas pri anglalingvaj aŭ almenaŭ latinalfabetaj nomoj, sed ne tiom kiam temas pri rusaj, arabaj, ĉinaj ktp.) kaj finfine foje por aldoni aŭ forigi literojn kiujn mi vidas kiel tajperaroj aŭ nedevenaj el la origina nomo. Ekzemple la grupoj Sh aŭ Kh estas akceptebla en anglo, sed ne tiom en azianoj aŭ alikontinentanoj kie estus Ŝ aŭ Ĥ: reveni al la angla ne utilas. En tiaj okazoj mi korektas. Same vi uzas ofte -anta kiam infinitivo aŭ aliaj tensoj plej ĝustas. Vi povas komenti tiujn aferojn kun aliaj esperantistoj aŭ vikipediistoj por ke la decidoj estu plej kolektivaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:43, 16 nov. 2021 (UTC) : Vi plue estas la nura vikipediisto kiu metas la artikolon en la ligilo aŭ en la liternigrigo. Tio estas ĝusta ilo en unu el dek fojoj en kiuj vi uzas la sistemon, ekzemple en titolo de verkoj, sed tute ne en la aliaj naŭ okazoj. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:11, 22 nov. 2021 (UTC) ::Kes vi pravas. liternigrigo? Tio okazas ĉar mi tradukas ĉefe el la hebrea kaj tiel okazas laŭ la lingvo. la forigo de la artikolo el la titolo de la ligilo estas pli ol nura forviŝo de ĝi, ĉar endas refari la tutan ligilon. tio multege okazas kaj mi preferas ŝpari mian limigitan energion kaj elŝpari ĝin al pli gravaj, ne semantikaj, aferoj. Mi ne finkontrolas la tekston laŭ fontan redaktilon. mi pardonpetas ke mi lacigas vin. Mi esperas fari pli bone en la baldaŭa estonteco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:22, 22 nov. 2021 (UTC) ::Jes ja. mi kontrolas viajn redaktojn de miaj kaj mi tute komprenas vin. tute endas ke mi kontrolu la finan version per fonta redaktilo [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:32, 22 nov. 2021 (UTC) :Aparte vi ricevu mian admiron pro la interese elektitaj artikoloj, nun pri literaturaj verkoj, ege interesaj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:29, 22 nov. 2021 (UTC) ==Тихий Дон== Vi pravas, la titolo estas stranga. Nepre malfermu novan eron en Alinomendaj artikoloj. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 10:06, 26 nov. 2021 (UTC) :Dank al via agnosko. Mi provis trovi kiel fari sed ŝajne mi ne scias [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:28, 26 nov. 2021 (UTC) ==Pliaj konsiloj== Ĉefe por tradukoj el angla. ''Both'' povas esti tradukita al ambaŭ ... kaj ... Sed pli esperanta estus kaj ... kaj ...--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:10, 29 nov. 2021 (UTC) :Kvankam viaj artikoloj estas multe pli bonkvalitaj, ankoraŭ restas indikiloj de nesufiĉa polurado, ekzemple ĉe [[Bel-Ami]] [[Vincent van Gogh|Vincent furgono Gogh]] estis ridinda. Vi fidas, ke iu korektos viajn artikolojn, sed tio ne eblos porĉiame. Mi profitas, por konsili, ke vi aldonu antaŭ la kategoriojn Bibliotekoj inter {{. Mi profitas ankaŭ por gratuli la elektojn de temoj. Ekzemple vi metis artikolon pri [[Rekviemo por hispana kamparano]] de [[Ramón J. Sender]], pri kiu mi verkis doktorigan disertacion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:43, 29 nov. 2021 (UTC) ::Mi ĝojas ke tio kion mi verkas interesas vin. Mi ja pensas pri la ĝenerala intereso kaj graveco de tio kion mi elektas publiki. Mi tre dankas al vi pro viaj penoj kal laboroj kontroli kaj plibonigi mian verkadon. Mi kontrolas viajn redaktojn kaj mi multe profitas de via laboro, kaj certe ankaŭ la artikoloj mem fariĝas pli kompreneblaj kaj legindaj. ::Mi scias ke la laboro estas granda, kaj foje ankaŭ eble pena, sed estas grava al mi ke almenaŭ unu alia kontrolu kaj la lingvon kaj la kvaliton de tio kion mi publikas. Ju pli da kontrolo des pli bone. Tiu ja estas grava kaj tre valora laboro, ne malpli ol la unua publikado. Mi deziras sukceson al ĉiuj ni klopodantoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:28, 30 nov. 2021 (UTC) :Alia konsilo: ne uzu hebrelingvajn referencojn. Ne estas problemo uzi en la teksto (neniam en titolo) nelatinlingajn alfabetojn, ekzemple oni uzis cirilan, ĉinan, japanan, korean ktp. Sed la problemo estas ke kaj la hebrea kaj la araba kun direkto al maldekstro modifas aŭtomate la tekstojn, kio kreas neutile multajn malfacilaĵojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:32, 30 nov. 2021 (UTC) ::Alia konsilo: en Esperanto oni ne uzas majusklojn ene de la titolo de verko, spite la fakton, ke en aliaj lingvoj (ekzemple la angla) tio okazas, same kiel foje eĉ en Vikipedio, sed tio estas evitinda. [[Cent jaroj da soleco]] kaj ne Cent Jaroj da Soleco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:10, 30 nov. 2021 (UTC) ==Mia laboro== Saluton. Mia laboro en Vikipedio ne konsistas nur en korekto. Fakte kiam mi komencas semajnon per aliro al novaj artikoloj, mi celas ne korekton, sed ĉefe plifortigon de la ligojn internajn, nome la konstruo de la reto per internaj ligiloj (bluaj ligiloj), aldono de bildoj, foje de alia materialo ktp., kaj mi profitas la okazon por eventuale iom korekteti. Ĉe viaj artikoloj mi devis tro korekti. Ekzemple por [[Kodparolantoj]] eble mi dediĉis similan tempokvanton ol vi, aŭ eĉ pli (multe pli ol unu horo). Lingvonivelo estas kontentiga, sed ankoraŭ estas kontaĝo de aliaj lingvoj, ĉefe de la angla, laŭ mia kono. Sed eble la problemo venas de la uzado de aŭtomata tradukilo. Tiu tradukas foje pli ol necese. Tiel mi trafis titolojn de verkojn en la angla kun unu vorto en Esperanto aŭ inverse, tio estas kotejo. Foje mi eĉ ne scias kiu estus la solvo de la kotejo kaj mi devas subnaĝi, foje ĝis alilingva versio. Tio estas ĉefe grava en la referencoj. Mi timas, ke vi jam alkutimiĝis al la fakto, ke iu venos por korekti viajn artikolojn. Vi eĉ uzas neekzistantan kategorion por korektendaj artikoloj, kiujn mi korektos, ĉar ŝajne ne estos multaj aliaj kiuj faras saman taskon. Vikipedio bedaŭrinde ne povas funkcii kiel lernokurso. Resume, mi ne plu tiom korektos. Mi konsilas al vi dediĉi duonon de la tempo al per lupeo poluri la artikolojn. Vikipedio ricevos malpli da artikoloj, sed pli bonkvalitaj. Ĉiuj gajnos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:04, 1 dec. 2021 (UTC) == Pri kio la artikolo ne temas == Saluton, mi rimarkis, ke vi aldonas en paĝojn atentigon, al kio ĝi ne rilatas. Ĉu vi opinias, ke tio estas bona ideo? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 15:20, 10 dec. 2021 (UTC) :Konkrete temas pri okulfrapa frazo supre en la nerilata paĝo: ''Ĉi tiu artikolo ''ne'' rilatas al [[Ustaŝe]] [[Koncentrejo Jasenovac]].'' [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 15:25, 10 dec. 2021 (UTC) :danokn pri via atento kaj atentigo. Vi pravas. Mi ne estis certa kaj mi akceptas vian konsideron. La nomo de la vilaĝo sonas same kaj pro tio mi adonis la komenton. Estontece se mi faros, mi aldonos nur por la loko mem. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:45, 10 dec. 2021 (UTC) ==Aktualaĵoj== Saluton. Mi vidas, ke vi partoprenas en la redaktadon de tiu fako de la Ĉefpaĝo, dankon pro tio. Antaŭ kelkaj malmultaj jaroj oni voĉdonis ŝanĝon de la tiama aspekto de la paĝo por plinovigi ĝin kaj oni akceptis tiun kiu nun videblas. Tiam oni proponis la tutan enhavon kaj ne la lokon de ĉiu el la ses fakoj. Krom komentoj, la voĉdonado estis decidita grandparte per la voĉdonoj de vikipediistoj kiuj apenaŭ kunlaboris/as en la projekto; eble kelkaj tute neniom partoprenis post voĉdoni tion. Mi iam proponis, ke oni metu la fakon Aktualaĵoj en la supra strio por ke ĉiu kiu venu, ĉefe novuloj, al la Ĉefpaĝo vidu, ke Vikipedio estas freŝa afero kaj ke ĉiutage aperas novaĵoj. Tiel okazas (en unua aŭ dua rango) ĉe ĉefaj vikipediaj versioj, kiel la angla, sveda, germana, franca, rusa, hispana, kaj pola. Tiuj komentoj estis neatentitaj. Pasis la tempo kaj mi vidas, ke nun eble estas nova momento por rekomenci la aferon. Mia persona propono estus interŝanĝi la fakon Aktualaĵoj kun la fako Enkonduko, kiun neniu legas se rigardi la agadon de novuloj al kiuj estas celita la menciita fako. Tamen aliajn proponojn mi bonvenigus, se temas pri suprenigi ion ĉiutagan kaj malsuprenigi la fakon Enkonduko. Mi atendas kaj esperas vian reagon kaj tiam ni povos proponi ŝanĝon ĉefe se ni povos altiri iun administranton.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:34, 16 dec. 2021 (UTC) :Saluton kaj dankon ke vi kundividas kun mi tion gravaĵon. :Mi pripensis la aferon kaj mi tute konsentas kun vi pri la graveco de aktualeco ĉe la ĉefpaĝo. Ja titoloj aŭ avertoj povas esti konstantaj sed necesas ke sekcioj estu aktualaj, eĉ trafaj kaj inspirigitaj laŭ eble. :Laŭ mia sperto de uzo, mi estas tre influita de la vikioj en la hebrea kaj la angla. La nuna stato de la ĉefpaĝo en esperanto ne impresas min. plibonigo kaj aktualigo estas necesaj, endas kaj indas. :Ekzemplo, je la Zamenhof tago ne estis mencio pri tio en iu sekcio de la la ĉefpaĝo. kiom bedaŭrinde. :Laŭ mi, mi volas ke la ĉefpaĝo estu pli simila al tiu de la hebrea, inkluzivanta ĉiun tagan ŝanĝiĝantaj: :bildon, citaĵon, datrevenon en la historio (festo, nasko, morto, okazaĵo), kaj jes aktualaĵojn el la lastaj tagoj de la tuta mondo, sekcio "Ĉu vi sciis ke..." kun trafa rakonteto kiu invitas la leganton legi plu. Oni ankaŭ povas mencii la internacian tagon laŭ la "Kategorio:Internaciaj tagoj" kaj rekomedi portalon laŭ tiu temo. :Eĉ al rekomendo pri elstara artikolo, povas esti ankaŭ leginda, pli bone estu pli ofta ol monato. :Jes aktualeco kaj freŝeco ĉe la enirejo de vikio gravas. Statikaj informoj, kiome gravaj, estu alie. :P.S. Mi konfesas ke mi, kiel aktiva vikiisto, ankoraŭ ne komprenas kiel voĉdoni en vikiaj balotadoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:13, 16 dec. 2021 (UTC) :Kaj ĉefe la ĉefpaĝo de la E-vikio havas potenciale grandegan valoron al reklamado kapli bona sciigo pri la tutan aferon de Esperanto, pri ĝia kulturo kaj historio, kaj al E-istoj kaj al ĉiu interesita homo. :Renoviĝebla sekcio dedicita pri Esperanto estas tre taŭga en la ĉefpaĝo, kiel ekzemple en la hebrea vikio por la juda kulturo laŭ la juda kalandaro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:51, 18 dec. 2021 (UTC) ==Pluaj legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Nazia Germanio]], [[Friedrich Nietzsche]], [[Jawaharlal Nehru]], [[Naciismo]], [[Nederlando]], [[Nigra maro]], [[Federico García Lorca]], [[Jean-Jacques Rousseau]]; kiel oni vidas, tre varia temogamo. Por voĉdoni, rigardu en la komenco de la menciitaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:04, 17 dec. 2021 (UTC) :Mi gratulas pro la elekto de la temoj laŭ nacieco, sed bedaŭras ke neniu el la gravuloj estas virino, ĉar laŭ la spirito de nia epoko necesas festi pli la historion de elstaraj virinojn. Ĉu ne? ::Ankaŭ mi bedaŭras ke neniu el la gravuloj estas virino, sed temas ĉefe pri mil havendaj artikoloj elektitaj ne de mi, sed de internacia komunumo montrante tion kio la historio estis kaj ne tion kio ĝi devus esti. Same ankaŭ vi kreas pli da artikoloj pri viroj ol pri virinoj, sed tio estas normala afero. Ĉiuokaze ankaŭ en Vikipedio oni klopodas montri virinojn. Mi jam laboris pri [[Jane Austen]], [[Simone de Beauvoir]], [[Sarah Bernhardt]], [[Marie Curie]], [[Marlene Dietrich]], [[Elizabeto la 1-a (Anglio)]], [[Johana de Arko]], [[Frida Kahlo]], [[Marilyn Monroe]], krom pri [[Virino]] kaj [[Feminismo]], ĉiuj el ili el la mil havendaj artikoloj kaj plej el ili elstaraj aŭ legindaj. Nun temas pri proponoj de la lastaj artikoloj pri kiuj mi laboris ĉefe laŭ alfabeta ordo en tiu listo de havendaj artikoloj, pri kiuj vi ne voĉdonis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) :Mi ankaŭ interesiĝas kial la Nigra Maro estis elektita por tiu laŭda laborego kaj ne ekzemple la Mediteranea? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:59, 17 dec. 2021 (UTC) ::Vi pravas. Mediteraneo meritas pli elstaran lokon. Prilaboru ĝin plue, ĝis nun nur 1000 bitokojn; dum mi ĉirkaŭ 23 000. Ni kunlaboru.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) :Mi profitas la okazon por rememori, ke plej ofte la tendenco en Esperanto kaj en Vikipedio estas ne majuskligi ĉiujn vortojn en verkotitoloj, diference de la anglalingva kutimo. Tio laborigas min.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) ==Januaraj legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Ovidio]], [[Oceano]], [[Pandemio]], [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]], [[Interna milito]], [[Johano Keplero]], kaj [[Partenono]]; kiel oni vidas, gravaj artikoloj kaj tre varia temogamo. Dankon pro via kontribuo kaj pardonu pri miaj insistoj plialtigi la nombron de legindaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:48, 11 jan. 2022 (UTC) == Kategorio:Virinoj sur monbiletoj == Saluton, vi kreis [[:Kategorio:Virinoj sur monbiletoj|Kategorion:Virinoj sur monbiletoj]]. Ĉu vi povus korekti ĉiujn artikolojn tie laŭ [[:Kategorio:Personecoj sur germanaj monbiletoj]] kiu aperu en [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj]]? Kategorio:Virinoj sur monbiletoj ne estas ĝusta, ĉar sur monbiletoj estis kaj estas ankaŭ viroj. Ankaŭ ili estu en la saman kategorio [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj|Personecoj sur monbiletoj]]. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:51, 23 jan. 2022 (UTC) :dankon pro via atento. Sed mi ne komprenas kion vi deziras ke mi faru kaj kial la kategorio ne estas ĝusta. :Laŭ mia kompreno, sub kategorio [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj|Personecoj sur monbiletoj]] povus esti tiu nova kategorio pri virinoj, ĉar la reprezentado kaj agnosko de elstaraj virinoj estas sufiĉe grava temo en nia tempo kaj en la monda kulturo. :Se vi deziras fari ion korekton vi ne bezonas mian permeson do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:31, 23 jan. 2022 (UTC) ==Julio Baghy== Saluton. Dum mia kutima lunda revizio mi trafis [[Paŭlo Paal - (Verdaj Donkiĥotoj)]], dum jam ekzistis [[Verdaj Donkiĥotoj]], kaj mi certas, ke ne temas pri alia verko, kaj ke Paŭlo Paal estas nur subtitolo de la plej granda parto de Verdaj Donkiĥotoj, kiun mi posedas (1996). Tiel mi prenis la tutan materialon el [[Paŭlo Paal - (Verdaj Donkiĥotoj)]], metis ĝin en [[Verdaj Donkiĥotoj]] kaj konvertis tiun en alidirektilo al tiu ĉi. Mi esperas, ke tiu estis la ĝusta proceduro. Tamen, se vi ne konsentas, oni povas tuj facile malfari ĉion. Alia afero estas la inkludo de recenzoj kiel propra materialo. Mi supozas, ke tiu materialo estis publikigita ie. Tiuokaze, tio malobeas la regulojn de Vikipedio (de la tuta sistemo). Se tiel, mi proponas por la estonteco ne sekvi tiun agadmanieron kaj sekvi unu el du aliaj alternativaj agadmanieroj. Ĉu reredakti la materialon elpreninte la ideon, sed ŝanĝante la redaktomanieron; ĉu uzante la rimedon de Citaĵo, kion oni povas rigardi en [[Verdaj Donkiĥotoj]]; la unua recenzo estas kiel citaĵo, dum la aliaj du laŭ "via" sistemo. Ke vis dispono. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:08, 31 jan. 2022 (UTC) :Tre Estimata Kani, Saluton. :Mi ne sciis pri la ekzisto de tiu artikolo. Mi konsentas kaj mi pensas ke vi tre bone vi faris. Dankon! :Jes, la recenzoj estas publikitigitaj en la retejo http://literaturo.esperanto.net/index.html :Ĝuste mi atendis kontrolon kaj kritikon antaŭ ol daŭrigi plu. :Jes, mi akceptas uzi la ŝablonon citaĵo, sed la recenzoj povas esti longaj. :Mia instigo al tiu ĉi laboro estas ke mi timas ke iam la retejo ne estos havebla kaj la recenzoj malaperos por ĉiam. Jam okazis tiuj neeviteblaj okazaĵoj en la reto. Tial mi volas konservi ilin, kaj aldone pli bone reprezenti la verkaĵon mem, en propra vikia artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:19, 31 jan. 2022 (UTC) ::Vi pravas, ke indas konservi tiun materialon por eviti malaperon. Por la ŝablono citaĵo dekomence ne estas problemo la longeco. Eble estos iom stranga, sed... finfine akceptebla.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 15:50, 31 jan. 2022 (UTC) :Aparte mi alinomis [[Nigra kaj blanka fotado]] al [[Nigrablanka arto]] por malfermi kampon al similaj artoj kongrue kun kelkaj alilingvaj versioj; tiukadre mi aldonis kelkajn detaletojn. Krome oni lasas la eblojn Nigrablanka fotado aŭ Unukolora fotado por aparta artikolo, eble uzante parton de la materialo, kiu temas specife nur pri fotarto ligota ekzemple al la anglalingva Monochrome photography aŭ Black-and-white photography. Kiel ĉiam, se vi ne konsentas, oni povas malfari.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:15, 31 jan. 2022 (UTC) ::Ankoraŭfoje vi tre bone faris. Gratulojn. Mi fidas viajn konsiderojn kaj sperton. Sentu vin libera fari kion ajn vi konsideras farindan. Aldone, mi ne sentas propriecon pri la artikolojn. Tion kion mi faras estas por la tuta leganta komunumo kaj mi ĉiam bonvenigas la konsiderojn kaj klopodojn de aliaj kiuj deziras ankoraŭ kontribui al la klopodo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:25, 31 jan. 2022 (UTC) :Mi ege dankas vian komprenemon. Ankaŭ mi preferas koletivan agadon, kaj tial mi estas en Vikipedio. Mi konsentas kaj kunsentas. Tamen mi foje trafis kelkajn mordemajn hundojn. :-) Kaj mi mem povas foje iĝi mordema hundo kontraŭ fuŝuloj. Ĉiuokaze mi preferas interkonsenti pri gravaj ŝanĝoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:40, 31 jan. 2022 (UTC) ::Estas mi kiu ege dankas vin pro via kompreno, kunlaborado kaj ĉiuj klopodoj ke vi faras por la esperanta vikipedio. Kolektivan agadon estas tute natura en vikio, sed specife al Viaj klopodoj la Esperantismo multege ŝuldas. ::Ĉu mi rajtas demandi vin, mi estas scivolema kial vi klopodas pri ĉiuj municipoj en Hispanio, kaj aliaj pri komunumoj en Francio aŭ en aliaj landoj de centra Eŭropo. Kiel ili ĉiuj, kaj ĉiu el ili, gravas? (kaj la samo pri metrostacioj, astroidoj, molekuloj, KTP). Certe ĉiu rajtas verki pri kio ajn ili deziras sed Ĉu tiom da laboro por kreskigi la nombron de la paĝoj? aŭ por konkurenci kun Interlingvao kies robotoj ankaŭ faras tiujn artikoletojn? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:55, 31 jan. 2022 (UTC) :Mi konsideras, ke Vikipedio ne estas normala enciklopedio kiu celas nur amasan sciaron, sed ankaŭ celas kolektivan agadmanieron kaj ion ne tiom konfesitan, nome propagando, kaj mi ne parolas pri Esperanto, sed pri ĝenerala sistemo. Mi iam esploris la konkurencon inter diverslingvaj versioj per artikolo en Sennaciulo. Tio klarigas la aperon inter la pintaj vikioj de fuŝaj versioj kiel de filipinaj minoritataj lingvoj kaj de aliaj lingvoj kiuj subite supreniregas per roboto kaj fuŝo. Ankaŭ ni esperantistoj falas en tiu kirlo. Sed almenaŭ multaj el ni celas ankaŭ kvaliton. Certe montri al "normaluloj", ke Esperanto estas en tiu sistemo inter la unuaj tri dek lingvoj de la tuta mondo ja utilas. Kaj fakte tio aperas en gazetaro. Ĉiuj metas artikolojn pri tio kion tiu konas. Ĉiuokaze similaj artikoloj estas pli facile konstrueblaj ol apartaj aferoj. La vortotrezoro jam estas konata kaj foje oni povas reuzi tutajn frazojn kaj eĉ alineojn. Tio okazas ankaŭ en aliaj lingvoj. Mi fakte eklaboris ne per hispanaj loĝlokoj, sed per birdoj, kion mi ŝatas. Post plibonigo kaj kreado, ĉiuj eŭropaj birdoj havas sian artikolon; kaj mi kreis ankaŭ aliajn pri alikontinentaj. Tio utilus al birdamantoj certe. Poste mi kreis pri literaturo, historio, geografio ktp. Mi neniam uzis roboton (tion mi ne scipovas) kaj tre tre malmulte la tradukilon WikiTrans (0'0003 %). Krom amasa kreado, mi laboras ĉefe por plibonigo de kvalito en la mil havendaj artikoloj, kaj ne tiom por kvanto. Dum mi kreas artikolojn pri loĝlokoj de mia lando aŭ de aliaj, mi veturas kaj konas aferojn. Tial la unua utilo estas persona. Sed same tio povas esti utila al esperantistoj kiuj veturas trae, kiuj devenas el tiuj lokoj, kiuj konas iun el tiu areo ktp. Eĉ neesperantistoj povas gapi ke tio ekzistas en Esperanto kaj scivolemi pri nia afero ktp. Do, mi laboregis por Vikipedio dum multaj jaroj kaj tiel mi povus paroli tro. Mi silentu por ke ni povu labori. Dankon pro la intereso.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:44, 1 feb. 2022 (UTC) ==[[Wordle]]== Saluton. Tie, ĉu Vortjo aŭ Vortoj?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:36, 7 feb. 2022 (UTC) :https://vortjo.net/ [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:02, 7 feb. 2022 (UTC) == Miaj pardonpetoj == Ŝajnas, ke mia redaktaĵo kaŭzis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_%282022%29&type=revision&diff=7475880&oldid=7475879 la konflikton de versioj]. Mi petas pardonon.<br> Tamen, ĉu vi ankaŭ (kiel mi) dum redaktado nun estas <s>afekt</s>efikadata per per konstanta neigo de enslauto?<br> . [[Uzanto:Vami|Vami]] ([[Uzanto-Diskuto:Vami|diskuto]]) 10:19, 5 mar. 2022 (UTC) :Laŭ mi ne estas problemo. Mia ŝanĝo estis eta. Mi ne spertas tiu problemon (afektadata?) ke vi mencias. Mi daŭre estas ensalutanta. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:26, 5 mar. 2022 (UTC) :: Nu, per sufikso -ad- mi volis esprimi, ke eĉ por skribi mesaĝon al vi mi faris almenaŭ 3 resalutojn por okazis sukcesa konservado. Nun respondante, mi jam vidas, ke en mia subskribo estas menciata mia IP-adreso anstataŭ konto, el kio sekvas, ke mi denove estas malensalutigita. :: Jes, <s>afekt</s> <u>efik</u>-ad-ita. Mi eĉ riparus la misuzitan radikon... sed la kondiĉoj faras tion malsimpla. :: . [[Uzanto:Vami|Vami]] ([[Uzanto-Diskuto:Vami|diskuto]]) 10:40, 5 mar. 2022 (UTC) == [[Pablo Picasso]] == Saluton. Dum ok tagoj mi plibonigis tiun artikolon kaj bluigis aŭ malaperigis ruĝajn ligilojn. Nun mi kandidatigas la artikolon al kategorio de Legindaj artikoloj. Unu el la tialoj estas abundo de bluaj ligiloj kaj foresto de ruĝaj ligiloj. Nun restas kvar ruĝaj ligiloj kiujn vi kreis. Ĉu vi planas tuj bluigi ilin? Se ne, mi forigos la krampojn kaj kiam vi deziros iam krei tiujn artikolojn, ĉiam oni povos refari la krampojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:09, 10 mar. 2022 (UTC) :Dankon pro via atento kaj laboro. Mi ne planas tuj bluigi ilin. Jes vi rajtas forigi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 22:27, 10 mar. 2022 (UTC) ::Dankon. Mi profitis viajn sugestojn en la enkonduko, kiu certe bezonis revizion. Mi solvis la problemojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:49, 10 mar. 2022 (UTC) == Varma telefonlinio == Kara Sj1mor, vi uzas la terminon [[linio]], kiu estas evitinda (laŭ NPIV) anstataŭ [[lineo]], kiu fakte ĉitie rilatas al propago de ondo, signalo, informo ktp. Mi proponas, ke vi anstataŭos en l'artikolo la terminon '''[[linio (geometrio)|linio]]''' per la temino '''[[lineo]]''' kaj alinomos [[varma telefonlinio|varman telefonlinion]] al '''[[varma telefonlineo]]'''. Amike--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 13:40, 13 mar. 2022 (UTC) :farite. Dankegon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:44, 13 mar. 2022 (UTC) :Kara amiko, mi vidas, ke vi tuj korektis laŭ mia propono kaj aprecas vian zorgon. Relegante mian vortaron, mi vidas, ke la adjektivo "varmo" rilatas al agrablaj sentoj, kio kutime ne koncernas la uzon de tiaj telefonoj, mi do ankoraŭ proponas (pardonu al mi) pli bonigi la titolon per '''[[Varmega telefonlineo]]'''; "varmega" rilatas al malagrabla sento, ĉu ne ? Kore.--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 14:10, 13 mar. 2022 (UTC) ::Akceptite. Dankon ankoraŭfoje [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:18, 13 mar. 2022 (UTC) == [[Marie-Elizabeth Cléry]] == Saluton Ŝaj! En artikolo [[Marie-Elizabeth Cléry]], kredeble estas eraro pri la numero de la reĝo - miaopinie temas pri [[Ludoviko la 16-a (Francio)]]. Aliflanke la "gereĝoj" ne estis ekzekutitaj la saman tagon: la 21/01/1793 por la reĝo kaj 16/10/1793 por la reĝino. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:41, 14 mar. 2022 (UTC) :Dankon. Korektite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:56, 14 mar. 2022 (UTC) == Invado de rusio en ukrainion == Saluton Sj1mor, <br> Kial vi nuligis miajn redaktojn pri la rifuĝintoj, pri la reagoj de Israelo, Barato, ktp?? Amike<br> --[[Uzanto:Baba79|Baba79]] ([[Uzanto-Diskuto:Baba79|diskuto]]) 17:02, 19 mar. 2022 (UTC) :Saluton Baba79, strange. Mi ne faris ion ajn simile! kiam kion kiel? :Fakte, mi alte aprecas viajn redaktojn kaj daŭraj kontribuojn. :Respekte kaj amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:08, 19 mar. 2022 (UTC) ::Pardonu min ke mi enmiksiĝu en vian interparolon. Estas ja videble ke [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=7487976&oldid=7487823 tiu redakto] de {{u|Sj1mor}} fakte forigis plurajn redaktojn de antaŭuloj. Tamen tio supozeble ne estis malbona intenco, sed nur teknika miso. Tre verŝajne vi, {{u|Sj1mor}}, ekredaktis iun pli malnovan version de la artikolo, celante aldoni pri la blanka-blua-blanka flago. Kiam vi konservis vian redakton, vi neintence malaperigis ĵus faritajn aldonojn de aliaj kontribuantoj. Ĉu eble okazis ĝuste tiel? - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:41, 19 mar. 2022 (UTC) :::Dankon. Jes vi pravas ke okazis ĝuste tiel fare de mia redakto de iun pli malnovan version. Tio ja estis teknika miso, sen malbona intenco. Vi tute rajtas fari kion necesas por restarigi la plurajn redaktojn de antaŭuloj kiuj estis forigitaj, kiel ekz nuligi mian redakton. :::Mi dankas vin pro vian atenton kaj korekton. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:48, 19 mar. 2022 (UTC) :Mi dankas ambaŭ vin! --[[Uzanto:Baba79|Baba79]] ([[Uzanto-Diskuto:Baba79|diskuto]]) 20:47, 19 mar. 2022 (UTC) ==[[Arcesilao]]== Saluton. Tiu esperantigo devenus el la latina literumado, dum la origina greka nomo rezultus en Arkesilao. Eĉ en latina la prononco eble estis [k]. Mi konsilas alinomi al Arkesilao (Arcesilao restus kiel alidirektilo) aŭ konsulti kun iu fakulo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:36, 19 apr. 2022 (UTC) :Mi akceptas. farita. dank. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:46, 19 apr. 2022 (UTC) == 50 First Dates == Kara '''Sj1mor''' via komento ĉe la informkesto de la filmo [[50 First Dates]] iom fuŝis la artikolon, mi ne bone komprenas kion vi celis tial mi ne malfaris ĝin, ĉu eble vi celis memkompletigon pere de vikidatumoj? Se jes simple forigu ĉion alian. Dankon pro la kunlaboro, mi aparte tre ŝatas tiun filmon. --[[Dosiero:Flag_of_Esperanto.svg|15px]] [[Uzanto:Radioamatoro|<span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">Radioamatoro</span>]] [[Uzanto-Diskuto:Radioamatoro|''(diskuto)'']] 04:56, 4 jun. 2022 (UTC) :Frita. Jes mi tion celis, memkompletigon pere de vikidatumoj. La problemo estis ke komento ne povas situi en alian komenton. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:00, 4 jun. 2022 (UTC) == Nacia Biblioteko de Francio‎‎ == Saluton, Sj1mor. Mi rimarkis antaŭ iom da tempo, ke vi aldonis al [[Nacia Biblioteko de Francio‎‎]] la ŝablonon {{ŝ|informkesto konstruaĵo}}. Sed biblioteko ja estas unuavice institucio kaj nur duavice troviĝas en konstruaĵo. Tial mi ŝanĝis al {{ŝ|informkesto geografiaĵo|biblioteko}}. Krome jam ekzistas kelkaj artikoloj troveblaj per la kategorio [[:Kategorio:Biblioteko kun ŝablono Geokesto|Biblioteko kun ŝablono Geokesto]]. Ni ne havas ŝablonon "Informkesto biblioteko". Sed eble ni eĉ ne devus krei ĝin. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:03, 6 jun. 2022 (UTC) :Fakte mi ne konis kian precizan informkeston uzi. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:06, 6 jun. 2022 (UTC) ::Dankon pro via daŭrigo de aldonoj. Tamen estus bone, se vi unue rigardus, ĉu estas ligilo al germana artikolo. Mi preferus aldoni laŭ ĝi al la informkesto. - Alie mi devus improvizi laŭ la teksto aŭ eble alilingva artikolo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:26, 6 jun. 2022 (UTC) == Bibliotekoj == Saluton Ŝaj! Mi informas vin ke viaj ĵusaj redaktoj en 16 artikoloj pri bibliotekoj enlistigis ilin en la zorgigan kategorion "[[:Kategorio:Parametra eraro]]". Mi supozas ke mankas en ili parametro "regiono-ISO=". Mi jam malfaris vian redakton en artikolo [[Nacia Biblioteko de Kataro]]. Ĉion plej bonan! --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:20, 7 jun. 2022 (UTC) :Post pripenso, mi pensas ke {{ŝ|Informkesto muzeo}} povus taŭgi por bibliotekoj. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:14, 7 jun. 2022 (UTC) ::Tamen ambaŭ ŝablonoj, kaj {{ŝ|informkesto geografiaĵo|biblioteko}} kaj {{ŝ|informkesto muzeo}} postulas ĉe ĉeesto de koordinatoj samtempe difinon de <code>regiono-ISO</code>, por eviti aperon en la menciita zorgiga kategorio. Por provizore havi valoron, eblas uzi la ŝablonon {{ŝ|ISO}}. Sed ĝi ne taŭgas por subŝtata ISO-kodo kaj ne funkcias, se intervikoj mankas aŭ la rilata Vikidatuma ero ne havas difinon por {{wikidata|P17}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:07, 7 jun. 2022 (UTC) :::<small>Korekteto de fuŝeto en mia teksto. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:40, 7 jun. 2022 (UTC)</small> == Vikivojaĝa konkurso speciale por Esperantaj renkontiĝoj == Kara, Sj1mor, ĉar vi pasintece partoprenis artikol-redaktan konkurson, vi povus interesiĝi ankaŭ pri la nuna konkurso okaziĝanta en Vikivojaĝo partnere kun organizantoj de Esperantaj renkontiĝoj - '''[[:voy:Vikivojaĝo:Eventejo 2022|Eventejo 2022]]'''! Dum Vikivojaĝo estas ĝenerala vojaĝa gvidilo, unu el plej gravaj uzokazoj por esperantistoj estas ĝuste veturado al Esperantaj renkontiĝoj. Tial ni partneriĝis kun pluraj organizantoj - ni verkas vojaĝan gvidilon pri ilia renkontiĝo kaj ili provizas premiojn. Unuflanke ni volas krei detalajn gvidilojn por pluraj landoj, urboj kaj lingvoj, kiuj estos utilaj por multaj jaroj ankaŭ en estoneco. Duaflanke ni volas instigi ankaŭ aliajn organizantojn de Esperantaj renkontiĝoj al uzado de Vikivojaĝo por helpi al siaj partoprenontoj. Tiel ni povas krei virtan cirklon, kiu helpos krei la plej gravajn partojn de Vikivojaĝo kaj helpos al multaj esperantistoj {{R|;-)}} '''<div style="text-align: center; font-size: 150%" class="mw-ui-progressive">{{Alklakebla butono|voy:Vikivojaĝo:Eventejo 2022|PARTOPRENU LA KONKURSON}}</div>''' Amike, --[[Uzanto:KuboF Hromoslav|KuboF Hromoslav]] 19:23, 8 jun. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:KuboF Hromoslav@eowiki using the list at https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Interesi%C4%9Dantoj_pri_konkursoj_en_Vikipedio&oldid=7603400 --> ==Judoj== Saluton. Eble interesos al vi la historio de la nomo de [[Castrillo Mota de Judíos]] en Hispanio. Mi ĵus kreis la artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 11 jun. 2022 (UTC) :Saluton Kani kaj dankon. Mi memoras ke mi legis pri tiu municipo en gazeto antaŭ jaroj. :Iom malpli da malamo estas bona paŝeto al plibona estonteco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:16, 11 jun. 2022 (UTC) ::Prave. Tamen, post la oficialigo de la (mal)nova nomo, iu stultulo faris skribaĵon en la vilaĝo kontraŭ la alinomigo; plej verŝajne temis pli ol pri antaŭsemitismo pri ekstremdekstra stultuleco. Mi ne metis tion en la artikolo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:05, 11 jun. 2022 (UTC) :::Vi bone faris. Laŭ le hebrea vikio estas ankaŭ la naskiĝloko de [[Antonio de Cabezón]]. :::En Francio ankaŭ ekzistis La Mort aux Juifs. :::Ĉu vi sciis pri tiuj? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:15, 11 jun. 2022 (UTC) :Diable, pri Cabezón mi sciis kaj fakte ŝanĝis tion en lia artikolo, sed forgesis meti ĝin en la nuna lok-artikolo. Nun mi jam metis tion kaj tion pri La Mort aux Juifs.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 11 jun. 2022 (UTC) == Bibliotekoj == Gratulon pro tiom da artikoloj pri naciaj bibliotekoj. Mi sugestas uzi majusklojn ĉar temas pri propra nomo de institucio, do ‎Nacia Biblioteko de Irlando; eble ne meritas la penon nun alinomi, sed por estontaj artikoloj. Tio ne validos se la biblioteko havas alian propran nomon ekzemple Biblioteko Irlanda estas la nacia biblioteko de Irlando. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:01, 13 jun. 2022 (UTC) :Dankon. Konsentite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:12, 13 jun. 2022 (UTC) == Komerco == Saluton. Vi lasis en tiu artikolo la averton redaktata kaj dum monatoj vi ne revenis. Eble vi forgesis forigi ĝin aŭ des pli bone se vi ankoraŭ intencas pliampleksigi aŭ plibonigi ĝin. Nun mi iom trarigardas la liston por plialtigi la kategorion de kelkaj el tiuj havendaj artikoloj, kaj mi planas fari tion al [[Komerco]], nur se vi forigas la averton aŭ konfirmas, ke vi plue plibonigos la artikolon. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:18, 23 jun. 2022 (UTC) :Pardonou, mi ja forgesis forigi la averton. Nun frita! Vi rajtas pluverki ĝin. Bonan verkadon. Amike -- [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:35, 23 jun. 2022 (UTC) == Amasa ŝanĝo de informkesto == Saluton, S1jmor. Mi rimarkis, ke vi amase ŝanĝas la uzon de {{ŝ|informkesto homo}} al {{ŝ|informkesto verkisto}}. Kial? Ĉu vere ĉiuj temuloj plejparte estas verkistoj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:37, 23 jun. 2022 (UTC) :Ĉu vi eble robotumas? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:41, 23 jun. 2022 (UTC) :Jes ja ili estas verkistoj. BV kontroli! Mi ne robotumas:) :LA kialo ke mi pensas ke la ŝanĝo valoras estas ke infromkesto homo ne donas la plenon de la detaloj ĉe vikidatumoj, sed la informkesto verkisto, sciencisto kaj politikisto montras la plenon inkluzive de la la honorigoj kaj membrecoj. Kion vi pripensas? Amike via [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:44, 23 jun. 2022 (UTC) ::Eble estus pli bone ion aldoni al la "informkesto homo" anstataŭ amase anstataŭigi ĝin. Sed por tiaj diskutoj ja ekzistas aliaj paĝoj, nome [[Projekta diskuto:Ŝablonoj]] aŭ eble por atingi pli da legantoj [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:51, 23 jun. 2022 (UTC) :::Ĉe [[Statio]] jam "efikas" fuŝo de {{ŝ|dato kaj loko}} ĉe la parto pri la naskiĝdato kaj mortodato, simple pro foresto de parametroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:53, 23 jun. 2022 (UTC) ::::Ĉar duobla uzo de la sama informkesto ne tre utilas, mi elĵetis la duoblajon el [[Statio]]. Krome mi eĉ elĵetis tie la strangan uzon de <code>&lt;big&gt;</code>. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:58, 23 jun. 2022 (UTC) :::Eble vi aŭ iu alia povos plibonigi la informkesto homo. Sed homo estas tre ĝenerala, kompare kun verkisto, politikisto kaj sciencisto kiuj estas pli precizaj. :::Foje mi ja uzas duobla informkesto ĉar iu jam verkis tajloritan informkeston kaj mi ne volas forigi la verkon kaj la plia nova infromkesto donas pli da informo. Se ne plaĉas al vi aŭ iu alia oni rajtas forigi! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:59, 23 jun. 2022 (UTC) ::::Eble mi je la semajnfino okupiĝos pri {{ŝ|informkesto homo}}. Sed nun jam malfruetas ĉi tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:01, 23 jun. 2022 (UTC) Estus bone, se vi ne redaktus artikolojn, kies temuloj vivis antaŭ la jaro 0, ĉar tiam tutcerte aperas fuŝo en la informkesto. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:24, 23 jun. 2022 (UTC) :Dankon pro la averto. Mi faros tiel. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:26, 23 jun. 2022 (UTC) ::Sed fakte fuŝo jam povas aperi, se la naskiĝdato aŭ/kaj mortodato estis antaŭ la jaro 1000. Do, la ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}} devos esti korektata. Sed ne nun nek tuj. Eble mi ja je la semajnfino foje rigardos ĝin kaj provos eble eĉ krei Lua-modulon. Ĝi ne povos resti tia, kia ĝi nun estas. Bedaŭrinde ĝia kreinto nuntempe malpli aktivas ol antaŭe. Ekde 2019-2020 estas granda problemo, ke multaj uzantoj malaperis aŭ fariĝis malpli aktivaj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:29, 23 jun. 2022 (UTC) == Ŝablono:Informkesto geografiaĵo kaj parko == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi uzis {{Ŝ|Informkesto geografiaĵo}} kun la unua nenomita parametro <code>parko</code> en kelkaj artikoloj. Ĉu vi eble antaŭ viaj redaktoj foje legis la [[Ŝablono:Informkesto geografiaĵo/dokumentado|dokumentadon de la ŝablono]]? - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:32, 28 jun. 2022 (UTC) :Saluton Tlustulimu, kiel vi povas suposi, la uzo de ŝablono estas laŭ mi grava ĉar ĝi povas provizi tiom da faktaj informoj de vikidatumo pri la suĵeto de la artikolo. La aspekto de seriozeco de la artikolo (kaj la grafigo kaj la ordigo) ankaŭ gravas. :Sed mi konfesas ke mia uzo de ŝablono estas tre malplena, mi ne sufiĉe bone regas la uzadon, kaj pro tio mi ofte bezonas vian helpon kompletiĝi iuj el la parametroj. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:30, 29 jun. 2022 (UTC) == Dato de naskiĝo kaj morto == Saluton, Sj1mor. Bonvolu atenti, ke foje la informoj pri naskiĝdato kaj/aŭ mortodato estas difinataj per parametro, ekz. en [[Al-Ĥorezmi‎‎]]. Tio necesas pro aĉa cimo de la helpa ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}}. Bedaŭrinde ĝia kreinto lastatempe malaktivas. Tial ĝis nun neniu forigis la diversajn cimojn de la helpa ŝablono. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:20, 30 jun. 2022 (UTC) == Informkesto konstruaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus rimarkis, ke vi aldonis al kelkaj artikoloj {{ŝ|informkesto konstruaĵo}}. Tamen enrampi̍ĝis erareto ĉe la koordinatoj. Fakte konstruaĵo ne havas ĉefan sidejon kaj tial la kodo por la koordinatoj estu iomete pli mallonga. Krome la valoro por "regiono-ISO" estu tiu por la subŝtato, se eblas. Alie <code>Mapo en angulo</code> aperigas mapon de la tuta mondo, kio tutcerte apenaŭ havas sencon. - Mi jam korektis kelkajn artikolojn. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:48, 30 jun. 2022 (UTC) :Ĉu vi foje legas la kaŝitajn komentojn en la parametroj? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:28, 30 jun. 2022 (UTC) ::Ne. Pardonu. Kiel precize labori kun la ŝablono restas granda mistero al mi. Mi esperas plibonig miajn scipovojn estontece. Dankegon pro via kontrolo! kun respekto via [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:32, 30 jun. 2022 (UTC) :::Aha. Mi ofte rigardas dum redaktado de artikoloj, kio estas difinita en la rilata Vikidatuma ero de artikolo. Tio povas esti grava kaj decidiga, por la maniero, laŭ kiu oni devas difini la parametrojn <code>bildo</code>, <code>latitudo</code> kaj <code>longitudo</code>. Bedaŭrinde apenaŭ eblas pli detalege skribi la dokumentadojn. - Krome <code>regiono-ISO</code> ĝis nun ne iel estas facile tirebla el iu ajn Vikidatuma informopeco, ĉar tie simple mankas io simila, eble ĉar tian parametron ne la angla, sed la germana Vikipedio verŝajne "inventis". --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:41, 30 jun. 2022 (UTC) ::::Mi ĵus aldonis plian ĉapitron "Trukoj" al la dokumentado de {{ŝ|informkesto alta konstruaĵo}}, kies alidirektilon {{ŝ|informkesto konstruaĵo}} vi uzadas. Sed mi ne certas, ĉu tia klarigeto sufiĉos. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:05, 30 jun. 2022 (UTC) ==Turoj== Saluton. Mi vidis kelkajn neĝustajn titolojn kaj tial mi alinomis al [[Ĉielarba Turo]] laŭ la modelo de via ĵusa Ĉielarka Ponto anstataŭ komplika sinteksa strukturo. Se vi ne konsentas, vi povas malfari la alinomon. Krome mi ankaŭ ne bone komprenas vian uzadon de la ekzistanta kategorio Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj. Mi sisteme forigas tion, ĉu mi korektis ĉu ne. Fakte ĉiuj 300 000 artikoloj estas reviziotaj ĉefe post ampleksigo. Kaj fakte eble estas mi la nura kiu atentas tiun averton; ĉu iu alia kontaktis vin prie? Plej bone, oni povas esti pli zorgema kaj ne lasi korektindaĵojn, ekzemple hebreajn literojn. Ĉiuokaze mi revizietos.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:43, 4 jul. 2022 (UTC) :Saluton Kani. Tre bone vi faris kaj faras. Mi dankas. :Krome, pri la kategorio "Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj" mi konstatas ke ĝi estas aŭtomate aldonita de la vikitradukilo. Vi pravas pri via konstato. Neniu kontaktis min prie; mi lasis ĝin tie sed mi ja povas forigi estonte. :Amike kaj zorgema via, Ŝ [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:28, 5 jul. 2022 (UTC) == Ŝablono:Informkesto universitato == Saluton. Mi ĵus korektadis la ripetiĝemajn erarojn ĉe la uzado de {{ŝ|informkesto universitato}}. La ŝablono ne havas la parametrojn <code>Mapo en angulo</code> (Anstataŭ tio la tutlando mapo povas esti aperigita per <code>situo sur mapo2</code>.) nek <code>mapo lokumilo</code> (Nur ekzistas en tri informkestoj!). Krome anstataŭ la mistajpita <code>gviadanto</code> estas <code>gvidanto</code>. Estus bone, se vi malpli rapide redaktus, tiel ke ankoraŭ samtage eble eblus, ke mi aŭ alia uzanto povu korekti tion. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:48, 6 jul. 2022 (UTC) :Jes. mi forte akceptas vian komentojn k sugestojn. Ho ve, mi tiom multe faris kaj misfaretis.. kiel mi povas korekti? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:50, 6 jul. 2022 (UTC) ::Bedaŭrinde tio iomete dependas de la uzataj parametroj. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas tutlandan kodon, la korekto estu simila pli malpli al tio, kion mi ĵus faris en [[University College Utrecht]]. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas subŝtatan kodon kaj aperigas iel ruze eĉ subŝtatan mapon, tiam la korekto okazu eble laŭ [[Universitato de Ĉikago]]. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas subŝtatan kodon kaj tamen aperigas la tutlandan mapon, la parametro <code>situo sur mapo2</code> eĉ superfluas kaj povas resti malplena aŭ esti forigata. Krome necesas kontrolo, se ial mapo nek koordinatoj emas aperi per la kutima kodo, kio estas en la rilata Vikidatuma ero pri koordinatoj. Se tie legeblas io pri "ĉefa sidejo" kaj la koordinatoj estas tie iel subordigitaj, necesas aldono, ĉikaze laŭ mia korekto de [[Nordorienta Universitato (Bostono)]]. - Bedaŭrinde pli simpla uzo aŭ eble eĉ uzo sen iu ajn parametro ĉe tiu informkesto nun ne eblas. Krome mi nuntempe ne havas tempon eĉ ŝanĝi la informkeston, tiel ke ĝi uzus pli da trajtoj el Vikidatumoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:25, 6 jul. 2022 (UTC) == Informkestoj kaj miaj korektoj == Saluton, Sj1mor. Ĉar mi ekde morgaŭ ferios, mi ne povos korekti eventualajn fuŝojn en informkestoj. Do, eble vi iomete paŭzu pri tio ĝis la 18-a de julio. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:13, 8 jul. 2022 (UTC) :Jes, mi akceptas. Dankon por informi min. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:06, 9 jul. 2022 (UTC) == regiono-ISO == Saluton Sj1mor! Kelkaj el la lastaj artikoloj kiujn vi redaktis trafis en la zorgigan kategorion [[:Kategorio:Parametra eraro]] pro manko de "|regiono-ISO = " en la informkesto. Mi ekzemple aldonis "|regiono-ISO = GB" al [[Zoo de Londono]] por forigi la zorgigan kategorion el tiu artikolo. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:00, 13 jul. 2022 (UTC) :Dankegon ke vi avertis min! Mi tute ne sciis. Mi korektis al ĉiuj en la kategorio. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:03, 13 jul. 2022 (UTC) == Informkesto geografiaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi hodiaŭ rimarkis, ke vi amasege aldonis la ŝablonon {{ŝ|informkesto geografiaĵo}} kun la unua nenomita parametro "ekoregiono". Kelkajn artikolojn mi jam ŝanĝis tiel, ke ĉe arbaroj la parametro havas la valoron "arbaro" kaj ĉe dezertoj la valoron "dezerto". Sed kiel ni traktu ekz. kserofitarojn? Por tio ne ekzistas io specifa. Krome estus ege pli bone redukti la redaktoritmon por ke ankoraŭ estu ŝanco por lertuloj eventuale ripari fuŝojn. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:16, 20 jul. 2022 (UTC) :Dankegon pro viaj penegoj kontroli kaj pliĝusti miajn redaktojn. Mi akceptas vian proponon sed mi konfesas ke ŝajne mi havas fortan dependon fari tion kion mi faras en la vikio. Espereble mi iompostiome eliĝas de tiu dependo. :Mi ĵus prenis vian suĝestojn kaj reredaktis iom da artikoloj pri dezertaj ekoregionoj. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:23, 20 jul. 2022 (UTC) ::Tamen la informkesto eĉ enŝovigis al [[Kaŭkazaj, anatoliaj kaj hirkaniaj mezvarmaj arbaroj]] kaj tie ne estas tre utila, ĉar mankas aldonaj informoj. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:25, 20 jul. 2022 (UTC) :::Mi ne scias. Sed laŭ via konsidero, vi tute rajtas malfari miajn redaktojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:28, 20 jul. 2022 (UTC) ::::Hm. Ĉu vi eble legis mian antaŭan komenteton pri "kserofitaroj"? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:32, 20 jul. 2022 (UTC) :::::Jes ja. Mi vere ne povas diri aŭ sugesti sed mi konstatas ke kserofitaroj kutime venas kun dezertoj. Nun mi eldonas la informkeston al dezertaj ekoregionoj en tiu kategorio, sen atento fakte al aldonajn trajtoj de la nomo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:36, 20 jul. 2022 (UTC) ::::::Nu bone. Mi krome metis eble helpan frazeton en [[:Kategorio:Ekoregiono kun ŝablono Geokesto]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:46, 20 jul. 2022 (UTC) :::::::Kelkfoje utilas uzi en "regiono-ISO" du kodojn, kiel troveblas ekz. en [[ Malsupra-gango-ebenaĵaj humidaj deciduaj arbaroj‎]]. Ja kelkaj ekoregionoj estas plurlandaj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:33, 20 jul. 2022 (UTC) ::::::::Saluton Kara, Ĉu mi povas scii al kiuj urboj nia vikipedio havas urban mapon por montri situo kaj uzi lokumilo per ruĝa punkto? Mi konas ke ja estas por Parizo, Londono, Madrido, Novjorko kaj Vaŝingtono. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:18, 22 jul. 2022 (UTC) :::::::::Saluton, kara. Mi ne plu havas kompletan superrigardon pri la mapaj ŝablonoj, ĉar estas jam pli ol mil. Eble vi ja foje mem rigardu al la kategorio [[:Kategorio:Ŝablono:Situo sur mapo|Ŝablono:Situo sur mapo]]. Bonvolu atenti, ke la kategorio ne nur enhavas urbajn mapojn, sed mapojn por tutaj landoj, tutaj kontinentoj kaj diversaj subŝtatoj. Do, estas iomete mikso tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:29, 22 jul. 2022 (UTC) ::::::::::Mi trovis respondon al mia demando kaj mi volas kundividi kun vi por klarigi mian demandon. Estas ŝablonoj nomataj "Ŝablono:Situo sur mapo ..." kun la kutima daŭrigo [Ŝtato] [Urbo] kaj ofte [subŝtato] aŭ [regiono]. Pri tiuj ŝablonoj mi demandis. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:52, 23 jul. 2022 (UTC) == Miĥail Larionov == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi provis nestigi du informkestojn en [[Miĥail Larionov]]. Bedaŭrinde nun aperas fuŝaĵo en la artikolo. La ŝablono {{ŝ|informkesto artisto}} simple ignoras la parametron <code>subŝablono</code>. Do, kion fari? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:16, 21 jul. 2022 (UTC) :Alia uzanto jam malfaris la provon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:17, 21 jul. 2022 (UTC) :Dankon pri la averto. Ĉu eblas nesti informkesto homo ene de artisto? Aŭ ĉu oni povas lasi ambaŭ informkestoj aparte en la artikolo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:18, 21 jul. 2022 (UTC) ::{{farite|Mi faris}} aldonojn al ambaŭ informkestoj, tiel ke nestado nun en [[Miĥail Larionov]] funkcias. Sed tian nestadon ni prefere ne tro ofte uzu. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:49, 21 jul. 2022 (UTC) == Regiono-ISO por Parizo == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi kelkfoje uzis en artikoloj la valoron <code>FR-PR</code> por Parizo. Bedaŭrinde tio malĝustas kaj devas esti <code>FR-75C</code>. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:53, 24 jul. 2022 (UTC) :Dankon pro la atentigo, rememorigo kaj averto al postaj faroj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:38, 24 jul. 2022 (UTC) == Regiono-ISO kun pli ol unu valoro == Saluton. Mi hodiaŭ plurfoje vidis, ke vi ial uzis \ en <code>regiono-ISO</code> por apartigi la unuopajn valorojn. Bedaŭrinde tio ne ĝustas, ̍car <code>/</code> devas esti uzata. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:06, 27 jul. 2022 (UTC) == Informkesto geografiaĵo (2) == Saluton, Sj1mor. Mi jam kelkfoje rimarkis, ke vi aldonas al artikoloj kun la ŝablono {{ŝ|geokesto}} la novan ŝablonon {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Bedaŭrinde tio nur estas parte utila, ĉar {{ŝ|informkesto geografiaĵo}} fakte laŭ la parametroj kaj la trajtoj estas la posteulo de {{ŝ|geokesto}}. Tial mi jam foje ŝanĝis la artikolojn kun ambaŭ ŝablonoj al unuopa ŝablono, kiel ekz. ĉe [[Paskinsulo]]. Tie mi konservis ĉiujn parametrojn de la malnova {{ŝ|geokesto}} kaj aldonis nur tiujn, kiuj tie mankis kaj poste ŝanĝis la artikolon tiel, ke nur restis en ĝi {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Krome eĉ legeblas en la dokumentado de {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}, ke ĝi estas posteulo ne nur de {{ŝ|geokesto}}, sed eĉ de {{ŝ|geokesto2}}. Tamen ni atente agu, ĉar la kreinto de "Geokesto" eble povus protesti kontraŭ tia ŝanĝo en multaj artikoloj. Do, ni prefere ignoru nun artikolojn pri Ĉeĥio kaj Slovakio, ĉar li tre ofte okupiĝas pri ili. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:16, 3 aŭg. 2022 (UTC) ==Grandeco de dosieroj en ŝablono== Saluton, bv ne aldoni parametron "dosiero_grandeco = 300px" en ŝablono Geokesto, ĉar tiu paramegtro fuŝigas la ceteran spacon en la ŝablono. Ĉirksuc la mapoj estas poste tro granda spaco kaj tio aspektas terure. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:55, 18 aŭg. 2022 (UTC) :Saluton, Estontece mi NE faros tion. Dankon pro via averto. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:00, 18 aŭg. 2022 (UTC) ==Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj== Saluton. Lastatempe vi proponis artikolojn, sed nur per la du unuaj paŝoj. Necesas ankaŭ 3 kaj 4. # En la proponatan paĝon enmetu la ŝablonon {{ŝ|PLA}}. # En la ŝablono alklaku la ligilon <span style="color: blue;">Bv. krei baloton.</span> - tiel oni atingas subpaĝon de ''Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj'' kiu estos uzata kiel balotpaĝo. Sekvu la klarigojn en la teksto kaj konservu la paĝon. # En tiu ĉi paĝo, sub la parto ''[[#Proponoj|Proponoj]]'' aldonu <nowiki>{{/Titolo de la balotpaĝo}}</nowiki> (plejofte la titolo estas sama kiel la titolo de la proponata paĝo mem). # En la koncerna sekcio de [[Ŝablono:Diskutindaj_artikoloj/listo]] aldonu ligilon gvidantan al balotpaĝo. Male tio restos neatentite.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:27, 8 aŭg. 2022 (UTC) :Dankon. Mi ne sciis pri 3 kaj 4 kaj bezonas la averton. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:29, 8 aŭg. 2022 (UTC) :Mi ĵus konstatis, ke ekzemple vi proponis Berlinon kaj Londonon sen 3 kaj 4. Nun mi aldonis ilin kaj baldaŭ legindigos ilin. Sed mi ne povas scii ĉu estas ankoraŭ proponitaj artikoloj perditaj en la tuta Vikipedio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:32, 13 aŭg. 2022 (UTC) ::Dankon tre estimata samideano pro viaj klopodoj kaj atentigoj. ::Mi ja memoras ke mi proponis iom da grandurboj tra la mondo ([[Sankt-Peterburgo]], [[Moskvo]], [[Pekino]]) kaj ankaŭ aliaj famegaj monumentoj (kiel [[Eiffel-Turo]]) aŭ bazaj terminojn de la ĉiutaga vivo (ekz. [[biciklo]], [[hundo]] kaj [[ĉevalo]]). Ĉar pasis iom da monatoj mi mem ne tute memoras. Miopinie ne estas urĝeco, ĉar tiom kiom tio okazis estos bone. ::Amike via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:23, 13 aŭg. 2022 (UTC) ::Aldone, [[Delhio]] kaj [[Kairo]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:51, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Kaj tre tre gravas [[Abelo]], [[Insektoj]], [[Anuroj]], [[Amfibioj]], [[Reptilioj]], [[Ronĝuloj]], [[Mamuloj]], [[Homo]], [[Cetacoj]]. ::Krome, [[Tero]], [[OPEL]], [[Fajro]], [[Belo]], [[Mineralo]], [[Infano]], [[Scienco]], [[Plantoscienco]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:21, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Necesas sarki la liston de 1000 nemalhaveblaj artikoloj por eltrovi kandidatojn al legindaj artikoloj. Tio estas grava fonto por la eltrovo kaj por instigi kunlaborantoj kunlabori kaj ampleksigi ilin. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:42, 14 aŭg. 2022 (UTC) :Mi faris por la aldonaĵoj, sed mi ne komprenas la 3-an sekcion [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:39, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Mi dankas kaj gratulas pro via entuziasmo. Certe vi ne komprenis la sekcion 3-an, kiu fakte estas la plej grave funkcianta. Se vi iras al ĉefa artikolo [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] 3a sekcio diras "En tiu ĉi paĝo, sub la parto Proponoj aldonu /Titolo de la balotpaĝo (plejofte la titolo estas sama kiel la titolo de la proponata paĝo mem). Kaj ''Proponoj'' estas blua vorto, se vi klakas tie oni malsupreniras al la koncerna ĉapitro ''Proponoj'' kies estas la ĵus aprobitaj proponoj kaj la aprobotaj proponoj. Se tie vi klakas en redakti fonton, aperas listo de tiuj proponoj; por aldoni novan, nur oni kopiu la lastan kaj oni anstataŭu la titolon. Tamen nun eble ne indas aldoni novajn en 3a, kvankam ja ili estas en 4a, kiu eble ne estas tiom vizitata. Nun estas tro da aprobitaj kaj ses aprobotaj. Pri aprobitaj, iu devas forigi kelkajn: pro tio mi demarŝos. Pri aprobotaj, ses estas sufiĉe por instigi la partoprenon de voĉdonontoj; havi dudekon estos tro, kaj eble voĉdonontoj forirus. Vidu, ke plej parto de ili venis nur pro persona instigo kaj ili faris tion preskaŭ en la sama tago. Do, nun ni lasu tiujn tie kaj oni vidos tion kio okazos. Poste mi povos aldoni pliajn. Pri tiuj, mi jam sciis, ke en Havendaj artikoloj estas eblaj kandidatoj, ĉefe en la tria kategorio, por kiu mi laboris dum jaroj. Sed ne indas amase meti ilin en Legindaj aŭ Elstaraj artikoloj. Tio devas esti kolektiva farado, dum Havendaj artikoloj povas esti individua tasko. Mi eĉ sen 3a, jam voĉdonis por kelkaj pore, kaj por kelkaj malpore. Mi opinias, ke estas konsilinde retiri kelkajn el tiuj, se neniu pli voĉdonis. Ĉiuokaze plej utila estus laboro rekte en Havendaj artikoloj. El mia sperto estas du ĉefaj fakoj kiuj bezonas plibonigon, nome la plej malalta kategorio kie nur 20 artikoloj postulas plialtigon super 10 000 bitokoj. Tie mi jam ne plu povas helpi. Kaj en la dua kategorio por plialtigi iun super 30 000 bitokoj, kaj tiuokaze mi konsilas fari tion el la fino de la alfabeta listo, ĉar mi laboris lastfoje ekde la komenco, nun mi estas ĉirkaŭ la litero Po.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:19, 14 aŭg. 2022 (UTC) ==Grandeco de dosieroj en ŝablono== Saluton, bv ne aldoni parametron "dosiero_grandeco = 300px" en ŝablono Geokesto, ĉar tiu parametro fuŝigas la ceteran spacon en la ŝablono. Ĉirkaŭ la mapoj estas poste tro granda spaco kaj tio aspektas terure. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:55, 18 aŭg. 2022 (UTC) ==Pluvo== Ne gravas. Mi rearanĝis. Se vi volas kontribui al havendaj artikoloj, preferinde ĉe Kategorio:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 30 kB, des pli bone se vi iras al la fino de la alfabeto: literoj kun supersigno, Z, W, V, U, T, S... Tie vi havas grandan kampon. Tiel ni ne kolizios.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:56, 19 aŭg. 2022 (UTC)--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:56, 19 aŭg. 2022 (UTC) == Informkesto urbo kaj "iso" == Saluton, Sj1rmor. Mi ĵus rimarkis, ke vi kelkfoje provis uzi la valoron "ISO" en la parametro "situo sur mapo" de {{ŝ|informkesto urbo}}. Tia parametro ne ekzistas kaj eĉ superfluas, ĉar la informkesto laŭ la valoro de "regiono-ISO" iel ruze mem elektas la mapon. Se oni volas havi alian mapon, necesas aldona parametro "situo sur mapo". Tio devus esti eĉ legebla en la dokumentado de la ŝablono. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:31, 20 aŭg. 2022 (UTC) :Dankon pro la atentigo. Mi ja konstatis tion. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 20 aŭg. 2022 (UTC) == Problemo pri la iamaj distriktoj de Albanio == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus legis en la germana artikolo [[:de:ISO 3166-2:AL]], ke la iso-kodoj por la distriktoj de Albanio jam ekde 2015 ne plu estas validaj. Tial simple ne eblas krei rilatajn helpajn ŝablonojn. Krome mi ĵus skribis diskuteron al [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Problemo pri iamaj distriktoj de Albanio|Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]] kaj proponas daŭrigi la diskuton tie. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:37, 27 aŭg. 2022 (UTC) :Saluton, Tlustulimu. Dankon pri la atentigo. Bone, faru laŭ via bona juĝo. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:39, 27 aŭg. 2022 (UTC) ==Satsuma, Kagoŝima== Saluton. Vi bone titoligis artikolon [[Kiriŝima (Kagoŝima)]], kvankam povus esti ankaŭ Kiriŝima (Kagoŝimo), Kiriŝimo (Kagoŝimo) ktp. Sed kial titologi [[Satsuma, Kagoŝima]] anstataŭ Sacuma (Kagoŝimo) aŭ Sacumo (Kagoŝimo). Pri finaĵo, bone, oni povas lasi la originan finaĵon aŭ konverti ĝin esperante en -o, tio ne gravas se ne temas pri tre uzata nomo en Esperantujo, kiel Berlino, Londono ktp. Sed kial konservi la anglalingvajn literumadojn sh, ts, kh, kiuj egalas al esperantaj ŝ, c, ĥ ktp.?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:13, 30 aŭg. 2022 (UTC) == Oaxaca de Juárez == Vi kreis paĝon pri Oaxaca de Juárez, kiun vi nomis ridinde nur Oaxaca urbo. Bv alinomi la paĝon al la ĝusta nomo. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:26, 4 sep. 2022 (UTC) :Pardonu sed mi ne tute komprenas vin. Se vi havas sugestojn por plibonigi miajn faraĵojn bonvolu diru al mi e-k-s-p-l-i-c-i-t-e tion kion vi sugestas. Interalie vi tute rajtas fari la ŝanĝojn vi mem laŭ via bona juĝo. Dankon. :PS jam estas alidirektilo nomata "Oaxaca de Juárez", Ĉu mi forigus ĝin per mia artikolo pri la urbo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:31, 4 sep. 2022 (UTC) ::La titolo de la paĝo devas esti Oaxaca de Juárez, ne Oaxaca urbo, kio estas malĝusta. Rigardu la aliajn lingvojn, kiel ili nomas la paĝon. Ĉiuj uzas la nomon Oaxaca de Juárez. Do alinomu ĝin. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 09:14, 4 sep. 2022 (UTC) :::Bone, sed jam estas alidirektilon nomita "Oaxaca de Juárez" al "Oaxaca de Juárez (municipio)". :::La samon okazas ekz de :::Xalapa de Enríquez al Xalapa :::kaj :::Tlaxcala de Xicohténcatl al [[Tlaxcala (komunumo)]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:21, 4 sep. 2022 (UTC) == Kupiansk-->Kupjansk == Saluton Sj1mor! Mi alinomis la artikolon "Kupiansk" al [[Kupjansk]], konforme al transskribo de la [[Ukraina lingvo]] (я="ja"). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:48, 20 sep. 2022 (UTC) :Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:49, 20 sep. 2022 (UTC) == Kvalito, ne kvantito == Saluton, vi haste aldona ŝablonojn en subŝtatojn de Brazilo. Bv rigardi kion vi faras. Vi lasas tie bonajn ŝablonojn kaj enmetas tien ja ŝablonon, kiu scius bildigi tion, sed vi absolute ne ĝenas vin enskribi ilin, kaj due ĉu vi revenos duanfojon tien, por ke vi forigu nebezonatajn ŝablonojn el la paĝoj? Aŭ ĉu vi konkursas kun iu en enmetado de ŝablonoj? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 05:13, 21 sep. 2022 (UTC) :Kara kontrolanto, dankon pro via zorgo. :Vi absolute prava pri via zorgo. Ja mi deziras labori sisteme kaj orde ĉar la amplekso de la laboro estas sufiĉe granda. Mi tute ne estas en konkurenco kun iu ajn. :Kiam mi aldonas ŝablonon estas mia opinio ke tiu povus plivalorigi la artikolon, aŭ informe aŭ strukture, kaj povas esti ke la bona juĝo de kontrolisto kontraŭas al la mia. Tio estas tute en ordo. Mi ja deziras ke la kontrolisto efektivos sian propran bonjuĝon, aparte de la mia, al mia redakton kaj la paĝo entute. :Se estas jam nebezonataj ŝablonoj (aŭ tabeloj), kiuj oni povas forigi aŭ kunigi en la novan ŝablonon, do estas mia prefero, se mi rajtas, lasi la taskon al la bona juĝo de la kontrolisto. :Verdire mi havas bonan deziron al la esperantlingva vikipedio, kaj efektive mi klopodas al tiu celo. :Amike kaj respekte via, S [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 21 sep. 2022 (UTC) Redaktu kun kuraĝo. Kion povas fari vi, faru vi, sed ne laborigu sisteme ceterajn. Mi opinias, ke vi povas plenigi informojn en la ŝablonojn, kiujn vi enmetas. Iam oni devas serĉi ilin en alilingvaj vikipedioj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 05:34, 21 sep. 2022 (UTC) :Dankon pro la kuraĝigo. La ĉefa kial ke mi aldonas ŝablonon estas ĉar mi deziras ke la artikolo profitu de ĝiaj vikidatumoj. Ĉar estas multaj samecaj artikoloj en katerogiaro mi deziras sisteme fari tion por ne konfuziĝi. Do tiele la aldono de la ŝablono estas la unua paŝo. :Mi opinias ke la sekvaj paŝoj (ĉu kompletigo, kunmeto, aŭ nuligo) prefere estas lasota al kontrolisto(j). Ja temas pri sistema kaj ripeta laboro ĉar estas tiom multaj da artikoloj. Mi jam konstatis ke kontrolisto foje povas fari pli akurata kompletigo ol mi povus fari. :NB La tajpado de specifaj datumoj kaj ilia valoroj ne estas tiom konfidinda sen eksteraj referencoj, kaj pri la vikidatumoj mi havas konfidencon pri la fonto de la informeroj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:02, 21 sep. 2022 (UTC) ::Bv rigardi, kiel mi kompletigis ŝablonon en paĝo pri [[Moraviasilezia regiono]]. Ĉio permane. Mi devis serĉi informojn en Vikipedio. Preskaŭ ĉiuj artikoloj en la ŝablono estas kreitaj de mi kaj ankaŭ tiuj enhavas permane kompletigitajn ŝablonojn. Mi kredas, ke se oni volus, oni trovus informojn ankaŭ por ŝablonoj de aliaj regionoj kaj geografiaĵojn en la mondo. Ne ĉio estas kaj estos en vikidatumoj. Almenaŭ nun. Se entute ili iam estos tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:38, 21 sep. 2022 (UTC) :::Farita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:42, 22 sep. 2022 (UTC) == Ŝablonoj == Saluton, vi aldonas tute neutilajn ŝablonoj en paĝojn. Bv malfermi la okulojn, kiam vi estas redaktanta. Por [[Orienta Markio]] aŭ [[Markio de Verono]] servas ekz. [[ŝablono:Informkesto pereinta ŝtato]]. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:08, 24 sep. 2022 (UTC) :Pardonu, sed mi tute ne konsentas ke la ŝablono-informkesto estas senutila. Male, mi pensas ke tiu donas gravajn informojn, kiel la ĉefurbo kaj ĝiaj koordinatoj, la blazono kaj la mapoj de vikidatumoj KTP, kaj servas kiel platformo al pliaj informoj estontece. :Se vi deziras alĝustigi ion informeron laŭ via bona scio tiam vi estas bonvena. :Se mi estas en malkonsento pri la utileco, mi sugestas alveni alian kontrolisto, ĉu [[Uzanto:Tlustulimu|<bdi>Tlustulimu</bdi>]], por aprezi la situacion.‎ :Via malfeliĉo ne estas taŭga al kunlaborado. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:15, 24 sep. 2022 (UTC) ::Mi ne estas malfeliĉa, sed viaj aldonadoj de ŝablonoj estas neutilaj, iam eĉ ĥaosaj. Mi faris en Vikipedio multe pli da utila laboro ol vi, sed ĝojas min, ke vi bonvenigas min. Vi devas anoraŭ multe lerni pri la laboro ĉi tie, por kio servas kiu ŝablono. Eble se vi estus unue pli bone interkonatiĝonta kun konvenaj ŝablonoj, viaj aldonadoj de ŝablonoj estus bonaj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:22, 24 sep. 2022 (UTC) :::Kara, eble iom da ĝentileco helpos al la kunlaboro. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:31, 3 okt. 2022 (UTC) ==Legindaj artikoloj== Saluton. Mi bonvenigas vian kunlaboron al Proponoj por legindaj artikoloj. Sed nun ni havas 19 proponojn, plus aliajn ĉe Diskutindaj artikoloj. Mi kandidatigis kelkajn kaj vi pliajn, sed nur vi kaj mi voĉdonis. Ne sufiĉas proponi: necesas revizii la artikolojn, instigi konatulojn voĉdoni ktp., kaj certe esti pli postulemaj por atingi porojn kaj eviti malporojn. Necesos fortondado kaj serĉi kunlaborantojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:37, 3 okt. 2022 (UTC) :Dankon Kara, Jes ja mi konsentas ke necesas iom da reviziado antaŭ ol proponi artikolon, sed pri varbado (aŭ lobiado) bedaŭrinde mi ne utilas. Kion vi signifas per "Necesos fortondado"? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:45, 3 okt. 2022 (UTC) ::Nuligo de pli malprobablaj kandidatoj por koncentriĝi al pli konvenaj. Kiel stucado ĉe arboj. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:31, 3 okt. 2022 (UTC) :::Mi konsentas. Ĉu vi deziras fari la fortondadon? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:53, 4 okt. 2022 (UTC) ==[[Monda Kultura Konsilio]]== Saluton. Estis ĥaoso kaj en Premiaj ceremonioj kaj en Notoj. Mi komencis ripari tion, sed ĝi estas tro laboriga. Memoru, ke tiu tradukilo konvertas ĉiun propran nomon en anglalingva versio, eĉ se ne temas pri anglalingva lando. Ekzemple Universitato de Lisbono|University of Lisbon. Tio estas neakceptebla lingva koloniismo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 24 okt. 2022 (UTC) :Dankon, jes vi pravas. Mi ne deziras laborigi vin. Vi jam donas en la artikolo ekzemplon por plibonigi ĝin do BV lasu al mi sekvi vian redaktan ekzemplon kaj mi kompletos la artikolon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:59, 24 okt. 2022 (UTC) :Bone, mi faris sekvante vian ekzemplon pri flago kaj referencoj. :Sed restas multe pli por fari ke mi ne scias kiel, ekz la arkivitaj referencoj kun arkivita dato kiu videblas ĉe la referenco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:49, 24 okt. 2022 (UTC) ::Ho, kiom multaj ruĝaj ligiloj estas en tiu artikolo! Mi hieraŭ donacis al ĝi tekstojn pri kvar universitatoj, kies nomoj hieraŭ estis nigraj kaj nun bluaj, ĉar mi pensas ke tutaj universitatoj pli gravas ol biografioj de unuopaj hometoj - temas pri [[Universitato de Cukuba]], [[Urba Universitato de Honkongo]], [[Teknologia Universitato Rigo]] kaj [[Universitato de Dundio]]... kvankam eblus pensi ke "kvar gutoj da akvo estas tre malmulte sur varmega forno" - sed male al la metaforo, la novaj tekstoj ja ne forvaporiĝas kaj restas ankaŭ por uzo en aliaj artikoloj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:28, 27 jul. 2023 (UTC) == Nova aspekto == Saluton. Mi estis surprizita per la nova aspekto de Vikipedio, Eble tio plaĉos al kelkaj, sed al mi plaĉas nek la malavantaĝoj nek la maniero per kiu oni decidis tion, ĉu demokrate? Kia demokratio? Mi bedaŭras, ke tio estos la lasta frapo en la maniero kiel homoj kiuj ne tiom laboras decidas gravajn aferojn, ekzemple la ĉefpaĝon iam. Mi estis kontenta esti (aparte kun vi) kunlaboranto dum jaroj, sed mi timas, ke se tio ne retroiros, mi ĉesos miajn laborojn en Vikipedio. Tiam mi publikigos liston de miaj taskoj: eble iu decidinto entreprenos ilin. Bonan sorton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:04, 24 okt. 2022 (UTC) == artikolo Universala Esperanto-Asocio == Saluton Sj1mor! Mi hazarde vidis, ke artikolo [[Universala Esperanto-Asocio]] estis proponita kiel Leginda artikolo. Post esploro mi vidis ke la proponon faris vi la {{Daton|28|04|2022}} - tamen, laŭ mia kompreno, vi ne faris pluajn paŝojn por aldoni ĝin al [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]]. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:11, 27 okt. 2022 (UTC) :Jes vi pravas. Ĉar pasis sufiĉe longa tempo mi sugestas forigi la proponon-baloton kaj rekandidatigi la artikolon estontece post kiam ĝi estos ampleksigita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:57, 27 okt. 2022 (UTC) ::Laŭ via sugesto, mi forigis la ŝablonon {{Ŝ|PLA}} el la artikolo [[Universala Esperanto-Asocio]]. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 07:39, 27 okt. 2022 (UTC) == artikolo [[Greenwich]] == Saluton Sj1mor. Vi forigis la situomapon de Britio en junio 2022, post kiam Tlustulimu metis ĝin tien la 6-on de majo 2022. Eble vi pensas ke ĉiukaze ĉiu en la mondo scias kie proksimume en la Brita Insulo situas Londono, kaj situomapo de Britio tial ne necesas en la teksto. Sed mi opinias ke pli malfokusita situomapo kiel tiu tre utilas por orientiĝo kaj nepre ne estu forigita. Problemo de la artikolo, pri tio mi kritike konscias, estas ke ĝi parte aludas al la urbodistrikto Greenwich de Granda Londono, kaj parte pri la urbokvartalo Greenwich, kiu estas nur parto de la urbodistrikto. Tial la alilingvaj artikoloj pri la urbodistrikto ne trovas ĝin. Laŭ la ideo ke en enciklopedio en kazo de dubo pli ampleksaj temoj estu pli gravaj ol pli detalaj, estus pripensinde klare atribui la tekston al la urbodistrikto kaj en la teksto nur mencii, ke ekzistas ankaŭ pli malgranda urbokvartalo Greenwich ene de la urbodistrikto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 26 nov. 2022 (UTC) :Saluton ThomasPusch. Dankon pro la atentigo kaj klarigo. :Mi ne memoras ke mi faris tion. Sed mi kontrolis kaj tiu ŝajnas eraro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:15, 26 nov. 2022 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton kaj bondezirojn por 2023! Koncerne [[Vikipedio:Artikolo de la monato|Artikolon de la monato]], mi nuligis vian redakton de Aprilo ĉar artikolo "[[Paco]]" estas nek elstara, nek leginda. Laŭ la regularo "ĉiu uzanto povas proponi artikolon jam antaŭe elektitan kiel leginda aŭ elstara". En artikolo "[[Milito]]", kiun vi proponis por Marto, vi forgesis aldoni ŝablonon {{ŝ|ADLM|2023|03}} - mi aldonis ĝin por vi. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:32, 2 jan. 2023 (UTC) :Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:58, 2 jan. 2023 (UTC) == artikolo [[Paronimo]] == Saluton. Vi malfaris miajn korektojn al la artikolo [[paronimo]] sen meti ian klarigon. Mi povas klarigi miajn korektojn ĉi tie, se vi deziras. Ekzemple, la franca «cor» estas «korno», dum «cœr» estas «koro», do tiel mi korektis. «garmane» ne estas vorto, sed evidenta mistajpado de «germane». «pano» ne devenas de la germana vorto «Panne», kiu havas neniun rilaton al pano. «μέτρον» evidente estas greka vorto, ne rusa. Estus tre bone, se vi donis al mi kialon, kiam vi malfaris la redakton. [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.155.169.122|195.155.169.122]] 09:30, 15 jan. 2023 (UTC) :Pardonu, mi tute ne intencis malfari viajn redaktojn. :Mi nur intencis aldoni pri disciplinjo kaj disĉiplo. :Mi sugestas ke vi kontaktu administranton por kontroli la versiojn de tiu ĉi artikolo. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:34, 15 jan. 2023 (UTC) ::Mi nun komprenas, kio okazis; tre dankon pro la klarigo. Ĝis la revido. [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.155.169.122|195.155.169.122]] 09:41, 15 jan. 2023 (UTC) == [[Julian Sands]] == Hello. Can you add the disappearance with news sources of the English actor [[Julian Sands]] in his article? He has been missing since 13 January 2023, after he went hiking in the San Gabriel Mountains in California near Los Angeles. Yours sincerely, [[Specialaĵo:Kontribuoj/31.200.22.67|31.200.22.67]] 10:31, 28 jan. 2023 (UTC) :I withdraw my request, because the article has been updated. [[Specialaĵo:Kontribuoj/31.200.22.67|31.200.22.67]] 05:46, 29 jan. 2023 (UTC) == Burokratoj == Saluton! Ĉu vi bonvolus [[Vikipedio:Diskutejo/Diversejo#Burokratoj|partopreni en elekto de du novaj burokratoj]]? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 07:06, 17 feb. 2023 (UTC) == [[Ideala urbo]] == Saluton. Restis kelkaj fotoklarigoj netradukitaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:18, 20 feb. 2023 (UTC) :Jes ja, ĉar ili estas hispanlingvaj ĉu mi rajtas peti helpon de hispanlingvano por kompletigi la artikolon? mi antaŭdankas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:45, 20 feb. 2023 (UTC) == Akredito == Saluton. Vi uzis en [[Malferma universitato]] (fine de Funkciado) kaj en [[Eduka akredito]] la vorton "akredito". Mi vidis la signifojn en PIV kaj mi dubas pri la ĝusteco de tiu uzo. Ĉu eble "atestilo" estus pli ĝusta? Ĉu oni celas traduki la hispanlingvan nuntempan uzon de "crédito" en la alteduka sistemo?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:44, 27 feb. 2023 (UTC) :Dankon pro via atento kaj zorgado. Mi ne konas en la hispana sed en la angla oni uzas "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Academic_accreditation&redirect=no Academic accreditation]", kaj simile en multajn aliaj lingvoj (kaj specife en la hispana mi kontrolis ke "Acreditación de la educación"). :Mi bedaŭras diri sed Ŝajnas ke PIV mankas tiun trian signifon por tiu ĉi termino. :Vi rajtas fari kion ajn vi pensas ke estas bone fari. :Respekte via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:54, 27 feb. 2023 (UTC) == Mankantaj artikoloj == Se vi interesiĝas pri tio, vizitu [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Listo_de_artikoloj_kiuj_estas_en_EN_kaj_DE_kaj_forestas_en_EO/2010-03-26]. Supozeble ĝi ne estas aktuala, mi longe ne uzis ĝin. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 13:10, 28 feb. 2023 (UTC) == Tageventoj == Hieraŭ vi aldonis al la ĉefpaĝo la noton: "[[Lionel Messi]] estis elektita kiel la futbalisto de la jaro 2022 (premio "The Best" de [[FIFA]]), antaŭ [[Kylian Mbappé]] kaj [[Karim Benzema]], kaj al la hispana [[Alexia Putellas]] por [[Virina futbalo|futbalistino]]. [[Golulo]] de la jaro estis elektita [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]] por [[nacia teamo]] de la jaro." Mi aldonis novajn artikolojn pri [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]], kaj ankoraŭ pri pluraj el la kunteamanoj (pri ĉiuj mi ne sukcesis), sed tamen mi ne tute komprenas la signifon de "[[Thibaut Courtois]] por [[nacia teamo]] de la jaro". Mi nur divenas ke povus esti "la belga nacia teamo reprezentite per T. Courtois kiel 'nacia teamo de la jaro'". Pli longe, malelegante, sed la koncizega versio de vi strangas. Sed kio pli iritis min, estis ke mi en neniu lingva artikolo pri T. Courtois trovis mencion de la honorigo, kaj do ankaŭ ne trovis referencon. Mi ankoraŭ rigardis en la teksto pri la belga nacia teamo en eo, en, fr - ankaŭ tie mi nenion trovis, eble mi ne ne sufiĉe atente serĉis... kaj mi ne pluserĉas inter ĉiaj aliaj lingvoj. Nun, kiam la tekstoj pri [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]] jam ekzistas: ĉu vi volus tie notis frazon pri la honorigo, kaj tie aldoni referenco(j)n? En individua paĝo referencojn aldoni multe pli praktikas kaj kutimas ol en la telegramstile kunpremitaj frazetoj de la rubriko "Tageventoj". Pri Messi kaj Putellas mi mem trovis la FIFA-paĝon [https://www.fifa.com/fifaplus/fr/the-best-fifa-football-awards] pri la premiigo, tie supozeble ie estas mencio pri Courtois kiun mi ne vidis, sed ĉar la frazo estas aldonita de vi, vi certe jam havis fonton hieraŭ kaj tute ne devas serĉi kiel mi devus... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:53, 2 mar. 2023 (UTC) :Dankegon pro via kontrolo. Gravegas! :Ja la fino de tiu novaĵo strangas kaj ne estis tute klara ankaŭ al mi.. :Mi prenis la novaĵon de la hebrea vikipedio, de la tageventa rubriko ĉe la ĉefpaĝo (nuntempe ĉe la antaŭlasta novaĵo), kaj jen la ĵurnala fonto [https://m.one.co.il/mobile/Article/22-23/3,14,75,32662/430527.html] (hebrea). Kiam mi kontrolas la fonton mi notas ke "Kiu estis elektita al la golulo de la jaro, Emiliano Martins, kiu gajnis la Argentinan teamon en la Monda Pokalo ..., li antaŭis Reala Madrido Golejisto, Tibo Courtois, kiu registris grandegan sezonon. :Eble pli koncize kaj resume povus estis: (de tiu sama fonto) "FIFA teamo de la jaro: [[Thibaut Courtois]], [[Achraf Hakimi]], [[Virgil van Dijk]], [[Joao Cancelo]], [[Casemiro]], [[Luka Modrić]], [[Kevin De Bruyne]], [[Lionel Messi]], [[Kylian Mbappe]], [[Karim Benzema]] and [[Erling Holland]]." :Sed jen la alia fonto "GIANLUIGI DONNARUMMA, JOÃO CANCELO, RÚBEN DIAS, MARQUINHOS, ACHRAF HAKIMI, KEVIN DE BRUYNE, JORGINHO N'GOLO KANTÉ, KYLIAN MBAPPÉ, ROBERT LEWANDOWSKI, LIONEL MESSI" [https://www.ea.com/games/fifa/fifa-22/ultimate-team/toty] :kaj de la retejo de FIFA mem [https://www.fifa.com/fifaplus/en/the-best-fifa-football-awards]. :Mi korektis la lingvaĵon kaj nun pli klaras. :Ĉar ne latinlitera, mi timemas aldoni fontojn en la hebrea. Ĉu mi tamen rajtas fari? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 3 mar. 2023 (UTC) La hebrea estas lingvo kiel ĉiu alia, kompreneble oni rajtas uzi ĝin por referenco, kvankam homoj miros kial aperas la hebrea ĉi tie (aŭ la litova, svahila, indonezia...), se la noto tute ne havas ligon al tiu lingvo. Tial ja pli bonas uzi iun referencon de FIFA, aŭ denaskan lingvon almenaŭ de unu el la temuloj. Sed dankon pro klariga ŝanĝo de la lingvaĵo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:58, 12 mar. 2023 (UTC) :PS: Cetere vi helpos min teni la superrigardon pri tio kie estas noto por mi ekster mia propra diskutpaĝo, se vi metas <nowiki>{{re|ThomasPusch|montri=ne}}</nowiki> komence de la noto por mi (kompreneble tio validas same por ĉiuj aliaj vikianoj): Ĉar nevidebla, tio tute ne ŝanĝos la paĝan aspekton, sed tiam mi tuj post kiam mi ensalutos de Vikipedio ricevos averton ke ie alvenis noto por mi, kaj tio vere helpas, se multe da temoj samtempe svarmas en la kapo. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 12 mar. 2023 (UTC) == Erich Kästner == Kara {{U|Sj1mor}}, mi volas preni la okazon danki al vi por viaj kontribuoj pri [[Erich Kästner]], aŭtoro kies librojn mi varme rememoras el mia junaĝo, specife [[Das doppelte Lottchen]]. Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:25, 8 mar. 2023 (UTC) :Dankon kara Moldur pro via agnosko de mia laboro. Estis mia plezuro fari tion pro, per, kaj por Esperanto. :Mi ankaŭ volas danki la vi pro vian gravan laboron kontroli kaj polurigi mian skribaĵon. Mi provas lerni kiel fari pli bone, kun malpli da eraroj, estonte. Sincere, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:30, 8 mar. 2023 (UTC) ::Dankon ankaŭ por via kontribuo pri [[Kitty Crowther]]! Se vi serĉas temojn pri kiuj vi volas kontribui, mi opinias ke verkistoj de infanliteraturo, specife ricevantoj de la [[ALMA-premio]], estas indaj kandidatoj kaj meritas artikolojn. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:01, 8 mar. 2023 (UTC) == Revizianto == Kara Sj1mor, mi sincere pensas ke estas tempo por vi iĝi vikipedia revizianto (patrolanto). Vi nun havas la rajton de mempatrolanto, tio signifas ke se vi faras iun redakton, ĝi tuj validas, ne nur tiam kiam iu alia redaktanto benis ĝin. Sed se antaŭe estis iu ajn alia redakteto de nova kontribuanto aŭ de anonimulo, tiam ĉiuj redaktoj inkluzive de via ne jam validas. Tio ekzemple ĵus okazis en [[UK 2022]], kie iuj anonimuloj ŝanĝis la os-formojn al is-formoj, sendiskute bona kontribuo, ĉar la UK 2022 vere jam estas pasinto, kaj vi aldonis la kongresan temon, same sendiskute bona kontribuo. Mi proponas ke vi iru al la paĝo [[Vikipedio:Markitaj versioj/reviziantoj]] kaj petu por vi rajton de revizianto (patrolanto). Tio signifas ke la sistemo demandos al vi ĉu vi povas kaj volas konfirmi eblajn kontribuojn de aliuloj - vi ne devas konfirmi ion pri kio vi ne certas, sed havos la rajton fari tion, kaj kiel en la ekzemplo pri la teksto [[UK 2022]] vi senhezite povus konfirmi la antaŭajn redaktojn. Ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:00, 8 mar. 2023 (UTC) :Dankon pro la klarigo kaj la instigo. Jes ja mi povas kaj interesiĝas esti kaj fari. La peto nun estas farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:16, 8 mar. 2023 (UTC) :: Pardonu ke mi bezonis 4 tagojn por reiri al la peta listo: Gratulon, vi nun havas la rajton de patrolanto / revizianto ! Bonan pluredaktadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:44, 12 mar. 2023 (UTC) == Lingvaj ŝablonoj == Ĉaŭ, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]! Kiam vi enigas parenteze tradukon de nomo/titolo en la angla (plejofte, en la enkonduko de artikolo), vi povus uzi la ŝablonon {{ŝ|lang-en}}. Ekzemple, <code><nowiki>Londono ({{lang-en|London}}) ...</nowiki></code> eligas <code>Londono ({{lang-en|London}}) ...</code>. Similaj ŝablonoj ekzistas por ĉiuj lingvoj: simple anstataŭu «en» kun la kodo de la lingvo («it» por la itala, «es» por la hispana, ktp). Alia ŝablono kun rilata uzo estas {{ŝ|traduke}}, uzinda por klarigi signifon de termo en Esperanto. Ekzemple, <code><nowiki>'''Minnār-e-Pakistān''' ({{traduke|Turo de Pakistano}}) estas fama monumento de [[Lahoro]]</nowiki></code> eligas <code>'''Minnār-e-Pakistān''' ({{traduke|Turo de Pakistano}}) estas fama monumento de [[Lahoro]]</code>. Ĝis ĝis, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 00:59, 10 mar. 2023 (UTC) :Saluton Super nabla kaj dankon pro la informo. Jes ja mi uzos tiujn ŝablonojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:08, 10 mar. 2023 (UTC) ::{{kom}} Ĉaŭ denove! Ĉar vi ofte redaktas paĝojn pri filmoj, mi ankaŭ sugestas la ŝablonojn {{ŝ|intrigo}} kaj {{ŝ|intrigofino}}. Ili ankaŭ uzindas por rakontoj, libroj, ktp. Vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Chicago_%28filmo%29&diff=7962873&oldid=7960140 ĉi tie]. Amike, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 01:07, 14 mar. 2023 (UTC) :::Dankon estimata amiko pro via zorgo kaj atentigo al mi. Bone mi faros kaj uzos. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:34, 14 mar. 2023 (UTC) == Stilogvido pri datoj == Ĉaŭ, Sj1mor. Mi volas proponi stilogvidon pri datoj (vizitu: [[Uzanto:Super nabla/Datoj]]). Se vi havas tempon, ĉu vi povus kontroli ĝin kaj esprimi vian opinion? Ĝis, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 22:25, 19 mar. 2023 (UTC) ==Majuskloj== Saluton. Mi vidas, ke en kelkaj titoloj vi ofte uzas troajn majusklojn. Ekzemple en [[La Stranga Kazo de Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde]], ĝi povus esti La stranga kazo de Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde. En Esperanto ne necesas tiom da majuskloj kiom en la angla ekzemple, kvankam ili aperus en titolpaĝoj pro tipografiaj tialoj. Krome specife en tiu kazo majuskloj nur en la personaj nomoj helpus marki la kontraston inter ambaŭ personecoj. Mi opinias, ke estas dubinda ankaŭ la uzado de tradukoj de titoloj, se la koncerna filmo aŭ libro ne estas tradukita al Esperanto. Evidente tiu ne estas la kazo, ĉar tiu verko ja estas tradukita en Esperanto laŭ tiu titolo. En aliaj artikoloj, ekzemple pri filmoj, restis tro multaj ruĝaj ligiloj; eble konvenus lasi nur tiujn kiuj havas ŝancojn estis kreitaj en la sekva jardeko, ni diru. Mi pardopnteas pri tiom da konsiloj, eble nenecesaj ĉar viaj kontribuoj estas tre bone prilaboritaj kaj ties temoj tre bone elektitaj, kiuj laŭ mia supozo kontentigas ĉiujn. Amike. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:22, 20 mar. 2023 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton Sj1mor! Koncerne Artikolon de la monato, vi proponis artikolon [[Ĵurnalismo]] por monato junio. Tamen tiu ĉi artikolo estas nek leginda nek elstara, do ne eniras la kriteriojn por elektebleco. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:50, 21 mar. 2023 (UTC) :Ĉu vi volas proponi ĝin kiel "leginda artikolo"? Certe ĝi elektiĝus, plej laste se la lastaj tri ruĝaj ligiloj iĝus bluaj. Poste ĝi ankoraŭ estos ĝustatempa por tamen iĝi artikolo de la monato por junio. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:36, 25 mar. 2023 (UTC) == Netanja == Mi ĵus prilaboras la artikolon [[Nathan Straus]], laŭ kiu estas nomita la urbo [[Netanja]], kaj lige al tio vidis vian [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Netanja&diff=prev&oldid=7984505 aldonon], en kiu vi metis ruĝan ligilon pri [[Ŝaron (regiono)]]. Ĉar ni estu atentaj ne krei pli da ruĝaj ligiloj ol ni kune povas forlabori, mi - antaŭ ol mi konsciis ke vi nur ĵus metis la ruĝan ligilon (mi pensis ke ĝi, kiel la ĝis nun ruĝa ligilo [[Nathan Straus]], estis de la origina teksto de antaŭ multaj jaroj) - ĵus ŝanĝis la duonfrazon al "...(la ĉirkaŭaĵo de Tel-Avivo kaj de ĝia antaŭurboj) en la Ŝarona ebenaĵo." Tamen mi tute ne volas bremsi vin, se vi volas meti artikolon pri la Ŝarona ebenaĵo - ĝi certe estas inda teksto por priskribo de la topografio de la centra regiono. Cetere eble vi atentu ke mi hieraŭ faris novan ŝablonon {{Ŝ|Situo sur mapo Israelo Centra}}. Nun la urboj de la centra regiono povas havi du situomapojn en la {{ŝ|informkesto urbo}} - mi jam metis la novan teknikan atingon al ĉiuj tekstoj kiuj jam ekzistas... Mia motivo hieraŭ fakte nur estis, ke mi volis meti novan tekston pri [[Modiino]], ĉar mi vidis pli-malpli 20 ruĝajn ligilojn pri la nova urbo, kaj metante rimarkis la mankon de tiu situomapa ŝablono. Mazltov, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:36, 25 mar. 2023 (UTC) :PS, cetere: Ĉu vi havas konsilon kiel solvi la teknikan problemon pri la hebrea kaj Vikipedio, kiun mi ĵus priskribis en [[Diskuto:Modiino]]? Mi supozas ke vi pli ofte umas kun tekstoj, kiuj uzas kaj hebreajn kaj latinliterajn vortojn... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:55, 25 mar. 2023 (UTC) :Kara Thomas, Dankon pro la atentigoj kaj pro viaj teknikaj klopodoj kaj atingoj. Via laboro gravas kaj mi sekvas ĝin. :Jes mi aldonis ĉar mi pensis tion sufiĉe grava, ĉar mi volis mencii ke la urbo estas konsiderata la "la regiona ĉefurbo", sed mi ne, almenaŭ ne tuj, intencis prilabori pri tiu-ĉi regiono. :Mi komprenas la malŝaton pri ruĝaj ligiloj, sed ion kiel ligilon pri regiono, iam aŭ certe finfine ne ruĝos. Ne gravas kiun faras la laboron, sed ke la faraĵo estu de sufiĉe bona kvalito (vikipediece, lingve ktp). Ŝajnas al mi ke vi estas pli profesia pri tio ol mi. :Ĉar mi kutime tradukas el la hebrea, ĝenerale malpli konvenas la mi verki pri israelaj temoj, ĉar pri tiuj la hebrea artikolo estas tre prilaborita kaj tiel ne donas bonan koncizan resumon. :Kiel vi laboris pri komunumoj, kaj specife pri [[Ĥulda]], mi pensas iam labori pri Kibucoj (estas 275) (kaj moŝavoj, pli ol 400), sed mi bezonas koni kaj esti certa pri la ĝusta meniero prilabori tiujn, kaj tio scipovo plejparte signifas sekvi bona(j)n ekzemplo(j)n. :Ŝajnas ke antaŭe oni bezonas prepari teknikaĵojn kiel ŝablonojn kaj regionajn mapojn, simile kiel vi faris por la centra regiono. :''[[wiktionary:Hals-_und_Beinbruch|Hals- und Beinbruch]]'' [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 25 mar. 2023 (UTC) == {{ŝ|Bildgalerio}} == Ĉaŭ, Sj1mor! Mi ĵus kreis novan ŝablonon nome {{ŝ|Bildgalerio}} por enmeti bildaron. La ŝablono estas 100% en Esperanto, inkluzive de la parametroj kaj valoroj. Mi volas nur konigi vin pri la ŝablono: absolute ne estas devo uzi ĝin! Ankaŭ la etikedo <code><nowiki><gallery></nowiki></code> funkcias bone. Amike, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 00:56, 27 mar. 2023 (UTC) == Artikoloj pri kino 🎬 == Ĉaŭ, Sj1mor! La venontajn semajnojn mi laboros por klopodi elstarigi artikolon pri [https://www.wikidata.org/wiki/Q3234794#sitelinks-wikipedia grava barata filmo] kiu havas muŝon kiel protagonisto. Por fari tion mi bezonas traduki iom da artikoloj kiuj nuntempe ne ekzistas en Vikipedio ([[:en:User:Super nabla/farendaj|por la listo de miaj farendaj artikoloj alklaku ĉi tie]]). Ĉar mi vidis ke vi fojfoje interesiĝas pri kino kaj vi ankaŭ skribis: {{citaĵo|Ĉiu estas bonvena kontakti min por peti aŭ mendi ke mi ekverku aŭ pliverku/ĝisdatigo iun ajn artikolon}} mi pensis ke vi eble povus interesiĝis pri la skribado de kelkaj el ĉi tiuj artikoloj. Se vi faros tion, mi estos tre dankema; alie, entute ne zorgu. Amike. Ĝis baldaŭ, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 01:32, 29 mar. 2023 (UTC) == Ŝablono:Informkesto organizaĵo == Estimata, en [[Ŝablono:Informkesto organizaĵo]] mi aldonis bildon kaj emblemon el Vikidatumoj, do ne necesas mencii ilin en unuopaj artikoloj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:04, 29 mar. 2023 (UTC) :Bone dankon. kaj kio pri la informkesto filmo? legu ĉe la diskuto de informkesto libro, specife mia respondo de 14:55, 26 mar. 2023 al via de 15:47, 15 mar. 2023 (UTC). [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:07, 29 mar. 2023 (UTC) :Saluton Moldur, ĉu vi povas fari la samon por informkesto firmao? Mi kontrolis la kodon de tiu ĉi informkesto, kaj ŝajnas al mi ke estas multe da laboro ĝisdatigi ĝin laŭ la nuna evolunivelo de organizaĵo. :Mi antaŭdankas kaj pardonpetas ke mi laborigas vin. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:52, 1 apr. 2023 (UTC) ::Mi faris aldonojn al {{Ŝ|informkesto firmao}}. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:09, 1 apr. 2023 (UTC) {{re|Sj1mor|Moldur}} Vi scias ke mi vin ambaŭ tre aprezas kiel kolegoj. Tial ne estas malica kritiko kion mi notos. Sed mi opinias ke malpraktikas diskuti tiom fundamentajn ŝanĝojn pri informkestoj en personaj diskutpaĝoj, simple ĉar ne eblas facile trovi ilin tie. La ĝusta vojo estas noti tiajn notojn en la koncernaj diskutpaĝoj mem, kaj altiri la atenton de kundiskutanto per la ŝablono {{ŝ|re}}. Kaj Moldur, ankoraŭ plian noton mi havas por vi, kun danko por viaj ĵusaj aldonoj al {{Ŝ|informkesto firmao}}: kvankam ja eblas spuri la unuopajn paŝojn en la unuopaj redaktoresumoj, kiujn vi modele notis, vi ne forgesu ke ankoraŭ fine necesas klarigi la novan situacion en la dokumentado de la ŝablono. Ĉar la ŝablono ne estas nur por Sj1mor, sed por ĉiu, kaj al "ĉiu" komuniki ion plej funkcias per la dokumentado de la ŝablono. Bonan fruktodonan semajnfinon! {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:43, 1 apr. 2023 (UTC) ::Kara {{re|ThomasPusch}}, vi plene pravas. Mi petas pardonon. Dokumentadon pri {{Ŝ|informkesto firmao}} mi ĵus iom aktualigis. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:22, 1 apr. 2023 (UTC) Saluton Ŝaj! Ekzistas {{ŝ|informkesto premio}}. Videbla ekz-e en [[ALMA-premio]]. Eble pli konvena por premioj? (Eble indas plibonigi tiun, preni parametrojn el Vikidatumoj...). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:18, 6 apr. 2023 (UTC) :Jes mi konstatis tion. Eble mi povas plibonigi la tiun ĉi informkesto (premio) kiel tio de organizo, tiel ke la datumoj de vikidatumaro alvenos aŭtomate. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:20, 6 apr. 2023 (UTC) :1. Farite. Dankon. :2. Ĉu medalo ankaŭ estas kiel premio? :3. Kio okazas kun iuj kiel la aspekto de iuj instancoj de la informkesto kiel ĉe [[Premio Por Juna Artisto]]? :4. Mi volas aldoni la la informkeston detaloj kiel ĉe informkesto dinastio, vidu [[Ordre des Arts et des Lettres]] sub la parametro Branĉoj. :Amike - [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:45, 6 apr. 2023 (UTC) ::Nur mallonge: ::1. Bone. ::2. Jes, ekz-e [[Medalo Fields]]. ::3. Mankis "|-". Mi riparis. ::4. Atendu iom. Mi revenos. ::Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:11, 6 apr. 2023 (UTC) :::Dankon denove. La samon por informkesto distingo mi petas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:58, 6 apr. 2023 (UTC) ::::Tiun informkeston mi tute ne konas, kaj ĝi estas tre malmulte uzata (en la kazo de [[Hilary Koprowski]] eĉ malĝuste uzata, ĉar li estas persono kaj ne distingo). Ĉu vere indas havi tiom multajn, tre similajn ŝablonojn? Tio nur kaŭzas multan nenecesan laboron kaj konfuzon. Mi proponas forĵeti {{ŝ|informkesto distingo}}, kaj anstataŭe uzi {{ŝ|informkesto premio}} ankaŭ tie. Eble kun alinomigo al iom pli ĝenerala {{ŝ|informkesto honorigo}}. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:08, 6 apr. 2023 (UTC) :::::Mi pensas ke estas kultura diferenco inter premio kaj distingo, sed por tiu diskuto oni certe distukos ĉe tauĝa diskutpaĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:10, 6 apr. 2023 (UTC) :::Ĉu ankaŭ Konkursoj taŭgas por informkesto premio? vidu ekz [[Vuelta a Colombia]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:35, 6 apr. 2023 (UTC) ::::Mi opinias ke premioj, distingoj kaj similaj honorigoj estas sufiĉe similaj ke ni uzu saman ŝablonon por ambaŭ. Pri konkursoj mi ne certas; se tio bone funkcias por vi, do bone, faru! ::::Aliaj informkestoj kiujn oni bone povus unuigi: {{ŝ|informkesto prezidento}} kaj {{ŝ|informkesto ofico}}. ::::Jen ankaŭ {{ŝ|informkesto kristana eklezio}}. Tiu informkesto estas taŭga por kristanaj eklezioj, havante kelkajn pli specialigitajn karakterizaĵojn ol la pli ĝenerala {{ŝ|informkesto organizaĵo}}. Sed ĝi bezonus iom da prilaboro - reverkado de anglalingvaj parametroj, aldono de Vikidatumoj ktp. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:46, 10 apr. 2023 (UTC) :::::Mi antaŭdankas vin! Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:48, 10 apr. 2023 (UTC) == Via noto de antaŭ du tagoj pri informkesto rivero al Tlustulimu == Kara Ŝaj, mi ne bone komprenas kion vi petis en via [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Tlustulimu&oldid=7994808 noto de antaŭ du tagoj pri informkesto rivero al Tlustulimu]: se vi volis diri, ke vi pretas meti blokon pri {{ŝ|informkesto rivero}} al riveraj paĝoj kaj petas al Tlustulimu sekvi vin kaj individue plenigi la erojn, tiam vi havas la agrablan parton kaj Tlustulimu havas la koŝmaran taskon, pri kiu li supozeble ne sukcesos, kaj se li sukcesos, tiam estos malŝparo de lia tempo (kvankam mi konscias ke vi ne premis lin, nur miele petis). Kion eblas peti al Tlustulimu, estas konkrete pluevolui informkestan kodon, kiel ĵus faris Moldur pri {{Ŝ|informkesto firmao}}. Mi vidis ke vi al multaj riveraj artikoloj metis la blokon kun forta uzo de vikidatumoj, kiun mi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Cablono%3AInformkesto_rivero%2Fdokumentado&diff=prev&oldid=7796035&diffmode=source antaŭ iom da tempo] metis al la dokumentado de {{ŝ|informkesto rivero}}. Bone, por tio ĝi estas. Sed mi ĵus pliperfektigis la modelon, aktualigis la dokumentadon kaj kopie notas la novan modelon ankaŭ ĉi tie: <pre> {{informkesto rivero |nomo= {{paĝonomo}} |longo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2043}} |akvokolekta areo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2053}} |enfluejo= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P131}}]] |landoj= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P17}}]] ([[{{#invoke:Wikidata|claim|P30}}]]) <!--P30 ankoraŭ ne pri ĉiu rivero notiĝas en vikidatumoj: se ne estas, aldonu se eble en vikidatumoj aŭ forstreku ĉi tie --> |regionoj= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P131}}]] |urboj= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per preno el alia lingvo elektitajn urbojn (plej grandajn / gravajn), ankaŭ kun internaj ligiloj, se oni volas indikon --> |dosiero={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |fonto= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P885}}]] |fonto-alteco= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per kopiado el alia lingvo, se oni volas indikon --> |flankriveroj= {{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}} <!-- vidu ĉu ne estos tro multaj, alternative eblas mem aldoni elektitajn alfluantojn, ankaŭ kun internaj ligiloj, per preno el alia lingvo --> |enfluejo= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P403}}]] |enfluejo-alteco= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per preno el alia lingvo, se oni volas indikon --> |meznombra trafluo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2225}} }} </pre> Vidu en la paĝo [[Makenzio]] kiel funkcias la nova modelo! Vi komprenas ke '''kutime''' la informkesto antaŭvidas ke redaktanto mem notu alfluajn riverojn en sinsekvo de fonto ĝis enfluo al pli granda akvejo, kaj postulas dividi ilin al dekstraj kaj maldekstraj alfluoj. Tio belas, sed ne funkcias ĉe uzo de vikidatumoj. Tial la alternativa parametro "flankriveroj", kiu ne atentas pri dekstraj kaj maldekstraj alfluoj. Tamen demando estas ĉu la meto de ĉiuj flankriveroj el vikidatumoj ne estas tro: pri [[Makenzio]] ankoraŭ eblas (kaj ne ĝenas ke ne estas internaj ligiloj, ĉar ĉiukaze apenaŭ ekzistas paĝoj pri la flankriveroj), sed jam aspektas iom malelegante. Tamen ĉe rivero de multegaj alfluoj, ekzemple [[Majno (rivero)]], '''netolereblas''' la listigo de amaso de alfluaj riveroj, ĉiuj sen internaj ligiloj, per <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}}</nowiki>. Sed eblas antaŭrigardi rezulton de informkesto, juĝi la rezulton, kaj se necese forstreki ion antaŭ publikigo de la ŝanĝoj. Mi ne volas prisilenti la alternativon de <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}}</nowiki>, ankaŭ se ĝi ne ĉiam donas belan kaj sufiĉe koncizan rezulton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 1 apr. 2023 (UTC) == {{lang|en| + {{lang|en| == @[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]: Ĉu eblas apliki tion kiam oni nur verkas en vida metodo? <ins><nowiki>{{lang|en|</nowiki></ins>Open Society Institute<ins><nowiki>}}</nowiki></ins> aŭ <ins><nowiki>{{traduke|</nowiki></ins>instituto pri malferma socio<ins><nowiki>}}</nowiki></ins>) [[Uzanto:Alifono|Alifono]] ([[Uzanto-Diskuto:Alifono|diskuto]]) 15:33, 12 apr. 2023 (UTC) :Jes certe, simple tajpu, noton post noto. :Pardonu sed eble mi ne komprenas vian demandon. :kiel oni povas direkte vidi, la uzo de lang-en montras angle ĉe la komenco, sed la uzo de lang|en ne montras ĝin. :Oni simple ne volas naŭze ripeti sennecese la nomo de la lingvo de la tekstero aŭ nomo je ĉiuj aperoj. :Mi kontrolis la [[Fondumoj pri malferma socio]] kaj trovis nenion elstaran. :Vi ja povas uzi tiujn ĉe tiu ĉi artikolo aŭ ĉe aliaj. :Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:48, 12 apr. 2023 (UTC) == Ordo de sekcioj == Saluton, Sj1mor. Mi trovis en la paĝo [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon]] ke la decidita ordo de sekcioj estas * Notoj * Referencoj * Literaturo * Vidu ankaŭ * Eksteraj ligiloj Do, surbaze de tio, mi movis supren la referencojn en la artikolo [[Seksa ekscitiĝo]]. Ĝis, — <span style="background-color:NavajoWhite;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:Tomato;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:IndianRed">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 22:34, 12 apr. 2023 (UTC) == Tutfreŝa ekpaĝo == Mi komprenas ke vi ĵus ekverkis la artikolon [[Armani]] kiu en unua savo nur konsistis el tri vortoj "Por plia legado", kaj redaktoresumo "Kreita per traduko de la paĝo "Armani", kio aspektis amuze... 10 minutojn poste alvenis bona kaj bela ampleksa artikolo. Ne estas problemo se ankaŭ pasus pli da tempo inter anonco de nova paĝo kaj efektiva alveno, sed pripensu ĉu en tia situacio ne eblas aldoni ŝablonojn <nowiki>{{redaktas|Sj1mor|2023-04-14}} kaj {{ĝermeto}}</nowiki> al la unua, ankoraŭ baze tute malplena paĝo. Mi komprenas ke la ideo estas "Kiu rimarkos ion dum tiuj mizeraj 10 minutoj?", kaj iusence tio ankaŭ estas prava, sed tute formale eblas indiki baldaŭan alvenon de nova paĝo per ŝablono "redaktas", por tio ĝi ja inventiĝis jam en 2006. Bonan vendredon! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:42, 14 apr. 2023 (UTC) :Sed neniam bonas fari nur saĝajn konsilojn, tial mi ĵus kiel kontribuo al via paĝo [[Armani]] ekkreis paĝon pri la juna kantisto [[Shawn Mendes]]. Mi baze nur kovris la komencon de lia kariero, kiam li estis ne-jam-matura 15- kaj 16-jarulo, kaj jam finos la redaktadon tie, ĉar mi ne sentas ke mi estus lia biografo, sed por artikolo tio jam sufiĉas... Do laŭ nuna stato de la teksto nur restas kvin ruĝaj ligiloj en la paĝo [[Armani]], vi pravas ke la kvin temoj vere meritus artikolojn, kaj principe el la nomoj de grandmagazenoj oni povus ankoraŭ fari pliajn ruĝajn ligilojn, sed bonas iri malgrandajn paŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:13, 14 apr. 2023 (UTC) :Kara kaj altestimata samideana verkanto Thomas, :Mi tre dankas vin pro ĉio kion vi faras, kaj specife pro via atento, kontrolo kaj kritiko al tio kion mi faras. :Ĉion bona al Vi. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:23, 14 apr. 2023 (UTC) == Eta peto == Vi ricevis la rajton de revizianto la 12-an de marto kun la celo, ke vi libere rajtas uzi tiun rajton. Ekzemple la paĝo [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]] tamen restas nereviziita, post kiam vi tie la 31-an de marto dankinde aldonis informkeston. Mi povas kompreni, ke se vi rapide volas aldoni informkestojn al multaj artikoloj, vi ne volas bremsi la agofluon, sed ĉiukaze vi devas ĵeti rapidan rigardon ĉu la informkesto bone aspektos post la metado, ĉar foje okazas miskomprenoj en la interago inter vikidatumoj kaj la paĝoj, kaj se vi faras tion, estus bele se vi ankaŭ revizias eblajn antaŭajn redaktetojn. Ĉi tie estis nur du tute senproblemaj, bonaj redaktetoj, kiuj jam atendis duonjaron, ke iu kun rajto revizius ilin. Se vi ne faras tion, ankaŭ via propra redakto ne estas reviziita. Vi nun povas revizii, sed por fakte fari tion tamen fojfoje vi devus konscie premi la butonon "aprobi revizion". Eble vi krome ĉiam faras tion kaj nur ĉi tie iel forgesis. Tiam mi pardonpetas, alikaze validas mia peto - estu tiom bona kaj helpu en la reviziado, via juĝo estos bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:18, 19 apr. 2023 (UTC) :Saluton Kara, dankon pro via atentigo. Fakte, bv kontroli se vi povas, mi ricevis la rajtoj revizii antaŭ malmultaj tagoj kaj ekde tiam mi jam aprobis kelkajn antaŭajn reviziaĵojn en iuj artikoloj. :Bone mi faros pli post inspektado kaj se mi sentas ke la reviziaĵoj indas aprobon. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:46, 19 apr. 2023 (UTC) == [[Mikronovelo]] == Mi ŝanĝis la alilingvan ligon al pli ĝusta artikolaro kun pli da lingvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 3 maj. 2023 (UTC)--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 3 maj. 2023 (UTC) :Dankegon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:53, 3 maj. 2023 (UTC) == Sead Mahmutefendić == {{Forigu|Sead Mahmutefendić|petanto=Brunnaiz}} -- [[Uzanto:Brunnaiz|Brunnaiz]] ([[Uzanto-Diskuto:Brunnaiz|diskuto]]) 17:12, 5 maj. 2023 (UTC) == Nicolau Dols Salas == Kara. Jam en 2021 vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicolau_Dols_Salas&direction=next&oldid=7366787 ruĝigis tri instituciojn en la teksto] [[Nicolau Dols Salas]]. Certe bonvenus se tiuj institucioj havus e-lingvan artikolon, sed por ekhavi tian artikolon ne sufiĉas nur ruĝigi artikolon... almenaŭ ne ĉiam funkcias tiel, ke iu alia vidas tian ruĝan ligilon kaj tuj ekverkas... Intertempe, mi supozas kaj esperas, vi sentas vin multe pli sekura en via Esperanto ol tiam. Ĉu vi ankoraŭ volus krei iujn el tiuj tri artikoloj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:25, 5 maj. 2023 (UTC) ==Aŭtomata tradukilo== Saluton. Eble vi uzas aŭtomatajn tradukilojn, tial vi povas krei tiom multajn artikolojn. Gratulon. Tamen, se tio certas, restas ankaŭ kelkaj malĝustaĵoj, pri kiuj mi eble iam avertis. Datoj de referencoj restas anglalingve; mi tradukis kelkajn. En duoblaj ligiloj (ligilo kiu kondukas al redakta vorto) foje ne korespondas la duonan parton al la unu, aŭ la dua ne ĝustas esperantlingve aŭ tute ne havas sencon (ekzemple ĉe datoj) ktp. Foje aperas sintaksaj eraroj, manko de akuzativo aŭ pluralo ktp., sed tio okazas al ni ĉiuj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 23 maj. 2023 (UTC) :Saluton, Jes. Mi pardonpetas pro miaj fuŝaĵoj kaj tiuj de la tradukiloj. Foje ripetiĝantaj alĝustigindoj, kiel la formato de datoj, estas tro tedaj por mi ripeti ĉiofoje. Estontece mi faros kun pli da kontrolo kaj zorgemo kaj espereble la rezultoj fariĝos pli altkvalitaj. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:13, 23 maj. 2023 (UTC) ::Dankon. En ĵazmuzikistoj restis centoj da ruĝaj ligiloj pri muzikistoj aŭ albumoj, multaj el ili kun anglalingvaj vortoj ene, tiel ke neniam ili bluiĝos. Mi senruĝigis (senligiĝis) kelkajn, sed ĉe [[Billy Higgins]] mi jam laciĝis. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:28, 23 maj. 2023 (UTC) :::Discografio ne ekzistas en Esperanto, eble Diskografio aŭ pli bone Diskaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:36, 23 maj. 2023 (UTC) :Vi atingis rekordon en [[Reĝa Akademio de Drama Arto]]. Gratulon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:14, 26 jun. 2023 (UTC) ::Dankon pro la atentigo. Mi kontrolis vian redakton de la artikolo. ::Mi pardonpetas ke eskapis de mia kapo kaj tiel mi preterlasis la redakton de la notindaj famaj verkaĵoj de famaj eks-studentoj. ::Se vi atentus min pri tio ĉi mi povas mem fari la redakton kaj tiel malpli laborigi vin. ::Danke kaj amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:21, 26 jun. 2023 (UTC) == Honoroj == Saluton, vikikolego. Kiel vi? Mi ne skribis al vi dum longa tempo. Mi vidis de tempo al tempo, ke vi foje interesiĝas pri militaj medaloj aŭ similaj <del>ornamentaĵoj</del> ornamaĵoj de militistoj. Mi ĵus kreis la ŝablonon {{ŝ|Honoroj}}, sekvante la stilon de simila ŝablono de la itallingva Vikipedio. Eble vi povus uzi ĝin de tempo al tempo por viaj biografioj. Ĝis la onta fojo. — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 12:36, 8 jul. 2023 (UTC) :Saluton SuperNabla. Dankon pro via farado pensante pri mia laboro. :Mi komprenas ke oni uzu tiun ĉi ŝablonon en biografioj. :Bone, mi provis ie, sed mi notas ke oni devas specifi la valorojn de ĉiuj kvin parametroj. :Krome, pensante pri la afero, iu kiu ricevis honoron verŝajne recevis pli ol unu, kaj notindas ke la informkesto biografio kaj ĉiuj aliaj informkestoj (krom la simpla informkesto homo) jam listigas ĉiujn honorojn laŭ nome, kaj ene de la informkesto pri tiu ĉi persono. :Eble mi estas laca kaj pigra, sed mi ŝatas uzi ŝablonon kiuj mi povas uzi tute sen specifi la valoron de iu ajn parametron kaj recevi kiom eble plej da valoroj al parametroj de vikidatumoj! :Se eblos nesti tiun ĉi ŝablonon kaj uzi ĝin *sen scii nenion* pri la tema persono aŭ la honorigo(j), tio estas multe pli preferata kaj do uzebla. :Amike -- [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:49, 8 jul. 2023 (UTC) :: Bone, komprenite. Jes, aŭtomataj ŝablonoj estas ĉiam preferindaj. Ĉiukaze, la nura deviga parametro estas {{parametro|nomo_honoro}}, do por pluraj honoroj oni povas skribi ion kiel jenas: {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Ora medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Arĝenta medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Bronza medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} Estas nur ebleco. Mi ne scias ĉu la ŝablono estas utila aŭ ne. Bonan redaktadon kaj bonan monaton julion. Ĝis baldaŭ, — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 13:06, 8 jul. 2023 (UTC) == Elekto de nova administranto == [[Dosiero:Wikipedia Administrator.svg|eta|100px|La balailo estas simbolo de la administrantoj.]]Saluton {{BASEPAGENAME}},</br>Mi ĵus kandidatigis [[Uzanto:Kani]]-n kiel administronton. Se vi havas tempon, bonvolu partopreni la elekton de la nova administranto ĉi tie: [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Kani]]. En tiu paĝo, vi povas legi la kialojn de la kandidatiĝo. La kandidato jam akceptis la proponon de administrantiĝo.</br>Dankon kaj ĝis baldaŭ! Amike, — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 08:21, 24 jul. 2023 (UTC) == Ŝablonoj == Kara, laŭ mi estas tre en ordo esti iom tempoŝpara kaj preferi ŝablonojn kiujn eblas "uzi tute sen specifi la valoron de iu ajn parametron kaj recevi kiom eble plej da valoroj al parametroj de vikidatumoj" (kiel vi supre skribis al Nabla). Ĝuste tial mi tiom aprezas vikidatumojn kaj investas konsiderindan tempon en ĝia ampleksigo kaj aktualigo, eĉ se de tio fine nur solidare profitas iuj aliaj malgrandaj vikipedioj, en kiuj mi eble ankoraŭ neniam estis (ekzemple la ĉuvaŝa, baŝkira, navaja aŭ keĉua). Sed vi atentu ne tro rapide komplete malplenigi tutajn informkestojn, se tio forigas enhavon, kiel ekzemple okazis en aprilo 2023 en la paĝo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Memorial&oldid=8028006 Memorial] aŭ jam en junio 2022 en la biografio pri [[Pamela Sargent]], kie el {{ŝ|Informkesto homo}} vi faris {{ŝ|Informkesto verkisto}}, tute bone, sed vi devintus kopii la portreton de ŝi al la nova informkesto. Bonvolu klopodu ĉiam ekstreme atenti kaj rigardi la pretan rezulton, ĉu per via poluro vi ne malaperigas gravajn informerojn, ĉar tiam ne plu temas pri tempoŝparo, sed male pri tempomalŝparo, se iu devas ripari la agon. {{rideto}} Tio ne estas problemo: ankaŭ mi hieraŭ senintence fuŝis 30 paĝojn, kiujn mi intencis plibonigi, Dominik rimarkis tion, atentigis min kaj jam riparis duonon, kaj mi dankante riparis la reston. Fuŝoj okazas, sed estas grave atentigi pri ili kaj ne daŭre ripeti ilin, por ke ili ne multobliĝas. Dankon pro via tre utila kaj diligenta laboro, aparte pri aldonoj de informkestoj! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:30, 26 jul. 2023 (UTC) :Saluton Estimata kaj dankon pro la atentigo. Jes ja kiam mi redaktas mi atentas aldoni valoron al la artikolo kaj ne male. :Pri memorial ŝajnas ke mi vere fuŝis, ĉar parametroj estis donitaj kaj laŭ la historio mi forigis ilin. Pri Pamela Sargent mi estis surprizita ke foto aperas por homo sed ne por verkisto, ĉar mi pensis ke tiu valoro venas de la sama parametro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:39, 26 jul. 2023 (UTC) ::Mi povas malkaŝi ke la sekreto kuŝas en tio, ke la foto de Pamela Sargent stokiĝis kiel dosiero de justa uzo en la esperanta vikipedio kaj ne estas el la komunejo. Tial ĝi ne notiĝas en vikidatumaro, kaj tial necesas individue mencii ĝin, en kaj informkesto homo kaj informkesto verkisto. Tio estas rara kazo. Kutime la fotoj estas en la komunejo kaj notiĝas en vikidatumoj, sed, nu, ne ĉiam. La angla vikio multe pli amplekse uzas lokajn dosierojn je justa uzo, kiun tiam nur povas uzi la anglaj teksto, ol ni, sed samkiel la anglalingvaj kolegoj rajtas loke stoki dosierojn en "sia" vikipedia branĉo, principe rajtas fari ankaŭ ni. Tial bonas uzi momenton post ĉiu finredakto por okule inspekti la finan rezulton - tion ankaŭ ne ĉiam faras mi, kaj tial ankaŭ mi foje ne rimarkas miajn fuŝojn, sed mi klopodas investi tiun finan kontrolan sekundon kaj provas ne forgesi ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:08, 27 jul. 2023 (UTC) == Internacia Tribunalo de Arbitracio == Mi hodiaŭ vespere ricevis rimarkon ke vi ŝanĝis mian alidirekligon Chevron de belga vilaĝo al usona korporacio - tute bone tiel, vere la korporacio internacie pli ligiĝas al la nomo ol la belga vilaĝo! - kaj rigardante la paĝon Chevron vidis ruĝan ligilon Internacia Tribunalo de Arbitracio, kiu dum mi rigardis bluiĝis. Gratulon pri la nova teksto pri internacie grava temo !! Nur mi havas etan rimarkon, ke la angla nomo "International Court of Arbitration", NE estas "mallonge ICC", ĉar ICC estas la angla mallongigo de la [[Internacia Komerca Ĉambro]], tegmento de la tribunalo, sed ke ĝi angle nomiĝas "formale ''ICC International Court of Arbitration'', ne mallongigite sed male pli-longigite. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:08, 27 jul. 2023 (UTC) :Jes ja. Dankegon pro la kontrolo kaj la riparo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:43, 28 jul. 2023 (UTC) == Majuskloj == Saluton. Mi majuskligas titolojn de organizoj, kiel Internacia unio de kristalografio al Internacia Unio de Kristalografio. Tio estas la kutimo kaj en Esperanto kaj en Vikipedio. La malo estas nur franca kutimo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:16, 7 aŭg. 2023 (UTC) == Wikidata == Saluton Sj1mor! Ĉu vi estas ensalutinta en Wikidata? Se ne, tio klarigas kial ĝi estas ŝlosita. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 13:13, 8 aŭg. 2023 (UTC) :Jes ja vi pravas. Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:30, 8 aŭg. 2023 (UTC) == troviĝita == Saluton. La vorto "troviĝita" tute ne eblas: troviĝinta, troviĝanta, trovita ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 14 aŭg. 2023 (UTC) :Krome Universitato de Tromsø troviĝas en la urbo de Tromsø (NE), sed en la urbo Tromsø.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:38, 14 aŭg. 2023 (UTC) == Kanado == Koran dankon pro la kreoj de nova, laŭ mi tute bezonata paĝo pri la [[Metropolo Vankuvero]] kaj pri ties parto [[West Vancouver]]. Tamen la lastan paĝon vi poste ŝovis al [[West Vancouver (Brita Kolumbio)]]. Tio sencus, se ekzistus pluraj / multaj loĝlokoj "West Vancouver" sur la tero kaj necesus per klarigo inter krampoj priskribi pri kiu loko la teksto temas (kaj tiam la paĝo "West Vancouver" devas esti apartiga listo, kiu listigas ĉiujn tiujn loĝlokojn). Sed ne ekzistas pluraj loĝlokoj "West Vancouver", almenaŭ ĉiu pensas pri unu certa loĝloko en Vankuvero, notante la nomon "West Vancouver". Tial la pluŝovo al [[West Vancouver (Brita Kolumbio)]] estas misgvida, nenecese komplikiga kaj ... fakte fuŝa. Mi alvokas uzi aldonaĵojn inter krampoj en vikipediaj titoloj vere nur kiam necesas. Ĉu konsentite? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 26 aŭg. 2023 (UTC) :Do: En la kazo de [[Langley (Brita Kolumbio)]] la aldonaĵo sencas, ĉar ankaŭ ekzistas esperantlingva teksto pri [[Langley (Vosges)]], eĉ se apartigila paĝo "Langley" en Esperanto ankoraŭ ne kreiĝis kaj en kazo de nur du eroj ankaŭ ne nepras. Sed '''se''' iam ekestus pliaj esperantaj artikoloj pri ekzemple Langley (Cheshire), Langley (Essex), Langley (Hampshire), Langley (Hertfordshire), Langley (Kent), Langley (Northumberland), Langley (Slough), Langley (Warwickshire), Langley (West Sussex), Abbots Langley (Hertfordshire), Kings Langley (Hertfordshire) en [[Britio]] aŭ pri Langley (Arkansas), Langley (Illinois), Langley (Oklahoma), Langley (South Carolina), Langley (Virginia) aŭ Langley (Washington), prefere kun esperantlingvaj klarigoj inter la krampoj, tiam apartigila listo "Landley" sencas kaj povas senprokraste esti farita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:03, 26 aŭg. 2023 (UTC) :Jes, konsentite. Mi faris tion sen pripense ĉar preskaŭ ĉiuj aliaj urboj en la Kategorio:Urboj en Brita Kolumbio havas tion en la titolo ene de krampoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:04, 26 aŭg. 2023 (UTC) == Informkesto firmao == Amasa adnonado de {{ŝ|Informkesto firmao}} ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gluo&curid=133603&diff=8316188&oldid=6938943 ekzemplo]). Problemo: la plejmultaj celaj paĝoj (gluo, pulio, BIOS, ...) '''NE''' estas firmaoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:04, 3 sep. 2023 (UTC) :Jes sed temas pri (industriaj kaj tiel firmaaj) produktoj, kaj la informkesto vidigas sufiĉe gravajn detalojn. :Se vi povas sugesti pli bonan informkesto bonvolu fari. (Informkesto ilo ja bezonas laboron kaj ĝisdatigon, sed ne ĉiu produkto temas pri ilo) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 03:44, 4 sep. 2023 (UTC) == [[Bertelsmann]] == Saluton kara kaj gratulon pro via ĉi-matena nova artikolo [[Bertelsmann]]. Vi nur ne atentis (ĉu?), ke jam ekzistas artikolo pri la eldonejo [[C. Bertelsmann]] (eĉ kun esperantlingva foto de la frankfurta librofoiro de 2012) - ne estas granda problemo, la teksto pri la origina eldonejo kaj la nuna konzerno bone harmonias, nur oni devas interne interligi ambaŭ. Kaj vi ankaŭ malatentis, ke pri pluraj pliaj subtemoj ankaŭ ekzistas bonaj tekstoj, kiujn indas interligi, ekzemple [[Random House]], [[BMG]] kaj la fuziigita [[Sony Music]]. Mi nun metis tiujn internajn interligilojn - eble mi ankoraŭ malatentis plian ligeblan temon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:44, 4 sep. 2023 (UTC) :Saluton Kara, Vi pravas mi ne atentis. Dankon pro via atento, kontrolo kaj aldonaj interligiloj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:51, 4 sep. 2023 (UTC) == Peto kunvoĉdoni == En la diskutejo pri [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj#499 redundaj paĝoj|eble forigendaj artikoloj]] diskutiĝis la bezono havi duan roboton kun administraj rajtoj, por forigi grandan kvanton da forigendaj tekstoj aŭ ĉi tie alidirektiloj, post decido de laŭorda diskuto, ĉar normala roboto ne rajtas forigi ajnan eron kaj administrantoj sen roboto bezonus tagojn da monotona forĵeto antaŭ ol la monto estus forigita. Mi publike petis LiMr, ĉu li pretus funkciigi sian roboton por tiaj petoj, sed ankoraŭ necesas [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/LiMrBot|voĉdoni pri tio]], kaj la voĉdonon ĝis nun preskaŭ neniu atentis. Tial mi petas vin pripensi kaj kunvoĉdoni. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:20, 21 sep. 2023 (UTC) == Muziko == Eble vi povas helpi min. Post multe da klopodoj mi enmetis muzikajn notojn en la paĝon [[La Espero]], sed ili nuntempe prenas multe da spaco. Ĉu vi scias, se oni povas malgrandigi la dimension de la muziko? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:#7e7a46;font-size:8pt;">'''Super'''</span> • <span style="font-family:Lucida Console;color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .3em .3em .3em">'''nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰🍃]] 12:48, 24 sep. 2023 (UTC) == Referencdatoj == Saluton. Traduki la daton de referencoj ne estas tro da laboro. Mi faris tion en kelkaj el viaj artikoloj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:36, 25 sep. 2023 (UTC) : Kolego, kial vi ĝuste tradukis, sed ne cifirigis la datojn? En priskribo de [[Ŝablono:Citaĵo el la reto]] estas rekte indikita uzado de jjjj-mm-tt formo de prezento de dato. Des pli tian formon estas komplike fuŝigi: cifera formo estas klara eĉ por novicoj. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 05:52, 26 sep. 2023 (UTC) ::Mi ne komprenas kion vi intencas diri. ::Mi estas sufiĉe okupata kaj ne interesiĝas pri la tedaĵo de reformatigo de datoj. ::Senpripensa laboro estu pli bone lasota al robotoj! kaj laŭ mi aliaj aferoj multe pli gravas. ::Se iu konsideras tion grava kaj urĝa do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:10, 26 sep. 2023 (UTC) ::: Ĉiu el ni estas tre okupita, tamen tio ne pravigas erarojn. Nia vikio estas malgranda kaj ni ne havas redaktorojn, kiju povas korekti kaŝitajn etaĵojn. Des pli neniu vin kulpigas. Dum via laboro estu pli atenta al la instrukcioj de ŝablonoj uzataj en viaj artikoloj. Tio estas tre facile: jen estas [[Ŝablono:Citaĵo el la reto]], tralegu kaj faru laŭ ties instrukcio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 06:18, 26 sep. 2023 (UTC) ==[[Tutmonda Fonduso por Lukti Aidoson, Tuberkulozon kaj Malarion]]== Saluton. Lukti estas netransitiva.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:18, 26 sep. 2023 (UTC) :Saluton. Mi korektis al Batali. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:58, 26 sep. 2023 (UTC) ::Ankaŭ batali estas netransitiva. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:07, 29 sep. 2023 (UTC) :::Se mi aldonus la preposicion kontraŭ post batali, ĉu tio estas en ordo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:15, 30 sep. 2023 (UTC) ::::Kaj oni forprenu la akuzativon. Tion mi supozas. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:15, 30 sep. 2023 (UTC) :::::Tutmonda Fonduso por Batali Kontraŭ Aidoso, Tuberkulozo kaj Malario perfektas! Vi ambaŭ bone kunlaboras. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:55, 9 okt. 2023 (UTC) == L'education sentimentale == Saluton! Bonvolu alinomi ''L'education sentimentale'' al: ''L'Éducation sentimentale'' (titolo en la franca). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:51, 5 okt. 2023 (UTC) :Farite, dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:16, 5 okt. 2023 (UTC) == Makroetiko kaj mikroetiko == Cetere, en julio vi pluredaktis la tekston [[Makroetiko kaj mikroetiko]], en kiu en 2019 la redaktinto ''kani'' forgesis ŝablonon "redaktata". Tiu ŝablono estas por meto de maksimume semajno, sed ripete okazas ke iu simple forgesas forpreni ĝin - tio ankaŭ jam al mi okazis. La ŝablono avertas "Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese." Do se vi kuraĝas tamen pluredakti, kio pro averto de 2019 estas tute en ordo fari en 2023, utilos al Vikipedio se vi ankaŭ ordige forprenas la forgesitan ŝablonon, aŭ - se vi nepre ne volas malfari ion kion ''kani'' faris, vi povas ankaŭ en lia diskutpaĝo meti etan noton "Hej, ĉu povas esti ke vi en tiu paĝo forgesis ŝablonon?" Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 9 okt. 2023 (UTC) :Simile pri [[Ray Heredia]], kvankam tie vi nur korektetis. Kaj mi certas ke estas kaj estos pliaj kazoj, kie vi vidos tian forgesitan ŝablonon, kaj same havas la licencon forigi ĝin kiom vi havas la rajton ĝustigi evidentan tajperaron... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 9 okt. 2023 (UTC) ::Bone. En ordo. Dankon pro la notigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:45, 10 okt. 2023 (UTC) == Jara / Jaraĝa == Saluton kara! Mi vidas ke vi plurloke ŝanĝas ''jara'' al ''jaraĝa'', evidente konsiderante la unuan formon erara uzo. Tamen PIV klare diras ke tio estas normo, ekzemple: [https://vortaro.net/#dujara_kdu ''dujara: 1 Atinginta du jarojn''] dum ''jaraĝa'' havas tre limigitan sencon: [https://vortaro.net/#jara%C4%9Da_kdcu ''jaraĝa: Havanta la aĝon de unu jaro: pretigu jaraĝan ŝafidon kiel bruloferon X; jaraĝa ĉevalo'']. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:24, 18 okt. 2023 (UTC) :Dankon RG72 pro via kontrolo kaj atentigo. :Efektive mi ja kontrolis miajn ŝanĝojn kaj riparis nur tie kie la signifo estas jaroj de aĝo, kaj ne tie kie temas pri simpla daŭro de jaroj. La ŝanĝo al jaraĝa estas por pliprecizi la lingvaĵon nur tiam kiam temas pri aĝo. :Verdire, estas multege da instancoj kaj mi nur ŝanĝis iuj el ili (specife mi serĉis 10-jaraĝa, ankaŭ havi ideon pri la ĝenerala situacio) kaj verŝajne sufiĉis al mi kaj mi ne faros pli ĉar tiu ĉi laboro tedas min. :Bonvolu kontroli miajn ŝanĝoj, kaj specife pri [[Lupuso]], kiun vi malfaris. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:47, 18 okt. 2023 (UTC) == Mapo, Malnova Urbo (Jerusalemo) == Jen ĵus tradukita mapo kun etikedoj en Esperanto: [[:Dosiero:Mapo de la Malnova Urbo de Jerusalemo.svg]]. Se mi enmetis fuŝaĵojn en la etikedoj, korekti ilin estas nun simple. Ĝis ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 11:05, 22 okt. 2023 (UTC) :Dankon Kara, sed mia demando estas kiel mi povas uzi ĝin por doni al parametro "situo sur mapo" aŭ "mapo lokumilo"? :Ekzemple, mi provis :Informkesto urbo||situo sur mapo2= :Aŭ Informkesto Monda Heredaĵo |mapo= :Mi provis doni la nomon de la dosiero kun aŭ sen la sufikso .svg :Sed ĉiam ricevis eraron. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:57, 22 okt. 2023 (UTC) :Kaj por uzi la mapon kiel parametron preferitas uzi la dosieron "Jerusalem_Old_City_location_map.png" ĉar tiu formato de bilgo estas kutime uzita tra la vikipedio por doni kiel parametron kaj montri lokon de koordinatojn sur la mapo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:05, 22 okt. 2023 (UTC) ::Saluton. Mi parte respondis en [[Diskuto:Malnova_Urbo_(Jerusalemo)#Urba_mapo]]. Oni devas krei ŝablonon. Hodiaŭ mi ne havas multan tempon por VP, sed verŝajne mi helpos dum la ontaj tagoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 13:33, 22 okt. 2023 (UTC) == Re:orfigas Informkesto konstruaĵo-n == Saluton. Mi vidis, ke {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} (kun opcio «konstruaĵo») permesas pli paramatrojn ol {{ŝ|Informkesto konstruaĵo}}; do, kion mi faras estas baze anstataŭi la duan per la unua. Ni povas diskuti pri tio: ĉu vi havas malsaman opinion aŭ aliajn ideojn? {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} permesas eĉ aldoni kromajn mapojn kaj klarigetojn sub la mapoj, kaj havas pli parametrojn prenatajn el Vikidatumo (ekzemple: la parametro «bildo»). «[[VP:orfo|Orfigi]]» paĝon en la Vikipedia ĵargono signifas forigi ĉiujn enirantajn vikiligilojn al tiu paĝo (sinteze, malplenigi la paĝon [[Speciala:Kio ligas ĉi tien?/Ŝablono:Informkesto konstruaĵo]]). En ĉi tiu kazo, mi faras tion enmetante la {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}}-n anstataŭ la alia. Kion vi opinias pri tio? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:32, 22 okt. 2023 (UTC) :Vidu, ekz., la malnovan version [[Special:permaLink/8226992]] kompare al la nova versio [[Special:permaLink/8408398]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:38, 22 okt. 2023 (UTC) ::Post iom da tempo, eble ni povos eĉ forigi {{ŝ|Informkesto konstruaĵo}}-n, kaj restigi nur {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} (kun opcio «konstruaĵo»). Kiu estas via opinio? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:43, 22 okt. 2023 (UTC) :Dankon pro la ekspliko. Ja estas pli da parametroj kaj mi ofte uzis la [[Ŝablono:Informkesto geografiaĵo|Informkesto geografiaĵo]]-n ĉar konvenis kiam estis pli ol unu bildo. :Mi opinias ke endas ke vi diskutu pri tiu ĉi kun administrantoj kiuj havas sufiĉe da teknika scio antaŭ ol vi faru la ŝanĝojn amase. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:33, 23 okt. 2023 (UTC) == Artikoloj pri metrooj == Saluton! Mi rimarkis ke vi sisteme aldonas informkeston {{Ŝ|Informkesto organizaĵo}} al artikoloj pri metrooj, eĉ kiam jam ekzistas informkesto {{Ŝ|Informkesto publika transporto}}. Pro tio mi komencis aldoni kaŝskatolon: <nowiki><div style="float:right;">{{Kaŝskatolo|alteco=40px|titolo={{PAGENAMEBASE}}|larĝeco=300px|enteno={{Informkesto organizaĵo}}}}</div></nowiki> ĉar miaopinie ne vere necesas havi du informkestojn por unusola artikolo. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:43, 24 okt. 2023 (UTC) :Saluton! Jes mi aldonis informkeston organizaĵo tiam kiam estas pliaj detaloj el vikidatumoj. :Tion kion vi faras estas bona. Se eblas aldoni tiujn pliajn informerojn de vikidatumoj al informkesto publika transporto tiu estos tre bona kaj utila. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:14, 24 okt. 2023 (UTC) == «Aŭtomata» enmeto de la oficiala retejo == Saluton denove. Mi skribas al vi por "trukoj" por facile enmeti la oficialan retejon de paĝo. Simple, fine de paĝo, skribu: <pre> {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P856}}|== Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}}|}} </pre> Se vi volas enmeti ankaŭ la {{ŝ|Projektoj}}-n, skribu: <pre> {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P856}}|== Eksteraj ligiloj == {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P225}}|{{Projektoj}}|}} * {{Oficiala retejo}}|{{anstat:#if:{{anstat:#Property:P225}}|{{Projektoj}}|}}}} </pre> Tiuj kodoj faras absolute nenion se la oficiala retejo kaj la projektoj ankoraŭ ne ekzistas en Vikidatumoj; alie, ili enmetas la oficialan retejon kaj la projektojn. Mi scias, ke ili aspektas kvazaŭ sensencaĵo 😁, sed ili funkcias! Provu ilin (kopiu kaj algluu) en kelkaj paĝoj, se vi volas. Ĝis ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 17:58, 25 okt. 2023 (UTC) :Saluton Kara, Dankon pro via help al mi. Sed io neklaras al mi. Mi kopiias la kodon kaj '''simple''' (tiel kiel ĝi estas) metas en paĝo , ĉe la fino, sed mi ricevas la vido de la sama kodo en la formatita paĝo. :Klare, la kodon ne povas esti skribita en la paĝo mem... do Ĉu io mankas? :Ĉu la kodo estus en informkesto aŭ ŝablono? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:56, 18 nov. 2023 (UTC) == Gratulon == {| style="border: 3px solid SpringGreen; border-radius: 10px; background-color: #F2FFDD;" |rowspan="2" valign="middle" | [[Dosiero:New Barnstar with pencil.png|140ra]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: MediumSeaGreen; font-family: Tahoma ;" |Bieno-stelo, kreinto |- |style="vertical-align: middle; border-top: 3px solid SpringGreen; padding: 10px; font-family: Georgia ; " |Estimata {{PAĜONOMO}},<br>Per ĉi tiu mesaĝo mi rajtigas vin fanfaroni kun la ''bieno-stelo de la kreinto'' ✏️, kiu estas premiita al vi pro la jena kialo: <dd style="font-size: 140%; font-family: Brush Script MT;">Pro la kreado de 3000 novaj artikoloj en Vikipedio</dd> <dd style="font-size: 85%; color: #800; text-align: right; padding-right: 5px; font-style: italic;">—[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 21:25, 7 nov. 2023 (UTC)</dd> |} P.S.: Mi rimarkis, ke vi lastatempe kreis vian 3000-an artikolon kaj ankoraŭ neniu metis stelon en vian paĝon. Ĉar estas Vikipedia tradicio meti ĉi tiun specon da steloj por gratuli redaktantojn, mi «donu» al vi ĉi tiun. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 21:25, 7 nov. 2023 (UTC) :Do dankon pri la honorigo, sed mi estas scivola kiel la nombrado funkcias? Ĉu eblas ke dum la lastaj du jaroj ke mi laboras ĉi tie mi kreis averaĝe 5 artikolon po tage? ĉu alidirektiloj same nombriĝas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:58, 18 nov. 2023 (UTC) ::Viaj statistikoj troveblas ĉi tie: https://xtools.wmcloud.org/pages/eo.wikipedia.org/Sj1mor?uselang=eo ::Vi ĝis nun kreis 3 062 artikolojn (ne inkluzive de alidirektoj); 5 el tiuj paĝoj estas forigitaj, do vi kontribuis nete kun 3 057 paĝoj ĝis nun. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:13, 18 nov. 2023 (UTC) :Ĉu mi povas scii kiom da redaktoj mi faris ĝis nuntempe? mi volas havi similan ligilon kun la ĝisdatigitaj statistikoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:11, 5 jan. 2024 (UTC) == Soledad Bengoechea de Cármena == Saluton! Atentu! Ĝusta titolo estas: "Soledad <u>Bengoechea</u> de Cármena" (kaj ne: Soledad <s>Bengoecha</s> de Cármena) [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:01, 12 nov. 2023 (UTC) :Dankon, mi korektis. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:52, 12 nov. 2023 (UTC) == Vikivortaro == Saluton kara! Mi decidis kandidatiĝi kiel administranto je Vikivortaro. Vi povas esprimi vian opinion ĉi tie: [https://eo.wiktionary.org/wiki/Vikivortaro:Kandidatiĝoj#Dua_administranto-kandidatiĝo_RG72 ] [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:46, 12 nov. 2023 (UTC) : RG72 jam delonge havas personan problemon pri mi tute nerilata al vikioj, kaj ripete tre agreseme atakas min: [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3ADiskutejo&diff=901026&oldid=901025] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto%3ATaylor_49&diff=1185333&oldid=1184939]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:28, 13 nov. 2023 (UTC) == Nova ŝablono petita: Fotomontaĵo == Tiu ŝablono jam ekzistas en 100 diverlingvaj vikipedioj! (anglalinve tiu nomiĝas Template:Photo montage) Notu ke temas pri malsama ŝablono ol Ŝablono:Pluraj bildoj. Mi antaŭdankas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:54, 13 nov. 2023 (UTC) :{{Farite}}, temas pri {{Ŝ|Fotomuntaĵo}} kun sama uzo kiel en la angla vikipedio (ĝi uzas la saman modulon). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:25, 13 dec. 2023 (UTC) == Interesa diskuto == Saluton kara! Antaŭ kelkaj tagoj komenciĝis [[VP:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|interesa diskuto]] pri kies rezulto mi tre scivolas, ĉar tiaĵoj ofte okazas nun en la mondo kaj estos interese vidi, ĉu ankaŭ Esperantujo tion spertos. Via opinio estas bonvena.[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:49, 29 nov. 2023 (UTC) == Ruĝa flago == Tiel ĉi, la paĝo [[Ruĝa flago]] havas tro malmultan enhavon por resti en vikipedio, sed mi supozas ke vi ĵus kreas ion - nur foto kompreneble ne sufiĉas. Vi povas ankaŭ meti la ŝablonon {{ŝ|redaktas}} al la kreota paĝo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:25, 30 nov. 2023 (UTC) :Dankon. mi faras. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:27, 30 nov. 2023 (UTC) ::Jam la paĝo aspektas tute informplena. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:59, 5 dec. 2023 (UTC) == [[Universitato de la Salvadoro]] == Saluton. Mi opinias, ke pli ĝusta titolo estus Universitato de la Savinto, ĉar jam estas dekomence esperantigita, dum adapto al Salvadoro estigus konfuzon kun [[Salvadoro]]. Tamen mi ne alinomis nesciante vian opinion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:40, 4 dec. 2023 (UTC) :Jes, mi konsentas kun via opinio. Bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:45, 4 dec. 2023 (UTC) ::Plej bone faru vi, Sj1mor, estis origine via teksto! Fakte negravas kiu faras alinomigon, sed tamen aspektas pli bele, se ne iu alia "ĝustigas eraron", sed oni mem pripensas kaj elektas ankoraŭ pli bonan titolon por sia kreita teksto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:33, 5 dec. 2023 (UTC) :Finfine ĝi restis malĝuste titolita kaj mi alinomis. Mi profitis la okazon por korekti la tutan artikolon kie restis ankaŭ pluraj malglataĵoj. Mi konsilas, kara Sj1mor, ne tiom akceli la kreadon de artikoloj kaj iomete pli lupee zorgi pri la detala redaktado kaj speciale la titoloj por eviti alinomojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:32, 12 dec. 2023 (UTC) ::Dankon. Verdire la nomigo (fasoni aŭ elekti propran nomon, se ne estis deantaŭe tajpita ĉe vikidatumoj) estas grava decidoen la kreado kaj efektive unu el plej grandaj defioj por krei sufiĉe multajn de artikoloj. La kontrolado fare de sperta redaktanto/isto estas nemalhavebla por certigi la kvaliton. Jes foje mi hastas ĉar la laboro estas enorma kaj mi deziras atingi multon malgraŭ ke mi ne havas ian personan intereson en la temo. Fojfoje mi mem kontrolas lastatempajn redaktojn kaj tuje notas simplajn erarojn kaj misojn, do verŝajne ankaŭ aliaj redaktantoj ne tiom kontrolas ilian laboron kaj la ĝeneralan staton de artikolo kiu ili redaktas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:43, 12 dec. 2023 (UTC) == [[Sky (kompaniaro)]] == Mi havas du etajn konsilojn la vi, rilate la kreon de la informriĉa kaj ĝenerale tute dece farita teksto [[Sky (kompaniaro)]]. Povas esti ke miaj konsiloj aspektos iom kritikemaj, pri tio mi anticipe pardonpetas, sed mi tamen volas rapide noti mian observon ĉi tie, antaŭ ol mi reforgesas ĝin. Unue vi notis ruĝan ligilon [[Londona Akcia Borso]]: ruĝa koloro de ligilo ĉiam estas io averta, io kio volas alvoki kreon de teksto, sed ankaŭ (kaj tio tie ĉi gravas) volas averti "ĉu povas esti de vi ion iomete malĝuste vortumis en via ligilo?". La londona borso estas tiom centra temo, ke malverŝajnas ke nenio pri ĝi jam estis verkita esperante. Se vi forprenas la mezan vorton kaj estas [[Londona Borso]] (ĉar pri kio borso okupiĝus se ne pri akcioj???), vi tuj havas bluan alidirektilon kiu plugvidas al la ĝusta paĝo [[Reĝa Borso de Londono]]. Do la konsilo estas ĉiam esti skeptika kiam temas pri ruĝa ligilo, kaj bonas en kazo de dubo rapide kontroli en alilingva versio de teksto ĵus tradukata, ĉu en tiu lingvo de la temo ne hazarde estas vorto "Esperanto" en la listo de lingvoj ĉe la maldekstra rando - tiam vi, se vi volas, ankaŭ povas krei novan alidirektilon, por ligi de via vortumo al la ĝusta temo, aŭ povas tuj noti la ĝustan vortumon. Povas esti ke per "Londona Akcia Borso" vi celis iun subkomercejon de la tuta "Londona Borso", sed eĉ se, tiam ruĝa ligilo "Londona Akcia Borso" multe malpli helpas ol blua "Londona Borso". Kaj dua noto, pri kiu vi certe teorie same konscias kiel mi: mi petas vin esti skeptika se iu vorto aspektas plej iomete strangeta: ĉi tie estis la vorto "komponento", kiu kompreneble similforme konatas en pluraj okcidenteŭropaj naciaj lingvoj. Sed en Esperanto ne estas klare, ĉu se estas simpla verbo "komponi", oni permesos al si la lukson havi sendependan duan vortoradikon "komponento" (Esperanto en facilanima kreo de novaj vortoradikoj ne estas lingvo luksema, sed baze spartana) - kaj rapide rigardo al la reta PIV montras ke tiu vorto entute ne ekzistas, kaj la silabo -ent- ankaŭ ne estas esperanta sufikso. Kvankam "komponi" unuavice uzatas pri muziko, ĝi tamen havas ankaŭ kemian sencon "konsistigi miksaĵon, kombinaĵon", kaj metafore eblas uzi la kemian sencon ĉi tie, per uzo de la ekzistanta esperanta sufikso -aĵ- kreante la vorton "komponaĵo". Tiu vorto eble ankaŭ aspektas nekutima, sed se oni uzas la sufikson -aĵ- en ĝusta senco, oni ankaŭ rajtas fari vortojn kiujn eble neniu alia jam faris, do "komponento" estas "komponaĵo". Kompreneble ne temas pri tiuj konkretaj eraretoj kiujn mi jam glatigis en la teksto, sed temas pri konsilo laŭeble neniam "elŝalti" skeptikon pri tio kion oni ĵus rapide verkis. Ĉar oni neniam scias, kiam kolego legos la tekston kiun oni ĵus kreis, plej bone estas tuj mem pliĝustigi sian skribaĵon (tio kompreneble estas teorio: al ĉiu okazas tamen "tapjeraroj" - tamen, ĉiu havas la taskon laŭeble mem trovi kaj ĝustigi siajn proprajn eraretojn). Nun iĝis multaj vortoj por diri preskaŭ memkompreneblajn konsiletojn. Sed mi supozas kaj esperas ke vi ankoraŭ faros multajn tekstojn, kaj utilas se ili estas dekomence tiom perfektaj, ke neniu alia kolego povas ankoraŭ plibonigi ion... Belan tagon! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:33, 5 dec. 2023 (UTC) ==Gardio Nacia de Francio== Saluton. La vorto Gardio ne ekzistas en Esperanto, nur gvardio, kiel vi bone uzas ĝin en la redakto de la artikolo. Ĉar necesas alinomi, mi konsilas Nacia Gvardio de Francio aŭ Franca Nacia Gvardio. Ankaŭ Nacigvardio ne indas, ĉar tio estus Gvardio de la Nacio kaj ne Nacia Gvardio, kio estas preskaŭ sama, sed gramatike ne tute. Tio ĉio utilus ankaŭ por la redaktado de la artikolo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:36, 12 dec. 2023 (UTC) :Mi tute konsentas kun via bonjuĝo. Ĉikaze mi prenis la nomon de vikidatumoj, do mi devas kontroli ankaŭ la nomon kiel ĝi estas donita de vikidatumoj! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:45, 12 dec. 2023 (UTC) ==Penny-farthing== Saluton. Mi vidis, ke nur la portugala kaj du slavaj lingvoj konservas la anglalingvan titolon dum la ceteraj lingvoj havas proprajn tradukojn. Se ni ne havas tion en Esperanto (eble jes) oni povas fari facile la tradukon ĉar penny jam estas tradukita, dum farthing estas kvaroneto, do penco-kvaroneto aŭ io tia.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:17, 12 dec. 2023 (UTC) :Alternativoj estus radet-radega biciklo, radet-radega velocipedo ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:18, 12 dec. 2023 (UTC) ::Dankon. Konsentita. Aldonita en la artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:56, 13 dec. 2023 (UTC) == Ŝablono informkesto urbo == Saluton, vi faris ŝanĝon en la ŝablono Informkesto urbo. [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Cablono%3AInformkesto_urbo&diff=8543028&oldid=8465180|Via ŝanĝo] faris nedeziratajn ŝanĝojn en ŝablono Geokesto. Ĉu vi povus forigi tion? Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:12, 24 dec. 2023 (UTC). Bv Pardoni, mi nur poste rimarkis, ke vi ŝanĝis ankaŭ ŝablonon Geokeston. Mi malfaris viajn ŝanĝojn tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:16, 24 dec. 2023 (UTC) :Kial vi malfaris la ŝanĝon al Geokesto? Ĉu ne plaĉas al vi la aldono? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:52, 24 dec. 2023 (UTC) :Saluton Administrantoj @Kani, @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] kaj @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] (mi ne konas aliajn). :Se mi rajtas, mi volas atentigi vin pri tiu ĉi faro kaj malfaro. Kiel vi povas legi desupre mi demandis [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] kial li malfaris mian ŝanĝon al ŝablono Geokesto, sed mi ne ricevis respondon dum du tagoj. Mioponie la ŝanĝo estas grava aldono pri ĉiuj artikoloj (ja estas multaj) kiuj rekte aŭ nerekte uzas tiu ĉi ŝablonon. La valorlisto de la vikidatuma parametro P31 klare montras oficiale pri kio(j) temas la artikolo. :Se estas disputo pri la ŝanĝo mi sugestas preni la aferon al publika voĉdonado. :Dankon pro via atento. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:56, 25 dec. 2023 (UTC) ==Nacia Ekstertera Societo== Saluton. Mi komprenas, ke vi ankoraŭ prilaboras tiun artikolon. Dume, mi tute komprenas la logikan tradukon de la tri vortoj de la titolo, sed ĉu ne estas iu kontraŭdiro inter ''Nacia'' kaj ''Ekstertera''? Eble oni povus alinomi al Nacia Kosmekspluata Societo, ĉar Nacia Kosmesplora Societo estus neĝusta kaj nur unuflanka.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:30, 25 dec. 2023 (UTC) :Dankon Kara Kani pri via atento kaj atentigo. :Mi nur tradukis simple kaj laŭvorte la nomon el la angla. :Via sugesto pri "Nacia Kosmekspluata Societo" povus esti bona, sed mi nur atentigas ke la organizaĵo ne temas ekskluzive pri ekspluato! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:41, 25 dec. 2023 (UTC) ::Jes, vi pravas, temas kaj pri ekspluatado kaj pri esplorado. Mi ne kapablas unuigi tion per unu vorto, kvankam eble tiu ekzistas. Ni povus cerbumi; se oni ne sukcesas, alia alternativo estus lasi la originan anglalingvan nomon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:42, 26 dec. 2023 (UTC) :Mi alinomis al [[Nacia Kosmo Societo]] laŭ la debato en koncerna paĝo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 2 jan. 2024 (UTC) ==Homecoj== Saluton. Vi uzas ofte la tradukon Homecoj por ekzemple la hispana Humanidades, kio laŭvorte estus ĝuste, sed laŭsence tute ne, ĉar homeco estas abstrakta vorto, dum la celita senco estus Homaj Sciencoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 2 jan. 2024 (UTC) :Dankon Kani pro la grava atentigo. Mi korektis ĉie kie mi trovis la eraron. Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:35, 3 jan. 2024 (UTC) == Malbonaj tradukoj == Kolego, mi rimarkis vian aktivecon en kampo de novaj artikoloj. Tamen laŭ mi vi tro okupiĝas pri kvanto kaj tute ne interesiĝas pri kvalito de la artikoloj. Sed vikio postulas ĝuste kvaliton. Mi opinias, ke vi uzas aŭtomatikan tradukilon kaj poste ne poluras la tradukojn. Rezulte viaj artikoloj havas ne nur gramatikaj erarojn kaj stilajn problemojn, sed misajn postulojn.<br> Mi avertas vin: se vi daŭre plenigos vikion per kvalite malbonaj artikoloj mi lanĉos procezon de forigo de via kontribuo. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 21:00, 10 jan. 2024 (UTC) :Saluton Kolego. Via aserto simple ne estas ĝusta. Vi nur vidas la tempon de mi alŝuto de la artikolo, sed mi ja laboras horojn, foje tagojn, antaŭ ol mi publikas artikolon en vikipedio. Jes ja, lingva kontrolo necesas kaj estas nemalhavebla. :Mi estas certa ke miaj faraĵoj ne estas perfektaj kaj certe ke eraroj povas okazi. Sed ankaŭ mi volas noti ke artikolo ne estas kompleta produkto ĉar vikipedia laboro finfine temas pri ne-organizita kunlaboro, kaj do mi estus feliĉa se iuj almenaŭ baze lingve kontrolu la enhavon sed mi tute ne intecas laborigi iu ajn. :La lingva, informa kaj ĝenerala kvalito de miaj produktaĵoj ja gravas al mi kaj se oni povas noti al mi problemojn mi estos feliĉa ripari kaj noti ilin por mia estonta laboro. Tion dirite, mi scias kaj agnoskas ke mult(eg)e mi ne scias kaj ke necesus ke miaj scioj kaj kapabloj pliboniĝu sed kiun povas helpi al mi? Mi faras kiom eble plej bone ke mi povas sed tio neniam povus sufiĉi. :PS Mi provas elekti temojn kiujn miopinie estas interesaj, aŭ sufiĉe gravaj en la ĝenerala vivo aŭ povus esti gravaj por Esperanto. Kiam temas pri temoj pri kiuj tute ne ekzistas artikolo en la esperantlingva vikipedio, se administrantoj preferas la nenion ol mia faraĵo do oni tute rajtas forigi la mian kaj bedaŭrinde resti kun nenio. :Kolegie via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:09, 10 jan. 2024 (UTC) :: Mi ankaŭ ne taksas min sperta pri lingvo, tamen mi estas sperta pri vikio: neniu kaj neniam korektos viajn erarojn. Tio okazas pro multaj kaŭzoj kaj ĉefa estas homa naturo: viki-aŭtoroj ŝatas esti verkisto kaj ĉiu fanfaronas pri kvanto de artikoloj. Kaj male: neniu volas serĉi kaj ripari fremdajn erarojn. La problemo ekzistas en ĉiu vikio. Tamen en Eo-vikio la problemo staras pli serioze: esperantistoj ne ŝatas legi librojn kaj ŝatas konversacii en la reto. Ili ne havas denaskan fundamenton de nacia kulturo (libroj, teatroj, lernejoj kaj tp) kaj Eo estas por ili fremda lingvo. Kaj esperantistoj venas al vikio (ĝi estas unu el la plej popularaj Eo-servoj) kaj vidas artikolojn kun eraroj. Ni ne rajtas doni fuŝan ekzemplon de lingvouzo.<br>Mi ne povas konsili vin pri rimedoj de altigo de lingva novelo (mi mem ne estas lingve sperta kaj lerta), tamen mi scias rimedojn por eviti erarojn de komputila tradukilo: 1. traduku de alia lingvo ne al esperanto sed al via denaska lingvo 2. Kaj el la lingvo traduku ne per komputilo, sed per homa scipovo. 3. forgesu hasti, ĉar ĝis nasko de [[fera stelo]], ni havas tempon por poluri artikolojn. Verku ĉian artikolon tielmaniere, ke oni montru ilin al novicoj kiel ekzemplo de plej bonstila kaj bonlingva Esperanto. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 06:14, 11 jan. 2024 (UTC) == Geografiaj koordinatoj == Saluton kara! Mi vidas ke vi diligente kaj persiste aldonas informkestojn al la artikoloj, do evidente vi sufiĉe lertas pri teknikaĵoj kaj povus helpi al mi solvi delonge min ĝenantan problemon. Mi ne scias kiel ĝuste aldoni geografiajn koordinatojn al informkestoj. Se mi aldonas datumojn, trovitajn surmape, la sistemo ofte diras ke ili estas malvalidaj. Se mi provas mallongigi aŭ alimaniere redakti ilin, rezulto estas plorinda kaj la mapo montras tute alian lokon. Ekzemple en [[Voyage (Tjumeno)]] aperas iu fantazia situo, kvankam [[Yandex Mapoj]] diras ke devas esti [https://yandex.ru/maps/55/tyumen/?ll=65.542852%2C57.146141&mode=search&sctx=ZAAAAAgBEAAaKAoSCRB1H4DUY1BAETzdeeI5j0xAEhIJaf0tAfinrD8RmNu93CdHkT8iBgABAgMEBSgKOABArZ8NSAFqAnJ1nQHNzEw9oAEAqAEAvQFHapxpwgEF2vvr5ATqAQDyAQD4AQCCAhrRgtGGINCy0L7Rj9C2INGC0Y7QvNC10L3RjIoCAJICAjU1mgIMZGVza3RvcC1tYXBz&sll=65.542852%2C57.146141&source=serp_navig&sspn=0.027985%2C0.008430&text=%D1%82%D1%86%20%D0%B2%D0%BE%D1%8F%D0%B6%20%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8C&whatshere%5Bpoint%5D=65.542214%2C57.146235&whatshere%5Bzoom%5D=15.69&z=15.69 57.146235, 65.542214]. La sama problemo estas ĉe [[CUM (Tjumeno)]], [[Magellan (Tjumeno)]], [[Premier (Tjumeno)]]. Nur kaze de [[Goodwin (Tjumeno)]] kaj [[Kristall (Tjumeno)]] la problemo estis solvita helpe de aliaj vikipediistoj. Sed mi ne komprenas kiel? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:53, 15 jan. 2024 (UTC) :Saluton kara! laŭ via peto mi kontrolis la situacion sed ankaŭ mi ne kompreas kiel kaj kio okazas. :Sed mi resumis la jenon :Goodwin (Tjumeno) (la ĝusta) :|latitudo =57/8.93 :|longitudo=65/33.63 :( sed jen kion aperas supre de la informkesto 57°08'56.0"N 65°33'38.0"E kaj laŭ Guglo Mapoj ĝi ja estas ĝusta) :Voyage (Tjumeno) (la malĝusta) :|latitudo =57/06/44.3 :|longitudo=65/34/56.3 :(kaj supre la informkesto efektive montriĝas [https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Voyage_(Tjumeno)&language=eo&params=57.112305555556_N_65.582305555556_E_region:RU-TYU_type:landmark 57° 6′ 44″ <abbr>N</abbr>, 65° 34′ 56″ <abbr>O</abbr>] [[Voyage (Tjumeno)#/maplink/1|(mapo)]]) :Sed laŭ via indiko, laux Yandex Mapoj 57.146235, 65.542214, kaj mi kontrolis la lokon sur la mapo. :|latitudo =57/14/6.235 <!-- char 57.14.62.35 ne eblas --> :|longitudo=65/54/22.14 :Ŝajne sur la mapo aperas ekstere de la urbo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:33, 15 jan. 2024 (UTC) Jes, stranga afero. Tamen dankon pro viaj klopodoj. Sukceson! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:37, 15 jan. 2024 (UTC) == Ŝablono:Informkesto nederlanda municipo == Saluton. Bonvolu rigardi la paĝon pri la nederlanda loĝloko [[Grave]]. Tie nun maldekstre supre estas iu stranga signaro "{{if:". Tiun signaron mi antaŭe dum jaroj vidis en neniu alia paĝo pri nederlanda loko, kaj kontrolante oni vidas ke la stranga signaro nun aperas ĉie. Mi forte supozas ke tion kaŭzis unu el viaj lastaj du adaptoj de {{Ŝablono|Informkesto nederlanda municipo}} meze respektive fine de tiu ĉi monato. Bonvolu rekontroli kaj trovi la eraron. Mazltov - bonŝancon pri tio! Antaŭdankas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:06, 30 jan. 2024 (UTC) :Pardonu. Mi korektis. Mi tuj kontrolos la aliajn informkestojn. Mi dankas pro la atentigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:29, 30 jan. 2024 (UTC) :@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Mi kontrolis kaj la eraro aperis nur tie. :Pri tiu temo mi volas atentigi vin pri la diskuto kiu okazis ĉi tie sur mia diskutpaĝo sub la titolo "Ŝablono informkesto urbo". Antaŭ pli ol monato mi faris la samajn ŝanĝojn al ŝablono {{ŝ|Geokesto}} sed [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] malfaris tiun dirante ke la ŝanĝojn estas nedezirataj, sen ajn ekspliko. Mi opinias la ŝanĝoj gravaj, interalie ĉar la gravaj urboj de la mondo uzas tiun ŝablonon. Mi petas vian intervenon sed ankoraŭ ne ricevis respondon. Bonvolu interveni. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:53, 30 jan. 2024 (UTC) Saluton, mi nun komprenas kiu okazis en la nederlandaj paĝoj. Dankon pro la rapida riparo. Aliflanke mi ne komprenas kial mi ne atentis vian alvokon la 25-an de decembro. Eble meze de la festotagoj mi estis iom distrita, aŭ miaj filoj pli ol kutime kun-uzis la komputilon... Ne gravas, simple la atentigo ne atingis min. Ĉu mi bone komprenas, ke la aldono p31 al geokesto same bone funkciis kiel ĝi funkcias en informkesto urbo kaj en ĉiuj specifaj informkestoj pri administraj unuoj, kaj Petr Tomasovsky simple neŝatis la ideon kaj malfaris ĝin pensante ke geokesto estas lia posedaĵo? Tiam efektive estos bone pli vaste diskuti la temon. Al mi la parto pri p31 en la informkestoj kaj ankaŭ la griza fermita tirkesto pri partneraj urboj el vikidatumaro ĝenerale plaĉas, kaj mi bonvenigas unuecan uzon ĉie en urbaj tekstoj. Nur foje la parto pri p31 iom vastiĝas, kiam oni en vikdatumoj notis multajn parametrojn (kiel ekzemplo vidu la tekston pri [[Bonno]]). Tie utilus uzi la eblecon de vikidatumoj pri prioritatigo: nome ĉie kie en vikidatumoj unu ero indikiĝis prioritata, "helverda", nur uzi tiujn prioritatajn, helverdajn indikojn (tiam la aliaj eroj sur blanka fono kutime estas eks-aktualaj). Alia ekzemplo estas la teksto pri longa hungara urbonomo [[Hódmezővásárhely]], kie indikiĝas "Hungaria urbo • urbo kun departementaj rajtoj • urbo kun komunumaj rajtoj", sed "urbo kun departementaj rajtoj" validas ekde 1990 kaj "urbo kun komunumaj rajtoj" validis nur ĝis 1950 - pri la lasta indiko ekde pli ol 70 jaroj ne plu aktuala oni facile povus rezigni. Pri iuj francaj aŭ italaj urboj, mi nun ne plu memoras kiuj, estis similaj indikoj "urbo komunumo eksa komunumo vilaĝo" - tio nur konfuzigas (se mi revidas ion tian, mi povos atentigi vin rekte). Do por tiuj kazoj bonas uzi la prioritatajn indikojn en vikidatumoj kaj malatenti la "normalajn". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:18, 30 jan. 2024 (UTC) :Saluton Thomas kaj dankon pro via respondo. Jes ja okazis precize tiel kiel vi priskribis kaj do mi subtenas vastigi la diskuton pri la afero. :Certe vi pli bone scias pri la temo de urboj kaj setlejlokoj kaj mi respektas vian juĝon. Mi samopinias kun vi, sed pri la "helverda" mi ne konas kiel fari la trukon. :Ĝenerale dirite, kiam oni montras liston da valoroj de parametro, tiam indas kaj endas flanke montri kun ĉiu valoro ĝia(j)n referenco(j)n (same kiel faras aliaj vikipedioj), kaj tiu mi ankaŭ ne konas kiel fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:18, 31 jan. 2024 (UTC) ::{{re|Sj1mor}} Vidu sekundon la paĝon pri [[Vjatskije Polani]], tie la sama problemo ankoraŭ aperas kio jam notiĝis supre: la urbo laŭdire samtempe estas "urbo • labora loĝloko de Rusio • vilaĝo", sed ĝi estis vilaĝo nur ĝis 1938 kaj "labora loĝloko de Rusio" (ŝajne aparta sovetunia kategorio) nur de 1938 ĝis 1942, do estus helpe nomi ĝin nur "urbo". Mi havas nenian konon kiel aranĝi tion en la informkesto, kaj klaras ankaŭ ke kutime eĉ kun adaptita informkesto la problemo ne tuj estus solvita, ĉar la unuopaj eblecoj en vikidatumoj kutime ne jam estas elektitaj prioritataj aŭ malprioritataj - ĉiuj dekomence estas "normalaj". Sed se oni elektas ion eblecon prioritata, tio tamen nun ankoraŭ tute ne ŝanĝas ion. Mi petus vin ankoraŭ iom sondi, eble peti helpon de ie, kiel eblus solvi tion. Plej elegante kompreneble estus se iu aŭtomatismo vidus ke iu elekto havas noton "ekde" kaj "ĝis", do estas jam historia, kaj ignorus ĉiujn elektojn kiuj havas "ĝis". Tiam restus nur la aktualaj informoj, ĉi tie "urbo", kaj jam ĉio estus en ordo sen prioritatigo en vikidatumoj, kiun ĉiukaze iu usonano aŭ polineziano kiu tute ne komprenus la sencon de helverdaj aŭ rozkoloraj elektoj en tiu ĉi specifa kazo povos ĉiam malfari... Ja la vikidatumoj ne estas nur por tio ke ili perfekte servas iujn ŝablonon en la esperanta vikipedio, kiu estas nur la 36-a laŭ grandeco el ĉiuj lingvobranĉoj kaj ne la plej grava. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:20, 14 feb. 2024 (UTC) :::Jes ja vi pravas. Mi jam iom sondadis sed ankotaŭ ne sukcesis trovi la solvon. Eble @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] scipovas. :::De kie vi scias la vicloko de la esperanta vikipedio (nur la 36-a laŭ grandeco el ĉiuj lingvobranĉoj)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:31, 14 feb. 2024 (UTC) ::::{{re|Sj1mor}} (kvankam en propra diskutpaĝo la atentigo kompreneble ne necesas) Pardonu - tiun ĉi demandon de vi mi preteratentis. La koncerna statistika prezento pri la 40 plej grandaj vikipedioj, tute aktuala, estas [[Vikipedio:Internacia Vikipedio]]. Estas dua prezento pri la 100 plej grandaj lingvoj, ne tute aktuala, taksite eble de antaŭ 3-7 tagoj, en [[Vikipedio:Internacia Vikipedio/La 100 plej grandaj]]. Sed dum "ni ankoraŭ estas inter la 40 plej grandaj lingvoj", la dua listo eĉ ne tiom gravas. Cetere jam de longe la hebrea vikipedio sekvas la esperantan kaj restas ĉiam iom malantaŭ ĝi, kaj tio, kvankam lastatempe ni forigis relative multajn rubajn paĝojn, laŭ decidoj de la diskutoj en [[vikipedio:forigendaj artikoloj]], do intence malgrandigis la esperantan vikipedion - ĉar, kompreneble, la nura kvanto de artikoloj ne estas la sola kriterio pri kvalito... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:45, 20 feb. 2024 (UTC) :::Notu la parametron Tipo de la {{ŝ|informkesto urbo}}. Oni facile povas kondiĉi ke se tiu tipo havas valoron oni ne aperigu la liston de P31. Eble tio estas kruda solvo sed estas tiu kiun mi povas oferti. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:35, 14 feb. 2024 (UTC) ::::Sed, via propono estus kruda solvo. Pli bone ol neniu. Sed mi certas, ke ankoraŭ estas pli saĝa solvo. Se en vikidatumaro estas dek nombroj por loĝantaro en diversaj jaroj, la informkesto ja ankaŭ aŭtomate prenas la prioritatan, "helverdan" nombron. Do devas esti iu truko saĝe solvi la problemon. Ni tenu vian proponon pri parametro tipo kiel lastan elturniĝon, se vere neniu trovos la bonan solvon, sed ankoraŭ ne aktivigu ĝin... Mi iel certas, ke devas ankoraŭ esti pli profesia ŝlosilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:55, 20 feb. 2024 (UTC) :::::@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Jes, sed via ekzemplo ne estas taŭga ĉar estas granda diferenco inter la kazoj. Por statistiko estas ja ununura "ĝusta" - t.e. plej aktuala - valoro (tiu kiu estas markita helverde kaj estas aŭtomate prenita kiel valoro de la petita parametro), sed por valoroj de parametro kiel ekz statuso estas potenciale pli ol unu ĝusta-aktuala respondo, do pli ol unu valoro kiu estas markita helvedre, kaj por tiuj oni bezonas tajlori LISTOn de valoroj, kaj nur por ili, ellasante la aliajn historiajn valorojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 21 feb. 2024 (UTC) ::::::Vi pravas ke en nombroj por loĝantaro nur preniĝas unu nombro, kaj ke mia ekzemplo ne tre bone taŭgas. Sed vi malpravas ke ĉe nombroj por loĝantaro en vikidatumoj nur povas esti unu helverda indiko kaj ke tio estas ĉiam la plej aktuala: tiel nur estas, se iu homo aranĝis tion. En multaj kazoj mi jam vidis ke robotoj metis novajn nombrojn de 2018, 2020, 2022, 2024, sed neniu atentis ke la helverda indiko ankoraŭ estis ĉe la nombro de 2013, aŭ de 2003 - tiam en niaj esperantaj informkesto kompreneble montratas la nombro de 2013, aŭ de 2003, kvankam en vikidatumoj jam estas bona nombro pri 2024. Kaj ankaŭ facile teknike eblas ke iu helverdigas novan nombron, sed ne malverdigas la malnovan - tiam estas pluraj helverdaj nombroj, kaj la aŭtomatismo elektas tiun kiu staras pli supre en la listo, ne tiun kiu pli aktualus... Do la nombroj de loĝantaroj ankaŭ nur bone funkcias se iuj purigistoj kontinue poluras kaj senpolvigas vikidatumojn. Sed vi pravas ke tio ĉio ne helpas en la nuna serĉo de solvo. Tamen, mi certas ke estas solvo, kaj certas ke mi ne sufiĉe fakas por tuj koni ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:28, 21 feb. 2024 (UTC) :::::::@[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] bonvolu helpi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:31, 21 feb. 2024 (UTC) == Nombro de redaktoj == Saluton kolego! [[#Gratulon|Supre]] vi demandis min kie legeblas via nombro da redaktoj. Jen: https://xtools.wmcloud.org/ec/eo.wikipedia.org/Sj1mor Krome, mi ne konsentas pri ĉi tiu modifo kiun vi faris: [[speciala:diff/8601264]]. Vi tie aldonis informkeston, sed informkesto jam estis tie, do nun la paĝo havas du informkestojn kun la sama enhavo. Ĉu mi povas malfari la modifon? Ĝis ĝis! —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 23:34, 31 jan. 2024 (UTC) :Dankon pro la informo. Jes certe vi tute rajtas. faru laŭ via plaĉu kaj bona juĝo. Mi aldonis la regulan informkeston muzeo ĉar mi pensis ke ĝi donas pli da gravaj informeroj ol la antaŭa informkesto, ekz pri la konsistuantaj galerioj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:27, 1 feb. 2024 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 22:25, 3 feb. 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 --> == informkesto urbo == Mi komprenas ke en la ŝablono informkesto urbo vi hodiaŭ aranĝis, se estas "ligbutono por vikivojaĝoj" en vikidatumoj ke ĝi aŭtonate tre larĝe montriĝas supre dekstre de paĝo. Kompreneble mi komprenas ankaŭ la ideon malantaŭ la ago, nome se eble aldoni ankoraŭ grafike altiran bildon ekster la informkesto. Jen estas la teorio. Tamen en praktiko estas multaj tekstoj kiuj ĉiukaze havas malmultan tekston maldekstre. Mi momente riparas paĝojn en Rumanio, tial mi montras al vi du paĝojn tie: la unua '''[[Piatra Neamț]]''' estas ekstrema: tie la tuta teksto aperas tutsupre kun la larĝigita ligbutuno, kaj kie dekstre la informkesto komenciĝas jam maldekstre estas nur vakuo. Dua ekzemplo '''[[Brăila]]''' ne tiom drastas, ĉar tie bildgalerio iom plenigas la supran randon de la vakuo, sed la malplena spacego maldekstre de la informkesto ankoraŭ sufiĉe stulte aspektas. Ni devos ankoraŭ pripensi, kiel poluri la ideon ke ne aperos tiom draste dekstre tro plenaj kaj maldekstre vakuaj paĝoj. Kompreneble estus neniu problemo se la larĝa panorama dosiero simple aperus sube de la paĝo sub la eksteraj ligiloj kaj super la navigiloj, centre aŭ maldekstre. Sed klaras al mi ke tiel apenaŭ eblas aranĝi, krom per aldona ŝablono permane metita kun nomo kiel {{ŝ|panorama bildo}}, kiu kiel nun en informkesto urbo faras nenion se en vikidatumoj ne estas taŭga bildo, sed jes aŭtomate metas larĝan bildon se ĝi estas. Tian ŝablonon oni ankaŭ helpe de robotoj povus dissemi. Alternativo estus (eble tio jam estas, mi ankoraŭ ne vidis detale la informkeston urbo nun) lasi ĉiun kiel vi instalis hodiaŭ, nur kun ebleco en la informkesto per iu parametro kiel "| panorama bildo = neniu " bremsi la aŭtomatan montron de la larĝa bildo supre dekstre, kaj tiam povos mem meti ĝin malsupren maldekstren aŭ centren. Sed paĝoj kiel [[Piatra Neamț]] kaj [[Brăila]] nun ne aspektas saĝe kaj bele. Kaj mi timas ke estos tre multaj paĝoj kie la vakuo maldekstra, kiu ĉiukaze jam estas en multaj paĝoj ĉar ni tendencas ŝtopi tiom da informoj en la informkeston urbo tute ĉe la dekstra rando, ekstreme pli grandiĝas. Ankoraŭ necesos perfektigi la ideon. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:47, 19 feb. 2024 (UTC) :Saluton Thomas kaj dankon pro via atento. Ĉiuj kiuj vi proponas aspektas bone laŭ mi. Sed mi diru al vi ke mi ne vidas tiun dividon de dekstre kaj maldekstre de la informkesto (mi uzas retumilo chrome). Specife, ambaŭ viaj ekzemploj aspektas ordinare por mi, ĝermoj pri romaniaj urboj. :Ĉiukaze, kiel ni jam diskutis, mi volas rememori vi pri la daŭre neatendita situacio kun Geokesto (la ne montrado de P31 kaj ĝemelurboj) ĉar iu decidis male. Kion oni faros? kion oni povos fari? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:10, 20 feb. 2024 (UTC) ::Pri Geokesto vi pravas, tiu temo estas netraktita, mi revenos al ĝi, kaj mi pensas ke ni devos fari sondan enketon en la teknika diskutejo pri la temo. Sed unue pri la aktuala temo de hieraŭ: ĉe mi ĝi same aperas en retumilo Chrome, kaj neniel nur en sudeŭropaj paĝoj - ĵus mi havis paĝon pri [[Leka (Norvegio)]], kie ĝi tutsame estas. Probable vi zomis vian retumilon al pli grandaj literoj kaj la efiko ne tiom drastas, sed ĉiukaze restos la fakto, kiom ajn grandaj estos la literoj, ke niaj artikolaj ĝermoj per la nova instalaĵo dekstre ankoraŭ pli plenas kaj maldekstre kompense malpli plenas, ĉar la malmulta teksto "glitas supren" maldekstren de la panorama bildo supre dekstre. Ĉe mi en tiuj ekzemploj nun ĉiu teksto kaj la panorama bildo gluiĝas supre, kaj la longega informkesto staras tute nude apud blankega malplena spaco maldekstre. Vi komprenas la problemon, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:28, 20 feb. 2024 (UTC) :::La grandeco de miaj literoj kiel prezentitaj en Chrome estas 100%. Finfine mi ŝanĝis ke la bildo ĉiam estu en la centro. Tiu aspektas pli "robust" al ŝanĝojn de grandeco de la tiparo. Ĉu bonas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 20 feb. 2024 (UTC) :Jes, pli bone! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:36, 20 feb. 2024 (UTC) ::{{re|Sj1mor}} Vi vidis ke mi demandis al Tlustulimu, Moldur kaj LiMr pri la priortitatiga problemo de la datumo p31 antaŭ kvar tagoj. Ankoraŭ mi ne ricecis respondon, mia tiel ĵus rememorigis mian peton en la koncerna ŝablona diskutpaĝo, kaj mi pensas ke saĝas antaŭe solvi la problemon antaŭ en pli granda forumo prezenti la proponon en ĉiuj samspecaj informkestoj uzi la novajn funkciojn, ankaŭ en tiuj kiujn iuj kolegoj eble konsideras sia propra trezoro. Alikaze estas la risko ke iu vidas la restan problemeton kaj elkrios: neniel eblas uzi la tute nematuran ideon! ::Dum la atendado mi havas ankoraŭ alian peton al vi: mi rimarkis ke en italaj komunumoj (vidu ekzemple [[Belgioioso]]) la normala stato de ne estas panorama larĝa bildo supre kaŭzas ke estas larĝa vakua streko supre, dum en germanaj komunumoj (vidu ekzemple [[Lingen]]) tia problemo ne estas. Io do pli saĝe endoniĝis en la germanan informkestan ŝablonon ol en la italan. Ĉar vi faris ambaŭ aldonojn: ĉu vi povas ankoraŭ rigardi kion vi faris pli bone en la germana ŝablono ol en la itala, kaj ŝanĝi la italan tiel ke ĝi reagas kiel la germana ??? Se vere kaj Tlustulimu, Moldur kaj LiMr ankaŭ ne povas helpi, ni devas preni vian savoplanon, instali ke meto de io en la parametron "statuso" malvidigas la datumojn de p31. Fakte bonus fari tiel, ke en tiu kazo la enhavo de "statuso" aperas en sama aspekto kiel normale la datumoj de p31. Tiam ankaŭ eblas bremsi se per vikdatumaj kialoj metiĝas tre multvortaj klarigoj en p31, kiuj ĉiuj estas same aktualaj, kiel ekzemple en la paĝo [[Stutgarto]] - tie mi jam forpurigis ĉiujn anglaĵojn, sed la ĉe mia ekrano ses grasliteraj linioj, kie la unua elekto "urbego" tute sufiĉus, aspektas troigite. Tial fakte vian "savoplanon indas ĉiukaze uzi. Kaj necesas atenti ke nenio fuŝiĝas en la speciala kazo de statuso= vilaĝo, kio entute ŝanĝas la aspekton de la informkesto (ekzemplo en [[Bathford]]). ::Kaj mi havas ankoraŭ subjektivan juĝon: grafike mi pensas ke la hel'''viola''' fonkoloro de p31 (e4dcf6) iom miskongruas kun la hel'''verda''' (aŭ en kazo de vilaĝoj grizverda) ĝenerala koloro informkesta. Pli neŭtralus tute helblua koloro (ccddff), kie ĝin uzas alilingvaj vikioj entute por urbaj informkestoj (ekz. la angla kaj itala) aŭ tute helhelverda fonkoloro (ddffd) kiun la germana informkesto uzas en la subaj ĉapitrotitoloj aŭ informkesto urbo uzas ĝenerale (por distingi la plej supran kampon de la subaj, eblus en informkesto urbo ankoraŭ pli malheligi la plej supran trabon, kiel estas en la germana informkesto). Sed tio estas polura detalo, kiu ne tiom gravas kiom estas teknike nesolvitaj demandoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 25 feb. 2024 (UTC) :::@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Dankegon pro la atentigo. Vi pravas, estas mia redakto pri la supra bildo kiu kaŭzis la aperon de tiu larĝa vakua streko supre. Mi ne komprenas kial sed mi forkomentis la ŝanĝon. :::ps Mi konsentas kun viaj sugestoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:38, 25 feb. 2024 (UTC) ::::Dankon, nun la paĝoj pri italaj urboj sen panorama bildo supre denove normale aspektas. Vi probable vidis ke Moldur indikis ne povi helpi pri la p31-problemo, kaj Robin v.d.Vliet 3 semajnojn ne plu estis vikipedie. Se Tlustulimu kaj esperinde LiMr ankoraŭ eĥas ĉu ili havas ideon aŭ ne... ĉu vi jam volus testi aŭ realigi vian proponon pri savoplano, instali ke meto de io en la parametron "statuso" malvidigas la datumojn de p31? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:56, 25 feb. 2024 (UTC) :::::Ne senesperiĝo, mi estas certa ke estas solvo, nur temas pri programado, ŝajne de modulo. :::::Jes, realigo mian sugeston ne estas malfacila. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:59, 25 feb. 2024 (UTC) :::Mi nun komprenas la problemon en la kodo mem estas ĉe :::<nowiki><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="eo" dir="ltr"></nowiki>'''<nowiki><p><br /></nowiki><nowiki></p></nowiki>'''<table class="infobox" :::Do jen mi solvis la problemon. Eksterordinare temis pri superflua "Enter" post la nova kodo pri la supera bildo. :::Dankegon denove pro la atentigo. Mi tuj reparos ĉe la aliaj informkestoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:08, 25 feb. 2024 (UTC) == Ŝablono:Informkesto alta konstruaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi hodiaŭ rimarkis, ke vi iam aldonis multaj vikidatumajn P-kodojn al la ŝablono {{ŝ|Informkesto alta konstruaĵo}}. Sed vi nenion aldonis pri tio al la dokumentado de la ŝablono. Mi ĵus faris tion. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 22:02, 20 feb. 2024 (UTC) == Capraia Isola kun duobla apero de P948-bildo == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus rimarkis, ke en [[Capraia Isola]] pro uzo de du informkestoj nun duoble aperas la bildego el {{wikidata|P948}}. Eble ni finfine forprenu la duan, iom malnovan informkeston el la artikolo. Sed eble ja iuj el ĝiaj informoj devus iel esti transprenataj al {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Do, kiuj informoj el ĝi do estas konservendaj? - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:08, 29 feb. 2024 (UTC) :Traktita. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:11, 29 feb. 2024 (UTC) ::Ne dankinde. Sed la sama duoblaĵo aperas en [[Metropola urbo Venecio]]. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:43, 29 feb. 2024 (UTC) :::Mi provis fari la samon, sed ĉifoje tio ne funkcias. Atentu mi korektos la informkeston. Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:47, 29 feb. 2024 (UTC) :Kiel vi povas vidi, mi trairis ĉiuj komunomoj de ital(i)a regiono [[Abruco]], por korekti tiujn kiujn ne havis la informkeston supre. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 29 feb. 2024 (UTC) == Norvegiaj provincoj == Bv.noti [[Viken]] for, antaŭaj tri restarigitaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 29 feb. 2024 (UTC) :Saluton kaj dankon, Mi konstatis vian malredaktoj, sed kion vi intencas diri per "for"? kial nur tiuj kvar el ĉiuj 11? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:10, 29 feb. 2024 (UTC) ::En 2020 okazis provinca reformo. Pluraj iamaj provincoj malaperis, aliaj novaj ekestis. Interalie tiuj tri ĉesis ekzisti, kaj el ilia loko kreiĝis nova provinco Viken. ::En 2024, tiu ŝanĝo (nur tiu, ne la tuta reformo) estis malfarita. Viken estis dissolvita post nur kvarjara ekzisto, kaj la tri antaŭaj (A, B kaj Ø) restarigitaj. ::Do ĝuste tiuj tri dum kvar jaroj estis "eksaj provincoj", sed nun jam ree estas normalaj provincoj. Male, Viken nun fakte estas "eksa provinco". ::[[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:38, 1 mar. 2024 (UTC) :::Dankon pro la ekspliko. Ĉu vi deziras montri tiun gravan informon en la artikolo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:42, 1 mar. 2024 (UTC) ::::Ĉio estas klare priskribita en alilingvaj Vikipedioj. Ankaŭ la esperanta estu nepre aktualigota pri tio. ::::Mi nuntempe vikipaŭzas kaj (preskaŭ) nenion kontribuas, sed volis almenaŭ atentigi pri tiu ĉi malaktualeco. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:52, 1 mar. 2024 (UTC) == Alidirektoj == Saluton, estimata. <abbr class="abbr" style="font: 1em 'Lucida Sans';" title="Mi ne scias" >MNS</abbr> ĉu tio interesas al vi. Se oni volas, oni povas krei alidirektojn tajpante <code><nowiki>#AL [[Alia paĝo]]</nowiki></code> (pli rapida por skribi), anstataŭ tajpi <code><nowiki>#ALIDIREKTI [[Alia paĝo]]</nowiki></code>. Alia valida variaĵo estus: <code><nowiki>#ALIDIREKTU [[Alia paĝo]]</nowiki></code>. Dankegon pro via vikilaboro. Ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 12:54, 21 mar. 2024 (UTC) == Regiono-iso de Filipinoj == Saluton, @[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]. Mi ĵus rimarkis ke la de vi metitaj regiono-IOS-kodoj de Filipinoj estas malĝustaj. De kie vi prenas ilin? Mi esperas, ke vi ne divenas ilin. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:04, 25 mar. 2024 (UTC) :Dankon Tlu pro la aldona kontrolo via. Certe mi tute ne divenas! mi prenas la kodojn de [[ISO_3166-2:PH]]. Ĉu mi misis ion? pri kio temas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:06, 25 mar. 2024 (UTC) ::Foje eĉ okazas, ke mi eraras. Do, mi malfaris miajn "korektojn" kaj kreis kelkajn helpajn ŝablonojn. Ĉar Filipinoj laŭ la germana artikolo pri la stranga iso-kodo havas 82 provincojn, la kreado povas daŭri iomete. Sed nun mi emas fari ion alian. Eble mi ja daŭrigos la kreadon morgaŭ. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:25, 25 mar. 2024 (UTC) :::Dankon Estimata pro viaj klopodoj. Havu bonon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:27, 25 mar. 2024 (UTC) == Hejtilejego en Brühl (Erfurto) == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi ekuzis {{ŝ|informkesto firmao}} en [[Hejtilejego en Brühl (Erfurto)]]. Sed pro kopiado vi preteratentis, ke la informkesto neniujn parametrojn por koordinatoj nek mapojn subtenas. Dume, por povi korekti la artikolon, mi aldonis la parametron "kesteroj" al la informkesto. Tamen la nun uzata kodo nur taŭgas malofte kaj tial ne ĉiam kopiendas. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:12, 6 apr. 2024 (UTC) :Dankon pro via atento, atentigo, kaj klopodo. Mi ja atentis, sed akceptis tiel kiel ĝi montriĝis. Do tio oni povas fari, aldoni, kesterigi, al aliaj instancoj de la informkesto firmao se oni deziras. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:20, 6 apr. 2024 (UTC) :Sed montrado de la loko en la (federacia) lando ne tiom informigas. T.e., ruĝa punkto sur malgranda mapo de granda areo. Multe pli bone montri la Wikimedia Openstreet kiel faras la ŝablono Mapframe, ĉu ne? Vidu kion mi faris kun [[IBM]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:24, 6 apr. 2024 (UTC) ::Prave ke montro de interaktiva mapo kiel nun en la paĝo [[IBM]] pli bonas, kvankam la eta ruĝa ankaŭ donas proksimuman impreson kie pli-malpli situas la loko. Plej bone estus havi ambaŭ eblecojn, kiel estas kutime en paĝoj pri komunumoj/urboj/vilaĝoj/loĝlokoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:42, 7 apr. 2024 (UTC) == Supraj banderoloj == Ĝustas ke la paĝosupraj banderoloj nun enkondukitaj en multajn paĝojn kutime tre taŭgas en geografiaj temoj, sed foje misas pri aliaj, "[[Listo de nemateria kultura heredaĵo de Unesko|nemateriaj kulturaj heredaĵoj]]" kaj nelokigitaj temoj - ekzemple ili tre dubindas en multaj paĝoj pri lingvoj, ĵus mi vidis aparte misan prezenton en la paĝo pri la [[rumana lingvo]]: sed ja bonas ke principe oni nun povas individue malŝalti la banderolon tie. Tamen mi nun tendencas ke por {{ŝ|informkesto lingvo}} eble pli bonas defaŭlte tute ne montri banderolon, sed nur individue aldoni ĝin, kiel vi jam faris tion en iuj pliaj paĝoj. Ekzemple en [[Pandemio de KOVIM-19]], kie vi aldonis linion <nowiki>[[file:Corona Virus Wikivoyage banner.jpg|775px]]</nowiki>. En tio nur ĝenas min, ke vi male al la ĝenerala nova kutimo metis la banderolon maldekstren, ne centren kiel alie, kaj vi sen neceso uzis anglajn parametrojn, kvankam dum enigo same rapide eblas enigi linion <nowiki>[[dosiero:Corona Virus Wikivoyage banner.jpg|centre|775ra]]</nowiki>, eĉ povus, se vikidatumoj proponas tauĝan bildon, pli pigre enkopii simple <nowiki>[[dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P948}}|centre|775ra]]</nowiki> (pri la pandemio tamen pli bonas via elektita bildo, mi tute konsentas). Klaras ke ''file'''’''''' tute ne estas [[diskuto:fileo|esperanta vorto]], "px" ankaŭ estas stranga mallongigo de la vorto "[[rastrumero]]j", kaj dum en malmultaj kazoj oni devas uzi nacilingvajn vortojn en Vikipedio anstataŭ internacilingvaj (ekzemple la parametro <gallery> ankoraŭ ne eviteblas), en simpla enkopiado de tekstoblokoj eblas bone eviti tiajn fremdlingvaĵojn. Mi scias ke ankaŭ mi mem uzis tiajn anglaĵojn en miaj unuaj redaktoj en 2006 kaj 2007, ĉar tiam la vikipedia terminaro ankoraŭ ne komprenis aliel, sed ekde pli-malpli 15 jaroj ne estas problemo skribi esperantajn teknikajn terminojn, kaj mi petus vin uzi tiajn esperantajn terminojn, se vi bloke enkopias multajn samspecajn blokojn, ne nur fidi "ke iam poste roboto venos kaj tradukos mian anglaĵon", ĉar tio estas kromvojo. Kompreneble tio nur estas peto, klaras ke teknike ankaŭ la anglaĵoj kompreniĝas, sed la peto laŭ mi estas sen granda peno sekvebla. Kaj plia peto kompreneble estas, uzi saman centrigitan dezajnon por ĉiuj banderoloj. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:20, 7 apr. 2024 (UTC) :Saluton kara kaj dankon pro via atentigo. Gravas kaj bonas. Mi fidas vian juĝon. :# Oni povus malŝalti la banderolojn por informkesto lingvo, sed iuj ja trafas kaj eĉ bone. :# Pri la kodo, bone mi faros :# Mi ne sciis ke ra estas mallongigo de rastrumeroj, kaj ne konsciis ke ra kaj px samas. :# Mi uzas <nowiki><gallery> sufiĉe ofte. @</nowiki>[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] jam estas tempo provizi esperantlingvan :Refoje, dankon. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:45, 7 apr. 2024 (UTC) PS: Pri la esperantigo de lastaj ne ankoraŭ esperantlingvaj parametroj, kiel ekzemple <gallery>, jam de iom da tempo okupiĝas super nabla. Li bone scias kaj montris al mi kie en vikipedio estas la loko por peti tiajn adaptojn, kaj lobias ĉe la vikistrukturaj teknikistoj por instalo de la lastaj esperantigoj. Laŭ mi ni povas lasi la temon en liaj manoj, kaj atendi rezulton ene de ni diru du monatoj (mi ne scias, eble la instalo eĉ jam estas farita, kaj simple ankoraŭ ne estas diskonigita...). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:11, 7 apr. 2024 (UTC) PPS: Prave, pri informkesto lingvo simple necesas decidi, ĉu la trafaj aŭ la maltrafaj banderoloj en paĝoj pri lingvoj pli multas. Mi konsentas ke estas iuj tre trafaj, sed laŭ mia (kompreneble subjektiva) nuna impreso la maltrafaj estas en plimulto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:15, 7 apr. 2024 (UTC) == Sorry for reply in english == Hello, I saw that a year ago you have translated the [[Societo Marsa]] page. I've just finished writing the English version of the article at [[:en:Mars Society]]. Please do translate the article again. If you need help, feel free to ask me. Thank you - [[Uzanto:CactiStaccingCrane|CactiStaccingCrane]] ([[Uzanto-Diskuto:CactiStaccingCrane|diskuto]]) 17:41, 7 apr. 2024 (UTC) == Estas mirinde ... == Saluton, estas mirinde, kiom da mistajpoj vi trovas kaj korektas tiel rapide. Estas mirinde, ke neniu antaŭe trovis ilin. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:48, 16 apr. 2024 (UTC) :Verŝajne neniu klopodis jam desufiĉe longe. Sed mi certas ke multaj aliaj, ni diru plikreivaj, tajperaroj ke mi serĉas mi fakte ne trovas! Oni nepre devas uzi literuman korektilon, ekz ĉe languagetool.org <br /> [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:02, 16 apr. 2024 (UTC) :Ortografia korektilo ekzistas jam ekde jaroj eĉ kiel etendilo por Fajrovulpo. Eĉ se ĝi fojfoje ne rekonas ĉiujn vortojn, ĝi estas pli bona ol neniu helpilo. - Sed ĝi estas verŝajne nur uzebla por uzantoj, kiuj ankoraŭ rekte redaktas la fontotekston de Vikipediaj artikoloj. Por uzantoj de Vida redakto devus ekzisti io alia, pri kio mi ne scias ion. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:13, 16 apr. 2024 (UTC) ==Legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Rabindranath Tagore]], [[Rasismo]], [[Abu Nuŭas]], [[Afganio]], [[Aidoso]], [[Akva ciklo]], [[Akvobaraĵo]], [[Al-Ĥorezmi]], [[Alzheimer-malsano]], [[Amfibioj]], [[Molière]], kaj [[William Shakespeare]]; kiel oni vidas, gravaj artikoloj kaj tre varia temogamo. Dankon pro via kontribuo kaj pardonu pri miaj insistoj plialtigi la nombron de legindaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:38, 27 apr. 2024 (UTC) == Listoj pri unuopaj tagoj == La kronologiaj listoj pri unuopaj tagoj en multaj lingvoj estas trione por ligiloj de paĝoj pri elstaraj eventoj, trione por ligiloj al biografioj de naskiĝintoj kaj trione de mortintoj. La listoj samrange kovru ĉiujn epokojn de la homa historio kaj samrange kovru ĉiujn mondopartojn. Tial estas katastrofa situacio, ke la ekstreme pole patriota uzanto ''Sliwinski'' en granda energio misuzadas la sublistojn pri eventoj, tien vortriĉe ŝtopante amason da detaloj pri tragikaj sortoj de pollingvanoj inter la jaroj 1939 kaj 1944. Kompreneble en la tempo de la dua mondmilito okazis aparte multaj krimoj, tial pravigeblas ne trakti la 5 jarojn same koncize kiel kvin aliaj jaroj de la antikva aŭ mezepoko - sed bonvenas en unu teksta linio en ĉiu jaro mencii iujn aparte kruelajn krimojn, jen en Balkano, orienta, norda kaj okcidenta Eŭropo, ankaŭ militkrimojn en Ĉinio, Koreio kaj aliloke en Azio. Sed ke la homa historio reduktiĝas je pli 90 % al patriotisma lamentado pri mortoj de nur pollingvaj eŭropanoj nur inter 1939 ĝis 1944 ne respegulas la dimensiojn de la homa historio kaj simple estas perfortigo de la listoj. La eksa administranto RG72 estis la pli-malpli sola kiu bremsis tiun groteskan redaktadon, post kiam li ne plu estas administranto, la uzanto ''Sliwinski'' povas senbremsite daŭrigi sian akaparon de la listoj. Mi ĵus pene malfaris la lastajn ŝanĝojn post la lasta granda paĝoredukto de RG72, kaj ĝis nun nur faris tion de la 1-a ĝis la 11-a de oktobro (do nur 30-ono de ĉiuj perfortitaj listoj) - tio ne kovras ĉiujn trovastajn kontribuojn, sed tamen kunforigis iujn senkulpajn kaj saĝajn redaktetojn de vi. Pri tio mi pardonpetas. Sed mi pene sukcesos trakti la aliajn 350 listojn, kaj povas nur peti vin individue restarigi viajn malmultajn redaktojn kiuj kontraŭintence ankaŭ iĝis viktimoj de la redukto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:34, 28 apr. 2024 (UTC) :Saluton Estimata Thomas, jes ja mi tute komprenas kaj konsentas pri via analizo kaj traktado de la situacio. Miaj redaktetoj ne estas tiom gravaj aŭ signifaj, certe ne kompare kun la preventa agado de vi en tiu frustriga situacio. :Dankon pro viaj bremsigoj kaj laboro restarigi la paĝojn al iom da normaleco. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:43, 28 apr. 2024 (UTC) :Se la homo deziras detali pri kronologio de la specife menciita periodo, do li estu bonvena ĉe [[Tempolinio de la Dua Mondmilito]], ĝis nun malplena!, aŭ eĉ pli precize ĉe nova artikolo [[Tempolinio de la Dua Mondmilito en Pollando]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:31, 29 apr. 2024 (UTC) ::Saluton, Ŝaj, ::vi detale sekvis la evoluon de la listoj pri tagoj dum la lastaj jaroj kontribuante al ili, kaj vidis kiel RG72 provis haltigi uzanton kaj anonimulojn kiuj en pola patriotismo metis tutajn artikoletojn pri suferoj kaj sekvaj militaj triumfoj de la pola nacio en la dua mondmiltito al la teksto, sed li en multaj paĝoj malsukcesis kaj la neekvilibraj redaktoj simple obstine reaperis. Nun nur 9 tagoj de la 5-a ĝis 13-a de majo estas vere reviziitaj, tie ĝis nun ankoraŭ ne reaperis aldonegoj, sed 357 tagoj estas en grandparte mizera stato, kaj estas malkonsento ĉu nova tute diskreta admono kiu nur videblas se oni redaktas la paĝojn sufiĉas por vere protekti ilin, aŭ ĉu estu ankaŭ alvoko pri neŭtraleco en la diskutpaĝo, io tia kiel ĝin metis Thomas antaŭ du semajnoj. Problemo estas ke Taylor 49 amase malŝatas ĉiun videblan mencion pri kritiko, čar en unuaj komentoj aperis ankaŭ la nomo de RG72, kiun Taylor 49 ŝajne persone malŝategas. Tial Taylor postulas forigon de ĉiuj diskutpaĝoj, kvankam Thomas eĉ zorge forigis ĉiujn aludojn al iuj ajn uzantoj el la diskutpaĝoj. Mi aliflanke helpis al Thomas en purigo de la unuaj 9 tagoj, mem traktis 2 el ili, konfirmas ke estas granda laboro pesi ĉiun vorton de la listegoj ĉu eblas iel koncizigi ĝin, kaj ne pretas daŭrigi tian frustrigan laboron se ĉiaspeca alvoko pri ekvilibro en la diskutpaĝoj estos forigita. Kaj Thomas ankaŭ videble ĉesis la koncizigon de la listoj. Tial mi petas vin pripensi ĉu vi povas trovi opinion en la diskuto en paĝo [[VP:FA]], serĉvorto "366 listoj", kaj se jes esprimi ĝin. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 08:15, 14 maj. 2024 (UTC) == Ju pli multe == Vi korektas mistajpojn, sed ju pli multe vi korektos ilin, des pli multe ili aperos. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:28, 29 apr. 2024 (UTC) :Kial kaj kiel tiu povus okazi tiel vi sugestas? kio estas la rilato? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:29, 29 apr. 2024 (UTC) ::Pripensu mem. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:30, 29 apr. 2024 (UTC) :::Mi sugestis kaj spekulatis, do vi klarigu. Mi ne vidas tiun rilaton, sed la malon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:32, 29 apr. 2024 (UTC) ::::Ekz ĉe [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pam%C4%9Btice&diff=8719360&oldid=7768112 Pamětnice] mi neniam faris tiun mistajpon, ĉar la enhavo de artikoloj estas kopiita, la enkonduko preskaŭ ĉiam la sama ĉe ĉiuj paĝoj. Ĉu vi ne pensas, ke mi devus rimarki tiun mistajpon jam tiam kaj korekti ĝin? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:43, 29 apr. 2024 (UTC) :::::Mi ne komprenas kion vi volas diri [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:54, 29 apr. 2024 (UTC) == Distingo inter akcesa kaj ekscesa == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi "korektis" fojfoje "ekcsesa" ne al "ekcesa" sed al "akcesa". Ĉu vi ĉion bone pripensis? Fojfoje la ŝanĝo devus esti refarata, ĉar ne harmonias al la kunteksto de la artikolo, kiel ekz. en [[Neŭrodiverseco]]. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:30, 20 jun. 2024 (UTC) :Dankon. Mi ne sciis, kaj ankaŭ ne aperas "ekces" en vortaro.net [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 20 jun. 2024 (UTC) ::Ho. Mi eraris pri la dua vorto. Devas esti "ekscesa". Do kun alia sinsekvo de ŝuŝaj konsonantoj. Ne estas miraklo, ke "ekcesa" ne aperas en vortaro. Ĝi ne ekzistas. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:43, 20 jun. 2024 (UTC) :::Bone. Do kiam mi korektis "ekcesa" al '''akcesa''' ĉu pli taŭgus '''ekscesa'''? :::'''eksces2o''' '''1''' Ago transpasanta la limojn de modereco, sobreco, justeco, humaneco: ''la patro, kiu en la fluado de liaj ekscesoj maloportunigas al li la vojon'' Z; ''fari ekscesojn en la manĝado''; ''elporti la ekscesojn de tirano''. ☞ ''diboĉo'', ''maljustaĵo'', ''perfortaĵo'', ''supermezura''. :::'''2''' Troo. :::'''ekscesa'''. Ne konanta limon, mezuron: ''ekscesa kolero, amorado''. ☞ ''ekstravaganca''. :::'''ekscesi''' (<abbr>ntr</abbr>) Fari ekscesojn. ☞ ''troigi''. :::'''valoreksceso''' Troo aŭ maltroo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:49, 20 jun. 2024 (UTC) ::::Krome "akceso" kaj "akcesa" ktp. ne ekzistas. Supozeble ĉikaze temas pri aĉa lingva interfero el la angla "access". Ĉikaze pli taŭgas eĉ "ekscesa", ĉar temas pri tio kaj ne pri atingo aŭ io simila, kiu ja estus la ĝusta traduko de la angla "access". [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:54, 20 jun. 2024 (UTC) :::::Jes ja, sed en la angla ''excess'', ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:57, 20 jun. 2024 (UTC) ==Olimpiado== Saluton. [[Olimpiado]] ne estas sinonimo de Olimpikoj = Olimpiaj ludoj. Rigardu ĉe PIV. Mi supozas, ke necesas alinomi kelkajn artikolojn. Eble ankaŭ mi iam misfaris saman eraron. Mi ĵus kontrolis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:17, 23 jul. 2024 (UTC) :Saluton. jes ja mi konscias pri la malsamon. Intense mi ne nomis kaj ne uzis olimpiko, sed olimpiado. :Notindas ke ĉiuj aliaj lingvoj ankaŭ uzas olimpiad kaj ne olimpik! Olimpiko estas io alia, nome la olimpikaj ludoj. :Laŭ mia nuna scio, mi opinias ke la ĝusta termino ja estas olimpiado, konforme al la uztermino de la aliaj lingvoj, sed eble iu povus esplori plibone kaj ŝanĝigi mian opinion. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:17, 24 jul. 2024 (UTC) ::{{re|kani|Sj1mor|montri=ne}} Tute klare ke olimpiado estas antikva kvarjara tempointervalo ([[d:Q221956]]), kaj nur tio, kaj tiel estas en ĉiuj lingvoj kiujn mi komprenas (vidu la vikidatuman eron). Supozeble vi cerbumas pri tekstoj kiel [[Internacia Biologia Olimpiado]], [[Internacia Filozofia Olimpiado]], [[Internacia Fizika Olimpiado]], ĉu? Multaj el tiuj konkursoj estas ĉiujaraj, ne okazas ĉiun kvaran jaron ... se ili ekzakte okazus ĉiun kvaran jaron ekzakte en jaroj de la olimpikoj, oni ankoraŭ povus pravigi uzon de la antikva vorto olimpiado. Alikaze tre dubindas la uzo de la vorto pri sciencaj konkursoj, kaj fakte dubindas en ĉiuj lingvoj, kvankam en aliaj lingvoj oni evidente tute neglektas tiun faktan eraron. Do ni estos en dilemo, ne povi ŝanĝi ĉiujn naciajn lingvojn, kaj ankaŭ ne havi la legitimon simple inventi kroman, "modernan" PIV-an signifon por la antikva kvarjara tempointervalo. Tamen, ĉar la dilemo ne solveblas, mi komprenas la sintenon preferi la duan vojon kaj paralele al la naciaj lingvoj alinventi kroman, "modernan" signifon por la antikva vorto olimpiado. Ĉar evidente [[Internacia Biologia Olimpiko]], [[Internacia Filozofia Olimpiko]], [[Internacia Fizika Olimpiko]] ankaŭ ne estus tute ĝusta... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:18, 25 jul. 2024 (UTC) :::Olimpiado en Esperanto referencas al kvar jaroj, nepre. Olimpiko ne tiom, ĉar foje ne okazas la kutimaj kvar jaroj, ekzemple kiam ĝi prokrastiĝis pro la epidemio de KOVIM-19 aŭ en aliaj historiaj okazoj: ili estis olimpikoj, eĉ se ne ĝustis la kvar jaroj. Tial tiuj tri artikoloj devus esti ĝuste Olimpikoj, eĉ se ili okazas ĉiujare. Esperanto rajtas kaj eĉ bezonas krei neologismojn per simpla adapto de internacia vorto (kiel klopodis Sj1mor), sed nur KONDIĈE ke ne okazu kolizio, kiel ja okazas ĉe "olimpiado". [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:56, 25 jul. 2024 (UTC) == teksto [[Kamala Harris]] == Vi pro via longa restado en Norda Ameriko konsidereblas aparte aktiva esperantlingva vikipediano el tiu kontinento, tial mi volas varbi vin kunhelpi bluigi la lastajn ruĝajn ligilojn kaj revizii la ankoraŭ dubindajn referencojn en la teksto [[Kamala Harris]]. Ŝia nomo kaj bildo nun elstaras centre de la vikipedia titolpaĝo, kaj decus se la artikolo estus polurita. Mi hodiaŭ aldonis artikolojn pri [[Alan Cranston]] kaj [[Willie Brown]], kaj faris iujn ŝanĝojn, sed la laboro ankoraŭ ne estas finita... Sed se pluraj homoj kunlaboras, ĉiu kreas 2-3 artikolojn kaj oni komune revizias la referencojn, la laboro devus esti rapide finebla. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:24, 25 jul. 2024 (UTC) :Koran dankon pro via rapida kreo de la teksto pri la [[Asocio de Nigraj Jurstudentoj]] kaj la 4 personaj paĝoj pri [[Neil Gorsuch]], [[Brett Kavanaugh]], [[Val Demings]] kaj [[Keisha Lance Bottoms]]. Rilate al B. Kavanaugh mi aldonis ankoraŭ novan ĝerman artikolon pri la [[Federalista Societo]], nur minimuma, sed ĉio kion devas havi ĝermo. Estas vere bone se se pluraj homoj kunlaboras en komuna finfaro de pli vasta teksto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:42, 25 jul. 2024 (UTC) == Nacia Arkivo kaj Rekorda Administracio == Saluton. Rekordo estas tute alia afero ol tiu ''Records''; rigardu ĉe PIV. Tial mi proponas alinomon al [[Nacia Arkivo kaj Registra Administracio]], laŭ la senco kiun vi mem uzas en la redakto. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:48, 25 jul. 2024 (UTC) :Jes ja vi pravas. Dankon pro via atento. Ĉu vi faros la alinomon? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:53, 25 jul. 2024 (UTC) == Gabrielle Roy == Saluton. Vi iam kreis tiun artikolon [[Gabrielle Roy]] kaj nun kelkajn pri kelkaj ŝiaj verkoj, kiuj en la verkolisto aperas dekomence kun titolo en la angla kaj nur poste duarange en la franca, sed se mi bone komprenas, temas pri originale verkitaj france, ĉu ne? Mi pretas forigi la anglalingvajn titolojn, sed ĉu vi konsentas aŭ ĉu vi volas mem fari tion?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 13 aŭg. 2024 (UTC) :Saluton kani. Dankon pro via atentigo. Jes mi faris. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:38, 13 aŭg. 2024 (UTC) == [[La Mesaĝisto]] == Saluton. Kion signifas "juna plenkreska libro"? Ĉu temas pri libro por junuloj kaj plenkreskuloj aŭ pri libro ĵus publikigita, matura ktp.? Same ĉe [[The Hate U Give (romano)]] kaj ĉe [[Angie Thomas]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:08, 26 aŭg. 2024 (UTC) :Saluton. Bonega demando! la intenco estis libro por junaj plenkreskuloj (kontraŭe al tiuj plenkreskuloj kiuj estas maljunaj). Do junplenkreskula? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:01, 27 aŭg. 2024 (UTC) ::Do, libro por plenkreskaj junuloj, ĉu ne?. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:40, 2 sep. 2024 (UTC) :::Mi ne sufiĉe komprenas la diferencon inter plenkreskaj junuloj kaj junaj plenkreskuloj. Ĉu oni povas distingigi helpe de intervaloj de aĝoj? ĉu plenkreskaj junuloj ne estas [[oksimoro]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:48, 2 sep. 2024 (UTC) ==[[Agi Mishol]]== Saluton. Agi Mishol publikigis duciferan nombron da volumoj de poezio, sed kiom eĉ proksimume? ĉu 10 aŭ 99? Eble oni povas anstataŭi "duciferan nombron da volumoj" per "nombrajn volumojn", ĉu?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:43, 2 sep. 2024 (UTC) :Saluton. Jes mi ŝanĝis al " pli ol dek volumoj de poezio". Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:46, 2 sep. 2024 (UTC) ==[[Unuopa gepatro]]== Saluton. Mi opinias, ke la artikolo devus esti alinmita kaj reverkita, ĉar laŭ mia kompreno la sufikso ge- utilas nur por pluralo ĉu gramatike ĉu laŭsence. Tiel ke esprimoj kiel Unuopa gepatro, unugepatraj familioj kaj Unuopa gepatreco estas kontraŭgramatika, tio estas, ke ge- kaj unu estas malkongrueblaj; sed ĉar mi komprenas, ke temas pri diskuteblaj aferoj, mi rekomendas al vi konsulti kun pli altnivela esperantisto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:09, 10 sep. 2024 (UTC) :Saluton. Mi akceptas vian proponon al plua diskutado, ĉu de spertulo aŭ de la komunumo. :Laŭ mia kompreno la pluralo en Esperanto estas J, kaj neniu alia sufikso aŭ prefikso. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:02, 10 sep. 2024 (UTC) ::La vorto gepatro estas ĝusta, sed la artikolo temas pri [[soliĝinta gepatro]]. La paĝo pri Unuopa gepatro estas laŭ mia opinio alinomenda al soliĝinta gepatro. La gepatro estas unu el du gepatroj en la familio, en ĝenerala senco, ne gravas ĉu temas pri viro aŭ pri virino. Ekz. juna vidvo, kiu zorgas pri neplenkreskaj infanoj estas gepatro, eĉ kiam lia edzino mortis kaj li vivas sola kun la infanoj. La vorto estas malofte uzata, sed eblas uzi ĝin. En la ĉeĥa tia varianto ekzistas. Gepatroj - gepatro (rodiče - rodič). [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:09, 10 sep. 2024 (UTC) :::Dankon. Mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:17, 10 sep. 2024 (UTC) == Estingi == Kara {{u|Sj1mor}}, notu ke "estingi" estas ĝusta, eĉ Fundamenta vorto: [https://vortaro.net/#estingi_kdc]! Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:11, 15 sep. 2024 (UTC) :Kara Moldur, dankon pro via atento kaj atentigo, ja esting estas fundamenta vorto kaj mi kontrolis la signifojn en vortaro.net sed estas diferenco inter esting (angle extinguish, usone turn off) kaj eksting (angle extinct). :La unua estas uzata por fajro kaj similaĵoj, la dua signifas ne plu viva, formortinta. Do laŭsense, dinastio, homegrupo aŭ specio ne estas estingita sed ekstingita. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:22, 15 sep. 2024 (UTC) ::Kara {{u|Sj1mor}}, iu vorto "ekstingi" ne ekzistas. Notu la ekzemplojn: "estingiĝis lia tuta familio. ☞ morti, pasi, velki, elvaporiĝi, foriĝi, forviŝiĝi, neniiĝi." Do jes dinastio ktp. povas estingiĝi. La neekzistanta vorto "ekstingi" estas nepre forigenda. La uzoj de la vorto '''estingi''' ja estis tute ĝustaj (almenaŭ tiuj kiujn mi vidis). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:40, 15 sep. 2024 (UTC) :::Mi nun komprenas de kie vi prenis tiun fuŝan vorton: Vi trovis ĝin ĉi tie en Vikipedio! Tamen, tio kion vi trovis ''ne'' estas aparta vorto, ĝi estas nur misskribo de la ĝusta vorto '''estingi''', simpla lingva erareto. Vikipedianoj ne estas perfektaj, ili foje faras erarojn. Restu skeptika kaj rekontrolu mem. Ne imitu la erarojn de aliaj. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:45, 15 sep. 2024 (UTC) == [[Falsita informo]] == Saluton. En redakto vi uzas ĉefe Misinformadon, ĉu tiel mi alinomu la artikolon al Misinfomado? Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:15, 17 sep. 2024 (UTC) :falsita informo estis prenita de vikidatumoj. Se mi rajtas, mi petas helpon pri klarigado de terminologio. :Do ĉu falsita, mis, mal, dis - inform(ad)o, kiuj estas propraj aŭ uzataj? :Mi antaŭdankas, amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:17, 17 sep. 2024 (UTC) == Universitato en Riado == Saluton Sj1mor! Mi rimarkis, ke vi ofte redaktas artikolojn pri universitatoj. Jen propono de artikolo: [[:en:King Saud bin Abdulaziz University for Health Sciences]]… ĉion plej bonan! [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 07:28, 25 sep. 2024 (UTC) :Saluton Dominik! estas pluraj dekoj da University Health Sciences en la anglalingva vikipedio, do kial ni faru precize ĉi tiu? Ĉu vi ne kapablas fari vi mem? ankaŭ plej bonan al vi! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:13, 25 sep. 2024 (UTC) ::Dankon Sj1mor pro via rapida respondo. Mi vidis, ke vi aldonis la esperantan nomon "Universitato Reĝo Saud bin Abdulaziz por Sanscienco" al Vikidatumoj. Mi supozeble mem redaktos tiun artikolon. La rimarkinda trajto de tiu universitato estas ke trolebuso priservas ĝian kampuson ([[Trolebusa transporto en Riado]]). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:12, 25 sep. 2024 (UTC) == Diskuto pri referencoj == Kolego, ek de la 10-a de septembro en Diskutejo estis lanĉita grava diskuto pri aspekto de referencoj en vikiaj artikoloj. Rezulto de la diskuto grave influos ĉiun (!) artikolon de vikipedio, ŝablonojn de fontoj kaj plej verŝajne regolojn de artikola dizajno.<br> Vikia komunumo atendas vian opinion, ĉar vi estas aktiva partoprenantio de nia projekto.<br> Mi invitas vin partopreni la diskuton kaj eldiri vian opinion, prezenti vian sperton de uzo de referencoj en eo-vikipedio kaj vikipedioj en aliaj lingvoj. Ankaŭestas interesa via sperto ekster vikio: kiel aspektas referencoj en libroj kaj revuoj en esperanto kaj aliaj lingvoj. Jen estas ligilo al la diskuto: [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Fremdlingvaj referencoj sen traduko al Esperanto]]. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 05:49, 26 sep. 2024 (UTC) == Helpo == Sal! Mi petas helpon, ĉar mi forgesis, kial krei ĝin. Ĉu vi povas krei ŝablonon kun titolo '''Hungaraj urboj kun departementrajto'''! La aspekto similu al {{Gravaj hungaraj urboj}}, sed interne la rubrikojn vi lasu malplena, poste mi zorgos plu pri la redakto.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 12:04, 26 sep. 2024 (UTC) :Saluton Crosstor, Laŭ via peto mi faris kopion de Ŝablono:Gravaj hungaraj urboj kaj nomata Ŝablono:Hungaraj urboj kun departementrajto. {{Hungaraj urboj kun departementrajto}} :Vi povas fari kion ajn ke vi deziras kun la enhavo. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:43, 26 sep. 2024 UTC) ::Dankon!--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 04:03, 27 sep. 2024 (UTC) == [[Ŝaknovelo]] == Mi eklaboris pri la traduko de la artikolo el la franca. Planante fintraduki ĝin mi rimarkis ke vi intertempe jam kreis la artikolon el la angla. Stranga koincido ke ene de du tagoj du vikipediistoj eklaboras pri la sama artikolo ! Mi sekve rezignas pri mia traduko: tio ŝparas al mi iom da tempo kaj da energio. Dankon! [[Uzanto:Agloforto|Agloforto]] ([[Uzanto-Diskuto:Agloforto|diskuto]]) 09:01, 30 sep. 2024 (UTC) :Saluton Agloforto, dankon pro via noto. Tute ne estas koincido ĉar tion kion instigis mi ektraduki estas via redakto pri la esperantaj tradukaĵoj en la artikolo pri la aŭtoro. Ĉar estas pli ol unu traduko de tiu ĉi verko mi komprenis ke ĝi ja estas grava kaj indas verkis decan artikolon. :Se mi rajtas mi forte kuraĝigas vin kontroli mian tradukon, kaj la lingvaĵo, kaj la lingvostilo, kaj la vortouzo, kaj eĉ la detaloj mem. Vi ankaŭ povas aldoni mankantajn detalojn kiuj laŭ via opinio estas gravaj. Ja la laboraĵo necesitas kontrolon. Notu ke mi tradukis el pluraj lingvoj kaj nur ekis el la angla. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:18, 30 sep. 2024 (UTC) :Mi nur volas klarigi ke mi tute ne konscias pri la enhavo kaj kvalito de la tradukoj ĉar mi ne legis ilin, nur kontrolis pri la esperantigita nomo de Ĉentovic (Czentovic). Do certe la fida rilato al la tradukoj ja estas grava, ĉar la artikolo estas iamaniere kiel resumo de ili. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:56, 30 sep. 2024 (UTC) :: Bonvolu sciigi kiam vi finos redakti la artikolon. Mi provlegis pro sekcioj sed miaj lastaj redaktoj estas perditaj pro redaktokonflikto. Prefere mi porvlegu nur kiam vi ne ankaŭ redaktos. --[[Uzanto:Agloforto|Agloforto]] ([[Uzanto-Diskuto:Agloforto|diskuto]]) 09:58, 30 sep. 2024 (UTC) :::Vi pravas. Pardonu. Mi finis por nuntempe kaj ne plu okupiĝas pri tiu hodiaŭ. Bonvolu daŭrigi kaj fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:00, 30 sep. 2024 (UTC) :::{{re|Agloforto}}Estas sistemo eviti foje perdojn pro redaktokonflikto. Kiam aperas tiu averto, vi povas kopii vian redakton, reiri al la artikolo, al nova redaktopaĝo kaj glui la kopiitan redakton. Bedaŭrinde tio funkcias nur por aparta redakto (ekzemple aparta alineo), inter kiu ne estu la redaktoj de aliulo. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:43, 5 nov. 2024 (UTC) == [[Neceloj]] == Saluton. Mi dubas pri la ĝusteco de la adapto de tiu koncepto al Neceloj, konsiderante, ke en Esperanto ekzistas la vorto celo, kaj tial ekestas konfuzo. Verdire, mi ne proponas alternativon, ĉu estus simpla fonetika adapto inceloj (kiel en aliaj lingvoj), aŭ ebla traduko al nevolfraŭloj aŭ simila monstraĵo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:40, 5 nov. 2024 (UTC) :Saluton. Jes povus esti. [[Inseloj]] jam ekzistas kaj ''nevolfraŭloj'' estas ankaŭ ebla traduko. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:19, 5 nov. 2024 (UTC) == eraroj == Saluton, kial la roboto ne faras erarojn en sistemo en paĝoj pri Slovakio, ekzemple. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:20, 6 nov. 2024 (UTC) :Kio? pri kio temas? bonvolu doni al mi konkretan ekzemplon de artikoloj kaj eraroj? Dank [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:22, 6 nov. 2024 (UTC) :Ĉi ti vi respondis al mi. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:54, 6 nov. 2024 (UTC) ::Vi ofte korektas erarojn en paĝoj kreitaj kaj redaktitaj nur de mi. Tiujn erarojn mi neniam skribis. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:42, 6 nov. 2024 (UTC) == [[Fonduso Ŝoaho]] == Saluton. Fonduso estas mono. Plej verŝajne vi celis Fondaĵo Ŝoaho. Eblas alinomo, ĉu ne? Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:53, 18 nov. 2024 (UTC) :Jes ja. Bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:55, 18 nov. 2024 (UTC) == Brazilaj municipoj == Saluton, mi vidis ke vi antaŭ tri horoj metis informkeston "urbo" al la paĝo pri [[Viçosa do Ceará]]. Se vi tiel faras, estas pli utile uzi la informkestan blokon uzitan en vikipedie disvolvintaj regionoj de Brazilo. Mi ĵus metis la informkestan blokon, kiel ĝi estas uzata kun multaj notoj: Fakte en Cearao eblas ankaŭ plene rezigni pri "mezoregionoj" kaj "mikroregionoj", ĉar en tiu ŝubŝtato neniu jam ekfaris iun tian paĝon (kvankam ekzistas plene malatentata listigo [[municipoj de Cearao]], kiu klarigus kiel estus la mezo- kaj mikroregionoj, laŭ stato de 2007, do ne verŝajne eĉ ne ĝisdata), kaj certe vi kaj mi nun ne volas komenci tion. Sed mi en unua paĝo lasis ĉiujn notojn, por ke estu pli klare - ĉiukaze la notoj en simpla legomodo ne videblas. Sed bonas ke ĉiuj informkestoj pri Brazilaj municipoj laŭeble aspektu simile/aŭ plej bone same. Tial utilas enmeti ne nur la minimumajn parametrojn, kiel faris vi, sed enmeti tiom da ke la kesto vere similas al tiuj de SP, MG aŭ RJ. La laboroinvesto en kopiado ne estas pli granda. En sama subŝtato nenio ŝanĝiĝas, do plej bonas trakti ĉiujn paĝojn de sama subŝtato, kaj se ŝanĝiĝas la ŝubŝtato, nur necesas ŝanĝi la nomon, kodon kaj eventuale la regionegon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:17, 15 dec. 2024 (UTC) :Ekzemplon pri '''simpligita informkesto pri Cearao''' vidu en [[Barbalha]]. Parametron pri alto oni ne bezonas, tio aŭtomate metiĝas, sed parametro pri areo eĉ sencas, ĉar se sen parametro, metiĝas superflue komplike "479,184 km² (4 791 8.4 ha) [+]" kaj kun parametro, bele koncize estas nur "479,18 km²". :Tamen la paĝo pri Barbalha estas tute tipa pri paĝoj de brazilaj municipoj. En la teksto estas nur 2 frazoj, ne sufiĉe por artikola ĝermo, kaj ne metiĝis la retejo tien. Plej bone estus aldoni iujn ŝablonajn frazojn, disigi la unuan frazon al du, poste frazon pri loĝantoj, unu pri areo kaj loĝdenso, plia pri najbaraj municipoj. Plus retejo. Tiam el 2 frazoj oni faris 6, sen granda peno. Sed eĉ se ne fari ion, almenaŭ estas sence aldoni {{ŝ|ĝermo|Brazilo}}, ankaŭ se tio estas ioma troigo, sed ne meti ĝerman ŝablonon estas multe pli forta troigo. Mi adaptos la paĝon [[Barbalha]], tiel kiel mi imagas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 15 dec. 2024 (UTC) ::Principe necesus ankoraŭ meti "Vidu ankaŭ: ● [[Listo de la municipoj de Cearao]]". Nun la listo nur ligiĝas el 2 normalaj paĝoj (Municipoj de Cearao kaj Municipoj de Brazilo), konsidereblas orfa paĝo kaj neniu atentas pri ĝi, krom se iu premas la ilon "Ligiloj ĉi tien". La listo nun estas embarasa, ĉar ĝi preskaŭ nur ruĝas, sed ankaŭ se oni honte kaŝas la liston, la paĝoj pri la subpaĝo ne pli multiĝas, do nur estas trompo kaŝi ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:44, 15 dec. 2024 (UTC) == JELI == Mi petas mallonge vian helpon. En la paĝo [[Junulara Esperanto-Ligo Israela]] estas la frazo "Laŭ la stato de marto 2012 la prezidanto de JELI estis Adam Meŝa". Tio sendube ĝustis en 2012, sed same sendube estas aĝa jam 13 jarojn, kaj supozeble ne plu reflektas la nunan staton. El [https://www.esperanto.org.il/jeli.html] mi ne iĝas pli saĝa - ĉu vi havas ideon, de kie eblas preni pli aktualan informon pri la nunaj gvidantoj de JELI? Bonus bazigi tiujn informojn per pruvo(j), sed ne devas esti reta referenco - ankaŭ papera referenco el iu presaĵo same bonas, se oni indikas nomon, numeron kaj paĝon de la publikaĵo. Flanke mi petas vin ankaŭ rigardeti la paĝon [[IJK 2013]], kie la organiza teamo konsistas grandparte el ruĝaj ligiloj. Da du bluajn nomojn mi bluigis en 2012, havinte ekstreme malmultajn informojn, sed unu el la nomoj intertempe kreskis al normala malgranda artikolo, kaj la alia, Dror Gaon, pri kiu mi nur trovis Facobook-paĝon kun tre malmultaj informoj, almenaŭ havas tiom da miniaturaj informeroj ke sufiĉas por mencio en la ĝermolisto de israelaj esperantistoj. Mi supozas ke pri la restaj 5 nomoj ankaŭ eblus kunskrapi tiom da informoj ke sufiĉus por eta ero en la ĝermolisto - eble vi ankaŭ pri tio havas iun ideon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:49, 3 jan. 2025 (UTC) :Saluton kara Thomas, do mi ne persone scias pri tiu sed mi sendis retmesaĝon kun via peto al Jehoŝua Tilleman, estrarano de ELI. Se iu povus helpi estu li. Mi respondos al vi ĉi tie tiam kiam li respondos al mi. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:32, 3 jan. 2025 (UTC) :Jehoŝua Tilleman respondis la mi kaj diris ke JELI ne plu aktivas. Adam Meŝa ne estas plu aktivas. Estas proksimume dek membroj. :La nuna prezidanto estas S-ro Ariel Schwartz. Tiu estas lasta oficiala informo kiu aperis presita en 2018 en la Jarlibro de UEA. Lia retadreso estas Arieschwartz613@gmail.com . [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:41, 8 jan. 2025 (UTC) :Nu, tiam mi ĝustigu la pesimistan respondon de Jehoŝua Tilleman kaj vortumas "ke JELI momente ne aktivas" - ĉar kiel mi konstatas JELI havas ondojn de aktivado, foje malaperas kaj foje reaperas. Cetere ĉu vi certas ke Ariel Schwartz estas sinjoro? - la nomo aspektas al mi pli kvazaŭ ina nomo, sed kompreneble ne tre gravas. Mi pensas ke mi '''ne''' mem alskribos Ariel Schwartz retpoŝte por peti pliajn informojn, tio ŝajnus al iom tro da engaĝiĝo. Mi kontentas se la vikipedia paĝo pri [[JELI]] aspektas havi la staton de 2025 kaj ne restis sekiĝinta en la stato de 2012. Jom tov. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 13 jan. 2025 (UTC) ::Do tradicie Ariel estas vira nomo, kaj Ariela la ina, sed mi ne estus surprizita se pli kaj pli da infaninoj ricevas tiun nomon, same kiel la mian. Kol tuv. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:33, 13 jan. 2025 (UTC) :::Guglo per serĉo de Ariel Schwartz sen trovo de "Arielle Schwartz" trovas vere amason la [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&sca_esv=4fbe7c869920a6f3&sxsrf=ADLYWIIE-KlyisQID3jkipn8-DEdz0VaAA:1736767258070&q=Ariel+Schwartz&nirf=Arielle+Schwartz&sa=X&ved=2ahUKEwjK5-WbyvKKAxUKhf0HHfn7JYYQ8BYoAXoECBUQAg&biw=1216&bih=587&dpr=1.58 inoj] (voste venas ankaŭ iom da viroj) ... Eble la junaj judaj familioj ekster Israelo estas iom konfuzitaj pri personaj nomoj. Ne gravas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:43, 13 jan. 2025 (UTC) ::::Laŭ mia kompreno "Arielle" estas franca virinnomo (laŭ la finaĵo ''elle''), kaj eble ankaŭ pruntita en la britangla. Ĉe la hebrea oni simple transliterumas Ariel, vidu ekz. [[Ariel Sharon]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:50, 13 jan. 2025 (UTC) :::::Vi pravas ke povas esti ke la virinoj kiujn trovis guglo per la serĉo de Ariel Schwartz sen trovo de "Arielle Schwartz" entute ne estas el judaj familioj, sed simple per modo ricevis la personan nomon "Ariel". Kompreneble en retejoj kiel "linkedin" oni ne detale mencias la kulturan fonon de la devena familio. Cetere plej multaj virinoj kiujn trovis guglo je tiu nomo ne estas britoj sed usonanoj. Kompreneble mi konas Ariel Sharon, kaj mi trovis ankaŭ viran [https://www.arielschwartz.net/about "Ariel Schwartz"] en la reto, kiu kompreneble ne estas la esperantisto. La familia nomo "Schwartz" aŭ "Schwarz" estas tre multe disvastiĝinta kaj inter jidaj kaj gojaj germanoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:14, 13 jan. 2025 (UTC) ==Entuziasma laboro== Mi gratulas al vi al via granda laboro en Vp. Mi aldonas, ke en artikolo [[Banlago de Gyömrő]] mi tial ne ligis Gyömrő, ĉar en la enkonduka frazo jam la 4-a vorto estas Gyömrő, kiu jam havas ligilon.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 13:11, 9 jan. 2025 (UTC) == Cetere == Cetere, mi konstatas ke mi ofte revizias viajn redaktojn (vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_Pasteur&action=history ekzemple tiun redaktan historion]), kvankam vi havas ĉiujn rajtojn fari tion mem kaj mi juĝas vin absolute kompetenta mem revizii paĝon. Tial mi volas kuraĝigi vin uzi vian rajton kaj mem revizii ne nur viajn proprajn redaktojn sed ankaŭ tiujn de malpli spertaj redaktantoj antaŭ vi, se estis sendiskutaj teknikaj redaktetoj. Vi estas en multaj paĝoj, kaj domaĝas se tiuj paĝoj post via redaktado restas nereviziitaj. Estas en ordo en dubaj kazoj foje deteni sin de reviziado, sed bonas kutimiĝi principe kuraĝe revizii ne reviziitan paĝon, kaj tiel helpi al la malpli spertaj redaktantoj, kiuj ankoraŭ ne mem havas tiun rajton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 13 jan. 2025 (UTC) == Situo sur mapo Irlando Dublino == Saluton, mi vidis, ke vi kreis artikolon "Kreado de Ŝablono:Situo sur mapo Irlando Dublino", kiu entenas parametran eraron - ĉu forigenda artikolo? [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:24, 26 jan. 2025 (UTC) :Saluton kaj dankon Dominik. Mi aldonis la komenton en ĝia diskuto "Forigebla tujtuje" [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:04, 26 jan. 2025 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:22, 26 jan. 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Kontribuoj de hodiaŭ, ekz. pri [[Medicina Universitato en Poznano]] == Kara Ŝaj, mi dankas pro viaj bonaj kontribuoj (ankaŭ) de hodiaŭ, ekz. pri [[Medicina Universitato en Poznano]]. Tamen mi ankoraŭ havas plian peton, nome se vi vidas tian paĝon tiel tiun, kiu nur apenaŭ atingas la kvanton de [[artikola ĝermo]], kaj kiu tute ne havas ĝermon indikante pri tio, ke estus granda helpo se vi krom via principa laboro ankaŭ aldonus ŝablonon pri ĝermeco. Ne gravas ĉu temas pri {{ŝ|ĝermo|Pollando}}, {{ŝ|ĝermo|medicino}} aŭ {{ŝ|ĝermo|universitato}}. Sed iu ŝablono pri ĝermeco estus sincera. Mi ne volas skoldi vin, sciente ke la manko tute ne estas via kulpo, sed jam estas ekde pli ol 18 jaroj tia. Sed se vi jam havas "la paĝon en la mano", vi havas la ŝancon rimarki la mankon kaj rapide aldoni la ŝablonon. Mi ekzemple ĝis antaŭ minuto neniam vidis tiun paĝon, kvankam mi multe zorgas pri medicino, universitatoj kaj ankaŭ redaktis jam faskon da paĝoj pri Poznano. Sed kun preskaŭ 400 000 paĝoj ĉiam estas iuj pri kiuj oni ne multe atentas - despli bone estas havi vaste malfermitajn okulojn se oni ĵus havas "la paĝon en la mano". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:46, 28 jan. 2025 (UTC) :Saluton kara Thomas, dankon pri via atentigo kaj bonvenataj konsilojn. Mi faris tiel por tiu ĉi artikolo kaj mi faros tiel por aliaj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:08, 28 jan. 2025 (UTC) == [[Nova Ĝardeno (Pocdamo)]] == Saluton. Tiu artikolo restis neredaktita. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:28, 3 feb. 2025 (UTC) :Farite. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:52, 3 feb. 2025 (UTC) == Demando pri stranga agado de ŝablono == Mi petas vin rigardeti la tre specifan paĝon [[One Punch Man]] pri mangao. Ĝi evidente uzas la same tre specifan ŝablonon "Informkesto animemangao", kiun lastfoje redaktis vi antaŭ ekzake jaro. La ŝablono tamen agas strange, kaj metas la informkeston tute post la alia materialo, kvankam en la paĝo [[One Punch Man]] ĉio ĝustas. Do la cimo estas en la ŝablono "Informkesto animemangao" mem. Mi havas supraĵan impreson ke la ŝablono estas tre arkaike trikita. Fakte mi dubas ĉu entute sencas havi tian ekstran ŝablonon pri "animeo+mangao", kiu funkcias tute alia ol informkestoj pri "ne en Japanio faritaj animaciaj filmoj kaj bildliteraturo". Kiel ajn, baza demando nun estas: kie estas la eraro? Ĉu vi havas ideon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 6 feb. 2025 (UTC) :Saluton Thomas, do mi vidis tiun sed vere ne scias. Sed viaj bonaj demandoj estas por @[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]]. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:09, 6 feb. 2025 (UTC) :: Estas stulte, sed: ĉu mi povas peti vin "pingi" min per @, eĉ se mi antaŭ dek minutoj mem havis demandon al vi. Mi post dek minutoj jam estas ĉe tute alia temo, aŭ eble faras ion en la vera vivo, kaj fidas je tiuj "pingoj" por atentigi min ke iu havas ion por mi... Pardonpete antaŭdankante [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 14 feb. 2025 (UTC) == [[Emma Goldman]] == En via teksto pri ŝi la vorto "Esperanto" restis stranga ĉapitrotitolo sen ĉapitro. Mi volis scii kiel ekestis la stranga vakuo kaj en malpli nova versio de la teksto trovis la frazon "Ŝi estas menciita en la esperantlingva libro «[[Kronikoj el la monteto]]» de [[Anna Maria Riccardi]], eld. [[Edistudio]] 2020, ISBN 9788870360943." Tio supozeble ne estas referenco pri ŝia rilato al Esperanto, mi ne havas la libron, sed ĉiukaze apartenas al la pli vasta temo WEsperanto", do mi reenigis ĝin. Ĉu vi akcidente aŭ intence forigis la antaŭan frazon?? Se akcidente, vi povus ankoraŭ enketi ĉu akcidente eble ankoraŭ plia informero forpreniĝis. Ĉiukaze mi videbligis vian kaŝitan noton videble en improvizita frazo. Tio ĉi tie escepte pravigeblas, kvankam ni ĝenerale en tekstoj ne vaste listigas ĉion, pri kiu ni NE scias kaj NE havas ajnajn referencoj. Sed mia frazeto ne estas listo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 14 feb. 2025 (UTC) :Do temas preskaŭ tri jaroj kaj mi ne plu memoras la detalojn, sed eble mi lasis la subtitolon Esperanto vakua ĉar mi deziras traktado de la temo rilate al ŝi sed verŝajne mi ne havis informojn haveblajn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:28, 14 feb. 2025 (UTC) ::Jes, supozeble estis tiel. Sed estis domaĝe ke vi - do evidente akcidente - viŝis tute bonan informon. Povus eĉ esti ke en la librfo de Edistudio el 2020 estus eĉ ankoraŭ valoraj informoj, sed mi ne havas la libron kaj vi supozeble ankaŭ ne, ĉu? Ne gravas, nun estas du frazetoj, tio sufiĉas por ĉapitro, dum nul literoj ne sufiĉas. Eble iu alia ankoraŭ scias ion aŭ havas la libron de 2020... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:10, 15 feb. 2025 (UTC) :::Mi nek posedas nek havas iun ajn presaĵon esperantlingvan. La tuta aliro al esperanto por mi senescepte estas helpe de komputilo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:14, 15 feb. 2025 (UTC) :::: Mi komprenas. Estas en ordo - ni estas en la 21-a jarcento... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:19, 15 feb. 2025 (UTC) == [[Stanislaw Trabalski]] == Dankon, per la supra titolo vi vere trovis escepte konfuzan tekstoprovon. Tute bone ke vi aldonis la ŝablonon {{ŝ|polurinda}} jam en 2022. Mi pene provis savi la tekston, sed ne eblas - tial mi fine forigis ĉion kaj dokumentigis tion en la diskutpaĝo. Oni povus fari novan kompreneblan tekston surbaze de iu komprenebla alilingva teksto. Sed mi, kiu nur volis ĝustigi unu literon en kategorio, vere ne havus la tempon fari tion. Per la pli konciza teksto ni ankoraŭ sufiĉe honorigas la socialistan kamaradon Trabalski. Eta noto: se vi aldonas la ŝablonon, aldonu ĝin en formo <nowiki>{{polurinda|listigi=ne}}</nowiki>. Se vi ne faras la aldonon, la ŝablono postulas ke vi devas en aparta paĝo listigi la mankojn - tion vi ne faris kaj mi komprenas ke vi ŝparis al vi tiun ekstran laboron. Kun la aldono, sufiĉas fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:19, 15 feb. 2025 (UTC) :Pardonu sed mi ne konrenis vian lastan kaj resuman frazon, tiun "Kun la aldono, sufiĉas fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton." :Kaj aldone kion signifas " aldonu ĝin en formo {{polurinda}}"? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:24, 15 feb. 2025 (UTC) ::Pardonu, mi forgesis aldoni markigon <nowiki><nowiki></nowiki> - kun ĝi la ŝablono aspektas tiel <span style="color:green">''' <nowiki>{{polurinda|listigi=ne}}</nowiki>'''</span> kaj eblas vidi la aldonon<span style="color:green">''' |listigi=ne. Sen'''</span> tiu aldono, vi devas aldoni klarigon en la paĝo [[vikipedio:polurado]] (vidu la noton en la flava kesto supre: <small>''"La priskribo de la problemo troviĝas [[vikipedio:polurado|ĉi tie]]"''</small>). Kun la aldono |listigi=ne, vi '''ne''' devas klarigi ion ajn. Vi povas, se vi volas, "fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton". Ĉu klare nun? Mi iom tro haste savis mian lastan noton, ĉar mi estis vokita al la kuirejo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:04, 15 feb. 2025 (UTC) == 地球語エスペラント == Salton, ĉu vi povus forigi [[地球語エスペラント]]. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:21, 22 feb. 2025 (UTC) :Saluton, pri kiu temas? bonvolu aldoni ligilon al la propra artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:48, 22 feb. 2025 (UTC) Dumtempe forigindaĵo forigita. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 12:18, 22 feb. 2025 (UTC) == [[Futvolejo]] == Saluton. Mi dubas antaŭ tiu fonetika adaptaĵo, ĉar finaĵo -ejo povas esti komprenata kiel ejo; sed tute ne estas vorto futvolo. La radiko estas ĝuste rilata al volejbalo. Mi ege dubas. Ĉu eble "futvoleo" kontentigu la fonetikan adapton kaj vin mem? Ĉu ni petu konsilon en la koncerna diskutejo? Dankon. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:35, 10 mar. 2025 (UTC) :Saluton. Dankon pro la atentigo. Precize kiel vi diris, mi prenis la nomon de volejbalo. :La literumo de radiko povus aperi en vortoj eĉ sen esti tiu radiko. Tamen, malgraŭ ke mi kreis la artikolon, mia opinio ne estas io grava pri tiu temo kaj konsilon en la koncerna diskutejo certe kaj komuna decidado certe estas en ordo. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:53, 10 mar. 2025 (UTC) == Viaj fuŝoj en mapoj == [[File:Bamako, kopio de ekrano.jpg|thumb|250px|Tiel aspektis paĝo post ŝanĝo de ŝablono Geokesto, ĉiokaze pri Bamako]] Kial vi fuŝas paĝojn kun geokesto anstataŭigante ili per ŝablonoj kiuj fuŝas ilin? Ekz [[Bratislavo]], [[Astano]] ... [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 11:20, 25 mar. 2025 (UTC) :Kial vi diras fuŝi? mi simple aldonis la situan mapon de la urbo al la informkesto uzante parametro lokumilo. Mi devis ŝangi la ŝablonon al Geokesto2 por ebligi la lokumiloN. Ĉu sensas paroli sense kun vi? Ĉu administranto bezonas interveni? @[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] aŭ @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] bonvolu helpi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:46, 25 mar. 2025 (UTC) Ne minacu al mi, vi fuŝan bone funkciantajn artikolojn kiuj poste ne funkcias bone. Mi povas sendi al vi foton de viaj fuŝoj.[[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:05, 25 mar. 2025 (UTC) :Jes bonvolu kontroli mian laboron kaj pruvu al mi kion mi povos fari plibone. Senminace. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:16, 25 mar. 2025 (UTC) :Mi vidas vian afiŝon, sed kio laŭ vi estas la fuŝo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:40, 25 mar. 2025 (UTC) Ny estas en vykypedio, ču ni? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:43, 25 mar. 2025 (UTC) :Mi ne komprenas vian aludon. Bonvolu rekte paroli vian intencon kaj priskribo la laŭ vi fuŝon [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:47, 25 mar. 2025 (UTC) :Vi ne konas min, vi ŝjanigas vin ke min vi konas, sed vi erara. Mi bone vidas ĉion. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:50, 25 mar. 2025 (UTC) ::{{re|Petr Tomasovsky}} La peto de Sj1mor, ke vi klarigu kion precize vi petas, ŝajnas al mi tute racia. Oni ne povas fari ion pri problemo, se oni ne scias kio estas la problemo. Mi fortege petas al vi dialogi pli ĝentile kun aliaj vikipediistoj. ::{{re|Sj1mor}} Post iom da rigardado al la versioj, mi vidas ke en viaj versioj kun Geokesto2 la mapoj montriĝas strange malgrande. Eble pri tio temas. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:10, 25 mar. 2025 (UTC) :::Saluton Arbarulo, laŭ mia rigardo la grandeco de la montrataj mapoj, kaj urba de mi kaj aliaj en la informkesto, samas (aŭ larĝo aŭ longo) kaj normale aspektas plenlarĝe en la informkesto! Mi vidas la supre aldonitan afiŝon kaj ĉiuj tri mapoj sajnas malgrandaj. Strange mi ne povas diri precize kial tio okazas sed ja estas parametro pri grandeco por ĉiu el la tri lokumiloj (kutime tiuj ne estas uzataj). Mi ne povas solvi problemon ke mi ne vidas, ĉu? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:05, 26 mar. 2025 (UTC) Vudu ankaŭ tion ĉi: [[Ŝablono-Diskuto:Situo sur mapo/+#Rompita!|Rompita!]], [[Ŝablono-Diskuto:Situo sur mapo Slovakio Centra Bratislavo#senutilaj ŝalbonoj|senutilaj ŝalbonoj]], artikolon pri [[Praga linio]]. Nun la mapoj aspektas kiel fekaĵo de birdo. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 06:34, 26 mar. 2025 (UTC) Sed kial "korekti" tion, kio fukcias bone. Ni estas en Vikipedio, ne en sabloludejo aŭ en iu konkursejo. Mi vidas multon ĉi tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 06:39, 26 mar. 2025 (UTC) == Kongreso/registaro de la Filipinoj == Kara, kiam mi antaŭ du tagoj ekfaris novan artikolon [[registaro de la Filipinoj]], en tiu teksto ankaŭ aperis la institucio "Kongreso de la Filipinoj", kaj mi dankeme enplektis vian tekston "kongreso de Filipinoj" de 2024, kreita per traduko de la paĝo "Congress of the Philippines", aldonante la laŭ mi manketan artikolon "la", kiu ne nur aperas en la angla kaj pli-malpli ĉiuj eŭropaj lingvoj, sed ankaŭ en Esperanto estas la kutima, do aparte ofta formo, kvankam fakte en Esperanto la formo sen artikolo estas ankaŭ ĝusta, do mi ne korektis eraron de vi, sed nur unuecigis la formon stile al la pli kutima el du gramatika same permeseblaj nomoj (kia longa, senkulpiga frazo... {{s}}). Tamen Kani en mia diskutpaĝo komencis vastan disputon, ĉu mi havis la rajton entute ekfari novan artikolon je la titolo [[registaro de la Filipinoj]], anstataŭ "registaro de Filipinoj" (certe mi havis), kaj despli dubis ĉu mi rajtus aldoni la du literojn al via teksto. Mi sincere dirite tute ne vidis problemon, alikaze mi rekte kontaktintus vin kaj konsultintus kun vi, do sliĥa' se mi tro facilanime movetis vian paĝon. Sed vi tamen, kiel origina redaktinto de la teksto, havas la liberon mem akcepti la adapton al la aparte kutima formo "de la Filipinoj", aŭ vi povas indiki ke vi tamen volus havi la tekston sub formo "de Filipinoj" sen artikolo. Se vi volus la lastan formon, vi ne devos nun refari la antaŭan formon, kio aspektus kvazaŭ ni estus malsamopinie en redaktomilito, sed vi povas simple peti al mi ke mi remetu la titolon al sia antaŭa formo kaj mi facilanime faros tion - fakte mia psika ekvilibro tute ne dependas de la titolo de tiu teksto, pri kiu mi antaŭ du tagoj estis nur feliĉa ke ĝi jam ekzistas, male al tiom da aliaj ankoraŭ mankaj tekstoj pri politiko de la Filipinoj. Ĉu? Legetu la notojn en mia diskutpaĝo kaj mem ekhavu opinion kion vi preferus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:32, 7 apr. 2025 (UTC) :Saluton kara kaj dankon pro via ekspliko, malgraŭ ke la frazo estis tiomege longa:). Do ne estas problemo. Mi vidis la diskuton/disputon de vi kaj Kani. Vi tute rajtas redakti kaj ŝanĝi la tekston. Mi konsentas kun via bonjuĝo pri la afero. Sukceson. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:39, 7 apr. 2025 (UTC) ::Cetere, mi ĵus vidis ankoraŭ problemeton en la paĝo [[Bongbong Marcos]]. Tie aperas la landonomo "Filipinio", kiu '''ne''' antaŭvideblas en [https://vortaro.net/#filipinio_kd vortaro.net], do en PIV 2020, kvankam mi jam rimarkis ke la aŭtomatisma guglo-tradukilo ŝatas la vorton, sed la anglalingva "krokodila" usona konzerno Google Inc. ne estas PIV, kaj la tradukilo estas fakte nur senanima aŭtomatismo, kiu ankaŭ adaptos sian vortuzon se oni instruas al ĝi, ofte korektante la misan landonomon "Filipinio" (sed nek mi, nek ŝajne iu alia tre entuziasmas nun baze eduki la guglo-tradukilon - mi antaŭ multaj jaroj senlacigite edukis la aŭtomatan tradukilon, kiam ĝi ankoraŭ liveris tute fuŝajn esperantaĵojn, sed intertempe la lingvaĵo ofte estas kontentiga, kaj strangaj neoficialaj landonomo kiel "Filipinio" estas nur detaloj). Mi ne scias, povas esti ke ankaŭ la vikipedio-interna tradukilo uzas la misan landonomon, sed ni homaj redaktantoj tamen atentu ne kopii erarojn de aŭtomatoj. Do la landonomo "Filipinoj" bonas kun kaj sen artikolo "la", sed "Filipinio" estas kaprica inventaĵo de iu inventinto sen vortara referenco. Ne estas problemo, ĉu oni nun aŭ post du semajnoj adaptos la vorton al la ĝusta formo, sed vi atentu ne pli disvastigi la kaprican inventaĵon, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 7 apr. 2025 (UTC) :::Jes ja. Nepre korektindas! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:26, 7 apr. 2025 (UTC) :::Mi faris. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:28, 7 apr. 2025 (UTC) ::::{{farite|Tre bone}}, dankon. Kaj precipe bone ke vi atentiĝis kaj mem klopodos ne plu disvastigi la aŭtomatisman inventaĵon... Mi scias ke foje kostas energion ĉiam skeptiki kion algoritmoj skribas en Esperanto, sed ĝuste pro tiu reviziado ekzistas kleraj homoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:28, 8 apr. 2025 (UTC) == Muzeo El Greko == Pri via ĵusa redakto en la paĝo [[Muzeo El Greko]]: vi tute pravas ke la ŝablono {{ŝ|informkesto muzeo}} teknike pli elegantas, kaj mi samopinias ke tian kompliketan redakton ne povas transpreni roboto. Se vi ankoraŭ havas kapaciton samtempe atenti pri alia detalo, kiun ankaŭ aŭtomata redakto ne povas transpreni: en tiu paĝo ankoraŭ mankis vikidatuma priskribo en Esperanto - mi ĵus aldonis tion per "monumento kaj vidindaĵo en la urbo de Toledo, Hispanio", simple elkopiita el la unua frazo. Se estas multaj samnomaj priskriboj en paĝoj, ekzemple "municipo en la provinco Toledo de Hispanio", tiujn priskribojn ankaŭ eblas aŭtomatigite aldoni, kaj kiel tion fari, foje instruis al mi LiMr laŭ mia peto (pri tio ne necesas roboto). Sed pri unuopa muzeo pli facilas unuope mem aldoni la priskribon. Mi scias ke ne eblas ripari ĉiujn manketojn en unusola redaktopaŝo, sed tamen invitas vin iom kunatenti la vikidatumajn priskribojn en Esperanto kaj, se tio ne tro deflankiigas vin en via laborfluo, plenigi mankojn tie - simple ĉar vi jam persone redaktas la paĝon kaj havas ĝin sur via ekrano... la roboto LiMrBot, kiu antaŭ 18 monatoj lastfoje redaktetis la paĝon, kompreneble ne povas fari tion, unue ĉar ĝi ne povas samtempe atenti pri pluraj taskoj kaj plie kompreneble ĉar vikidatumoj estas ekster la teknikaj limoj de la e-lingva vikipedio. Sed vi aŭ mi aŭ ĉiu alia uzanto kiel homo senprobleme povas salti inter la forte interplektitaj projektoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 8 apr. 2025 (UTC) :{{farite}} al la 221 esperantaj paĝoj pri "municipo en la provinco Toledo de Hispanio" mi ĵus sukcesis bloke aldoni vikidatumajn priskribojn en Esperanto, la portugala kaj litova. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:31, 8 apr. 2025 (UTC) :Jes ja mi kontrolas la esperanta linioj en vikidatumo kaj aldonas la priskribon. Sed tiukaze mi ja forlasis tiun tasketon. Bonege vi faris. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:27, 8 apr. 2025 (UTC) == Alidirektilo == Saluton. Vi kreis [[Genraj studoj]] kiel alidirektilo al [[ Scienco de seksa identeco]], kiu ne ekzistas. Se vi ne planas krei ĝin, oni povas forigi la alidirektilon, ĉu?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 9 jun. 2025 (UTC) == Mi esperas ke ĉio estas en ordo == Saluton, estimata kolego. Kiel vi fartas? Mi ne skribis dum jaroj. Se vi troviĝas en Israelo, mi esperas, ke ĉio bonas ĉe vi kaj al via familio dum la nuntempa milito. Tre amike,—<span style="font-family:Kristen ITC, serif;margin:0 .3em">[[user:super nabla|super n∇bl∇]]</span>([[user talk:super nabla|🪰 msg]]) 16:16, 19 jun. 2025 (UTC) :Saluton super nabla, dankon al vi pro la kortuŝa persona mesaĝo. Donante la teroregan situacion de daŭra milito en mia malfeliĉa lando, mi persone ankoraŭ fartas sufiĉe bone, tiel kiel mi sukcesas dormi seninterrompe dumnokte. Sed pli ol miaj personaj travivaĵetoj, iri al ŝirmejo laŭ alarmo, mi estas pezita de la daŭra suferego de tiomego da homoj kiuj tute ne apartenas al la batalado, kaj ili estas la veraj viktimoj de tiu ĉi damna militego. :Mi deziras al ni ĉiuj ke ni laboru kaj batalu por paco, laŭ la [[esperantismo]] kaj efektive tiel kiel ĉiu el ni komprenas ĝin. :Kolege via, Ŝajo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:25, 19 jun. 2025 (UTC) == [[Tuja fotilo]] == Saluton. Mi iom sentas, ke la vorto "tuja" aplikeblas pli al la foto ol al la fotilo, kiu ja fotas "tuje". Mi proponas alinomi al Tujfotilo, sed ĉu vi konsentas?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 23 jun. 2025 (UTC) :Saluton. Jes mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:55, 23 jun. 2025 (UTC) == Translation request into Esperanto == Hello, Sj1mor. Can you translate and upload the two articles [[:he:מס-קום-יה]] and [[:he:סוחר שמח]] in Esperanto Wikipedia? The former is an antisemitic theater play from 1975 by the rabid antisemite and Hamas supporter [[Recep Tayyip Erdoğan]] (who needs no further introduction), and the latter is a rabid antisemitic caricature and internet meme, which has spiked in the internet since the horrific terrorist attack by Hamas. Yours sincerely, [[Uzanto:Oratas|Oratas]] ([[Uzanto-Diskuto:Oratas|diskuto]]) 20:32, 23 jun. 2025 (UTC) :Hello, Sj1mor. :Thank you very much for creating the two articles in Esperanto Wikipedia. :Yours sincerely, [[Uzanto:Oratas|Oratas]] ([[Uzanto-Diskuto:Oratas|diskuto]]) 11:34, 11 jul. 2025 (UTC) == [[Ekspozomo]] == Saluton. Kiel evidentas ĉe neologismo, ĝis nun ekzistas nek ekspozomo nek eksposomo, kio aperas en la redakto. Mi tute ne proponas ĝustan literumadon, sed mi supozas, ke nepras unusola literumado ĉu kun so ĉu kun zo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 7 jul. 2025 (UTC) == Saluton == En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas novaj proponoj kaj en [[Vikipedio:Proponoj por elstaraj artikoloj]] estas unu. Kiam vi havos tempon, eble indos interveni en kelkaj el ili.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:55, 23 jul. 2025 (UTC) == [[Nigra turismo]] == Saluton kaj gratulon pri tiu interesa artikolo. Pri la dua duono eble "morbida" ne estas ĝusta nomo: vidu ĉe PIV la signifojn kaj de ''morbida'', kaj de ''morbo''; tro specifaj. Eble indas depreni el la enkonduko "funebra turismo" kaj uzi tiun nomon por tiu dua parto, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:13, 28 jul. 2025 (UTC) :Saluton Kani. kiel kutime mi fidas vian bonan juĝon. Jes mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:18, 28 jul. 2025 (UTC) :mi ŝanĝis morbida la morna. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:58, 28 jul. 2025 (UTC) [[dosiero:Cezaro de Mirko Jeluŝiĉ dua eldono 1997.jpg|eta|maldekstra|150ra|{{centre|la esperanta romano Cezaro de [[Mirko Jeluŝiĉ]], dua eldono 1997}}]] == romano Cezaro == Saluton, kara. Mi hodiaŭ sentis neceson por la artikolo [[Julio Cezaro]] kaj [[Mirko Jeluŝiĉ]] havi titolpaĝon pri la romano, vidis ke la titolpaĝo estas grafika verko de la dua eldono de 1997, do kopirajta, krom ke la eldonejo tutpersone rezignus pri sia kopirajto, kaj elektis por alŝuto nur al la esperanta branĉo licencon de justa uzo. Kiam mi volis meti la dosieron ankaŭ al la paĝo [[Ivo Rotkvić]], mi rimarkis ke tie jam estis praktike sama dosiero, kiun vi en 2021 alŝutis rekte al la komunejo. Ke ĝis nun 4 jarojn neniu protestis en la komunejo estas bonŝanca hazardo. Sed se iu el la forigemuloj en la komunejo volus forigi la dosieron, vi havus malbonajn argumentojn kontraŭ tio kaj malvenkus. Tial mi proponas provizore ĉion lasi kiel estas nun, sed konscii ke se estas problemo pri tenado de la komuneja bildo, ke tiam rezerve ankoraŭ estos la nur-esperanta titolbildo kun licenco "justa uzo". Sed vi mem jam sciu ke via komuneja alŝuto neniam estos tre sekura en la komunejo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:27, 1 aŭg. 2025 (UTC) == Peto pri konsilo == Jam denove saluton: mi rapide petas vin je konsilo de denaska ivritparolanto. Mi rimarkis ke mi en novembro 2010 faris suman paĝon pri la [[Distriktoj de Israelo]] kaj aldone faris la ses apartajn paĝojn pri la unuopaj distriktoj. Sed ĵus mi vidis, ke en la apartaj paĝoj pri la unuopaj distriktoj mi latinliterigis la hebrean vorton por "distrikto" per "Meĥoc" kun fina "c" - kvankam mi nun vidas tie klare la signon ז, zain, do sonon "z". Kaj efektive en la suma paĝo mi latinliterigis la saman vorton per "Maĥoz". Mi supozas ke la "c" en "Meĥoc" estis simpla tajperaro de mi, kiun simple en 15 jaroj neniu rimarkis. Vi probable povas konfirmi mian suspekton - tiam mi povas ŝanĝi la literojn al ĝusta "z". Kaj mi scias ke la vokalo post la iniciala M estas ne tiom fikse reguligata, povas prononce esti io inter a aŭ e aŭ [[ŝvao]], sed mi lernis ke en kazo de dubo oni prefere en latinliterigo uzu plenigan vokalon "a". Demando estas ĉu ĉi tie estas kazo de dubo. Ĉu vi konsilus en esperanta latinliterigo la formon "Maĥoz" aŭ "Meĥoz", aŭ ĉu vi eble ankoraŭ havas ivritan vortaron hejme, kiu notus aldonan diakritan signon sub la מ, kiu bedaŭrinde en normalaj tekstoj, ankaŭ en la ivritlingva vikipedio, preskaŭ neniam skribiĝas? Laŭ mia sperto la uzo de angla literumo por identigo de plej ĝusta vokalo estas problema, ĉar la angla ofte havas alian komprenon de vokaloj ol ĉiuj aliaj lingvoj, tial la [[sistemo IFA]] estas multe pli bona konsililo, sed mi ankoraŭ ne vidis la vorton meĥoz/mahoz en sistemo IFA. STOP: Ĵus mi vidis ke la angla teksto "Districts of Israel" tamen uzas diakritajn subsignojn, do laŭ tiu paĝo estas singulare מָחוֹז, maĥoz kun a, kaj plurale מְחוֹזוֹת meĥozot kun e. Mi ĉi tie reprenas mian kritikan noton pri la neklaraj difinoj inter sonoj a kaj e ĉe la anglalingvanoj, kaj dankemas ke ĉi tie la angla vikipedio estis tiom ekzakta. Do singulare מָחוֹז, maĥoz kun a. Vi povas tamen ankoraŭ legi mian noton, kaj en kazo de neceso komenti. Sed mi dum la demandado jam trovis la respondon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:30, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Saluton Kara Thomas, jes mi konfirmas maĥoz kun a, kaj plurale meĥozot. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:39, 2 aŭg. 2025 (UTC) == Kirjat Mockin == Resaluton, mi agrable rimarkis, ke vi "ŝtelis" mian hodiaŭan paĝon pri [[Kirjat Jam]] kaj el tio faris novan paĝon [[Kirjat Mockin]]. Tre simpatie, sed vi en la informkesto kaj en la suba parto de la teksteto ne adaptis la kopion, tiel ke la informkesto nomis la paĝon "Kirjat Jam" (2.0). Kion mi vidis, mi jam ĝustigis, sed vi ankoraŭfoje tralegu la paĝon, ĉu nun ĉiuj neintencaj spuroj pri Kirjat Jam estas for... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:08, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Bone farita, dankon. Mi ankaŭ faris pri [[Kirjat Ata]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:30, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Se vi deziras serioze verki artikolon pri urbo, mi forte sugestas [[:en:Cité_Soleil|Cité Soleil]] (Civito Suna?) komunumo de Haitio kaj fifama kvartalo de [[Portoprinco]]. Homoj kiuj vivas en malfeliĉegaj cirkomstancoj estas tiuj kiuj plej bezonas Esperanton (eĉ ke ili tute ne konscias, ne scias aŭ eĉ neus tion), ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:12, 2 aŭg. 2025 (UTC) == [[Monumento de la Afrika Renaskiĝo]] == Saluton. Mi alinomis artikolon [[Monumento de la Afrika Renesanco]] al [[Monumento de la Afrika Renaskiĝo]], ĉar laŭ PIV Renesanco referencas nur al la historia periodo post la fino de la [[Mezepoko]] en [[Eŭropo]]. Se vi ne konsentas, ĉiam oni povas nuligi la alinomadon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:44, 4 aŭg. 2025 (UTC) :Bone farita. dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:21, 4 aŭg. 2025 (UTC) ::Senrilate, en pluraj lastaj artikoloj aperas asteriskoj anstataŭ aŭ eĉ krom citiloj. Mi foje nuligas ilin, sed indas eviti tiun aperon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:15, 4 aŭg. 2025 (UTC) :::Akceptita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:37, 4 aŭg. 2025 (UTC) ==Forigoj== Saluton, ĉu oni forigos ĉiujn diskutojn de uzantoj [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C5%9Cablono:Forigu tie mirakle ligitaj]? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:38, 23 aŭg. 2025 (UTC) == Alinomo == Mi alinomis artikolon "Aromatakologio" al "Aromokologio", sed mi dubas pri la ĝusta literumado. Se mi eraris, bv malfari.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:11, 1 sep. 2025 (UTC) == [[Minutmanoj (milico)]] == Saluton. Mi kredas, ke uzi la radikon "man-" por la angla "men" estas tro krude. Mi sugestas pli esperantlingvan titolon [[Minutuloj]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:43, 6 sep. 2025 (UTC) :Saluton. Bone. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:44, 6 sep. 2025 (UTC) :Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 6 sep. 2025 (UTC) == Disciplino, [[Durnegoculo]] kaj [[Akrigilisto]] == Saluton. Lastatempe vi uzas tiun vorton kiel sinonimo de fako, de scienca fako. Laŭ PIV tiu termino estas limigita al "Instrua aŭ sporta fako" kaj eĉ evitinda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:21, 8 sep. 2025 (UTC) :Pri Durnegoculo, strangas al mi la radiko "negoco" en tiu kunteksto. Mi kredas, ke estus pli taŭgaj titoloj kaj tradukoj de la anglalingva termino arbustejulo, makisulo, durmakisulo ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:19, 8 sep. 2025 (UTC) ::Pri Akrigilisto mi vidas du problemojn. Unue estas enhava miso: Akrigilisto ne estus tiu kiu akrigas ilojn (kiu estus ilakrigisto), sed tiu kiu prilaboras akrigilojn. Tial la redakto estas io konfuza. Due ekzistis jam la artikolo [[Akrigisto]], en kies enhavo eble la nura nuanco estas ke temas pri tradicie vaganta profesio. Tiu artikolo havas korespondon en multaj lingvoj, dum Akrigilisto havas tion nur en germana kaj en rusa; la rusa ne ekzistas por Akrigisto, dum mi ne tiom konas la germanan por kompreni la diferencojn inter la du artikoloj en la germana. Eble indas kunigi ambaŭ artikolojn, sed mi dubas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:49, 8 sep. 2025 (UTC) :::Mi dirus ke en la germana lingvo oni povus prave diskuti pri kunigo de Schleifer (akrigisto) kaj Scherenschleifer (laŭvorte akrigisto aparte de tondiloj). Fakte malgraŭ la titolo la teksto Scherenschleifer ŝajne pli amplekse kovras la metion, de migra profesio de romaoj kaj sintioj ĝis profesiaj metiejoj, de la mezepoko ĝis la 21-a jarcento, kaj pri akrigo de ĉiuj eblaj akraj surfacoj, de tondiloj, tranĉiloj, hakiloj, gilotinoj - kaj la dua teksto, germane Schleifer, malgraŭ la pli vasta titolo enhave pli malvaste koncentriĝas al iuj historiaj faktoj. Ĉiukaze tre utilas konscii pri la du tekstoj, kaj memori la alternativon ke ankaŭ esperante estus eblo kunigi la du tekstojn, al kio mi tendence inklinus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:19, 9 sep. 2025 (UTC) ::Saluton, mi ŝanĝis kaj alinomigis de durnegoculo al arbustejulo kaj plene akceptis viajn bonajn rekomendoj. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:30, 9 sep. 2025 (UTC) == Request == Hello, Sj1mor. Can you update the article [[Minska Grupo]] with new sources and rewrite it in the past tense? It was dissolved on 1 September 2025, as a requisite of the peace agreement signed by Azerbaijan and Armenia on 8 August 2025. Can you also write the article [[Respubliko Montara Karabaĥo]] in the past tense, and also update the articles [[Montara Karabaĥo]] and [[Stepanakerto]] and indeed any article in [[:Kategorio:Montara Karabaĥo]], reflecting the dissolution of the Nagorno-Karabakh Republic and the flight of virtually all Armenians from the region in 2023, rendering an Armenian presence in Azerbaijan to almost 0%? https://www.thecaliforniacourier.com/there-are-only-13-armenians-left-in-nagorno-karabakh/ Kindest regards, [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-55614-7|&#126;2025-55614-7]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-55614-7|diskuto]]) 08:55, 9 sep. 2025 (UTC) :Thank you for updating [[Minska Grupo]]. Can you also add a sentence about its dissolution? :Kindest regards, [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-55614-7|&#126;2025-55614-7]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-55614-7|diskuto]]) 15:51, 9 sep. 2025 (UTC) ::Done. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:05, 9 sep. 2025 (UTC) :::Thank you very much. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-56434-5|&#126;2025-56434-5]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-56434-5|diskuto]]) 18:00, 9 sep. 2025 (UTC) == nova teksto [[Nir Alon]] == Mi volas aparte direkti vian atenton al la nova teksto pri [[Nir Alon]], kies vastigo al pli-ol-ĝermo estis flankefiko de preskaŭ 20 komence ŝablonaj novaj artikolaj ĝermoj pri skulptistoj - Mi ne scias kiel vi emocie rilatas al la e-lingva teksto pri la kampanjo "[[Bojkoto, Malinvesto kaj Sankciumoj]]" menciita en la teksto, kaj pri tio tute ne temas mia atentigo: sed mi scias ke vi havas grandan talenton fari bonajn tekstojn pri institucioj kaj organizaĵoj, kaj kvankam ne necesas premi sin fari tekstojn pri ĉiuj ministerioj de ĉiuj registaroj de la mondo, tamen estas bone se iom post iom iuj pliaj tekstoj pri ministerioj de eksteraj kaj internaj rilatoj, de sociaj servoj, eduko kaj kulturo aldoniĝos - la ministerioj tendence pli gravaj por la esperantista movado. En la teksto estas vorto sen ruĝa ligilo pri la Israela Ministerio pri Edukado kaj Kulturo. Ĝi povas resti tiel, sed ankaŭ estus okazo krei esperantlingvan tekston pri la ministerio. Ĝi ne vivnecesas esperantlingve, sed estus ĉarma pluso havi ĝin: mi ĵus komprenis, ke ekde 2006 estas du ministerioj, unu pri eduko, la alia pri kulturo+sporto. tiam teksto pri la komuna ministerio de ĝis 2006 kompreneble estas neglektinda temo, sed sed estus okazo eĉ fari 2 ministeriajn tekstojn[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 9 sep. 2025 (UTC). Krome fakte ankaŭ la Hamburga Universitato de Aplikataj Sciencoj ({{l-de|Hochschule für angewandte Wissenschaften Hamburg}}, en [[d:Q913987|vikidatumoj]]), dua plej granda universitato en la due plej granda urbo de Germanio, povus profiti de universitata artikola ĝermo. Ankaŭ tio ne nepras, sed belus... La teksto de Nir Alon ne estas unua teksto de artisto en Israelo. Laŭ nuna stato jam estas 7 esperantlingvaj tekstoj nur pri israelaj skulptistoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 9 sep. 2025 (UTC) :Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], dankon pro via instigo. Farite! Sed se oni esploras pli, kaj verŝajne valoras atingi la realan veron ol la titolaj sloganoj pri la [[Israela Ministerio pri Edukado]], ekde kelkaj jardekoj ĝis nun, grandparte de la eduka sistemo en la lando estas financata sed independa (privata, t.e. [[Ortodoksa Judismo|ortodoksa]], vidu [[d:Q12411986]]) de la ministro! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:41, 9 sep. 2025 (UTC) == Alpina skiisto == Saluton. Mi forigis tiun malplenan titolon. Mi supozas, ke se vi planas tian artikolon, la titolo estus Alpa skiisto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:50, 15 sep. 2025 (UTC) == Parlamento de Feroio == Saluton, Mi ne vidas iun uzon de tiu vorto por la lando, kaj ĉiam [[Ferooj]]. Mi sugestas alinomi al Parlamento de Ferooj kaj nuligi tiun nunan. Ja plimulto de lando en Esperanto havas finaĵon en -io (-ujo), sed insularoj foje en -oj, ekzemple Filipinoj, Maldivoj ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 22 sep. 2025 (UTC) :Bonvolu kontroli la diskutan paĝon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:06, 22 sep. 2025 (UTC) ::Vi pravas, ne nur vikidatumoj, ankaŭ PIV.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:02, 29 sep. 2025 (UTC) == [[Simbionta Liberiga Armeo]] == Ĉu Simbionta, Simbiona aŭ Simbioza?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:59, 29 sep. 2025 (UTC) :Ankaŭ mi ne certas... [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:01, 29 sep. 2025 (UTC) :Mi konsilus ne traduki la nomon, ĉar ''Symbionese'' ne estas normala aŭ facile komprenebla angla vorto. Se vi nepre volas tradukon, tiam mi konsilas "simbioza", ĉar laŭ la angla vikipedio ''Symbionese'' deriviĝis de ''symbiosis''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:57, 29 sep. 2025 (UTC) == Kategorioj == Saluton. Vi kreis kategoriojn [[:Kategorio:Edukado en Nov-Brunsviko]] kaj [[:Kategorio:Edukado en Insulo Princo Eduardo]], kiuj nun estas malplenaj. Mi supozas, ke vi planas krei artikolojn kiuj plenigu ilin, aŭ kiu estas la celo? Tamen ĉefe interesas al mi kial ili enkalkuleblas en la Novaj paĝoj, dum la kategorioj kiujn mi kreas ne aperas tie. Ĉu estas du kategorioj de kategorioj? Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:14, 20 okt. 2025 (UTC) :Saluton Kani, mi ne planis plenigi ilin. Mi kreis ilin ĉar @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] jam kreis tiujn kategoriojn por ĉiuj subŝtatoj de Usono (ekz. [[:Kategorio:Edukado en Kalifornio]]). Mi ne precize komprenas viaj postan demandon, kio signifas "ili enkalkuleblas en la Novaj paĝoj"? mi ne konas pri kiuj kategorioj, kiuj vi kreas, vi intencas kompari. Tiuj du kategrioj estus precize same kiel ĉiuj aliaj por la aliaj provincoj de Kanado. Amike. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:49, 20 okt. 2025 (UTC) ::{{re|Sj1mor|Kani}} Mi ĵus revenis al vikipedio post plurtaga paŭzo pro translokiĝo. Efektive la kat.oj aspektas sencaj kaj iom post iom plenigeblaj. Unua paŝo kompreneble estas intervikiigi ilin, kion mi ĵus faris. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:07, 24 okt. 2025 (UTC) ==Kinfestivaloj== Saluton. Rilate iel al ĵusa supra temo, mi ĵus alinomis al [[Internacia Kinfestivalo de Valadolido]] anstataŭ Filmfestivalo, ĉefe ĉar estis kelkaj korektendaĵoj en la redakto pri tradukoj el hispana ktp. Krome laŭ mi Kinfestivalo estas pli facile prononcebla kaj pli ĝusta traduko, ĉar en pluraj lingvoj eble filmo kaj kino estas sinonimaj, sed ne en Esperanto. Kaj en tiaj festivaloj ĉefa afero estas prezento de filmoj, sed ankaŭ gazetaraj kunsidoj, solena fotado, intervjuoj, premioj, ceremonioj ktp. Tamen, se vi ne konsentas oni povas malfari la aferon. Krome eble mi estus devinta konsulti tion en la koncerna paĝo, kiu nun ne estas tre aktiva. Ĉio tio koncernas ankaŭ al la ĵus kreita de vi [[:Kategorio:Filmfestivaloj en Hispanio]], sed mi vidas, ke ankaŭ aliaj rilataj kategorioj uzas film- anstataŭ kin-; eble pli internacia, sed malpli esperanteca.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:42, 21 nov. 2025 (UTC) :Saluton. Bonege. Se mi rajtas peti vin, bonvolu fari/meti vian komenton ekzemple ĉe la diskuto de [[Filmofestivalo]]. Estas multaj artikoloj kies nomo komencas per tiu Filmofestivalo, kaj kelkaj alidirektiloj kun Kinfestivalo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:30, 21 nov. 2025 (UTC) :Mi nur notas ke sub filmofestivalo ([[d:Q220505|Q220505]]) la plej multaj el la lingvoj nomas tiajn festivaloj kun film, kaj nur la litova kaj la uzbeka, uzas kin! Mi konfesas ke mi tute ni scis ke estas diferenco inter filmfestivalo kaj kinofestivalo kaj do indas eksplicite noti tiun ĉi gravan distingon. Ĉu vi faru tion? Mi antaŭdankas vin. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:36, 21 nov. 2025 (UTC) ::Tion mi faris, dankon. La solvo ne estas facila.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:48, 21 nov. 2025 (UTC) :::{{re|Sj1mor|Kani}} Nu, kino estas ĉio rilate al farado de filmoj, tial "kinfestivalo" kaj "filmfestivalo" estas laŭ senco fakte sinonimoj. Kompreneble festivalo pri filmoj estas ĉiam kunveno, evento, do la invititaj filmofarintoj renkontiĝas, babiletas, trinkas, manĝetas, amplekse fotiĝas, aŭskultas, aplaŭdas... sed la baza temo tamen estas la farado de filmoj, do la eldona "industrio" kino. Tial fakte ne estas kategoria "diferenco inter filmfestivalo kaj kinfestivalo". Konsentite ke {Lang-es|Semana Internacional de Cine de Valladolid}} klare havas la vorton "cine=kino" en la titolo, tial tute sencas tie uzi la sinonimon kino, dum la [[Internacia filmfestivalo Palm Springs]] ({{l-en|Palm Springs International Film Festival}}) kaj tre multaj aliaj havas la vorton "festival'" en la titolo, tial saĝas uzi la vorton ankaŭ en Esperanto. Sed mi avertas ke ne estus saĝe nun artefarite konstrui iun "diferencon inter filmfestivalo kaj kinfestivalo", kaj ekzemple krei diversajn kategoriojn. Kaj tre saĝas uzi la vorton filmfestivalo kiel baza kategorio, ĉar filmo estas pli baza vorto ol kino (=farado de filmoj). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 27 nov. 2025 (UTC) ::::Bone, interesa, dankon. Ĉu vi povas meti tion via en la [[Diskuto:Filmfestivalo]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:40, 27 nov. 2025 (UTC) ::::Mi supozas, ke vi celis "filmon" en "havas la vorton "festival'" en la titolo". Mi ne volis fari du kategoriojn, sed postuli la nomon kino, kie indas, dum ankoraŭ vidas la hegemonion de "filmo" en preskaŭsinonimaj kuntekstoj, kiel anglalingva influo, kaj ne nur en Esperanto. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:13, 27 nov. 2025 (UTC) == Eta konsilo == Mi fakte nun venis ĉi tien tute ne por komenti pri festivaloj, sed por doni al vi etan amikan konsilon: vi faris tekston pri la eldona '''firmao''' [[Pearson Education]] en feburaro 2024, kaj nomis la firmaon "'''brita eldonisto'''" en la unua frazo kaj en vikidatumoj. Tamen, en Esperanto la substantivoj faritaj el verbo plus participo estas klare individuaj homoj, kiuj faras iun agon, kaj ĉiu firmao sendube estas pli ol unu homo. Tial la vorto "eldonejo" pli taŭgas, kvankam ejo estas loko, kaj klaras ke firmao povas havi centran plus aldonajn lokojn, kaj ĝin ne nur difinas la muroj kaj tegmentoj de la centra domo, sed ĉiuj homoj, maŝinoj, bankokontoj kaj produktoj kiuj rilatas al la firmaa domo. Sed tamen la vorto ejo, simboligite por la tuta aktivejo kun multaj laborantoj, pli bone taŭgas ol simboligi multajn homojn per nur unu homo. Tial [[DuMont]] aŭ intertempe je plena nomo [[M. DuMont Schauberg]] estas eldona firmao, libroeldonejoj ekde 1620 en Kolonjo, kaj unu el siaj ĉefoj, [[Joseph DuMont]] (1811-1861) estis eldonisto. Kaj tial ekzemple en la franca aŭ itala oni aparte akcentas la centran domon, kiam oni aludas al eldona entrepreno, per la nomo ''maison d'édition'' aŭ ''casa editrice'' ("domo eldona"). Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:04, 27 nov. 2025 (UTC) :PS: Aparte ĉi tie neniam ekzistis iu "pionira eldonisto sinjoro Pearson". Sed la bazo de la firmao "Pearson" estis konstrufirmao, kiu komence masonis dometojn, poste realigis gigantajn tunelojn kaj kanalojn, sekve investis en la naftoindustrion kaj tute fine ankaŭ investis en libroeldonado... Iu fonda "eldonisto Pearson" tial vere ne identigeblas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:15, 27 nov. 2025 (UTC) :Nu denove Bone, interesa, dankon. Ĉu vi povas meti tion vian en la Diskuto:eldonejo, Diskuto:eldonisto, kaj en Diskuto:ejo, Diskuto:isto? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:43, 27 nov. 2025 (UTC) == [[Kunhavigo]] == Saluton, dankon kaj gratulon pro tiom bela koncepto kaj artikolo. Mi opinias, ke estus pli ĝusta titolo Kunhavado, dum Kunhavigo estus la momento kiam iu igas, ke aliaj (eble inklude tiun mem) ekkunhavas ion kaj poste ili kunhavas, tio estas kunhavadas. Eble ankaŭ kunhavo eblus. Krome en la fino oni povus iom pliigi pri sociaj retoj rekte eĉ al Vikipedio kaj ĝenerale vikioj, kiuj estus ekzemplo de kunhavo, ĉu ne?, kie ni ĉiuj agadas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:21, 27 nov. 2025 (UTC) :Saluton. Dankon. Do bone korektu, alĝustigu kaj aldono laŭ via kompreno. Sed mi nur petas ke vi metu tiun ĉi diskuton vian pri la nomigo en la diskuto de la artikolo, kie ĝi gravas. Pri la sociaj retejoj laŭ mia kompreno grava malfacilaĵo estas la uzo de disdivid por la sama termino sed esence de kontraŭa signifo. Pri (inter)vikia laboro mi ne certas ke mi komprenas vian intencon, ĉu vi intencas ke ekz Vikidatumoj kunhavigas datumojn kun la lingvaj vikipedioj? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:31, 27 nov. 2025 (UTC) ::Farite. Ankaŭ mi ne komprenas vian nekomprenon pri (inter)vikia laboro; mi intencis fari nur tion kion mi jŭs faris, nome aldoni aludon al Vikipedio en la fino de la teksto, kiel mi faris. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:42, 28 nov. 2025 (UTC) == [[Nudstriado]] == Denove mi havas dubojn pri la trovo de ĝusta titolo. Vere la signifoj de la radiko stri- laŭ PIV neniel rilatas al la koncepto. Pli ĝusta fonetika adapto postulus la radikon strik- kiu simile kolizias kun plena signifo tute ne rilata. Nudmontrado povus esti ne sufiĉe signifa, kiel tro proksima al simpla [[publika nudeco]]. Nudmanifestacii eble estas tro longa vortaĉo, sed ja pli ĝusta, simile eble al Persona nudmanifestacio aŭ simile. Kion vi opinias? Solvite tion, mi ŝatus aldoni aludon al [[FEMEN]]. Fakte en tiu artikolo estas proponata artikolo Nuda protesto, titolo kiu ankaŭ ne tute kongruas kun la koncepto de "Nudstriado".--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:54, 28 nov. 2025 (UTC) == ŝuoj sur la bordo de Danubo == Dankon pro la enmeto de la foto. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-39102-04|&#126;2025-39102-04]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-39102-04|diskuto]]) 08:55, 9 dec. 2025 (UTC) =="federera"== "Federera" en [[Urbestro]] ne estis eraro, sed mia provo traduki ''state [or] territorial''. "Federala" signifas alian aferon, nome "(tut)landa". Cetere estas bona momento danki vian amasan korektadon, kiu jam forigis multajn verajn erarojn interalie de miaj kontribuoj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:35, 21 dec. 2025 (UTC) == Mi erare malfaris vian redakton en "Hohe Liebe" == Mi ne volis fari tion kaj jam malfaris mian malfaron. Pardonu por la konfuzo. Cetere, mi volas danki vin por via laboro dum la lastaj jaroj, precipe la amasa korektado de eraretoj. Tio ege helpas la projekton! [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 17:41, 11 jan. 2026 (UTC) == Forigproponoj == Saluton ... vi lastatempe faris plurajn strangajn forigproponojn, ekzemple https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Server_farm&action=history . Ĉi la volas forigi nur la diskpaĝon (kiu antaŭ via interveno ne ekzistis), aŭ la artikolan paĝon kiu estas nur alidirektilo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:30, 16 jan. 2026 (UTC) :Saluton ... mi ne certe pri kiuj forigproponojn vi parolas. En la kazo de [[Server farm]], tio erare kreiĝis fare de mi kiam mi ekkreis la artikolon [[Servilaro]], do tiu alidirektilon estas forigenda. Ĝenerale, kiam mi petas forigon mi intencas forigo de la tuta artikolo (alidirektilo), ne sole de la disuktpaĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:54, 16 jan. 2026 (UTC) == Invitation: Bring Feminism and Folklore to your wiki == <div style="border:4px maroon ridge; padding:4px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Hello {{BASEPAGENAME}}, We noticed your dedicated contributions to this wiki. As an experienced editor, your leadership could help bridge the gender gap on Wikipedia. We are inviting you to '''organize the Feminism and Folklore 2026''' writing competition for your community. ;Why Organize? The campaign (1 Feb – 31 March) focuses on women’s stories, folk culture, and traditions. By setting up a local page, you help your community document their unique history. ;We have made it easy for you You do not need to do everything from scratch. The international team has prepared tools to help you: * '''Article Lists:''' Find missing topics relevant to your culture. * '''CampWiz Tool:''' Easily manage the contest and track points. ;Want to talk to us first? If you have questions or want to meet the team, you are welcome to join our Office Hours (live Q&A sessions). ''[[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|Click here to see the Office Hours schedule]]'' ;Ready to start? Please check the project page to see how simple it is to register. '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Click here to Learn More and Sign Up]]''' Thank you for your time and hard work! '''The Feminism and Folklore 2026 Team''' ---- <small>You received this message because you are a valued contributor. If you have questions, please ask on the [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta Talk Page]].</small> </div></div> --[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:49, 18 jan. 2026 (UTC) == Eta atentigo == Neekzistanta "kategorio:Usonaj organizaĵoj", kiu fakte celas gvidi al kategoria nomo "Kategorio:Organizaĵoj en Usono", laŭ la hodiaŭa stato havis eĉ 11 paĝojn. Tio estas multo por "hazarda mistajpo". Tial mi ĵus ĝustigas tiujn 11 kategorionomojn en la paĝoj, sed lasas ĉi tie kategorian alidirektilon, kiu helpu eviti ke tia miso ripetiĝos. 4 unuaj el la 11 paĝoj kiujn mi korektis, ĉiuj estis de vi. Tial supozeble plej gravas ke vi konscias ne ripeti la misan formon. Vi ĝis nun vidis ruĝan ligilon "Usonaj organizaĵoj" sube de la paĝo, nun kiam mi mezti la alidirektilon, estas klinitaj bluaj literoj "Usonaj organizaĵoj". Sed tiu kategorio en klinikaj literoj tamen estas alarmiga signo: Tamen oni devas en la paĝo gŭstigi la kategorion al kategoria nomo "Kategorio:Organizaĵoj en Usono" - alikaze la tekstoj tamen ne enordiĝas ĝuste. Komprenite, ĉu? Kaj dankon .. ke tiom da eraroj estas el via klavaro, sendube unuavice ŝuldiĝas je tio ke vi estas tiom produktema. Do simple atentu estonte ne plu ripeti la erareton kaj ĉiam estu alarmigita kiam vi vidas ruĝan aŭ klinitan bluan kategorionomon sube de paĝo - ambaŭ variaĵoj ne estas bonaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 25 jan. 2026 (UTC) :Komprenite. Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:32, 25 jan. 2026 (UTC) == Plia eta atentigo == Kaj mi ĵus rimarkis ankoraŭ plian, vere etan erareton, kiu tamen sumiĝas al multaj eraretoj, se multe ripetata. Vi foje tradukante el la angla al Esperanto, ne metas ligilon <nowiki>* {{Oficiala retejo}} ({{en}})</nowiki>, sed nur <nowiki>* {{Oficiala retejo}}</nowiki> (ekzemple [[Instituto por Politikaj Studoj|jen]]). Tio sencas en anglalingva teksto, kie oni supozas ke aŭtomate ligilo estas en la angla, se neniu alia lingvo estas notata. Sed en Esperanto kaj en ĉiu ajn alia lingvo la supozo ne estas tia. Do ĉiam necesas la indiko <nowiki>({{en}})</nowiki> (eĉ se estas iuj tre malnovaj paĝoj, kie oni ankaŭ forgesis indiki lingvo(j)n, kaj tiujn postaldoni post multaj jaroj ne funkcias 100-procente, ĉar simple estas iuj paĝoj kiuj tre malofte ricevas atenton). Mi komprenas ke vi principe komprenas tion, kaj nur volas memorigi al vi ankaŭ ĉiam apliki la scion... 17:57, 25 jan. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) == Landmann naskiĝjaro == Saluton! Vi enmetis malpost kelkaj semajnoj en la artikolo de [[Angelika Landmann]] shablonon kun naskighdato "30-a de novembro 1944". Mi nenie trovis fonton pri tio. Peto de mi estas ke vi malkashu vian fonton pri shia naskighdato. Dankon! [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] ([[Uzanto-Diskuto:Giorno2|diskuto]]) 16:58, 5 feb. 2026 (UTC) :Saluton! Mi enmetis ŝablonoN:homo, sed la montro de la naskiĝdato mi ne donis de mi mem. Mi kontrolis vikidatmojn kaj tie la dato ankaŭ ne troveblas do mi ne scias de kiel ĝi venas. Ĉiukaze mi ne havas fonton por ĝi. Dankon pro via kontrolo! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:13, 5 feb. 2026 (UTC) ::Estimataj [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] kaj [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]], permesu ke mi komentu pri tiu temo. La montrata dato "30-a de novembro" ne havas iun fonton, ĝin kaŭzas teknika eraro. (Pardonu min, mi kredis ke ĉiu regula kontribuanto ĉi tie sciis pri tiu eraro. La eraro estas priskribita ĉi tie: [[Ŝablono:Informkesto homo]]). '''Resume:''' Kiam oni metas iun person-ŝablonon (Informkesto homo/persono/gravulo/verkisto/sanktulo/papo/...), kaj [[Vikidatumoj]] havas ''nekompletan'' daton, ekz-e nur jaron sen monato kaj tago, tiam povas aperi erara dato en la montro de la ŝablono. Tre ofte la fuŝa dato estas ĝuste la 30-a de novembro. '''Kion vi faru por solvi la problemon:''' Enmetu en la ŝablonon la parametron "<nowiki>dato de naskiĝo</nowiki>" kun la informo kiun vi volas aperigi, ekz-e ĉe [[Angelika Landmann]], anstataŭ nura <nowiki>{{informkesto homo}}</nowiki> vi skribu <nowiki>{{informkesto homo | dato de naskiĝo = ĉ. [[1945]] }}</nowiki>. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:26, 6 feb. 2026 (UTC) :::Estimata [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]], vi skribas multajn artikolojn kaj aldonas informkestojn. Dankon por via diligenta laboro kaj viaj valoraj kontribuoj! - Notu: Vi kutimas aldoni informkestojn sen iuj ajn parametroj. Mi volas rekomendi al vi: Reiru al ĉiuj personoj kie vi enmetis informkeston, kaj kontrolu la montratajn datojn - specife, se iu montrata dato estas precize la 30-a de novembro. Komparu kun Vikidatumoj, kaj kiam necese, aldonu tiun "<nowiki>| dato de naskiĝo = ...</nowiki>" por korekti eraron. Tio estas inda plibonigo de nia Vikipedio! :::Estimata [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]], vi skribas multajn artikolojn kaj faras multajn valorajn kontribuojn en Vikipedio. Dankon por via diligenta laboro! - Notu: Vi kutimas tute ne uzi iujn informkestojn. Mi volas rekomendi al vi: Estos bone se vi aldonos informkeston en artikoloj pri homoj (tuj komence de la artikolo). Tio aŭtomate donas facile alireblajn informojn pri tiu homo, en konvena prezentado, kaj ĝenerale plibonigas la artikolon. Ekzistas pluraj informkestoj, sed mi rekomendas simple ĉiam uzi {{ŝ|Informkesto gravulo}}, tio tute bone funkcias. Nur atentu pri tiu citita teknika eraro, kaj aldonu tiun "<nowiki>| dato de naskiĝo = ...</nowiki>" kiam necese. :::Sincere salutas al vi ambaŭ [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:47, 6 feb. 2026 (UTC) ::::(P.S. Se vi interesiĝas pri teknikaj detaloj: La kulpulo pri la eraro estas la help-ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}}, kiu havas tre komplikan programkodon. Plurfoje oni jam diskutis eblajn vojojn ripari ĝin, sed ŝajne ni ne havas sufiĉe kompetentan (aŭ eman) programiston por solvi tiun problemon. Mi supozas ke ie interne la kodo uzas -1 por signifi "nekonata monato" resp. "nekonata tago en la monato", kaj poste la programkodo misinterpretas tiujn valorojn, elirante de la 1-a de januaro erare adicias -1 al la monato kaj -1 al la tago, efektive do subtrahas 1 monaton kaj 1 tagon, alvenante al la 30-a de novembro de la antaŭa jaro. - Supozeble ni ne baldaŭ solvos la problemon en la helpŝablono mem, restas do la supre menciita ĉirkaŭvojo mem plenigi la deziratajn parametrojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:04, 6 feb. 2026 (UTC)) :::::Estimata @[[Uzanto:Moldur|Moldur]], dankon pro via konsciigo. Efektive ĝi estas grava kaj notinda en pliaj ĉefaj lokoj. :::::Mi kontrolis ke estas pli ol 3 mil! artikoloj kun "Naskiĝo 30-an de novembro" (inkluzive de tiuj kiuj havas [[:Kategorio:Naskiĝintoj la 30-an de novembro]], kiu entenas 200. Efektive simila serĉo de aliaj datoj donas ĉirkaŭ 200 rezultoj) :::::Do mi pensas ke tiu laborego estas farota de roboto, ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:05, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Mi ne certas ĉu eblas fari tion per roboto, sed ''se'' tio estas farebla, tiam certe robota laboro estos bonvena. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:08, 6 feb. 2026 (UTC) ::::Aldone, mi konstatas ke estas instancoj de informkestoj kiuj uzas ŝablonon [[Ŝablono:Dato|Dato]] por tiuj parametroj (do naskiĝo kaj morto) anstataŭ [[Ŝablono:Daton|Daton]]. Vidu ekz. [[Afonso Pena]]. Korektendaj, ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:11, 6 feb. 2026 (UTC) :::::Ne, tio povas bone resti. Akuzativo ja necesas en plena frazo, ekz-e "Li naskiĝis la {{daton|30|11|1847}}.". Sed en tabela formo ja ne estas plena frazo, nur: "dato de naskiĝo: {{dato|30|11|1847}}". Oni povas mense kompletigi tion al frazo: "Lia dato de naskiĝo estis la {{dato|30|11|1847}}.", sen akuzativo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:46, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Dankon pro via klariga respondo sed ĝi strangas (efektive tre) al mi ĉar la granda plejmulto da instancoj, kaj efektive la defaŭlto, uzas la akuzativan datformon por tiuj datoj kiuj estas montrataj en la infromkesto! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:50, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::Ho, vi pravas, mi eĉ ne rimarkis tion antaŭe. Eble iu mense kompletigis: "Lia naskiĝo okazis la {{daton|30|11|1847}}.". Tio ankaŭ eblas. Do, gramatike ambaŭ formoj estas taŭgaj. Se vi preferas unuecan aperon, vi povas ŝanĝi "dato" al "daton". - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:59, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Kaj aldone, ĉu la artikolo necesas por la entabela dato (notu ke tiu ne estas la defaŭlto, do la def. estas senartikola)? Iuj (malmultaj) el la [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Biografioj]] ja metas ĝin. ::::::PS notu ke iuj uzas [[ŝablono:Naskiĝdato]] (alinomata [[Ŝablono:Naskiĝtago|Naskiĝtago]]), kiu ja metas la artikolon (la) antaŭ la dato) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:30, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::PS ankaŭ strangas al mi ke [[Ŝablono:Naskiĝdato|Naskiĝdato]] estas uzata 1739, kaj kompare [[Ŝablono:Naskiĝtago|Naskiĝtago]] 5721 (do pli ol 3oble) malgraŭ ke la unua estas, almenaŭ laŭ mi, la pli preciza termino. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:34, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::::<nowiki>Mi plie kontrolis ke "|dato de naskiĝo = {{naskiĝdato" okazas 49 foje kaj "|dato de naskiĝo = {{naskiĝtago" okazas 738 foje! Mi memorigas ke tiu ŝablono aperis la antaŭ la dato.</nowiki> [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:33, 6 feb. 2026 (UTC) ::::Estimata kunvikipediano Moldur! Dankon por la laudo de mia laboro. Laudoj chiam dorlotas onin. Koncerne informkestojn mi devas konfesi ke mi vere MALAMAS ilin (kun la esceptoj "urboj, burgoj, nobeloj"). Mi - tree, rilate al tio - shatas la germanlingvan Vikipedion kio ghenerale tre shpare utiligas ilin. Tial treege bedauras mi kiam mi, kiel artikoliniciinto kiu zorge estis elektinta taugan foton lau sia gusto, devas baldau poste forigi ghin kaj akcepti la ofte netiomtaugan foton aperantan ene de la informkesto ... Alia problemo estas ke che kelkaj informkestoj la informoj - tre maldikas. Ridinde pluse se ja estis metita informkesto en kiu estas NEK foto NEK multa informo. Kiel la romanoj diris: de gustibus (non) est disputandum. [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] ([[Uzanto-Diskuto:Giorno2|diskuto]]) 13:29, 6 feb. 2026 (UTC) :::::Estimata, pri bildoj mi tre rekomendas enigi ilin ''en'' la informkeston - informkestoj ja estas tre adapteblaj. Se vi metis belan bildon "<nowiki>[[Dosiero:mia_bildo.jpg|mia_priskribo]]</nowiki>", kaj vi (aŭ iu alia) aldonas ekz-e "<nowiki>{{informkesto gravulo}}</nowiki>" kiu aperigas malbelan bildon, tiam tre simple eblas igi la informkeston vidigi vian preferatan bildon: "<nowiki>{{informkesto gravulo | dosiero = mia_bildo.jpg | priskribo = mia_priskribo }}</nowiki>". Jen kion mi ĉi-kaze rekomendas. Entute mi trovas ke informkesto preskaŭ ĉiam plibonigas artikolon, escepte en la kazo kiam gi estas tute aŭ preskaŭ tute malplena. Sed tute prave, pri gustoj (ne) eblas disputi, do mi ne provos trudi al vi miajn preferojn. - Sincerajn saluton, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:15, 6 feb. 2026 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:42, 14 feb. 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:Uzanto:Sj1mor]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == [[Ateromo]] ne egalas al [[aterosklerozo]] == Saluton! Mi devas atentigi vin ke tiuj ĉi terminoj ne estas sinonimoj. La dua rilatas al la [[:en:Atherosclerosis]], do ĝi plu bezonas apartan artikolon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:39, 25 feb. 2026 (UTC) :Do bone Dankon. La artikolo devus esti korektota kaj ankaŭ la alidirektilo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:43, 25 feb. 2026 (UTC) ==Referencoj== Sj1mor, mi estas ne nur malĝoja sed ankaŭ konfuzita pri la aspektoj de via uzado de fontoj, kiujn mi lastatempe rimarkis. Kial vi volas meti referencojn el angla artikolo, kiuj ne rilatas al la informoj en via artikolo, anstataŭ la ĝustaj referencoj el la artikolo, kiun vi tradukis? Ĉu tio estas iel pli facila, aŭ ĉu eble vi provas komuniki ion per tio? Kaj ĉu vi malkredas miajn asertojn, ke tio povas trompi legantojn? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:41, 13 mar. 2026 (UTC) :Mi ne certas ke mi bone komprenas vin sed mi provos. Mi ja komprenas ke referencoj estas grava parto de kvalita artikolo. Certe mi ne inventas referencojn, sed se mi teknike povas mi simple prenas ilin de iuj el la alilingvaj (jes kutime el la anglalingva) artikolojn, kaj mi metas ilin tie kie ili estas lokitaj ĉe la alilingva artikolo. Laŭ mia kompreno la referencoj ja rilatas la enhavo de la artikolo, eble ne la tuto, ne ĉiuj asertojn, sed almenaŭ parte. :Laŭ via volo kredu min aŭ ne sed mi ne havas iun alian intencon ol krei esperantlingvan artikolon kiel plej kvalite ke mi povas fari. Certe mi ne intencas trompi iun ajn. Estas bone ke vi ankau kontrolas la referencojn. Mi konfesas ke kutime mi ne faras tion sed simple fidas ilian uzon ĉe la fonta artikolo. :Ĉu mi sufiĉe klare respondis viajn demandojn? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:49, 13 mar. 2026 (UTC) ::Mi certe kredas ke viaj intencoj estas bonaj. Via cetera redaktado atestas tion. ::Eble do vi povus pli atenti la flankon "meti ilin kie ili estas lokitaj ĉe la alilingva artikolo". Ekzemple en [[Budapeŝta geto]] vi ne konservis la parton de la anglalingva artikolo, kiu havis la referencon al ''Holocaust Encyclopedia'', do oni ne povas aŭtomate meti tiun referencon en la esperantan artikolon. Ĉe la mapo de US Holocaust Museum, vi ŝajne ankoraŭ havas la referencendan informon (pri la situo de la geto), sed vi erare metis alian informon (pri la barilo; ĉu el la hebrea artikolo?) inter tio kaj la referenco. Tiel ŝajnis ke la referenco apogas la priskribon de la barilo. Ĉu tio estas sufiĉe klara? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:38, 13 mar. 2026 (UTC) :::Mi konfesas ke ne estas facila al mi kompreni vin, bedaŭrinde. :::Nek la esperanta nek la angalingva havas mencion de ''Holocaust Encyclopedia''! Pri la dua el la du referencoj, mi komprenis ke ĝi subtenu la aserton pri situo de la geto, ĉirkaŭ la [[Granda Sinagogo de Budapeŝto|Granda Sinagogo]], ne pri la barilo. :::Kion vi intencas per " la mapo de US Holocaust Museum"? Ĉu la [[:Dosiero:Bp-getto-map.jpg]]? Kion "referencendan informon" vi intencas? Cetere, la nuna versio de la hebrea artikolo ne havas referencojn! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:56, 13 mar. 2026 (UTC) ::::Do mi provos alivortigi ĉion. Via unua referenco (kiu laŭ mia kompreno estas artikolo el ''Holocaust Encyclopedia'') citiĝas en la angla artikolo, ĉar ĝi diras ke 70 mil homoj loĝis en la geto. Sed vi donas pli precizan nombron (68 mil) kaj daton (dirante ke temas pri homoj, kiuj sukcesis vivi ĝis la liberiĝo). Tiuj informoj ne aperas en la referenco, do oni ne citu tiun referencon. ::::La nombro 68 mil, kaj la tuta cetera enkonduko, estas traduko de la enkonduko de la germana artikolo. La germana artikolo citas alian referencon, nome ''Die Verfolgung und Ermordung . . .'' de Fritz. Verŝajne ĉiuj statistikoj menciitaj en la enkonduko aperas en tiu referenco. Do ankaŭ ni citu tiun referencon. ::::Kaj kiel vi ŝajne jam komprenas, via dua referenco (kiu estas mapo de US Holocaust Museum) devus metiĝi tuj post la aserto pri la situo de la geto, por ke ne ŝajnu ke ĝi rilatas al la barilo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:48, 13 mar. 2026 (UTC) :Simila ekzemplo: Ĉe [[Agrikultura eduko]] vi citis ''Agricultural Sciences'' de Mathews. Tiu fonto aperis en la angla vikipedio por apogi difinon de agrikultura eduko. Sed vi uzis alian difinon. Tial vi devus ne citi Mathews. Se la informoj venas de la rumana artikolo, kaj la rumana artikolo estas senreferenca, ankaŭ nia artikolo devos esti senreferenca (krom se iu esperantlingva vikipediisto mem enketos en fontoj, kaj konstatos, ke ili diras same kiel la rumana vikipedio). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:48, 13 mar. 2026 (UTC) Pli resume: "tie, kie ili estas lokitaj en la alilingva artikolo" havas sencon nur se tiu parto de la esperanta artikolo estas traduko de tiu parto de la alilingva artikolo, aŭ almenaŭ samsignifa kun ĝi. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:28, 14 mar. 2026 (UTC) Ĉe [[Jan Fridegård]] vi kopiis referencon el la angla artikolo por apogi aserton, ke li verkis pri "stataroj". Tia aserto ne fariĝas en la angla artikolo nek la germana. De kie ĝi venas reale? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:50, 18 mar. 2026 (UTC) :Ĝi estas la dua referenco en la anglalingva versio, sekve de la verkoj "was a Swedish writer". [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:05, 18 mar. 2026 (UTC) ::Mi scias ke la referenco estis en la anglalingva versio. Mi demandis ne pri la referenco, sed pri la aserto. Kiel vi scias, ke li verkis pri stataroj? Ĉar la [[Vikipedio:Kontrolebleco|tasko de referenco]] estas respondi tiun demandon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:22, 18 mar. 2026 (UTC) :::Cetere, dum ni atentas al la afero, ankaŭ aliaj asertoj ŝajnas dubindaj. Jen tuj post la afero de stataroj estas eldondatoj kiuj malkonsentas kun la aliaj vikipedioj - kaj de kie vi prenis la literumon "Larŝ Hord"? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:30, 18 mar. 2026 (UTC) ::::Temas pri Lars Hård, ankoraŭfoje mistradukaĵo el la rusa. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:10, 18 mar. 2026 (UTC) :::Do mi kontrolis tion kaj trovis ĝin en la rusa versio. Tie ili estas nomataj статарах. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:08, 18 mar. 2026 (UTC) ::::Do kial vi almetis referencon el la angla vikipedio, kiu ne diras tion? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 18 mar. 2026 (UTC) :::::Estis du referencoj. La dua vi forigis (kaj mi remetis ĝin kaj ĝian enhavon en la diskuto de la paĝo). La alia (unua) referenco aperas post la vortoj "estis sveda [[proletara verkisto]]." precize same kiel en la angla. La dua (forigita de vi) referenco estis lokita post " la tiel nomataj stataroj.". En la angla ĝi estas la tria referenco kaj ĝiaj tri instancoj lokitaj meze de la dua alineo kaj post la sekvaj alineoj. Mi kontrolis sed nature ne precize memoras kial mi metis ĝin tie (jam pasis preskaŭ duonjaro). :::::Mi esperas ke via klopodo estas fakta por la plibonigo de la afero sed mi bedaŭras vian tonon. Mi sugestas ke se vi povas iel plibonigi ion kion mi faris bonvolu fari vin mem sen daŭre ĝeni kaj enketi min, sed mi ja petas vin ne buĉi la materialon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:50, 18 mar. 2026 (UTC) ::::::Sj1mor, pardonu, mi ne rimarkis ke tio estis malnova redakto. Ĉu vi jam ĉesis la agadon kiu tiel ĝenis min, t.e. la metado de fontoj el anglalingvaj artikoloj por apogi asertojn, kiuj ne aperas tie? Se jes, ni povas lasi la temon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:36, 18 mar. 2026 (UTC) ==[[Graz]]== Saluton. En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas, inter aliaj, propono por legindigi [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj#Graz|Graz]], kio estas nepra kondiĉo por elekti ĝin kiel sekva Artikolo de la monato post [[Aŭstrio]], ĉio rilate al venonta UK. Ĉar tion oni planis tro urĝe oni ne povos atendi sufiĉan tempon kaj ĉion oni devos fari antaŭ la monatfino. Se vi bonvolas voĉdoni, tio ege helpos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:42, 26 mar. 2026 (UTC) Saluton. Fakte planiĝis ke Kani metus la ĉefpaĝan resumon, sed eble okazis miskompreno en tio. Mi, kiam mi ĵus vidis vian noton ke komence de l' tago resumo mankis kaj poste aperis, unue pensis ke Kani kelkajn horojn malfrue plenumis la vakuon; tiam mi vidis ke estis vi. Des pli bone. Ni ambaŭ preskaŭ samsekunde volis aldoni la piedon "plena artikolo ... Lastaj artikoloj de la monato: Aŭstrio - Azerbajĝano - pingveno" Vi je sekundero antaŭis, gratulon. Poste vi aldonis iom da teksto, kaj mi volis aldoni alian teksteron. Mi nun metis ambaŭ eltranĉaĵojn, ĉar tiel ekestos proksimume tiom da teksto ke estas nek tro malmulte nek tro multe. Ke nun iuj frazoj el la teksto estas miksitaj por la resumo, ne gravas. Nur bonas ke la resumo estas bona esenco pri la temo. Ĉe mi la rezulta kvanto de vortoj ankoraŭ ne montriĝas ekrane - kiam ĝi estos, ni vidos ĉu la kvanto nun bonas... se ankoraŭ iom da materialo mankos, ni povos elprovi kiel aspektos la unua foto de la monto anstataŭ la blazono... tiel ankoraŭ eblos iom vastigi la kvanton. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 1 apr. 2026 (UTC) :Jes ja. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:42, 1 apr. 2026 (UTC) Nun mi retrovis la butonon [action=purge], malplenigis la kaŝmemoron, vidas la rezulton, kaj la kvanto jam bonas. Ĉu ne? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 apr. 2026 (UTC) == Peto pri kunvoĉdono == Cetere, kara, vi laŭ mia impreso sendube estas unu el la plej kunlaboraj agantoj en tiu ĉi vikipedio. Tial mi volus peti vin konsideri ĉu - post kiam la temo de la artikolo de aprilo estas solvita - vi povus voĉdoni favore al [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj/Lajsana albatroso|legindeco de la teksto]] [[Lajsana albatroso]]. Mi ŝatus havi ĝin baldaŭ kiel artikolon de la monato, sed rifuzas fari tion sen leginda statuso... Fakte jam estas kvar poraj voĉoj, tio teknike sufiĉus por fini la voĉdonon, sed se eblas ankoraŭ havi iom pli da subteno, tio estus des pli bona... Bonajn pesaĥajn festotagojn ankoraŭfoje! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 3 apr. 2026 (UTC) :Voĉdonita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:58, 3 apr. 2026 (UTC) ==[[Petro Hrihorenko]]== Saluton. Plejmulto de lingvo uzas literumadon "Grigorenko" inklude la ukraina. Mi suspektas, ke la literumado per H estas signo de kontraŭrusigo kaj truda ukrainigo fare de poloj, katalunoj ktp. Krome la kariero de la biografiito estis en Soveta Rusio, kiel montras la bildo. La referenco de la enkonduko estas ĝenerala kaj tute ne mencias ukrainan devenon, eĉ se lia vivo rilatis al Krimeo. Mi proponas alinomi al Grigorenko, dum la nuna titolo restu kiel alternativa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:48, 28 apr. 2026 (UTC) :Saluton. Faru laŭ via bona juĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:52, 28 apr. 2026 (UTC) == A question == Apologies for not using Esperanto, I'm still learning it, so I'd prefer to use English here avoid any communication misunderstandings. I have an inquiry about editing, as I've been putting Esperantizations of some individuals names on their pages. Do you think this is unnecessary? I'm having some second thoughts about it, and I'd like to seek a more experienced editor's opinion on the subject. [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 20:14, 4 maj. 2026 (UTC) :Hi there, Thank you for asking. Yes, in fact I do think this is unnecessary and even harmful to the overhaul quality of the article because it is misleading and with a strong potential to be incorrect. One simply cannot esperanticize names like that on a whim, it simply doesn't work that way. Another general rule is that if you are not sure in what you're doing then simply don't do it - take your time to think it over and seek advice, preferably from multiple independent sources, about what it is you're uncertain about. :Specifically about esperanticizing names, it should come with reference of an exterior and reputable source like PIV. :What made you having second thoughts? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:22, 4 maj. 2026 (UTC) ::It's sort of like what you said - I realized that I might have been inserting incorrect translations on accident. I of course didn't want to harm the quality of the project, so I decided to undo most of them, and seek your opinion on the subject. [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 20:40, 4 maj. 2026 (UTC) == Esperanto == Hello. I'm looking for Esperanto translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Uzanto:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Uzanto-Diskuto:Eurohunter|diskuto]]) 19:19, 7 maj. 2026 (UTC) :Hi There, sure. You don't trust automatic translation? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:05, 8 maj. 2026 (UTC) 354vcoe5cznjidxok8ykrx987zucnof 9368541 9368540 2026-05-08T06:06:36Z Sj1mor 12103 /* Esperanto */ 9368541 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="background:#fafae2; width:90%; margin:0 auto;"> <div class="center" style="font-size:120%;">[[Dosiero:Gtk-dialog-info.svg|30px|i|ligilo=]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Vikipedio:Bonvenon al Vikipedio|Bonvenon]] al '''Vikipedio en Esperanto''', [[Uzanto:{{PAĜNOMO}}|{{PAĜNOMO}}]]!</div> Ĉi tio estas via [[Vikipedio:Diskutpaĝo|diskutpaĝo]], kiu utilos por ricevi mesaĝojn de la aliaj [[Vikipedio:Vikipediistoj|uzantoj]]. En Vikipedio ekzistas cetere [[Vikipedio:Diskutejo|diskutejo]], kie vi povas fari demandojn, sugestojn kaj proponojn. Se vi havas demandojn, rigardu jenajn paĝojn: * [[Portalo:Komunumo|Komunuma portalo]] * [[Helpo:Enhavo|Helpo]] * [[Helpo:Oftaj demandoj|Oftaj demandoj]] Antaŭ ol redakti, ni tre rekomendas tralegi [[Helpo:Redakti|kiel redakti paĝon]] kaj [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon|kiel verki bonan artikolon]]. Konsideru, ke se viaj redaktoj ne respektas la [[Vikipedio:Regularo|regulojn]], tiam alia vikipediisto verŝajne rapide forigos aŭ malfaros ilin. Bonvolu lerni la [[Vikipedio:Kvin principoj|kvin principojn]] kiuj regas Vikipedion. Memoru [[Vikipedio:Aŭtorrajto|ne kopii]] tekstojn aŭ bildojn el libroj aŭ el interreto sen permeso, krom se estas via laboro! Bonvolu atenti, ke vi kiel novulo dum la unuaj kvar tagoj ne povas laŭlicence [[Helpo:Alinomi paĝon|alinomi artikolon]]. Do, bonvolu ne fari kopion sub nova titolo, ĉar tio ne estas la ĝusta maniero! Petu, ke pli spertajn uzantojn faru tion por vi sur la diskutopaĝo de la koncerna artikolo. Por respondi al mesaĝo de alia uzanto, iru al ties diskutpaĝo, alikaze tiu ne rimarkos la informilon "Vi havas novan mesaĝon"&nbsp;— kaj eblas ke vi ne ricevos respondon. Skribu vian mesaĝon en la fino de la diskutpaĝo kaj ne forgesu [[Helpo:Subskribo|subskribi]] ĝin tajpante <code> —~~<nowiki/>~~</code> aŭ uzante la butonon [[Dosiero:Insert-signature.png|Via subskribo kun tempstampo|ligilo=]]. Alternative, se vi preferas havi vian respondon en la sama loko kiel la demandon, respondu rekte sub la demando, sed komence metu la ŝablonon {{ŝ|Respondo al|…}} kun la nomo de la alia uzanto. Tiel li ricevos atentigon ke vi respondis. Metu komence de ĉiu alineo dupunkton (:) por dekstrenigi vian tekston. Ankaŭ tiuokaze bonvolu subskribi per ~~<nowiki>~~</nowiki>. Vi disponas ankaŭ [[Vikipedio:Uzantopaĝo|uzantopaĝon]], kie vi povas meti informojn pri vi mem kaj pri viaj interesoj aŭ listigi la lingvojn kiujn vi komprenas. Vi povas fari tion, tre elegante, enmetante en vian [[{{ns:2}}:{{PAĜNOMO}}|uzantopaĝon]] la kodon <code>{<nowiki/>{BabelLando}}</code>. Per tiu ŝablono via paĝo estos aŭtomate ordigita en la kategoriojn kiuj listigas la uzantoj laŭ [[:Kategorio:Vikipediistoj laŭ lingvo|lingvokapabloj]] kaj [[:Kategorio:Vikipediistoj laŭ landoj|devenlando]]. Pliajn klarigojn vi trovos rigardante {{Ŝ|BabelLando}}. </div> Agrablegan kunlaboradon deziras al vi&nbsp; [[Vikipediisto:DidiWeidmann|DidiWeidmann]] 23:18, 7. Mar 2009 (UTC) == Mirinfano == Dankon pro la ampleksigo kaj referencigo ĉe la artikolo [[Mirinfano]] 👍💚 Ĝi bezonegis ĝin. Kiam vi aldonas referenco(j)n se ĝi estas la unua aldonu je a fino ankaŭ:<br> <nowiki>== Referencoj ==</nowiki><br> <nowiki>{{Referencoj}}</nowiki><br> Por ke ili aperu bele listigitaj! --[[Dosiero:Flag_of_Esperanto.svg|15px]] [[Uzanto:Radioamatoro|<span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">Radioamatoro</span>]] [[Uzanto-Diskuto:Radioamatoro|''(diskuto)'']] 19:58, 22 mar. 2021 (UTC) ==Saluton== Saluton. Mi ne certas pri kio okazis al vi, sed povas supozi, ke rilatas al provizora forbaro fare de administranto, kiu deziras komuniki kun vi. Tamen ĝis hodiaŭ vi aperis kiel ruĝa anonimulo, tio estas vi ne plenumis la uzantopaĝon kaj oni ne scias ĉu oni parolas al iu, al grupo, al maŝino ktp., ĉu oni legos mesaĝojn direktitajn al vi, ĉu vi respondos aŭ ne. Viaj kontribuoj estas interesaj, sed vi lasis erarojn kaj misojn en jam faritaj artikoloj. Fakte vi mem agnoskas, ke via lingonivelo estas ankoraŭ plibonigenda. Fakte en la mesaĝo kiun vi ĵus lasis anstataŭ priskribon vi lasis multajn gramatikajn erarojn en nur la du lastaj linioj. Krome en Diskutejo > Administrejo, okazis debateto pri novuloj kiuj lasas strangajn misojn en kreitaj artikoloj. Kaj eble tiu estas via kazo. Tie mi lasis mian informon: "Mi jam korektis multajn el tiuj strangaĵoj. Lia specialaĵo estas ne ĝuste manipuli la rimedojn per kiu la dua parto de ligiloj povas esti ion proksima, ekzemple libro|librojn aŭ komerco|merkatigi ktp. Male ĉe li la dua parto povas esti absolute io ajn. Mi trafis la artikolon Simfonio n-ro 6a, patosa (Ĉajkovski) kie inter aliaj floroj aperas en instrumentado fagoto|sunaistoj, Korno (muzikinstrumento)|monrimedoj en la buŝo, Tubjo|favoro, Kontrabaso|duobla malaltaj kaj nekredeble Aldviolono|, vi seksperfortas! Mi povus simple korekti tion, sed eble tio ripetiĝos. Mi ne komprenas kio okazas. Fakte kelkaj liaj kontribuoj estas interesaj, sed li jam kreis kelkajn laborigojn por Alinomendaj artikoloj kaj mi ne scias kion li povas fari en nenovaj artikoloj." Eble necesas al vi relegado de viaj kreitaj artikoloj por kontroli la rezultojn. Mi restos je via dispono kaj plu helpos en la plibonigo de viaj artikoloj, sed memoru, ke indas pli la kvalito ol la kvanto. Kaj certe la kunlaboro kun kolegoj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 28 apr. 2021 (UTC) ==[[Bruligo de libroj en Nazia Germanio]]== Saluton. Mi ne scias ĉu vi scias alveni al tiu via diskutejo. Mi korektis kelkajn viajn artikolojn. Mi supozas, ke vi ankoraŭ ne regas la ĝustan dividon de ligiloj per | kiu dividas maldekstren la titolon de la celitan ligeblan artikolon kaj dekstren kion vi aperigos en la artikolo. Se vi rerigardas la redaktopaĝon (aŭ la historion) ekzemple de tiu artikolo vi komprenos kiel tio funkcias. Ekzemple vi modifas proprajn nomojn de verkistoj kiun vi arbitre alinomas. Mi korektis tion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:30, 5 maj. 2021 (UTC) Multajn Dankojn. Mi multe lernas post ke mi faris komparon inter la du versioj kaj detale kontrolis la diferencojn dekstre kontraŭ maldekstre alineo post alineo. Mi pardopetas ke mi faris al vi tro multe da kontrola laborado kaj do en la estonteco mi estu pli zorgema kaj kontrolu ankaŭ la fonton de la tekston == Korinna of Tanagra == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis en via komento ĉe la alinomado de [[Korinna of Tanagra]], ke vi ial havis problemon ligi la artikolon kun alilingvaj versio. Mi senprobleme povis ligi ĝin kun la angla [[:en:Corinna]]. Ĉu iu erarmesaĝo aperis ĉe vi aŭ eble io alia? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:53, 1 jun. 2021 (UTC) Dankon Tlistulimu. ne, mi ne ricevis kaj ne aperis ia ajn mesaĝon. simple estis ke la eo paĝon ne ligils al la samaj en aliaj haveblaj linvgoj, malgraŭ ke mi ekis la paĝon per traduko de la angla. :Saluton, Sj1mor. Nun la titolo de la artikolo post alinomado estas [[Korinna de Tanagra]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:31, 6 jul. 2021 (UTC) == Andrej Belij‎‎ == Saluton, Sj1mor. Dankon pro la nova artikolo [[Andrej Belij‎‎]]. Tamen mi trovis iomete ion por aldoni. Ĉar la rusa temulo naskiĝis en la 19-a jarcento, mi aldonis la ŝablonon {{ŝ|JULGREGDATO}}, tiel ke nun aperas la naskiĝdato ne nur laŭ la [[gregoria kalendaro]], sed ankaŭ laŭ la [[julia kalendaro]]. En Ruslando la transiro de la kalendaro okazis nur post la unua mondmilito. Ĉar ĉe la temulo nur la tago ŝanĝiĝis laŭ la du kalendaroj, mi eĉ aldonis helpan parametron dum la ŝablonuzado. Detaloj ja legeblas en la [[Ŝablono:JULGREGDATO/dokumentado|dokumentado de la ŝablono]]. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:22, 7 jun. 2021 (UTC) ==[[Umm Kulthum]]== Saluton. En tiu artikolo estis averto "Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu. Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese." Tiel mi devis forigi viajn korektojn por povi konservi tiujn miajn. Nun mi ripozas por tagmanĝo, kaj vi povos refari ilin, se vi deziras, dum iom pli ol unu horo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:02, 13 jun. 2021 (UTC) == Kampa (monstro) == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi tradukis artikolon per la tradukilo de Vikipedio. Ĉar vi akcidente uzis jam uzitan titolon, mi korektis tion. La nuna titolo estas [[Kampa (monstro)]]. La alia [[Kampa]] temas pri io tute ne rilata, nome insulo de [[Prago]]. Mi tial rekomendas estonte krei tradukaĵojn kiel subpaĝo de via uzanto, kiel tion faras aliaj uzantoj, por eviti tian problemon. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:42, 1 jul. 2021 (UTC) ==Virinoj== Saluton kaj gratulon pro bona ideo krei artikolojn pri historiaj artistinoj. Tio plibonigas la kvaliton de nia Vikipedio. Du rekomendoj: en nuntempa Esperanto apenaŭ oni uzas romiajn ciferojn por indiki jarcentojn aŭ monarkojn. Tio estas tre komuna en kelkaj landoj, sed en aliaj ne tiom; tial, kiam mi revizias artikolojn mi ŝanĝas al sistemo de 12-a jarcento, Alfonso la 2-a ktp. Mi scias, ke en praaj esperantlingvaj tekstoj, tiaj ciferoj aperis, sed tiam eble ne estis tiom klara konscio pri la universaleco de Esperanto. Dua rekomendo: kelkaj biografioj aperas tro tranĉitaj kun alineoj de po nur unu frazo. Do, kiel estas la kutimo en multaj lingvoj, mi grupigis frazojn en alineo, nome en paragrafoj. Krome, oni diras, ke tiuj tekstoj venas el radiprogramoj aŭ io tia, sed vi scias, ke oni ne rajtas rekte kopii tekston el iu loko al Vikipedio: oni devas resumi, traduki, reredakti ilin por eviti piratadon. Plej verŝajne vi jam faras tion. Kaj finfine, ja, foje vi lasas vortojn ekzemple en la angla. Je via dispono.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:23, 5 jul. 2021 (UTC) ==Estis mia plezuro!== Saluton Sj1mor! Mi tre amuziĝis renkonti vin hodiaŭ en la ĝenerala Vikipedia renkontiĝo! Ni havis tre multe da aferoj, pri kiuj ni ŝatas paroli (kaj parolis). Mi tuj sendos al vi retpoŝton, pri la materialoj, kiujn mi preparis por mia Esperanta kurso. {{Rideto}} Pacan Sabaton, [[Uzanto:כובש המלפפונים|כובש המלפפונים]] ([[Uzanto-Diskuto:כובש המלפפונים|diskuto]]) 12:36, 9 jul. 2021 (UTC) == Internaj ligiloj == Estimata {{u|Sj1mor}}! Eble vi ne scias tion: Vi povas pli simple skribi <nowiki>[[gladiatoro]]j</nowiki> anstataŭ <nowiki>[[Gladiatoro|gladiatoroj]]</nowiki>, do alglui -j kaj -n tuj post la ligilo. Bedaŭrinde tio ne funkcias same por plurvortaj esprimoj, sed por unuvortaj tiu skribo ja estas rekomendinda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 08:15, 10 jul. 2021 (UTC) :Plia ekzemplo: Ne skribu "<nowiki>[[Statuso|statuson]]</nowiki>", sed skribu anstataŭ tio "<nowiki>[[statuso]]n</nowiki>" (en artikolo [[Norma lingvo]]). - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:22, 10 jul. 2021 (UTC) Sed kial? Kio estas la diferenco? vizaspekte tiu ŝajnas la samo. Ŝajnas ke tio postulus plian laboron de mi. :Nu, mi spertas ke la konciza formo estas pli praktika kaj laborŝpara (kaj krome pli eleganta). Mi supozis ke la sola kialo uzi la kompleksan formon estas ke oni ne konas la simplan. Sed eble vi havas alian labormetodon kaj intence preferas la malsimplan (eĉ se mi ne komprenas kial). Faru laŭ via prefero. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:55, 10 jul. 2021 (UTC) Pri mia labormetodo, verkante pri la teksto de artikolo mi certe ne redaktu la fonton mane, noto per noto. Mi redaktas per la funkcio de la alt-shift-v (visuale). Tie, kiam mi kreas ligilon mi tajpas la kombinaĵon alt-k kaj elektas la titolon de la dezirita artikolo. tiel la vikio kreas la ligilon kiel vi vidas. Kiel oni povas fari alie? :Nu, por redakti ion ajn en Vikipedio, mi elektas "Redakti fonton" kaj prilaboras rekte la fontotekston. Jen mia normala labormaniero. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:58, 14 jul. 2021 (UTC) == peto al nova ŝablono kiu temas pri nacia personigo == Mi intencas krei artikolojn pri naciaj personigoj. Estas multaj, kaj nemalofte pli ol unu al ĉiu nacio. Do por plibone organizi la temon, mi volas krei novan ŝablonon, kiu grupigantos naciaj personigoj de tra la mondo. sed mi ne havas la teknikan scipovon, kaj ankaŭ probable mia uzantkonto ne havas la rajton fari tion en vikipedio, kaj tiel mi bezonas helpon. :Saluton Sj1mor! Taŭga loko por tia peto estas [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]]. Pri via teknika scipovo mi ne havas opinion, sed pri la rajto mi ja supozas ke tiu kiu rajtas krei artikolon ankaŭ rajtas krei ŝablonon. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:33, 12 jul. 2021 (UTC) == Grado == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi alinomis [[Grado]] al [[Grado (angulo)]]. Ĉar la termino "Grado" havas kelkajn malsamajn signifojn, mi ĵus ŝanĝis la alidirektilon al apartigilo. Krome mi metis eĉ intervikiajn ligilojn. Ĉu vi eble havus proponon pri aldonoj al tiu nova apartigilo [[Grado]]? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:49, 16 jul. 2021 (UTC) :(+) Ĉar jam delonge ekzistas apartigilo [[Grado (apartigilo)]], mi ĵus malfaris la ŝanĝon de la antaŭa alidirektilo al apartigilo. Do, [[grado]] nun denove estas alidirektilo. Ni ne bezonas du apartigilojn por la sama vorto. Ĉu ne? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:33, 16 jul. 2021 (UTC) ==Stando== Saluton. Mi vidis viajn artikolojn [[Manstando]] kaj [[Kapstando]]. ''Stando'' laŭ PIV estas ''Ĉiu el la apartaj montrejoj, disponigitaj de ekspozicio al la partoprenantoj: ⁓o de E. en foiro. ☞ budo, kiosko. Do nenio rilata al tiu afero''. Mi supozas, ke vi celis vorton "staro" anstataŭ "stando" kaj tiel vi mem uzis tiun radikon en Kapstando. Mi proponas alinomi tiujn du artikolojn al Manostaro kaj Kapostaro (finaĵo -a por eviti tri konsonantojn kvankam tio povas esti ankaŭ [[Manstaro]] kaj [[Kapstaro]]. Eble vi mem povas alinomi se uzi la maldekstran supran fakon ''Pli'' apud la stelo kaj marki kiel tialo ''Evidenta eraro''. Se vi ne povas fari tion, mi povos proponi la aferon en Vikipedio:Alinomendaj artikoloj. Kion vi opinias prie?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:59, 17 jul. 2021 (UTC) :Saluton. Mi jam proponis alinomadon sur [[VP:AA]] kaj proponas daŭrigi la diskuton tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:03, 17 jul. 2021 (UTC) Dankon pro via atento. Jes mi konsentas. Mi jam pripensis tiel sed ne estis certa. Mi devintus kontroli la signifon de la radikon ''stando'' ĉe PIV. ĉu kapstaro aŭ kapostaro? laŭ mi kapstaro pli glatas al la lango. ==Parenteze== Saluton. Mi trarigardis viajn interesajn artikolojn pri personigoj kaj aliajn. Vi uzis por la titolo, laŭ mia opinio, troajn parentezojn. Tiu uzado celas nur artikolojn kiuj ja bezonas tiun klarigon; ekzemple, Badajoz (provinco) kaj Badajoz (urbo), kaj pli simple nur en unu el ili. Tamen vi sisteme aldonis (personigo) aŭ ion similan nenecese. Ekzemple [[Parvatio (diino)]] montris sian parentezon kiam en ĉiuj dekoj da lingvoj tio ne aperas. Tiel mi rekte alinomis ĉar eble ekzistas en aliaj artikoloj ligilo [[Parvatio]] kiu restus ruĝa kvankam la artikolo jam ekzistas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:41, 19 jul. 2021 (UTC) Vi pravas sed por la naciaj personigoj mi vidis tiun uzon de parentezoj en la angla (personification). Ĉu mi daŭros meti la (personigo) post la nomo de la naciaj personigoj? :Laŭ mia opinio nur se tio necesas, ĉar jam estas alia artikolo kun sama nomo, ekzemple [[Rusio]] -> Rusio (personigo).--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:46, 27 jul. 2021 (UTC) ==Jardekoj== Notu, ke [[70-aj jaroj]] kaj [[90-aj jaroj]] estas jardekoj de la unua jarcento de nia erao. Mi jam korektos tion al [[1990-aj jaroj]] en [[Stanley J. Drake]]. Por havi tiun efikon vi povas uzi la manieron 1990-aj jaroj|90-aj jaroj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:46, 27 jul. 2021 (UTC) ==[[Plurtaskado de persono]]== Tiu artikolo aspektas pli artikolo por gazeto ol por enciklopedio. Enciklopedie oni ekas tiel: elefanto estas mamulo, kiu ktp. Tio mankas en la artikolo. Mankas ankaŭ referenco al aludita studo. Kaj ligoj al alilingvaj korespondaj artikoloj. Malmankas personaj observoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:30, 27 jul. 2021 (UTC) Vi pravas. erare mi postis. BV malfari la paĝon. == Sklavecaj militoj == Saluton Sj1mor, vi kreis tri artikolojn pri sklavecaj militoj ([[Unua sklaveca milito]]...). Sed kiu militis? Ĉu sklaveco kiel sistemo? Ĉu sklavoj? La titolo diras, ke la sistemo, sed se sklavoj, poste la paĝoj estas alinomendaj, ekz. Unua sklava milito aŭ Unua milito de sklavoj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 13:25, 7 aŭg. 2021 (UTC) Bona demando. Jes ja okazis en historio de Romio tri tiaj eventoj sufiĉe bone dokumentitaj kaj konsekvence tre gravaj en la historio, ĉefe pri ilia influo al modernaj liberecmovadoj. Militis liberiĝitaj sklavoj kontraŭ la establita sklaveca ordo, kontraŭ establita armeo de Romio. la historio estis skribita de la ventintoj, do de la romianoj. Pri la specifa formo de la nomo, jes mi elektis nomi tiel ĉar mi konstatis ke la ĉefaj eŭropaj lingvoj ja uzas en la nomo la radikon "servile", do servile milito (eble sekvantaj la latinan formon). Laŭ mia kompreno, "sklava milito" ankaŭ funkcias. ==Legindaj artikoloj== Saluton. Lastatempe mi klopodis plialtigi kvantan kaj kvalitan nivelojn de kelkaj el la mil havendaj artikoloj. Kelkaj el ili restas neatentitaj en listo de proponoj por estis akceptitaj en la listo de legindaj artikoloj, kiuj estas ne la unua, sed la dua kategorio post Elstaraj artikoloj. Por ĝisdatigi tion mi proponas vizitojn al almenaŭ kelkaj el tiuj ses artikoloj kaj partoprenu en la balotoj anoncitaj komence de la artikoloj. Temas pri [[Jane Austen]], [[Lenin]], [[Abraham Lincoln]], [[Karolo Lineo]], [[Fernão de Magalhães]] kaj [[Mekko]]. Jen varieco, por ke vi elektu vian preferatan temon, kaj ne forgesu, ke temas pri elekto de gravaj artikoloj, sendepende ĉu vi konsentas ideologie kun la temo. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:24, 18 aŭg. 2021 (UTC) == [[Jane Austen]] == Estimata, mi petas vin forigi la ligon al la tute senrilata libro [[Postmortaj Verkoj]]. Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:14, 1 sep. 2021 (UTC) Certe. Mi jam faris. Pardonu, mi misfaris kaj ne kontrolis la ligilon propran. == Nenecesaj kategori-aldonoj == Estimata! Vi aldonis al [[Bertha von Suttner]] kategoriojn por "Virinoj" kaj por vivojaroj. Tio estas tute superflua laboro. Se vi rigardas la artikolon en la stato antaŭ via redakto, vi vidas ke la kategorioj jam ekzistas tie. Ili estas aŭtomate aldonitaj per la ŝablonoj en la artikolo (Informkesto, Vivtempo). - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:02, 22 sep. 2021 (UTC) ==[[Respubliko de leteroj]]== Saluton. Kvankam ja leteroj estis grava ilo por tiu afero, la titolo en aliaj lingvoj ne estas pri "leteroj" sed pri "literoj", Republic of Letters, en la franca: République des Lettres, en la latina : Respublica Literaria, kvankam ni en Esperanto havas pli ĝustan terminon, kia estas beletro. La eraro estas tute komprenebla, ĉar kaj en franca kaj en angla la sama vorto uzeblas por ambaŭ konceptoj, kiel vi mem poste konstatas; sed se oni rigardaas lupee oni komprenas, ke ne temas nur pri leteroj. La latina nomo ekzemple ne lasas dubon. Do mi proponas al vi, kiel aŭtoro kaj nura kontribuanto ĝis nun, alinomi al Respubliko de Beletroj. Se vi ne scias fari tion, mi pretas helpi.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:46, 27 sep. 2021 (UTC) :Dankon. Pri tio mi aldonis la alternativan nomon en la redakto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 4 okt. 2021 (UTC) ::Ĉu vi eldonis tion uzante vikidatumon? mi kontrolis kaj ne. do kial vi aldonis la alternativan nomon? Ĉu ion en la paĝo mem aŭ ekstere de ĝi? mi konas nur iomete da simplaj teknikaĵoj [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:22, 4 okt. 2021 (UTC) ==[[Ŝtrumpeta ĉapelo]]== Saluton. Denove mi sugestas alinomigon al Lanĉapelo, pli ĝusta kaj amplekse komprenata. Mi ne vidas en la titoloj de aliaj lingvoj aludon al ŝtrumpetoj, sed eble estas: mi ne regas kompreneble ĉiujn lingvojn. Ĉiuokaze plej bone estas konsulti kun iu ajn. Al mi sonas strange aludo al ŝtrumpetoj en ĉapelo. Krome, gratulon pro tiom interesaj artikoloj pri ĉiutagaĵoj kaj ĝeneralaĵoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 4 okt. 2021 (UTC) ==[[Spoken Word]]== Saluton. Mi denove proponas alian titolon kaj mi tute pardonpetas prie. Fakte retenon de anglalingva titolo en kelkaj artikoloj alilingvaj ŝajne respondas al modo. La tre interesa temo estas universala kaj tiel kelkaj aliaj lingvoj tradukas la koncepton: Paraula parlada, Mluvené slovo, Verbum dictum, Recitação, Hovorené slovo, Deklamatsiya senkalkuli la alialfabetajn. Kial ne traduki en Esperanton? Eblas parolata vorto kiel rekta traduko aŭ eĉ plej bone deklamado, ĉar tio estas la titolo de la intervikia ligilaro en [https://www.wikidata.org/wiki/Q1428637#sitelinks-wikipedia] kaj en la rusa. Vi mem decidu kaj mi pretas reredakti la artikolon por inkludi ĉiujn eblajn titolojn inklude la nunan kiel internacia termino.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 7 okt. 2021 (UTC) ==Nobel-premio pri paco== Saluton. Kaj gratulon pri tiom da artikoloj pri ricevintoj de la [[Nobel-premio pri paco]]. Estas tre necesaj kaj utilaj artikoloj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:34, 11 okt. 2021 (UTC) ==[[Don DeLillo]]== Saluton. Vi lasis la ĉapitron Verkaro tute en la angla lingvo. Mi forigis ĝin. Se vi intencas aranĝi tion, ĉiam oni povas remeti tiun parton.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:27, 25 okt. 2021 (UTC) ==[[Balado popola]]== Saluton. Nu, vi insistas pri duarangigo de la adjekto. Vi povas vidi, ke la kutimo en Vikipedio (kaj en Esperanto ĝenerale) estas mala: [[Popola muziko]], [[Popola kulturo]], [[Popola altlernejo]], [[Popola danco]] ktp. Vi eble argumentas, ke kiam oni serĉas per vorto "balado", la artikolo tuj aperu; sed estas du facilaj rimedoj, kiujn vi povas uzi: unue meti en artikolo [[balado]] ion pri popola balado, due uzi alinomon, tio estas, se vi nun alinomas al Popola balado, Balado popola restos kiel alidirektilo, kaj tiel kiu serĉos per vorto "balado" la artikolon tuj trovos; eĉ sen alinomo vi povas krei la alidirektilon per la bildo en redaktopaĝo kiu estas ĉe la sago inter la montoj kaj krado: en Pliaj iloj, tute dekstre. Resume, mi proponas alinomon al [[Popola balado]]. Alimaniere, oni povas iri al la paĝo Vikipedio:Alinomendaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:04, 26 okt. 2021 (UTC) Dankon pro via konsilo. mi sekvis vian kaj faris. Mi ja deziras krei alidirektilon. mi provis sekvi viajn instrukciojn sed mi ne trovis la ikonojn ke vi provis ekzpliki al mi. Ĉu eblas ke niaj interfacoj ne estas samaj? mi pensas ke estas standarto de viki. " eĉ sen alinomo vi povas krei la alidirektilon per la bildo en redaktopaĝo kiu estas ĉe la sago inter la montoj kaj krado: en Pliaj iloj, tute dekstre" :Mi uzas ĉiam la redaktopaĝo de Redakti fonton, ne de Redakti; tiun mi tre bone uzas, dum Redakti estas por mi komplika. Nun venas la vico de [[Formorto amasa]] al Amasa formorto aŭ al Amasformorto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 15:04, 26 okt. 2021 (UTC) ::Estis ia fuŝo (falis litero) en la alinomo al [[Amasa formorto]], sed mi korektis tion kaj nun ĉio estas en ordo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:22, 1 nov. 2021 (UTC) :bone. nun mi komprenas. mi trovis la alidirektilan butonon. dankon [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:28, 26 okt. 2021 (UTC) ==[[Periandro el Korinto]]== Saluton kaj gratulon pri artikoloj pri helenoj. Mi foje korektas literumadojn, ĉar ekzemple ĉe tiu artikolo vi tajpis Priandros anstataŭ Periandro, kvankam la ĝusta titolo estas tiu ĉi kaj ankaŭ la literumado el la greka. Simile mi foje dekonstruas la parojn faritajn de vi inter duoblaj krampoj dividitajn per |. Tre ofte la ĝusta nomo estas la unua, kiu korespondas kun la celita ligita artikolo, foje en Esperanto, dum tiu proponita de vi duarange estas anglalingva aŭ kun iu modifo de la ĝusta nomo nenecesa; tiukadre vi uzas foje finaĵon -us por nomoj de grekoj, laŭ la anglalingva kutimo, dum en Esperanto nepras finaĵo -o (aŭ ĉiuoakza se oni volas proksimecon al la greka: -os, sed neniam -us. Vi metas ankaŭ artikolon aŭ prepozicion nenecese kaj kontraŭ la vikipedia kutimo, ekzemple "en 2021" anstataŭ en [[2021]] aŭ "en Ameriko" anstataŭ en [[Ameriko]] ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:22, 1 nov. 2021 (UTC) == Juda/hebrea kalendara dato == Mi konscias pri la ŝablono JULGREGDATO. Mi kontrolis ĝin en la dokumentado pri uzo sed ne scipovas ĝian realiĝon per kodo. Kiam mi verkas pri jaddevenaj aŭ judreligiaj figuroj mi deziras ankaŭ doni la hebrean daton, flankalflanke de la gregorian. Ĉu eblas havi novan ŝablonon, JUDGREGDATO aŭ HEBGREGDATO kiu konvertiĝu la gregorian daton al la jud-hebrea kalendaro? ==Alilingvaj ligiloj== Saluton. Vi forgesis ligi artikolojn de universalaj verkoj al alia lingvo. Tion mi faras.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:53, 9 nov. 2021 (UTC) :Dank, sed pri kio vi parolas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:50, 9 nov. 2021 (UTC) ::Vi foje forgesas ligi ĵus kreitan artikolon al aliaj lingvoj. Tion mi faras ekde lunde. Ne gravas. Tiuokaze temis, laŭ mia malbona memoro, pri verkoj de universala literaturo, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:47, 17 nov. 2021 (UTC) == Alidirektoj == Estimata {{u|Sj1mor}}! Mi rimarkis ke vi aldonis kelkajn fuŝajn alidirektilojn, ekz-e <nowiki> #ALIDIREKTI [[Pastafarianismo]]</nowiki> en [[Fluganta Spagetmonstro]]. Mi forigis ilin. Eble vi intencis fari alidirekton en la ''inversan'' direkton. Por tiu celo, vi kreu novan paĝon [[Pastafarianismo]], kies sola enhavo estu: <nowiki> #ALIDIREKTI [[Fluganta Spagetmonstro]]</nowiki> Espereble tio helpas. Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:09, 12 nov. 2021 (UTC) :Estimata Moldur! Bonege. Mi faris. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:43, 12 nov. 2021 (UTC) ==Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj== Saluton. Estas proponoj tie kiuj postulas balotadon, nome por [[Mil kaj unu noktoj]], [[Modo]], [[Mohamedo]], [[Monarkio]], [[Eŭropa Parlamento]], [[Monto]] kaj [[Naturo]]. Mi kuraĝas ĝeni vin petante voĉdonon por almenaŭ kelkaj el tiuj proponoj, tiuj kiuj plej altiros vin, ne gravas ĉu pozitive aŭ male. Miaj intencoj estas: unue ke la decido estu pli kolektiva eble, kaj due ke la nombro de legindaj artikoloj estu pli multnombra ol tiu de elstaraj artikoloj, kiel necesa larĝa bazo por piramido. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:34, 14 nov. 2021 (UTC) ==Saluton== Kaj gratulon pro tiom da kaj tiom interesaj artikoloj en pasinta semajno. Mi ege ĝojas tralegante ilin, ĉar ofte tiuj ties temoj koincidas kun miaj interesoj. Mi profitas por krei ligojn al tiuj novaj artikoloj el "patraj artikoloj", ekzemple por la timora partio en [[Orienta Timoro]] ktp. Krome mi foje korektetas lingvaĵojn, ekzemple vi ankoraŭ estas tre ligita al la angla, ekzemple tre ofte America kaj American devas esti tradukita ne al Ameriko kaj amerika sed al Usono kaj usona, ĉar tia estis la signifo fare de usonanoj: Americans first! ;-) Ne nur tio, ankaŭ karaktero anstataŭ [[rolulo]] kaj foje mi ne scias ĉu vi komprenas, ke la uzo de | por apartigi duonojn de ligiloj celas aperigi la duan parton en ligilo kiu kondukas al la unua. Tio utilas ekzemple por pluraloj, akuzativoj, ktp., sed estas nek utila nek kutima por meti en la ligilon artikolojn aŭ prepoziciojn kiuj ne estas parto de la titolo. Vi foje ankaŭ uzas tiun ilon por meti en la duan parton alian literumadon de propraj nomoj, foje kiam la titolo jam estis esperantigita, foje por aperigi anglalingvajn literumadojn (taŭge kiam temas pri anglalingvaj aŭ almenaŭ latinalfabetaj nomoj, sed ne tiom kiam temas pri rusaj, arabaj, ĉinaj ktp.) kaj finfine foje por aldoni aŭ forigi literojn kiujn mi vidas kiel tajperaroj aŭ nedevenaj el la origina nomo. Ekzemple la grupoj Sh aŭ Kh estas akceptebla en anglo, sed ne tiom en azianoj aŭ alikontinentanoj kie estus Ŝ aŭ Ĥ: reveni al la angla ne utilas. En tiaj okazoj mi korektas. Same vi uzas ofte -anta kiam infinitivo aŭ aliaj tensoj plej ĝustas. Vi povas komenti tiujn aferojn kun aliaj esperantistoj aŭ vikipediistoj por ke la decidoj estu plej kolektivaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:43, 16 nov. 2021 (UTC) : Vi plue estas la nura vikipediisto kiu metas la artikolon en la ligilo aŭ en la liternigrigo. Tio estas ĝusta ilo en unu el dek fojoj en kiuj vi uzas la sistemon, ekzemple en titolo de verkoj, sed tute ne en la aliaj naŭ okazoj. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:11, 22 nov. 2021 (UTC) ::Kes vi pravas. liternigrigo? Tio okazas ĉar mi tradukas ĉefe el la hebrea kaj tiel okazas laŭ la lingvo. la forigo de la artikolo el la titolo de la ligilo estas pli ol nura forviŝo de ĝi, ĉar endas refari la tutan ligilon. tio multege okazas kaj mi preferas ŝpari mian limigitan energion kaj elŝpari ĝin al pli gravaj, ne semantikaj, aferoj. Mi ne finkontrolas la tekston laŭ fontan redaktilon. mi pardonpetas ke mi lacigas vin. Mi esperas fari pli bone en la baldaŭa estonteco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:22, 22 nov. 2021 (UTC) ::Jes ja. mi kontrolas viajn redaktojn de miaj kaj mi tute komprenas vin. tute endas ke mi kontrolu la finan version per fonta redaktilo [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:32, 22 nov. 2021 (UTC) :Aparte vi ricevu mian admiron pro la interese elektitaj artikoloj, nun pri literaturaj verkoj, ege interesaj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:29, 22 nov. 2021 (UTC) ==Тихий Дон== Vi pravas, la titolo estas stranga. Nepre malfermu novan eron en Alinomendaj artikoloj. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 10:06, 26 nov. 2021 (UTC) :Dank al via agnosko. Mi provis trovi kiel fari sed ŝajne mi ne scias [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:28, 26 nov. 2021 (UTC) ==Pliaj konsiloj== Ĉefe por tradukoj el angla. ''Both'' povas esti tradukita al ambaŭ ... kaj ... Sed pli esperanta estus kaj ... kaj ...--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:10, 29 nov. 2021 (UTC) :Kvankam viaj artikoloj estas multe pli bonkvalitaj, ankoraŭ restas indikiloj de nesufiĉa polurado, ekzemple ĉe [[Bel-Ami]] [[Vincent van Gogh|Vincent furgono Gogh]] estis ridinda. Vi fidas, ke iu korektos viajn artikolojn, sed tio ne eblos porĉiame. Mi profitas, por konsili, ke vi aldonu antaŭ la kategoriojn Bibliotekoj inter {{. Mi profitas ankaŭ por gratuli la elektojn de temoj. Ekzemple vi metis artikolon pri [[Rekviemo por hispana kamparano]] de [[Ramón J. Sender]], pri kiu mi verkis doktorigan disertacion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:43, 29 nov. 2021 (UTC) ::Mi ĝojas ke tio kion mi verkas interesas vin. Mi ja pensas pri la ĝenerala intereso kaj graveco de tio kion mi elektas publiki. Mi tre dankas al vi pro viaj penoj kal laboroj kontroli kaj plibonigi mian verkadon. Mi kontrolas viajn redaktojn kaj mi multe profitas de via laboro, kaj certe ankaŭ la artikoloj mem fariĝas pli kompreneblaj kaj legindaj. ::Mi scias ke la laboro estas granda, kaj foje ankaŭ eble pena, sed estas grava al mi ke almenaŭ unu alia kontrolu kaj la lingvon kaj la kvaliton de tio kion mi publikas. Ju pli da kontrolo des pli bone. Tiu ja estas grava kaj tre valora laboro, ne malpli ol la unua publikado. Mi deziras sukceson al ĉiuj ni klopodantoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:28, 30 nov. 2021 (UTC) :Alia konsilo: ne uzu hebrelingvajn referencojn. Ne estas problemo uzi en la teksto (neniam en titolo) nelatinlingajn alfabetojn, ekzemple oni uzis cirilan, ĉinan, japanan, korean ktp. Sed la problemo estas ke kaj la hebrea kaj la araba kun direkto al maldekstro modifas aŭtomate la tekstojn, kio kreas neutile multajn malfacilaĵojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:32, 30 nov. 2021 (UTC) ::Alia konsilo: en Esperanto oni ne uzas majusklojn ene de la titolo de verko, spite la fakton, ke en aliaj lingvoj (ekzemple la angla) tio okazas, same kiel foje eĉ en Vikipedio, sed tio estas evitinda. [[Cent jaroj da soleco]] kaj ne Cent Jaroj da Soleco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:10, 30 nov. 2021 (UTC) ==Mia laboro== Saluton. Mia laboro en Vikipedio ne konsistas nur en korekto. Fakte kiam mi komencas semajnon per aliro al novaj artikoloj, mi celas ne korekton, sed ĉefe plifortigon de la ligojn internajn, nome la konstruo de la reto per internaj ligiloj (bluaj ligiloj), aldono de bildoj, foje de alia materialo ktp., kaj mi profitas la okazon por eventuale iom korekteti. Ĉe viaj artikoloj mi devis tro korekti. Ekzemple por [[Kodparolantoj]] eble mi dediĉis similan tempokvanton ol vi, aŭ eĉ pli (multe pli ol unu horo). Lingvonivelo estas kontentiga, sed ankoraŭ estas kontaĝo de aliaj lingvoj, ĉefe de la angla, laŭ mia kono. Sed eble la problemo venas de la uzado de aŭtomata tradukilo. Tiu tradukas foje pli ol necese. Tiel mi trafis titolojn de verkojn en la angla kun unu vorto en Esperanto aŭ inverse, tio estas kotejo. Foje mi eĉ ne scias kiu estus la solvo de la kotejo kaj mi devas subnaĝi, foje ĝis alilingva versio. Tio estas ĉefe grava en la referencoj. Mi timas, ke vi jam alkutimiĝis al la fakto, ke iu venos por korekti viajn artikolojn. Vi eĉ uzas neekzistantan kategorion por korektendaj artikoloj, kiujn mi korektos, ĉar ŝajne ne estos multaj aliaj kiuj faras saman taskon. Vikipedio bedaŭrinde ne povas funkcii kiel lernokurso. Resume, mi ne plu tiom korektos. Mi konsilas al vi dediĉi duonon de la tempo al per lupeo poluri la artikolojn. Vikipedio ricevos malpli da artikoloj, sed pli bonkvalitaj. Ĉiuj gajnos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:04, 1 dec. 2021 (UTC) == Pri kio la artikolo ne temas == Saluton, mi rimarkis, ke vi aldonas en paĝojn atentigon, al kio ĝi ne rilatas. Ĉu vi opinias, ke tio estas bona ideo? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 15:20, 10 dec. 2021 (UTC) :Konkrete temas pri okulfrapa frazo supre en la nerilata paĝo: ''Ĉi tiu artikolo ''ne'' rilatas al [[Ustaŝe]] [[Koncentrejo Jasenovac]].'' [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 15:25, 10 dec. 2021 (UTC) :danokn pri via atento kaj atentigo. Vi pravas. Mi ne estis certa kaj mi akceptas vian konsideron. La nomo de la vilaĝo sonas same kaj pro tio mi adonis la komenton. Estontece se mi faros, mi aldonos nur por la loko mem. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:45, 10 dec. 2021 (UTC) ==Aktualaĵoj== Saluton. Mi vidas, ke vi partoprenas en la redaktadon de tiu fako de la Ĉefpaĝo, dankon pro tio. Antaŭ kelkaj malmultaj jaroj oni voĉdonis ŝanĝon de la tiama aspekto de la paĝo por plinovigi ĝin kaj oni akceptis tiun kiu nun videblas. Tiam oni proponis la tutan enhavon kaj ne la lokon de ĉiu el la ses fakoj. Krom komentoj, la voĉdonado estis decidita grandparte per la voĉdonoj de vikipediistoj kiuj apenaŭ kunlaboris/as en la projekto; eble kelkaj tute neniom partoprenis post voĉdoni tion. Mi iam proponis, ke oni metu la fakon Aktualaĵoj en la supra strio por ke ĉiu kiu venu, ĉefe novuloj, al la Ĉefpaĝo vidu, ke Vikipedio estas freŝa afero kaj ke ĉiutage aperas novaĵoj. Tiel okazas (en unua aŭ dua rango) ĉe ĉefaj vikipediaj versioj, kiel la angla, sveda, germana, franca, rusa, hispana, kaj pola. Tiuj komentoj estis neatentitaj. Pasis la tempo kaj mi vidas, ke nun eble estas nova momento por rekomenci la aferon. Mia persona propono estus interŝanĝi la fakon Aktualaĵoj kun la fako Enkonduko, kiun neniu legas se rigardi la agadon de novuloj al kiuj estas celita la menciita fako. Tamen aliajn proponojn mi bonvenigus, se temas pri suprenigi ion ĉiutagan kaj malsuprenigi la fakon Enkonduko. Mi atendas kaj esperas vian reagon kaj tiam ni povos proponi ŝanĝon ĉefe se ni povos altiri iun administranton.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:34, 16 dec. 2021 (UTC) :Saluton kaj dankon ke vi kundividas kun mi tion gravaĵon. :Mi pripensis la aferon kaj mi tute konsentas kun vi pri la graveco de aktualeco ĉe la ĉefpaĝo. Ja titoloj aŭ avertoj povas esti konstantaj sed necesas ke sekcioj estu aktualaj, eĉ trafaj kaj inspirigitaj laŭ eble. :Laŭ mia sperto de uzo, mi estas tre influita de la vikioj en la hebrea kaj la angla. La nuna stato de la ĉefpaĝo en esperanto ne impresas min. plibonigo kaj aktualigo estas necesaj, endas kaj indas. :Ekzemplo, je la Zamenhof tago ne estis mencio pri tio en iu sekcio de la la ĉefpaĝo. kiom bedaŭrinde. :Laŭ mi, mi volas ke la ĉefpaĝo estu pli simila al tiu de la hebrea, inkluzivanta ĉiun tagan ŝanĝiĝantaj: :bildon, citaĵon, datrevenon en la historio (festo, nasko, morto, okazaĵo), kaj jes aktualaĵojn el la lastaj tagoj de la tuta mondo, sekcio "Ĉu vi sciis ke..." kun trafa rakonteto kiu invitas la leganton legi plu. Oni ankaŭ povas mencii la internacian tagon laŭ la "Kategorio:Internaciaj tagoj" kaj rekomedi portalon laŭ tiu temo. :Eĉ al rekomendo pri elstara artikolo, povas esti ankaŭ leginda, pli bone estu pli ofta ol monato. :Jes aktualeco kaj freŝeco ĉe la enirejo de vikio gravas. Statikaj informoj, kiome gravaj, estu alie. :P.S. Mi konfesas ke mi, kiel aktiva vikiisto, ankoraŭ ne komprenas kiel voĉdoni en vikiaj balotadoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:13, 16 dec. 2021 (UTC) :Kaj ĉefe la ĉefpaĝo de la E-vikio havas potenciale grandegan valoron al reklamado kapli bona sciigo pri la tutan aferon de Esperanto, pri ĝia kulturo kaj historio, kaj al E-istoj kaj al ĉiu interesita homo. :Renoviĝebla sekcio dedicita pri Esperanto estas tre taŭga en la ĉefpaĝo, kiel ekzemple en la hebrea vikio por la juda kulturo laŭ la juda kalandaro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:51, 18 dec. 2021 (UTC) ==Pluaj legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Nazia Germanio]], [[Friedrich Nietzsche]], [[Jawaharlal Nehru]], [[Naciismo]], [[Nederlando]], [[Nigra maro]], [[Federico García Lorca]], [[Jean-Jacques Rousseau]]; kiel oni vidas, tre varia temogamo. Por voĉdoni, rigardu en la komenco de la menciitaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:04, 17 dec. 2021 (UTC) :Mi gratulas pro la elekto de la temoj laŭ nacieco, sed bedaŭras ke neniu el la gravuloj estas virino, ĉar laŭ la spirito de nia epoko necesas festi pli la historion de elstaraj virinojn. Ĉu ne? ::Ankaŭ mi bedaŭras ke neniu el la gravuloj estas virino, sed temas ĉefe pri mil havendaj artikoloj elektitaj ne de mi, sed de internacia komunumo montrante tion kio la historio estis kaj ne tion kio ĝi devus esti. Same ankaŭ vi kreas pli da artikoloj pri viroj ol pri virinoj, sed tio estas normala afero. Ĉiuokaze ankaŭ en Vikipedio oni klopodas montri virinojn. Mi jam laboris pri [[Jane Austen]], [[Simone de Beauvoir]], [[Sarah Bernhardt]], [[Marie Curie]], [[Marlene Dietrich]], [[Elizabeto la 1-a (Anglio)]], [[Johana de Arko]], [[Frida Kahlo]], [[Marilyn Monroe]], krom pri [[Virino]] kaj [[Feminismo]], ĉiuj el ili el la mil havendaj artikoloj kaj plej el ili elstaraj aŭ legindaj. Nun temas pri proponoj de la lastaj artikoloj pri kiuj mi laboris ĉefe laŭ alfabeta ordo en tiu listo de havendaj artikoloj, pri kiuj vi ne voĉdonis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) :Mi ankaŭ interesiĝas kial la Nigra Maro estis elektita por tiu laŭda laborego kaj ne ekzemple la Mediteranea? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:59, 17 dec. 2021 (UTC) ::Vi pravas. Mediteraneo meritas pli elstaran lokon. Prilaboru ĝin plue, ĝis nun nur 1000 bitokojn; dum mi ĉirkaŭ 23 000. Ni kunlaboru.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) :Mi profitas la okazon por rememori, ke plej ofte la tendenco en Esperanto kaj en Vikipedio estas ne majuskligi ĉiujn vortojn en verkotitoloj, diference de la anglalingva kutimo. Tio laborigas min.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) ==Januaraj legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Ovidio]], [[Oceano]], [[Pandemio]], [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]], [[Interna milito]], [[Johano Keplero]], kaj [[Partenono]]; kiel oni vidas, gravaj artikoloj kaj tre varia temogamo. Dankon pro via kontribuo kaj pardonu pri miaj insistoj plialtigi la nombron de legindaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:48, 11 jan. 2022 (UTC) == Kategorio:Virinoj sur monbiletoj == Saluton, vi kreis [[:Kategorio:Virinoj sur monbiletoj|Kategorion:Virinoj sur monbiletoj]]. Ĉu vi povus korekti ĉiujn artikolojn tie laŭ [[:Kategorio:Personecoj sur germanaj monbiletoj]] kiu aperu en [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj]]? Kategorio:Virinoj sur monbiletoj ne estas ĝusta, ĉar sur monbiletoj estis kaj estas ankaŭ viroj. Ankaŭ ili estu en la saman kategorio [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj|Personecoj sur monbiletoj]]. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:51, 23 jan. 2022 (UTC) :dankon pro via atento. Sed mi ne komprenas kion vi deziras ke mi faru kaj kial la kategorio ne estas ĝusta. :Laŭ mia kompreno, sub kategorio [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj|Personecoj sur monbiletoj]] povus esti tiu nova kategorio pri virinoj, ĉar la reprezentado kaj agnosko de elstaraj virinoj estas sufiĉe grava temo en nia tempo kaj en la monda kulturo. :Se vi deziras fari ion korekton vi ne bezonas mian permeson do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:31, 23 jan. 2022 (UTC) ==Julio Baghy== Saluton. Dum mia kutima lunda revizio mi trafis [[Paŭlo Paal - (Verdaj Donkiĥotoj)]], dum jam ekzistis [[Verdaj Donkiĥotoj]], kaj mi certas, ke ne temas pri alia verko, kaj ke Paŭlo Paal estas nur subtitolo de la plej granda parto de Verdaj Donkiĥotoj, kiun mi posedas (1996). Tiel mi prenis la tutan materialon el [[Paŭlo Paal - (Verdaj Donkiĥotoj)]], metis ĝin en [[Verdaj Donkiĥotoj]] kaj konvertis tiun en alidirektilo al tiu ĉi. Mi esperas, ke tiu estis la ĝusta proceduro. Tamen, se vi ne konsentas, oni povas tuj facile malfari ĉion. Alia afero estas la inkludo de recenzoj kiel propra materialo. Mi supozas, ke tiu materialo estis publikigita ie. Tiuokaze, tio malobeas la regulojn de Vikipedio (de la tuta sistemo). Se tiel, mi proponas por la estonteco ne sekvi tiun agadmanieron kaj sekvi unu el du aliaj alternativaj agadmanieroj. Ĉu reredakti la materialon elpreninte la ideon, sed ŝanĝante la redaktomanieron; ĉu uzante la rimedon de Citaĵo, kion oni povas rigardi en [[Verdaj Donkiĥotoj]]; la unua recenzo estas kiel citaĵo, dum la aliaj du laŭ "via" sistemo. Ke vis dispono. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:08, 31 jan. 2022 (UTC) :Tre Estimata Kani, Saluton. :Mi ne sciis pri la ekzisto de tiu artikolo. Mi konsentas kaj mi pensas ke vi tre bone vi faris. Dankon! :Jes, la recenzoj estas publikitigitaj en la retejo http://literaturo.esperanto.net/index.html :Ĝuste mi atendis kontrolon kaj kritikon antaŭ ol daŭrigi plu. :Jes, mi akceptas uzi la ŝablonon citaĵo, sed la recenzoj povas esti longaj. :Mia instigo al tiu ĉi laboro estas ke mi timas ke iam la retejo ne estos havebla kaj la recenzoj malaperos por ĉiam. Jam okazis tiuj neeviteblaj okazaĵoj en la reto. Tial mi volas konservi ilin, kaj aldone pli bone reprezenti la verkaĵon mem, en propra vikia artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:19, 31 jan. 2022 (UTC) ::Vi pravas, ke indas konservi tiun materialon por eviti malaperon. Por la ŝablono citaĵo dekomence ne estas problemo la longeco. Eble estos iom stranga, sed... finfine akceptebla.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 15:50, 31 jan. 2022 (UTC) :Aparte mi alinomis [[Nigra kaj blanka fotado]] al [[Nigrablanka arto]] por malfermi kampon al similaj artoj kongrue kun kelkaj alilingvaj versioj; tiukadre mi aldonis kelkajn detaletojn. Krome oni lasas la eblojn Nigrablanka fotado aŭ Unukolora fotado por aparta artikolo, eble uzante parton de la materialo, kiu temas specife nur pri fotarto ligota ekzemple al la anglalingva Monochrome photography aŭ Black-and-white photography. Kiel ĉiam, se vi ne konsentas, oni povas malfari.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:15, 31 jan. 2022 (UTC) ::Ankoraŭfoje vi tre bone faris. Gratulojn. Mi fidas viajn konsiderojn kaj sperton. Sentu vin libera fari kion ajn vi konsideras farindan. Aldone, mi ne sentas propriecon pri la artikolojn. Tion kion mi faras estas por la tuta leganta komunumo kaj mi ĉiam bonvenigas la konsiderojn kaj klopodojn de aliaj kiuj deziras ankoraŭ kontribui al la klopodo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:25, 31 jan. 2022 (UTC) :Mi ege dankas vian komprenemon. Ankaŭ mi preferas koletivan agadon, kaj tial mi estas en Vikipedio. Mi konsentas kaj kunsentas. Tamen mi foje trafis kelkajn mordemajn hundojn. :-) Kaj mi mem povas foje iĝi mordema hundo kontraŭ fuŝuloj. Ĉiuokaze mi preferas interkonsenti pri gravaj ŝanĝoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:40, 31 jan. 2022 (UTC) ::Estas mi kiu ege dankas vin pro via kompreno, kunlaborado kaj ĉiuj klopodoj ke vi faras por la esperanta vikipedio. Kolektivan agadon estas tute natura en vikio, sed specife al Viaj klopodoj la Esperantismo multege ŝuldas. ::Ĉu mi rajtas demandi vin, mi estas scivolema kial vi klopodas pri ĉiuj municipoj en Hispanio, kaj aliaj pri komunumoj en Francio aŭ en aliaj landoj de centra Eŭropo. Kiel ili ĉiuj, kaj ĉiu el ili, gravas? (kaj la samo pri metrostacioj, astroidoj, molekuloj, KTP). Certe ĉiu rajtas verki pri kio ajn ili deziras sed Ĉu tiom da laboro por kreskigi la nombron de la paĝoj? aŭ por konkurenci kun Interlingvao kies robotoj ankaŭ faras tiujn artikoletojn? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:55, 31 jan. 2022 (UTC) :Mi konsideras, ke Vikipedio ne estas normala enciklopedio kiu celas nur amasan sciaron, sed ankaŭ celas kolektivan agadmanieron kaj ion ne tiom konfesitan, nome propagando, kaj mi ne parolas pri Esperanto, sed pri ĝenerala sistemo. Mi iam esploris la konkurencon inter diverslingvaj versioj per artikolo en Sennaciulo. Tio klarigas la aperon inter la pintaj vikioj de fuŝaj versioj kiel de filipinaj minoritataj lingvoj kaj de aliaj lingvoj kiuj subite supreniregas per roboto kaj fuŝo. Ankaŭ ni esperantistoj falas en tiu kirlo. Sed almenaŭ multaj el ni celas ankaŭ kvaliton. Certe montri al "normaluloj", ke Esperanto estas en tiu sistemo inter la unuaj tri dek lingvoj de la tuta mondo ja utilas. Kaj fakte tio aperas en gazetaro. Ĉiuj metas artikolojn pri tio kion tiu konas. Ĉiuokaze similaj artikoloj estas pli facile konstrueblaj ol apartaj aferoj. La vortotrezoro jam estas konata kaj foje oni povas reuzi tutajn frazojn kaj eĉ alineojn. Tio okazas ankaŭ en aliaj lingvoj. Mi fakte eklaboris ne per hispanaj loĝlokoj, sed per birdoj, kion mi ŝatas. Post plibonigo kaj kreado, ĉiuj eŭropaj birdoj havas sian artikolon; kaj mi kreis ankaŭ aliajn pri alikontinentaj. Tio utilus al birdamantoj certe. Poste mi kreis pri literaturo, historio, geografio ktp. Mi neniam uzis roboton (tion mi ne scipovas) kaj tre tre malmulte la tradukilon WikiTrans (0'0003 %). Krom amasa kreado, mi laboras ĉefe por plibonigo de kvalito en la mil havendaj artikoloj, kaj ne tiom por kvanto. Dum mi kreas artikolojn pri loĝlokoj de mia lando aŭ de aliaj, mi veturas kaj konas aferojn. Tial la unua utilo estas persona. Sed same tio povas esti utila al esperantistoj kiuj veturas trae, kiuj devenas el tiuj lokoj, kiuj konas iun el tiu areo ktp. Eĉ neesperantistoj povas gapi ke tio ekzistas en Esperanto kaj scivolemi pri nia afero ktp. Do, mi laboregis por Vikipedio dum multaj jaroj kaj tiel mi povus paroli tro. Mi silentu por ke ni povu labori. Dankon pro la intereso.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:44, 1 feb. 2022 (UTC) ==[[Wordle]]== Saluton. Tie, ĉu Vortjo aŭ Vortoj?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:36, 7 feb. 2022 (UTC) :https://vortjo.net/ [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:02, 7 feb. 2022 (UTC) == Miaj pardonpetoj == Ŝajnas, ke mia redaktaĵo kaŭzis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_%282022%29&type=revision&diff=7475880&oldid=7475879 la konflikton de versioj]. Mi petas pardonon.<br> Tamen, ĉu vi ankaŭ (kiel mi) dum redaktado nun estas <s>afekt</s>efikadata per per konstanta neigo de enslauto?<br> . [[Uzanto:Vami|Vami]] ([[Uzanto-Diskuto:Vami|diskuto]]) 10:19, 5 mar. 2022 (UTC) :Laŭ mi ne estas problemo. Mia ŝanĝo estis eta. Mi ne spertas tiu problemon (afektadata?) ke vi mencias. Mi daŭre estas ensalutanta. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:26, 5 mar. 2022 (UTC) :: Nu, per sufikso -ad- mi volis esprimi, ke eĉ por skribi mesaĝon al vi mi faris almenaŭ 3 resalutojn por okazis sukcesa konservado. Nun respondante, mi jam vidas, ke en mia subskribo estas menciata mia IP-adreso anstataŭ konto, el kio sekvas, ke mi denove estas malensalutigita. :: Jes, <s>afekt</s> <u>efik</u>-ad-ita. Mi eĉ riparus la misuzitan radikon... sed la kondiĉoj faras tion malsimpla. :: . [[Uzanto:Vami|Vami]] ([[Uzanto-Diskuto:Vami|diskuto]]) 10:40, 5 mar. 2022 (UTC) == [[Pablo Picasso]] == Saluton. Dum ok tagoj mi plibonigis tiun artikolon kaj bluigis aŭ malaperigis ruĝajn ligilojn. Nun mi kandidatigas la artikolon al kategorio de Legindaj artikoloj. Unu el la tialoj estas abundo de bluaj ligiloj kaj foresto de ruĝaj ligiloj. Nun restas kvar ruĝaj ligiloj kiujn vi kreis. Ĉu vi planas tuj bluigi ilin? Se ne, mi forigos la krampojn kaj kiam vi deziros iam krei tiujn artikolojn, ĉiam oni povos refari la krampojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:09, 10 mar. 2022 (UTC) :Dankon pro via atento kaj laboro. Mi ne planas tuj bluigi ilin. Jes vi rajtas forigi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 22:27, 10 mar. 2022 (UTC) ::Dankon. Mi profitis viajn sugestojn en la enkonduko, kiu certe bezonis revizion. Mi solvis la problemojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:49, 10 mar. 2022 (UTC) == Varma telefonlinio == Kara Sj1mor, vi uzas la terminon [[linio]], kiu estas evitinda (laŭ NPIV) anstataŭ [[lineo]], kiu fakte ĉitie rilatas al propago de ondo, signalo, informo ktp. Mi proponas, ke vi anstataŭos en l'artikolo la terminon '''[[linio (geometrio)|linio]]''' per la temino '''[[lineo]]''' kaj alinomos [[varma telefonlinio|varman telefonlinion]] al '''[[varma telefonlineo]]'''. Amike--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 13:40, 13 mar. 2022 (UTC) :farite. Dankegon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:44, 13 mar. 2022 (UTC) :Kara amiko, mi vidas, ke vi tuj korektis laŭ mia propono kaj aprecas vian zorgon. Relegante mian vortaron, mi vidas, ke la adjektivo "varmo" rilatas al agrablaj sentoj, kio kutime ne koncernas la uzon de tiaj telefonoj, mi do ankoraŭ proponas (pardonu al mi) pli bonigi la titolon per '''[[Varmega telefonlineo]]'''; "varmega" rilatas al malagrabla sento, ĉu ne ? Kore.--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 14:10, 13 mar. 2022 (UTC) ::Akceptite. Dankon ankoraŭfoje [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:18, 13 mar. 2022 (UTC) == [[Marie-Elizabeth Cléry]] == Saluton Ŝaj! En artikolo [[Marie-Elizabeth Cléry]], kredeble estas eraro pri la numero de la reĝo - miaopinie temas pri [[Ludoviko la 16-a (Francio)]]. Aliflanke la "gereĝoj" ne estis ekzekutitaj la saman tagon: la 21/01/1793 por la reĝo kaj 16/10/1793 por la reĝino. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:41, 14 mar. 2022 (UTC) :Dankon. Korektite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:56, 14 mar. 2022 (UTC) == Invado de rusio en ukrainion == Saluton Sj1mor, <br> Kial vi nuligis miajn redaktojn pri la rifuĝintoj, pri la reagoj de Israelo, Barato, ktp?? Amike<br> --[[Uzanto:Baba79|Baba79]] ([[Uzanto-Diskuto:Baba79|diskuto]]) 17:02, 19 mar. 2022 (UTC) :Saluton Baba79, strange. Mi ne faris ion ajn simile! kiam kion kiel? :Fakte, mi alte aprecas viajn redaktojn kaj daŭraj kontribuojn. :Respekte kaj amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:08, 19 mar. 2022 (UTC) ::Pardonu min ke mi enmiksiĝu en vian interparolon. Estas ja videble ke [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=7487976&oldid=7487823 tiu redakto] de {{u|Sj1mor}} fakte forigis plurajn redaktojn de antaŭuloj. Tamen tio supozeble ne estis malbona intenco, sed nur teknika miso. Tre verŝajne vi, {{u|Sj1mor}}, ekredaktis iun pli malnovan version de la artikolo, celante aldoni pri la blanka-blua-blanka flago. Kiam vi konservis vian redakton, vi neintence malaperigis ĵus faritajn aldonojn de aliaj kontribuantoj. Ĉu eble okazis ĝuste tiel? - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:41, 19 mar. 2022 (UTC) :::Dankon. Jes vi pravas ke okazis ĝuste tiel fare de mia redakto de iun pli malnovan version. Tio ja estis teknika miso, sen malbona intenco. Vi tute rajtas fari kion necesas por restarigi la plurajn redaktojn de antaŭuloj kiuj estis forigitaj, kiel ekz nuligi mian redakton. :::Mi dankas vin pro vian atenton kaj korekton. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:48, 19 mar. 2022 (UTC) :Mi dankas ambaŭ vin! --[[Uzanto:Baba79|Baba79]] ([[Uzanto-Diskuto:Baba79|diskuto]]) 20:47, 19 mar. 2022 (UTC) ==[[Arcesilao]]== Saluton. Tiu esperantigo devenus el la latina literumado, dum la origina greka nomo rezultus en Arkesilao. Eĉ en latina la prononco eble estis [k]. Mi konsilas alinomi al Arkesilao (Arcesilao restus kiel alidirektilo) aŭ konsulti kun iu fakulo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:36, 19 apr. 2022 (UTC) :Mi akceptas. farita. dank. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:46, 19 apr. 2022 (UTC) == 50 First Dates == Kara '''Sj1mor''' via komento ĉe la informkesto de la filmo [[50 First Dates]] iom fuŝis la artikolon, mi ne bone komprenas kion vi celis tial mi ne malfaris ĝin, ĉu eble vi celis memkompletigon pere de vikidatumoj? Se jes simple forigu ĉion alian. Dankon pro la kunlaboro, mi aparte tre ŝatas tiun filmon. --[[Dosiero:Flag_of_Esperanto.svg|15px]] [[Uzanto:Radioamatoro|<span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">Radioamatoro</span>]] [[Uzanto-Diskuto:Radioamatoro|''(diskuto)'']] 04:56, 4 jun. 2022 (UTC) :Frita. Jes mi tion celis, memkompletigon pere de vikidatumoj. La problemo estis ke komento ne povas situi en alian komenton. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:00, 4 jun. 2022 (UTC) == Nacia Biblioteko de Francio‎‎ == Saluton, Sj1mor. Mi rimarkis antaŭ iom da tempo, ke vi aldonis al [[Nacia Biblioteko de Francio‎‎]] la ŝablonon {{ŝ|informkesto konstruaĵo}}. Sed biblioteko ja estas unuavice institucio kaj nur duavice troviĝas en konstruaĵo. Tial mi ŝanĝis al {{ŝ|informkesto geografiaĵo|biblioteko}}. Krome jam ekzistas kelkaj artikoloj troveblaj per la kategorio [[:Kategorio:Biblioteko kun ŝablono Geokesto|Biblioteko kun ŝablono Geokesto]]. Ni ne havas ŝablonon "Informkesto biblioteko". Sed eble ni eĉ ne devus krei ĝin. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:03, 6 jun. 2022 (UTC) :Fakte mi ne konis kian precizan informkeston uzi. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:06, 6 jun. 2022 (UTC) ::Dankon pro via daŭrigo de aldonoj. Tamen estus bone, se vi unue rigardus, ĉu estas ligilo al germana artikolo. Mi preferus aldoni laŭ ĝi al la informkesto. - Alie mi devus improvizi laŭ la teksto aŭ eble alilingva artikolo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:26, 6 jun. 2022 (UTC) == Bibliotekoj == Saluton Ŝaj! Mi informas vin ke viaj ĵusaj redaktoj en 16 artikoloj pri bibliotekoj enlistigis ilin en la zorgigan kategorion "[[:Kategorio:Parametra eraro]]". Mi supozas ke mankas en ili parametro "regiono-ISO=". Mi jam malfaris vian redakton en artikolo [[Nacia Biblioteko de Kataro]]. Ĉion plej bonan! --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:20, 7 jun. 2022 (UTC) :Post pripenso, mi pensas ke {{ŝ|Informkesto muzeo}} povus taŭgi por bibliotekoj. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:14, 7 jun. 2022 (UTC) ::Tamen ambaŭ ŝablonoj, kaj {{ŝ|informkesto geografiaĵo|biblioteko}} kaj {{ŝ|informkesto muzeo}} postulas ĉe ĉeesto de koordinatoj samtempe difinon de <code>regiono-ISO</code>, por eviti aperon en la menciita zorgiga kategorio. Por provizore havi valoron, eblas uzi la ŝablonon {{ŝ|ISO}}. Sed ĝi ne taŭgas por subŝtata ISO-kodo kaj ne funkcias, se intervikoj mankas aŭ la rilata Vikidatuma ero ne havas difinon por {{wikidata|P17}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:07, 7 jun. 2022 (UTC) :::<small>Korekteto de fuŝeto en mia teksto. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:40, 7 jun. 2022 (UTC)</small> == Vikivojaĝa konkurso speciale por Esperantaj renkontiĝoj == Kara, Sj1mor, ĉar vi pasintece partoprenis artikol-redaktan konkurson, vi povus interesiĝi ankaŭ pri la nuna konkurso okaziĝanta en Vikivojaĝo partnere kun organizantoj de Esperantaj renkontiĝoj - '''[[:voy:Vikivojaĝo:Eventejo 2022|Eventejo 2022]]'''! Dum Vikivojaĝo estas ĝenerala vojaĝa gvidilo, unu el plej gravaj uzokazoj por esperantistoj estas ĝuste veturado al Esperantaj renkontiĝoj. Tial ni partneriĝis kun pluraj organizantoj - ni verkas vojaĝan gvidilon pri ilia renkontiĝo kaj ili provizas premiojn. Unuflanke ni volas krei detalajn gvidilojn por pluraj landoj, urboj kaj lingvoj, kiuj estos utilaj por multaj jaroj ankaŭ en estoneco. Duaflanke ni volas instigi ankaŭ aliajn organizantojn de Esperantaj renkontiĝoj al uzado de Vikivojaĝo por helpi al siaj partoprenontoj. Tiel ni povas krei virtan cirklon, kiu helpos krei la plej gravajn partojn de Vikivojaĝo kaj helpos al multaj esperantistoj {{R|;-)}} '''<div style="text-align: center; font-size: 150%" class="mw-ui-progressive">{{Alklakebla butono|voy:Vikivojaĝo:Eventejo 2022|PARTOPRENU LA KONKURSON}}</div>''' Amike, --[[Uzanto:KuboF Hromoslav|KuboF Hromoslav]] 19:23, 8 jun. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:KuboF Hromoslav@eowiki using the list at https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Interesi%C4%9Dantoj_pri_konkursoj_en_Vikipedio&oldid=7603400 --> ==Judoj== Saluton. Eble interesos al vi la historio de la nomo de [[Castrillo Mota de Judíos]] en Hispanio. Mi ĵus kreis la artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 11 jun. 2022 (UTC) :Saluton Kani kaj dankon. Mi memoras ke mi legis pri tiu municipo en gazeto antaŭ jaroj. :Iom malpli da malamo estas bona paŝeto al plibona estonteco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:16, 11 jun. 2022 (UTC) ::Prave. Tamen, post la oficialigo de la (mal)nova nomo, iu stultulo faris skribaĵon en la vilaĝo kontraŭ la alinomigo; plej verŝajne temis pli ol pri antaŭsemitismo pri ekstremdekstra stultuleco. Mi ne metis tion en la artikolo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:05, 11 jun. 2022 (UTC) :::Vi bone faris. Laŭ le hebrea vikio estas ankaŭ la naskiĝloko de [[Antonio de Cabezón]]. :::En Francio ankaŭ ekzistis La Mort aux Juifs. :::Ĉu vi sciis pri tiuj? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:15, 11 jun. 2022 (UTC) :Diable, pri Cabezón mi sciis kaj fakte ŝanĝis tion en lia artikolo, sed forgesis meti ĝin en la nuna lok-artikolo. Nun mi jam metis tion kaj tion pri La Mort aux Juifs.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 11 jun. 2022 (UTC) == Bibliotekoj == Gratulon pro tiom da artikoloj pri naciaj bibliotekoj. Mi sugestas uzi majusklojn ĉar temas pri propra nomo de institucio, do ‎Nacia Biblioteko de Irlando; eble ne meritas la penon nun alinomi, sed por estontaj artikoloj. Tio ne validos se la biblioteko havas alian propran nomon ekzemple Biblioteko Irlanda estas la nacia biblioteko de Irlando. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:01, 13 jun. 2022 (UTC) :Dankon. Konsentite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:12, 13 jun. 2022 (UTC) == Komerco == Saluton. Vi lasis en tiu artikolo la averton redaktata kaj dum monatoj vi ne revenis. Eble vi forgesis forigi ĝin aŭ des pli bone se vi ankoraŭ intencas pliampleksigi aŭ plibonigi ĝin. Nun mi iom trarigardas la liston por plialtigi la kategorion de kelkaj el tiuj havendaj artikoloj, kaj mi planas fari tion al [[Komerco]], nur se vi forigas la averton aŭ konfirmas, ke vi plue plibonigos la artikolon. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:18, 23 jun. 2022 (UTC) :Pardonou, mi ja forgesis forigi la averton. Nun frita! Vi rajtas pluverki ĝin. Bonan verkadon. Amike -- [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:35, 23 jun. 2022 (UTC) == Amasa ŝanĝo de informkesto == Saluton, S1jmor. Mi rimarkis, ke vi amase ŝanĝas la uzon de {{ŝ|informkesto homo}} al {{ŝ|informkesto verkisto}}. Kial? Ĉu vere ĉiuj temuloj plejparte estas verkistoj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:37, 23 jun. 2022 (UTC) :Ĉu vi eble robotumas? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:41, 23 jun. 2022 (UTC) :Jes ja ili estas verkistoj. BV kontroli! Mi ne robotumas:) :LA kialo ke mi pensas ke la ŝanĝo valoras estas ke infromkesto homo ne donas la plenon de la detaloj ĉe vikidatumoj, sed la informkesto verkisto, sciencisto kaj politikisto montras la plenon inkluzive de la la honorigoj kaj membrecoj. Kion vi pripensas? Amike via [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:44, 23 jun. 2022 (UTC) ::Eble estus pli bone ion aldoni al la "informkesto homo" anstataŭ amase anstataŭigi ĝin. Sed por tiaj diskutoj ja ekzistas aliaj paĝoj, nome [[Projekta diskuto:Ŝablonoj]] aŭ eble por atingi pli da legantoj [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:51, 23 jun. 2022 (UTC) :::Ĉe [[Statio]] jam "efikas" fuŝo de {{ŝ|dato kaj loko}} ĉe la parto pri la naskiĝdato kaj mortodato, simple pro foresto de parametroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:53, 23 jun. 2022 (UTC) ::::Ĉar duobla uzo de la sama informkesto ne tre utilas, mi elĵetis la duoblajon el [[Statio]]. Krome mi eĉ elĵetis tie la strangan uzon de <code>&lt;big&gt;</code>. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:58, 23 jun. 2022 (UTC) :::Eble vi aŭ iu alia povos plibonigi la informkesto homo. Sed homo estas tre ĝenerala, kompare kun verkisto, politikisto kaj sciencisto kiuj estas pli precizaj. :::Foje mi ja uzas duobla informkesto ĉar iu jam verkis tajloritan informkeston kaj mi ne volas forigi la verkon kaj la plia nova infromkesto donas pli da informo. Se ne plaĉas al vi aŭ iu alia oni rajtas forigi! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:59, 23 jun. 2022 (UTC) ::::Eble mi je la semajnfino okupiĝos pri {{ŝ|informkesto homo}}. Sed nun jam malfruetas ĉi tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:01, 23 jun. 2022 (UTC) Estus bone, se vi ne redaktus artikolojn, kies temuloj vivis antaŭ la jaro 0, ĉar tiam tutcerte aperas fuŝo en la informkesto. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:24, 23 jun. 2022 (UTC) :Dankon pro la averto. Mi faros tiel. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:26, 23 jun. 2022 (UTC) ::Sed fakte fuŝo jam povas aperi, se la naskiĝdato aŭ/kaj mortodato estis antaŭ la jaro 1000. Do, la ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}} devos esti korektata. Sed ne nun nek tuj. Eble mi ja je la semajnfino foje rigardos ĝin kaj provos eble eĉ krei Lua-modulon. Ĝi ne povos resti tia, kia ĝi nun estas. Bedaŭrinde ĝia kreinto nuntempe malpli aktivas ol antaŭe. Ekde 2019-2020 estas granda problemo, ke multaj uzantoj malaperis aŭ fariĝis malpli aktivaj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:29, 23 jun. 2022 (UTC) == Ŝablono:Informkesto geografiaĵo kaj parko == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi uzis {{Ŝ|Informkesto geografiaĵo}} kun la unua nenomita parametro <code>parko</code> en kelkaj artikoloj. Ĉu vi eble antaŭ viaj redaktoj foje legis la [[Ŝablono:Informkesto geografiaĵo/dokumentado|dokumentadon de la ŝablono]]? - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:32, 28 jun. 2022 (UTC) :Saluton Tlustulimu, kiel vi povas suposi, la uzo de ŝablono estas laŭ mi grava ĉar ĝi povas provizi tiom da faktaj informoj de vikidatumo pri la suĵeto de la artikolo. La aspekto de seriozeco de la artikolo (kaj la grafigo kaj la ordigo) ankaŭ gravas. :Sed mi konfesas ke mia uzo de ŝablono estas tre malplena, mi ne sufiĉe bone regas la uzadon, kaj pro tio mi ofte bezonas vian helpon kompletiĝi iuj el la parametroj. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:30, 29 jun. 2022 (UTC) == Dato de naskiĝo kaj morto == Saluton, Sj1mor. Bonvolu atenti, ke foje la informoj pri naskiĝdato kaj/aŭ mortodato estas difinataj per parametro, ekz. en [[Al-Ĥorezmi‎‎]]. Tio necesas pro aĉa cimo de la helpa ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}}. Bedaŭrinde ĝia kreinto lastatempe malaktivas. Tial ĝis nun neniu forigis la diversajn cimojn de la helpa ŝablono. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:20, 30 jun. 2022 (UTC) == Informkesto konstruaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus rimarkis, ke vi aldonis al kelkaj artikoloj {{ŝ|informkesto konstruaĵo}}. Tamen enrampi̍ĝis erareto ĉe la koordinatoj. Fakte konstruaĵo ne havas ĉefan sidejon kaj tial la kodo por la koordinatoj estu iomete pli mallonga. Krome la valoro por "regiono-ISO" estu tiu por la subŝtato, se eblas. Alie <code>Mapo en angulo</code> aperigas mapon de la tuta mondo, kio tutcerte apenaŭ havas sencon. - Mi jam korektis kelkajn artikolojn. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:48, 30 jun. 2022 (UTC) :Ĉu vi foje legas la kaŝitajn komentojn en la parametroj? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:28, 30 jun. 2022 (UTC) ::Ne. Pardonu. Kiel precize labori kun la ŝablono restas granda mistero al mi. Mi esperas plibonig miajn scipovojn estontece. Dankegon pro via kontrolo! kun respekto via [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:32, 30 jun. 2022 (UTC) :::Aha. Mi ofte rigardas dum redaktado de artikoloj, kio estas difinita en la rilata Vikidatuma ero de artikolo. Tio povas esti grava kaj decidiga, por la maniero, laŭ kiu oni devas difini la parametrojn <code>bildo</code>, <code>latitudo</code> kaj <code>longitudo</code>. Bedaŭrinde apenaŭ eblas pli detalege skribi la dokumentadojn. - Krome <code>regiono-ISO</code> ĝis nun ne iel estas facile tirebla el iu ajn Vikidatuma informopeco, ĉar tie simple mankas io simila, eble ĉar tian parametron ne la angla, sed la germana Vikipedio verŝajne "inventis". --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:41, 30 jun. 2022 (UTC) ::::Mi ĵus aldonis plian ĉapitron "Trukoj" al la dokumentado de {{ŝ|informkesto alta konstruaĵo}}, kies alidirektilon {{ŝ|informkesto konstruaĵo}} vi uzadas. Sed mi ne certas, ĉu tia klarigeto sufiĉos. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:05, 30 jun. 2022 (UTC) ==Turoj== Saluton. Mi vidis kelkajn neĝustajn titolojn kaj tial mi alinomis al [[Ĉielarba Turo]] laŭ la modelo de via ĵusa Ĉielarka Ponto anstataŭ komplika sinteksa strukturo. Se vi ne konsentas, vi povas malfari la alinomon. Krome mi ankaŭ ne bone komprenas vian uzadon de la ekzistanta kategorio Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj. Mi sisteme forigas tion, ĉu mi korektis ĉu ne. Fakte ĉiuj 300 000 artikoloj estas reviziotaj ĉefe post ampleksigo. Kaj fakte eble estas mi la nura kiu atentas tiun averton; ĉu iu alia kontaktis vin prie? Plej bone, oni povas esti pli zorgema kaj ne lasi korektindaĵojn, ekzemple hebreajn literojn. Ĉiuokaze mi revizietos.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:43, 4 jul. 2022 (UTC) :Saluton Kani. Tre bone vi faris kaj faras. Mi dankas. :Krome, pri la kategorio "Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj" mi konstatas ke ĝi estas aŭtomate aldonita de la vikitradukilo. Vi pravas pri via konstato. Neniu kontaktis min prie; mi lasis ĝin tie sed mi ja povas forigi estonte. :Amike kaj zorgema via, Ŝ [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:28, 5 jul. 2022 (UTC) == Ŝablono:Informkesto universitato == Saluton. Mi ĵus korektadis la ripetiĝemajn erarojn ĉe la uzado de {{ŝ|informkesto universitato}}. La ŝablono ne havas la parametrojn <code>Mapo en angulo</code> (Anstataŭ tio la tutlando mapo povas esti aperigita per <code>situo sur mapo2</code>.) nek <code>mapo lokumilo</code> (Nur ekzistas en tri informkestoj!). Krome anstataŭ la mistajpita <code>gviadanto</code> estas <code>gvidanto</code>. Estus bone, se vi malpli rapide redaktus, tiel ke ankoraŭ samtage eble eblus, ke mi aŭ alia uzanto povu korekti tion. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:48, 6 jul. 2022 (UTC) :Jes. mi forte akceptas vian komentojn k sugestojn. Ho ve, mi tiom multe faris kaj misfaretis.. kiel mi povas korekti? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:50, 6 jul. 2022 (UTC) ::Bedaŭrinde tio iomete dependas de la uzataj parametroj. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas tutlandan kodon, la korekto estu simila pli malpli al tio, kion mi ĵus faris en [[University College Utrecht]]. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas subŝtatan kodon kaj aperigas iel ruze eĉ subŝtatan mapon, tiam la korekto okazu eble laŭ [[Universitato de Ĉikago]]. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas subŝtatan kodon kaj tamen aperigas la tutlandan mapon, la parametro <code>situo sur mapo2</code> eĉ superfluas kaj povas resti malplena aŭ esti forigata. Krome necesas kontrolo, se ial mapo nek koordinatoj emas aperi per la kutima kodo, kio estas en la rilata Vikidatuma ero pri koordinatoj. Se tie legeblas io pri "ĉefa sidejo" kaj la koordinatoj estas tie iel subordigitaj, necesas aldono, ĉikaze laŭ mia korekto de [[Nordorienta Universitato (Bostono)]]. - Bedaŭrinde pli simpla uzo aŭ eble eĉ uzo sen iu ajn parametro ĉe tiu informkesto nun ne eblas. Krome mi nuntempe ne havas tempon eĉ ŝanĝi la informkeston, tiel ke ĝi uzus pli da trajtoj el Vikidatumoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:25, 6 jul. 2022 (UTC) == Informkestoj kaj miaj korektoj == Saluton, Sj1mor. Ĉar mi ekde morgaŭ ferios, mi ne povos korekti eventualajn fuŝojn en informkestoj. Do, eble vi iomete paŭzu pri tio ĝis la 18-a de julio. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:13, 8 jul. 2022 (UTC) :Jes, mi akceptas. Dankon por informi min. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:06, 9 jul. 2022 (UTC) == regiono-ISO == Saluton Sj1mor! Kelkaj el la lastaj artikoloj kiujn vi redaktis trafis en la zorgigan kategorion [[:Kategorio:Parametra eraro]] pro manko de "|regiono-ISO = " en la informkesto. Mi ekzemple aldonis "|regiono-ISO = GB" al [[Zoo de Londono]] por forigi la zorgigan kategorion el tiu artikolo. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:00, 13 jul. 2022 (UTC) :Dankegon ke vi avertis min! Mi tute ne sciis. Mi korektis al ĉiuj en la kategorio. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:03, 13 jul. 2022 (UTC) == Informkesto geografiaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi hodiaŭ rimarkis, ke vi amasege aldonis la ŝablonon {{ŝ|informkesto geografiaĵo}} kun la unua nenomita parametro "ekoregiono". Kelkajn artikolojn mi jam ŝanĝis tiel, ke ĉe arbaroj la parametro havas la valoron "arbaro" kaj ĉe dezertoj la valoron "dezerto". Sed kiel ni traktu ekz. kserofitarojn? Por tio ne ekzistas io specifa. Krome estus ege pli bone redukti la redaktoritmon por ke ankoraŭ estu ŝanco por lertuloj eventuale ripari fuŝojn. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:16, 20 jul. 2022 (UTC) :Dankegon pro viaj penegoj kontroli kaj pliĝusti miajn redaktojn. Mi akceptas vian proponon sed mi konfesas ke ŝajne mi havas fortan dependon fari tion kion mi faras en la vikio. Espereble mi iompostiome eliĝas de tiu dependo. :Mi ĵus prenis vian suĝestojn kaj reredaktis iom da artikoloj pri dezertaj ekoregionoj. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:23, 20 jul. 2022 (UTC) ::Tamen la informkesto eĉ enŝovigis al [[Kaŭkazaj, anatoliaj kaj hirkaniaj mezvarmaj arbaroj]] kaj tie ne estas tre utila, ĉar mankas aldonaj informoj. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:25, 20 jul. 2022 (UTC) :::Mi ne scias. Sed laŭ via konsidero, vi tute rajtas malfari miajn redaktojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:28, 20 jul. 2022 (UTC) ::::Hm. Ĉu vi eble legis mian antaŭan komenteton pri "kserofitaroj"? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:32, 20 jul. 2022 (UTC) :::::Jes ja. Mi vere ne povas diri aŭ sugesti sed mi konstatas ke kserofitaroj kutime venas kun dezertoj. Nun mi eldonas la informkeston al dezertaj ekoregionoj en tiu kategorio, sen atento fakte al aldonajn trajtoj de la nomo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:36, 20 jul. 2022 (UTC) ::::::Nu bone. Mi krome metis eble helpan frazeton en [[:Kategorio:Ekoregiono kun ŝablono Geokesto]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:46, 20 jul. 2022 (UTC) :::::::Kelkfoje utilas uzi en "regiono-ISO" du kodojn, kiel troveblas ekz. en [[ Malsupra-gango-ebenaĵaj humidaj deciduaj arbaroj‎]]. Ja kelkaj ekoregionoj estas plurlandaj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:33, 20 jul. 2022 (UTC) ::::::::Saluton Kara, Ĉu mi povas scii al kiuj urboj nia vikipedio havas urban mapon por montri situo kaj uzi lokumilo per ruĝa punkto? Mi konas ke ja estas por Parizo, Londono, Madrido, Novjorko kaj Vaŝingtono. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:18, 22 jul. 2022 (UTC) :::::::::Saluton, kara. Mi ne plu havas kompletan superrigardon pri la mapaj ŝablonoj, ĉar estas jam pli ol mil. Eble vi ja foje mem rigardu al la kategorio [[:Kategorio:Ŝablono:Situo sur mapo|Ŝablono:Situo sur mapo]]. Bonvolu atenti, ke la kategorio ne nur enhavas urbajn mapojn, sed mapojn por tutaj landoj, tutaj kontinentoj kaj diversaj subŝtatoj. Do, estas iomete mikso tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:29, 22 jul. 2022 (UTC) ::::::::::Mi trovis respondon al mia demando kaj mi volas kundividi kun vi por klarigi mian demandon. Estas ŝablonoj nomataj "Ŝablono:Situo sur mapo ..." kun la kutima daŭrigo [Ŝtato] [Urbo] kaj ofte [subŝtato] aŭ [regiono]. Pri tiuj ŝablonoj mi demandis. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:52, 23 jul. 2022 (UTC) == Miĥail Larionov == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi provis nestigi du informkestojn en [[Miĥail Larionov]]. Bedaŭrinde nun aperas fuŝaĵo en la artikolo. La ŝablono {{ŝ|informkesto artisto}} simple ignoras la parametron <code>subŝablono</code>. Do, kion fari? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:16, 21 jul. 2022 (UTC) :Alia uzanto jam malfaris la provon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:17, 21 jul. 2022 (UTC) :Dankon pri la averto. Ĉu eblas nesti informkesto homo ene de artisto? Aŭ ĉu oni povas lasi ambaŭ informkestoj aparte en la artikolo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:18, 21 jul. 2022 (UTC) ::{{farite|Mi faris}} aldonojn al ambaŭ informkestoj, tiel ke nestado nun en [[Miĥail Larionov]] funkcias. Sed tian nestadon ni prefere ne tro ofte uzu. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:49, 21 jul. 2022 (UTC) == Regiono-ISO por Parizo == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi kelkfoje uzis en artikoloj la valoron <code>FR-PR</code> por Parizo. Bedaŭrinde tio malĝustas kaj devas esti <code>FR-75C</code>. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:53, 24 jul. 2022 (UTC) :Dankon pro la atentigo, rememorigo kaj averto al postaj faroj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:38, 24 jul. 2022 (UTC) == Regiono-ISO kun pli ol unu valoro == Saluton. Mi hodiaŭ plurfoje vidis, ke vi ial uzis \ en <code>regiono-ISO</code> por apartigi la unuopajn valorojn. Bedaŭrinde tio ne ĝustas, ̍car <code>/</code> devas esti uzata. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:06, 27 jul. 2022 (UTC) == Informkesto geografiaĵo (2) == Saluton, Sj1mor. Mi jam kelkfoje rimarkis, ke vi aldonas al artikoloj kun la ŝablono {{ŝ|geokesto}} la novan ŝablonon {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Bedaŭrinde tio nur estas parte utila, ĉar {{ŝ|informkesto geografiaĵo}} fakte laŭ la parametroj kaj la trajtoj estas la posteulo de {{ŝ|geokesto}}. Tial mi jam foje ŝanĝis la artikolojn kun ambaŭ ŝablonoj al unuopa ŝablono, kiel ekz. ĉe [[Paskinsulo]]. Tie mi konservis ĉiujn parametrojn de la malnova {{ŝ|geokesto}} kaj aldonis nur tiujn, kiuj tie mankis kaj poste ŝanĝis la artikolon tiel, ke nur restis en ĝi {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Krome eĉ legeblas en la dokumentado de {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}, ke ĝi estas posteulo ne nur de {{ŝ|geokesto}}, sed eĉ de {{ŝ|geokesto2}}. Tamen ni atente agu, ĉar la kreinto de "Geokesto" eble povus protesti kontraŭ tia ŝanĝo en multaj artikoloj. Do, ni prefere ignoru nun artikolojn pri Ĉeĥio kaj Slovakio, ĉar li tre ofte okupiĝas pri ili. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:16, 3 aŭg. 2022 (UTC) ==Grandeco de dosieroj en ŝablono== Saluton, bv ne aldoni parametron "dosiero_grandeco = 300px" en ŝablono Geokesto, ĉar tiu paramegtro fuŝigas la ceteran spacon en la ŝablono. Ĉirksuc la mapoj estas poste tro granda spaco kaj tio aspektas terure. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:55, 18 aŭg. 2022 (UTC) :Saluton, Estontece mi NE faros tion. Dankon pro via averto. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:00, 18 aŭg. 2022 (UTC) ==Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj== Saluton. Lastatempe vi proponis artikolojn, sed nur per la du unuaj paŝoj. Necesas ankaŭ 3 kaj 4. # En la proponatan paĝon enmetu la ŝablonon {{ŝ|PLA}}. # En la ŝablono alklaku la ligilon <span style="color: blue;">Bv. krei baloton.</span> - tiel oni atingas subpaĝon de ''Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj'' kiu estos uzata kiel balotpaĝo. Sekvu la klarigojn en la teksto kaj konservu la paĝon. # En tiu ĉi paĝo, sub la parto ''[[#Proponoj|Proponoj]]'' aldonu <nowiki>{{/Titolo de la balotpaĝo}}</nowiki> (plejofte la titolo estas sama kiel la titolo de la proponata paĝo mem). # En la koncerna sekcio de [[Ŝablono:Diskutindaj_artikoloj/listo]] aldonu ligilon gvidantan al balotpaĝo. Male tio restos neatentite.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:27, 8 aŭg. 2022 (UTC) :Dankon. Mi ne sciis pri 3 kaj 4 kaj bezonas la averton. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:29, 8 aŭg. 2022 (UTC) :Mi ĵus konstatis, ke ekzemple vi proponis Berlinon kaj Londonon sen 3 kaj 4. Nun mi aldonis ilin kaj baldaŭ legindigos ilin. Sed mi ne povas scii ĉu estas ankoraŭ proponitaj artikoloj perditaj en la tuta Vikipedio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:32, 13 aŭg. 2022 (UTC) ::Dankon tre estimata samideano pro viaj klopodoj kaj atentigoj. ::Mi ja memoras ke mi proponis iom da grandurboj tra la mondo ([[Sankt-Peterburgo]], [[Moskvo]], [[Pekino]]) kaj ankaŭ aliaj famegaj monumentoj (kiel [[Eiffel-Turo]]) aŭ bazaj terminojn de la ĉiutaga vivo (ekz. [[biciklo]], [[hundo]] kaj [[ĉevalo]]). Ĉar pasis iom da monatoj mi mem ne tute memoras. Miopinie ne estas urĝeco, ĉar tiom kiom tio okazis estos bone. ::Amike via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:23, 13 aŭg. 2022 (UTC) ::Aldone, [[Delhio]] kaj [[Kairo]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:51, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Kaj tre tre gravas [[Abelo]], [[Insektoj]], [[Anuroj]], [[Amfibioj]], [[Reptilioj]], [[Ronĝuloj]], [[Mamuloj]], [[Homo]], [[Cetacoj]]. ::Krome, [[Tero]], [[OPEL]], [[Fajro]], [[Belo]], [[Mineralo]], [[Infano]], [[Scienco]], [[Plantoscienco]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:21, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Necesas sarki la liston de 1000 nemalhaveblaj artikoloj por eltrovi kandidatojn al legindaj artikoloj. Tio estas grava fonto por la eltrovo kaj por instigi kunlaborantoj kunlabori kaj ampleksigi ilin. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:42, 14 aŭg. 2022 (UTC) :Mi faris por la aldonaĵoj, sed mi ne komprenas la 3-an sekcion [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:39, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Mi dankas kaj gratulas pro via entuziasmo. Certe vi ne komprenis la sekcion 3-an, kiu fakte estas la plej grave funkcianta. Se vi iras al ĉefa artikolo [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] 3a sekcio diras "En tiu ĉi paĝo, sub la parto Proponoj aldonu /Titolo de la balotpaĝo (plejofte la titolo estas sama kiel la titolo de la proponata paĝo mem). Kaj ''Proponoj'' estas blua vorto, se vi klakas tie oni malsupreniras al la koncerna ĉapitro ''Proponoj'' kies estas la ĵus aprobitaj proponoj kaj la aprobotaj proponoj. Se tie vi klakas en redakti fonton, aperas listo de tiuj proponoj; por aldoni novan, nur oni kopiu la lastan kaj oni anstataŭu la titolon. Tamen nun eble ne indas aldoni novajn en 3a, kvankam ja ili estas en 4a, kiu eble ne estas tiom vizitata. Nun estas tro da aprobitaj kaj ses aprobotaj. Pri aprobitaj, iu devas forigi kelkajn: pro tio mi demarŝos. Pri aprobotaj, ses estas sufiĉe por instigi la partoprenon de voĉdonontoj; havi dudekon estos tro, kaj eble voĉdonontoj forirus. Vidu, ke plej parto de ili venis nur pro persona instigo kaj ili faris tion preskaŭ en la sama tago. Do, nun ni lasu tiujn tie kaj oni vidos tion kio okazos. Poste mi povos aldoni pliajn. Pri tiuj, mi jam sciis, ke en Havendaj artikoloj estas eblaj kandidatoj, ĉefe en la tria kategorio, por kiu mi laboris dum jaroj. Sed ne indas amase meti ilin en Legindaj aŭ Elstaraj artikoloj. Tio devas esti kolektiva farado, dum Havendaj artikoloj povas esti individua tasko. Mi eĉ sen 3a, jam voĉdonis por kelkaj pore, kaj por kelkaj malpore. Mi opinias, ke estas konsilinde retiri kelkajn el tiuj, se neniu pli voĉdonis. Ĉiuokaze plej utila estus laboro rekte en Havendaj artikoloj. El mia sperto estas du ĉefaj fakoj kiuj bezonas plibonigon, nome la plej malalta kategorio kie nur 20 artikoloj postulas plialtigon super 10 000 bitokoj. Tie mi jam ne plu povas helpi. Kaj en la dua kategorio por plialtigi iun super 30 000 bitokoj, kaj tiuokaze mi konsilas fari tion el la fino de la alfabeta listo, ĉar mi laboris lastfoje ekde la komenco, nun mi estas ĉirkaŭ la litero Po.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:19, 14 aŭg. 2022 (UTC) ==Grandeco de dosieroj en ŝablono== Saluton, bv ne aldoni parametron "dosiero_grandeco = 300px" en ŝablono Geokesto, ĉar tiu parametro fuŝigas la ceteran spacon en la ŝablono. Ĉirkaŭ la mapoj estas poste tro granda spaco kaj tio aspektas terure. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:55, 18 aŭg. 2022 (UTC) ==Pluvo== Ne gravas. Mi rearanĝis. Se vi volas kontribui al havendaj artikoloj, preferinde ĉe Kategorio:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 30 kB, des pli bone se vi iras al la fino de la alfabeto: literoj kun supersigno, Z, W, V, U, T, S... Tie vi havas grandan kampon. Tiel ni ne kolizios.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:56, 19 aŭg. 2022 (UTC)--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:56, 19 aŭg. 2022 (UTC) == Informkesto urbo kaj "iso" == Saluton, Sj1rmor. Mi ĵus rimarkis, ke vi kelkfoje provis uzi la valoron "ISO" en la parametro "situo sur mapo" de {{ŝ|informkesto urbo}}. Tia parametro ne ekzistas kaj eĉ superfluas, ĉar la informkesto laŭ la valoro de "regiono-ISO" iel ruze mem elektas la mapon. Se oni volas havi alian mapon, necesas aldona parametro "situo sur mapo". Tio devus esti eĉ legebla en la dokumentado de la ŝablono. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:31, 20 aŭg. 2022 (UTC) :Dankon pro la atentigo. Mi ja konstatis tion. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 20 aŭg. 2022 (UTC) == Problemo pri la iamaj distriktoj de Albanio == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus legis en la germana artikolo [[:de:ISO 3166-2:AL]], ke la iso-kodoj por la distriktoj de Albanio jam ekde 2015 ne plu estas validaj. Tial simple ne eblas krei rilatajn helpajn ŝablonojn. Krome mi ĵus skribis diskuteron al [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Problemo pri iamaj distriktoj de Albanio|Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]] kaj proponas daŭrigi la diskuton tie. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:37, 27 aŭg. 2022 (UTC) :Saluton, Tlustulimu. Dankon pri la atentigo. Bone, faru laŭ via bona juĝo. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:39, 27 aŭg. 2022 (UTC) ==Satsuma, Kagoŝima== Saluton. Vi bone titoligis artikolon [[Kiriŝima (Kagoŝima)]], kvankam povus esti ankaŭ Kiriŝima (Kagoŝimo), Kiriŝimo (Kagoŝimo) ktp. Sed kial titologi [[Satsuma, Kagoŝima]] anstataŭ Sacuma (Kagoŝimo) aŭ Sacumo (Kagoŝimo). Pri finaĵo, bone, oni povas lasi la originan finaĵon aŭ konverti ĝin esperante en -o, tio ne gravas se ne temas pri tre uzata nomo en Esperantujo, kiel Berlino, Londono ktp. Sed kial konservi la anglalingvajn literumadojn sh, ts, kh, kiuj egalas al esperantaj ŝ, c, ĥ ktp.?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:13, 30 aŭg. 2022 (UTC) == Oaxaca de Juárez == Vi kreis paĝon pri Oaxaca de Juárez, kiun vi nomis ridinde nur Oaxaca urbo. Bv alinomi la paĝon al la ĝusta nomo. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:26, 4 sep. 2022 (UTC) :Pardonu sed mi ne tute komprenas vin. Se vi havas sugestojn por plibonigi miajn faraĵojn bonvolu diru al mi e-k-s-p-l-i-c-i-t-e tion kion vi sugestas. Interalie vi tute rajtas fari la ŝanĝojn vi mem laŭ via bona juĝo. Dankon. :PS jam estas alidirektilo nomata "Oaxaca de Juárez", Ĉu mi forigus ĝin per mia artikolo pri la urbo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:31, 4 sep. 2022 (UTC) ::La titolo de la paĝo devas esti Oaxaca de Juárez, ne Oaxaca urbo, kio estas malĝusta. Rigardu la aliajn lingvojn, kiel ili nomas la paĝon. Ĉiuj uzas la nomon Oaxaca de Juárez. Do alinomu ĝin. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 09:14, 4 sep. 2022 (UTC) :::Bone, sed jam estas alidirektilon nomita "Oaxaca de Juárez" al "Oaxaca de Juárez (municipio)". :::La samon okazas ekz de :::Xalapa de Enríquez al Xalapa :::kaj :::Tlaxcala de Xicohténcatl al [[Tlaxcala (komunumo)]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:21, 4 sep. 2022 (UTC) == Kupiansk-->Kupjansk == Saluton Sj1mor! Mi alinomis la artikolon "Kupiansk" al [[Kupjansk]], konforme al transskribo de la [[Ukraina lingvo]] (я="ja"). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:48, 20 sep. 2022 (UTC) :Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:49, 20 sep. 2022 (UTC) == Kvalito, ne kvantito == Saluton, vi haste aldona ŝablonojn en subŝtatojn de Brazilo. Bv rigardi kion vi faras. Vi lasas tie bonajn ŝablonojn kaj enmetas tien ja ŝablonon, kiu scius bildigi tion, sed vi absolute ne ĝenas vin enskribi ilin, kaj due ĉu vi revenos duanfojon tien, por ke vi forigu nebezonatajn ŝablonojn el la paĝoj? Aŭ ĉu vi konkursas kun iu en enmetado de ŝablonoj? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 05:13, 21 sep. 2022 (UTC) :Kara kontrolanto, dankon pro via zorgo. :Vi absolute prava pri via zorgo. Ja mi deziras labori sisteme kaj orde ĉar la amplekso de la laboro estas sufiĉe granda. Mi tute ne estas en konkurenco kun iu ajn. :Kiam mi aldonas ŝablonon estas mia opinio ke tiu povus plivalorigi la artikolon, aŭ informe aŭ strukture, kaj povas esti ke la bona juĝo de kontrolisto kontraŭas al la mia. Tio estas tute en ordo. Mi ja deziras ke la kontrolisto efektivos sian propran bonjuĝon, aparte de la mia, al mia redakton kaj la paĝo entute. :Se estas jam nebezonataj ŝablonoj (aŭ tabeloj), kiuj oni povas forigi aŭ kunigi en la novan ŝablonon, do estas mia prefero, se mi rajtas, lasi la taskon al la bona juĝo de la kontrolisto. :Verdire mi havas bonan deziron al la esperantlingva vikipedio, kaj efektive mi klopodas al tiu celo. :Amike kaj respekte via, S [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 21 sep. 2022 (UTC) Redaktu kun kuraĝo. Kion povas fari vi, faru vi, sed ne laborigu sisteme ceterajn. Mi opinias, ke vi povas plenigi informojn en la ŝablonojn, kiujn vi enmetas. Iam oni devas serĉi ilin en alilingvaj vikipedioj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 05:34, 21 sep. 2022 (UTC) :Dankon pro la kuraĝigo. La ĉefa kial ke mi aldonas ŝablonon estas ĉar mi deziras ke la artikolo profitu de ĝiaj vikidatumoj. Ĉar estas multaj samecaj artikoloj en katerogiaro mi deziras sisteme fari tion por ne konfuziĝi. Do tiele la aldono de la ŝablono estas la unua paŝo. :Mi opinias ke la sekvaj paŝoj (ĉu kompletigo, kunmeto, aŭ nuligo) prefere estas lasota al kontrolisto(j). Ja temas pri sistema kaj ripeta laboro ĉar estas tiom multaj da artikoloj. Mi jam konstatis ke kontrolisto foje povas fari pli akurata kompletigo ol mi povus fari. :NB La tajpado de specifaj datumoj kaj ilia valoroj ne estas tiom konfidinda sen eksteraj referencoj, kaj pri la vikidatumoj mi havas konfidencon pri la fonto de la informeroj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:02, 21 sep. 2022 (UTC) ::Bv rigardi, kiel mi kompletigis ŝablonon en paĝo pri [[Moraviasilezia regiono]]. Ĉio permane. Mi devis serĉi informojn en Vikipedio. Preskaŭ ĉiuj artikoloj en la ŝablono estas kreitaj de mi kaj ankaŭ tiuj enhavas permane kompletigitajn ŝablonojn. Mi kredas, ke se oni volus, oni trovus informojn ankaŭ por ŝablonoj de aliaj regionoj kaj geografiaĵojn en la mondo. Ne ĉio estas kaj estos en vikidatumoj. Almenaŭ nun. Se entute ili iam estos tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:38, 21 sep. 2022 (UTC) :::Farita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:42, 22 sep. 2022 (UTC) == Ŝablonoj == Saluton, vi aldonas tute neutilajn ŝablonoj en paĝojn. Bv malfermi la okulojn, kiam vi estas redaktanta. Por [[Orienta Markio]] aŭ [[Markio de Verono]] servas ekz. [[ŝablono:Informkesto pereinta ŝtato]]. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:08, 24 sep. 2022 (UTC) :Pardonu, sed mi tute ne konsentas ke la ŝablono-informkesto estas senutila. Male, mi pensas ke tiu donas gravajn informojn, kiel la ĉefurbo kaj ĝiaj koordinatoj, la blazono kaj la mapoj de vikidatumoj KTP, kaj servas kiel platformo al pliaj informoj estontece. :Se vi deziras alĝustigi ion informeron laŭ via bona scio tiam vi estas bonvena. :Se mi estas en malkonsento pri la utileco, mi sugestas alveni alian kontrolisto, ĉu [[Uzanto:Tlustulimu|<bdi>Tlustulimu</bdi>]], por aprezi la situacion.‎ :Via malfeliĉo ne estas taŭga al kunlaborado. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:15, 24 sep. 2022 (UTC) ::Mi ne estas malfeliĉa, sed viaj aldonadoj de ŝablonoj estas neutilaj, iam eĉ ĥaosaj. Mi faris en Vikipedio multe pli da utila laboro ol vi, sed ĝojas min, ke vi bonvenigas min. Vi devas anoraŭ multe lerni pri la laboro ĉi tie, por kio servas kiu ŝablono. Eble se vi estus unue pli bone interkonatiĝonta kun konvenaj ŝablonoj, viaj aldonadoj de ŝablonoj estus bonaj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:22, 24 sep. 2022 (UTC) :::Kara, eble iom da ĝentileco helpos al la kunlaboro. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:31, 3 okt. 2022 (UTC) ==Legindaj artikoloj== Saluton. Mi bonvenigas vian kunlaboron al Proponoj por legindaj artikoloj. Sed nun ni havas 19 proponojn, plus aliajn ĉe Diskutindaj artikoloj. Mi kandidatigis kelkajn kaj vi pliajn, sed nur vi kaj mi voĉdonis. Ne sufiĉas proponi: necesas revizii la artikolojn, instigi konatulojn voĉdoni ktp., kaj certe esti pli postulemaj por atingi porojn kaj eviti malporojn. Necesos fortondado kaj serĉi kunlaborantojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:37, 3 okt. 2022 (UTC) :Dankon Kara, Jes ja mi konsentas ke necesas iom da reviziado antaŭ ol proponi artikolon, sed pri varbado (aŭ lobiado) bedaŭrinde mi ne utilas. Kion vi signifas per "Necesos fortondado"? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:45, 3 okt. 2022 (UTC) ::Nuligo de pli malprobablaj kandidatoj por koncentriĝi al pli konvenaj. Kiel stucado ĉe arboj. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:31, 3 okt. 2022 (UTC) :::Mi konsentas. Ĉu vi deziras fari la fortondadon? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:53, 4 okt. 2022 (UTC) ==[[Monda Kultura Konsilio]]== Saluton. Estis ĥaoso kaj en Premiaj ceremonioj kaj en Notoj. Mi komencis ripari tion, sed ĝi estas tro laboriga. Memoru, ke tiu tradukilo konvertas ĉiun propran nomon en anglalingva versio, eĉ se ne temas pri anglalingva lando. Ekzemple Universitato de Lisbono|University of Lisbon. Tio estas neakceptebla lingva koloniismo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 24 okt. 2022 (UTC) :Dankon, jes vi pravas. Mi ne deziras laborigi vin. Vi jam donas en la artikolo ekzemplon por plibonigi ĝin do BV lasu al mi sekvi vian redaktan ekzemplon kaj mi kompletos la artikolon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:59, 24 okt. 2022 (UTC) :Bone, mi faris sekvante vian ekzemplon pri flago kaj referencoj. :Sed restas multe pli por fari ke mi ne scias kiel, ekz la arkivitaj referencoj kun arkivita dato kiu videblas ĉe la referenco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:49, 24 okt. 2022 (UTC) ::Ho, kiom multaj ruĝaj ligiloj estas en tiu artikolo! Mi hieraŭ donacis al ĝi tekstojn pri kvar universitatoj, kies nomoj hieraŭ estis nigraj kaj nun bluaj, ĉar mi pensas ke tutaj universitatoj pli gravas ol biografioj de unuopaj hometoj - temas pri [[Universitato de Cukuba]], [[Urba Universitato de Honkongo]], [[Teknologia Universitato Rigo]] kaj [[Universitato de Dundio]]... kvankam eblus pensi ke "kvar gutoj da akvo estas tre malmulte sur varmega forno" - sed male al la metaforo, la novaj tekstoj ja ne forvaporiĝas kaj restas ankaŭ por uzo en aliaj artikoloj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:28, 27 jul. 2023 (UTC) == Nova aspekto == Saluton. Mi estis surprizita per la nova aspekto de Vikipedio, Eble tio plaĉos al kelkaj, sed al mi plaĉas nek la malavantaĝoj nek la maniero per kiu oni decidis tion, ĉu demokrate? Kia demokratio? Mi bedaŭras, ke tio estos la lasta frapo en la maniero kiel homoj kiuj ne tiom laboras decidas gravajn aferojn, ekzemple la ĉefpaĝon iam. Mi estis kontenta esti (aparte kun vi) kunlaboranto dum jaroj, sed mi timas, ke se tio ne retroiros, mi ĉesos miajn laborojn en Vikipedio. Tiam mi publikigos liston de miaj taskoj: eble iu decidinto entreprenos ilin. Bonan sorton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:04, 24 okt. 2022 (UTC) == artikolo Universala Esperanto-Asocio == Saluton Sj1mor! Mi hazarde vidis, ke artikolo [[Universala Esperanto-Asocio]] estis proponita kiel Leginda artikolo. Post esploro mi vidis ke la proponon faris vi la {{Daton|28|04|2022}} - tamen, laŭ mia kompreno, vi ne faris pluajn paŝojn por aldoni ĝin al [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]]. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:11, 27 okt. 2022 (UTC) :Jes vi pravas. Ĉar pasis sufiĉe longa tempo mi sugestas forigi la proponon-baloton kaj rekandidatigi la artikolon estontece post kiam ĝi estos ampleksigita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:57, 27 okt. 2022 (UTC) ::Laŭ via sugesto, mi forigis la ŝablonon {{Ŝ|PLA}} el la artikolo [[Universala Esperanto-Asocio]]. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 07:39, 27 okt. 2022 (UTC) == artikolo [[Greenwich]] == Saluton Sj1mor. Vi forigis la situomapon de Britio en junio 2022, post kiam Tlustulimu metis ĝin tien la 6-on de majo 2022. Eble vi pensas ke ĉiukaze ĉiu en la mondo scias kie proksimume en la Brita Insulo situas Londono, kaj situomapo de Britio tial ne necesas en la teksto. Sed mi opinias ke pli malfokusita situomapo kiel tiu tre utilas por orientiĝo kaj nepre ne estu forigita. Problemo de la artikolo, pri tio mi kritike konscias, estas ke ĝi parte aludas al la urbodistrikto Greenwich de Granda Londono, kaj parte pri la urbokvartalo Greenwich, kiu estas nur parto de la urbodistrikto. Tial la alilingvaj artikoloj pri la urbodistrikto ne trovas ĝin. Laŭ la ideo ke en enciklopedio en kazo de dubo pli ampleksaj temoj estu pli gravaj ol pli detalaj, estus pripensinde klare atribui la tekston al la urbodistrikto kaj en la teksto nur mencii, ke ekzistas ankaŭ pli malgranda urbokvartalo Greenwich ene de la urbodistrikto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 26 nov. 2022 (UTC) :Saluton ThomasPusch. Dankon pro la atentigo kaj klarigo. :Mi ne memoras ke mi faris tion. Sed mi kontrolis kaj tiu ŝajnas eraro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:15, 26 nov. 2022 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton kaj bondezirojn por 2023! Koncerne [[Vikipedio:Artikolo de la monato|Artikolon de la monato]], mi nuligis vian redakton de Aprilo ĉar artikolo "[[Paco]]" estas nek elstara, nek leginda. Laŭ la regularo "ĉiu uzanto povas proponi artikolon jam antaŭe elektitan kiel leginda aŭ elstara". En artikolo "[[Milito]]", kiun vi proponis por Marto, vi forgesis aldoni ŝablonon {{ŝ|ADLM|2023|03}} - mi aldonis ĝin por vi. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:32, 2 jan. 2023 (UTC) :Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:58, 2 jan. 2023 (UTC) == artikolo [[Paronimo]] == Saluton. Vi malfaris miajn korektojn al la artikolo [[paronimo]] sen meti ian klarigon. Mi povas klarigi miajn korektojn ĉi tie, se vi deziras. Ekzemple, la franca «cor» estas «korno», dum «cœr» estas «koro», do tiel mi korektis. «garmane» ne estas vorto, sed evidenta mistajpado de «germane». «pano» ne devenas de la germana vorto «Panne», kiu havas neniun rilaton al pano. «μέτρον» evidente estas greka vorto, ne rusa. Estus tre bone, se vi donis al mi kialon, kiam vi malfaris la redakton. [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.155.169.122|195.155.169.122]] 09:30, 15 jan. 2023 (UTC) :Pardonu, mi tute ne intencis malfari viajn redaktojn. :Mi nur intencis aldoni pri disciplinjo kaj disĉiplo. :Mi sugestas ke vi kontaktu administranton por kontroli la versiojn de tiu ĉi artikolo. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:34, 15 jan. 2023 (UTC) ::Mi nun komprenas, kio okazis; tre dankon pro la klarigo. Ĝis la revido. [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.155.169.122|195.155.169.122]] 09:41, 15 jan. 2023 (UTC) == [[Julian Sands]] == Hello. Can you add the disappearance with news sources of the English actor [[Julian Sands]] in his article? He has been missing since 13 January 2023, after he went hiking in the San Gabriel Mountains in California near Los Angeles. Yours sincerely, [[Specialaĵo:Kontribuoj/31.200.22.67|31.200.22.67]] 10:31, 28 jan. 2023 (UTC) :I withdraw my request, because the article has been updated. [[Specialaĵo:Kontribuoj/31.200.22.67|31.200.22.67]] 05:46, 29 jan. 2023 (UTC) == Burokratoj == Saluton! Ĉu vi bonvolus [[Vikipedio:Diskutejo/Diversejo#Burokratoj|partopreni en elekto de du novaj burokratoj]]? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 07:06, 17 feb. 2023 (UTC) == [[Ideala urbo]] == Saluton. Restis kelkaj fotoklarigoj netradukitaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:18, 20 feb. 2023 (UTC) :Jes ja, ĉar ili estas hispanlingvaj ĉu mi rajtas peti helpon de hispanlingvano por kompletigi la artikolon? mi antaŭdankas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:45, 20 feb. 2023 (UTC) == Akredito == Saluton. Vi uzis en [[Malferma universitato]] (fine de Funkciado) kaj en [[Eduka akredito]] la vorton "akredito". Mi vidis la signifojn en PIV kaj mi dubas pri la ĝusteco de tiu uzo. Ĉu eble "atestilo" estus pli ĝusta? Ĉu oni celas traduki la hispanlingvan nuntempan uzon de "crédito" en la alteduka sistemo?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:44, 27 feb. 2023 (UTC) :Dankon pro via atento kaj zorgado. Mi ne konas en la hispana sed en la angla oni uzas "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Academic_accreditation&redirect=no Academic accreditation]", kaj simile en multajn aliaj lingvoj (kaj specife en la hispana mi kontrolis ke "Acreditación de la educación"). :Mi bedaŭras diri sed Ŝajnas ke PIV mankas tiun trian signifon por tiu ĉi termino. :Vi rajtas fari kion ajn vi pensas ke estas bone fari. :Respekte via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:54, 27 feb. 2023 (UTC) == Mankantaj artikoloj == Se vi interesiĝas pri tio, vizitu [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Listo_de_artikoloj_kiuj_estas_en_EN_kaj_DE_kaj_forestas_en_EO/2010-03-26]. Supozeble ĝi ne estas aktuala, mi longe ne uzis ĝin. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 13:10, 28 feb. 2023 (UTC) == Tageventoj == Hieraŭ vi aldonis al la ĉefpaĝo la noton: "[[Lionel Messi]] estis elektita kiel la futbalisto de la jaro 2022 (premio "The Best" de [[FIFA]]), antaŭ [[Kylian Mbappé]] kaj [[Karim Benzema]], kaj al la hispana [[Alexia Putellas]] por [[Virina futbalo|futbalistino]]. [[Golulo]] de la jaro estis elektita [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]] por [[nacia teamo]] de la jaro." Mi aldonis novajn artikolojn pri [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]], kaj ankoraŭ pri pluraj el la kunteamanoj (pri ĉiuj mi ne sukcesis), sed tamen mi ne tute komprenas la signifon de "[[Thibaut Courtois]] por [[nacia teamo]] de la jaro". Mi nur divenas ke povus esti "la belga nacia teamo reprezentite per T. Courtois kiel 'nacia teamo de la jaro'". Pli longe, malelegante, sed la koncizega versio de vi strangas. Sed kio pli iritis min, estis ke mi en neniu lingva artikolo pri T. Courtois trovis mencion de la honorigo, kaj do ankaŭ ne trovis referencon. Mi ankoraŭ rigardis en la teksto pri la belga nacia teamo en eo, en, fr - ankaŭ tie mi nenion trovis, eble mi ne ne sufiĉe atente serĉis... kaj mi ne pluserĉas inter ĉiaj aliaj lingvoj. Nun, kiam la tekstoj pri [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]] jam ekzistas: ĉu vi volus tie notis frazon pri la honorigo, kaj tie aldoni referenco(j)n? En individua paĝo referencojn aldoni multe pli praktikas kaj kutimas ol en la telegramstile kunpremitaj frazetoj de la rubriko "Tageventoj". Pri Messi kaj Putellas mi mem trovis la FIFA-paĝon [https://www.fifa.com/fifaplus/fr/the-best-fifa-football-awards] pri la premiigo, tie supozeble ie estas mencio pri Courtois kiun mi ne vidis, sed ĉar la frazo estas aldonita de vi, vi certe jam havis fonton hieraŭ kaj tute ne devas serĉi kiel mi devus... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:53, 2 mar. 2023 (UTC) :Dankegon pro via kontrolo. Gravegas! :Ja la fino de tiu novaĵo strangas kaj ne estis tute klara ankaŭ al mi.. :Mi prenis la novaĵon de la hebrea vikipedio, de la tageventa rubriko ĉe la ĉefpaĝo (nuntempe ĉe la antaŭlasta novaĵo), kaj jen la ĵurnala fonto [https://m.one.co.il/mobile/Article/22-23/3,14,75,32662/430527.html] (hebrea). Kiam mi kontrolas la fonton mi notas ke "Kiu estis elektita al la golulo de la jaro, Emiliano Martins, kiu gajnis la Argentinan teamon en la Monda Pokalo ..., li antaŭis Reala Madrido Golejisto, Tibo Courtois, kiu registris grandegan sezonon. :Eble pli koncize kaj resume povus estis: (de tiu sama fonto) "FIFA teamo de la jaro: [[Thibaut Courtois]], [[Achraf Hakimi]], [[Virgil van Dijk]], [[Joao Cancelo]], [[Casemiro]], [[Luka Modrić]], [[Kevin De Bruyne]], [[Lionel Messi]], [[Kylian Mbappe]], [[Karim Benzema]] and [[Erling Holland]]." :Sed jen la alia fonto "GIANLUIGI DONNARUMMA, JOÃO CANCELO, RÚBEN DIAS, MARQUINHOS, ACHRAF HAKIMI, KEVIN DE BRUYNE, JORGINHO N'GOLO KANTÉ, KYLIAN MBAPPÉ, ROBERT LEWANDOWSKI, LIONEL MESSI" [https://www.ea.com/games/fifa/fifa-22/ultimate-team/toty] :kaj de la retejo de FIFA mem [https://www.fifa.com/fifaplus/en/the-best-fifa-football-awards]. :Mi korektis la lingvaĵon kaj nun pli klaras. :Ĉar ne latinlitera, mi timemas aldoni fontojn en la hebrea. Ĉu mi tamen rajtas fari? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 3 mar. 2023 (UTC) La hebrea estas lingvo kiel ĉiu alia, kompreneble oni rajtas uzi ĝin por referenco, kvankam homoj miros kial aperas la hebrea ĉi tie (aŭ la litova, svahila, indonezia...), se la noto tute ne havas ligon al tiu lingvo. Tial ja pli bonas uzi iun referencon de FIFA, aŭ denaskan lingvon almenaŭ de unu el la temuloj. Sed dankon pro klariga ŝanĝo de la lingvaĵo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:58, 12 mar. 2023 (UTC) :PS: Cetere vi helpos min teni la superrigardon pri tio kie estas noto por mi ekster mia propra diskutpaĝo, se vi metas <nowiki>{{re|ThomasPusch|montri=ne}}</nowiki> komence de la noto por mi (kompreneble tio validas same por ĉiuj aliaj vikianoj): Ĉar nevidebla, tio tute ne ŝanĝos la paĝan aspekton, sed tiam mi tuj post kiam mi ensalutos de Vikipedio ricevos averton ke ie alvenis noto por mi, kaj tio vere helpas, se multe da temoj samtempe svarmas en la kapo. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 12 mar. 2023 (UTC) == Erich Kästner == Kara {{U|Sj1mor}}, mi volas preni la okazon danki al vi por viaj kontribuoj pri [[Erich Kästner]], aŭtoro kies librojn mi varme rememoras el mia junaĝo, specife [[Das doppelte Lottchen]]. Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:25, 8 mar. 2023 (UTC) :Dankon kara Moldur pro via agnosko de mia laboro. Estis mia plezuro fari tion pro, per, kaj por Esperanto. :Mi ankaŭ volas danki la vi pro vian gravan laboron kontroli kaj polurigi mian skribaĵon. Mi provas lerni kiel fari pli bone, kun malpli da eraroj, estonte. Sincere, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:30, 8 mar. 2023 (UTC) ::Dankon ankaŭ por via kontribuo pri [[Kitty Crowther]]! Se vi serĉas temojn pri kiuj vi volas kontribui, mi opinias ke verkistoj de infanliteraturo, specife ricevantoj de la [[ALMA-premio]], estas indaj kandidatoj kaj meritas artikolojn. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:01, 8 mar. 2023 (UTC) == Revizianto == Kara Sj1mor, mi sincere pensas ke estas tempo por vi iĝi vikipedia revizianto (patrolanto). Vi nun havas la rajton de mempatrolanto, tio signifas ke se vi faras iun redakton, ĝi tuj validas, ne nur tiam kiam iu alia redaktanto benis ĝin. Sed se antaŭe estis iu ajn alia redakteto de nova kontribuanto aŭ de anonimulo, tiam ĉiuj redaktoj inkluzive de via ne jam validas. Tio ekzemple ĵus okazis en [[UK 2022]], kie iuj anonimuloj ŝanĝis la os-formojn al is-formoj, sendiskute bona kontribuo, ĉar la UK 2022 vere jam estas pasinto, kaj vi aldonis la kongresan temon, same sendiskute bona kontribuo. Mi proponas ke vi iru al la paĝo [[Vikipedio:Markitaj versioj/reviziantoj]] kaj petu por vi rajton de revizianto (patrolanto). Tio signifas ke la sistemo demandos al vi ĉu vi povas kaj volas konfirmi eblajn kontribuojn de aliuloj - vi ne devas konfirmi ion pri kio vi ne certas, sed havos la rajton fari tion, kaj kiel en la ekzemplo pri la teksto [[UK 2022]] vi senhezite povus konfirmi la antaŭajn redaktojn. Ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:00, 8 mar. 2023 (UTC) :Dankon pro la klarigo kaj la instigo. Jes ja mi povas kaj interesiĝas esti kaj fari. La peto nun estas farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:16, 8 mar. 2023 (UTC) :: Pardonu ke mi bezonis 4 tagojn por reiri al la peta listo: Gratulon, vi nun havas la rajton de patrolanto / revizianto ! Bonan pluredaktadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:44, 12 mar. 2023 (UTC) == Lingvaj ŝablonoj == Ĉaŭ, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]! Kiam vi enigas parenteze tradukon de nomo/titolo en la angla (plejofte, en la enkonduko de artikolo), vi povus uzi la ŝablonon {{ŝ|lang-en}}. Ekzemple, <code><nowiki>Londono ({{lang-en|London}}) ...</nowiki></code> eligas <code>Londono ({{lang-en|London}}) ...</code>. Similaj ŝablonoj ekzistas por ĉiuj lingvoj: simple anstataŭu «en» kun la kodo de la lingvo («it» por la itala, «es» por la hispana, ktp). Alia ŝablono kun rilata uzo estas {{ŝ|traduke}}, uzinda por klarigi signifon de termo en Esperanto. Ekzemple, <code><nowiki>'''Minnār-e-Pakistān''' ({{traduke|Turo de Pakistano}}) estas fama monumento de [[Lahoro]]</nowiki></code> eligas <code>'''Minnār-e-Pakistān''' ({{traduke|Turo de Pakistano}}) estas fama monumento de [[Lahoro]]</code>. Ĝis ĝis, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 00:59, 10 mar. 2023 (UTC) :Saluton Super nabla kaj dankon pro la informo. Jes ja mi uzos tiujn ŝablonojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:08, 10 mar. 2023 (UTC) ::{{kom}} Ĉaŭ denove! Ĉar vi ofte redaktas paĝojn pri filmoj, mi ankaŭ sugestas la ŝablonojn {{ŝ|intrigo}} kaj {{ŝ|intrigofino}}. Ili ankaŭ uzindas por rakontoj, libroj, ktp. Vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Chicago_%28filmo%29&diff=7962873&oldid=7960140 ĉi tie]. Amike, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 01:07, 14 mar. 2023 (UTC) :::Dankon estimata amiko pro via zorgo kaj atentigo al mi. Bone mi faros kaj uzos. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:34, 14 mar. 2023 (UTC) == Stilogvido pri datoj == Ĉaŭ, Sj1mor. Mi volas proponi stilogvidon pri datoj (vizitu: [[Uzanto:Super nabla/Datoj]]). Se vi havas tempon, ĉu vi povus kontroli ĝin kaj esprimi vian opinion? Ĝis, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 22:25, 19 mar. 2023 (UTC) ==Majuskloj== Saluton. Mi vidas, ke en kelkaj titoloj vi ofte uzas troajn majusklojn. Ekzemple en [[La Stranga Kazo de Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde]], ĝi povus esti La stranga kazo de Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde. En Esperanto ne necesas tiom da majuskloj kiom en la angla ekzemple, kvankam ili aperus en titolpaĝoj pro tipografiaj tialoj. Krome specife en tiu kazo majuskloj nur en la personaj nomoj helpus marki la kontraston inter ambaŭ personecoj. Mi opinias, ke estas dubinda ankaŭ la uzado de tradukoj de titoloj, se la koncerna filmo aŭ libro ne estas tradukita al Esperanto. Evidente tiu ne estas la kazo, ĉar tiu verko ja estas tradukita en Esperanto laŭ tiu titolo. En aliaj artikoloj, ekzemple pri filmoj, restis tro multaj ruĝaj ligiloj; eble konvenus lasi nur tiujn kiuj havas ŝancojn estis kreitaj en la sekva jardeko, ni diru. Mi pardopnteas pri tiom da konsiloj, eble nenecesaj ĉar viaj kontribuoj estas tre bone prilaboritaj kaj ties temoj tre bone elektitaj, kiuj laŭ mia supozo kontentigas ĉiujn. Amike. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:22, 20 mar. 2023 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton Sj1mor! Koncerne Artikolon de la monato, vi proponis artikolon [[Ĵurnalismo]] por monato junio. Tamen tiu ĉi artikolo estas nek leginda nek elstara, do ne eniras la kriteriojn por elektebleco. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:50, 21 mar. 2023 (UTC) :Ĉu vi volas proponi ĝin kiel "leginda artikolo"? Certe ĝi elektiĝus, plej laste se la lastaj tri ruĝaj ligiloj iĝus bluaj. Poste ĝi ankoraŭ estos ĝustatempa por tamen iĝi artikolo de la monato por junio. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:36, 25 mar. 2023 (UTC) == Netanja == Mi ĵus prilaboras la artikolon [[Nathan Straus]], laŭ kiu estas nomita la urbo [[Netanja]], kaj lige al tio vidis vian [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Netanja&diff=prev&oldid=7984505 aldonon], en kiu vi metis ruĝan ligilon pri [[Ŝaron (regiono)]]. Ĉar ni estu atentaj ne krei pli da ruĝaj ligiloj ol ni kune povas forlabori, mi - antaŭ ol mi konsciis ke vi nur ĵus metis la ruĝan ligilon (mi pensis ke ĝi, kiel la ĝis nun ruĝa ligilo [[Nathan Straus]], estis de la origina teksto de antaŭ multaj jaroj) - ĵus ŝanĝis la duonfrazon al "...(la ĉirkaŭaĵo de Tel-Avivo kaj de ĝia antaŭurboj) en la Ŝarona ebenaĵo." Tamen mi tute ne volas bremsi vin, se vi volas meti artikolon pri la Ŝarona ebenaĵo - ĝi certe estas inda teksto por priskribo de la topografio de la centra regiono. Cetere eble vi atentu ke mi hieraŭ faris novan ŝablonon {{Ŝ|Situo sur mapo Israelo Centra}}. Nun la urboj de la centra regiono povas havi du situomapojn en la {{ŝ|informkesto urbo}} - mi jam metis la novan teknikan atingon al ĉiuj tekstoj kiuj jam ekzistas... Mia motivo hieraŭ fakte nur estis, ke mi volis meti novan tekston pri [[Modiino]], ĉar mi vidis pli-malpli 20 ruĝajn ligilojn pri la nova urbo, kaj metante rimarkis la mankon de tiu situomapa ŝablono. Mazltov, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:36, 25 mar. 2023 (UTC) :PS, cetere: Ĉu vi havas konsilon kiel solvi la teknikan problemon pri la hebrea kaj Vikipedio, kiun mi ĵus priskribis en [[Diskuto:Modiino]]? Mi supozas ke vi pli ofte umas kun tekstoj, kiuj uzas kaj hebreajn kaj latinliterajn vortojn... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:55, 25 mar. 2023 (UTC) :Kara Thomas, Dankon pro la atentigoj kaj pro viaj teknikaj klopodoj kaj atingoj. Via laboro gravas kaj mi sekvas ĝin. :Jes mi aldonis ĉar mi pensis tion sufiĉe grava, ĉar mi volis mencii ke la urbo estas konsiderata la "la regiona ĉefurbo", sed mi ne, almenaŭ ne tuj, intencis prilabori pri tiu-ĉi regiono. :Mi komprenas la malŝaton pri ruĝaj ligiloj, sed ion kiel ligilon pri regiono, iam aŭ certe finfine ne ruĝos. Ne gravas kiun faras la laboron, sed ke la faraĵo estu de sufiĉe bona kvalito (vikipediece, lingve ktp). Ŝajnas al mi ke vi estas pli profesia pri tio ol mi. :Ĉar mi kutime tradukas el la hebrea, ĝenerale malpli konvenas la mi verki pri israelaj temoj, ĉar pri tiuj la hebrea artikolo estas tre prilaborita kaj tiel ne donas bonan koncizan resumon. :Kiel vi laboris pri komunumoj, kaj specife pri [[Ĥulda]], mi pensas iam labori pri Kibucoj (estas 275) (kaj moŝavoj, pli ol 400), sed mi bezonas koni kaj esti certa pri la ĝusta meniero prilabori tiujn, kaj tio scipovo plejparte signifas sekvi bona(j)n ekzemplo(j)n. :Ŝajnas ke antaŭe oni bezonas prepari teknikaĵojn kiel ŝablonojn kaj regionajn mapojn, simile kiel vi faris por la centra regiono. :''[[wiktionary:Hals-_und_Beinbruch|Hals- und Beinbruch]]'' [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 25 mar. 2023 (UTC) == {{ŝ|Bildgalerio}} == Ĉaŭ, Sj1mor! Mi ĵus kreis novan ŝablonon nome {{ŝ|Bildgalerio}} por enmeti bildaron. La ŝablono estas 100% en Esperanto, inkluzive de la parametroj kaj valoroj. Mi volas nur konigi vin pri la ŝablono: absolute ne estas devo uzi ĝin! Ankaŭ la etikedo <code><nowiki><gallery></nowiki></code> funkcias bone. Amike, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 00:56, 27 mar. 2023 (UTC) == Artikoloj pri kino 🎬 == Ĉaŭ, Sj1mor! La venontajn semajnojn mi laboros por klopodi elstarigi artikolon pri [https://www.wikidata.org/wiki/Q3234794#sitelinks-wikipedia grava barata filmo] kiu havas muŝon kiel protagonisto. Por fari tion mi bezonas traduki iom da artikoloj kiuj nuntempe ne ekzistas en Vikipedio ([[:en:User:Super nabla/farendaj|por la listo de miaj farendaj artikoloj alklaku ĉi tie]]). Ĉar mi vidis ke vi fojfoje interesiĝas pri kino kaj vi ankaŭ skribis: {{citaĵo|Ĉiu estas bonvena kontakti min por peti aŭ mendi ke mi ekverku aŭ pliverku/ĝisdatigo iun ajn artikolon}} mi pensis ke vi eble povus interesiĝis pri la skribado de kelkaj el ĉi tiuj artikoloj. Se vi faros tion, mi estos tre dankema; alie, entute ne zorgu. Amike. Ĝis baldaŭ, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 01:32, 29 mar. 2023 (UTC) == Ŝablono:Informkesto organizaĵo == Estimata, en [[Ŝablono:Informkesto organizaĵo]] mi aldonis bildon kaj emblemon el Vikidatumoj, do ne necesas mencii ilin en unuopaj artikoloj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:04, 29 mar. 2023 (UTC) :Bone dankon. kaj kio pri la informkesto filmo? legu ĉe la diskuto de informkesto libro, specife mia respondo de 14:55, 26 mar. 2023 al via de 15:47, 15 mar. 2023 (UTC). [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:07, 29 mar. 2023 (UTC) :Saluton Moldur, ĉu vi povas fari la samon por informkesto firmao? Mi kontrolis la kodon de tiu ĉi informkesto, kaj ŝajnas al mi ke estas multe da laboro ĝisdatigi ĝin laŭ la nuna evolunivelo de organizaĵo. :Mi antaŭdankas kaj pardonpetas ke mi laborigas vin. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:52, 1 apr. 2023 (UTC) ::Mi faris aldonojn al {{Ŝ|informkesto firmao}}. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:09, 1 apr. 2023 (UTC) {{re|Sj1mor|Moldur}} Vi scias ke mi vin ambaŭ tre aprezas kiel kolegoj. Tial ne estas malica kritiko kion mi notos. Sed mi opinias ke malpraktikas diskuti tiom fundamentajn ŝanĝojn pri informkestoj en personaj diskutpaĝoj, simple ĉar ne eblas facile trovi ilin tie. La ĝusta vojo estas noti tiajn notojn en la koncernaj diskutpaĝoj mem, kaj altiri la atenton de kundiskutanto per la ŝablono {{ŝ|re}}. Kaj Moldur, ankoraŭ plian noton mi havas por vi, kun danko por viaj ĵusaj aldonoj al {{Ŝ|informkesto firmao}}: kvankam ja eblas spuri la unuopajn paŝojn en la unuopaj redaktoresumoj, kiujn vi modele notis, vi ne forgesu ke ankoraŭ fine necesas klarigi la novan situacion en la dokumentado de la ŝablono. Ĉar la ŝablono ne estas nur por Sj1mor, sed por ĉiu, kaj al "ĉiu" komuniki ion plej funkcias per la dokumentado de la ŝablono. Bonan fruktodonan semajnfinon! {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:43, 1 apr. 2023 (UTC) ::Kara {{re|ThomasPusch}}, vi plene pravas. Mi petas pardonon. Dokumentadon pri {{Ŝ|informkesto firmao}} mi ĵus iom aktualigis. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:22, 1 apr. 2023 (UTC) Saluton Ŝaj! Ekzistas {{ŝ|informkesto premio}}. Videbla ekz-e en [[ALMA-premio]]. Eble pli konvena por premioj? (Eble indas plibonigi tiun, preni parametrojn el Vikidatumoj...). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:18, 6 apr. 2023 (UTC) :Jes mi konstatis tion. Eble mi povas plibonigi la tiun ĉi informkesto (premio) kiel tio de organizo, tiel ke la datumoj de vikidatumaro alvenos aŭtomate. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:20, 6 apr. 2023 (UTC) :1. Farite. Dankon. :2. Ĉu medalo ankaŭ estas kiel premio? :3. Kio okazas kun iuj kiel la aspekto de iuj instancoj de la informkesto kiel ĉe [[Premio Por Juna Artisto]]? :4. Mi volas aldoni la la informkeston detaloj kiel ĉe informkesto dinastio, vidu [[Ordre des Arts et des Lettres]] sub la parametro Branĉoj. :Amike - [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:45, 6 apr. 2023 (UTC) ::Nur mallonge: ::1. Bone. ::2. Jes, ekz-e [[Medalo Fields]]. ::3. Mankis "|-". Mi riparis. ::4. Atendu iom. Mi revenos. ::Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:11, 6 apr. 2023 (UTC) :::Dankon denove. La samon por informkesto distingo mi petas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:58, 6 apr. 2023 (UTC) ::::Tiun informkeston mi tute ne konas, kaj ĝi estas tre malmulte uzata (en la kazo de [[Hilary Koprowski]] eĉ malĝuste uzata, ĉar li estas persono kaj ne distingo). Ĉu vere indas havi tiom multajn, tre similajn ŝablonojn? Tio nur kaŭzas multan nenecesan laboron kaj konfuzon. Mi proponas forĵeti {{ŝ|informkesto distingo}}, kaj anstataŭe uzi {{ŝ|informkesto premio}} ankaŭ tie. Eble kun alinomigo al iom pli ĝenerala {{ŝ|informkesto honorigo}}. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:08, 6 apr. 2023 (UTC) :::::Mi pensas ke estas kultura diferenco inter premio kaj distingo, sed por tiu diskuto oni certe distukos ĉe tauĝa diskutpaĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:10, 6 apr. 2023 (UTC) :::Ĉu ankaŭ Konkursoj taŭgas por informkesto premio? vidu ekz [[Vuelta a Colombia]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:35, 6 apr. 2023 (UTC) ::::Mi opinias ke premioj, distingoj kaj similaj honorigoj estas sufiĉe similaj ke ni uzu saman ŝablonon por ambaŭ. Pri konkursoj mi ne certas; se tio bone funkcias por vi, do bone, faru! ::::Aliaj informkestoj kiujn oni bone povus unuigi: {{ŝ|informkesto prezidento}} kaj {{ŝ|informkesto ofico}}. ::::Jen ankaŭ {{ŝ|informkesto kristana eklezio}}. Tiu informkesto estas taŭga por kristanaj eklezioj, havante kelkajn pli specialigitajn karakterizaĵojn ol la pli ĝenerala {{ŝ|informkesto organizaĵo}}. Sed ĝi bezonus iom da prilaboro - reverkado de anglalingvaj parametroj, aldono de Vikidatumoj ktp. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:46, 10 apr. 2023 (UTC) :::::Mi antaŭdankas vin! Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:48, 10 apr. 2023 (UTC) == Via noto de antaŭ du tagoj pri informkesto rivero al Tlustulimu == Kara Ŝaj, mi ne bone komprenas kion vi petis en via [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Tlustulimu&oldid=7994808 noto de antaŭ du tagoj pri informkesto rivero al Tlustulimu]: se vi volis diri, ke vi pretas meti blokon pri {{ŝ|informkesto rivero}} al riveraj paĝoj kaj petas al Tlustulimu sekvi vin kaj individue plenigi la erojn, tiam vi havas la agrablan parton kaj Tlustulimu havas la koŝmaran taskon, pri kiu li supozeble ne sukcesos, kaj se li sukcesos, tiam estos malŝparo de lia tempo (kvankam mi konscias ke vi ne premis lin, nur miele petis). Kion eblas peti al Tlustulimu, estas konkrete pluevolui informkestan kodon, kiel ĵus faris Moldur pri {{Ŝ|informkesto firmao}}. Mi vidis ke vi al multaj riveraj artikoloj metis la blokon kun forta uzo de vikidatumoj, kiun mi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Cablono%3AInformkesto_rivero%2Fdokumentado&diff=prev&oldid=7796035&diffmode=source antaŭ iom da tempo] metis al la dokumentado de {{ŝ|informkesto rivero}}. Bone, por tio ĝi estas. Sed mi ĵus pliperfektigis la modelon, aktualigis la dokumentadon kaj kopie notas la novan modelon ankaŭ ĉi tie: <pre> {{informkesto rivero |nomo= {{paĝonomo}} |longo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2043}} |akvokolekta areo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2053}} |enfluejo= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P131}}]] |landoj= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P17}}]] ([[{{#invoke:Wikidata|claim|P30}}]]) <!--P30 ankoraŭ ne pri ĉiu rivero notiĝas en vikidatumoj: se ne estas, aldonu se eble en vikidatumoj aŭ forstreku ĉi tie --> |regionoj= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P131}}]] |urboj= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per preno el alia lingvo elektitajn urbojn (plej grandajn / gravajn), ankaŭ kun internaj ligiloj, se oni volas indikon --> |dosiero={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |fonto= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P885}}]] |fonto-alteco= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per kopiado el alia lingvo, se oni volas indikon --> |flankriveroj= {{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}} <!-- vidu ĉu ne estos tro multaj, alternative eblas mem aldoni elektitajn alfluantojn, ankaŭ kun internaj ligiloj, per preno el alia lingvo --> |enfluejo= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P403}}]] |enfluejo-alteco= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per preno el alia lingvo, se oni volas indikon --> |meznombra trafluo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2225}} }} </pre> Vidu en la paĝo [[Makenzio]] kiel funkcias la nova modelo! Vi komprenas ke '''kutime''' la informkesto antaŭvidas ke redaktanto mem notu alfluajn riverojn en sinsekvo de fonto ĝis enfluo al pli granda akvejo, kaj postulas dividi ilin al dekstraj kaj maldekstraj alfluoj. Tio belas, sed ne funkcias ĉe uzo de vikidatumoj. Tial la alternativa parametro "flankriveroj", kiu ne atentas pri dekstraj kaj maldekstraj alfluoj. Tamen demando estas ĉu la meto de ĉiuj flankriveroj el vikidatumoj ne estas tro: pri [[Makenzio]] ankoraŭ eblas (kaj ne ĝenas ke ne estas internaj ligiloj, ĉar ĉiukaze apenaŭ ekzistas paĝoj pri la flankriveroj), sed jam aspektas iom malelegante. Tamen ĉe rivero de multegaj alfluoj, ekzemple [[Majno (rivero)]], '''netolereblas''' la listigo de amaso de alfluaj riveroj, ĉiuj sen internaj ligiloj, per <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}}</nowiki>. Sed eblas antaŭrigardi rezulton de informkesto, juĝi la rezulton, kaj se necese forstreki ion antaŭ publikigo de la ŝanĝoj. Mi ne volas prisilenti la alternativon de <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}}</nowiki>, ankaŭ se ĝi ne ĉiam donas belan kaj sufiĉe koncizan rezulton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 1 apr. 2023 (UTC) == {{lang|en| + {{lang|en| == @[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]: Ĉu eblas apliki tion kiam oni nur verkas en vida metodo? <ins><nowiki>{{lang|en|</nowiki></ins>Open Society Institute<ins><nowiki>}}</nowiki></ins> aŭ <ins><nowiki>{{traduke|</nowiki></ins>instituto pri malferma socio<ins><nowiki>}}</nowiki></ins>) [[Uzanto:Alifono|Alifono]] ([[Uzanto-Diskuto:Alifono|diskuto]]) 15:33, 12 apr. 2023 (UTC) :Jes certe, simple tajpu, noton post noto. :Pardonu sed eble mi ne komprenas vian demandon. :kiel oni povas direkte vidi, la uzo de lang-en montras angle ĉe la komenco, sed la uzo de lang|en ne montras ĝin. :Oni simple ne volas naŭze ripeti sennecese la nomo de la lingvo de la tekstero aŭ nomo je ĉiuj aperoj. :Mi kontrolis la [[Fondumoj pri malferma socio]] kaj trovis nenion elstaran. :Vi ja povas uzi tiujn ĉe tiu ĉi artikolo aŭ ĉe aliaj. :Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:48, 12 apr. 2023 (UTC) == Ordo de sekcioj == Saluton, Sj1mor. Mi trovis en la paĝo [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon]] ke la decidita ordo de sekcioj estas * Notoj * Referencoj * Literaturo * Vidu ankaŭ * Eksteraj ligiloj Do, surbaze de tio, mi movis supren la referencojn en la artikolo [[Seksa ekscitiĝo]]. Ĝis, — <span style="background-color:NavajoWhite;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:Tomato;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:IndianRed">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 22:34, 12 apr. 2023 (UTC) == Tutfreŝa ekpaĝo == Mi komprenas ke vi ĵus ekverkis la artikolon [[Armani]] kiu en unua savo nur konsistis el tri vortoj "Por plia legado", kaj redaktoresumo "Kreita per traduko de la paĝo "Armani", kio aspektis amuze... 10 minutojn poste alvenis bona kaj bela ampleksa artikolo. Ne estas problemo se ankaŭ pasus pli da tempo inter anonco de nova paĝo kaj efektiva alveno, sed pripensu ĉu en tia situacio ne eblas aldoni ŝablonojn <nowiki>{{redaktas|Sj1mor|2023-04-14}} kaj {{ĝermeto}}</nowiki> al la unua, ankoraŭ baze tute malplena paĝo. Mi komprenas ke la ideo estas "Kiu rimarkos ion dum tiuj mizeraj 10 minutoj?", kaj iusence tio ankaŭ estas prava, sed tute formale eblas indiki baldaŭan alvenon de nova paĝo per ŝablono "redaktas", por tio ĝi ja inventiĝis jam en 2006. Bonan vendredon! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:42, 14 apr. 2023 (UTC) :Sed neniam bonas fari nur saĝajn konsilojn, tial mi ĵus kiel kontribuo al via paĝo [[Armani]] ekkreis paĝon pri la juna kantisto [[Shawn Mendes]]. Mi baze nur kovris la komencon de lia kariero, kiam li estis ne-jam-matura 15- kaj 16-jarulo, kaj jam finos la redaktadon tie, ĉar mi ne sentas ke mi estus lia biografo, sed por artikolo tio jam sufiĉas... Do laŭ nuna stato de la teksto nur restas kvin ruĝaj ligiloj en la paĝo [[Armani]], vi pravas ke la kvin temoj vere meritus artikolojn, kaj principe el la nomoj de grandmagazenoj oni povus ankoraŭ fari pliajn ruĝajn ligilojn, sed bonas iri malgrandajn paŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:13, 14 apr. 2023 (UTC) :Kara kaj altestimata samideana verkanto Thomas, :Mi tre dankas vin pro ĉio kion vi faras, kaj specife pro via atento, kontrolo kaj kritiko al tio kion mi faras. :Ĉion bona al Vi. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:23, 14 apr. 2023 (UTC) == Eta peto == Vi ricevis la rajton de revizianto la 12-an de marto kun la celo, ke vi libere rajtas uzi tiun rajton. Ekzemple la paĝo [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]] tamen restas nereviziita, post kiam vi tie la 31-an de marto dankinde aldonis informkeston. Mi povas kompreni, ke se vi rapide volas aldoni informkestojn al multaj artikoloj, vi ne volas bremsi la agofluon, sed ĉiukaze vi devas ĵeti rapidan rigardon ĉu la informkesto bone aspektos post la metado, ĉar foje okazas miskomprenoj en la interago inter vikidatumoj kaj la paĝoj, kaj se vi faras tion, estus bele se vi ankaŭ revizias eblajn antaŭajn redaktetojn. Ĉi tie estis nur du tute senproblemaj, bonaj redaktetoj, kiuj jam atendis duonjaron, ke iu kun rajto revizius ilin. Se vi ne faras tion, ankaŭ via propra redakto ne estas reviziita. Vi nun povas revizii, sed por fakte fari tion tamen fojfoje vi devus konscie premi la butonon "aprobi revizion". Eble vi krome ĉiam faras tion kaj nur ĉi tie iel forgesis. Tiam mi pardonpetas, alikaze validas mia peto - estu tiom bona kaj helpu en la reviziado, via juĝo estos bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:18, 19 apr. 2023 (UTC) :Saluton Kara, dankon pro via atentigo. Fakte, bv kontroli se vi povas, mi ricevis la rajtoj revizii antaŭ malmultaj tagoj kaj ekde tiam mi jam aprobis kelkajn antaŭajn reviziaĵojn en iuj artikoloj. :Bone mi faros pli post inspektado kaj se mi sentas ke la reviziaĵoj indas aprobon. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:46, 19 apr. 2023 (UTC) == [[Mikronovelo]] == Mi ŝanĝis la alilingvan ligon al pli ĝusta artikolaro kun pli da lingvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 3 maj. 2023 (UTC)--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 3 maj. 2023 (UTC) :Dankegon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:53, 3 maj. 2023 (UTC) == Sead Mahmutefendić == {{Forigu|Sead Mahmutefendić|petanto=Brunnaiz}} -- [[Uzanto:Brunnaiz|Brunnaiz]] ([[Uzanto-Diskuto:Brunnaiz|diskuto]]) 17:12, 5 maj. 2023 (UTC) == Nicolau Dols Salas == Kara. Jam en 2021 vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicolau_Dols_Salas&direction=next&oldid=7366787 ruĝigis tri instituciojn en la teksto] [[Nicolau Dols Salas]]. Certe bonvenus se tiuj institucioj havus e-lingvan artikolon, sed por ekhavi tian artikolon ne sufiĉas nur ruĝigi artikolon... almenaŭ ne ĉiam funkcias tiel, ke iu alia vidas tian ruĝan ligilon kaj tuj ekverkas... Intertempe, mi supozas kaj esperas, vi sentas vin multe pli sekura en via Esperanto ol tiam. Ĉu vi ankoraŭ volus krei iujn el tiuj tri artikoloj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:25, 5 maj. 2023 (UTC) ==Aŭtomata tradukilo== Saluton. Eble vi uzas aŭtomatajn tradukilojn, tial vi povas krei tiom multajn artikolojn. Gratulon. Tamen, se tio certas, restas ankaŭ kelkaj malĝustaĵoj, pri kiuj mi eble iam avertis. Datoj de referencoj restas anglalingve; mi tradukis kelkajn. En duoblaj ligiloj (ligilo kiu kondukas al redakta vorto) foje ne korespondas la duonan parton al la unu, aŭ la dua ne ĝustas esperantlingve aŭ tute ne havas sencon (ekzemple ĉe datoj) ktp. Foje aperas sintaksaj eraroj, manko de akuzativo aŭ pluralo ktp., sed tio okazas al ni ĉiuj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 23 maj. 2023 (UTC) :Saluton, Jes. Mi pardonpetas pro miaj fuŝaĵoj kaj tiuj de la tradukiloj. Foje ripetiĝantaj alĝustigindoj, kiel la formato de datoj, estas tro tedaj por mi ripeti ĉiofoje. Estontece mi faros kun pli da kontrolo kaj zorgemo kaj espereble la rezultoj fariĝos pli altkvalitaj. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:13, 23 maj. 2023 (UTC) ::Dankon. En ĵazmuzikistoj restis centoj da ruĝaj ligiloj pri muzikistoj aŭ albumoj, multaj el ili kun anglalingvaj vortoj ene, tiel ke neniam ili bluiĝos. Mi senruĝigis (senligiĝis) kelkajn, sed ĉe [[Billy Higgins]] mi jam laciĝis. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:28, 23 maj. 2023 (UTC) :::Discografio ne ekzistas en Esperanto, eble Diskografio aŭ pli bone Diskaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:36, 23 maj. 2023 (UTC) :Vi atingis rekordon en [[Reĝa Akademio de Drama Arto]]. Gratulon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:14, 26 jun. 2023 (UTC) ::Dankon pro la atentigo. Mi kontrolis vian redakton de la artikolo. ::Mi pardonpetas ke eskapis de mia kapo kaj tiel mi preterlasis la redakton de la notindaj famaj verkaĵoj de famaj eks-studentoj. ::Se vi atentus min pri tio ĉi mi povas mem fari la redakton kaj tiel malpli laborigi vin. ::Danke kaj amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:21, 26 jun. 2023 (UTC) == Honoroj == Saluton, vikikolego. Kiel vi? Mi ne skribis al vi dum longa tempo. Mi vidis de tempo al tempo, ke vi foje interesiĝas pri militaj medaloj aŭ similaj <del>ornamentaĵoj</del> ornamaĵoj de militistoj. Mi ĵus kreis la ŝablonon {{ŝ|Honoroj}}, sekvante la stilon de simila ŝablono de la itallingva Vikipedio. Eble vi povus uzi ĝin de tempo al tempo por viaj biografioj. Ĝis la onta fojo. — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 12:36, 8 jul. 2023 (UTC) :Saluton SuperNabla. Dankon pro via farado pensante pri mia laboro. :Mi komprenas ke oni uzu tiun ĉi ŝablonon en biografioj. :Bone, mi provis ie, sed mi notas ke oni devas specifi la valorojn de ĉiuj kvin parametroj. :Krome, pensante pri la afero, iu kiu ricevis honoron verŝajne recevis pli ol unu, kaj notindas ke la informkesto biografio kaj ĉiuj aliaj informkestoj (krom la simpla informkesto homo) jam listigas ĉiujn honorojn laŭ nome, kaj ene de la informkesto pri tiu ĉi persono. :Eble mi estas laca kaj pigra, sed mi ŝatas uzi ŝablonon kiuj mi povas uzi tute sen specifi la valoron de iu ajn parametron kaj recevi kiom eble plej da valoroj al parametroj de vikidatumoj! :Se eblos nesti tiun ĉi ŝablonon kaj uzi ĝin *sen scii nenion* pri la tema persono aŭ la honorigo(j), tio estas multe pli preferata kaj do uzebla. :Amike -- [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:49, 8 jul. 2023 (UTC) :: Bone, komprenite. Jes, aŭtomataj ŝablonoj estas ĉiam preferindaj. Ĉiukaze, la nura deviga parametro estas {{parametro|nomo_honoro}}, do por pluraj honoroj oni povas skribi ion kiel jenas: {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Ora medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Arĝenta medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Bronza medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} Estas nur ebleco. Mi ne scias ĉu la ŝablono estas utila aŭ ne. Bonan redaktadon kaj bonan monaton julion. Ĝis baldaŭ, — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 13:06, 8 jul. 2023 (UTC) == Elekto de nova administranto == [[Dosiero:Wikipedia Administrator.svg|eta|100px|La balailo estas simbolo de la administrantoj.]]Saluton {{BASEPAGENAME}},</br>Mi ĵus kandidatigis [[Uzanto:Kani]]-n kiel administronton. Se vi havas tempon, bonvolu partopreni la elekton de la nova administranto ĉi tie: [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Kani]]. En tiu paĝo, vi povas legi la kialojn de la kandidatiĝo. La kandidato jam akceptis la proponon de administrantiĝo.</br>Dankon kaj ĝis baldaŭ! Amike, — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 08:21, 24 jul. 2023 (UTC) == Ŝablonoj == Kara, laŭ mi estas tre en ordo esti iom tempoŝpara kaj preferi ŝablonojn kiujn eblas "uzi tute sen specifi la valoron de iu ajn parametron kaj recevi kiom eble plej da valoroj al parametroj de vikidatumoj" (kiel vi supre skribis al Nabla). Ĝuste tial mi tiom aprezas vikidatumojn kaj investas konsiderindan tempon en ĝia ampleksigo kaj aktualigo, eĉ se de tio fine nur solidare profitas iuj aliaj malgrandaj vikipedioj, en kiuj mi eble ankoraŭ neniam estis (ekzemple la ĉuvaŝa, baŝkira, navaja aŭ keĉua). Sed vi atentu ne tro rapide komplete malplenigi tutajn informkestojn, se tio forigas enhavon, kiel ekzemple okazis en aprilo 2023 en la paĝo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Memorial&oldid=8028006 Memorial] aŭ jam en junio 2022 en la biografio pri [[Pamela Sargent]], kie el {{ŝ|Informkesto homo}} vi faris {{ŝ|Informkesto verkisto}}, tute bone, sed vi devintus kopii la portreton de ŝi al la nova informkesto. Bonvolu klopodu ĉiam ekstreme atenti kaj rigardi la pretan rezulton, ĉu per via poluro vi ne malaperigas gravajn informerojn, ĉar tiam ne plu temas pri tempoŝparo, sed male pri tempomalŝparo, se iu devas ripari la agon. {{rideto}} Tio ne estas problemo: ankaŭ mi hieraŭ senintence fuŝis 30 paĝojn, kiujn mi intencis plibonigi, Dominik rimarkis tion, atentigis min kaj jam riparis duonon, kaj mi dankante riparis la reston. Fuŝoj okazas, sed estas grave atentigi pri ili kaj ne daŭre ripeti ilin, por ke ili ne multobliĝas. Dankon pro via tre utila kaj diligenta laboro, aparte pri aldonoj de informkestoj! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:30, 26 jul. 2023 (UTC) :Saluton Estimata kaj dankon pro la atentigo. Jes ja kiam mi redaktas mi atentas aldoni valoron al la artikolo kaj ne male. :Pri memorial ŝajnas ke mi vere fuŝis, ĉar parametroj estis donitaj kaj laŭ la historio mi forigis ilin. Pri Pamela Sargent mi estis surprizita ke foto aperas por homo sed ne por verkisto, ĉar mi pensis ke tiu valoro venas de la sama parametro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:39, 26 jul. 2023 (UTC) ::Mi povas malkaŝi ke la sekreto kuŝas en tio, ke la foto de Pamela Sargent stokiĝis kiel dosiero de justa uzo en la esperanta vikipedio kaj ne estas el la komunejo. Tial ĝi ne notiĝas en vikidatumaro, kaj tial necesas individue mencii ĝin, en kaj informkesto homo kaj informkesto verkisto. Tio estas rara kazo. Kutime la fotoj estas en la komunejo kaj notiĝas en vikidatumoj, sed, nu, ne ĉiam. La angla vikio multe pli amplekse uzas lokajn dosierojn je justa uzo, kiun tiam nur povas uzi la anglaj teksto, ol ni, sed samkiel la anglalingvaj kolegoj rajtas loke stoki dosierojn en "sia" vikipedia branĉo, principe rajtas fari ankaŭ ni. Tial bonas uzi momenton post ĉiu finredakto por okule inspekti la finan rezulton - tion ankaŭ ne ĉiam faras mi, kaj tial ankaŭ mi foje ne rimarkas miajn fuŝojn, sed mi klopodas investi tiun finan kontrolan sekundon kaj provas ne forgesi ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:08, 27 jul. 2023 (UTC) == Internacia Tribunalo de Arbitracio == Mi hodiaŭ vespere ricevis rimarkon ke vi ŝanĝis mian alidirekligon Chevron de belga vilaĝo al usona korporacio - tute bone tiel, vere la korporacio internacie pli ligiĝas al la nomo ol la belga vilaĝo! - kaj rigardante la paĝon Chevron vidis ruĝan ligilon Internacia Tribunalo de Arbitracio, kiu dum mi rigardis bluiĝis. Gratulon pri la nova teksto pri internacie grava temo !! Nur mi havas etan rimarkon, ke la angla nomo "International Court of Arbitration", NE estas "mallonge ICC", ĉar ICC estas la angla mallongigo de la [[Internacia Komerca Ĉambro]], tegmento de la tribunalo, sed ke ĝi angle nomiĝas "formale ''ICC International Court of Arbitration'', ne mallongigite sed male pli-longigite. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:08, 27 jul. 2023 (UTC) :Jes ja. Dankegon pro la kontrolo kaj la riparo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:43, 28 jul. 2023 (UTC) == Majuskloj == Saluton. Mi majuskligas titolojn de organizoj, kiel Internacia unio de kristalografio al Internacia Unio de Kristalografio. Tio estas la kutimo kaj en Esperanto kaj en Vikipedio. La malo estas nur franca kutimo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:16, 7 aŭg. 2023 (UTC) == Wikidata == Saluton Sj1mor! Ĉu vi estas ensalutinta en Wikidata? Se ne, tio klarigas kial ĝi estas ŝlosita. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 13:13, 8 aŭg. 2023 (UTC) :Jes ja vi pravas. Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:30, 8 aŭg. 2023 (UTC) == troviĝita == Saluton. La vorto "troviĝita" tute ne eblas: troviĝinta, troviĝanta, trovita ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 14 aŭg. 2023 (UTC) :Krome Universitato de Tromsø troviĝas en la urbo de Tromsø (NE), sed en la urbo Tromsø.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:38, 14 aŭg. 2023 (UTC) == Kanado == Koran dankon pro la kreoj de nova, laŭ mi tute bezonata paĝo pri la [[Metropolo Vankuvero]] kaj pri ties parto [[West Vancouver]]. Tamen la lastan paĝon vi poste ŝovis al [[West Vancouver (Brita Kolumbio)]]. Tio sencus, se ekzistus pluraj / multaj loĝlokoj "West Vancouver" sur la tero kaj necesus per klarigo inter krampoj priskribi pri kiu loko la teksto temas (kaj tiam la paĝo "West Vancouver" devas esti apartiga listo, kiu listigas ĉiujn tiujn loĝlokojn). Sed ne ekzistas pluraj loĝlokoj "West Vancouver", almenaŭ ĉiu pensas pri unu certa loĝloko en Vankuvero, notante la nomon "West Vancouver". Tial la pluŝovo al [[West Vancouver (Brita Kolumbio)]] estas misgvida, nenecese komplikiga kaj ... fakte fuŝa. Mi alvokas uzi aldonaĵojn inter krampoj en vikipediaj titoloj vere nur kiam necesas. Ĉu konsentite? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 26 aŭg. 2023 (UTC) :Do: En la kazo de [[Langley (Brita Kolumbio)]] la aldonaĵo sencas, ĉar ankaŭ ekzistas esperantlingva teksto pri [[Langley (Vosges)]], eĉ se apartigila paĝo "Langley" en Esperanto ankoraŭ ne kreiĝis kaj en kazo de nur du eroj ankaŭ ne nepras. Sed '''se''' iam ekestus pliaj esperantaj artikoloj pri ekzemple Langley (Cheshire), Langley (Essex), Langley (Hampshire), Langley (Hertfordshire), Langley (Kent), Langley (Northumberland), Langley (Slough), Langley (Warwickshire), Langley (West Sussex), Abbots Langley (Hertfordshire), Kings Langley (Hertfordshire) en [[Britio]] aŭ pri Langley (Arkansas), Langley (Illinois), Langley (Oklahoma), Langley (South Carolina), Langley (Virginia) aŭ Langley (Washington), prefere kun esperantlingvaj klarigoj inter la krampoj, tiam apartigila listo "Landley" sencas kaj povas senprokraste esti farita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:03, 26 aŭg. 2023 (UTC) :Jes, konsentite. Mi faris tion sen pripense ĉar preskaŭ ĉiuj aliaj urboj en la Kategorio:Urboj en Brita Kolumbio havas tion en la titolo ene de krampoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:04, 26 aŭg. 2023 (UTC) == Informkesto firmao == Amasa adnonado de {{ŝ|Informkesto firmao}} ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gluo&curid=133603&diff=8316188&oldid=6938943 ekzemplo]). Problemo: la plejmultaj celaj paĝoj (gluo, pulio, BIOS, ...) '''NE''' estas firmaoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:04, 3 sep. 2023 (UTC) :Jes sed temas pri (industriaj kaj tiel firmaaj) produktoj, kaj la informkesto vidigas sufiĉe gravajn detalojn. :Se vi povas sugesti pli bonan informkesto bonvolu fari. (Informkesto ilo ja bezonas laboron kaj ĝisdatigon, sed ne ĉiu produkto temas pri ilo) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 03:44, 4 sep. 2023 (UTC) == [[Bertelsmann]] == Saluton kara kaj gratulon pro via ĉi-matena nova artikolo [[Bertelsmann]]. Vi nur ne atentis (ĉu?), ke jam ekzistas artikolo pri la eldonejo [[C. Bertelsmann]] (eĉ kun esperantlingva foto de la frankfurta librofoiro de 2012) - ne estas granda problemo, la teksto pri la origina eldonejo kaj la nuna konzerno bone harmonias, nur oni devas interne interligi ambaŭ. Kaj vi ankaŭ malatentis, ke pri pluraj pliaj subtemoj ankaŭ ekzistas bonaj tekstoj, kiujn indas interligi, ekzemple [[Random House]], [[BMG]] kaj la fuziigita [[Sony Music]]. Mi nun metis tiujn internajn interligilojn - eble mi ankoraŭ malatentis plian ligeblan temon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:44, 4 sep. 2023 (UTC) :Saluton Kara, Vi pravas mi ne atentis. Dankon pro via atento, kontrolo kaj aldonaj interligiloj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:51, 4 sep. 2023 (UTC) == Peto kunvoĉdoni == En la diskutejo pri [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj#499 redundaj paĝoj|eble forigendaj artikoloj]] diskutiĝis la bezono havi duan roboton kun administraj rajtoj, por forigi grandan kvanton da forigendaj tekstoj aŭ ĉi tie alidirektiloj, post decido de laŭorda diskuto, ĉar normala roboto ne rajtas forigi ajnan eron kaj administrantoj sen roboto bezonus tagojn da monotona forĵeto antaŭ ol la monto estus forigita. Mi publike petis LiMr, ĉu li pretus funkciigi sian roboton por tiaj petoj, sed ankoraŭ necesas [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/LiMrBot|voĉdoni pri tio]], kaj la voĉdonon ĝis nun preskaŭ neniu atentis. Tial mi petas vin pripensi kaj kunvoĉdoni. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:20, 21 sep. 2023 (UTC) == Muziko == Eble vi povas helpi min. Post multe da klopodoj mi enmetis muzikajn notojn en la paĝon [[La Espero]], sed ili nuntempe prenas multe da spaco. Ĉu vi scias, se oni povas malgrandigi la dimension de la muziko? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:#7e7a46;font-size:8pt;">'''Super'''</span> • <span style="font-family:Lucida Console;color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .3em .3em .3em">'''nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰🍃]] 12:48, 24 sep. 2023 (UTC) == Referencdatoj == Saluton. Traduki la daton de referencoj ne estas tro da laboro. Mi faris tion en kelkaj el viaj artikoloj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:36, 25 sep. 2023 (UTC) : Kolego, kial vi ĝuste tradukis, sed ne cifirigis la datojn? En priskribo de [[Ŝablono:Citaĵo el la reto]] estas rekte indikita uzado de jjjj-mm-tt formo de prezento de dato. Des pli tian formon estas komplike fuŝigi: cifera formo estas klara eĉ por novicoj. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 05:52, 26 sep. 2023 (UTC) ::Mi ne komprenas kion vi intencas diri. ::Mi estas sufiĉe okupata kaj ne interesiĝas pri la tedaĵo de reformatigo de datoj. ::Senpripensa laboro estu pli bone lasota al robotoj! kaj laŭ mi aliaj aferoj multe pli gravas. ::Se iu konsideras tion grava kaj urĝa do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:10, 26 sep. 2023 (UTC) ::: Ĉiu el ni estas tre okupita, tamen tio ne pravigas erarojn. Nia vikio estas malgranda kaj ni ne havas redaktorojn, kiju povas korekti kaŝitajn etaĵojn. Des pli neniu vin kulpigas. Dum via laboro estu pli atenta al la instrukcioj de ŝablonoj uzataj en viaj artikoloj. Tio estas tre facile: jen estas [[Ŝablono:Citaĵo el la reto]], tralegu kaj faru laŭ ties instrukcio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 06:18, 26 sep. 2023 (UTC) ==[[Tutmonda Fonduso por Lukti Aidoson, Tuberkulozon kaj Malarion]]== Saluton. Lukti estas netransitiva.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:18, 26 sep. 2023 (UTC) :Saluton. Mi korektis al Batali. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:58, 26 sep. 2023 (UTC) ::Ankaŭ batali estas netransitiva. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:07, 29 sep. 2023 (UTC) :::Se mi aldonus la preposicion kontraŭ post batali, ĉu tio estas en ordo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:15, 30 sep. 2023 (UTC) ::::Kaj oni forprenu la akuzativon. Tion mi supozas. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:15, 30 sep. 2023 (UTC) :::::Tutmonda Fonduso por Batali Kontraŭ Aidoso, Tuberkulozo kaj Malario perfektas! Vi ambaŭ bone kunlaboras. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:55, 9 okt. 2023 (UTC) == L'education sentimentale == Saluton! Bonvolu alinomi ''L'education sentimentale'' al: ''L'Éducation sentimentale'' (titolo en la franca). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:51, 5 okt. 2023 (UTC) :Farite, dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:16, 5 okt. 2023 (UTC) == Makroetiko kaj mikroetiko == Cetere, en julio vi pluredaktis la tekston [[Makroetiko kaj mikroetiko]], en kiu en 2019 la redaktinto ''kani'' forgesis ŝablonon "redaktata". Tiu ŝablono estas por meto de maksimume semajno, sed ripete okazas ke iu simple forgesas forpreni ĝin - tio ankaŭ jam al mi okazis. La ŝablono avertas "Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese." Do se vi kuraĝas tamen pluredakti, kio pro averto de 2019 estas tute en ordo fari en 2023, utilos al Vikipedio se vi ankaŭ ordige forprenas la forgesitan ŝablonon, aŭ - se vi nepre ne volas malfari ion kion ''kani'' faris, vi povas ankaŭ en lia diskutpaĝo meti etan noton "Hej, ĉu povas esti ke vi en tiu paĝo forgesis ŝablonon?" Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 9 okt. 2023 (UTC) :Simile pri [[Ray Heredia]], kvankam tie vi nur korektetis. Kaj mi certas ke estas kaj estos pliaj kazoj, kie vi vidos tian forgesitan ŝablonon, kaj same havas la licencon forigi ĝin kiom vi havas la rajton ĝustigi evidentan tajperaron... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 9 okt. 2023 (UTC) ::Bone. En ordo. Dankon pro la notigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:45, 10 okt. 2023 (UTC) == Jara / Jaraĝa == Saluton kara! Mi vidas ke vi plurloke ŝanĝas ''jara'' al ''jaraĝa'', evidente konsiderante la unuan formon erara uzo. Tamen PIV klare diras ke tio estas normo, ekzemple: [https://vortaro.net/#dujara_kdu ''dujara: 1 Atinginta du jarojn''] dum ''jaraĝa'' havas tre limigitan sencon: [https://vortaro.net/#jara%C4%9Da_kdcu ''jaraĝa: Havanta la aĝon de unu jaro: pretigu jaraĝan ŝafidon kiel bruloferon X; jaraĝa ĉevalo'']. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:24, 18 okt. 2023 (UTC) :Dankon RG72 pro via kontrolo kaj atentigo. :Efektive mi ja kontrolis miajn ŝanĝojn kaj riparis nur tie kie la signifo estas jaroj de aĝo, kaj ne tie kie temas pri simpla daŭro de jaroj. La ŝanĝo al jaraĝa estas por pliprecizi la lingvaĵon nur tiam kiam temas pri aĝo. :Verdire, estas multege da instancoj kaj mi nur ŝanĝis iuj el ili (specife mi serĉis 10-jaraĝa, ankaŭ havi ideon pri la ĝenerala situacio) kaj verŝajne sufiĉis al mi kaj mi ne faros pli ĉar tiu ĉi laboro tedas min. :Bonvolu kontroli miajn ŝanĝoj, kaj specife pri [[Lupuso]], kiun vi malfaris. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:47, 18 okt. 2023 (UTC) == Mapo, Malnova Urbo (Jerusalemo) == Jen ĵus tradukita mapo kun etikedoj en Esperanto: [[:Dosiero:Mapo de la Malnova Urbo de Jerusalemo.svg]]. Se mi enmetis fuŝaĵojn en la etikedoj, korekti ilin estas nun simple. Ĝis ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 11:05, 22 okt. 2023 (UTC) :Dankon Kara, sed mia demando estas kiel mi povas uzi ĝin por doni al parametro "situo sur mapo" aŭ "mapo lokumilo"? :Ekzemple, mi provis :Informkesto urbo||situo sur mapo2= :Aŭ Informkesto Monda Heredaĵo |mapo= :Mi provis doni la nomon de la dosiero kun aŭ sen la sufikso .svg :Sed ĉiam ricevis eraron. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:57, 22 okt. 2023 (UTC) :Kaj por uzi la mapon kiel parametron preferitas uzi la dosieron "Jerusalem_Old_City_location_map.png" ĉar tiu formato de bilgo estas kutime uzita tra la vikipedio por doni kiel parametron kaj montri lokon de koordinatojn sur la mapo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:05, 22 okt. 2023 (UTC) ::Saluton. Mi parte respondis en [[Diskuto:Malnova_Urbo_(Jerusalemo)#Urba_mapo]]. Oni devas krei ŝablonon. Hodiaŭ mi ne havas multan tempon por VP, sed verŝajne mi helpos dum la ontaj tagoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 13:33, 22 okt. 2023 (UTC) == Re:orfigas Informkesto konstruaĵo-n == Saluton. Mi vidis, ke {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} (kun opcio «konstruaĵo») permesas pli paramatrojn ol {{ŝ|Informkesto konstruaĵo}}; do, kion mi faras estas baze anstataŭi la duan per la unua. Ni povas diskuti pri tio: ĉu vi havas malsaman opinion aŭ aliajn ideojn? {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} permesas eĉ aldoni kromajn mapojn kaj klarigetojn sub la mapoj, kaj havas pli parametrojn prenatajn el Vikidatumo (ekzemple: la parametro «bildo»). «[[VP:orfo|Orfigi]]» paĝon en la Vikipedia ĵargono signifas forigi ĉiujn enirantajn vikiligilojn al tiu paĝo (sinteze, malplenigi la paĝon [[Speciala:Kio ligas ĉi tien?/Ŝablono:Informkesto konstruaĵo]]). En ĉi tiu kazo, mi faras tion enmetante la {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}}-n anstataŭ la alia. Kion vi opinias pri tio? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:32, 22 okt. 2023 (UTC) :Vidu, ekz., la malnovan version [[Special:permaLink/8226992]] kompare al la nova versio [[Special:permaLink/8408398]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:38, 22 okt. 2023 (UTC) ::Post iom da tempo, eble ni povos eĉ forigi {{ŝ|Informkesto konstruaĵo}}-n, kaj restigi nur {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} (kun opcio «konstruaĵo»). Kiu estas via opinio? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:43, 22 okt. 2023 (UTC) :Dankon pro la ekspliko. Ja estas pli da parametroj kaj mi ofte uzis la [[Ŝablono:Informkesto geografiaĵo|Informkesto geografiaĵo]]-n ĉar konvenis kiam estis pli ol unu bildo. :Mi opinias ke endas ke vi diskutu pri tiu ĉi kun administrantoj kiuj havas sufiĉe da teknika scio antaŭ ol vi faru la ŝanĝojn amase. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:33, 23 okt. 2023 (UTC) == Artikoloj pri metrooj == Saluton! Mi rimarkis ke vi sisteme aldonas informkeston {{Ŝ|Informkesto organizaĵo}} al artikoloj pri metrooj, eĉ kiam jam ekzistas informkesto {{Ŝ|Informkesto publika transporto}}. Pro tio mi komencis aldoni kaŝskatolon: <nowiki><div style="float:right;">{{Kaŝskatolo|alteco=40px|titolo={{PAGENAMEBASE}}|larĝeco=300px|enteno={{Informkesto organizaĵo}}}}</div></nowiki> ĉar miaopinie ne vere necesas havi du informkestojn por unusola artikolo. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:43, 24 okt. 2023 (UTC) :Saluton! Jes mi aldonis informkeston organizaĵo tiam kiam estas pliaj detaloj el vikidatumoj. :Tion kion vi faras estas bona. Se eblas aldoni tiujn pliajn informerojn de vikidatumoj al informkesto publika transporto tiu estos tre bona kaj utila. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:14, 24 okt. 2023 (UTC) == «Aŭtomata» enmeto de la oficiala retejo == Saluton denove. Mi skribas al vi por "trukoj" por facile enmeti la oficialan retejon de paĝo. Simple, fine de paĝo, skribu: <pre> {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P856}}|== Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}}|}} </pre> Se vi volas enmeti ankaŭ la {{ŝ|Projektoj}}-n, skribu: <pre> {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P856}}|== Eksteraj ligiloj == {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P225}}|{{Projektoj}}|}} * {{Oficiala retejo}}|{{anstat:#if:{{anstat:#Property:P225}}|{{Projektoj}}|}}}} </pre> Tiuj kodoj faras absolute nenion se la oficiala retejo kaj la projektoj ankoraŭ ne ekzistas en Vikidatumoj; alie, ili enmetas la oficialan retejon kaj la projektojn. Mi scias, ke ili aspektas kvazaŭ sensencaĵo 😁, sed ili funkcias! Provu ilin (kopiu kaj algluu) en kelkaj paĝoj, se vi volas. Ĝis ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 17:58, 25 okt. 2023 (UTC) :Saluton Kara, Dankon pro via help al mi. Sed io neklaras al mi. Mi kopiias la kodon kaj '''simple''' (tiel kiel ĝi estas) metas en paĝo , ĉe la fino, sed mi ricevas la vido de la sama kodo en la formatita paĝo. :Klare, la kodon ne povas esti skribita en la paĝo mem... do Ĉu io mankas? :Ĉu la kodo estus en informkesto aŭ ŝablono? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:56, 18 nov. 2023 (UTC) == Gratulon == {| style="border: 3px solid SpringGreen; border-radius: 10px; background-color: #F2FFDD;" |rowspan="2" valign="middle" | [[Dosiero:New Barnstar with pencil.png|140ra]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: MediumSeaGreen; font-family: Tahoma ;" |Bieno-stelo, kreinto |- |style="vertical-align: middle; border-top: 3px solid SpringGreen; padding: 10px; font-family: Georgia ; " |Estimata {{PAĜONOMO}},<br>Per ĉi tiu mesaĝo mi rajtigas vin fanfaroni kun la ''bieno-stelo de la kreinto'' ✏️, kiu estas premiita al vi pro la jena kialo: <dd style="font-size: 140%; font-family: Brush Script MT;">Pro la kreado de 3000 novaj artikoloj en Vikipedio</dd> <dd style="font-size: 85%; color: #800; text-align: right; padding-right: 5px; font-style: italic;">—[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 21:25, 7 nov. 2023 (UTC)</dd> |} P.S.: Mi rimarkis, ke vi lastatempe kreis vian 3000-an artikolon kaj ankoraŭ neniu metis stelon en vian paĝon. Ĉar estas Vikipedia tradicio meti ĉi tiun specon da steloj por gratuli redaktantojn, mi «donu» al vi ĉi tiun. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 21:25, 7 nov. 2023 (UTC) :Do dankon pri la honorigo, sed mi estas scivola kiel la nombrado funkcias? Ĉu eblas ke dum la lastaj du jaroj ke mi laboras ĉi tie mi kreis averaĝe 5 artikolon po tage? ĉu alidirektiloj same nombriĝas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:58, 18 nov. 2023 (UTC) ::Viaj statistikoj troveblas ĉi tie: https://xtools.wmcloud.org/pages/eo.wikipedia.org/Sj1mor?uselang=eo ::Vi ĝis nun kreis 3 062 artikolojn (ne inkluzive de alidirektoj); 5 el tiuj paĝoj estas forigitaj, do vi kontribuis nete kun 3 057 paĝoj ĝis nun. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:13, 18 nov. 2023 (UTC) :Ĉu mi povas scii kiom da redaktoj mi faris ĝis nuntempe? mi volas havi similan ligilon kun la ĝisdatigitaj statistikoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:11, 5 jan. 2024 (UTC) == Soledad Bengoechea de Cármena == Saluton! Atentu! Ĝusta titolo estas: "Soledad <u>Bengoechea</u> de Cármena" (kaj ne: Soledad <s>Bengoecha</s> de Cármena) [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:01, 12 nov. 2023 (UTC) :Dankon, mi korektis. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:52, 12 nov. 2023 (UTC) == Vikivortaro == Saluton kara! Mi decidis kandidatiĝi kiel administranto je Vikivortaro. Vi povas esprimi vian opinion ĉi tie: [https://eo.wiktionary.org/wiki/Vikivortaro:Kandidatiĝoj#Dua_administranto-kandidatiĝo_RG72 ] [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:46, 12 nov. 2023 (UTC) : RG72 jam delonge havas personan problemon pri mi tute nerilata al vikioj, kaj ripete tre agreseme atakas min: [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3ADiskutejo&diff=901026&oldid=901025] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto%3ATaylor_49&diff=1185333&oldid=1184939]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:28, 13 nov. 2023 (UTC) == Nova ŝablono petita: Fotomontaĵo == Tiu ŝablono jam ekzistas en 100 diverlingvaj vikipedioj! (anglalinve tiu nomiĝas Template:Photo montage) Notu ke temas pri malsama ŝablono ol Ŝablono:Pluraj bildoj. Mi antaŭdankas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:54, 13 nov. 2023 (UTC) :{{Farite}}, temas pri {{Ŝ|Fotomuntaĵo}} kun sama uzo kiel en la angla vikipedio (ĝi uzas la saman modulon). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:25, 13 dec. 2023 (UTC) == Interesa diskuto == Saluton kara! Antaŭ kelkaj tagoj komenciĝis [[VP:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|interesa diskuto]] pri kies rezulto mi tre scivolas, ĉar tiaĵoj ofte okazas nun en la mondo kaj estos interese vidi, ĉu ankaŭ Esperantujo tion spertos. Via opinio estas bonvena.[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:49, 29 nov. 2023 (UTC) == Ruĝa flago == Tiel ĉi, la paĝo [[Ruĝa flago]] havas tro malmultan enhavon por resti en vikipedio, sed mi supozas ke vi ĵus kreas ion - nur foto kompreneble ne sufiĉas. Vi povas ankaŭ meti la ŝablonon {{ŝ|redaktas}} al la kreota paĝo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:25, 30 nov. 2023 (UTC) :Dankon. mi faras. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:27, 30 nov. 2023 (UTC) ::Jam la paĝo aspektas tute informplena. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:59, 5 dec. 2023 (UTC) == [[Universitato de la Salvadoro]] == Saluton. Mi opinias, ke pli ĝusta titolo estus Universitato de la Savinto, ĉar jam estas dekomence esperantigita, dum adapto al Salvadoro estigus konfuzon kun [[Salvadoro]]. Tamen mi ne alinomis nesciante vian opinion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:40, 4 dec. 2023 (UTC) :Jes, mi konsentas kun via opinio. Bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:45, 4 dec. 2023 (UTC) ::Plej bone faru vi, Sj1mor, estis origine via teksto! Fakte negravas kiu faras alinomigon, sed tamen aspektas pli bele, se ne iu alia "ĝustigas eraron", sed oni mem pripensas kaj elektas ankoraŭ pli bonan titolon por sia kreita teksto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:33, 5 dec. 2023 (UTC) :Finfine ĝi restis malĝuste titolita kaj mi alinomis. Mi profitis la okazon por korekti la tutan artikolon kie restis ankaŭ pluraj malglataĵoj. Mi konsilas, kara Sj1mor, ne tiom akceli la kreadon de artikoloj kaj iomete pli lupee zorgi pri la detala redaktado kaj speciale la titoloj por eviti alinomojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:32, 12 dec. 2023 (UTC) ::Dankon. Verdire la nomigo (fasoni aŭ elekti propran nomon, se ne estis deantaŭe tajpita ĉe vikidatumoj) estas grava decidoen la kreado kaj efektive unu el plej grandaj defioj por krei sufiĉe multajn de artikoloj. La kontrolado fare de sperta redaktanto/isto estas nemalhavebla por certigi la kvaliton. Jes foje mi hastas ĉar la laboro estas enorma kaj mi deziras atingi multon malgraŭ ke mi ne havas ian personan intereson en la temo. Fojfoje mi mem kontrolas lastatempajn redaktojn kaj tuje notas simplajn erarojn kaj misojn, do verŝajne ankaŭ aliaj redaktantoj ne tiom kontrolas ilian laboron kaj la ĝeneralan staton de artikolo kiu ili redaktas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:43, 12 dec. 2023 (UTC) == [[Sky (kompaniaro)]] == Mi havas du etajn konsilojn la vi, rilate la kreon de la informriĉa kaj ĝenerale tute dece farita teksto [[Sky (kompaniaro)]]. Povas esti ke miaj konsiloj aspektos iom kritikemaj, pri tio mi anticipe pardonpetas, sed mi tamen volas rapide noti mian observon ĉi tie, antaŭ ol mi reforgesas ĝin. Unue vi notis ruĝan ligilon [[Londona Akcia Borso]]: ruĝa koloro de ligilo ĉiam estas io averta, io kio volas alvoki kreon de teksto, sed ankaŭ (kaj tio tie ĉi gravas) volas averti "ĉu povas esti de vi ion iomete malĝuste vortumis en via ligilo?". La londona borso estas tiom centra temo, ke malverŝajnas ke nenio pri ĝi jam estis verkita esperante. Se vi forprenas la mezan vorton kaj estas [[Londona Borso]] (ĉar pri kio borso okupiĝus se ne pri akcioj???), vi tuj havas bluan alidirektilon kiu plugvidas al la ĝusta paĝo [[Reĝa Borso de Londono]]. Do la konsilo estas ĉiam esti skeptika kiam temas pri ruĝa ligilo, kaj bonas en kazo de dubo rapide kontroli en alilingva versio de teksto ĵus tradukata, ĉu en tiu lingvo de la temo ne hazarde estas vorto "Esperanto" en la listo de lingvoj ĉe la maldekstra rando - tiam vi, se vi volas, ankaŭ povas krei novan alidirektilon, por ligi de via vortumo al la ĝusta temo, aŭ povas tuj noti la ĝustan vortumon. Povas esti ke per "Londona Akcia Borso" vi celis iun subkomercejon de la tuta "Londona Borso", sed eĉ se, tiam ruĝa ligilo "Londona Akcia Borso" multe malpli helpas ol blua "Londona Borso". Kaj dua noto, pri kiu vi certe teorie same konscias kiel mi: mi petas vin esti skeptika se iu vorto aspektas plej iomete strangeta: ĉi tie estis la vorto "komponento", kiu kompreneble similforme konatas en pluraj okcidenteŭropaj naciaj lingvoj. Sed en Esperanto ne estas klare, ĉu se estas simpla verbo "komponi", oni permesos al si la lukson havi sendependan duan vortoradikon "komponento" (Esperanto en facilanima kreo de novaj vortoradikoj ne estas lingvo luksema, sed baze spartana) - kaj rapide rigardo al la reta PIV montras ke tiu vorto entute ne ekzistas, kaj la silabo -ent- ankaŭ ne estas esperanta sufikso. Kvankam "komponi" unuavice uzatas pri muziko, ĝi tamen havas ankaŭ kemian sencon "konsistigi miksaĵon, kombinaĵon", kaj metafore eblas uzi la kemian sencon ĉi tie, per uzo de la ekzistanta esperanta sufikso -aĵ- kreante la vorton "komponaĵo". Tiu vorto eble ankaŭ aspektas nekutima, sed se oni uzas la sufikson -aĵ- en ĝusta senco, oni ankaŭ rajtas fari vortojn kiujn eble neniu alia jam faris, do "komponento" estas "komponaĵo". Kompreneble ne temas pri tiuj konkretaj eraretoj kiujn mi jam glatigis en la teksto, sed temas pri konsilo laŭeble neniam "elŝalti" skeptikon pri tio kion oni ĵus rapide verkis. Ĉar oni neniam scias, kiam kolego legos la tekston kiun oni ĵus kreis, plej bone estas tuj mem pliĝustigi sian skribaĵon (tio kompreneble estas teorio: al ĉiu okazas tamen "tapjeraroj" - tamen, ĉiu havas la taskon laŭeble mem trovi kaj ĝustigi siajn proprajn eraretojn). Nun iĝis multaj vortoj por diri preskaŭ memkompreneblajn konsiletojn. Sed mi supozas kaj esperas ke vi ankoraŭ faros multajn tekstojn, kaj utilas se ili estas dekomence tiom perfektaj, ke neniu alia kolego povas ankoraŭ plibonigi ion... Belan tagon! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:33, 5 dec. 2023 (UTC) ==Gardio Nacia de Francio== Saluton. La vorto Gardio ne ekzistas en Esperanto, nur gvardio, kiel vi bone uzas ĝin en la redakto de la artikolo. Ĉar necesas alinomi, mi konsilas Nacia Gvardio de Francio aŭ Franca Nacia Gvardio. Ankaŭ Nacigvardio ne indas, ĉar tio estus Gvardio de la Nacio kaj ne Nacia Gvardio, kio estas preskaŭ sama, sed gramatike ne tute. Tio ĉio utilus ankaŭ por la redaktado de la artikolo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:36, 12 dec. 2023 (UTC) :Mi tute konsentas kun via bonjuĝo. Ĉikaze mi prenis la nomon de vikidatumoj, do mi devas kontroli ankaŭ la nomon kiel ĝi estas donita de vikidatumoj! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:45, 12 dec. 2023 (UTC) ==Penny-farthing== Saluton. Mi vidis, ke nur la portugala kaj du slavaj lingvoj konservas la anglalingvan titolon dum la ceteraj lingvoj havas proprajn tradukojn. Se ni ne havas tion en Esperanto (eble jes) oni povas fari facile la tradukon ĉar penny jam estas tradukita, dum farthing estas kvaroneto, do penco-kvaroneto aŭ io tia.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:17, 12 dec. 2023 (UTC) :Alternativoj estus radet-radega biciklo, radet-radega velocipedo ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:18, 12 dec. 2023 (UTC) ::Dankon. Konsentita. Aldonita en la artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:56, 13 dec. 2023 (UTC) == Ŝablono informkesto urbo == Saluton, vi faris ŝanĝon en la ŝablono Informkesto urbo. [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Cablono%3AInformkesto_urbo&diff=8543028&oldid=8465180|Via ŝanĝo] faris nedeziratajn ŝanĝojn en ŝablono Geokesto. Ĉu vi povus forigi tion? Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:12, 24 dec. 2023 (UTC). Bv Pardoni, mi nur poste rimarkis, ke vi ŝanĝis ankaŭ ŝablonon Geokeston. Mi malfaris viajn ŝanĝojn tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:16, 24 dec. 2023 (UTC) :Kial vi malfaris la ŝanĝon al Geokesto? Ĉu ne plaĉas al vi la aldono? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:52, 24 dec. 2023 (UTC) :Saluton Administrantoj @Kani, @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] kaj @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] (mi ne konas aliajn). :Se mi rajtas, mi volas atentigi vin pri tiu ĉi faro kaj malfaro. Kiel vi povas legi desupre mi demandis [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] kial li malfaris mian ŝanĝon al ŝablono Geokesto, sed mi ne ricevis respondon dum du tagoj. Mioponie la ŝanĝo estas grava aldono pri ĉiuj artikoloj (ja estas multaj) kiuj rekte aŭ nerekte uzas tiu ĉi ŝablonon. La valorlisto de la vikidatuma parametro P31 klare montras oficiale pri kio(j) temas la artikolo. :Se estas disputo pri la ŝanĝo mi sugestas preni la aferon al publika voĉdonado. :Dankon pro via atento. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:56, 25 dec. 2023 (UTC) ==Nacia Ekstertera Societo== Saluton. Mi komprenas, ke vi ankoraŭ prilaboras tiun artikolon. Dume, mi tute komprenas la logikan tradukon de la tri vortoj de la titolo, sed ĉu ne estas iu kontraŭdiro inter ''Nacia'' kaj ''Ekstertera''? Eble oni povus alinomi al Nacia Kosmekspluata Societo, ĉar Nacia Kosmesplora Societo estus neĝusta kaj nur unuflanka.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:30, 25 dec. 2023 (UTC) :Dankon Kara Kani pri via atento kaj atentigo. :Mi nur tradukis simple kaj laŭvorte la nomon el la angla. :Via sugesto pri "Nacia Kosmekspluata Societo" povus esti bona, sed mi nur atentigas ke la organizaĵo ne temas ekskluzive pri ekspluato! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:41, 25 dec. 2023 (UTC) ::Jes, vi pravas, temas kaj pri ekspluatado kaj pri esplorado. Mi ne kapablas unuigi tion per unu vorto, kvankam eble tiu ekzistas. Ni povus cerbumi; se oni ne sukcesas, alia alternativo estus lasi la originan anglalingvan nomon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:42, 26 dec. 2023 (UTC) :Mi alinomis al [[Nacia Kosmo Societo]] laŭ la debato en koncerna paĝo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 2 jan. 2024 (UTC) ==Homecoj== Saluton. Vi uzas ofte la tradukon Homecoj por ekzemple la hispana Humanidades, kio laŭvorte estus ĝuste, sed laŭsence tute ne, ĉar homeco estas abstrakta vorto, dum la celita senco estus Homaj Sciencoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 2 jan. 2024 (UTC) :Dankon Kani pro la grava atentigo. Mi korektis ĉie kie mi trovis la eraron. Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:35, 3 jan. 2024 (UTC) == Malbonaj tradukoj == Kolego, mi rimarkis vian aktivecon en kampo de novaj artikoloj. Tamen laŭ mi vi tro okupiĝas pri kvanto kaj tute ne interesiĝas pri kvalito de la artikoloj. Sed vikio postulas ĝuste kvaliton. Mi opinias, ke vi uzas aŭtomatikan tradukilon kaj poste ne poluras la tradukojn. Rezulte viaj artikoloj havas ne nur gramatikaj erarojn kaj stilajn problemojn, sed misajn postulojn.<br> Mi avertas vin: se vi daŭre plenigos vikion per kvalite malbonaj artikoloj mi lanĉos procezon de forigo de via kontribuo. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 21:00, 10 jan. 2024 (UTC) :Saluton Kolego. Via aserto simple ne estas ĝusta. Vi nur vidas la tempon de mi alŝuto de la artikolo, sed mi ja laboras horojn, foje tagojn, antaŭ ol mi publikas artikolon en vikipedio. Jes ja, lingva kontrolo necesas kaj estas nemalhavebla. :Mi estas certa ke miaj faraĵoj ne estas perfektaj kaj certe ke eraroj povas okazi. Sed ankaŭ mi volas noti ke artikolo ne estas kompleta produkto ĉar vikipedia laboro finfine temas pri ne-organizita kunlaboro, kaj do mi estus feliĉa se iuj almenaŭ baze lingve kontrolu la enhavon sed mi tute ne intecas laborigi iu ajn. :La lingva, informa kaj ĝenerala kvalito de miaj produktaĵoj ja gravas al mi kaj se oni povas noti al mi problemojn mi estos feliĉa ripari kaj noti ilin por mia estonta laboro. Tion dirite, mi scias kaj agnoskas ke mult(eg)e mi ne scias kaj ke necesus ke miaj scioj kaj kapabloj pliboniĝu sed kiun povas helpi al mi? Mi faras kiom eble plej bone ke mi povas sed tio neniam povus sufiĉi. :PS Mi provas elekti temojn kiujn miopinie estas interesaj, aŭ sufiĉe gravaj en la ĝenerala vivo aŭ povus esti gravaj por Esperanto. Kiam temas pri temoj pri kiuj tute ne ekzistas artikolo en la esperantlingva vikipedio, se administrantoj preferas la nenion ol mia faraĵo do oni tute rajtas forigi la mian kaj bedaŭrinde resti kun nenio. :Kolegie via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:09, 10 jan. 2024 (UTC) :: Mi ankaŭ ne taksas min sperta pri lingvo, tamen mi estas sperta pri vikio: neniu kaj neniam korektos viajn erarojn. Tio okazas pro multaj kaŭzoj kaj ĉefa estas homa naturo: viki-aŭtoroj ŝatas esti verkisto kaj ĉiu fanfaronas pri kvanto de artikoloj. Kaj male: neniu volas serĉi kaj ripari fremdajn erarojn. La problemo ekzistas en ĉiu vikio. Tamen en Eo-vikio la problemo staras pli serioze: esperantistoj ne ŝatas legi librojn kaj ŝatas konversacii en la reto. Ili ne havas denaskan fundamenton de nacia kulturo (libroj, teatroj, lernejoj kaj tp) kaj Eo estas por ili fremda lingvo. Kaj esperantistoj venas al vikio (ĝi estas unu el la plej popularaj Eo-servoj) kaj vidas artikolojn kun eraroj. Ni ne rajtas doni fuŝan ekzemplon de lingvouzo.<br>Mi ne povas konsili vin pri rimedoj de altigo de lingva novelo (mi mem ne estas lingve sperta kaj lerta), tamen mi scias rimedojn por eviti erarojn de komputila tradukilo: 1. traduku de alia lingvo ne al esperanto sed al via denaska lingvo 2. Kaj el la lingvo traduku ne per komputilo, sed per homa scipovo. 3. forgesu hasti, ĉar ĝis nasko de [[fera stelo]], ni havas tempon por poluri artikolojn. Verku ĉian artikolon tielmaniere, ke oni montru ilin al novicoj kiel ekzemplo de plej bonstila kaj bonlingva Esperanto. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 06:14, 11 jan. 2024 (UTC) == Geografiaj koordinatoj == Saluton kara! Mi vidas ke vi diligente kaj persiste aldonas informkestojn al la artikoloj, do evidente vi sufiĉe lertas pri teknikaĵoj kaj povus helpi al mi solvi delonge min ĝenantan problemon. Mi ne scias kiel ĝuste aldoni geografiajn koordinatojn al informkestoj. Se mi aldonas datumojn, trovitajn surmape, la sistemo ofte diras ke ili estas malvalidaj. Se mi provas mallongigi aŭ alimaniere redakti ilin, rezulto estas plorinda kaj la mapo montras tute alian lokon. Ekzemple en [[Voyage (Tjumeno)]] aperas iu fantazia situo, kvankam [[Yandex Mapoj]] diras ke devas esti [https://yandex.ru/maps/55/tyumen/?ll=65.542852%2C57.146141&mode=search&sctx=ZAAAAAgBEAAaKAoSCRB1H4DUY1BAETzdeeI5j0xAEhIJaf0tAfinrD8RmNu93CdHkT8iBgABAgMEBSgKOABArZ8NSAFqAnJ1nQHNzEw9oAEAqAEAvQFHapxpwgEF2vvr5ATqAQDyAQD4AQCCAhrRgtGGINCy0L7Rj9C2INGC0Y7QvNC10L3RjIoCAJICAjU1mgIMZGVza3RvcC1tYXBz&sll=65.542852%2C57.146141&source=serp_navig&sspn=0.027985%2C0.008430&text=%D1%82%D1%86%20%D0%B2%D0%BE%D1%8F%D0%B6%20%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8C&whatshere%5Bpoint%5D=65.542214%2C57.146235&whatshere%5Bzoom%5D=15.69&z=15.69 57.146235, 65.542214]. La sama problemo estas ĉe [[CUM (Tjumeno)]], [[Magellan (Tjumeno)]], [[Premier (Tjumeno)]]. Nur kaze de [[Goodwin (Tjumeno)]] kaj [[Kristall (Tjumeno)]] la problemo estis solvita helpe de aliaj vikipediistoj. Sed mi ne komprenas kiel? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:53, 15 jan. 2024 (UTC) :Saluton kara! laŭ via peto mi kontrolis la situacion sed ankaŭ mi ne kompreas kiel kaj kio okazas. :Sed mi resumis la jenon :Goodwin (Tjumeno) (la ĝusta) :|latitudo =57/8.93 :|longitudo=65/33.63 :( sed jen kion aperas supre de la informkesto 57°08'56.0"N 65°33'38.0"E kaj laŭ Guglo Mapoj ĝi ja estas ĝusta) :Voyage (Tjumeno) (la malĝusta) :|latitudo =57/06/44.3 :|longitudo=65/34/56.3 :(kaj supre la informkesto efektive montriĝas [https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Voyage_(Tjumeno)&language=eo&params=57.112305555556_N_65.582305555556_E_region:RU-TYU_type:landmark 57° 6′ 44″ <abbr>N</abbr>, 65° 34′ 56″ <abbr>O</abbr>] [[Voyage (Tjumeno)#/maplink/1|(mapo)]]) :Sed laŭ via indiko, laux Yandex Mapoj 57.146235, 65.542214, kaj mi kontrolis la lokon sur la mapo. :|latitudo =57/14/6.235 <!-- char 57.14.62.35 ne eblas --> :|longitudo=65/54/22.14 :Ŝajne sur la mapo aperas ekstere de la urbo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:33, 15 jan. 2024 (UTC) Jes, stranga afero. Tamen dankon pro viaj klopodoj. Sukceson! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:37, 15 jan. 2024 (UTC) == Ŝablono:Informkesto nederlanda municipo == Saluton. Bonvolu rigardi la paĝon pri la nederlanda loĝloko [[Grave]]. Tie nun maldekstre supre estas iu stranga signaro "{{if:". Tiun signaron mi antaŭe dum jaroj vidis en neniu alia paĝo pri nederlanda loko, kaj kontrolante oni vidas ke la stranga signaro nun aperas ĉie. Mi forte supozas ke tion kaŭzis unu el viaj lastaj du adaptoj de {{Ŝablono|Informkesto nederlanda municipo}} meze respektive fine de tiu ĉi monato. Bonvolu rekontroli kaj trovi la eraron. Mazltov - bonŝancon pri tio! Antaŭdankas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:06, 30 jan. 2024 (UTC) :Pardonu. Mi korektis. Mi tuj kontrolos la aliajn informkestojn. Mi dankas pro la atentigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:29, 30 jan. 2024 (UTC) :@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Mi kontrolis kaj la eraro aperis nur tie. :Pri tiu temo mi volas atentigi vin pri la diskuto kiu okazis ĉi tie sur mia diskutpaĝo sub la titolo "Ŝablono informkesto urbo". Antaŭ pli ol monato mi faris la samajn ŝanĝojn al ŝablono {{ŝ|Geokesto}} sed [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] malfaris tiun dirante ke la ŝanĝojn estas nedezirataj, sen ajn ekspliko. Mi opinias la ŝanĝoj gravaj, interalie ĉar la gravaj urboj de la mondo uzas tiun ŝablonon. Mi petas vian intervenon sed ankoraŭ ne ricevis respondon. Bonvolu interveni. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:53, 30 jan. 2024 (UTC) Saluton, mi nun komprenas kiu okazis en la nederlandaj paĝoj. Dankon pro la rapida riparo. Aliflanke mi ne komprenas kial mi ne atentis vian alvokon la 25-an de decembro. Eble meze de la festotagoj mi estis iom distrita, aŭ miaj filoj pli ol kutime kun-uzis la komputilon... Ne gravas, simple la atentigo ne atingis min. Ĉu mi bone komprenas, ke la aldono p31 al geokesto same bone funkciis kiel ĝi funkcias en informkesto urbo kaj en ĉiuj specifaj informkestoj pri administraj unuoj, kaj Petr Tomasovsky simple neŝatis la ideon kaj malfaris ĝin pensante ke geokesto estas lia posedaĵo? Tiam efektive estos bone pli vaste diskuti la temon. Al mi la parto pri p31 en la informkestoj kaj ankaŭ la griza fermita tirkesto pri partneraj urboj el vikidatumaro ĝenerale plaĉas, kaj mi bonvenigas unuecan uzon ĉie en urbaj tekstoj. Nur foje la parto pri p31 iom vastiĝas, kiam oni en vikdatumoj notis multajn parametrojn (kiel ekzemplo vidu la tekston pri [[Bonno]]). Tie utilus uzi la eblecon de vikidatumoj pri prioritatigo: nome ĉie kie en vikidatumoj unu ero indikiĝis prioritata, "helverda", nur uzi tiujn prioritatajn, helverdajn indikojn (tiam la aliaj eroj sur blanka fono kutime estas eks-aktualaj). Alia ekzemplo estas la teksto pri longa hungara urbonomo [[Hódmezővásárhely]], kie indikiĝas "Hungaria urbo • urbo kun departementaj rajtoj • urbo kun komunumaj rajtoj", sed "urbo kun departementaj rajtoj" validas ekde 1990 kaj "urbo kun komunumaj rajtoj" validis nur ĝis 1950 - pri la lasta indiko ekde pli ol 70 jaroj ne plu aktuala oni facile povus rezigni. Pri iuj francaj aŭ italaj urboj, mi nun ne plu memoras kiuj, estis similaj indikoj "urbo komunumo eksa komunumo vilaĝo" - tio nur konfuzigas (se mi revidas ion tian, mi povos atentigi vin rekte). Do por tiuj kazoj bonas uzi la prioritatajn indikojn en vikidatumoj kaj malatenti la "normalajn". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:18, 30 jan. 2024 (UTC) :Saluton Thomas kaj dankon pro via respondo. Jes ja okazis precize tiel kiel vi priskribis kaj do mi subtenas vastigi la diskuton pri la afero. :Certe vi pli bone scias pri la temo de urboj kaj setlejlokoj kaj mi respektas vian juĝon. Mi samopinias kun vi, sed pri la "helverda" mi ne konas kiel fari la trukon. :Ĝenerale dirite, kiam oni montras liston da valoroj de parametro, tiam indas kaj endas flanke montri kun ĉiu valoro ĝia(j)n referenco(j)n (same kiel faras aliaj vikipedioj), kaj tiu mi ankaŭ ne konas kiel fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:18, 31 jan. 2024 (UTC) ::{{re|Sj1mor}} Vidu sekundon la paĝon pri [[Vjatskije Polani]], tie la sama problemo ankoraŭ aperas kio jam notiĝis supre: la urbo laŭdire samtempe estas "urbo • labora loĝloko de Rusio • vilaĝo", sed ĝi estis vilaĝo nur ĝis 1938 kaj "labora loĝloko de Rusio" (ŝajne aparta sovetunia kategorio) nur de 1938 ĝis 1942, do estus helpe nomi ĝin nur "urbo". Mi havas nenian konon kiel aranĝi tion en la informkesto, kaj klaras ankaŭ ke kutime eĉ kun adaptita informkesto la problemo ne tuj estus solvita, ĉar la unuopaj eblecoj en vikidatumoj kutime ne jam estas elektitaj prioritataj aŭ malprioritataj - ĉiuj dekomence estas "normalaj". Sed se oni elektas ion eblecon prioritata, tio tamen nun ankoraŭ tute ne ŝanĝas ion. Mi petus vin ankoraŭ iom sondi, eble peti helpon de ie, kiel eblus solvi tion. Plej elegante kompreneble estus se iu aŭtomatismo vidus ke iu elekto havas noton "ekde" kaj "ĝis", do estas jam historia, kaj ignorus ĉiujn elektojn kiuj havas "ĝis". Tiam restus nur la aktualaj informoj, ĉi tie "urbo", kaj jam ĉio estus en ordo sen prioritatigo en vikidatumoj, kiun ĉiukaze iu usonano aŭ polineziano kiu tute ne komprenus la sencon de helverdaj aŭ rozkoloraj elektoj en tiu ĉi specifa kazo povos ĉiam malfari... Ja la vikidatumoj ne estas nur por tio ke ili perfekte servas iujn ŝablonon en la esperanta vikipedio, kiu estas nur la 36-a laŭ grandeco el ĉiuj lingvobranĉoj kaj ne la plej grava. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:20, 14 feb. 2024 (UTC) :::Jes ja vi pravas. Mi jam iom sondadis sed ankotaŭ ne sukcesis trovi la solvon. Eble @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] scipovas. :::De kie vi scias la vicloko de la esperanta vikipedio (nur la 36-a laŭ grandeco el ĉiuj lingvobranĉoj)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:31, 14 feb. 2024 (UTC) ::::{{re|Sj1mor}} (kvankam en propra diskutpaĝo la atentigo kompreneble ne necesas) Pardonu - tiun ĉi demandon de vi mi preteratentis. La koncerna statistika prezento pri la 40 plej grandaj vikipedioj, tute aktuala, estas [[Vikipedio:Internacia Vikipedio]]. Estas dua prezento pri la 100 plej grandaj lingvoj, ne tute aktuala, taksite eble de antaŭ 3-7 tagoj, en [[Vikipedio:Internacia Vikipedio/La 100 plej grandaj]]. Sed dum "ni ankoraŭ estas inter la 40 plej grandaj lingvoj", la dua listo eĉ ne tiom gravas. Cetere jam de longe la hebrea vikipedio sekvas la esperantan kaj restas ĉiam iom malantaŭ ĝi, kaj tio, kvankam lastatempe ni forigis relative multajn rubajn paĝojn, laŭ decidoj de la diskutoj en [[vikipedio:forigendaj artikoloj]], do intence malgrandigis la esperantan vikipedion - ĉar, kompreneble, la nura kvanto de artikoloj ne estas la sola kriterio pri kvalito... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:45, 20 feb. 2024 (UTC) :::Notu la parametron Tipo de la {{ŝ|informkesto urbo}}. Oni facile povas kondiĉi ke se tiu tipo havas valoron oni ne aperigu la liston de P31. Eble tio estas kruda solvo sed estas tiu kiun mi povas oferti. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:35, 14 feb. 2024 (UTC) ::::Sed, via propono estus kruda solvo. Pli bone ol neniu. Sed mi certas, ke ankoraŭ estas pli saĝa solvo. Se en vikidatumaro estas dek nombroj por loĝantaro en diversaj jaroj, la informkesto ja ankaŭ aŭtomate prenas la prioritatan, "helverdan" nombron. Do devas esti iu truko saĝe solvi la problemon. Ni tenu vian proponon pri parametro tipo kiel lastan elturniĝon, se vere neniu trovos la bonan solvon, sed ankoraŭ ne aktivigu ĝin... Mi iel certas, ke devas ankoraŭ esti pli profesia ŝlosilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:55, 20 feb. 2024 (UTC) :::::@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Jes, sed via ekzemplo ne estas taŭga ĉar estas granda diferenco inter la kazoj. Por statistiko estas ja ununura "ĝusta" - t.e. plej aktuala - valoro (tiu kiu estas markita helverde kaj estas aŭtomate prenita kiel valoro de la petita parametro), sed por valoroj de parametro kiel ekz statuso estas potenciale pli ol unu ĝusta-aktuala respondo, do pli ol unu valoro kiu estas markita helvedre, kaj por tiuj oni bezonas tajlori LISTOn de valoroj, kaj nur por ili, ellasante la aliajn historiajn valorojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 21 feb. 2024 (UTC) ::::::Vi pravas ke en nombroj por loĝantaro nur preniĝas unu nombro, kaj ke mia ekzemplo ne tre bone taŭgas. Sed vi malpravas ke ĉe nombroj por loĝantaro en vikidatumoj nur povas esti unu helverda indiko kaj ke tio estas ĉiam la plej aktuala: tiel nur estas, se iu homo aranĝis tion. En multaj kazoj mi jam vidis ke robotoj metis novajn nombrojn de 2018, 2020, 2022, 2024, sed neniu atentis ke la helverda indiko ankoraŭ estis ĉe la nombro de 2013, aŭ de 2003 - tiam en niaj esperantaj informkesto kompreneble montratas la nombro de 2013, aŭ de 2003, kvankam en vikidatumoj jam estas bona nombro pri 2024. Kaj ankaŭ facile teknike eblas ke iu helverdigas novan nombron, sed ne malverdigas la malnovan - tiam estas pluraj helverdaj nombroj, kaj la aŭtomatismo elektas tiun kiu staras pli supre en la listo, ne tiun kiu pli aktualus... Do la nombroj de loĝantaroj ankaŭ nur bone funkcias se iuj purigistoj kontinue poluras kaj senpolvigas vikidatumojn. Sed vi pravas ke tio ĉio ne helpas en la nuna serĉo de solvo. Tamen, mi certas ke estas solvo, kaj certas ke mi ne sufiĉe fakas por tuj koni ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:28, 21 feb. 2024 (UTC) :::::::@[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] bonvolu helpi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:31, 21 feb. 2024 (UTC) == Nombro de redaktoj == Saluton kolego! [[#Gratulon|Supre]] vi demandis min kie legeblas via nombro da redaktoj. Jen: https://xtools.wmcloud.org/ec/eo.wikipedia.org/Sj1mor Krome, mi ne konsentas pri ĉi tiu modifo kiun vi faris: [[speciala:diff/8601264]]. Vi tie aldonis informkeston, sed informkesto jam estis tie, do nun la paĝo havas du informkestojn kun la sama enhavo. Ĉu mi povas malfari la modifon? Ĝis ĝis! —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 23:34, 31 jan. 2024 (UTC) :Dankon pro la informo. Jes certe vi tute rajtas. faru laŭ via plaĉu kaj bona juĝo. Mi aldonis la regulan informkeston muzeo ĉar mi pensis ke ĝi donas pli da gravaj informeroj ol la antaŭa informkesto, ekz pri la konsistuantaj galerioj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:27, 1 feb. 2024 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 22:25, 3 feb. 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 --> == informkesto urbo == Mi komprenas ke en la ŝablono informkesto urbo vi hodiaŭ aranĝis, se estas "ligbutono por vikivojaĝoj" en vikidatumoj ke ĝi aŭtonate tre larĝe montriĝas supre dekstre de paĝo. Kompreneble mi komprenas ankaŭ la ideon malantaŭ la ago, nome se eble aldoni ankoraŭ grafike altiran bildon ekster la informkesto. Jen estas la teorio. Tamen en praktiko estas multaj tekstoj kiuj ĉiukaze havas malmultan tekston maldekstre. Mi momente riparas paĝojn en Rumanio, tial mi montras al vi du paĝojn tie: la unua '''[[Piatra Neamț]]''' estas ekstrema: tie la tuta teksto aperas tutsupre kun la larĝigita ligbutuno, kaj kie dekstre la informkesto komenciĝas jam maldekstre estas nur vakuo. Dua ekzemplo '''[[Brăila]]''' ne tiom drastas, ĉar tie bildgalerio iom plenigas la supran randon de la vakuo, sed la malplena spacego maldekstre de la informkesto ankoraŭ sufiĉe stulte aspektas. Ni devos ankoraŭ pripensi, kiel poluri la ideon ke ne aperos tiom draste dekstre tro plenaj kaj maldekstre vakuaj paĝoj. Kompreneble estus neniu problemo se la larĝa panorama dosiero simple aperus sube de la paĝo sub la eksteraj ligiloj kaj super la navigiloj, centre aŭ maldekstre. Sed klaras al mi ke tiel apenaŭ eblas aranĝi, krom per aldona ŝablono permane metita kun nomo kiel {{ŝ|panorama bildo}}, kiu kiel nun en informkesto urbo faras nenion se en vikidatumoj ne estas taŭga bildo, sed jes aŭtomate metas larĝan bildon se ĝi estas. Tian ŝablonon oni ankaŭ helpe de robotoj povus dissemi. Alternativo estus (eble tio jam estas, mi ankoraŭ ne vidis detale la informkeston urbo nun) lasi ĉiun kiel vi instalis hodiaŭ, nur kun ebleco en la informkesto per iu parametro kiel "| panorama bildo = neniu " bremsi la aŭtomatan montron de la larĝa bildo supre dekstre, kaj tiam povos mem meti ĝin malsupren maldekstren aŭ centren. Sed paĝoj kiel [[Piatra Neamț]] kaj [[Brăila]] nun ne aspektas saĝe kaj bele. Kaj mi timas ke estos tre multaj paĝoj kie la vakuo maldekstra, kiu ĉiukaze jam estas en multaj paĝoj ĉar ni tendencas ŝtopi tiom da informoj en la informkeston urbo tute ĉe la dekstra rando, ekstreme pli grandiĝas. Ankoraŭ necesos perfektigi la ideon. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:47, 19 feb. 2024 (UTC) :Saluton Thomas kaj dankon pro via atento. Ĉiuj kiuj vi proponas aspektas bone laŭ mi. Sed mi diru al vi ke mi ne vidas tiun dividon de dekstre kaj maldekstre de la informkesto (mi uzas retumilo chrome). Specife, ambaŭ viaj ekzemploj aspektas ordinare por mi, ĝermoj pri romaniaj urboj. :Ĉiukaze, kiel ni jam diskutis, mi volas rememori vi pri la daŭre neatendita situacio kun Geokesto (la ne montrado de P31 kaj ĝemelurboj) ĉar iu decidis male. Kion oni faros? kion oni povos fari? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:10, 20 feb. 2024 (UTC) ::Pri Geokesto vi pravas, tiu temo estas netraktita, mi revenos al ĝi, kaj mi pensas ke ni devos fari sondan enketon en la teknika diskutejo pri la temo. Sed unue pri la aktuala temo de hieraŭ: ĉe mi ĝi same aperas en retumilo Chrome, kaj neniel nur en sudeŭropaj paĝoj - ĵus mi havis paĝon pri [[Leka (Norvegio)]], kie ĝi tutsame estas. Probable vi zomis vian retumilon al pli grandaj literoj kaj la efiko ne tiom drastas, sed ĉiukaze restos la fakto, kiom ajn grandaj estos la literoj, ke niaj artikolaj ĝermoj per la nova instalaĵo dekstre ankoraŭ pli plenas kaj maldekstre kompense malpli plenas, ĉar la malmulta teksto "glitas supren" maldekstren de la panorama bildo supre dekstre. Ĉe mi en tiuj ekzemploj nun ĉiu teksto kaj la panorama bildo gluiĝas supre, kaj la longega informkesto staras tute nude apud blankega malplena spaco maldekstre. Vi komprenas la problemon, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:28, 20 feb. 2024 (UTC) :::La grandeco de miaj literoj kiel prezentitaj en Chrome estas 100%. Finfine mi ŝanĝis ke la bildo ĉiam estu en la centro. Tiu aspektas pli "robust" al ŝanĝojn de grandeco de la tiparo. Ĉu bonas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 20 feb. 2024 (UTC) :Jes, pli bone! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:36, 20 feb. 2024 (UTC) ::{{re|Sj1mor}} Vi vidis ke mi demandis al Tlustulimu, Moldur kaj LiMr pri la priortitatiga problemo de la datumo p31 antaŭ kvar tagoj. Ankoraŭ mi ne ricecis respondon, mia tiel ĵus rememorigis mian peton en la koncerna ŝablona diskutpaĝo, kaj mi pensas ke saĝas antaŭe solvi la problemon antaŭ en pli granda forumo prezenti la proponon en ĉiuj samspecaj informkestoj uzi la novajn funkciojn, ankaŭ en tiuj kiujn iuj kolegoj eble konsideras sia propra trezoro. Alikaze estas la risko ke iu vidas la restan problemeton kaj elkrios: neniel eblas uzi la tute nematuran ideon! ::Dum la atendado mi havas ankoraŭ alian peton al vi: mi rimarkis ke en italaj komunumoj (vidu ekzemple [[Belgioioso]]) la normala stato de ne estas panorama larĝa bildo supre kaŭzas ke estas larĝa vakua streko supre, dum en germanaj komunumoj (vidu ekzemple [[Lingen]]) tia problemo ne estas. Io do pli saĝe endoniĝis en la germanan informkestan ŝablonon ol en la italan. Ĉar vi faris ambaŭ aldonojn: ĉu vi povas ankoraŭ rigardi kion vi faris pli bone en la germana ŝablono ol en la itala, kaj ŝanĝi la italan tiel ke ĝi reagas kiel la germana ??? Se vere kaj Tlustulimu, Moldur kaj LiMr ankaŭ ne povas helpi, ni devas preni vian savoplanon, instali ke meto de io en la parametron "statuso" malvidigas la datumojn de p31. Fakte bonus fari tiel, ke en tiu kazo la enhavo de "statuso" aperas en sama aspekto kiel normale la datumoj de p31. Tiam ankaŭ eblas bremsi se per vikdatumaj kialoj metiĝas tre multvortaj klarigoj en p31, kiuj ĉiuj estas same aktualaj, kiel ekzemple en la paĝo [[Stutgarto]] - tie mi jam forpurigis ĉiujn anglaĵojn, sed la ĉe mia ekrano ses grasliteraj linioj, kie la unua elekto "urbego" tute sufiĉus, aspektas troigite. Tial fakte vian "savoplanon indas ĉiukaze uzi. Kaj necesas atenti ke nenio fuŝiĝas en la speciala kazo de statuso= vilaĝo, kio entute ŝanĝas la aspekton de la informkesto (ekzemplo en [[Bathford]]). ::Kaj mi havas ankoraŭ subjektivan juĝon: grafike mi pensas ke la hel'''viola''' fonkoloro de p31 (e4dcf6) iom miskongruas kun la hel'''verda''' (aŭ en kazo de vilaĝoj grizverda) ĝenerala koloro informkesta. Pli neŭtralus tute helblua koloro (ccddff), kie ĝin uzas alilingvaj vikioj entute por urbaj informkestoj (ekz. la angla kaj itala) aŭ tute helhelverda fonkoloro (ddffd) kiun la germana informkesto uzas en la subaj ĉapitrotitoloj aŭ informkesto urbo uzas ĝenerale (por distingi la plej supran kampon de la subaj, eblus en informkesto urbo ankoraŭ pli malheligi la plej supran trabon, kiel estas en la germana informkesto). Sed tio estas polura detalo, kiu ne tiom gravas kiom estas teknike nesolvitaj demandoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 25 feb. 2024 (UTC) :::@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Dankegon pro la atentigo. Vi pravas, estas mia redakto pri la supra bildo kiu kaŭzis la aperon de tiu larĝa vakua streko supre. Mi ne komprenas kial sed mi forkomentis la ŝanĝon. :::ps Mi konsentas kun viaj sugestoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:38, 25 feb. 2024 (UTC) ::::Dankon, nun la paĝoj pri italaj urboj sen panorama bildo supre denove normale aspektas. Vi probable vidis ke Moldur indikis ne povi helpi pri la p31-problemo, kaj Robin v.d.Vliet 3 semajnojn ne plu estis vikipedie. Se Tlustulimu kaj esperinde LiMr ankoraŭ eĥas ĉu ili havas ideon aŭ ne... ĉu vi jam volus testi aŭ realigi vian proponon pri savoplano, instali ke meto de io en la parametron "statuso" malvidigas la datumojn de p31? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:56, 25 feb. 2024 (UTC) :::::Ne senesperiĝo, mi estas certa ke estas solvo, nur temas pri programado, ŝajne de modulo. :::::Jes, realigo mian sugeston ne estas malfacila. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:59, 25 feb. 2024 (UTC) :::Mi nun komprenas la problemon en la kodo mem estas ĉe :::<nowiki><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="eo" dir="ltr"></nowiki>'''<nowiki><p><br /></nowiki><nowiki></p></nowiki>'''<table class="infobox" :::Do jen mi solvis la problemon. Eksterordinare temis pri superflua "Enter" post la nova kodo pri la supera bildo. :::Dankegon denove pro la atentigo. Mi tuj reparos ĉe la aliaj informkestoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:08, 25 feb. 2024 (UTC) == Ŝablono:Informkesto alta konstruaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi hodiaŭ rimarkis, ke vi iam aldonis multaj vikidatumajn P-kodojn al la ŝablono {{ŝ|Informkesto alta konstruaĵo}}. Sed vi nenion aldonis pri tio al la dokumentado de la ŝablono. Mi ĵus faris tion. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 22:02, 20 feb. 2024 (UTC) == Capraia Isola kun duobla apero de P948-bildo == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus rimarkis, ke en [[Capraia Isola]] pro uzo de du informkestoj nun duoble aperas la bildego el {{wikidata|P948}}. Eble ni finfine forprenu la duan, iom malnovan informkeston el la artikolo. Sed eble ja iuj el ĝiaj informoj devus iel esti transprenataj al {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Do, kiuj informoj el ĝi do estas konservendaj? - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:08, 29 feb. 2024 (UTC) :Traktita. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:11, 29 feb. 2024 (UTC) ::Ne dankinde. Sed la sama duoblaĵo aperas en [[Metropola urbo Venecio]]. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:43, 29 feb. 2024 (UTC) :::Mi provis fari la samon, sed ĉifoje tio ne funkcias. Atentu mi korektos la informkeston. Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:47, 29 feb. 2024 (UTC) :Kiel vi povas vidi, mi trairis ĉiuj komunomoj de ital(i)a regiono [[Abruco]], por korekti tiujn kiujn ne havis la informkeston supre. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 29 feb. 2024 (UTC) == Norvegiaj provincoj == Bv.noti [[Viken]] for, antaŭaj tri restarigitaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 29 feb. 2024 (UTC) :Saluton kaj dankon, Mi konstatis vian malredaktoj, sed kion vi intencas diri per "for"? kial nur tiuj kvar el ĉiuj 11? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:10, 29 feb. 2024 (UTC) ::En 2020 okazis provinca reformo. Pluraj iamaj provincoj malaperis, aliaj novaj ekestis. Interalie tiuj tri ĉesis ekzisti, kaj el ilia loko kreiĝis nova provinco Viken. ::En 2024, tiu ŝanĝo (nur tiu, ne la tuta reformo) estis malfarita. Viken estis dissolvita post nur kvarjara ekzisto, kaj la tri antaŭaj (A, B kaj Ø) restarigitaj. ::Do ĝuste tiuj tri dum kvar jaroj estis "eksaj provincoj", sed nun jam ree estas normalaj provincoj. Male, Viken nun fakte estas "eksa provinco". ::[[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:38, 1 mar. 2024 (UTC) :::Dankon pro la ekspliko. Ĉu vi deziras montri tiun gravan informon en la artikolo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:42, 1 mar. 2024 (UTC) ::::Ĉio estas klare priskribita en alilingvaj Vikipedioj. Ankaŭ la esperanta estu nepre aktualigota pri tio. ::::Mi nuntempe vikipaŭzas kaj (preskaŭ) nenion kontribuas, sed volis almenaŭ atentigi pri tiu ĉi malaktualeco. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:52, 1 mar. 2024 (UTC) == Alidirektoj == Saluton, estimata. <abbr class="abbr" style="font: 1em 'Lucida Sans';" title="Mi ne scias" >MNS</abbr> ĉu tio interesas al vi. Se oni volas, oni povas krei alidirektojn tajpante <code><nowiki>#AL [[Alia paĝo]]</nowiki></code> (pli rapida por skribi), anstataŭ tajpi <code><nowiki>#ALIDIREKTI [[Alia paĝo]]</nowiki></code>. Alia valida variaĵo estus: <code><nowiki>#ALIDIREKTU [[Alia paĝo]]</nowiki></code>. Dankegon pro via vikilaboro. Ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 12:54, 21 mar. 2024 (UTC) == Regiono-iso de Filipinoj == Saluton, @[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]. Mi ĵus rimarkis ke la de vi metitaj regiono-IOS-kodoj de Filipinoj estas malĝustaj. De kie vi prenas ilin? Mi esperas, ke vi ne divenas ilin. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:04, 25 mar. 2024 (UTC) :Dankon Tlu pro la aldona kontrolo via. Certe mi tute ne divenas! mi prenas la kodojn de [[ISO_3166-2:PH]]. Ĉu mi misis ion? pri kio temas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:06, 25 mar. 2024 (UTC) ::Foje eĉ okazas, ke mi eraras. Do, mi malfaris miajn "korektojn" kaj kreis kelkajn helpajn ŝablonojn. Ĉar Filipinoj laŭ la germana artikolo pri la stranga iso-kodo havas 82 provincojn, la kreado povas daŭri iomete. Sed nun mi emas fari ion alian. Eble mi ja daŭrigos la kreadon morgaŭ. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:25, 25 mar. 2024 (UTC) :::Dankon Estimata pro viaj klopodoj. Havu bonon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:27, 25 mar. 2024 (UTC) == Hejtilejego en Brühl (Erfurto) == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi ekuzis {{ŝ|informkesto firmao}} en [[Hejtilejego en Brühl (Erfurto)]]. Sed pro kopiado vi preteratentis, ke la informkesto neniujn parametrojn por koordinatoj nek mapojn subtenas. Dume, por povi korekti la artikolon, mi aldonis la parametron "kesteroj" al la informkesto. Tamen la nun uzata kodo nur taŭgas malofte kaj tial ne ĉiam kopiendas. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:12, 6 apr. 2024 (UTC) :Dankon pro via atento, atentigo, kaj klopodo. Mi ja atentis, sed akceptis tiel kiel ĝi montriĝis. Do tio oni povas fari, aldoni, kesterigi, al aliaj instancoj de la informkesto firmao se oni deziras. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:20, 6 apr. 2024 (UTC) :Sed montrado de la loko en la (federacia) lando ne tiom informigas. T.e., ruĝa punkto sur malgranda mapo de granda areo. Multe pli bone montri la Wikimedia Openstreet kiel faras la ŝablono Mapframe, ĉu ne? Vidu kion mi faris kun [[IBM]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:24, 6 apr. 2024 (UTC) ::Prave ke montro de interaktiva mapo kiel nun en la paĝo [[IBM]] pli bonas, kvankam la eta ruĝa ankaŭ donas proksimuman impreson kie pli-malpli situas la loko. Plej bone estus havi ambaŭ eblecojn, kiel estas kutime en paĝoj pri komunumoj/urboj/vilaĝoj/loĝlokoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:42, 7 apr. 2024 (UTC) == Supraj banderoloj == Ĝustas ke la paĝosupraj banderoloj nun enkondukitaj en multajn paĝojn kutime tre taŭgas en geografiaj temoj, sed foje misas pri aliaj, "[[Listo de nemateria kultura heredaĵo de Unesko|nemateriaj kulturaj heredaĵoj]]" kaj nelokigitaj temoj - ekzemple ili tre dubindas en multaj paĝoj pri lingvoj, ĵus mi vidis aparte misan prezenton en la paĝo pri la [[rumana lingvo]]: sed ja bonas ke principe oni nun povas individue malŝalti la banderolon tie. Tamen mi nun tendencas ke por {{ŝ|informkesto lingvo}} eble pli bonas defaŭlte tute ne montri banderolon, sed nur individue aldoni ĝin, kiel vi jam faris tion en iuj pliaj paĝoj. Ekzemple en [[Pandemio de KOVIM-19]], kie vi aldonis linion <nowiki>[[file:Corona Virus Wikivoyage banner.jpg|775px]]</nowiki>. En tio nur ĝenas min, ke vi male al la ĝenerala nova kutimo metis la banderolon maldekstren, ne centren kiel alie, kaj vi sen neceso uzis anglajn parametrojn, kvankam dum enigo same rapide eblas enigi linion <nowiki>[[dosiero:Corona Virus Wikivoyage banner.jpg|centre|775ra]]</nowiki>, eĉ povus, se vikidatumoj proponas tauĝan bildon, pli pigre enkopii simple <nowiki>[[dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P948}}|centre|775ra]]</nowiki> (pri la pandemio tamen pli bonas via elektita bildo, mi tute konsentas). Klaras ke ''file'''’''''' tute ne estas [[diskuto:fileo|esperanta vorto]], "px" ankaŭ estas stranga mallongigo de la vorto "[[rastrumero]]j", kaj dum en malmultaj kazoj oni devas uzi nacilingvajn vortojn en Vikipedio anstataŭ internacilingvaj (ekzemple la parametro <gallery> ankoraŭ ne eviteblas), en simpla enkopiado de tekstoblokoj eblas bone eviti tiajn fremdlingvaĵojn. Mi scias ke ankaŭ mi mem uzis tiajn anglaĵojn en miaj unuaj redaktoj en 2006 kaj 2007, ĉar tiam la vikipedia terminaro ankoraŭ ne komprenis aliel, sed ekde pli-malpli 15 jaroj ne estas problemo skribi esperantajn teknikajn terminojn, kaj mi petus vin uzi tiajn esperantajn terminojn, se vi bloke enkopias multajn samspecajn blokojn, ne nur fidi "ke iam poste roboto venos kaj tradukos mian anglaĵon", ĉar tio estas kromvojo. Kompreneble tio nur estas peto, klaras ke teknike ankaŭ la anglaĵoj kompreniĝas, sed la peto laŭ mi estas sen granda peno sekvebla. Kaj plia peto kompreneble estas, uzi saman centrigitan dezajnon por ĉiuj banderoloj. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:20, 7 apr. 2024 (UTC) :Saluton kara kaj dankon pro via atentigo. Gravas kaj bonas. Mi fidas vian juĝon. :# Oni povus malŝalti la banderolojn por informkesto lingvo, sed iuj ja trafas kaj eĉ bone. :# Pri la kodo, bone mi faros :# Mi ne sciis ke ra estas mallongigo de rastrumeroj, kaj ne konsciis ke ra kaj px samas. :# Mi uzas <nowiki><gallery> sufiĉe ofte. @</nowiki>[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] jam estas tempo provizi esperantlingvan :Refoje, dankon. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:45, 7 apr. 2024 (UTC) PS: Pri la esperantigo de lastaj ne ankoraŭ esperantlingvaj parametroj, kiel ekzemple <gallery>, jam de iom da tempo okupiĝas super nabla. Li bone scias kaj montris al mi kie en vikipedio estas la loko por peti tiajn adaptojn, kaj lobias ĉe la vikistrukturaj teknikistoj por instalo de la lastaj esperantigoj. Laŭ mi ni povas lasi la temon en liaj manoj, kaj atendi rezulton ene de ni diru du monatoj (mi ne scias, eble la instalo eĉ jam estas farita, kaj simple ankoraŭ ne estas diskonigita...). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:11, 7 apr. 2024 (UTC) PPS: Prave, pri informkesto lingvo simple necesas decidi, ĉu la trafaj aŭ la maltrafaj banderoloj en paĝoj pri lingvoj pli multas. Mi konsentas ke estas iuj tre trafaj, sed laŭ mia (kompreneble subjektiva) nuna impreso la maltrafaj estas en plimulto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:15, 7 apr. 2024 (UTC) == Sorry for reply in english == Hello, I saw that a year ago you have translated the [[Societo Marsa]] page. I've just finished writing the English version of the article at [[:en:Mars Society]]. Please do translate the article again. If you need help, feel free to ask me. Thank you - [[Uzanto:CactiStaccingCrane|CactiStaccingCrane]] ([[Uzanto-Diskuto:CactiStaccingCrane|diskuto]]) 17:41, 7 apr. 2024 (UTC) == Estas mirinde ... == Saluton, estas mirinde, kiom da mistajpoj vi trovas kaj korektas tiel rapide. Estas mirinde, ke neniu antaŭe trovis ilin. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:48, 16 apr. 2024 (UTC) :Verŝajne neniu klopodis jam desufiĉe longe. Sed mi certas ke multaj aliaj, ni diru plikreivaj, tajperaroj ke mi serĉas mi fakte ne trovas! Oni nepre devas uzi literuman korektilon, ekz ĉe languagetool.org <br /> [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:02, 16 apr. 2024 (UTC) :Ortografia korektilo ekzistas jam ekde jaroj eĉ kiel etendilo por Fajrovulpo. Eĉ se ĝi fojfoje ne rekonas ĉiujn vortojn, ĝi estas pli bona ol neniu helpilo. - Sed ĝi estas verŝajne nur uzebla por uzantoj, kiuj ankoraŭ rekte redaktas la fontotekston de Vikipediaj artikoloj. Por uzantoj de Vida redakto devus ekzisti io alia, pri kio mi ne scias ion. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:13, 16 apr. 2024 (UTC) ==Legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Rabindranath Tagore]], [[Rasismo]], [[Abu Nuŭas]], [[Afganio]], [[Aidoso]], [[Akva ciklo]], [[Akvobaraĵo]], [[Al-Ĥorezmi]], [[Alzheimer-malsano]], [[Amfibioj]], [[Molière]], kaj [[William Shakespeare]]; kiel oni vidas, gravaj artikoloj kaj tre varia temogamo. Dankon pro via kontribuo kaj pardonu pri miaj insistoj plialtigi la nombron de legindaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:38, 27 apr. 2024 (UTC) == Listoj pri unuopaj tagoj == La kronologiaj listoj pri unuopaj tagoj en multaj lingvoj estas trione por ligiloj de paĝoj pri elstaraj eventoj, trione por ligiloj al biografioj de naskiĝintoj kaj trione de mortintoj. La listoj samrange kovru ĉiujn epokojn de la homa historio kaj samrange kovru ĉiujn mondopartojn. Tial estas katastrofa situacio, ke la ekstreme pole patriota uzanto ''Sliwinski'' en granda energio misuzadas la sublistojn pri eventoj, tien vortriĉe ŝtopante amason da detaloj pri tragikaj sortoj de pollingvanoj inter la jaroj 1939 kaj 1944. Kompreneble en la tempo de la dua mondmilito okazis aparte multaj krimoj, tial pravigeblas ne trakti la 5 jarojn same koncize kiel kvin aliaj jaroj de la antikva aŭ mezepoko - sed bonvenas en unu teksta linio en ĉiu jaro mencii iujn aparte kruelajn krimojn, jen en Balkano, orienta, norda kaj okcidenta Eŭropo, ankaŭ militkrimojn en Ĉinio, Koreio kaj aliloke en Azio. Sed ke la homa historio reduktiĝas je pli 90 % al patriotisma lamentado pri mortoj de nur pollingvaj eŭropanoj nur inter 1939 ĝis 1944 ne respegulas la dimensiojn de la homa historio kaj simple estas perfortigo de la listoj. La eksa administranto RG72 estis la pli-malpli sola kiu bremsis tiun groteskan redaktadon, post kiam li ne plu estas administranto, la uzanto ''Sliwinski'' povas senbremsite daŭrigi sian akaparon de la listoj. Mi ĵus pene malfaris la lastajn ŝanĝojn post la lasta granda paĝoredukto de RG72, kaj ĝis nun nur faris tion de la 1-a ĝis la 11-a de oktobro (do nur 30-ono de ĉiuj perfortitaj listoj) - tio ne kovras ĉiujn trovastajn kontribuojn, sed tamen kunforigis iujn senkulpajn kaj saĝajn redaktetojn de vi. Pri tio mi pardonpetas. Sed mi pene sukcesos trakti la aliajn 350 listojn, kaj povas nur peti vin individue restarigi viajn malmultajn redaktojn kiuj kontraŭintence ankaŭ iĝis viktimoj de la redukto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:34, 28 apr. 2024 (UTC) :Saluton Estimata Thomas, jes ja mi tute komprenas kaj konsentas pri via analizo kaj traktado de la situacio. Miaj redaktetoj ne estas tiom gravaj aŭ signifaj, certe ne kompare kun la preventa agado de vi en tiu frustriga situacio. :Dankon pro viaj bremsigoj kaj laboro restarigi la paĝojn al iom da normaleco. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:43, 28 apr. 2024 (UTC) :Se la homo deziras detali pri kronologio de la specife menciita periodo, do li estu bonvena ĉe [[Tempolinio de la Dua Mondmilito]], ĝis nun malplena!, aŭ eĉ pli precize ĉe nova artikolo [[Tempolinio de la Dua Mondmilito en Pollando]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:31, 29 apr. 2024 (UTC) ::Saluton, Ŝaj, ::vi detale sekvis la evoluon de la listoj pri tagoj dum la lastaj jaroj kontribuante al ili, kaj vidis kiel RG72 provis haltigi uzanton kaj anonimulojn kiuj en pola patriotismo metis tutajn artikoletojn pri suferoj kaj sekvaj militaj triumfoj de la pola nacio en la dua mondmiltito al la teksto, sed li en multaj paĝoj malsukcesis kaj la neekvilibraj redaktoj simple obstine reaperis. Nun nur 9 tagoj de la 5-a ĝis 13-a de majo estas vere reviziitaj, tie ĝis nun ankoraŭ ne reaperis aldonegoj, sed 357 tagoj estas en grandparte mizera stato, kaj estas malkonsento ĉu nova tute diskreta admono kiu nur videblas se oni redaktas la paĝojn sufiĉas por vere protekti ilin, aŭ ĉu estu ankaŭ alvoko pri neŭtraleco en la diskutpaĝo, io tia kiel ĝin metis Thomas antaŭ du semajnoj. Problemo estas ke Taylor 49 amase malŝatas ĉiun videblan mencion pri kritiko, čar en unuaj komentoj aperis ankaŭ la nomo de RG72, kiun Taylor 49 ŝajne persone malŝategas. Tial Taylor postulas forigon de ĉiuj diskutpaĝoj, kvankam Thomas eĉ zorge forigis ĉiujn aludojn al iuj ajn uzantoj el la diskutpaĝoj. Mi aliflanke helpis al Thomas en purigo de la unuaj 9 tagoj, mem traktis 2 el ili, konfirmas ke estas granda laboro pesi ĉiun vorton de la listegoj ĉu eblas iel koncizigi ĝin, kaj ne pretas daŭrigi tian frustrigan laboron se ĉiaspeca alvoko pri ekvilibro en la diskutpaĝoj estos forigita. Kaj Thomas ankaŭ videble ĉesis la koncizigon de la listoj. Tial mi petas vin pripensi ĉu vi povas trovi opinion en la diskuto en paĝo [[VP:FA]], serĉvorto "366 listoj", kaj se jes esprimi ĝin. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 08:15, 14 maj. 2024 (UTC) == Ju pli multe == Vi korektas mistajpojn, sed ju pli multe vi korektos ilin, des pli multe ili aperos. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:28, 29 apr. 2024 (UTC) :Kial kaj kiel tiu povus okazi tiel vi sugestas? kio estas la rilato? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:29, 29 apr. 2024 (UTC) ::Pripensu mem. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:30, 29 apr. 2024 (UTC) :::Mi sugestis kaj spekulatis, do vi klarigu. Mi ne vidas tiun rilaton, sed la malon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:32, 29 apr. 2024 (UTC) ::::Ekz ĉe [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pam%C4%9Btice&diff=8719360&oldid=7768112 Pamětnice] mi neniam faris tiun mistajpon, ĉar la enhavo de artikoloj estas kopiita, la enkonduko preskaŭ ĉiam la sama ĉe ĉiuj paĝoj. Ĉu vi ne pensas, ke mi devus rimarki tiun mistajpon jam tiam kaj korekti ĝin? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:43, 29 apr. 2024 (UTC) :::::Mi ne komprenas kion vi volas diri [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:54, 29 apr. 2024 (UTC) == Distingo inter akcesa kaj ekscesa == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi "korektis" fojfoje "ekcsesa" ne al "ekcesa" sed al "akcesa". Ĉu vi ĉion bone pripensis? Fojfoje la ŝanĝo devus esti refarata, ĉar ne harmonias al la kunteksto de la artikolo, kiel ekz. en [[Neŭrodiverseco]]. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:30, 20 jun. 2024 (UTC) :Dankon. Mi ne sciis, kaj ankaŭ ne aperas "ekces" en vortaro.net [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 20 jun. 2024 (UTC) ::Ho. Mi eraris pri la dua vorto. Devas esti "ekscesa". Do kun alia sinsekvo de ŝuŝaj konsonantoj. Ne estas miraklo, ke "ekcesa" ne aperas en vortaro. Ĝi ne ekzistas. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:43, 20 jun. 2024 (UTC) :::Bone. Do kiam mi korektis "ekcesa" al '''akcesa''' ĉu pli taŭgus '''ekscesa'''? :::'''eksces2o''' '''1''' Ago transpasanta la limojn de modereco, sobreco, justeco, humaneco: ''la patro, kiu en la fluado de liaj ekscesoj maloportunigas al li la vojon'' Z; ''fari ekscesojn en la manĝado''; ''elporti la ekscesojn de tirano''. ☞ ''diboĉo'', ''maljustaĵo'', ''perfortaĵo'', ''supermezura''. :::'''2''' Troo. :::'''ekscesa'''. Ne konanta limon, mezuron: ''ekscesa kolero, amorado''. ☞ ''ekstravaganca''. :::'''ekscesi''' (<abbr>ntr</abbr>) Fari ekscesojn. ☞ ''troigi''. :::'''valoreksceso''' Troo aŭ maltroo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:49, 20 jun. 2024 (UTC) ::::Krome "akceso" kaj "akcesa" ktp. ne ekzistas. Supozeble ĉikaze temas pri aĉa lingva interfero el la angla "access". Ĉikaze pli taŭgas eĉ "ekscesa", ĉar temas pri tio kaj ne pri atingo aŭ io simila, kiu ja estus la ĝusta traduko de la angla "access". [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:54, 20 jun. 2024 (UTC) :::::Jes ja, sed en la angla ''excess'', ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:57, 20 jun. 2024 (UTC) ==Olimpiado== Saluton. [[Olimpiado]] ne estas sinonimo de Olimpikoj = Olimpiaj ludoj. Rigardu ĉe PIV. Mi supozas, ke necesas alinomi kelkajn artikolojn. Eble ankaŭ mi iam misfaris saman eraron. Mi ĵus kontrolis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:17, 23 jul. 2024 (UTC) :Saluton. jes ja mi konscias pri la malsamon. Intense mi ne nomis kaj ne uzis olimpiko, sed olimpiado. :Notindas ke ĉiuj aliaj lingvoj ankaŭ uzas olimpiad kaj ne olimpik! Olimpiko estas io alia, nome la olimpikaj ludoj. :Laŭ mia nuna scio, mi opinias ke la ĝusta termino ja estas olimpiado, konforme al la uztermino de la aliaj lingvoj, sed eble iu povus esplori plibone kaj ŝanĝigi mian opinion. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:17, 24 jul. 2024 (UTC) ::{{re|kani|Sj1mor|montri=ne}} Tute klare ke olimpiado estas antikva kvarjara tempointervalo ([[d:Q221956]]), kaj nur tio, kaj tiel estas en ĉiuj lingvoj kiujn mi komprenas (vidu la vikidatuman eron). Supozeble vi cerbumas pri tekstoj kiel [[Internacia Biologia Olimpiado]], [[Internacia Filozofia Olimpiado]], [[Internacia Fizika Olimpiado]], ĉu? Multaj el tiuj konkursoj estas ĉiujaraj, ne okazas ĉiun kvaran jaron ... se ili ekzakte okazus ĉiun kvaran jaron ekzakte en jaroj de la olimpikoj, oni ankoraŭ povus pravigi uzon de la antikva vorto olimpiado. Alikaze tre dubindas la uzo de la vorto pri sciencaj konkursoj, kaj fakte dubindas en ĉiuj lingvoj, kvankam en aliaj lingvoj oni evidente tute neglektas tiun faktan eraron. Do ni estos en dilemo, ne povi ŝanĝi ĉiujn naciajn lingvojn, kaj ankaŭ ne havi la legitimon simple inventi kroman, "modernan" PIV-an signifon por la antikva kvarjara tempointervalo. Tamen, ĉar la dilemo ne solveblas, mi komprenas la sintenon preferi la duan vojon kaj paralele al la naciaj lingvoj alinventi kroman, "modernan" signifon por la antikva vorto olimpiado. Ĉar evidente [[Internacia Biologia Olimpiko]], [[Internacia Filozofia Olimpiko]], [[Internacia Fizika Olimpiko]] ankaŭ ne estus tute ĝusta... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:18, 25 jul. 2024 (UTC) :::Olimpiado en Esperanto referencas al kvar jaroj, nepre. Olimpiko ne tiom, ĉar foje ne okazas la kutimaj kvar jaroj, ekzemple kiam ĝi prokrastiĝis pro la epidemio de KOVIM-19 aŭ en aliaj historiaj okazoj: ili estis olimpikoj, eĉ se ne ĝustis la kvar jaroj. Tial tiuj tri artikoloj devus esti ĝuste Olimpikoj, eĉ se ili okazas ĉiujare. Esperanto rajtas kaj eĉ bezonas krei neologismojn per simpla adapto de internacia vorto (kiel klopodis Sj1mor), sed nur KONDIĈE ke ne okazu kolizio, kiel ja okazas ĉe "olimpiado". [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:56, 25 jul. 2024 (UTC) == teksto [[Kamala Harris]] == Vi pro via longa restado en Norda Ameriko konsidereblas aparte aktiva esperantlingva vikipediano el tiu kontinento, tial mi volas varbi vin kunhelpi bluigi la lastajn ruĝajn ligilojn kaj revizii la ankoraŭ dubindajn referencojn en la teksto [[Kamala Harris]]. Ŝia nomo kaj bildo nun elstaras centre de la vikipedia titolpaĝo, kaj decus se la artikolo estus polurita. Mi hodiaŭ aldonis artikolojn pri [[Alan Cranston]] kaj [[Willie Brown]], kaj faris iujn ŝanĝojn, sed la laboro ankoraŭ ne estas finita... Sed se pluraj homoj kunlaboras, ĉiu kreas 2-3 artikolojn kaj oni komune revizias la referencojn, la laboro devus esti rapide finebla. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:24, 25 jul. 2024 (UTC) :Koran dankon pro via rapida kreo de la teksto pri la [[Asocio de Nigraj Jurstudentoj]] kaj la 4 personaj paĝoj pri [[Neil Gorsuch]], [[Brett Kavanaugh]], [[Val Demings]] kaj [[Keisha Lance Bottoms]]. Rilate al B. Kavanaugh mi aldonis ankoraŭ novan ĝerman artikolon pri la [[Federalista Societo]], nur minimuma, sed ĉio kion devas havi ĝermo. Estas vere bone se se pluraj homoj kunlaboras en komuna finfaro de pli vasta teksto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:42, 25 jul. 2024 (UTC) == Nacia Arkivo kaj Rekorda Administracio == Saluton. Rekordo estas tute alia afero ol tiu ''Records''; rigardu ĉe PIV. Tial mi proponas alinomon al [[Nacia Arkivo kaj Registra Administracio]], laŭ la senco kiun vi mem uzas en la redakto. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:48, 25 jul. 2024 (UTC) :Jes ja vi pravas. Dankon pro via atento. Ĉu vi faros la alinomon? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:53, 25 jul. 2024 (UTC) == Gabrielle Roy == Saluton. Vi iam kreis tiun artikolon [[Gabrielle Roy]] kaj nun kelkajn pri kelkaj ŝiaj verkoj, kiuj en la verkolisto aperas dekomence kun titolo en la angla kaj nur poste duarange en la franca, sed se mi bone komprenas, temas pri originale verkitaj france, ĉu ne? Mi pretas forigi la anglalingvajn titolojn, sed ĉu vi konsentas aŭ ĉu vi volas mem fari tion?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 13 aŭg. 2024 (UTC) :Saluton kani. Dankon pro via atentigo. Jes mi faris. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:38, 13 aŭg. 2024 (UTC) == [[La Mesaĝisto]] == Saluton. Kion signifas "juna plenkreska libro"? Ĉu temas pri libro por junuloj kaj plenkreskuloj aŭ pri libro ĵus publikigita, matura ktp.? Same ĉe [[The Hate U Give (romano)]] kaj ĉe [[Angie Thomas]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:08, 26 aŭg. 2024 (UTC) :Saluton. Bonega demando! la intenco estis libro por junaj plenkreskuloj (kontraŭe al tiuj plenkreskuloj kiuj estas maljunaj). Do junplenkreskula? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:01, 27 aŭg. 2024 (UTC) ::Do, libro por plenkreskaj junuloj, ĉu ne?. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:40, 2 sep. 2024 (UTC) :::Mi ne sufiĉe komprenas la diferencon inter plenkreskaj junuloj kaj junaj plenkreskuloj. Ĉu oni povas distingigi helpe de intervaloj de aĝoj? ĉu plenkreskaj junuloj ne estas [[oksimoro]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:48, 2 sep. 2024 (UTC) ==[[Agi Mishol]]== Saluton. Agi Mishol publikigis duciferan nombron da volumoj de poezio, sed kiom eĉ proksimume? ĉu 10 aŭ 99? Eble oni povas anstataŭi "duciferan nombron da volumoj" per "nombrajn volumojn", ĉu?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:43, 2 sep. 2024 (UTC) :Saluton. Jes mi ŝanĝis al " pli ol dek volumoj de poezio". Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:46, 2 sep. 2024 (UTC) ==[[Unuopa gepatro]]== Saluton. Mi opinias, ke la artikolo devus esti alinmita kaj reverkita, ĉar laŭ mia kompreno la sufikso ge- utilas nur por pluralo ĉu gramatike ĉu laŭsence. Tiel ke esprimoj kiel Unuopa gepatro, unugepatraj familioj kaj Unuopa gepatreco estas kontraŭgramatika, tio estas, ke ge- kaj unu estas malkongrueblaj; sed ĉar mi komprenas, ke temas pri diskuteblaj aferoj, mi rekomendas al vi konsulti kun pli altnivela esperantisto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:09, 10 sep. 2024 (UTC) :Saluton. Mi akceptas vian proponon al plua diskutado, ĉu de spertulo aŭ de la komunumo. :Laŭ mia kompreno la pluralo en Esperanto estas J, kaj neniu alia sufikso aŭ prefikso. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:02, 10 sep. 2024 (UTC) ::La vorto gepatro estas ĝusta, sed la artikolo temas pri [[soliĝinta gepatro]]. La paĝo pri Unuopa gepatro estas laŭ mia opinio alinomenda al soliĝinta gepatro. La gepatro estas unu el du gepatroj en la familio, en ĝenerala senco, ne gravas ĉu temas pri viro aŭ pri virino. Ekz. juna vidvo, kiu zorgas pri neplenkreskaj infanoj estas gepatro, eĉ kiam lia edzino mortis kaj li vivas sola kun la infanoj. La vorto estas malofte uzata, sed eblas uzi ĝin. En la ĉeĥa tia varianto ekzistas. Gepatroj - gepatro (rodiče - rodič). [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:09, 10 sep. 2024 (UTC) :::Dankon. Mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:17, 10 sep. 2024 (UTC) == Estingi == Kara {{u|Sj1mor}}, notu ke "estingi" estas ĝusta, eĉ Fundamenta vorto: [https://vortaro.net/#estingi_kdc]! Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:11, 15 sep. 2024 (UTC) :Kara Moldur, dankon pro via atento kaj atentigo, ja esting estas fundamenta vorto kaj mi kontrolis la signifojn en vortaro.net sed estas diferenco inter esting (angle extinguish, usone turn off) kaj eksting (angle extinct). :La unua estas uzata por fajro kaj similaĵoj, la dua signifas ne plu viva, formortinta. Do laŭsense, dinastio, homegrupo aŭ specio ne estas estingita sed ekstingita. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:22, 15 sep. 2024 (UTC) ::Kara {{u|Sj1mor}}, iu vorto "ekstingi" ne ekzistas. Notu la ekzemplojn: "estingiĝis lia tuta familio. ☞ morti, pasi, velki, elvaporiĝi, foriĝi, forviŝiĝi, neniiĝi." Do jes dinastio ktp. povas estingiĝi. La neekzistanta vorto "ekstingi" estas nepre forigenda. La uzoj de la vorto '''estingi''' ja estis tute ĝustaj (almenaŭ tiuj kiujn mi vidis). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:40, 15 sep. 2024 (UTC) :::Mi nun komprenas de kie vi prenis tiun fuŝan vorton: Vi trovis ĝin ĉi tie en Vikipedio! Tamen, tio kion vi trovis ''ne'' estas aparta vorto, ĝi estas nur misskribo de la ĝusta vorto '''estingi''', simpla lingva erareto. Vikipedianoj ne estas perfektaj, ili foje faras erarojn. Restu skeptika kaj rekontrolu mem. Ne imitu la erarojn de aliaj. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:45, 15 sep. 2024 (UTC) == [[Falsita informo]] == Saluton. En redakto vi uzas ĉefe Misinformadon, ĉu tiel mi alinomu la artikolon al Misinfomado? Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:15, 17 sep. 2024 (UTC) :falsita informo estis prenita de vikidatumoj. Se mi rajtas, mi petas helpon pri klarigado de terminologio. :Do ĉu falsita, mis, mal, dis - inform(ad)o, kiuj estas propraj aŭ uzataj? :Mi antaŭdankas, amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:17, 17 sep. 2024 (UTC) == Universitato en Riado == Saluton Sj1mor! Mi rimarkis, ke vi ofte redaktas artikolojn pri universitatoj. Jen propono de artikolo: [[:en:King Saud bin Abdulaziz University for Health Sciences]]… ĉion plej bonan! [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 07:28, 25 sep. 2024 (UTC) :Saluton Dominik! estas pluraj dekoj da University Health Sciences en la anglalingva vikipedio, do kial ni faru precize ĉi tiu? Ĉu vi ne kapablas fari vi mem? ankaŭ plej bonan al vi! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:13, 25 sep. 2024 (UTC) ::Dankon Sj1mor pro via rapida respondo. Mi vidis, ke vi aldonis la esperantan nomon "Universitato Reĝo Saud bin Abdulaziz por Sanscienco" al Vikidatumoj. Mi supozeble mem redaktos tiun artikolon. La rimarkinda trajto de tiu universitato estas ke trolebuso priservas ĝian kampuson ([[Trolebusa transporto en Riado]]). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:12, 25 sep. 2024 (UTC) == Diskuto pri referencoj == Kolego, ek de la 10-a de septembro en Diskutejo estis lanĉita grava diskuto pri aspekto de referencoj en vikiaj artikoloj. Rezulto de la diskuto grave influos ĉiun (!) artikolon de vikipedio, ŝablonojn de fontoj kaj plej verŝajne regolojn de artikola dizajno.<br> Vikia komunumo atendas vian opinion, ĉar vi estas aktiva partoprenantio de nia projekto.<br> Mi invitas vin partopreni la diskuton kaj eldiri vian opinion, prezenti vian sperton de uzo de referencoj en eo-vikipedio kaj vikipedioj en aliaj lingvoj. Ankaŭestas interesa via sperto ekster vikio: kiel aspektas referencoj en libroj kaj revuoj en esperanto kaj aliaj lingvoj. Jen estas ligilo al la diskuto: [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Fremdlingvaj referencoj sen traduko al Esperanto]]. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 05:49, 26 sep. 2024 (UTC) == Helpo == Sal! Mi petas helpon, ĉar mi forgesis, kial krei ĝin. Ĉu vi povas krei ŝablonon kun titolo '''Hungaraj urboj kun departementrajto'''! La aspekto similu al {{Gravaj hungaraj urboj}}, sed interne la rubrikojn vi lasu malplena, poste mi zorgos plu pri la redakto.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 12:04, 26 sep. 2024 (UTC) :Saluton Crosstor, Laŭ via peto mi faris kopion de Ŝablono:Gravaj hungaraj urboj kaj nomata Ŝablono:Hungaraj urboj kun departementrajto. {{Hungaraj urboj kun departementrajto}} :Vi povas fari kion ajn ke vi deziras kun la enhavo. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:43, 26 sep. 2024 UTC) ::Dankon!--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 04:03, 27 sep. 2024 (UTC) == [[Ŝaknovelo]] == Mi eklaboris pri la traduko de la artikolo el la franca. Planante fintraduki ĝin mi rimarkis ke vi intertempe jam kreis la artikolon el la angla. Stranga koincido ke ene de du tagoj du vikipediistoj eklaboras pri la sama artikolo ! Mi sekve rezignas pri mia traduko: tio ŝparas al mi iom da tempo kaj da energio. Dankon! [[Uzanto:Agloforto|Agloforto]] ([[Uzanto-Diskuto:Agloforto|diskuto]]) 09:01, 30 sep. 2024 (UTC) :Saluton Agloforto, dankon pro via noto. Tute ne estas koincido ĉar tion kion instigis mi ektraduki estas via redakto pri la esperantaj tradukaĵoj en la artikolo pri la aŭtoro. Ĉar estas pli ol unu traduko de tiu ĉi verko mi komprenis ke ĝi ja estas grava kaj indas verkis decan artikolon. :Se mi rajtas mi forte kuraĝigas vin kontroli mian tradukon, kaj la lingvaĵo, kaj la lingvostilo, kaj la vortouzo, kaj eĉ la detaloj mem. Vi ankaŭ povas aldoni mankantajn detalojn kiuj laŭ via opinio estas gravaj. Ja la laboraĵo necesitas kontrolon. Notu ke mi tradukis el pluraj lingvoj kaj nur ekis el la angla. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:18, 30 sep. 2024 (UTC) :Mi nur volas klarigi ke mi tute ne konscias pri la enhavo kaj kvalito de la tradukoj ĉar mi ne legis ilin, nur kontrolis pri la esperantigita nomo de Ĉentovic (Czentovic). Do certe la fida rilato al la tradukoj ja estas grava, ĉar la artikolo estas iamaniere kiel resumo de ili. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:56, 30 sep. 2024 (UTC) :: Bonvolu sciigi kiam vi finos redakti la artikolon. Mi provlegis pro sekcioj sed miaj lastaj redaktoj estas perditaj pro redaktokonflikto. Prefere mi porvlegu nur kiam vi ne ankaŭ redaktos. --[[Uzanto:Agloforto|Agloforto]] ([[Uzanto-Diskuto:Agloforto|diskuto]]) 09:58, 30 sep. 2024 (UTC) :::Vi pravas. Pardonu. Mi finis por nuntempe kaj ne plu okupiĝas pri tiu hodiaŭ. Bonvolu daŭrigi kaj fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:00, 30 sep. 2024 (UTC) :::{{re|Agloforto}}Estas sistemo eviti foje perdojn pro redaktokonflikto. Kiam aperas tiu averto, vi povas kopii vian redakton, reiri al la artikolo, al nova redaktopaĝo kaj glui la kopiitan redakton. Bedaŭrinde tio funkcias nur por aparta redakto (ekzemple aparta alineo), inter kiu ne estu la redaktoj de aliulo. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:43, 5 nov. 2024 (UTC) == [[Neceloj]] == Saluton. Mi dubas pri la ĝusteco de la adapto de tiu koncepto al Neceloj, konsiderante, ke en Esperanto ekzistas la vorto celo, kaj tial ekestas konfuzo. Verdire, mi ne proponas alternativon, ĉu estus simpla fonetika adapto inceloj (kiel en aliaj lingvoj), aŭ ebla traduko al nevolfraŭloj aŭ simila monstraĵo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:40, 5 nov. 2024 (UTC) :Saluton. Jes povus esti. [[Inseloj]] jam ekzistas kaj ''nevolfraŭloj'' estas ankaŭ ebla traduko. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:19, 5 nov. 2024 (UTC) == eraroj == Saluton, kial la roboto ne faras erarojn en sistemo en paĝoj pri Slovakio, ekzemple. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:20, 6 nov. 2024 (UTC) :Kio? pri kio temas? bonvolu doni al mi konkretan ekzemplon de artikoloj kaj eraroj? Dank [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:22, 6 nov. 2024 (UTC) :Ĉi ti vi respondis al mi. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:54, 6 nov. 2024 (UTC) ::Vi ofte korektas erarojn en paĝoj kreitaj kaj redaktitaj nur de mi. Tiujn erarojn mi neniam skribis. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:42, 6 nov. 2024 (UTC) == [[Fonduso Ŝoaho]] == Saluton. Fonduso estas mono. Plej verŝajne vi celis Fondaĵo Ŝoaho. Eblas alinomo, ĉu ne? Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:53, 18 nov. 2024 (UTC) :Jes ja. Bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:55, 18 nov. 2024 (UTC) == Brazilaj municipoj == Saluton, mi vidis ke vi antaŭ tri horoj metis informkeston "urbo" al la paĝo pri [[Viçosa do Ceará]]. Se vi tiel faras, estas pli utile uzi la informkestan blokon uzitan en vikipedie disvolvintaj regionoj de Brazilo. Mi ĵus metis la informkestan blokon, kiel ĝi estas uzata kun multaj notoj: Fakte en Cearao eblas ankaŭ plene rezigni pri "mezoregionoj" kaj "mikroregionoj", ĉar en tiu ŝubŝtato neniu jam ekfaris iun tian paĝon (kvankam ekzistas plene malatentata listigo [[municipoj de Cearao]], kiu klarigus kiel estus la mezo- kaj mikroregionoj, laŭ stato de 2007, do ne verŝajne eĉ ne ĝisdata), kaj certe vi kaj mi nun ne volas komenci tion. Sed mi en unua paĝo lasis ĉiujn notojn, por ke estu pli klare - ĉiukaze la notoj en simpla legomodo ne videblas. Sed bonas ke ĉiuj informkestoj pri Brazilaj municipoj laŭeble aspektu simile/aŭ plej bone same. Tial utilas enmeti ne nur la minimumajn parametrojn, kiel faris vi, sed enmeti tiom da ke la kesto vere similas al tiuj de SP, MG aŭ RJ. La laboroinvesto en kopiado ne estas pli granda. En sama subŝtato nenio ŝanĝiĝas, do plej bonas trakti ĉiujn paĝojn de sama subŝtato, kaj se ŝanĝiĝas la ŝubŝtato, nur necesas ŝanĝi la nomon, kodon kaj eventuale la regionegon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:17, 15 dec. 2024 (UTC) :Ekzemplon pri '''simpligita informkesto pri Cearao''' vidu en [[Barbalha]]. Parametron pri alto oni ne bezonas, tio aŭtomate metiĝas, sed parametro pri areo eĉ sencas, ĉar se sen parametro, metiĝas superflue komplike "479,184 km² (4 791 8.4 ha) [+]" kaj kun parametro, bele koncize estas nur "479,18 km²". :Tamen la paĝo pri Barbalha estas tute tipa pri paĝoj de brazilaj municipoj. En la teksto estas nur 2 frazoj, ne sufiĉe por artikola ĝermo, kaj ne metiĝis la retejo tien. Plej bone estus aldoni iujn ŝablonajn frazojn, disigi la unuan frazon al du, poste frazon pri loĝantoj, unu pri areo kaj loĝdenso, plia pri najbaraj municipoj. Plus retejo. Tiam el 2 frazoj oni faris 6, sen granda peno. Sed eĉ se ne fari ion, almenaŭ estas sence aldoni {{ŝ|ĝermo|Brazilo}}, ankaŭ se tio estas ioma troigo, sed ne meti ĝerman ŝablonon estas multe pli forta troigo. Mi adaptos la paĝon [[Barbalha]], tiel kiel mi imagas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 15 dec. 2024 (UTC) ::Principe necesus ankoraŭ meti "Vidu ankaŭ: ● [[Listo de la municipoj de Cearao]]". Nun la listo nur ligiĝas el 2 normalaj paĝoj (Municipoj de Cearao kaj Municipoj de Brazilo), konsidereblas orfa paĝo kaj neniu atentas pri ĝi, krom se iu premas la ilon "Ligiloj ĉi tien". La listo nun estas embarasa, ĉar ĝi preskaŭ nur ruĝas, sed ankaŭ se oni honte kaŝas la liston, la paĝoj pri la subpaĝo ne pli multiĝas, do nur estas trompo kaŝi ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:44, 15 dec. 2024 (UTC) == JELI == Mi petas mallonge vian helpon. En la paĝo [[Junulara Esperanto-Ligo Israela]] estas la frazo "Laŭ la stato de marto 2012 la prezidanto de JELI estis Adam Meŝa". Tio sendube ĝustis en 2012, sed same sendube estas aĝa jam 13 jarojn, kaj supozeble ne plu reflektas la nunan staton. El [https://www.esperanto.org.il/jeli.html] mi ne iĝas pli saĝa - ĉu vi havas ideon, de kie eblas preni pli aktualan informon pri la nunaj gvidantoj de JELI? Bonus bazigi tiujn informojn per pruvo(j), sed ne devas esti reta referenco - ankaŭ papera referenco el iu presaĵo same bonas, se oni indikas nomon, numeron kaj paĝon de la publikaĵo. Flanke mi petas vin ankaŭ rigardeti la paĝon [[IJK 2013]], kie la organiza teamo konsistas grandparte el ruĝaj ligiloj. Da du bluajn nomojn mi bluigis en 2012, havinte ekstreme malmultajn informojn, sed unu el la nomoj intertempe kreskis al normala malgranda artikolo, kaj la alia, Dror Gaon, pri kiu mi nur trovis Facobook-paĝon kun tre malmultaj informoj, almenaŭ havas tiom da miniaturaj informeroj ke sufiĉas por mencio en la ĝermolisto de israelaj esperantistoj. Mi supozas ke pri la restaj 5 nomoj ankaŭ eblus kunskrapi tiom da informoj ke sufiĉus por eta ero en la ĝermolisto - eble vi ankaŭ pri tio havas iun ideon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:49, 3 jan. 2025 (UTC) :Saluton kara Thomas, do mi ne persone scias pri tiu sed mi sendis retmesaĝon kun via peto al Jehoŝua Tilleman, estrarano de ELI. Se iu povus helpi estu li. Mi respondos al vi ĉi tie tiam kiam li respondos al mi. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:32, 3 jan. 2025 (UTC) :Jehoŝua Tilleman respondis la mi kaj diris ke JELI ne plu aktivas. Adam Meŝa ne estas plu aktivas. Estas proksimume dek membroj. :La nuna prezidanto estas S-ro Ariel Schwartz. Tiu estas lasta oficiala informo kiu aperis presita en 2018 en la Jarlibro de UEA. Lia retadreso estas Arieschwartz613@gmail.com . [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:41, 8 jan. 2025 (UTC) :Nu, tiam mi ĝustigu la pesimistan respondon de Jehoŝua Tilleman kaj vortumas "ke JELI momente ne aktivas" - ĉar kiel mi konstatas JELI havas ondojn de aktivado, foje malaperas kaj foje reaperas. Cetere ĉu vi certas ke Ariel Schwartz estas sinjoro? - la nomo aspektas al mi pli kvazaŭ ina nomo, sed kompreneble ne tre gravas. Mi pensas ke mi '''ne''' mem alskribos Ariel Schwartz retpoŝte por peti pliajn informojn, tio ŝajnus al iom tro da engaĝiĝo. Mi kontentas se la vikipedia paĝo pri [[JELI]] aspektas havi la staton de 2025 kaj ne restis sekiĝinta en la stato de 2012. Jom tov. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 13 jan. 2025 (UTC) ::Do tradicie Ariel estas vira nomo, kaj Ariela la ina, sed mi ne estus surprizita se pli kaj pli da infaninoj ricevas tiun nomon, same kiel la mian. Kol tuv. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:33, 13 jan. 2025 (UTC) :::Guglo per serĉo de Ariel Schwartz sen trovo de "Arielle Schwartz" trovas vere amason la [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&sca_esv=4fbe7c869920a6f3&sxsrf=ADLYWIIE-KlyisQID3jkipn8-DEdz0VaAA:1736767258070&q=Ariel+Schwartz&nirf=Arielle+Schwartz&sa=X&ved=2ahUKEwjK5-WbyvKKAxUKhf0HHfn7JYYQ8BYoAXoECBUQAg&biw=1216&bih=587&dpr=1.58 inoj] (voste venas ankaŭ iom da viroj) ... Eble la junaj judaj familioj ekster Israelo estas iom konfuzitaj pri personaj nomoj. Ne gravas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:43, 13 jan. 2025 (UTC) ::::Laŭ mia kompreno "Arielle" estas franca virinnomo (laŭ la finaĵo ''elle''), kaj eble ankaŭ pruntita en la britangla. Ĉe la hebrea oni simple transliterumas Ariel, vidu ekz. [[Ariel Sharon]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:50, 13 jan. 2025 (UTC) :::::Vi pravas ke povas esti ke la virinoj kiujn trovis guglo per la serĉo de Ariel Schwartz sen trovo de "Arielle Schwartz" entute ne estas el judaj familioj, sed simple per modo ricevis la personan nomon "Ariel". Kompreneble en retejoj kiel "linkedin" oni ne detale mencias la kulturan fonon de la devena familio. Cetere plej multaj virinoj kiujn trovis guglo je tiu nomo ne estas britoj sed usonanoj. Kompreneble mi konas Ariel Sharon, kaj mi trovis ankaŭ viran [https://www.arielschwartz.net/about "Ariel Schwartz"] en la reto, kiu kompreneble ne estas la esperantisto. La familia nomo "Schwartz" aŭ "Schwarz" estas tre multe disvastiĝinta kaj inter jidaj kaj gojaj germanoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:14, 13 jan. 2025 (UTC) ==Entuziasma laboro== Mi gratulas al vi al via granda laboro en Vp. Mi aldonas, ke en artikolo [[Banlago de Gyömrő]] mi tial ne ligis Gyömrő, ĉar en la enkonduka frazo jam la 4-a vorto estas Gyömrő, kiu jam havas ligilon.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 13:11, 9 jan. 2025 (UTC) == Cetere == Cetere, mi konstatas ke mi ofte revizias viajn redaktojn (vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_Pasteur&action=history ekzemple tiun redaktan historion]), kvankam vi havas ĉiujn rajtojn fari tion mem kaj mi juĝas vin absolute kompetenta mem revizii paĝon. Tial mi volas kuraĝigi vin uzi vian rajton kaj mem revizii ne nur viajn proprajn redaktojn sed ankaŭ tiujn de malpli spertaj redaktantoj antaŭ vi, se estis sendiskutaj teknikaj redaktetoj. Vi estas en multaj paĝoj, kaj domaĝas se tiuj paĝoj post via redaktado restas nereviziitaj. Estas en ordo en dubaj kazoj foje deteni sin de reviziado, sed bonas kutimiĝi principe kuraĝe revizii ne reviziitan paĝon, kaj tiel helpi al la malpli spertaj redaktantoj, kiuj ankoraŭ ne mem havas tiun rajton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 13 jan. 2025 (UTC) == Situo sur mapo Irlando Dublino == Saluton, mi vidis, ke vi kreis artikolon "Kreado de Ŝablono:Situo sur mapo Irlando Dublino", kiu entenas parametran eraron - ĉu forigenda artikolo? [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:24, 26 jan. 2025 (UTC) :Saluton kaj dankon Dominik. Mi aldonis la komenton en ĝia diskuto "Forigebla tujtuje" [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:04, 26 jan. 2025 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:22, 26 jan. 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Kontribuoj de hodiaŭ, ekz. pri [[Medicina Universitato en Poznano]] == Kara Ŝaj, mi dankas pro viaj bonaj kontribuoj (ankaŭ) de hodiaŭ, ekz. pri [[Medicina Universitato en Poznano]]. Tamen mi ankoraŭ havas plian peton, nome se vi vidas tian paĝon tiel tiun, kiu nur apenaŭ atingas la kvanton de [[artikola ĝermo]], kaj kiu tute ne havas ĝermon indikante pri tio, ke estus granda helpo se vi krom via principa laboro ankaŭ aldonus ŝablonon pri ĝermeco. Ne gravas ĉu temas pri {{ŝ|ĝermo|Pollando}}, {{ŝ|ĝermo|medicino}} aŭ {{ŝ|ĝermo|universitato}}. Sed iu ŝablono pri ĝermeco estus sincera. Mi ne volas skoldi vin, sciente ke la manko tute ne estas via kulpo, sed jam estas ekde pli ol 18 jaroj tia. Sed se vi jam havas "la paĝon en la mano", vi havas la ŝancon rimarki la mankon kaj rapide aldoni la ŝablonon. Mi ekzemple ĝis antaŭ minuto neniam vidis tiun paĝon, kvankam mi multe zorgas pri medicino, universitatoj kaj ankaŭ redaktis jam faskon da paĝoj pri Poznano. Sed kun preskaŭ 400 000 paĝoj ĉiam estas iuj pri kiuj oni ne multe atentas - despli bone estas havi vaste malfermitajn okulojn se oni ĵus havas "la paĝon en la mano". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:46, 28 jan. 2025 (UTC) :Saluton kara Thomas, dankon pri via atentigo kaj bonvenataj konsilojn. Mi faris tiel por tiu ĉi artikolo kaj mi faros tiel por aliaj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:08, 28 jan. 2025 (UTC) == [[Nova Ĝardeno (Pocdamo)]] == Saluton. Tiu artikolo restis neredaktita. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:28, 3 feb. 2025 (UTC) :Farite. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:52, 3 feb. 2025 (UTC) == Demando pri stranga agado de ŝablono == Mi petas vin rigardeti la tre specifan paĝon [[One Punch Man]] pri mangao. Ĝi evidente uzas la same tre specifan ŝablonon "Informkesto animemangao", kiun lastfoje redaktis vi antaŭ ekzake jaro. La ŝablono tamen agas strange, kaj metas la informkeston tute post la alia materialo, kvankam en la paĝo [[One Punch Man]] ĉio ĝustas. Do la cimo estas en la ŝablono "Informkesto animemangao" mem. Mi havas supraĵan impreson ke la ŝablono estas tre arkaike trikita. Fakte mi dubas ĉu entute sencas havi tian ekstran ŝablonon pri "animeo+mangao", kiu funkcias tute alia ol informkestoj pri "ne en Japanio faritaj animaciaj filmoj kaj bildliteraturo". Kiel ajn, baza demando nun estas: kie estas la eraro? Ĉu vi havas ideon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 6 feb. 2025 (UTC) :Saluton Thomas, do mi vidis tiun sed vere ne scias. Sed viaj bonaj demandoj estas por @[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]]. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:09, 6 feb. 2025 (UTC) :: Estas stulte, sed: ĉu mi povas peti vin "pingi" min per @, eĉ se mi antaŭ dek minutoj mem havis demandon al vi. Mi post dek minutoj jam estas ĉe tute alia temo, aŭ eble faras ion en la vera vivo, kaj fidas je tiuj "pingoj" por atentigi min ke iu havas ion por mi... Pardonpete antaŭdankante [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 14 feb. 2025 (UTC) == [[Emma Goldman]] == En via teksto pri ŝi la vorto "Esperanto" restis stranga ĉapitrotitolo sen ĉapitro. Mi volis scii kiel ekestis la stranga vakuo kaj en malpli nova versio de la teksto trovis la frazon "Ŝi estas menciita en la esperantlingva libro «[[Kronikoj el la monteto]]» de [[Anna Maria Riccardi]], eld. [[Edistudio]] 2020, ISBN 9788870360943." Tio supozeble ne estas referenco pri ŝia rilato al Esperanto, mi ne havas la libron, sed ĉiukaze apartenas al la pli vasta temo WEsperanto", do mi reenigis ĝin. Ĉu vi akcidente aŭ intence forigis la antaŭan frazon?? Se akcidente, vi povus ankoraŭ enketi ĉu akcidente eble ankoraŭ plia informero forpreniĝis. Ĉiukaze mi videbligis vian kaŝitan noton videble en improvizita frazo. Tio ĉi tie escepte pravigeblas, kvankam ni ĝenerale en tekstoj ne vaste listigas ĉion, pri kiu ni NE scias kaj NE havas ajnajn referencoj. Sed mia frazeto ne estas listo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 14 feb. 2025 (UTC) :Do temas preskaŭ tri jaroj kaj mi ne plu memoras la detalojn, sed eble mi lasis la subtitolon Esperanto vakua ĉar mi deziras traktado de la temo rilate al ŝi sed verŝajne mi ne havis informojn haveblajn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:28, 14 feb. 2025 (UTC) ::Jes, supozeble estis tiel. Sed estis domaĝe ke vi - do evidente akcidente - viŝis tute bonan informon. Povus eĉ esti ke en la librfo de Edistudio el 2020 estus eĉ ankoraŭ valoraj informoj, sed mi ne havas la libron kaj vi supozeble ankaŭ ne, ĉu? Ne gravas, nun estas du frazetoj, tio sufiĉas por ĉapitro, dum nul literoj ne sufiĉas. Eble iu alia ankoraŭ scias ion aŭ havas la libron de 2020... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:10, 15 feb. 2025 (UTC) :::Mi nek posedas nek havas iun ajn presaĵon esperantlingvan. La tuta aliro al esperanto por mi senescepte estas helpe de komputilo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:14, 15 feb. 2025 (UTC) :::: Mi komprenas. Estas en ordo - ni estas en la 21-a jarcento... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:19, 15 feb. 2025 (UTC) == [[Stanislaw Trabalski]] == Dankon, per la supra titolo vi vere trovis escepte konfuzan tekstoprovon. Tute bone ke vi aldonis la ŝablonon {{ŝ|polurinda}} jam en 2022. Mi pene provis savi la tekston, sed ne eblas - tial mi fine forigis ĉion kaj dokumentigis tion en la diskutpaĝo. Oni povus fari novan kompreneblan tekston surbaze de iu komprenebla alilingva teksto. Sed mi, kiu nur volis ĝustigi unu literon en kategorio, vere ne havus la tempon fari tion. Per la pli konciza teksto ni ankoraŭ sufiĉe honorigas la socialistan kamaradon Trabalski. Eta noto: se vi aldonas la ŝablonon, aldonu ĝin en formo <nowiki>{{polurinda|listigi=ne}}</nowiki>. Se vi ne faras la aldonon, la ŝablono postulas ke vi devas en aparta paĝo listigi la mankojn - tion vi ne faris kaj mi komprenas ke vi ŝparis al vi tiun ekstran laboron. Kun la aldono, sufiĉas fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:19, 15 feb. 2025 (UTC) :Pardonu sed mi ne konrenis vian lastan kaj resuman frazon, tiun "Kun la aldono, sufiĉas fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton." :Kaj aldone kion signifas " aldonu ĝin en formo {{polurinda}}"? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:24, 15 feb. 2025 (UTC) ::Pardonu, mi forgesis aldoni markigon <nowiki><nowiki></nowiki> - kun ĝi la ŝablono aspektas tiel <span style="color:green">''' <nowiki>{{polurinda|listigi=ne}}</nowiki>'''</span> kaj eblas vidi la aldonon<span style="color:green">''' |listigi=ne. Sen'''</span> tiu aldono, vi devas aldoni klarigon en la paĝo [[vikipedio:polurado]] (vidu la noton en la flava kesto supre: <small>''"La priskribo de la problemo troviĝas [[vikipedio:polurado|ĉi tie]]"''</small>). Kun la aldono |listigi=ne, vi '''ne''' devas klarigi ion ajn. Vi povas, se vi volas, "fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton". Ĉu klare nun? Mi iom tro haste savis mian lastan noton, ĉar mi estis vokita al la kuirejo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:04, 15 feb. 2025 (UTC) == 地球語エスペラント == Salton, ĉu vi povus forigi [[地球語エスペラント]]. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:21, 22 feb. 2025 (UTC) :Saluton, pri kiu temas? bonvolu aldoni ligilon al la propra artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:48, 22 feb. 2025 (UTC) Dumtempe forigindaĵo forigita. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 12:18, 22 feb. 2025 (UTC) == [[Futvolejo]] == Saluton. Mi dubas antaŭ tiu fonetika adaptaĵo, ĉar finaĵo -ejo povas esti komprenata kiel ejo; sed tute ne estas vorto futvolo. La radiko estas ĝuste rilata al volejbalo. Mi ege dubas. Ĉu eble "futvoleo" kontentigu la fonetikan adapton kaj vin mem? Ĉu ni petu konsilon en la koncerna diskutejo? Dankon. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:35, 10 mar. 2025 (UTC) :Saluton. Dankon pro la atentigo. Precize kiel vi diris, mi prenis la nomon de volejbalo. :La literumo de radiko povus aperi en vortoj eĉ sen esti tiu radiko. Tamen, malgraŭ ke mi kreis la artikolon, mia opinio ne estas io grava pri tiu temo kaj konsilon en la koncerna diskutejo certe kaj komuna decidado certe estas en ordo. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:53, 10 mar. 2025 (UTC) == Viaj fuŝoj en mapoj == [[File:Bamako, kopio de ekrano.jpg|thumb|250px|Tiel aspektis paĝo post ŝanĝo de ŝablono Geokesto, ĉiokaze pri Bamako]] Kial vi fuŝas paĝojn kun geokesto anstataŭigante ili per ŝablonoj kiuj fuŝas ilin? Ekz [[Bratislavo]], [[Astano]] ... [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 11:20, 25 mar. 2025 (UTC) :Kial vi diras fuŝi? mi simple aldonis la situan mapon de la urbo al la informkesto uzante parametro lokumilo. Mi devis ŝangi la ŝablonon al Geokesto2 por ebligi la lokumiloN. Ĉu sensas paroli sense kun vi? Ĉu administranto bezonas interveni? @[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] aŭ @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] bonvolu helpi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:46, 25 mar. 2025 (UTC) Ne minacu al mi, vi fuŝan bone funkciantajn artikolojn kiuj poste ne funkcias bone. Mi povas sendi al vi foton de viaj fuŝoj.[[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:05, 25 mar. 2025 (UTC) :Jes bonvolu kontroli mian laboron kaj pruvu al mi kion mi povos fari plibone. Senminace. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:16, 25 mar. 2025 (UTC) :Mi vidas vian afiŝon, sed kio laŭ vi estas la fuŝo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:40, 25 mar. 2025 (UTC) Ny estas en vykypedio, ču ni? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:43, 25 mar. 2025 (UTC) :Mi ne komprenas vian aludon. Bonvolu rekte paroli vian intencon kaj priskribo la laŭ vi fuŝon [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:47, 25 mar. 2025 (UTC) :Vi ne konas min, vi ŝjanigas vin ke min vi konas, sed vi erara. Mi bone vidas ĉion. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:50, 25 mar. 2025 (UTC) ::{{re|Petr Tomasovsky}} La peto de Sj1mor, ke vi klarigu kion precize vi petas, ŝajnas al mi tute racia. Oni ne povas fari ion pri problemo, se oni ne scias kio estas la problemo. Mi fortege petas al vi dialogi pli ĝentile kun aliaj vikipediistoj. ::{{re|Sj1mor}} Post iom da rigardado al la versioj, mi vidas ke en viaj versioj kun Geokesto2 la mapoj montriĝas strange malgrande. Eble pri tio temas. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:10, 25 mar. 2025 (UTC) :::Saluton Arbarulo, laŭ mia rigardo la grandeco de la montrataj mapoj, kaj urba de mi kaj aliaj en la informkesto, samas (aŭ larĝo aŭ longo) kaj normale aspektas plenlarĝe en la informkesto! Mi vidas la supre aldonitan afiŝon kaj ĉiuj tri mapoj sajnas malgrandaj. Strange mi ne povas diri precize kial tio okazas sed ja estas parametro pri grandeco por ĉiu el la tri lokumiloj (kutime tiuj ne estas uzataj). Mi ne povas solvi problemon ke mi ne vidas, ĉu? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:05, 26 mar. 2025 (UTC) Vudu ankaŭ tion ĉi: [[Ŝablono-Diskuto:Situo sur mapo/+#Rompita!|Rompita!]], [[Ŝablono-Diskuto:Situo sur mapo Slovakio Centra Bratislavo#senutilaj ŝalbonoj|senutilaj ŝalbonoj]], artikolon pri [[Praga linio]]. Nun la mapoj aspektas kiel fekaĵo de birdo. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 06:34, 26 mar. 2025 (UTC) Sed kial "korekti" tion, kio fukcias bone. Ni estas en Vikipedio, ne en sabloludejo aŭ en iu konkursejo. Mi vidas multon ĉi tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 06:39, 26 mar. 2025 (UTC) == Kongreso/registaro de la Filipinoj == Kara, kiam mi antaŭ du tagoj ekfaris novan artikolon [[registaro de la Filipinoj]], en tiu teksto ankaŭ aperis la institucio "Kongreso de la Filipinoj", kaj mi dankeme enplektis vian tekston "kongreso de Filipinoj" de 2024, kreita per traduko de la paĝo "Congress of the Philippines", aldonante la laŭ mi manketan artikolon "la", kiu ne nur aperas en la angla kaj pli-malpli ĉiuj eŭropaj lingvoj, sed ankaŭ en Esperanto estas la kutima, do aparte ofta formo, kvankam fakte en Esperanto la formo sen artikolo estas ankaŭ ĝusta, do mi ne korektis eraron de vi, sed nur unuecigis la formon stile al la pli kutima el du gramatika same permeseblaj nomoj (kia longa, senkulpiga frazo... {{s}}). Tamen Kani en mia diskutpaĝo komencis vastan disputon, ĉu mi havis la rajton entute ekfari novan artikolon je la titolo [[registaro de la Filipinoj]], anstataŭ "registaro de Filipinoj" (certe mi havis), kaj despli dubis ĉu mi rajtus aldoni la du literojn al via teksto. Mi sincere dirite tute ne vidis problemon, alikaze mi rekte kontaktintus vin kaj konsultintus kun vi, do sliĥa' se mi tro facilanime movetis vian paĝon. Sed vi tamen, kiel origina redaktinto de la teksto, havas la liberon mem akcepti la adapton al la aparte kutima formo "de la Filipinoj", aŭ vi povas indiki ke vi tamen volus havi la tekston sub formo "de Filipinoj" sen artikolo. Se vi volus la lastan formon, vi ne devos nun refari la antaŭan formon, kio aspektus kvazaŭ ni estus malsamopinie en redaktomilito, sed vi povas simple peti al mi ke mi remetu la titolon al sia antaŭa formo kaj mi facilanime faros tion - fakte mia psika ekvilibro tute ne dependas de la titolo de tiu teksto, pri kiu mi antaŭ du tagoj estis nur feliĉa ke ĝi jam ekzistas, male al tiom da aliaj ankoraŭ mankaj tekstoj pri politiko de la Filipinoj. Ĉu? Legetu la notojn en mia diskutpaĝo kaj mem ekhavu opinion kion vi preferus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:32, 7 apr. 2025 (UTC) :Saluton kara kaj dankon pro via ekspliko, malgraŭ ke la frazo estis tiomege longa:). Do ne estas problemo. Mi vidis la diskuton/disputon de vi kaj Kani. Vi tute rajtas redakti kaj ŝanĝi la tekston. Mi konsentas kun via bonjuĝo pri la afero. Sukceson. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:39, 7 apr. 2025 (UTC) ::Cetere, mi ĵus vidis ankoraŭ problemeton en la paĝo [[Bongbong Marcos]]. Tie aperas la landonomo "Filipinio", kiu '''ne''' antaŭvideblas en [https://vortaro.net/#filipinio_kd vortaro.net], do en PIV 2020, kvankam mi jam rimarkis ke la aŭtomatisma guglo-tradukilo ŝatas la vorton, sed la anglalingva "krokodila" usona konzerno Google Inc. ne estas PIV, kaj la tradukilo estas fakte nur senanima aŭtomatismo, kiu ankaŭ adaptos sian vortuzon se oni instruas al ĝi, ofte korektante la misan landonomon "Filipinio" (sed nek mi, nek ŝajne iu alia tre entuziasmas nun baze eduki la guglo-tradukilon - mi antaŭ multaj jaroj senlacigite edukis la aŭtomatan tradukilon, kiam ĝi ankoraŭ liveris tute fuŝajn esperantaĵojn, sed intertempe la lingvaĵo ofte estas kontentiga, kaj strangaj neoficialaj landonomo kiel "Filipinio" estas nur detaloj). Mi ne scias, povas esti ke ankaŭ la vikipedio-interna tradukilo uzas la misan landonomon, sed ni homaj redaktantoj tamen atentu ne kopii erarojn de aŭtomatoj. Do la landonomo "Filipinoj" bonas kun kaj sen artikolo "la", sed "Filipinio" estas kaprica inventaĵo de iu inventinto sen vortara referenco. Ne estas problemo, ĉu oni nun aŭ post du semajnoj adaptos la vorton al la ĝusta formo, sed vi atentu ne pli disvastigi la kaprican inventaĵon, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 7 apr. 2025 (UTC) :::Jes ja. Nepre korektindas! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:26, 7 apr. 2025 (UTC) :::Mi faris. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:28, 7 apr. 2025 (UTC) ::::{{farite|Tre bone}}, dankon. Kaj precipe bone ke vi atentiĝis kaj mem klopodos ne plu disvastigi la aŭtomatisman inventaĵon... Mi scias ke foje kostas energion ĉiam skeptiki kion algoritmoj skribas en Esperanto, sed ĝuste pro tiu reviziado ekzistas kleraj homoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:28, 8 apr. 2025 (UTC) == Muzeo El Greko == Pri via ĵusa redakto en la paĝo [[Muzeo El Greko]]: vi tute pravas ke la ŝablono {{ŝ|informkesto muzeo}} teknike pli elegantas, kaj mi samopinias ke tian kompliketan redakton ne povas transpreni roboto. Se vi ankoraŭ havas kapaciton samtempe atenti pri alia detalo, kiun ankaŭ aŭtomata redakto ne povas transpreni: en tiu paĝo ankoraŭ mankis vikidatuma priskribo en Esperanto - mi ĵus aldonis tion per "monumento kaj vidindaĵo en la urbo de Toledo, Hispanio", simple elkopiita el la unua frazo. Se estas multaj samnomaj priskriboj en paĝoj, ekzemple "municipo en la provinco Toledo de Hispanio", tiujn priskribojn ankaŭ eblas aŭtomatigite aldoni, kaj kiel tion fari, foje instruis al mi LiMr laŭ mia peto (pri tio ne necesas roboto). Sed pri unuopa muzeo pli facilas unuope mem aldoni la priskribon. Mi scias ke ne eblas ripari ĉiujn manketojn en unusola redaktopaŝo, sed tamen invitas vin iom kunatenti la vikidatumajn priskribojn en Esperanto kaj, se tio ne tro deflankiigas vin en via laborfluo, plenigi mankojn tie - simple ĉar vi jam persone redaktas la paĝon kaj havas ĝin sur via ekrano... la roboto LiMrBot, kiu antaŭ 18 monatoj lastfoje redaktetis la paĝon, kompreneble ne povas fari tion, unue ĉar ĝi ne povas samtempe atenti pri pluraj taskoj kaj plie kompreneble ĉar vikidatumoj estas ekster la teknikaj limoj de la e-lingva vikipedio. Sed vi aŭ mi aŭ ĉiu alia uzanto kiel homo senprobleme povas salti inter la forte interplektitaj projektoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 8 apr. 2025 (UTC) :{{farite}} al la 221 esperantaj paĝoj pri "municipo en la provinco Toledo de Hispanio" mi ĵus sukcesis bloke aldoni vikidatumajn priskribojn en Esperanto, la portugala kaj litova. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:31, 8 apr. 2025 (UTC) :Jes ja mi kontrolas la esperanta linioj en vikidatumo kaj aldonas la priskribon. Sed tiukaze mi ja forlasis tiun tasketon. Bonege vi faris. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:27, 8 apr. 2025 (UTC) == Alidirektilo == Saluton. Vi kreis [[Genraj studoj]] kiel alidirektilo al [[ Scienco de seksa identeco]], kiu ne ekzistas. Se vi ne planas krei ĝin, oni povas forigi la alidirektilon, ĉu?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 9 jun. 2025 (UTC) == Mi esperas ke ĉio estas en ordo == Saluton, estimata kolego. Kiel vi fartas? Mi ne skribis dum jaroj. Se vi troviĝas en Israelo, mi esperas, ke ĉio bonas ĉe vi kaj al via familio dum la nuntempa milito. Tre amike,—<span style="font-family:Kristen ITC, serif;margin:0 .3em">[[user:super nabla|super n∇bl∇]]</span>([[user talk:super nabla|🪰 msg]]) 16:16, 19 jun. 2025 (UTC) :Saluton super nabla, dankon al vi pro la kortuŝa persona mesaĝo. Donante la teroregan situacion de daŭra milito en mia malfeliĉa lando, mi persone ankoraŭ fartas sufiĉe bone, tiel kiel mi sukcesas dormi seninterrompe dumnokte. Sed pli ol miaj personaj travivaĵetoj, iri al ŝirmejo laŭ alarmo, mi estas pezita de la daŭra suferego de tiomego da homoj kiuj tute ne apartenas al la batalado, kaj ili estas la veraj viktimoj de tiu ĉi damna militego. :Mi deziras al ni ĉiuj ke ni laboru kaj batalu por paco, laŭ la [[esperantismo]] kaj efektive tiel kiel ĉiu el ni komprenas ĝin. :Kolege via, Ŝajo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:25, 19 jun. 2025 (UTC) == [[Tuja fotilo]] == Saluton. Mi iom sentas, ke la vorto "tuja" aplikeblas pli al la foto ol al la fotilo, kiu ja fotas "tuje". Mi proponas alinomi al Tujfotilo, sed ĉu vi konsentas?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 23 jun. 2025 (UTC) :Saluton. Jes mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:55, 23 jun. 2025 (UTC) == Translation request into Esperanto == Hello, Sj1mor. Can you translate and upload the two articles [[:he:מס-קום-יה]] and [[:he:סוחר שמח]] in Esperanto Wikipedia? The former is an antisemitic theater play from 1975 by the rabid antisemite and Hamas supporter [[Recep Tayyip Erdoğan]] (who needs no further introduction), and the latter is a rabid antisemitic caricature and internet meme, which has spiked in the internet since the horrific terrorist attack by Hamas. Yours sincerely, [[Uzanto:Oratas|Oratas]] ([[Uzanto-Diskuto:Oratas|diskuto]]) 20:32, 23 jun. 2025 (UTC) :Hello, Sj1mor. :Thank you very much for creating the two articles in Esperanto Wikipedia. :Yours sincerely, [[Uzanto:Oratas|Oratas]] ([[Uzanto-Diskuto:Oratas|diskuto]]) 11:34, 11 jul. 2025 (UTC) == [[Ekspozomo]] == Saluton. Kiel evidentas ĉe neologismo, ĝis nun ekzistas nek ekspozomo nek eksposomo, kio aperas en la redakto. Mi tute ne proponas ĝustan literumadon, sed mi supozas, ke nepras unusola literumado ĉu kun so ĉu kun zo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 7 jul. 2025 (UTC) == Saluton == En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas novaj proponoj kaj en [[Vikipedio:Proponoj por elstaraj artikoloj]] estas unu. Kiam vi havos tempon, eble indos interveni en kelkaj el ili.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:55, 23 jul. 2025 (UTC) == [[Nigra turismo]] == Saluton kaj gratulon pri tiu interesa artikolo. Pri la dua duono eble "morbida" ne estas ĝusta nomo: vidu ĉe PIV la signifojn kaj de ''morbida'', kaj de ''morbo''; tro specifaj. Eble indas depreni el la enkonduko "funebra turismo" kaj uzi tiun nomon por tiu dua parto, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:13, 28 jul. 2025 (UTC) :Saluton Kani. kiel kutime mi fidas vian bonan juĝon. Jes mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:18, 28 jul. 2025 (UTC) :mi ŝanĝis morbida la morna. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:58, 28 jul. 2025 (UTC) [[dosiero:Cezaro de Mirko Jeluŝiĉ dua eldono 1997.jpg|eta|maldekstra|150ra|{{centre|la esperanta romano Cezaro de [[Mirko Jeluŝiĉ]], dua eldono 1997}}]] == romano Cezaro == Saluton, kara. Mi hodiaŭ sentis neceson por la artikolo [[Julio Cezaro]] kaj [[Mirko Jeluŝiĉ]] havi titolpaĝon pri la romano, vidis ke la titolpaĝo estas grafika verko de la dua eldono de 1997, do kopirajta, krom ke la eldonejo tutpersone rezignus pri sia kopirajto, kaj elektis por alŝuto nur al la esperanta branĉo licencon de justa uzo. Kiam mi volis meti la dosieron ankaŭ al la paĝo [[Ivo Rotkvić]], mi rimarkis ke tie jam estis praktike sama dosiero, kiun vi en 2021 alŝutis rekte al la komunejo. Ke ĝis nun 4 jarojn neniu protestis en la komunejo estas bonŝanca hazardo. Sed se iu el la forigemuloj en la komunejo volus forigi la dosieron, vi havus malbonajn argumentojn kontraŭ tio kaj malvenkus. Tial mi proponas provizore ĉion lasi kiel estas nun, sed konscii ke se estas problemo pri tenado de la komuneja bildo, ke tiam rezerve ankoraŭ estos la nur-esperanta titolbildo kun licenco "justa uzo". Sed vi mem jam sciu ke via komuneja alŝuto neniam estos tre sekura en la komunejo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:27, 1 aŭg. 2025 (UTC) == Peto pri konsilo == Jam denove saluton: mi rapide petas vin je konsilo de denaska ivritparolanto. Mi rimarkis ke mi en novembro 2010 faris suman paĝon pri la [[Distriktoj de Israelo]] kaj aldone faris la ses apartajn paĝojn pri la unuopaj distriktoj. Sed ĵus mi vidis, ke en la apartaj paĝoj pri la unuopaj distriktoj mi latinliterigis la hebrean vorton por "distrikto" per "Meĥoc" kun fina "c" - kvankam mi nun vidas tie klare la signon ז, zain, do sonon "z". Kaj efektive en la suma paĝo mi latinliterigis la saman vorton per "Maĥoz". Mi supozas ke la "c" en "Meĥoc" estis simpla tajperaro de mi, kiun simple en 15 jaroj neniu rimarkis. Vi probable povas konfirmi mian suspekton - tiam mi povas ŝanĝi la literojn al ĝusta "z". Kaj mi scias ke la vokalo post la iniciala M estas ne tiom fikse reguligata, povas prononce esti io inter a aŭ e aŭ [[ŝvao]], sed mi lernis ke en kazo de dubo oni prefere en latinliterigo uzu plenigan vokalon "a". Demando estas ĉu ĉi tie estas kazo de dubo. Ĉu vi konsilus en esperanta latinliterigo la formon "Maĥoz" aŭ "Meĥoz", aŭ ĉu vi eble ankoraŭ havas ivritan vortaron hejme, kiu notus aldonan diakritan signon sub la מ, kiu bedaŭrinde en normalaj tekstoj, ankaŭ en la ivritlingva vikipedio, preskaŭ neniam skribiĝas? Laŭ mia sperto la uzo de angla literumo por identigo de plej ĝusta vokalo estas problema, ĉar la angla ofte havas alian komprenon de vokaloj ol ĉiuj aliaj lingvoj, tial la [[sistemo IFA]] estas multe pli bona konsililo, sed mi ankoraŭ ne vidis la vorton meĥoz/mahoz en sistemo IFA. STOP: Ĵus mi vidis ke la angla teksto "Districts of Israel" tamen uzas diakritajn subsignojn, do laŭ tiu paĝo estas singulare מָחוֹז, maĥoz kun a, kaj plurale מְחוֹזוֹת meĥozot kun e. Mi ĉi tie reprenas mian kritikan noton pri la neklaraj difinoj inter sonoj a kaj e ĉe la anglalingvanoj, kaj dankemas ke ĉi tie la angla vikipedio estis tiom ekzakta. Do singulare מָחוֹז, maĥoz kun a. Vi povas tamen ankoraŭ legi mian noton, kaj en kazo de neceso komenti. Sed mi dum la demandado jam trovis la respondon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:30, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Saluton Kara Thomas, jes mi konfirmas maĥoz kun a, kaj plurale meĥozot. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:39, 2 aŭg. 2025 (UTC) == Kirjat Mockin == Resaluton, mi agrable rimarkis, ke vi "ŝtelis" mian hodiaŭan paĝon pri [[Kirjat Jam]] kaj el tio faris novan paĝon [[Kirjat Mockin]]. Tre simpatie, sed vi en la informkesto kaj en la suba parto de la teksteto ne adaptis la kopion, tiel ke la informkesto nomis la paĝon "Kirjat Jam" (2.0). Kion mi vidis, mi jam ĝustigis, sed vi ankoraŭfoje tralegu la paĝon, ĉu nun ĉiuj neintencaj spuroj pri Kirjat Jam estas for... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:08, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Bone farita, dankon. Mi ankaŭ faris pri [[Kirjat Ata]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:30, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Se vi deziras serioze verki artikolon pri urbo, mi forte sugestas [[:en:Cité_Soleil|Cité Soleil]] (Civito Suna?) komunumo de Haitio kaj fifama kvartalo de [[Portoprinco]]. Homoj kiuj vivas en malfeliĉegaj cirkomstancoj estas tiuj kiuj plej bezonas Esperanton (eĉ ke ili tute ne konscias, ne scias aŭ eĉ neus tion), ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:12, 2 aŭg. 2025 (UTC) == [[Monumento de la Afrika Renaskiĝo]] == Saluton. Mi alinomis artikolon [[Monumento de la Afrika Renesanco]] al [[Monumento de la Afrika Renaskiĝo]], ĉar laŭ PIV Renesanco referencas nur al la historia periodo post la fino de la [[Mezepoko]] en [[Eŭropo]]. Se vi ne konsentas, ĉiam oni povas nuligi la alinomadon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:44, 4 aŭg. 2025 (UTC) :Bone farita. dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:21, 4 aŭg. 2025 (UTC) ::Senrilate, en pluraj lastaj artikoloj aperas asteriskoj anstataŭ aŭ eĉ krom citiloj. Mi foje nuligas ilin, sed indas eviti tiun aperon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:15, 4 aŭg. 2025 (UTC) :::Akceptita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:37, 4 aŭg. 2025 (UTC) ==Forigoj== Saluton, ĉu oni forigos ĉiujn diskutojn de uzantoj [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C5%9Cablono:Forigu tie mirakle ligitaj]? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:38, 23 aŭg. 2025 (UTC) == Alinomo == Mi alinomis artikolon "Aromatakologio" al "Aromokologio", sed mi dubas pri la ĝusta literumado. Se mi eraris, bv malfari.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:11, 1 sep. 2025 (UTC) == [[Minutmanoj (milico)]] == Saluton. Mi kredas, ke uzi la radikon "man-" por la angla "men" estas tro krude. Mi sugestas pli esperantlingvan titolon [[Minutuloj]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:43, 6 sep. 2025 (UTC) :Saluton. Bone. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:44, 6 sep. 2025 (UTC) :Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 6 sep. 2025 (UTC) == Disciplino, [[Durnegoculo]] kaj [[Akrigilisto]] == Saluton. Lastatempe vi uzas tiun vorton kiel sinonimo de fako, de scienca fako. Laŭ PIV tiu termino estas limigita al "Instrua aŭ sporta fako" kaj eĉ evitinda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:21, 8 sep. 2025 (UTC) :Pri Durnegoculo, strangas al mi la radiko "negoco" en tiu kunteksto. Mi kredas, ke estus pli taŭgaj titoloj kaj tradukoj de la anglalingva termino arbustejulo, makisulo, durmakisulo ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:19, 8 sep. 2025 (UTC) ::Pri Akrigilisto mi vidas du problemojn. Unue estas enhava miso: Akrigilisto ne estus tiu kiu akrigas ilojn (kiu estus ilakrigisto), sed tiu kiu prilaboras akrigilojn. Tial la redakto estas io konfuza. Due ekzistis jam la artikolo [[Akrigisto]], en kies enhavo eble la nura nuanco estas ke temas pri tradicie vaganta profesio. Tiu artikolo havas korespondon en multaj lingvoj, dum Akrigilisto havas tion nur en germana kaj en rusa; la rusa ne ekzistas por Akrigisto, dum mi ne tiom konas la germanan por kompreni la diferencojn inter la du artikoloj en la germana. Eble indas kunigi ambaŭ artikolojn, sed mi dubas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:49, 8 sep. 2025 (UTC) :::Mi dirus ke en la germana lingvo oni povus prave diskuti pri kunigo de Schleifer (akrigisto) kaj Scherenschleifer (laŭvorte akrigisto aparte de tondiloj). Fakte malgraŭ la titolo la teksto Scherenschleifer ŝajne pli amplekse kovras la metion, de migra profesio de romaoj kaj sintioj ĝis profesiaj metiejoj, de la mezepoko ĝis la 21-a jarcento, kaj pri akrigo de ĉiuj eblaj akraj surfacoj, de tondiloj, tranĉiloj, hakiloj, gilotinoj - kaj la dua teksto, germane Schleifer, malgraŭ la pli vasta titolo enhave pli malvaste koncentriĝas al iuj historiaj faktoj. Ĉiukaze tre utilas konscii pri la du tekstoj, kaj memori la alternativon ke ankaŭ esperante estus eblo kunigi la du tekstojn, al kio mi tendence inklinus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:19, 9 sep. 2025 (UTC) ::Saluton, mi ŝanĝis kaj alinomigis de durnegoculo al arbustejulo kaj plene akceptis viajn bonajn rekomendoj. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:30, 9 sep. 2025 (UTC) == Request == Hello, Sj1mor. Can you update the article [[Minska Grupo]] with new sources and rewrite it in the past tense? It was dissolved on 1 September 2025, as a requisite of the peace agreement signed by Azerbaijan and Armenia on 8 August 2025. Can you also write the article [[Respubliko Montara Karabaĥo]] in the past tense, and also update the articles [[Montara Karabaĥo]] and [[Stepanakerto]] and indeed any article in [[:Kategorio:Montara Karabaĥo]], reflecting the dissolution of the Nagorno-Karabakh Republic and the flight of virtually all Armenians from the region in 2023, rendering an Armenian presence in Azerbaijan to almost 0%? https://www.thecaliforniacourier.com/there-are-only-13-armenians-left-in-nagorno-karabakh/ Kindest regards, [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-55614-7|&#126;2025-55614-7]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-55614-7|diskuto]]) 08:55, 9 sep. 2025 (UTC) :Thank you for updating [[Minska Grupo]]. Can you also add a sentence about its dissolution? :Kindest regards, [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-55614-7|&#126;2025-55614-7]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-55614-7|diskuto]]) 15:51, 9 sep. 2025 (UTC) ::Done. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:05, 9 sep. 2025 (UTC) :::Thank you very much. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-56434-5|&#126;2025-56434-5]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-56434-5|diskuto]]) 18:00, 9 sep. 2025 (UTC) == nova teksto [[Nir Alon]] == Mi volas aparte direkti vian atenton al la nova teksto pri [[Nir Alon]], kies vastigo al pli-ol-ĝermo estis flankefiko de preskaŭ 20 komence ŝablonaj novaj artikolaj ĝermoj pri skulptistoj - Mi ne scias kiel vi emocie rilatas al la e-lingva teksto pri la kampanjo "[[Bojkoto, Malinvesto kaj Sankciumoj]]" menciita en la teksto, kaj pri tio tute ne temas mia atentigo: sed mi scias ke vi havas grandan talenton fari bonajn tekstojn pri institucioj kaj organizaĵoj, kaj kvankam ne necesas premi sin fari tekstojn pri ĉiuj ministerioj de ĉiuj registaroj de la mondo, tamen estas bone se iom post iom iuj pliaj tekstoj pri ministerioj de eksteraj kaj internaj rilatoj, de sociaj servoj, eduko kaj kulturo aldoniĝos - la ministerioj tendence pli gravaj por la esperantista movado. En la teksto estas vorto sen ruĝa ligilo pri la Israela Ministerio pri Edukado kaj Kulturo. Ĝi povas resti tiel, sed ankaŭ estus okazo krei esperantlingvan tekston pri la ministerio. Ĝi ne vivnecesas esperantlingve, sed estus ĉarma pluso havi ĝin: mi ĵus komprenis, ke ekde 2006 estas du ministerioj, unu pri eduko, la alia pri kulturo+sporto. tiam teksto pri la komuna ministerio de ĝis 2006 kompreneble estas neglektinda temo, sed sed estus okazo eĉ fari 2 ministeriajn tekstojn[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 9 sep. 2025 (UTC). Krome fakte ankaŭ la Hamburga Universitato de Aplikataj Sciencoj ({{l-de|Hochschule für angewandte Wissenschaften Hamburg}}, en [[d:Q913987|vikidatumoj]]), dua plej granda universitato en la due plej granda urbo de Germanio, povus profiti de universitata artikola ĝermo. Ankaŭ tio ne nepras, sed belus... La teksto de Nir Alon ne estas unua teksto de artisto en Israelo. Laŭ nuna stato jam estas 7 esperantlingvaj tekstoj nur pri israelaj skulptistoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 9 sep. 2025 (UTC) :Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], dankon pro via instigo. Farite! Sed se oni esploras pli, kaj verŝajne valoras atingi la realan veron ol la titolaj sloganoj pri la [[Israela Ministerio pri Edukado]], ekde kelkaj jardekoj ĝis nun, grandparte de la eduka sistemo en la lando estas financata sed independa (privata, t.e. [[Ortodoksa Judismo|ortodoksa]], vidu [[d:Q12411986]]) de la ministro! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:41, 9 sep. 2025 (UTC) == Alpina skiisto == Saluton. Mi forigis tiun malplenan titolon. Mi supozas, ke se vi planas tian artikolon, la titolo estus Alpa skiisto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:50, 15 sep. 2025 (UTC) == Parlamento de Feroio == Saluton, Mi ne vidas iun uzon de tiu vorto por la lando, kaj ĉiam [[Ferooj]]. Mi sugestas alinomi al Parlamento de Ferooj kaj nuligi tiun nunan. Ja plimulto de lando en Esperanto havas finaĵon en -io (-ujo), sed insularoj foje en -oj, ekzemple Filipinoj, Maldivoj ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 22 sep. 2025 (UTC) :Bonvolu kontroli la diskutan paĝon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:06, 22 sep. 2025 (UTC) ::Vi pravas, ne nur vikidatumoj, ankaŭ PIV.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:02, 29 sep. 2025 (UTC) == [[Simbionta Liberiga Armeo]] == Ĉu Simbionta, Simbiona aŭ Simbioza?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:59, 29 sep. 2025 (UTC) :Ankaŭ mi ne certas... [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:01, 29 sep. 2025 (UTC) :Mi konsilus ne traduki la nomon, ĉar ''Symbionese'' ne estas normala aŭ facile komprenebla angla vorto. Se vi nepre volas tradukon, tiam mi konsilas "simbioza", ĉar laŭ la angla vikipedio ''Symbionese'' deriviĝis de ''symbiosis''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:57, 29 sep. 2025 (UTC) == Kategorioj == Saluton. Vi kreis kategoriojn [[:Kategorio:Edukado en Nov-Brunsviko]] kaj [[:Kategorio:Edukado en Insulo Princo Eduardo]], kiuj nun estas malplenaj. Mi supozas, ke vi planas krei artikolojn kiuj plenigu ilin, aŭ kiu estas la celo? Tamen ĉefe interesas al mi kial ili enkalkuleblas en la Novaj paĝoj, dum la kategorioj kiujn mi kreas ne aperas tie. Ĉu estas du kategorioj de kategorioj? Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:14, 20 okt. 2025 (UTC) :Saluton Kani, mi ne planis plenigi ilin. Mi kreis ilin ĉar @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] jam kreis tiujn kategoriojn por ĉiuj subŝtatoj de Usono (ekz. [[:Kategorio:Edukado en Kalifornio]]). Mi ne precize komprenas viaj postan demandon, kio signifas "ili enkalkuleblas en la Novaj paĝoj"? mi ne konas pri kiuj kategorioj, kiuj vi kreas, vi intencas kompari. Tiuj du kategrioj estus precize same kiel ĉiuj aliaj por la aliaj provincoj de Kanado. Amike. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:49, 20 okt. 2025 (UTC) ::{{re|Sj1mor|Kani}} Mi ĵus revenis al vikipedio post plurtaga paŭzo pro translokiĝo. Efektive la kat.oj aspektas sencaj kaj iom post iom plenigeblaj. Unua paŝo kompreneble estas intervikiigi ilin, kion mi ĵus faris. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:07, 24 okt. 2025 (UTC) ==Kinfestivaloj== Saluton. Rilate iel al ĵusa supra temo, mi ĵus alinomis al [[Internacia Kinfestivalo de Valadolido]] anstataŭ Filmfestivalo, ĉefe ĉar estis kelkaj korektendaĵoj en la redakto pri tradukoj el hispana ktp. Krome laŭ mi Kinfestivalo estas pli facile prononcebla kaj pli ĝusta traduko, ĉar en pluraj lingvoj eble filmo kaj kino estas sinonimaj, sed ne en Esperanto. Kaj en tiaj festivaloj ĉefa afero estas prezento de filmoj, sed ankaŭ gazetaraj kunsidoj, solena fotado, intervjuoj, premioj, ceremonioj ktp. Tamen, se vi ne konsentas oni povas malfari la aferon. Krome eble mi estus devinta konsulti tion en la koncerna paĝo, kiu nun ne estas tre aktiva. Ĉio tio koncernas ankaŭ al la ĵus kreita de vi [[:Kategorio:Filmfestivaloj en Hispanio]], sed mi vidas, ke ankaŭ aliaj rilataj kategorioj uzas film- anstataŭ kin-; eble pli internacia, sed malpli esperanteca.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:42, 21 nov. 2025 (UTC) :Saluton. Bonege. Se mi rajtas peti vin, bonvolu fari/meti vian komenton ekzemple ĉe la diskuto de [[Filmofestivalo]]. Estas multaj artikoloj kies nomo komencas per tiu Filmofestivalo, kaj kelkaj alidirektiloj kun Kinfestivalo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:30, 21 nov. 2025 (UTC) :Mi nur notas ke sub filmofestivalo ([[d:Q220505|Q220505]]) la plej multaj el la lingvoj nomas tiajn festivaloj kun film, kaj nur la litova kaj la uzbeka, uzas kin! Mi konfesas ke mi tute ni scis ke estas diferenco inter filmfestivalo kaj kinofestivalo kaj do indas eksplicite noti tiun ĉi gravan distingon. Ĉu vi faru tion? Mi antaŭdankas vin. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:36, 21 nov. 2025 (UTC) ::Tion mi faris, dankon. La solvo ne estas facila.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:48, 21 nov. 2025 (UTC) :::{{re|Sj1mor|Kani}} Nu, kino estas ĉio rilate al farado de filmoj, tial "kinfestivalo" kaj "filmfestivalo" estas laŭ senco fakte sinonimoj. Kompreneble festivalo pri filmoj estas ĉiam kunveno, evento, do la invititaj filmofarintoj renkontiĝas, babiletas, trinkas, manĝetas, amplekse fotiĝas, aŭskultas, aplaŭdas... sed la baza temo tamen estas la farado de filmoj, do la eldona "industrio" kino. Tial fakte ne estas kategoria "diferenco inter filmfestivalo kaj kinfestivalo". Konsentite ke {Lang-es|Semana Internacional de Cine de Valladolid}} klare havas la vorton "cine=kino" en la titolo, tial tute sencas tie uzi la sinonimon kino, dum la [[Internacia filmfestivalo Palm Springs]] ({{l-en|Palm Springs International Film Festival}}) kaj tre multaj aliaj havas la vorton "festival'" en la titolo, tial saĝas uzi la vorton ankaŭ en Esperanto. Sed mi avertas ke ne estus saĝe nun artefarite konstrui iun "diferencon inter filmfestivalo kaj kinfestivalo", kaj ekzemple krei diversajn kategoriojn. Kaj tre saĝas uzi la vorton filmfestivalo kiel baza kategorio, ĉar filmo estas pli baza vorto ol kino (=farado de filmoj). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 27 nov. 2025 (UTC) ::::Bone, interesa, dankon. Ĉu vi povas meti tion via en la [[Diskuto:Filmfestivalo]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:40, 27 nov. 2025 (UTC) ::::Mi supozas, ke vi celis "filmon" en "havas la vorton "festival'" en la titolo". Mi ne volis fari du kategoriojn, sed postuli la nomon kino, kie indas, dum ankoraŭ vidas la hegemonion de "filmo" en preskaŭsinonimaj kuntekstoj, kiel anglalingva influo, kaj ne nur en Esperanto. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:13, 27 nov. 2025 (UTC) == Eta konsilo == Mi fakte nun venis ĉi tien tute ne por komenti pri festivaloj, sed por doni al vi etan amikan konsilon: vi faris tekston pri la eldona '''firmao''' [[Pearson Education]] en feburaro 2024, kaj nomis la firmaon "'''brita eldonisto'''" en la unua frazo kaj en vikidatumoj. Tamen, en Esperanto la substantivoj faritaj el verbo plus participo estas klare individuaj homoj, kiuj faras iun agon, kaj ĉiu firmao sendube estas pli ol unu homo. Tial la vorto "eldonejo" pli taŭgas, kvankam ejo estas loko, kaj klaras ke firmao povas havi centran plus aldonajn lokojn, kaj ĝin ne nur difinas la muroj kaj tegmentoj de la centra domo, sed ĉiuj homoj, maŝinoj, bankokontoj kaj produktoj kiuj rilatas al la firmaa domo. Sed tamen la vorto ejo, simboligite por la tuta aktivejo kun multaj laborantoj, pli bone taŭgas ol simboligi multajn homojn per nur unu homo. Tial [[DuMont]] aŭ intertempe je plena nomo [[M. DuMont Schauberg]] estas eldona firmao, libroeldonejoj ekde 1620 en Kolonjo, kaj unu el siaj ĉefoj, [[Joseph DuMont]] (1811-1861) estis eldonisto. Kaj tial ekzemple en la franca aŭ itala oni aparte akcentas la centran domon, kiam oni aludas al eldona entrepreno, per la nomo ''maison d'édition'' aŭ ''casa editrice'' ("domo eldona"). Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:04, 27 nov. 2025 (UTC) :PS: Aparte ĉi tie neniam ekzistis iu "pionira eldonisto sinjoro Pearson". Sed la bazo de la firmao "Pearson" estis konstrufirmao, kiu komence masonis dometojn, poste realigis gigantajn tunelojn kaj kanalojn, sekve investis en la naftoindustrion kaj tute fine ankaŭ investis en libroeldonado... Iu fonda "eldonisto Pearson" tial vere ne identigeblas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:15, 27 nov. 2025 (UTC) :Nu denove Bone, interesa, dankon. Ĉu vi povas meti tion vian en la Diskuto:eldonejo, Diskuto:eldonisto, kaj en Diskuto:ejo, Diskuto:isto? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:43, 27 nov. 2025 (UTC) == [[Kunhavigo]] == Saluton, dankon kaj gratulon pro tiom bela koncepto kaj artikolo. Mi opinias, ke estus pli ĝusta titolo Kunhavado, dum Kunhavigo estus la momento kiam iu igas, ke aliaj (eble inklude tiun mem) ekkunhavas ion kaj poste ili kunhavas, tio estas kunhavadas. Eble ankaŭ kunhavo eblus. Krome en la fino oni povus iom pliigi pri sociaj retoj rekte eĉ al Vikipedio kaj ĝenerale vikioj, kiuj estus ekzemplo de kunhavo, ĉu ne?, kie ni ĉiuj agadas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:21, 27 nov. 2025 (UTC) :Saluton. Dankon. Do bone korektu, alĝustigu kaj aldono laŭ via kompreno. Sed mi nur petas ke vi metu tiun ĉi diskuton vian pri la nomigo en la diskuto de la artikolo, kie ĝi gravas. Pri la sociaj retejoj laŭ mia kompreno grava malfacilaĵo estas la uzo de disdivid por la sama termino sed esence de kontraŭa signifo. Pri (inter)vikia laboro mi ne certas ke mi komprenas vian intencon, ĉu vi intencas ke ekz Vikidatumoj kunhavigas datumojn kun la lingvaj vikipedioj? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:31, 27 nov. 2025 (UTC) ::Farite. Ankaŭ mi ne komprenas vian nekomprenon pri (inter)vikia laboro; mi intencis fari nur tion kion mi jŭs faris, nome aldoni aludon al Vikipedio en la fino de la teksto, kiel mi faris. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:42, 28 nov. 2025 (UTC) == [[Nudstriado]] == Denove mi havas dubojn pri la trovo de ĝusta titolo. Vere la signifoj de la radiko stri- laŭ PIV neniel rilatas al la koncepto. Pli ĝusta fonetika adapto postulus la radikon strik- kiu simile kolizias kun plena signifo tute ne rilata. Nudmontrado povus esti ne sufiĉe signifa, kiel tro proksima al simpla [[publika nudeco]]. Nudmanifestacii eble estas tro longa vortaĉo, sed ja pli ĝusta, simile eble al Persona nudmanifestacio aŭ simile. Kion vi opinias? Solvite tion, mi ŝatus aldoni aludon al [[FEMEN]]. Fakte en tiu artikolo estas proponata artikolo Nuda protesto, titolo kiu ankaŭ ne tute kongruas kun la koncepto de "Nudstriado".--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:54, 28 nov. 2025 (UTC) == ŝuoj sur la bordo de Danubo == Dankon pro la enmeto de la foto. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-39102-04|&#126;2025-39102-04]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-39102-04|diskuto]]) 08:55, 9 dec. 2025 (UTC) =="federera"== "Federera" en [[Urbestro]] ne estis eraro, sed mia provo traduki ''state [or] territorial''. "Federala" signifas alian aferon, nome "(tut)landa". Cetere estas bona momento danki vian amasan korektadon, kiu jam forigis multajn verajn erarojn interalie de miaj kontribuoj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:35, 21 dec. 2025 (UTC) == Mi erare malfaris vian redakton en "Hohe Liebe" == Mi ne volis fari tion kaj jam malfaris mian malfaron. Pardonu por la konfuzo. Cetere, mi volas danki vin por via laboro dum la lastaj jaroj, precipe la amasa korektado de eraretoj. Tio ege helpas la projekton! [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 17:41, 11 jan. 2026 (UTC) == Forigproponoj == Saluton ... vi lastatempe faris plurajn strangajn forigproponojn, ekzemple https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Server_farm&action=history . Ĉi la volas forigi nur la diskpaĝon (kiu antaŭ via interveno ne ekzistis), aŭ la artikolan paĝon kiu estas nur alidirektilo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:30, 16 jan. 2026 (UTC) :Saluton ... mi ne certe pri kiuj forigproponojn vi parolas. En la kazo de [[Server farm]], tio erare kreiĝis fare de mi kiam mi ekkreis la artikolon [[Servilaro]], do tiu alidirektilon estas forigenda. Ĝenerale, kiam mi petas forigon mi intencas forigo de la tuta artikolo (alidirektilo), ne sole de la disuktpaĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:54, 16 jan. 2026 (UTC) == Invitation: Bring Feminism and Folklore to your wiki == <div style="border:4px maroon ridge; padding:4px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Hello {{BASEPAGENAME}}, We noticed your dedicated contributions to this wiki. As an experienced editor, your leadership could help bridge the gender gap on Wikipedia. We are inviting you to '''organize the Feminism and Folklore 2026''' writing competition for your community. ;Why Organize? The campaign (1 Feb – 31 March) focuses on women’s stories, folk culture, and traditions. By setting up a local page, you help your community document their unique history. ;We have made it easy for you You do not need to do everything from scratch. The international team has prepared tools to help you: * '''Article Lists:''' Find missing topics relevant to your culture. * '''CampWiz Tool:''' Easily manage the contest and track points. ;Want to talk to us first? If you have questions or want to meet the team, you are welcome to join our Office Hours (live Q&A sessions). ''[[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|Click here to see the Office Hours schedule]]'' ;Ready to start? Please check the project page to see how simple it is to register. '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Click here to Learn More and Sign Up]]''' Thank you for your time and hard work! '''The Feminism and Folklore 2026 Team''' ---- <small>You received this message because you are a valued contributor. If you have questions, please ask on the [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta Talk Page]].</small> </div></div> --[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:49, 18 jan. 2026 (UTC) == Eta atentigo == Neekzistanta "kategorio:Usonaj organizaĵoj", kiu fakte celas gvidi al kategoria nomo "Kategorio:Organizaĵoj en Usono", laŭ la hodiaŭa stato havis eĉ 11 paĝojn. Tio estas multo por "hazarda mistajpo". Tial mi ĵus ĝustigas tiujn 11 kategorionomojn en la paĝoj, sed lasas ĉi tie kategorian alidirektilon, kiu helpu eviti ke tia miso ripetiĝos. 4 unuaj el la 11 paĝoj kiujn mi korektis, ĉiuj estis de vi. Tial supozeble plej gravas ke vi konscias ne ripeti la misan formon. Vi ĝis nun vidis ruĝan ligilon "Usonaj organizaĵoj" sube de la paĝo, nun kiam mi mezti la alidirektilon, estas klinitaj bluaj literoj "Usonaj organizaĵoj". Sed tiu kategorio en klinikaj literoj tamen estas alarmiga signo: Tamen oni devas en la paĝo gŭstigi la kategorion al kategoria nomo "Kategorio:Organizaĵoj en Usono" - alikaze la tekstoj tamen ne enordiĝas ĝuste. Komprenite, ĉu? Kaj dankon .. ke tiom da eraroj estas el via klavaro, sendube unuavice ŝuldiĝas je tio ke vi estas tiom produktema. Do simple atentu estonte ne plu ripeti la erareton kaj ĉiam estu alarmigita kiam vi vidas ruĝan aŭ klinitan bluan kategorionomon sube de paĝo - ambaŭ variaĵoj ne estas bonaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 25 jan. 2026 (UTC) :Komprenite. Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:32, 25 jan. 2026 (UTC) == Plia eta atentigo == Kaj mi ĵus rimarkis ankoraŭ plian, vere etan erareton, kiu tamen sumiĝas al multaj eraretoj, se multe ripetata. Vi foje tradukante el la angla al Esperanto, ne metas ligilon <nowiki>* {{Oficiala retejo}} ({{en}})</nowiki>, sed nur <nowiki>* {{Oficiala retejo}}</nowiki> (ekzemple [[Instituto por Politikaj Studoj|jen]]). Tio sencas en anglalingva teksto, kie oni supozas ke aŭtomate ligilo estas en la angla, se neniu alia lingvo estas notata. Sed en Esperanto kaj en ĉiu ajn alia lingvo la supozo ne estas tia. Do ĉiam necesas la indiko <nowiki>({{en}})</nowiki> (eĉ se estas iuj tre malnovaj paĝoj, kie oni ankaŭ forgesis indiki lingvo(j)n, kaj tiujn postaldoni post multaj jaroj ne funkcias 100-procente, ĉar simple estas iuj paĝoj kiuj tre malofte ricevas atenton). Mi komprenas ke vi principe komprenas tion, kaj nur volas memorigi al vi ankaŭ ĉiam apliki la scion... 17:57, 25 jan. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) == Landmann naskiĝjaro == Saluton! Vi enmetis malpost kelkaj semajnoj en la artikolo de [[Angelika Landmann]] shablonon kun naskighdato "30-a de novembro 1944". Mi nenie trovis fonton pri tio. Peto de mi estas ke vi malkashu vian fonton pri shia naskighdato. Dankon! [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] ([[Uzanto-Diskuto:Giorno2|diskuto]]) 16:58, 5 feb. 2026 (UTC) :Saluton! Mi enmetis ŝablonoN:homo, sed la montro de la naskiĝdato mi ne donis de mi mem. Mi kontrolis vikidatmojn kaj tie la dato ankaŭ ne troveblas do mi ne scias de kiel ĝi venas. Ĉiukaze mi ne havas fonton por ĝi. Dankon pro via kontrolo! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:13, 5 feb. 2026 (UTC) ::Estimataj [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] kaj [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]], permesu ke mi komentu pri tiu temo. La montrata dato "30-a de novembro" ne havas iun fonton, ĝin kaŭzas teknika eraro. (Pardonu min, mi kredis ke ĉiu regula kontribuanto ĉi tie sciis pri tiu eraro. La eraro estas priskribita ĉi tie: [[Ŝablono:Informkesto homo]]). '''Resume:''' Kiam oni metas iun person-ŝablonon (Informkesto homo/persono/gravulo/verkisto/sanktulo/papo/...), kaj [[Vikidatumoj]] havas ''nekompletan'' daton, ekz-e nur jaron sen monato kaj tago, tiam povas aperi erara dato en la montro de la ŝablono. Tre ofte la fuŝa dato estas ĝuste la 30-a de novembro. '''Kion vi faru por solvi la problemon:''' Enmetu en la ŝablonon la parametron "<nowiki>dato de naskiĝo</nowiki>" kun la informo kiun vi volas aperigi, ekz-e ĉe [[Angelika Landmann]], anstataŭ nura <nowiki>{{informkesto homo}}</nowiki> vi skribu <nowiki>{{informkesto homo | dato de naskiĝo = ĉ. [[1945]] }}</nowiki>. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:26, 6 feb. 2026 (UTC) :::Estimata [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]], vi skribas multajn artikolojn kaj aldonas informkestojn. Dankon por via diligenta laboro kaj viaj valoraj kontribuoj! - Notu: Vi kutimas aldoni informkestojn sen iuj ajn parametroj. Mi volas rekomendi al vi: Reiru al ĉiuj personoj kie vi enmetis informkeston, kaj kontrolu la montratajn datojn - specife, se iu montrata dato estas precize la 30-a de novembro. Komparu kun Vikidatumoj, kaj kiam necese, aldonu tiun "<nowiki>| dato de naskiĝo = ...</nowiki>" por korekti eraron. Tio estas inda plibonigo de nia Vikipedio! :::Estimata [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]], vi skribas multajn artikolojn kaj faras multajn valorajn kontribuojn en Vikipedio. Dankon por via diligenta laboro! - Notu: Vi kutimas tute ne uzi iujn informkestojn. Mi volas rekomendi al vi: Estos bone se vi aldonos informkeston en artikoloj pri homoj (tuj komence de la artikolo). Tio aŭtomate donas facile alireblajn informojn pri tiu homo, en konvena prezentado, kaj ĝenerale plibonigas la artikolon. Ekzistas pluraj informkestoj, sed mi rekomendas simple ĉiam uzi {{ŝ|Informkesto gravulo}}, tio tute bone funkcias. Nur atentu pri tiu citita teknika eraro, kaj aldonu tiun "<nowiki>| dato de naskiĝo = ...</nowiki>" kiam necese. :::Sincere salutas al vi ambaŭ [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:47, 6 feb. 2026 (UTC) ::::(P.S. Se vi interesiĝas pri teknikaj detaloj: La kulpulo pri la eraro estas la help-ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}}, kiu havas tre komplikan programkodon. Plurfoje oni jam diskutis eblajn vojojn ripari ĝin, sed ŝajne ni ne havas sufiĉe kompetentan (aŭ eman) programiston por solvi tiun problemon. Mi supozas ke ie interne la kodo uzas -1 por signifi "nekonata monato" resp. "nekonata tago en la monato", kaj poste la programkodo misinterpretas tiujn valorojn, elirante de la 1-a de januaro erare adicias -1 al la monato kaj -1 al la tago, efektive do subtrahas 1 monaton kaj 1 tagon, alvenante al la 30-a de novembro de la antaŭa jaro. - Supozeble ni ne baldaŭ solvos la problemon en la helpŝablono mem, restas do la supre menciita ĉirkaŭvojo mem plenigi la deziratajn parametrojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:04, 6 feb. 2026 (UTC)) :::::Estimata @[[Uzanto:Moldur|Moldur]], dankon pro via konsciigo. Efektive ĝi estas grava kaj notinda en pliaj ĉefaj lokoj. :::::Mi kontrolis ke estas pli ol 3 mil! artikoloj kun "Naskiĝo 30-an de novembro" (inkluzive de tiuj kiuj havas [[:Kategorio:Naskiĝintoj la 30-an de novembro]], kiu entenas 200. Efektive simila serĉo de aliaj datoj donas ĉirkaŭ 200 rezultoj) :::::Do mi pensas ke tiu laborego estas farota de roboto, ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:05, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Mi ne certas ĉu eblas fari tion per roboto, sed ''se'' tio estas farebla, tiam certe robota laboro estos bonvena. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:08, 6 feb. 2026 (UTC) ::::Aldone, mi konstatas ke estas instancoj de informkestoj kiuj uzas ŝablonon [[Ŝablono:Dato|Dato]] por tiuj parametroj (do naskiĝo kaj morto) anstataŭ [[Ŝablono:Daton|Daton]]. Vidu ekz. [[Afonso Pena]]. Korektendaj, ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:11, 6 feb. 2026 (UTC) :::::Ne, tio povas bone resti. Akuzativo ja necesas en plena frazo, ekz-e "Li naskiĝis la {{daton|30|11|1847}}.". Sed en tabela formo ja ne estas plena frazo, nur: "dato de naskiĝo: {{dato|30|11|1847}}". Oni povas mense kompletigi tion al frazo: "Lia dato de naskiĝo estis la {{dato|30|11|1847}}.", sen akuzativo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:46, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Dankon pro via klariga respondo sed ĝi strangas (efektive tre) al mi ĉar la granda plejmulto da instancoj, kaj efektive la defaŭlto, uzas la akuzativan datformon por tiuj datoj kiuj estas montrataj en la infromkesto! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:50, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::Ho, vi pravas, mi eĉ ne rimarkis tion antaŭe. Eble iu mense kompletigis: "Lia naskiĝo okazis la {{daton|30|11|1847}}.". Tio ankaŭ eblas. Do, gramatike ambaŭ formoj estas taŭgaj. Se vi preferas unuecan aperon, vi povas ŝanĝi "dato" al "daton". - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:59, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Kaj aldone, ĉu la artikolo necesas por la entabela dato (notu ke tiu ne estas la defaŭlto, do la def. estas senartikola)? Iuj (malmultaj) el la [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Biografioj]] ja metas ĝin. ::::::PS notu ke iuj uzas [[ŝablono:Naskiĝdato]] (alinomata [[Ŝablono:Naskiĝtago|Naskiĝtago]]), kiu ja metas la artikolon (la) antaŭ la dato) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:30, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::PS ankaŭ strangas al mi ke [[Ŝablono:Naskiĝdato|Naskiĝdato]] estas uzata 1739, kaj kompare [[Ŝablono:Naskiĝtago|Naskiĝtago]] 5721 (do pli ol 3oble) malgraŭ ke la unua estas, almenaŭ laŭ mi, la pli preciza termino. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:34, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::::<nowiki>Mi plie kontrolis ke "|dato de naskiĝo = {{naskiĝdato" okazas 49 foje kaj "|dato de naskiĝo = {{naskiĝtago" okazas 738 foje! Mi memorigas ke tiu ŝablono aperis la antaŭ la dato.</nowiki> [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:33, 6 feb. 2026 (UTC) ::::Estimata kunvikipediano Moldur! Dankon por la laudo de mia laboro. Laudoj chiam dorlotas onin. Koncerne informkestojn mi devas konfesi ke mi vere MALAMAS ilin (kun la esceptoj "urboj, burgoj, nobeloj"). Mi - tree, rilate al tio - shatas la germanlingvan Vikipedion kio ghenerale tre shpare utiligas ilin. Tial treege bedauras mi kiam mi, kiel artikoliniciinto kiu zorge estis elektinta taugan foton lau sia gusto, devas baldau poste forigi ghin kaj akcepti la ofte netiomtaugan foton aperantan ene de la informkesto ... Alia problemo estas ke che kelkaj informkestoj la informoj - tre maldikas. Ridinde pluse se ja estis metita informkesto en kiu estas NEK foto NEK multa informo. Kiel la romanoj diris: de gustibus (non) est disputandum. [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] ([[Uzanto-Diskuto:Giorno2|diskuto]]) 13:29, 6 feb. 2026 (UTC) :::::Estimata, pri bildoj mi tre rekomendas enigi ilin ''en'' la informkeston - informkestoj ja estas tre adapteblaj. Se vi metis belan bildon "<nowiki>[[Dosiero:mia_bildo.jpg|mia_priskribo]]</nowiki>", kaj vi (aŭ iu alia) aldonas ekz-e "<nowiki>{{informkesto gravulo}}</nowiki>" kiu aperigas malbelan bildon, tiam tre simple eblas igi la informkeston vidigi vian preferatan bildon: "<nowiki>{{informkesto gravulo | dosiero = mia_bildo.jpg | priskribo = mia_priskribo }}</nowiki>". Jen kion mi ĉi-kaze rekomendas. Entute mi trovas ke informkesto preskaŭ ĉiam plibonigas artikolon, escepte en la kazo kiam gi estas tute aŭ preskaŭ tute malplena. Sed tute prave, pri gustoj (ne) eblas disputi, do mi ne provos trudi al vi miajn preferojn. - Sincerajn saluton, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:15, 6 feb. 2026 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:42, 14 feb. 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:Uzanto:Sj1mor]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == [[Ateromo]] ne egalas al [[aterosklerozo]] == Saluton! Mi devas atentigi vin ke tiuj ĉi terminoj ne estas sinonimoj. La dua rilatas al la [[:en:Atherosclerosis]], do ĝi plu bezonas apartan artikolon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:39, 25 feb. 2026 (UTC) :Do bone Dankon. La artikolo devus esti korektota kaj ankaŭ la alidirektilo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:43, 25 feb. 2026 (UTC) ==Referencoj== Sj1mor, mi estas ne nur malĝoja sed ankaŭ konfuzita pri la aspektoj de via uzado de fontoj, kiujn mi lastatempe rimarkis. Kial vi volas meti referencojn el angla artikolo, kiuj ne rilatas al la informoj en via artikolo, anstataŭ la ĝustaj referencoj el la artikolo, kiun vi tradukis? Ĉu tio estas iel pli facila, aŭ ĉu eble vi provas komuniki ion per tio? Kaj ĉu vi malkredas miajn asertojn, ke tio povas trompi legantojn? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:41, 13 mar. 2026 (UTC) :Mi ne certas ke mi bone komprenas vin sed mi provos. Mi ja komprenas ke referencoj estas grava parto de kvalita artikolo. Certe mi ne inventas referencojn, sed se mi teknike povas mi simple prenas ilin de iuj el la alilingvaj (jes kutime el la anglalingva) artikolojn, kaj mi metas ilin tie kie ili estas lokitaj ĉe la alilingva artikolo. Laŭ mia kompreno la referencoj ja rilatas la enhavo de la artikolo, eble ne la tuto, ne ĉiuj asertojn, sed almenaŭ parte. :Laŭ via volo kredu min aŭ ne sed mi ne havas iun alian intencon ol krei esperantlingvan artikolon kiel plej kvalite ke mi povas fari. Certe mi ne intencas trompi iun ajn. Estas bone ke vi ankau kontrolas la referencojn. Mi konfesas ke kutime mi ne faras tion sed simple fidas ilian uzon ĉe la fonta artikolo. :Ĉu mi sufiĉe klare respondis viajn demandojn? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:49, 13 mar. 2026 (UTC) ::Mi certe kredas ke viaj intencoj estas bonaj. Via cetera redaktado atestas tion. ::Eble do vi povus pli atenti la flankon "meti ilin kie ili estas lokitaj ĉe la alilingva artikolo". Ekzemple en [[Budapeŝta geto]] vi ne konservis la parton de la anglalingva artikolo, kiu havis la referencon al ''Holocaust Encyclopedia'', do oni ne povas aŭtomate meti tiun referencon en la esperantan artikolon. Ĉe la mapo de US Holocaust Museum, vi ŝajne ankoraŭ havas la referencendan informon (pri la situo de la geto), sed vi erare metis alian informon (pri la barilo; ĉu el la hebrea artikolo?) inter tio kaj la referenco. Tiel ŝajnis ke la referenco apogas la priskribon de la barilo. Ĉu tio estas sufiĉe klara? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:38, 13 mar. 2026 (UTC) :::Mi konfesas ke ne estas facila al mi kompreni vin, bedaŭrinde. :::Nek la esperanta nek la angalingva havas mencion de ''Holocaust Encyclopedia''! Pri la dua el la du referencoj, mi komprenis ke ĝi subtenu la aserton pri situo de la geto, ĉirkaŭ la [[Granda Sinagogo de Budapeŝto|Granda Sinagogo]], ne pri la barilo. :::Kion vi intencas per " la mapo de US Holocaust Museum"? Ĉu la [[:Dosiero:Bp-getto-map.jpg]]? Kion "referencendan informon" vi intencas? Cetere, la nuna versio de la hebrea artikolo ne havas referencojn! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:56, 13 mar. 2026 (UTC) ::::Do mi provos alivortigi ĉion. Via unua referenco (kiu laŭ mia kompreno estas artikolo el ''Holocaust Encyclopedia'') citiĝas en la angla artikolo, ĉar ĝi diras ke 70 mil homoj loĝis en la geto. Sed vi donas pli precizan nombron (68 mil) kaj daton (dirante ke temas pri homoj, kiuj sukcesis vivi ĝis la liberiĝo). Tiuj informoj ne aperas en la referenco, do oni ne citu tiun referencon. ::::La nombro 68 mil, kaj la tuta cetera enkonduko, estas traduko de la enkonduko de la germana artikolo. La germana artikolo citas alian referencon, nome ''Die Verfolgung und Ermordung . . .'' de Fritz. Verŝajne ĉiuj statistikoj menciitaj en la enkonduko aperas en tiu referenco. Do ankaŭ ni citu tiun referencon. ::::Kaj kiel vi ŝajne jam komprenas, via dua referenco (kiu estas mapo de US Holocaust Museum) devus metiĝi tuj post la aserto pri la situo de la geto, por ke ne ŝajnu ke ĝi rilatas al la barilo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:48, 13 mar. 2026 (UTC) :Simila ekzemplo: Ĉe [[Agrikultura eduko]] vi citis ''Agricultural Sciences'' de Mathews. Tiu fonto aperis en la angla vikipedio por apogi difinon de agrikultura eduko. Sed vi uzis alian difinon. Tial vi devus ne citi Mathews. Se la informoj venas de la rumana artikolo, kaj la rumana artikolo estas senreferenca, ankaŭ nia artikolo devos esti senreferenca (krom se iu esperantlingva vikipediisto mem enketos en fontoj, kaj konstatos, ke ili diras same kiel la rumana vikipedio). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:48, 13 mar. 2026 (UTC) Pli resume: "tie, kie ili estas lokitaj en la alilingva artikolo" havas sencon nur se tiu parto de la esperanta artikolo estas traduko de tiu parto de la alilingva artikolo, aŭ almenaŭ samsignifa kun ĝi. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:28, 14 mar. 2026 (UTC) Ĉe [[Jan Fridegård]] vi kopiis referencon el la angla artikolo por apogi aserton, ke li verkis pri "stataroj". Tia aserto ne fariĝas en la angla artikolo nek la germana. De kie ĝi venas reale? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:50, 18 mar. 2026 (UTC) :Ĝi estas la dua referenco en la anglalingva versio, sekve de la verkoj "was a Swedish writer". [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:05, 18 mar. 2026 (UTC) ::Mi scias ke la referenco estis en la anglalingva versio. Mi demandis ne pri la referenco, sed pri la aserto. Kiel vi scias, ke li verkis pri stataroj? Ĉar la [[Vikipedio:Kontrolebleco|tasko de referenco]] estas respondi tiun demandon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:22, 18 mar. 2026 (UTC) :::Cetere, dum ni atentas al la afero, ankaŭ aliaj asertoj ŝajnas dubindaj. Jen tuj post la afero de stataroj estas eldondatoj kiuj malkonsentas kun la aliaj vikipedioj - kaj de kie vi prenis la literumon "Larŝ Hord"? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:30, 18 mar. 2026 (UTC) ::::Temas pri Lars Hård, ankoraŭfoje mistradukaĵo el la rusa. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:10, 18 mar. 2026 (UTC) :::Do mi kontrolis tion kaj trovis ĝin en la rusa versio. Tie ili estas nomataj статарах. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:08, 18 mar. 2026 (UTC) ::::Do kial vi almetis referencon el la angla vikipedio, kiu ne diras tion? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 18 mar. 2026 (UTC) :::::Estis du referencoj. La dua vi forigis (kaj mi remetis ĝin kaj ĝian enhavon en la diskuto de la paĝo). La alia (unua) referenco aperas post la vortoj "estis sveda [[proletara verkisto]]." precize same kiel en la angla. La dua (forigita de vi) referenco estis lokita post " la tiel nomataj stataroj.". En la angla ĝi estas la tria referenco kaj ĝiaj tri instancoj lokitaj meze de la dua alineo kaj post la sekvaj alineoj. Mi kontrolis sed nature ne precize memoras kial mi metis ĝin tie (jam pasis preskaŭ duonjaro). :::::Mi esperas ke via klopodo estas fakta por la plibonigo de la afero sed mi bedaŭras vian tonon. Mi sugestas ke se vi povas iel plibonigi ion kion mi faris bonvolu fari vin mem sen daŭre ĝeni kaj enketi min, sed mi ja petas vin ne buĉi la materialon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:50, 18 mar. 2026 (UTC) ::::::Sj1mor, pardonu, mi ne rimarkis ke tio estis malnova redakto. Ĉu vi jam ĉesis la agadon kiu tiel ĝenis min, t.e. la metado de fontoj el anglalingvaj artikoloj por apogi asertojn, kiuj ne aperas tie? Se jes, ni povas lasi la temon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:36, 18 mar. 2026 (UTC) ==[[Graz]]== Saluton. En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas, inter aliaj, propono por legindigi [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj#Graz|Graz]], kio estas nepra kondiĉo por elekti ĝin kiel sekva Artikolo de la monato post [[Aŭstrio]], ĉio rilate al venonta UK. Ĉar tion oni planis tro urĝe oni ne povos atendi sufiĉan tempon kaj ĉion oni devos fari antaŭ la monatfino. Se vi bonvolas voĉdoni, tio ege helpos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:42, 26 mar. 2026 (UTC) Saluton. Fakte planiĝis ke Kani metus la ĉefpaĝan resumon, sed eble okazis miskompreno en tio. Mi, kiam mi ĵus vidis vian noton ke komence de l' tago resumo mankis kaj poste aperis, unue pensis ke Kani kelkajn horojn malfrue plenumis la vakuon; tiam mi vidis ke estis vi. Des pli bone. Ni ambaŭ preskaŭ samsekunde volis aldoni la piedon "plena artikolo ... Lastaj artikoloj de la monato: Aŭstrio - Azerbajĝano - pingveno" Vi je sekundero antaŭis, gratulon. Poste vi aldonis iom da teksto, kaj mi volis aldoni alian teksteron. Mi nun metis ambaŭ eltranĉaĵojn, ĉar tiel ekestos proksimume tiom da teksto ke estas nek tro malmulte nek tro multe. Ke nun iuj frazoj el la teksto estas miksitaj por la resumo, ne gravas. Nur bonas ke la resumo estas bona esenco pri la temo. Ĉe mi la rezulta kvanto de vortoj ankoraŭ ne montriĝas ekrane - kiam ĝi estos, ni vidos ĉu la kvanto nun bonas... se ankoraŭ iom da materialo mankos, ni povos elprovi kiel aspektos la unua foto de la monto anstataŭ la blazono... tiel ankoraŭ eblos iom vastigi la kvanton. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 1 apr. 2026 (UTC) :Jes ja. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:42, 1 apr. 2026 (UTC) Nun mi retrovis la butonon [action=purge], malplenigis la kaŝmemoron, vidas la rezulton, kaj la kvanto jam bonas. Ĉu ne? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 apr. 2026 (UTC) == Peto pri kunvoĉdono == Cetere, kara, vi laŭ mia impreso sendube estas unu el la plej kunlaboraj agantoj en tiu ĉi vikipedio. Tial mi volus peti vin konsideri ĉu - post kiam la temo de la artikolo de aprilo estas solvita - vi povus voĉdoni favore al [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj/Lajsana albatroso|legindeco de la teksto]] [[Lajsana albatroso]]. Mi ŝatus havi ĝin baldaŭ kiel artikolon de la monato, sed rifuzas fari tion sen leginda statuso... Fakte jam estas kvar poraj voĉoj, tio teknike sufiĉus por fini la voĉdonon, sed se eblas ankoraŭ havi iom pli da subteno, tio estus des pli bona... Bonajn pesaĥajn festotagojn ankoraŭfoje! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 3 apr. 2026 (UTC) :Voĉdonita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:58, 3 apr. 2026 (UTC) ==[[Petro Hrihorenko]]== Saluton. Plejmulto de lingvo uzas literumadon "Grigorenko" inklude la ukraina. Mi suspektas, ke la literumado per H estas signo de kontraŭrusigo kaj truda ukrainigo fare de poloj, katalunoj ktp. Krome la kariero de la biografiito estis en Soveta Rusio, kiel montras la bildo. La referenco de la enkonduko estas ĝenerala kaj tute ne mencias ukrainan devenon, eĉ se lia vivo rilatis al Krimeo. Mi proponas alinomi al Grigorenko, dum la nuna titolo restu kiel alternativa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:48, 28 apr. 2026 (UTC) :Saluton. Faru laŭ via bona juĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:52, 28 apr. 2026 (UTC) == A question == Apologies for not using Esperanto, I'm still learning it, so I'd prefer to use English here avoid any communication misunderstandings. I have an inquiry about editing, as I've been putting Esperantizations of some individuals names on their pages. Do you think this is unnecessary? I'm having some second thoughts about it, and I'd like to seek a more experienced editor's opinion on the subject. [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 20:14, 4 maj. 2026 (UTC) :Hi there, Thank you for asking. Yes, in fact I do think this is unnecessary and even harmful to the overhaul quality of the article because it is misleading and with a strong potential to be incorrect. One simply cannot esperanticize names like that on a whim, it simply doesn't work that way. Another general rule is that if you are not sure in what you're doing then simply don't do it - take your time to think it over and seek advice, preferably from multiple independent sources, about what it is you're uncertain about. :Specifically about esperanticizing names, it should come with reference of an exterior and reputable source like PIV. :What made you having second thoughts? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:22, 4 maj. 2026 (UTC) ::It's sort of like what you said - I realized that I might have been inserting incorrect translations on accident. I of course didn't want to harm the quality of the project, so I decided to undo most of them, and seek your opinion on the subject. [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 20:40, 4 maj. 2026 (UTC) == Esperanto == Hello. I'm looking for Esperanto translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Uzanto:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Uzanto-Diskuto:Eurohunter|diskuto]]) 19:19, 7 maj. 2026 (UTC) :Hi There, sure. You don't trust automatic translation? What is it for? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:05, 8 maj. 2026 (UTC) bo0vgm84hwa43u5paz2z61wl08nydm0 0 284616 9368383 8415453 2026-05-07T19:37:17Z Stefangrotz 91903 Informkesto 9368383 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo}} '''Prügy''' [prudj] estas [[vilaĝo]] en [[Hungario]], en [[regiono]] '''Norda Hungario''', en [[departemento]] [[Borsod-Abaúj-Zemplén]], en subregiono de [[Szerencs]]. La vilaĝnomo devenas de iama departementestro "Prud". {{TOCdekstre}} == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 31 &nbsp;km² * Alto super [[marnivelo]]: 95 m * [[Koordinato]]j de [[Tutmonda loktrova sistemo]]: 48.083/21.2452 * [[Loĝantaro]]: 2630 * [[Poŝtkodo]]: 3925 * [[Telefonprefikso]]: 47 == Situo == Prügy situas sur [[ebenaĵo]], laŭ flanko[[vojo]]j, [[Tiso]] preterfluas. [[Szerencs]] troviĝas 10, [[Miskolc]] 43&nbsp;km-ojn. == Historio == La loko estis loĝata jam dum la [[neolitiko]]. Dum la [[turkoj|turka]] erao la loĝantoj rifuĝis al la [[marĉo]]. En [[1753]] [[incendio]] okazis. En [[1944]] akraj bataloj okazis. Vilaĝservoj estas [[aŭtonomio]] de [[ciganoj]], [[infanĝardeno]], [[lernejo]], kuracejo, [[poŝto]]. == Famulo == * kiel [[infano]], vivis tie [[verkisto]] [[Zsigmond Móricz]] == Vidindaĵoj == [[Dosiero:Rippl-moricz.jpg|eta|220ra|Pentraĵo pri Zsigmond Móricz]] * romkatolika [[preĝejo]] omaĝe al [[Dipatrino]] de [[Hungaroj]] el la [[20-a jarcento]] * kalvinana preĝejo de [[1810]], baldaŭ [[turo]] 32 m-ojn longa alkonstruiĝis * [[monumento]]j pri falintoj dum la mondmilitoj * [[statuo]] kaj muzeeto pri Zsigmond Móricz de [[1999]] == Fontoj == * hungara kaj germana Vikipedioj * Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992 * w.vendegvaro * w.nagyvofely.hu * w.gyaloglo.hu {{Projektoj}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] [[Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén]] lp1ow0xg90cgoks5misz3fgpe6j4gkz 0 289128 9368565 8358914 2026-05-08T08:22:57Z Lhikan634 252144 Lhikan634 movis paĝon [[Megascolia flavifrons]] al [[Regiscolia maculata flavifrons]]: Castagnet & Cabon (2025) - comb. nov. 8358914 wikitext text/x-wiki {{Titolo|''{{lang|la|Megascolia flavifrons}}''}} '''Megascolia flavifrons''' (granda ponarda vespo) vivas ĉefe en la [[Mediteraneo|mediteranea regiono]] ĝis la latitudo de la Karpata baseno. Ĝi estas granda denshara vespo kun longo ĝis 40&nbsp;mm. La torako estas dika, la flugiloj fortaj, la femalo kaj masklo diferencas en koloro. La kapo, anteno kaj torako de la masklo estas nigra, kun flava makulo sur la dua kaj tria torakaj tegumentoj. Sur la dorsa flanko de la antaŭa torako kreskas densa ruĝeta hararo. La femalo havas ruĝan kapon, nigran antenon (kiel ĉe masklo) kaj ruĝetan torakan hararon sur la tuta torako. La femalo same havas flavajn makulojn. La larvoj de la granda ponarda vespo estas parazitaj insektoj, kiuj evoluas en larvoj de la lamenantenaj skaraboj ([[rinocera skarabo]] aŭ [[cervoskarabo]]). La vespolarvoj ellarviĝas (!) en komence de junio (en Hungario). La granda ponarda vespo ŝatas viziti florojn, precipe la kompozitacon kaj la odorajn labiacojn. La insekto estas protektata en Hungario, kun idea valoro de 10.000 [[hungara forinto|forintoj]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.maltawildplants.com/!gfx/Nature/maltawildlife.php?species=Megascolia%20flavifrons&ext=&type=female detala foto]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorio:Insektoj]] 1y4ff9yfxfghqddxgsdiwp3mcyzqm3t 9368570 9368565 2026-05-08T08:23:46Z Lhikan634 252144 9368570 wikitext text/x-wiki {{Titolo|''{{lang|la|Regiscolia maculata flavifrons}}''}} '''''Regiscolia maculata flavifrons''''' (granda ponarda vespo) vivas ĉefe en la [[Mediteraneo|mediteranea regiono]] ĝis la latitudo de la Karpata baseno. Ĝi estas granda denshara vespo kun longo ĝis 40&nbsp;mm. La torako estas dika, la flugiloj fortaj, la femalo kaj masklo diferencas en koloro. La kapo, anteno kaj torako de la masklo estas nigra, kun flava makulo sur la dua kaj tria torakaj tegumentoj. Sur la dorsa flanko de la antaŭa torako kreskas densa ruĝeta hararo. La femalo havas ruĝan kapon, nigran antenon (kiel ĉe masklo) kaj ruĝetan torakan hararon sur la tuta torako. La femalo same havas flavajn makulojn. La larvoj de la granda ponarda vespo estas parazitaj insektoj, kiuj evoluas en larvoj de la lamenantenaj skaraboj ([[rinocera skarabo]] aŭ [[cervoskarabo]]). La vespolarvoj ellarviĝas (!) en komence de junio (en Hungario). La granda ponarda vespo ŝatas viziti florojn, precipe la kompozitacon kaj la odorajn labiacojn. La insekto estas protektata en Hungario, kun idea valoro de 10.000 [[hungara forinto|forintoj]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.maltawildplants.com/!gfx/Nature/maltawildlife.php?species=Megascolia%20flavifrons&ext=&type=female detala foto]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorio:Insektoj]] 9pglil4x74dxhicau8kwylxi3lv2wo0 1 289129 9368567 2407720 2026-05-08T08:22:58Z Lhikan634 252144 Lhikan634 movis paĝon [[Diskuto:Megascolia flavifrons]] al [[Diskuto:Regiscolia maculata flavifrons]]: Castagnet & Cabon (2025) - comb. nov. 2407720 wikitext text/x-wiki angle: Large yellow-banded Scolid wasp 9w6uqzz848rr2n3vmzc9fln0eumyals 0 290386 9368658 9319111 2026-05-08T09:35:34Z Sj1mor 12103 9368658 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=SI}} '''Filovci''', [[hungare]] '''Filóc''' estas malgranda [[vilaĝo]] en [[Slovenio]] en [[provinco]] Prekmurje, en statistika [[Regiono Pomurska|regiono Pomurske]], en [[municipo]] de [[Občina Moravske Toplice|Moravske Toplice]]. [[Dosiero:Karte Moravske Toplice si.png|eta|dekstra|280px|Municipo Moravske Toplice en Slovenio, kie Filovci troviĝas]] == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 9&nbsp;km² * Alto super [[marnivelo]]: 176 m * [[Koordinato]]j: {{koordinatoj gm|46|39|N|16|18|E}} * [[Loĝantaro]]: 480 * [[Poŝtkodo]]: 9222 * [[Aŭtokodo]]: MS == Situo == Filovci situas sur mildaj [[deklivo]]j, laŭ traira flanko[[vojo]], ĉefvojo [[Martjanci]]-[[Dobrovnik]] preteriras. == Historio == La loko estis loĝata jam dum la [[neolitiko]] kaj [[kuprepoko]]. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el [[1322]] en formo ''"Fyloch"''. Dum la hungara regado Filóc havis la famon pri argilistoj kaj nigraj ceramikaĵoj. Ĝis fine de la [[1-a mondmilito]] la vilaĝo apartenis al [[Hungara reĝlando]], al [[Zala (reĝa departemento)]], al distrikto de [[Lendava|Lendva]], poste al [[Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj]]. Inter [[1941]]-[[1945]] Filóc denove apartenis al [[Hungario]], ekde [[1991]] al Slovenio. == Vidindaĵo == * [[subĉiela muzeo]] == Famuloj == En la iama Filóc naskiĝis hungara franciskano [[József Osvald Oslay]]. == Fontoj == * slovena Vikipedio * w.geopedia.si [[Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio]] f7o9kwiv700mbqzitv4bpypkyici17u 0 290408 9368706 7954475 2026-05-08T10:05:49Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368706 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:TV noise.jpg|eta|250px|dekstra|Sur malplena videokanalo, analoga TV montras "neĝa" brua figuro. Simila figuro estas vidita se sur diĝita videokanalo kiam ne estas uzita a [[DTV]] dekodanto.]] '''Bruo''' en analoga [[video]] kaj [[televido]] estas perceptita kiel hazarda punktigita figuro kiu estas surmetita al la videobildoj kiel rezulto de [[elektronika bruo]] kaj radiata elektromagneta bruo kiu estas kaptata per la televida [[anteno (radio)|anteno]] — ĝi estas la neĝo ([[blanka bruo]]) kiu estas vidita kun malbona analog-televida ricevo aŭ sur [[VHS]]. Kiam ne estas dissendo, nome ne estas signalo, la bruo aŭ "neĝo" estas ŝuldata plejparte al [[Johnson-Nyquist bruo|termika bruo]] de la televido mem, vagantaj elektromagnetaj kampoj de aliaj hejma-elektraj aparatoj, kaj aliaj elektromagnetaj signaloj, ĉiu interpretata kiel luma signalo. Per la algoritma funkciado de [[diĝita televido|diĝitaj televidoj]], aroj de elektronikaj cirkvitoj kaj la kvantumeco de la iliaj ekranoj, la "neĝo" vidita sur la diĝitaj televidoj estas malpli hazarda. == Referencoj == * [http://www.wonderquest.com/fast-answers.htm WonderQuest: Fast answers<!-- Bot generated title -->] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130728124908/http://www.wonderquest.com/fast-answers.htm |date=2013-07-28 }} == See also == * [[Bruo]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Bruo|Video]] md1wvc1c1jz5nq8vhcx1g1qjaooz48o 0 292200 9368435 9352864 2026-05-07T21:22:19Z SpinnerLaserzthe2nd 177959 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Wikon.png]] → [[File:CHE Wikon COA.svg]] 9368435 wikitext text/x-wiki {{Informkesto distrikto de Svislando |nomo=Distrikto Willisau |blazono=[[Dosiero:Wappen Gemeinde Willisau Stadt.png|eta|120ra|centre|Blazono de Willsau]] |bildo=[[Dosiero:Picswiss LU-25-42.jpg|eta|285ra|centre|Willisau]] |mapo=[[Dosiero:Karte Bezirk Willisau 2007.png|eta|285ra|centre|Mapo de la distrikto Willisau]] |kantono=Lucerno |ĉefloko=[[Willisau]] |loĝantaro=47436 |loĝantaro-jaro=2007-12-31 |areo=336,99 |denseco=140,76 |kodo=0305 }} La '''distrikto Willsau''' (prononcu ''vilisaŭ'') estas administra unuo de [[Kantono Lucerno]]. Ĝi havis 47436 loĝantojn la 31-an de decembro [[2007]]. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbeto [[Willisau]]. == Geografio == La distrikto Willisau situas en nordoriento de [[Kantono Lucerno]]. Ĝi etendiĝas en la valoj de la riveroj [[Luthern]] kaj [[Wigger]]. Ĝian okcidentan limon forma la rivero ''Rot''. En la sudo la monto [[Napf]] formas la limon al la valo de [[Entlebuch]]. La distrikto kovras areon de 336,99&nbsp;km². == Trafiko == Tra la distrikto pasas la trajnlinio de [[Svisaj Federaciaj Fervojoj]] de [[Lucerno]] al [[Langenthal]]. La fajna distribuo okazas per diversaj [[poŝtaŭto]]linioj. En nordokcidento en [[Dagmersellen]] la distrikton tuŝas la [[svisa aŭtovojo A2]]. == Historio == En [[mezepoko]] la regiono de la distrikto Willisau estis [[grafo|grafejo]] de la [[Habsburgoj]], kiuj vendis ĝin en la jaro [[1407]] al la urbo [[Lucerno]]. La regiono nun estis [[vokto|kamparvoktejo]] de la lucerna urboŝtato. Ek de [[1803]] ĝi estas distrikto de [[Kantono Lucerno]]. == Komunumoj de la distrikto Willisau == La distrikto Willisau konsistas el 24 komunumoj (stato 2009). Jen la aktuala listo: <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Blazono ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Nomo ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Loĝantoj<br /><small>(2007-12-31)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Areo<br />en km² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Komunumkodo]] |- | align="center" | [[Dosiero:Coat of arms of Alberswil.svg|30ra|Alberswil]] || [[Alberswil]] || align="center" | 558 || align="right" | 3.53 | align="center" | 1121 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Altbüron COA.svg|30ra|Altbüron]] || [[Altbüron]] || align="center" | 904 || align="right" | 6.80 | align="center" | 1122 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Altishofen COA.svg|30ra|Altishofen]] || [[Altishofen]] || align="center" | 1'331 || align="right" | 5.76 | align="center" | 1123 |- | align="center" | [[Dosiero:Pic Dagmersellen.png|30ra|Dagmersellen]] || [[Dagmersellen]] || align="center" | 4'683 || align="right" | 24.00 | align="center" | 1125 |- | align="center" | [[Dosiero:Pic Ebersecken.png|30ra|Ebersecken]] || [[Ebersecken]] || align="center" | 415 || align="right" | 8.56 | align="center" | 1126 |- | align="center" | [[Dosiero:Pic Egolzwil.png|30ra|Egolzwil]] || [[Egolzwil]] || align="center" | 1'271 || align="right" | 4.18 | align="center" | 1127 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Ettiswil COA.svg|30ra|Ettiswil]] || [[Ettiswil]] || align="center" | 2'253 || align="right" | 12.58 | align="center" | 1128 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Fischbach LU COA.svg|30ra|Fischbach]] || [[Fischbach LU|Fischbach]] || align="center" | 710 || align="right" | 8.05 | align="center" | 1129 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Gettnau COA.svg|30ra|Gettnau]] || [[Gettnau]] || align="center" | 948 || align="right" | 6.05 | align="center" | 1130 |- | align="center" | [[Dosiero:Pic Grossdietwil.png|30ra|Grossdietwil]] || [[Grossdietwil]] || align="center" | 813 || align="right" | 10.20 | align="center" | 1131 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Hergiswil COA.png|30ra|Hergiswil]] || [[Hergiswil ĉe Willisau]] || align="center" | 1'834 || align="right" | 31.04 | align="center" | 1132 |- | align="center" | [[Dosiero:Pic Luthern.png|30ra|Luthern]] || [[Luthern]] || align="center" | 1'387 || align="right" | 37.76 | align="center" | 1135 |- | align="center" | [[Dosiero:Coat of arms of Menznau.svg|30ra|Menznau]] || [[Menznau]] || align="center" | 2'740 || align="right" | 30.33 | align="center" | 1136 |- | align="center" | [[Dosiero:Pic Nebikon.png|30ra|Nebikon]] || [[Nebikon]] || align="center" | 2'184 || align="right" | 3.73 | align="center" | 1137 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Ohmstal COA.svg|30ra|Ohmstal]] || [[Ohmstal]] || align="center" | 326 || align="right" | 4.43 | align="center" | 1138 |- | align="center" | [[Dosiero:Pic Pfaffnau.png|30ra|Pfaffnau]] || [[Pfaffnau]] || align="center" | 2'133 || align="right" | 17.68 | align="center" | 1139 |- | align="center" | [[Dosiero:Wappen Reiden.svg|30ra|Reiden]] || [[Reiden]] || align="center" | 6'092 || align="right" | 27.10 | align="center" | 1140 |- | align="center" | [[Dosiero:Coat of arms of Roggliswil.svg|30ra|Roggliswil]] || [[Roggliswil]] || align="center" | 644 || align="right" | 6.21 | align="center" | 1142 |- | align="center" | [[Dosiero:Coat of arms of Schötz.svg|30ra|Schötz]] || [[Schötz]] || align="center" | 3'332 || align="right" | 10.84 | align="center" | 1143 |- | align="center" | [[Dosiero:Coat of arms of Ufhusen.svg|30ra|Ufhusen]] || [[Ufhusen]] || align="center" | 838 || align="right" | 12.21 | align="center" | 1145 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Wauwil COA.svg|30ra|Wauwil]] || [[Wauwil]] || align="center" | 1'651 || align="right" | 2.96 | align="center" | 1146 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Wikon COA.svg|30ra|Wikon]] || [[Wikon]] || align="center" | 1'346 || align="right" | 8.30 | align="center" | 1147 |- | align="center" | [[Dosiero:Pic Willisau.png|30ra|Willisau]] || '''[[Willisau]]''' || align="center" | 7'142 || align="right" | 41.69 | align="center" | 1151 |- | align="center" | [[Dosiero:Pic Zell.png|30ra|Zell]] || [[Zell LU|Zell]] || align="center" | 1'901 || align="right" | 13.91 | align="center" | 1150 |- style="background-color:#EFEFEF;" | | '''Totale''' (24) || align="center" | 47'436 || align="right" | 336.99 | align="center" | 0305 |} </div> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.lu.ch/index/gemeinden/aemter/amt_willisau.htm Paĝo pri la distrikto Willisau sur la retejo de Kantono Lucerno] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090427150301/http://www.lu.ch/index/gemeinden/aemter/amt_willisau.htm |date=2009-04-27 }} {{Navigilo:Distriktoj de Kantono Lucerno}} {{Navigilo:Komunumoj de la distrikto Willisau}} 2rlatuz55vingjx1xb8aotepffj7rcs 0 295241 9368647 7965991 2026-05-08T09:33:36Z Sj1mor 12103 9368647 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=ES-GR|situo sur mapo2=Hispanio}} [[Dosiero:LocationChurriana de la Vega.png|eta|maldekstre|Situo de '''Churriana de la Vega''' en la provinco de Granada.]] '''Churriana de la Vega''' [ĉuRJAna] estas [[vilaĝo]] kaj [[municipo]] de la Aŭtonoma Komunumo [[Andaluzio]], en la [[provinco de Granada]], sude de [[Hispanio]]. Estas sur la centra parto de la Vega de Granada, ĝuste inter la maldekstra marbordo de la rivero [[Genil]] kaj la dekstra marbordo de unu de ties alfluantoj, nome la rivero Dílar, je nur 6 km de la provinca ĉefurbo. Tiu loko limas kun la municipoj [[Granado]], [[Armilla]], [[Alhendín]], [[Las Gabias]], [[Cúllar Vega]] kaj [[Vegas del Genil]]. Komence de la [[20a jarcento]] estis 2 000 loĝantoj. Pro la proksimeco al la provinca ĉefurbo, tio pli kaj pli kreskis ĝis la nuntempaj 15 000. Estas araba [[banejo]] kaj [[subĉiela muzeo]] de skulptaĵoj. {{Municipoj de Provinco Granada}} [[Kategorio:Municipoj de Provinco Granada]] [[Kategorio:Geografio de Andaluzio]] a76vlsapw2d85tt82x3zmkcdvv810dn 0 297219 9368410 9155714 2026-05-07T20:40:28Z Stefangrotz 91903 9368410 wikitext text/x-wiki {{Informkesto komunumo en Svislando |nomo=Kallern |blazono=[[Dosiero:CHE Kallern COA.svg|eta|120px|center|Blazono de Kallern]] |bildo=[[Dosiero:Kallern-Restoracio Jaeger-Stuebli 129.jpg|eta|285px|center|<small>Restoracio Jäger-Stübli en Kallern</small>]] |kantono=Argovio |distrikto=[[Muri (distrikto)|Muri]] |koord={{Koordinatoj gm|47|4|N|8|1|E}} |enloĝantoj=316 |areo=2,67 |alteco=513 |poŝtkodo=5625 |kodo=4233 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Kallern 2007.png|eta|285px|center|<small>Mapo de Kallern</small>]] }} '''Kallern''' estas komunumo en la [[distrikto Muri]] de [[Kantono Argovio]], [[Svislando]]. Ĝi havis 316 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. == Geografio == Kallern situas ĉe la orienta deklivo de ''Niesenberg'', kiu estas norda brako de la montoĉeno ''Lindenberg''. La komunumo konsistas el la sep setlejoj [[Unterhöll]] (481 m [[s.m.]]), [[Oberhöll]] (525 m [[s.m.]]), Kallern (513 m [[s.m.]]), [[Hinterbühl]] (568 m [[s.m.]]), [[Unterniesenberg]] (597 m [[s.m.]]), [[Hinterniesenberg]] (630 m [[s.m.]]) kaj [[Oberniesenberg]] (647 m [[s.m.]]). La areo de la komunumo etendiĝas 2,67 km², el kiuj 0,34 km² konsistas el [[arbaro]], kaj 0,21 km² estas kovritaj de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur la kresto de ''Lindenberg'' je alteco de 675 m [[s.m.]], dum la plej malalta punkto situas norde de Unterhöll je alteco de 455 m [[s.m.]]. == Najbaraj komunumoj == La komunumo Kallern limas en nordo al [[Waltenschwil]], en oriento al [[Boswil]], en sudo al [[Bettwil]], en sudokcidento al [[Sarmenstorf]], kaj en okcidento al [[Uezwil]]. == Trafiko == La vilaĝo Kallern situas flanke de la ĉefaj trafikvojoj kaj kiel ununura komunumo de la kantono Argovio, ĝi ne estas konektita al la publika trafikreto. == Historio == La unua dokumenta mencio de Kallern datiĝas el la jaro [[1306]] kiel ''Kaltherren''. En [[mezepoko]] Kallern estis [[Habsburgoj|habsburga]]. Sur la teritorio de Kallern la [[Senjoro|Senjoroj]] de [[Hallwil]] posedis terenojn. Post la konkero de Argovio en la jaro [[1415]] fare de la [[Svisa Ĵurkomunumo]] Kallern apartenis al la ''Liberaj distriktoj''. La Senjoroj de Hallwil vendis siajn posedaĵojn en Kallern inter [[1433]] kaj [[1483]] al la [[Monaĥejo Muri]]. La monaĥoj de Muri en Unterniesenberg en la jaro [[1594]] konstruis gastejon, kiu ĉefe estis uzata dum la ĉassezono. En marto [[1798]] francaj trupoj liberigis Argovion de la svisa servuto kaj kreis la [[Helveta Respubliko|Helvetan Respublikon]]. La hodiaŭa komunuma teritorio apartenis dum la Helveta Respubliko al la tiama [[Kantono Baden]]. La Setlejoj Unterniesenberg, Oberniesenberg kaj Hinterniesenberg tiam apartenis al la komunumo [[Bettwil]], la ceteraj setlejoj al la komunumo [[Uezwil]], kiuj ambaŭ situis en la distrikto Sarmenstorf. En la jaro [[1803]], kiam estis fondita la hodiaŭa [[Kantono Argovio]] el la sep setlejoj estiĝis la nuntempa komunumo Kallen. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Komunejokat}} * [http://www.kallern.ch Oficiala retejo de la komunumo Kallern] * [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D1788.php Kallern en la Historia Leksikono de Svislando] <br /> {{Navigilo:Komunumoj de la Distrikto Muri}} p5gvdpqzl1jyjfdrgoep0vzzskszwrs 0 297633 9368661 8384220 2026-05-08T09:36:37Z Sj1mor 12103 9368661 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Déli-hegyről nézve.jpg|eta|300px|Fora panoramo de Nagybakónak]] [[Dosiero:Nagybakónak.jpg|eta|240px|Panoramo de Nagybakónak]] [[Dosiero:Kisfaludy utca.jpg|eta|240px|Strato en Nagybakónak]] '''Nagybakónak''' [nadjbakOnak] estas malgranda [[vilaĝo]] en [[Hungario]], en [[regiono]] '''Okcidenta''' [[Transdanubio]], en [[departemento]] [[Zala]], en subregiono de [[Nagykanizsa]]. Nagy signifas: granda. == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 18 km² * [[Loĝantaro]]: 410 * [[Poŝtkodo]]: 8821 * [[Telefonprefikso]]: 93 * [[Koordinato]]j: 46°33′12″N 17°02'35″E == Situo == Nagybakónak situas en [[valo]] de [[rojo]], fine de longa [[sako]][[vojo]]. [[Zalakaros]] troviĝas 8, Nagykanizsa 15, [[Pacsa]] 23, [[Zalaegerszeg]] 42 km-ojn. == Historio == La unua skriba mencio devenis pri la vilaĝo el [[1256]]. En [[1600]] la [[turkoj]] detruis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas [[aŭtonomio]] de [[ciganoj]], [[poŝto]]. La [[municipo|municipa]] [[administracio]] en [[Nagyrécse]] funkcias. == Vidindaĵoj == * romkatolika [[preĝejo]] omaĝe al [[Reĝo]] [[Stefano la 1-a (Hungario)]] * [[subĉiela muzeo]] * [[monumento]] pri falintoj dum la militoj de [[1995]] * televida [[turo]] [[Dosiero:Árpád-forráshoz vezető út.jpg|eta|300px|maldekstra|Vojeto al arbaro ĉe Nagybakónak]] <gallery> Dosiero:Kőszikla-szurdok.jpg|Striktaĵo inter rokoj ĉe Nagybakónak Dosiero:Nagybakónak télen.jpg|Nagybakónak vintre </gallery> {{Projektoj}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] [[Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala]] ssjtzd4jyjb1r3s4c2ldw59ujcrf95w 9368674 9368661 2026-05-08T09:38:45Z Sj1mor 12103 9368674 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU|zomo=11}} [[Dosiero:Déli-hegyről nézve.jpg|eta|300px|Fora panoramo de Nagybakónak]] [[Dosiero:Nagybakónak.jpg|eta|240px|Panoramo de Nagybakónak]] [[Dosiero:Kisfaludy utca.jpg|eta|240px|Strato en Nagybakónak]] '''Nagybakónak''' [nadjbakOnak] estas malgranda [[vilaĝo]] en [[Hungario]], en [[regiono]] '''Okcidenta''' [[Transdanubio]], en [[departemento]] [[Zala]], en subregiono de [[Nagykanizsa]]. Nagy signifas: granda. == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 18 km² * [[Loĝantaro]]: 410 * [[Poŝtkodo]]: 8821 * [[Telefonprefikso]]: 93 * [[Koordinato]]j: 46°33′12″N 17°02'35″E == Situo == Nagybakónak situas en [[valo]] de [[rojo]], fine de longa [[sako]][[vojo]]. [[Zalakaros]] troviĝas 8, Nagykanizsa 15, [[Pacsa]] 23, [[Zalaegerszeg]] 42 km-ojn. == Historio == La unua skriba mencio devenis pri la vilaĝo el [[1256]]. En [[1600]] la [[turkoj]] detruis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas [[aŭtonomio]] de [[ciganoj]], [[poŝto]]. La [[municipo|municipa]] [[administracio]] en [[Nagyrécse]] funkcias. == Vidindaĵoj == * romkatolika [[preĝejo]] omaĝe al [[Reĝo]] [[Stefano la 1-a (Hungario)]] * [[subĉiela muzeo]] * [[monumento]] pri falintoj dum la militoj de [[1995]] * televida [[turo]] [[Dosiero:Árpád-forráshoz vezető út.jpg|eta|300px|maldekstra|Vojeto al arbaro ĉe Nagybakónak]] <gallery> Dosiero:Kőszikla-szurdok.jpg|Striktaĵo inter rokoj ĉe Nagybakónak Dosiero:Nagybakónak télen.jpg|Nagybakónak vintre </gallery> {{Projektoj}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] [[Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala]] 3ex409nly4jzclwuyw9bsc8zu0sxwx3 0 303287 9368742 8886795 2026-05-08T10:34:43Z Sj1mor 12103 9368742 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} [[Dosiero:Korean_book-Jikji-Selected_Teachings_of_Buddhist_Sages_and_Seon_Masters-1377.jpg|eta|320px|dekstra|Jikji]] '''Jikji''' ([[korea alfabeto|hangeule]]: 직지) estas mallongigo de la titolo de libro pri [[korea budhismo]]. La tuta titolo estas: ''"Baegun hŭasang ĉorok buljo jikji simĉe jojeol"'' ([[koree]]: 백운화상초록불조직지심체요절; esperante: ''Krestomatio de la zen-instruoj de la grandaj budhismaj pastroj''). Presita sub la [[dinastio Gorieo]], ĝi estas la plej malnova libro presita danke al moviĝemaj metalaj literoj. [[UNESKO]] aldonis ĝin al la programo ''[[Memoro de la Mondo]]''.<ref>[http://portal.unesco.org/ci/en/ev.php-URL_ID=3946&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html Portail Unesco : Mémoire du Monde]</ref> Jikji publikiĝis en la [[templo]] de Heungdeok en [[1377]], kion konfirmis elfosadoj surloke en [[1985]]. Ĝi presiĝis do 78 jaroj antaŭ la [[Biblio de Gutenberg|42-linia Biblio]] de [[Johannes Gutenberg|Gutenberg]], kiu estis presita en la jaroj [[1452]]-[[1455]]. La plej granda parto de la Jikji nun perdiĝis, nur ekzistas la lasta volumo. Ĝi konserviĝis en la departemento de [[manuskripto]]j ĉe la [[Nacia Biblioteko de Francio|nacia biblioteko de Francio]]. == Aŭtoro == La ''Jikji'' estis verkita de la [[budhismo|budhisma]] [[monaĥo]] Baegun ([[1298]]-[[1374]], budhisma nomo ''Gjeonghan''), kiu estis la ĉefsacerdoto de la temploj de Anguk kaj Ŝingŭang en [[Haeju]]. Ĝi estis eldonita duvoluma en Seongbulsan en [[1372]]. Baegun mortis en la Ĉŭiam-templo en [[Jeoju]] en [[1374]]. == Enhavo == La ''Jikji'' enhavas kolekton de citaĵoj de la plej famaj budhismaj monaĥoj tra pluraj generacioj. Ĝi estis verkita kiel gvidlibro por studentoj de la [[korea budhismo]], kiu estis la nacia religio sub la [[dinastio Gorieo]] ([[918]]-[[1392]]). La ''Jikji'' proponas la esencon de ''seon''-o, antaŭaĵo de japana [[zeno]]. La ''Jikji'' konsistas el du volumoj. La metal-presita '''Jikji'', kiu estis publikigita en la templo Heungdeok estas konservita en la departemento de orientaj manuskriptoj de la [[Nacia Biblioteko de Francio|nacia biblioteko de Francio]]. La unua paĝo de la lasta volumo (libro 1 en ĉapitro 38) estas forŝirita. Lignogravurita presaĵo de ''Jikji'' publikigita en la templo Ĉŭiamsa entenas la kompletajn du volumojn. Ĝi estas konservita en la [[Nacia Biblioteko de Koreio|nacia biblioteko de Koreio]]. == Presado == Sur la lasta paĝo de la ''Jikji'' troviĝas detalaj informoj pri sia publikigado, kiel mencio, ke ĝi estis publikigita en la 3-a jaro de la reĝo U (julio [[1377]]) per metalaj literoj en la templo Heungdeok en [[Cheongju]]. La ''Jikji'' originale konsistis el du volumoj kun entute 307 ĉapitroj, sed la unua volumo de la metalpresita libro ne plu ekzistas. Ekzistas mencio, ke en [[1377]] disĉiploj de Baegun, la pastroj Seoksan kaj Daldam, helpis pri la publikigado de ''Jikji'' uzante moveblajn metalajn literojn. Ankaŭ la pastrino Mjodeok kontribuis al la publikigado.<ref name=unesco>[http://portal.unesco.org/ci/en/ev.php-URL_ID=22954&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html Memory of the World], unesco.org, accessed November 2009</ref> La supervivantaj metalaj platoj havas dimension de 24.6 x 17.0&nbsp;cm. La papero estas tre maldika kaj blanka. La tuta teksto estas duoble faldita. La kovrilo eble estis refarita. Ŝajnas ankaŭ ke la titolo de la ''Jikji'' estis reskribita per hinda inko laŭ la originalo. La linioj ne estas rektaj. La diferenco de la dikeco de la inko estas granda, kaj ofte videblas makuletoj. Eĉ kelkaj lliteroj, kiel ''tago'' (日) aŭ 'unu' (一), estas skribitaj inverse, aliaj ne estas komplete presitaj. == Nacia biblioteko de Francio == Fine de la [[dinastio Joseon]] franca [[diplomato]] venigis la duan volumon de la ''Jikji'' de [[Koreio]] al [[Francio]]. Tiu volumo nun estas konservita en la [[nacia biblioteko de Francio]] en [[Parizo]]. Laŭ [[UNESKO]] la ''Jikji'' ''"troviĝis en la kolekto de [[Victor Emile Marie Joseph Collin de Plancy]], oficisto de la franca ambasado en [[Seoul]] en [[1887]] sub la regno de la reĝo [[Goĝong de Koreio|Goĝong]]. La libron poste obtenis Henri Véver (post [[aŭkcio]] ĉe [[Hotel Drouot]] en [[1911]]), kolektanto de klasikaĵoj, kaj kiam li mortis en [[1950]], ĝi estis donacita al la nacia biblioteko de Francio, kie ĝi troviĝas de tiam."'' <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.carnegiecouncil.org/viewMedia.php/prmTemplateID/8/prmID/5153 |titolo=carnegiecouncil.org |alirdato=2009-11-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20060628031336/http://www.carnegiecouncil.org/viewMedia.php/prmTemplateID/8/prmID/5153 |arkivdato=2006-06-28 }}</ref> Nuntempe nur 38 folioj de la dua volumo de la metalpresita eldono ekzistas. Maje [[1886]] Koreio kaj Francio konsentis pri defenda kaj komerca traktato, kaj rezulte en [[1887]] estiĝis oficialaj diplomataj rilatoj ĝis la oficiala subskribo de la traktato de Kim Junsik ([[1835]]-[[1922]]) kaj [[Victor Emile Marie Joseph Collin de Plancy]] ([[1853]]-[[1924]]). Plancy, kiu diplomiĝis pri juro en Francio kaj daŭrigis studi la ĉinan, laboris kiel tradukisto ĉe la franca legacio en [[Ĉinio]] inter [[1877]] kaj [[1883]]. En [[1888]] li alvenis al [[Seoul]] kiel unua franca konsulo en Koreio kaj restis tie ĝis [[1891]]. Dum lia restado en Koreio, unue kiel konsulo, kaj poste kiel diplomata ministro de [[1896]] ĝis [[1906]], Victor Collin de Plancy kolektis koreajn [[ceramikaĵo]]jn kaj malnovajn librojn. Kulang, kiu translokiĝis al Seoul iĝis lia oficiala sekretario kaj klasigis la kolektaĵojn por Plancy. Kvankam oni ne certe scias kiel Plancy kolektis siajn verkojn, ŝajnas, ke li ekkolektis ĉefe komence de la [[1900-aj jaroj]]. La plimulto de la libroj kolektitaj de Plancy estis akiritaj de la nacia biblioteko de Francio per aŭkcio en [[1911]]. La metalpresita ''Jikji'' estis aĉetita samjare kontraŭ 180 frankoj de Henri Véver ([[1854]]-[[1943]]), konata juvelkomercisto kaj kolektanto de malnovaj libroj, kiu per testamento donacis ĝin al la franca nacia biblioteko. == Remalkovro == La metalpresita ''Jikji'' konatiĝis al la mondo en [[1901]] pro la enmeto en la aldonon de ''Hanguk Seoji'', de la franca fakulo pri Ĉinio kaj Koreio, Maurice Courant ([[1865]]-[[1935]]). En [[1972]] la ''Jikji'' estis ekspoziciita en [[Parizo]] dum la [[internacia jaro de la libro]] en la [[nacia biblioteko de Francio]], gajnanta unuan fojon tutmondan atenton. La ''Jikji'' estis presita uzante metalpresadon en la templo Heungdeok ĉe Ĉeongjumok en julio [[1377]], fakto menciita en ĝia postskribaĵo. La fakto, ke ĝi estis presita en la templo Heungdeok en Unĉeondong, Ĉeongju, estis konfirmita kiam fakuloj de la universitato Ĉeongju elfosis la lokon de la templo Heungdeok en [[1985]]. La templo Heungdeok estis rekonstruita en marto [[1992]]. En [[1992]] malfermiĝis la ''muzeo pri frua presado'' de Cheongju kaj la ''Jikji'' iĝis ĝia centra temo ekde [[2000]]. Nur la lasta volumo de la ''Jikji'' konserviĝas en la departemento de orientaj manuskriptoj de la nacia biblioteko de Francio. La [[4-an de septembro]] [[2001]] la ''Jikji'' estis oficiale aldonita al la listo de [[Memoro de la Mondo]] de [[UNESKO]]. En [[2004]] kreiĝis la [[premio Jikji]] por memorigi pri la estiĝo de la ''Jikji''. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.jikjiworld.net/content/french/jikji.html La historio de la libro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081121210519/http://www.jikjiworld.net/content/french/jikji.html |date=2008-11-21 }} {{Commons|Category:Jikji}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Budhismo en Koreio]] [[Kategorio:Literaturo de Koreio]] [[Kategorio:Historio de Koreio]] [[Kategorio:Dokumentoj]] [[Kategorio:Memoro de la Mondo]] qw9dgabx2p3v5b7yyspkj9h7xxi8wa3 0 308430 9368532 7573235 2026-05-08T05:03:11Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368532 wikitext text/x-wiki {{Informkesto franca komunumo | nomo = Bourail | bildo = Vue aérienne Bourail.JPG | bildoteksto = Aera vido de la urbocentro | kolektivo = [[Nov-Kaledonio]] | provinco = [[Suda Provinco (Nov-Kaledonio)|Suda Provinco]] | tradicia areo = [[Ajië-Aro]] | insee = 98803 | poŝtkodo = 98870 | urbestro = Jean-Pierre Aïfa | mandato = 2008–2014 | loĝantaro = 4999 | dato = 2009 | latitudo = -21.568 | longitudo = 165.49749 | zomo = 9 | alto mini = 0 | alto maksi = 1091 | areo = 797.6 | mapo = Nov-Kaledonio }} '''Bourail''' {{IFA|buʁaj}} estas malgranda [[franca komunumo]] situa en [[Nov-Kaledonio]]. Ĝi havas proksimume {{formatnum:5000}} loĝantojn. <gallery> Dosiero:201 au 28 -07-2004 553.jpg|Sablobordo kun ''Araucaria luxurians'' Dosiero:Cartebourail.png|Situo de Bourail en Nov-Kaledonio </gallery> == Esperanta vivo == Okaze de la [[eŭropaj balotoj 2009]], [[Eŭropo - Demokratio - Esperanto]] ricevis 6 voĉdonojn (0,72% de voĉoj). == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.mairie-bourail.nc Oficiala retpaĝo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121025140036/http://www.mairie-bourail.nc/ |date=2012-10-25 }} {{Ĝermo|franca komunumo|Nov-Kaledonio}} [[Kategorio:Komunumoj de Nov-Kaledonio]] jxs9n74o68kwak9zp412y6whxr8thl4 0 308593 9368513 9296082 2026-05-08T03:39:09Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 5 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368513 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Boris Cyrulnik''' (naskiĝis la [[26-an de julio]] [[1937]] en [[Bordozo]]) estas [[Francio|franca]] [[neŭrologo]], [[psikiatro]], [[etologio|etologiisto]], [[Psikanalizo|psikanalizisto]] kaj [[verkisto]].[[Dosiero:Boris Cyrulnik 2014.jpg|eta|Boris Cyrulnik (2014)]]Respondeculo pri esplorgrupo en klinika [[etologio]] en la hospitalo de [[Toulon]] (Tulono), kaj profesoro pri homa etologio en la Universitato Sud-Toulon-Var, Boris Cyrulnik estas ĉefe konata pro disvolvado de la koncepto pri ''resilienco''<ref>La vorto ''resilienco'' estas trovebla nek en "'''PIV'''" nek en "'''Vikipedio'''". Ĝi aperas kiel propono en la [http://www.volny.cz/malovec/tematika.html '''Pedagogia terminaro de Miroslav Malovec''']{{404|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Ĝi devenas el la latina ''resilire'', kiu povas signifi salti malantaŭen, resalti, kaj, aparte en fiziko, rezisti al ŝoko aŭ disformiĝo. En psikologio, la angla uzas ''resilience'', la franca ''résilience'', la germana ''Resilienz'', la norvega (bokmål)‬ ''resiliens'', la sveda ''resiliens'', la hispana ''resiliencia'', la kataluna ''Resiliència'', la portugala ''Resiliência'', la itala ''resilienza'', la hungara ''reziliencia'', la slovena ''rezilienco'', la serba ''Резилијенција'' (reziliencija).</ref> t.e. renaskiĝi el sufero, reveni al normala psika stato. Li alportis ankaŭ precizigojn pri la termino ''[[oksimoro]]'', sed lia kontribuaĵo al scienco estas ĉefe en lia engaĝiĝo : etologio aspektas al li unue kiel "''vojkruciĝo de fakoj''"<ref>En "'''Mémoire de singe et paroles d'homme'''" (Memoro de simio, paroloj de homo).</ref>. Boris Cyrulnik estas doktoro pro honoro de la [[Universitato de Limo]], en [[Peruo]], kaj membro de la Komitato patronado de la Franca Kunordigado de la Jardeko 2001-2010 por kulturo de neperforto kaj paco<ref>{{fr}} [http://www.decennie.org/ Coordination française de la décennie 2001-2010 pour une culture de non-violence et de paix].</ref>. == Biografio == === Junaĝo === Boris Cyrulnik naskiĝis en juda familio enmigrinta en Francio komence de la jardeko 1930. Lia patro Aaron estis rusa meblisto<ref>[http://www.lepoint.fr/actualites/entretien-boris-cyrulnik-la-confession/1331/0/275007 "Entretien : Boris Cyrulnik, la confession"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080927014511/http://www.lepoint.fr/actualites/entretien-boris-cyrulnik-la-confession/1331/0/275007 |date=2008-09-27 }}, "'''Le Point'''", 19an de septembro 2008.</ref>. Li volontuliĝis en la [[Fremdula Legio]] en 1939<ref name="contacttv.net">[http://www.contacttv.net/i_dossier_recherche_contenu.php?id_rubrique=587&id_article=2503 Une jeunesse douloureuse, André Royer]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref>. Vundita dum batalo, arestita en hospitalo, li estis deportita en [[Aŭŝvico (koncentreja komplekso)|Aŭŝvico]]. Lia patrino, Rosa, poldevena, partoprenis en la Rezistado. Ankaŭ ŝi estis arestita kaj deportita samloke. La gepatroj de Boris antaŭe konfidis Boris al pensiono por eviti ke la germanoj arestu lin. Kiam malaperis lia patrino, la pensiono ne plu ricevis monon kaj sekve lasis lin al la Publika Asistada Administracio. Tie, bordoza instruistino, [[Marguerite Farge]], transprenis lin kaj kaŝis lin en sia hejmo ĉe la strato Adrien Baysselance<ref>[http://www.contacttv.net/i_dossier_recherche_contenu.php?id_rubrique=587&id_article=2503 Une jeunesse douloureuse, André Royer]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Dokumentara filmo "Boris Cyrulnik, l'affrontement du malheur" (Boris Cyrulnik — la konfrontado kun la malfeliĉo), de Youki Vattier, 2005, serio l'Empreinte (disaŭdigita de la TV-kanalo "'''France 5'''" la 13an de marto 2009).</ref>. Sed dum amasaresto fare de la polico de [[Maurice Papon]], estro de la prefektejo de la departemento [[Ĝirondio]], li estis grupigita kun aliaj judoj, inter kiuj multaj infanoj, en la granda sinagogo de Bordozo.<ref name="contacttv.net"/>. Li sukcesis kaŝi sin en la necesejoj kaj tiel evitis la sorton de la aliaj, kiuj estis kondukitaj al la stacidomo de Bordozo Sankta-Johano por esti deportitaj. Kiam li sukcesis eliri el la sinagogo, flegistino kaŝis lin en sia veturilo. Organizita reto poste zorgis pri li kaj kaŝis lin. Ĝi havigis al li laboron en farmdomo ĝis la Liberiĝo, sub la franca kaŝnomo Jean Laborde<ref name="contacttv.net"/>. Liaj gepatroj mortis en deportado<ref name="Le Point, jam citita">"'''Le Point'''", jam citita.</ref>. Tiu persona traŭmatiza sperto instigis lin, pli poste, fariĝi psikiatro<ref name="Le Point, jam citita"/>. Pariza onklino akceptis lin kaj zorgis pri lia edukado. Li praktikis naĝadon (naĝmajstro), rugbeon kaj ŝatis la naturon. === Studoj === * Liceo Jacques-Decour, en [[Parizo]], * Medicina Fakultato de Parizo, * Instituto pri psikologio (atesto pri specialaj studoj en neŭro-psikiatrio). === Kariero === * Internulo en neŭrokirurgio en Parizo (1967), en psikiatrio en [[Digne-les-Bains]]. 1968-1971. * Neŭrologo en la hospitalo de Toulon-La Seyne-sur-Mer, Interkomunuma hospitala Centro. 1972-1991. * Docento en la Universitato de Mediteraneo, Fakultato de Medicino de Marsejlo. 1974-1994. * Docento pri klinika [[etologio]]. * Direktoro de instruado (ekde 1996) en la Universitato de Tulono, Fakultato de Beletroj kaj Homaj Sciencoj de Tulono. * Prezidanto de la Nacia Centro de Kulturaj Kreado kaj Disvastigo de Chateauvallon / Centre national de création et de diffusion culturelles de Châteauvallon /, ekde 1998. * Prezidanto de la Premio Annie kaj Charles Corrin pri la memoro de la [[Holokaŭsto]] (''Ŝoaho'' laŭ la israela termino). Ekde 2005. Ekde 1980, li dediĉis sin esence al transdono kaj diskonigo de akiritaj spertoj. Boris Cyrulnik estis unu el la 43 eminentuloj konsistigantaj la Komisionon por la liberigo de la franca kreskado (Komisiono Attali), kiun instalis prezidento [[Nicolas Sarkozy]] la 30an de aŭgusto 2007<ref>[http://www.lejdd.fr/cmc/economie/200735/attali-veut-liberer-la-croissance_50421.html LeJDD.fr, 30an de aŭgusto 2007] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081009024751/http://www.lejdd.fr/cmc/economie/200735/attali-veut-liberer-la-croissance_50421.html |date=2008-10-09 }} Retejo de la semajngazeto "'''Le Journal du Dimanche'''".</ref>. == Verkoj == === Nekompleta listo === * "'''Mémoire de singe et paroles d'homme'''" (Memoro de simio kaj paroloj de homo). Parizo : Hachette. 1983. * "'''Sous le signe du lien'''" (Sub la signo de la ligilo). Parizo : Hachette. 1989. * "'''La Naissance du sens'''" (La naskiĝo de la senso). Parizo : Hachette. 1991. * [http://www.odilejacob.fr/catalogue/index.php?op=par_titre&cat=0207&count=20&id_livre=824&option=&desc=quatrieme#824"'''Les Nourritures affectives'''" (La korinklinaj nutraĵoj). Parizo : Odile Jacob. 1993.]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * "'''De la parole comme d'une molécule'''" (Pri la parolo same kiel pri molekulo), kun Émile Noël. Parizo : Seuil. 1995. * "'''L'Ensorcellement du monde'''" (La sorĉado de la mondo). Parizo : Odile Jacob. 1997. * "'''Un Merveilleux malheur'''" (Mirinda malfeliĉo). Parizo : Odile Jacob. 1999; (reeldono) 2002. ISBN 2738111254 * "'''Dialogue sur la nature humaine'''" (Dialogo pri la homa naturo). kun [[Edgar Morin]]. La Tour d'Aigues : L'Aube. Eseo. 2000. * "'''Les Vilains petits canards'''" (La malbelaj anasetoj). Parizo : Odile Jacob. 2001. ISBN 2738109446 * "'''L'Homme, la science et la société'''" (La homo, la scienco kaj la socio). La Tour d'Aigues : L'Aube. 2003 * "'''Le Murmure des fantômes'''" (La murmuro de la fantomoj). Parizo : Odile Jacob. 2003; (reeldono) 2005. ISBN 2738116744 * "'''Parler d'amour au bord du gouffre'''" (Paroli pri amo rande de abismo). Parizo : Odile Jacob. 2004. * "'''La Petite sirène de Copenhague'''" (La Sireneto de Kopenhago). La Tour d'Aigues : L'Aube. 2005. * "''''De Chair et d'Âme'''"(El Karno kaj Animo). Parizo : Odile Jacob. 2006. * "'''Autobiographie d'un épouvantail'''" (Aŭtobiografio de birdotimigilo). Parizo : Odile Jacob. 2008. Premio Renaudot pri eseo. 2008 <ref>"'''Sciences et Avenir'''" decembro 2008.</ref> * "'''Je me souviens...'''" (Mi memoras...). Le Bouscat : L'esprit du temps, kolekto Textes essentiels, marto 2009. * "'''Le laboureur et les mangeurs de vent'''", Odile Jacob, 2022, 272 p. (ISBN 9782415001360), === Kolektivaj verkoj === '''(inter aliaj)''' * "'''La plus belle histoire des animaux'''" (La plej bela historio pri bestoj). Kolektiva. Parizo : Seuil. 2006 * "'''Si les lions pouvaient parler'''" (Se la leonoj povus paroli). Eseo pri la animala kondiĉo, sub direkto de Boris Cyrulnik. Parizo : Gallimard, kol. "Quarto". 1998. 1540 p., 80 dokumentoj. * "'''Instinct/Attachement'''" (Instinkto/Alligiteco). Boris Cyrulnik, en "'''Dictionnaire de la sexualité humaine'''". 200 noticoj fare de 122 kunaŭtoroj sub direkto de Philippe Brenot. Le Bouscat : L'Esprit du Temps, kol. "Les Dictionnaires". 2004, 736 p. * "'''Les objets de la psychiatrie'''" (La objektoj de la psikiatrio). Dictionnaire de concepts, 230 noticoj fare de 150 aŭtoroj, sub direkto de Yves Pélicier. Le Bouscat : L'Esprit du Temps. Kol. "Les Dictionnaires". 1997. 650 p. * "'''La résilience ou comment renaître de sa souffrance'''" (La resilienco, aŭ kiel renaskiĝi el sia sufero). Boris Cyrulnik kaj Claude Seron (dir.). Parizo : Fabert, kolekto "Penser le monde de l'enfant". 2004. ISBN 2907164805 * "'''La résilience : Entretien avec Boris Cyrulnik'''" (La resilienco : Interparolo kun Boris Cyrulnik). Nicolas Martin, Antoine Spire, François Vincent kaj Boris Cyrulnik. Lormont, Francio : Le Bord de l'eau, kol. "Nouveaux Classiques". 2009. 111p. ISBN|978-2356870261 === Bibliografio === * "Boris Cyrulnik. Bâtisseur d'espoir". Artikolo de Catherine Vincent, "'''Le Monde'''", 18a de septembro 2008 (portreto). === Eksteraj ligiloj === {{Projektoj}} * [http://www.contacttv.net/i_extraits_video.php?id_rubrique=601 Video-intervjuo kun Boris Cyrulnik por la kolekto CONTACT kun Stéphane Bureau. 2008]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.lemonde.fr/mde/ete2001/cyrulnik.html Interparolado kun Boris Cyrulnik - "'''Le Monde de l'Éducation'''" n°292, majo 2001] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100115111402/http://www.lemonde.fr/mde/ete2001/cyrulnik.html |date=2010-01-15 }} * [http://www.nouvellescles.com/article.php3?id_article=507 Éloge de la peur, interparolado kun Boris Cyrulnik - Nouvelles Clés] * [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Boris_Cyrulnik Dosiero Boris Cyrulnik en la Enciklopedio Agora (2001)] * [http://www.couple.asso.fr Boris Cyrulnik, membro de la scienca Komitato de la Internacia Observatorio pri geedzeco] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210702092611/http://www.couple.asso.fr/ |date=2021-07-02 }} * [http://www.jnlf.fr/data/videos/visu.asp?titre=cyrulnik Intervjuo de Boris Cyrulnik pri neŭro-etologio de interna sento, dum la tagoj de neŭrologio en franca lingvo (aprilo 2008)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100725080528/http://www.jnlf.fr/data/videos/visu.asp?titre=cyrulnik |date=2010-07-25 }} * [http://www.terre.tv/#/fr/protection-de-lenvironnement/entretien/1004_un-cafe-avec-boris-cyrulnik Kafo kun Boris Cyrulnik] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160214084655/http://www.terre.tv/#/fr/protection-de-lenvironnement/entretien/1004_un-cafe-avec-boris-cyrulnik |date=2016-02-14 }} * [http://www.terre.tv/#/fr/festival-ecologie/entretien/245_lintelligence-animale-et-vegetale Boris Cyrulnik : l'intelligence animale et végétale / La animala kaj vegeta inteligenteco] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160214084655/http://www.terre.tv/#/fr/festival-ecologie/entretien/245_lintelligence-animale-et-vegetale |date=2016-02-14 }} * [http://www.terre.tv/#/fr/entreprise-citoyenne/ca-buzz/2150_cest-quoi-la-resilience- Boris Cyrulnik : C'est quoi la résilience ? / Kio estas resilienco ?] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160214084655/http://www.terre.tv/#/fr/entreprise-citoyenne/ca-buzz/2150_cest-quoi-la-resilience- |date=2016-02-14 }} * [http://www.terre.tv/#/fr/festival-ecologie/entretien/243_apocalypse-now Boris Cyrulnik : le futur, vous l'aimez comment ? / La estonteco : kiel vi ŝatas ĝin ?] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160214084655/http://www.terre.tv/#/fr/festival-ecologie/entretien/243_apocalypse-now |date=2016-02-14 }} * [http://www.terre.tv/#/fr/protection-de-lenvironnement/entretien/53_3-minutes-pour-changer-le-monde-boris-cyrulnik Boris Cyrulnik : 3 minutes pour changer le monde... / 3 minutoj por ŝanĝi la mondon...] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160214084655/http://www.terre.tv/#/fr/protection-de-lenvironnement/entretien/53_3-minutes-pour-changer-le-monde-boris-cyrulnik |date=2016-02-14 }} * [http://www.lepoint.fr/actualites/2008-09-19/entretien-boris-cyrulnik-la-confession/1331/0/275007 Interparolado : Boris Cyrulnik, la confession / La konfeso] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100120073201/http://www.lepoint.fr/actualites/2008-09-19/entretien-boris-cyrulnik-la-confession/1331/0/275007 |date=2010-01-20 }} "'''Le Point'''". * [http://hebdo.nouvelobs.com/hebdo/parution/p2187/dossier/a318703-le_roman_de_boris.html Si je n'avais pas désobéi aŭ ordres] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090126005629/http://hebdo.nouvelobs.com/hebdo/parution/p2187/dossier/a318703-le_roman_de_boris.html |date=2009-01-26 }} Se mi ne estus malobeinta al la ordonoj... Artikolo de Claude Weil. * [http://wiki.france5.fr/index.php/BORIS_CYRULNIK,_A_L%27ASSAUT_DU_MALHEUR#Extraits_de_l.27interview_de_Boris_Cyrulnik]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090423203100/http://wiki.france5.fr/index.php/BORIS_CYRULNIK%2C_A_L%27ASSAUT_DU_MALHEUR#Extraits_de_l.27interview_de_Boris_Cyrulnik |date=2009-04-23 }} Transskribo de eltiraĵoj el video-intervjuo de Boris Cyrulnik fare de Youki Vattier * {{fr}} [http://www.educspe.com/portrait/les-portraits/portrait--boris-cyrulnik.html Portreto de Boris Cyrulnik]{{404|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{fr}} [http://www.dicocitations.com/auteur/5849/Boris_Cyrulnik.php 44 citaĵoj de Boris Cyrulnik]. Eltiraĵo : "'' J'ai vu des livres où l'on disait aŭ petits garçons que s'ils mouraient pour la religion, ils iraient à la droite d'Allah. Ces écoles, qui n'enseignent qu'une seule vérité, sont des écoles de haine.''" (El "'''Courrier de l'Unesco'''", novembro 2001) — Mi legis librojn en kiuj oni diris al knabetoj, ke se ili mortus por la religio, ili irus dekstre de Alaho. Tiuj lernejoj, kiuj instruas ununuran veron, estas lernejoj de malamo. * {{fr}} [http://www.latitudefrance.org/Rencontre-avec-Boris-Cyrulnik.html Rencontre avec Boris Cyrulnik]{{404|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Renkontiĝo kun Boris Cyrulnik en la Franca Kultura Instituto de [[Stokholmo]], [[Svedio]], la 7an de majo 2009. http://www.ena.fr/index.php?page=ressources/conferences/2006/cyrulnik{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{fr}} [http://www.ena.fr/index.php?page=ressources/conferences/2006/cyrulnik L'enfant, ses blessures]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} La infano, ties vundoj. Marto 2006 en la Nacia Lernejo pri Administrado (ENA). * [http://www.unesco.org/courier/2001_11/fr/dires.htm Boris Cyrulnik: il y a une vie après l’horreur] (Estas vivo post la hororo). Intervjuo fare de Sophie Boukhari por "'''Courrier de l'Unesco'''. Novembro 2001. * {{en}} [http://www.unesco.org/courier/2001_11/uk/dires.htm]. El "'''The Courier of Unesco'''" * {{en}} [http://www.guardian.co.uk/lifeandstyle/2009/apr/18/boris-cyrulnik-children-trauma Escape from the past]. El "'''The Guardian'''" (18an de aprilo 2009). * {{es}} [http://www.redsistemica.com.ar/ Sobre Resiliencia — El pensamiento de Boris Cyrulnik]. Aldo Mellilo (Argentino). * {{es}} [http://www.redsistemica.com.ar/cyrulnik.htm Entrevista a Boris Cyrulnik] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100328085051/http://www.redsistemica.com.ar/cyrulnik.htm |date=2010-03-28 }}. Catherine Nay kaj Patrice De Meritens. (Argentino). * {{es}} [http://www.centrodepsicologia.org/_articulo296_enesp.htm Entrevista a Boris Cyrulnik: La felicidad no es lo opuesto al dolor.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100714134450/http://www.centrodepsicologia.org/_articulo296_enesp.htm |date=2010-07-14 }}. Interparolado kun Rubén. (Hispanio) == Videoj == * {{fr}} [http://www.dailymotion.com/video/x5kmbs_boris-cyrulnik_people Boris Cyrulnik ĉe la redakcio de "'''Psychologies Magazine'''"] (3:09). * {{fr}} [http://www.dailymotion.com/video/x6rjmm_boris-cyrulnik-12-dadolescents-en-t_news Boris Cyrulnik : 12% d'adolescents en tragédie poignante / 12% el la adoleskantoj en korŝira tragedio.] Teksto ĉe : http://www.unicef.fr/contenu/actualite-humanitaire-unicef/boris-cyrulnik-12-d-adolescents-en-tragedie-poignante-2009-10-08 * {{fr}} [http://www.lepost.fr/article/2010/01/12/1882922_boris-cyrulnik-et-xavier-darcos-sur-le-mal-etre-au-travail.html Boris Cyrulnik kaj la eksministro pri edukado Xavier Darcos pri la mensa sufero en la laboro.]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Debato. == Notoj == {{Referencoj|}} === Fontoj === La baza materialo de tiu ĉi artikolo fontas esence el la franclingva versio de Wikipedia. {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Cyrulnik, Boris}} [[Kategorio:Neŭrologio]] [[Kategorio:Francaj psikiatroj]] [[Kategorio:Etologio]] [[Kategorio:Psikoanalizistoj]] [[Kategorio:Francaj verkistoj]] [[Kategorio:Holokaŭsto]] [[Kategorio:Francaj judoj]] hnfwf4n79gnnsyv8fx7zxe9gg39m71f 0 310557 9368712 9190741 2026-05-08T10:08:55Z Sj1mor 12103 9368712 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Frances Stonor Saunders''' (nask. en 1966) estas [[Britio|brita]] [[ĵurnalo|ĵurnalistino]] kaj [[historio|historiistino]]. Ŝi vivas en [[Londono]]. == Biografio == Kelkajn jarojn post ricevo de unua diplomo kun distingo en la angla ĉe St Anne's College, en [[Oksfordo]], ŝi elektis karieron de [[reĝisoro|kinreĝisorado]] por dokumentaraj [[televido|televidfilmoj]]. ''Hidden Hands: A Different History of Modernism'' (Hidden Hands: Malsimila historio pri modernismo) estis farita por ''Channel 4'' en 1995. Ĝi pritraktis ligilojn inter la apartaj usonaj art-kritikistoj kaj pentra [[abstrakta ekspresionismo]] kaj [[CIA]]. ''Who Paid the Piper ?: CIA and the Cultural Cold War'' (Kiu pagis la ŝalmoludiston ? CIA kaj la malvarma kultura milito — 1999)<ref>Usona versio aperis sub la titolo : ''The Cultural Cold War: The CIA and the World of Arts and Letters'' (La malvarma kultura milito : CIA kaj la mondo de artoj kaj beletroj).</ref></small>, estis ŝia unua libro, ellaborita surbaze de ŝia laboro por la dokumentara filmo koncentriĝanta sur la historio de la sekreta CIA-financado (Congress for Cultural Freedom / Kongreso por la libereco de kulturo). Aliaj verkoj de Stonor Saunders spegulas ŝian universitatan vojon, kiel mezepokistino. En 2005, post kelkaj jaroj kiel arta direktorino kaj vic-ĉefredaktoro de ''[[New Statesman]]'', ŝi demisiis por protesti kontraŭ la eloficigo de la angla ĵurnalisto Peter Wilby, tiam eldonisto<ref>Peter Wilby, nask. en 1944, tamen ree skribas por la gazeto ''New Statesman'' kaj ankaŭ por ''The Observer'' et ''The Guardian''.</ref></small>. Tiun jaron kaj en 2006, por '''BBC Radio 3''', ŝi prezentis ''Meetings of Minds'' (Kunveno de renkontiĝoj), du serioj de tri artikoloj pri la kunvenoj de intelektuloj pri diversaj gravaj punktoj de la historio. Ŝi regule kunlaboris ankaŭ kun '''Radio 3 Nightwaves''' (Noktaj ondoj) kaj aliaj radioprogramoj. Ŝia dua libro , ''Hawkwood : Diabolical Englishman'' (Hawkwood : Diabla anglo), rakontas la vivon kaj la karieron de [[John Hawkwood]], [[kondotiero]] de la 14a jarcento. Denaska anglo, Hawkwood (1320-1394) faris faman karieron kiel partoprenanto en politika regpovo konfuza kaj perfida. Lia vivcelo estis nur persona gloro kaj riĉiĝo.<ref>Sir John Hawkwood — en la franca Jean Haccoude kaj en la itala Giovanni Acuto — naskiĝis ĉirkaŭ la jaro 1320 kaj mortis en 1394 en Florenco. Li estas konsiderata kiel la unua kondotiero de la modernaj tempoj. Filo de londona tanisto, li partoprenis en la [[Centjara Milito]] kontraŭ Francio. Iom poste, li fondis propran propran bandon da dungitaj soldatoj kaj disrabis la sudan parton de Francio, precipe [[Provenco|Provencon]], antaŭ ol iri al Italio, kie li subtenis la urbon [[Pizo]] kontraŭ [[Florenco]], kaj poste kontraŭ la familion Conti en [[Milano]]. Fine li subtenis la papon [[Gregorio la 16-a]] kaj plej laste la Florencanojn.</ref></small> == Bibliografio == * ''Who Paid the Piper ? : CIA and the Cultural Cold War''. Londono : Granta. 1999, ISBN 1-86207-029-6 (Usona eldono : ''The Cultural Cold War : The CIA and the World of Arts and Letters''. Novjorko : The New Press. 2000. ISBN 1-56584-596-X) * ''Hawkwood: Diabolical Englishman'', Londono : Faber. 2004. ISBN 0-571-21908-X (Usona eldono : ''The Devil's Broker: Seeking Gold, God, and Glory in Fourteenth-Century Italy''. 2005, Londono : Fourth Estate. ISBN 0-06-077729-X == Tradukoj == * {{de}} ''Wer die Zeche zahlt ...: Der CIA und die Kultur im Kalten Krieg''. Munkeno : Siedler Verlag. 480 p. Marto 2001. * {{fr}} ''Qui mène la danse ? La CIA et la guerre froide culturelle'' (Kiu gvidas la dancon ? CIA kaj la malvarma kultura milito). Parizo : Denoël. ISBN 220725416X * {{es}} ''La Cía y la guerra fría cultural''. Madrido : Tra. Decembro 2001. 640 p. ISBN 9788483064658 == Pri la sama temo == * {{fr}} ''Le « mensonge nécessaire » : la CIA et les grands écrivains'' (La « necesa mensogo » : CIA kaj la grandaj verkistoj) * {{en}} ''Killing Hope: U.S. Military and CIA Interventions Since World War II''. == Eksteraj ligiloj == * {{fr}} [http://www.dedefensa.org/article.php?art_id=162 Comment l'Ouest fut conquis] Kiel Okcidento estis konkerita ? *{{fr}} [http://www.unil.ch/webdav/site/hist/shared/Baccalaureat_07-08/Biblio_Cultures_et_Relations_Int..pdf Culture et relations internationales : propagandes, diplomatie et mondialisation culturelles en Europe et aux États-Unis 1880-1980] / Kulturo kaj internaciaj rilatoj : kulturaj propagandoj, diplomatio kaj tutmondiĝo en Eŭropo kaj en Usono 1880-1980. * {{fr}} [http://www.mondialisation.ca/index.php?context=va&aid=10155 Quand la CIA finançait les intellectuels italiens — Enquête sur les réseaux d’influence états-uniens. Federico Roberti] Kiam CIA financis italajn intelektulojn — Enketo pri la usonaj influretoj. * {{fr}} [http://www.monde-diplomatique.fr/2007/07/CALVO_OSPINA/14911 Quand une respectable fondation prend le relais de la CIA. Hernando Calvo Ospina]. Kiam respektinda fondaĵo transprenas la rolon de CIA. Temas pri "National Endowment for Democracy" (Nacia Fondaĵo por Demokratio). Pri ĝi ĝia nuna rolo, Allen Weinstein, ĝia unua prezidanto, konfesis en la gazeto ''Washington Post'' de la 22a de septembro 1991 : 'Granda parto el tio kion ni faras nun, tion kaŝe faris CIA antaŭ 25 jaroj'. ''Le Monde Diplomatique'', Julio 2007. * {{fr}} [http://www.voltairenet.org/article144364.html La stratégie médiatique états-unienne 1945-2005] La usona mediata strategio 1945-2005. == Notoj == {{referencoj|}} == Fonto == La informoj de tiu ĉi artikolo fontas preskaŭ entute el la anglalingva versio de ''Wikipedia'' kun eltiraĵoj el la franclingva. {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Saunders, Frances Stonor}} [[Kategorio:Britaj historiistoj]] [[Kategorio:Britaj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Britaj kinproduktoroj]] 5f4h87caa11phac3647bmfxpf6saq8w 0 319833 9368454 7978791 2026-05-07T21:50:39Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368454 wikitext text/x-wiki {{Informkesto blazono | dosiero = Coat of arms of the Czech Republic.svg | grandeco = 180 | priskribo = | uzata ekde = {{dato|17|decembro|1992}} }} La '''blazonoj de la [[Ĉeĥio|Ĉeĥa Respubliko]]''' enkondukiĝis en [[1993]], kiam la Ĉeĥa Respubliko ekestis kadre de la malfondo de [[Ĉeĥoslovakio]]<ref name=radioprague>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://www.radio.cz/en/section/news/heraldist-wwii-vet-jiri-louda-dies-at-94|titolo=Heraldist, WWII vet, Jiří Louda dies at 94|alirdato=2015-09-28|familia nomo=Velinger|persona nomo=Jan|dato=2015-09-02|verkaĵo=[[Radio Prague]]}}</ref>. == Priskribo == === La granda blazono === La ''granda blazono de la Ĉeĥa Respubliko'' estas kvaronigita kaj montras la [[blazono]]n de la landoj de la bohemia reĝa kronlando, montrante la blazonon de la kerna lando [[Bohemio]] duoble<ref>{{Cite web|title=Sbírka Národní knihovny ČR|url=http://ces.mkcr.cz/cz/psb.php?idpsb=2463|website=ces.mkcr.cz|publisher=Ministry of Culture of the Czech Republic: Central Registry of Museum-type Collections|accessdate=12-a de januaro 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150120203123/http://ces.mkcr.cz/cz/psb.php?idpsb=2463|archivedate=2015-01-20}}</ref>. Heraldike dekstre supre kaj maldekstre sube (el la vidpunkto de la spektanto maldekstre supre kaj dekstre sube) montratas la bohemia leviĝanta arĝenta leono kun duobla vosto, ora lango kaj ora foliokrono sur ruĝa fono - simbolo do por [[Bohemio]]. Maldekstre supre videblas [[aglo]] en ŝaktabulosimila ruĝa-arĝenta pluma dekoro, kun ora foliokrono, arĝenta krono kaj lango, sur blua fono - simbolo por [[Moravio]], kaj dekstre sube aglo kun nigraj kruroj kaj lango, kaj kun arĝenta trifolio en la ungoj kaj ora foliokrono sur arĝenta fono por [[Silezio]], kies sudorienta parto apartenas al Ĉeĥio ([[ĉeĥa Silezio]])<ref>{{Citaĵo el libro|url=https://archive.org/stream/systemofheraldry01nisbuoft#page/290/mode/2up|titolo=A System of Heraldry|aŭtoro=Alexander Nisbet|volumo=1|paĝo=290}}</ref>. <gallery caption="Partoj de la blazono:"> dosiero:Small coat of arms of the Czech Republic.svg|<center>blazono de [[Bohemio]] dosiero:Znak Moravy.svg|<center>blazono de [[Moravio]] dosiero:Znak Slezska.svg|<center>blazono de [[Silezio]] </gallery> [[Dosiero:Small coat of arms of the Czech Republic.svg|eta|140px|<center>malgranda blazono de la ĉeĥia respubliko]] === La malgranda blazono === En la ''malgranda blazono de la [[Ĉeĥio|Ĉeĥia Respubliko]]'' bildiĝas leviĝanta arĝenta leono kun duobla vosto, ora lango kaj ora foliokrono sur ruĝa fono - ĝi identas al la tradicia blazono de Bohemio. Kontraste al la granda ŝtata blazono, kiu uzatas por la formala reprezentigo de la ŝtato (ekzemple ĉe oficialaj registaraj konstruaĵoj kaj ĉe la ŝtataj limoj),la malgranda blazono aparte uzatas sur paperaĵoj pri decidoj, administraj aktoj kaj aliaj dokumentoj de ŝtataj aŭ publikaj institucioj. Precipe ĝi trovatas sur oficialaj stampoj kaj dokumentoj (ekzemple verdiktoj de juraj procesoj kaj universitataj diplomoj). == Vidu ankaŭ == * [[Flago de Ĉeĥio]] * [[Kde domov můj]], la nacia himno de Ĉeĥio * la historia [[blazono de Ĉeĥoslovakio]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Navigilo blazonoj de la ŝtatoj de Eŭropo}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Naciaj simboloj de Ĉeĥio]] [[Kategorio:Historio de Ĉeĥio]] [[Kategorio:Ŝtataj blazonoj|Ĉeĥio]] nhyrd3cl0b8y1xp9g3tf6vdppq7ifzv 0 320548 9368432 8977026 2026-05-07T21:20:44Z SpinnerLaserzthe2nd 177959 ([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Wikon COA.png]] → [[File:CHE Wikon COA.svg]] 9368432 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Brittnau-Wikon (stacidomo)}} {{Informkesto komunumo en Svislando |nomo=Wikon |blazono=[[Dosiero:CHE Wikon COA.svg|eta|120ra|centre|<small>Blazono de Wikon</small>]] |bildo=<!---[[Dosiero:XX|eta|285ra|centre|<small>Wikon</small>]]---> |kantono=Lucerno |distrikto=[[Willisau (distrikto)|Willisau]] |koord={{Koordinatoj gms|47|15|46|N|7|57|57|E}} |loĝantoj=1349 |areo=8,28 |alteco=460 |poŝtkodo=4806 |kodo=1147 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Wikon 2007.png|eta|285ra|centre|<small>Mapo de Wikon</small>]]}} == Pri la komunumo == '''Wikon''' estas komunumo en la [[distrikto Willisau]] en [[Kantono Lucerno]], [[Svislando]]. Ĝi havis 1349 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. == Geografio == Wikon situas sude de la urbo [[Zofingo]], al kies [[aglomeraĵo]] ĝi apartenas, inter la riveroj [[Wigger]] en okcidento kaj [[Uerke]] en oriento. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,28 km², de kiuj pli ol la duono, nome 51,6% estas kovritaj de [[arbaro]], 39,5% servas por [[agrikulturo]] kaj 8,8% por setlado. <ref>Fonto: [https://web.archive.org/web/20050108025020/http://www.lu.ch/download/fd/afs/pdf/jbkt/profile/gp_1147.pdf Profilo de la komunumo sur la retejo de la kantono]</ref> == Najbaraj komunumoj == La komunumo Wikon limas en nordo al [[Zofingo]], en nordoriento al [[Bottenwil]], en oriento al [[Wiliberg]], en sudo al [[Reiden]], kaj en okcidento al [[Brittnau]]. Kun escepto de Reiden en sudo, ĉiuj najbaraj komunumoj de Wikon situas en la najbara [[Kantono Argovio]]. == Trafiko == Wikon disponas kun la najbara komunumo [[Brittnau]] komunan [[Brittnau-Wikon (stacidomo)|stacidomon]] ĉe la trajnlinio de [[Svisaj Federaciaj Fervojoj]] de [[Olten]] al [[Lucerno]]. Krome la komunumo estas ankaŭ per la loka busreto de la urbo [[Zofingo]] bone konektita al la publika transportreto. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de [[Bazelo]] tra [[Olten]] kaj [[Zofingo]] al [[Lucerno]]. La plej proksima alveturejo al la [[svisa aŭtovojo A2]] situas 4 kilometrojn sude en [[Reiden]]. == Historio == La unua dokumenta mencio de Wikon datiĝas el la jaro [[1256]] kiel ''Wiggen''. Dum [[mezepoko]] en Wikon regis la [[Grafoj de Lencburgo]], poste ties heredantoj la [[Grafoj de Kiburgo]] kaj fine la [[Habsburgoj]], por ili la habsburgaj vasaloj la [[Kavaliro|Kavaliroj]] de [[Büttikon]] administris la lokon. En la jaro [[1415]] la [[Svisa Ĵurkomunumo]] konkeris [[Argovio|Argovion]]. La [[Berno|bernanoj]] kaj [[Lucerno|lucernanoj]] konkurencis pri la posedorajtoj en la regiono, la [[Svisa Dieto]] atribuis Wikon en la jaro [[1470]] al [[Lucerno]]. En la jaro [[1476]] la lucernanoj aĉetis de ''Hans Thüring de Büttikon'' ankaŭ la malaltan [[jurisdikcio|jurisdikcion]]. Kune kun Roggliswil Wikon formis ek de tiam ĝis la [[Helveta Revolucio]] en la jaro [[1798]] la [[kamparvoktejo|kamparvoktejon]] Wikon. Dum la kvin jaroj de la [[Helveta Respubliko]] Wikon apartenis al la helveta distrikto [[Altishofen]]. Per la restaŭracio de la jaro [[1803]] Wikon estis atribuita al la [[distrikto Willisau]] de [[Kantono Lucerno]]. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Vidu ankaŭ == * [[Brittnau-Wikon (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == * [http://www.wikon.ch Oficiala retejo de la komunumo Wikon] * [https://web.archive.org/web/20050108025020/http://www.lu.ch/download/fd/afs/pdf/jbkt/profile/gp_1147.pdf Profilo de la komunumo sur la retejo de la kantono] {{Projektoj}} <br /> {{Navigilo:Komunumoj de la distrikto Willisau}} todl3n3aup8dnatyyjgygpgdi8bl7wd 0 322325 9368333 8527796 2026-05-07T16:50:21Z Tirolischleioans 254019 /* Idoj */ 9368333 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | titolo = [[reĝo de Portugalio]] | regado = [[1683]]-[[1706]] | antaŭulo = [[Afonso la 6-a (Portugalio)|Afonso la 6-a]], lia frato | sekvanto = [[Johano la 5-a (Portugalio)|Johano la 5-a]], lia filo }} '''Petro la 2-a de Portugalio''', kromnome "la Pacema", ([[Lisbono]], [[26-a de aprilo]] [[1648]] - [[Alcântara (Lisbono)|Alcântara]], [[9-a de decembro]] [[1706]]), estis [[regento]] kaj [[reĝo de Portugalio]]. Li estis la plej juna filo de la reĝo [[Johano la 4-a (Portugalio)|Johano la 4-a]]. En [[1668]] li estis nomumita regento de lia frato [[Afonso la 6-a (Portugalio)|Afonso]] ĉar tiu prezentis simptomojn de frenezeco, tuj post kiam [[Hispanio]] agnoskis la sendependon de [[Portugalio]]. Petro sendis sian fraton al ekzilo kaj surtroniĝis post la morto de tiu en [[1683]]. Tiam la malkovro de minoj de [[arĝento]] en [[Brazilo]] permesis pligrandigi la trezoron de Petro kiu vidis sin kapabla dissolvi la Parlamenton en [[1697]] kaj regi sen la enspezoj, kiujn tiu havigis al li, dum sia tuta regado. Dekomence Petro apogis [[Francio]]n dum la [[Milito de hispana sukcedo]] ([[1702]]-[[1715]]), sed la [[16-a de majo]] [[1703]], Portugalio subskribis traktaton kun [[Britio]]. Tiu traktato garantiis la privilegiojn komercajn de Portugalio pri [[vino]] kaj la britajn interesojn pri la komerco de teksaĵoj. En decembro de [[1703]], alianco formita de Portugalio, Britio kaj [[Aŭstrio]] invadis Hispanion. La aliancanoj konkeris [[Madrido]]n el kiu urbo ili poste estis forpelitaj. Petro ne nur posedigis la tronon de sia frato sed ankaŭ fine edziĝis al lia edzino, la reĝino [[Maria Franciska de Savojo Nemours]]. Ili havis unu filinon nome: * '''Isabel Luiza''' (?-?), konata kiel ''la senfina fianĉino'' ĉar ŝiaj projektoj de geedzigo neniam sukcesis. == Idoj == La reĝino mortis iom post la nasko de Isabel kaj, ĉar ŝi estis malsaneca infanino, la reĝo decidis denove geedziĝi. La elektita estis Maria Sofia de [[Palatinato-Neuburg]], filino de [[princo-elektisto]] [[Filipo Vilhelmo (Palatinato-Neuburg)]]. Tiuj geedzoj havis ses gefilojn: * '''Johano de Portugalio''' ([[1688]]), [[Princo de Brazilo]], Duko de Braganzo; * '''[[Johano la 5-a (Portugalio)|Johano]]''' ([[1689]]-[[1750]]), kiu sukcedis sian patron en la trono en [[1706]] laŭ la nomo de '''Johano la 5-a'''; * '''[[Francisko de Portugalio, duko de Beja|Francisko]]''' ([[1691]]-[[1742]]), duko de Beja kaj Konestablo de Portugalio konata kiel la ''Princo Francisko Ksavier''. Granda Superulo de Krato, Duko de Beira, Granda Superulo de la Ordeno de Malto; * '''[[António de Braganzo (1695-1747)|António]]''' ([[1695]]-[[1747]]); * '''[[Tereza de Portugalio (1696-1704)|Tereza]]''' ([[1696]]-[[1704]]); * '''[[Manuel de Braganzo|Manuel]]''' ([[1697]]-[[1766]]); * '''[[Franciska Jozefino de Portugalio|Franciska Jozefino]]''' ([[1699]]-[[1736]]). Petro havis ankaŭ tri eksteredzajn gefilojn: Kun Maria da Cruz Mascarenhas: * '''Luisa de Braganzo''' ([[1679]]-[[1732]]) kiu edziniĝis al Jakvo Ludoviko de Melo Dua Duko de Cadaval. Kun Ana Armanda du Verger franca: * '''Mikaelo de Braganzo''' ([[1699]]-[[1724]]) agnoskata de lia frato Johano la 5-a, edziĝis al Luisa Kasimiro de Ligne kaj Nassau, heredontino de la Arrochar. Kun Karla Franciska da Silva: * '''Josefo de Braganzo''' ([[1703]]-[[1756]]), [[Ĉefepiskopo de Braga]], doktoro en teologio. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Braganzo]] [[Kategorio:Portugalaj reĝoj]] [[Kategorio:Brazilaj princoj]] e5g06lt6tyrzzi4e8pjx3x6x7ihko04 0 324751 9368662 5114149 2026-05-08T09:36:44Z Sj1mor 12103 9368662 wikitext text/x-wiki '''Unterrabnitz,''' [[kroate]] '''Donji Ramac,''' [[hungare]] '''Alsórámóc''' [alŝOrAmOc] estas ne memstara, malgranda [[vilaĝo]] en [[Aŭstrio]], en [[federacia lando (Aŭstrio)|federacia lando]] [[Burgenlando]], en distrikto de [[Oberpullendorf]], en [[municipo]] de [[Unterrabnitz-Schwendgraben]]. Unter, donji kaj alsó signifas: suba. {{TOCdekstre}} ==Bazaj informoj== * [[Areo]]: &nbsp;km² * [[Alto]] super [[marnivelo]]: m * [[Loĝantaro]]: * [[Telefonprefikso]]: 02616 * [[Poŝtkodo]]: 7371 * [[Aŭtokodo]]: OP 47 27 15 16 22 30 ==Situo== Unterrabnitz situas sur [[deklivo]]j laŭ [[rojo]]. Oberpullendorf troviĝas je 14 [[km]]-oj. ==[[Historio]]== La unua mencio pri la vilaĝo okazis en [[1279]] laŭ latina formo ''„villa Rebca”''. En [[1910]] vivis en Alsórámóc 571 [[homo]]j, ([[aŭstroj]] en majoritato, [[hungaroj]] en minoritato). Ĝis [[1921]] la vilaĝo apartenis al [[Hungara reĝlando]], al [[Sopron (reĝa departemento)]], al distrikto [[Oberpullendorf|Felsőpulya]], poste al Aŭstrio (inter [[1938]]-[[1945]] al [[Germanio]]). En [[1971]] [[Schwendgraben]] kaj Unterrabnitz unuiĝis. ==Vidindaĵoj== * romkatolika [[paroĥo|paroĥa]] [[preĝejo]] omaĝe al [[Apostolo]]j [[Sankta Petro]] kaj [[Sankta Paŭlo]] de [[1800]] * [[kastelo]] * [[subĉiela muzeo]] pri malnovaj [[domo]]j [[Kategorio:Komunumoj de Burgenlando]] qlomw9z49bd7e79fgrq0remxv9dugmv 9368676 9368662 2026-05-08T09:39:10Z Sj1mor 12103 9368676 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU|zomo=11}} '''Unterrabnitz,''' [[kroate]] '''Donji Ramac,''' [[hungare]] '''Alsórámóc''' [alŝOrAmOc] estas ne memstara, malgranda [[vilaĝo]] en [[Aŭstrio]], en [[federacia lando (Aŭstrio)|federacia lando]] [[Burgenlando]], en distrikto de [[Oberpullendorf]], en [[municipo]] de [[Unterrabnitz-Schwendgraben]]. Unter, donji kaj alsó signifas: suba. {{TOCdekstre}} ==Bazaj informoj== * [[Areo]]: &nbsp;km² * [[Alto]] super [[marnivelo]]: m * [[Loĝantaro]]: * [[Telefonprefikso]]: 02616 * [[Poŝtkodo]]: 7371 * [[Aŭtokodo]]: OP 47 27 15 16 22 30 ==Situo== Unterrabnitz situas sur [[deklivo]]j laŭ [[rojo]]. Oberpullendorf troviĝas je 14 [[km]]-oj. ==[[Historio]]== La unua mencio pri la vilaĝo okazis en [[1279]] laŭ latina formo ''„villa Rebca”''. En [[1910]] vivis en Alsórámóc 571 [[homo]]j, ([[aŭstroj]] en majoritato, [[hungaroj]] en minoritato). Ĝis [[1921]] la vilaĝo apartenis al [[Hungara reĝlando]], al [[Sopron (reĝa departemento)]], al distrikto [[Oberpullendorf|Felsőpulya]], poste al Aŭstrio (inter [[1938]]-[[1945]] al [[Germanio]]). En [[1971]] [[Schwendgraben]] kaj Unterrabnitz unuiĝis. ==Vidindaĵoj== * romkatolika [[paroĥo|paroĥa]] [[preĝejo]] omaĝe al [[Apostolo]]j [[Sankta Petro]] kaj [[Sankta Paŭlo]] de [[1800]] * [[kastelo]] * [[subĉiela muzeo]] pri malnovaj [[domo]]j [[Kategorio:Komunumoj de Burgenlando]] h89rnwltmnox3tvubkie0vsuorc6pj5 9368677 9368676 2026-05-08T09:39:22Z Sj1mor 12103 9368677 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=AT|zomo=11}} '''Unterrabnitz,''' [[kroate]] '''Donji Ramac,''' [[hungare]] '''Alsórámóc''' [alŝOrAmOc] estas ne memstara, malgranda [[vilaĝo]] en [[Aŭstrio]], en [[federacia lando (Aŭstrio)|federacia lando]] [[Burgenlando]], en distrikto de [[Oberpullendorf]], en [[municipo]] de [[Unterrabnitz-Schwendgraben]]. Unter, donji kaj alsó signifas: suba. {{TOCdekstre}} ==Bazaj informoj== * [[Areo]]: &nbsp;km² * [[Alto]] super [[marnivelo]]: m * [[Loĝantaro]]: * [[Telefonprefikso]]: 02616 * [[Poŝtkodo]]: 7371 * [[Aŭtokodo]]: OP 47 27 15 16 22 30 ==Situo== Unterrabnitz situas sur [[deklivo]]j laŭ [[rojo]]. Oberpullendorf troviĝas je 14 [[km]]-oj. ==[[Historio]]== La unua mencio pri la vilaĝo okazis en [[1279]] laŭ latina formo ''„villa Rebca”''. En [[1910]] vivis en Alsórámóc 571 [[homo]]j, ([[aŭstroj]] en majoritato, [[hungaroj]] en minoritato). Ĝis [[1921]] la vilaĝo apartenis al [[Hungara reĝlando]], al [[Sopron (reĝa departemento)]], al distrikto [[Oberpullendorf|Felsőpulya]], poste al Aŭstrio (inter [[1938]]-[[1945]] al [[Germanio]]). En [[1971]] [[Schwendgraben]] kaj Unterrabnitz unuiĝis. ==Vidindaĵoj== * romkatolika [[paroĥo|paroĥa]] [[preĝejo]] omaĝe al [[Apostolo]]j [[Sankta Petro]] kaj [[Sankta Paŭlo]] de [[1800]] * [[kastelo]] * [[subĉiela muzeo]] pri malnovaj [[domo]]j [[Kategorio:Komunumoj de Burgenlando]] phw5gnqpilogmn8c9ef2vb0k8mhc4wt 0 326790 9368413 8226032 2026-05-07T20:46:59Z Stefangrotz 91903 9368413 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=UA-21|situo sur mapo2=Ukrainio|zomo=14}} '''Hlinjanij''' ({{lang-uk|Глиняний}}) estas malgranda, ne memstara [[vilaĝo|vilaĝeto]] en [[Ukrainio]], en [[Transkarpata provinco]], en distrikto [[Tjaĉiv]], en [[municipo]] de [[Bedevlja]]. == Bazaj informoj == * {{Koordinatoj gms|48|01|35|N|23|38|46|E|scale:30000|montru=entekste}} * [[Areo]]: &nbsp;km² * [[Alto]] super [[marnivelo]]: 358 m * [[Loĝantaro]]: 300 * [[Poŝtkodo]]: 90 561 * [[Telefonprefikso]]: 3134 {{Ĝermo}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio]] c77wok7t3muzwyygg7b7ljzmjghoc9s 1 330455 9368740 3461233 2026-05-08T10:34:05Z Sj1mor 12103 /* " japana budhista monaĥo" */ nova sekcio 9368740 wikitext text/x-wiki La tuta artikolo malhavas ĉiujn fontojn kaj ĉion kritikeman pri tiu ĉi sufiĉe dubinda afero. Ekz. mi pensas ke almenaŭ estu menciata ke neniu scienca esplorado povis montri ke ĝi efektive funkcias. Ĝi aspektas kiel produkto de iu adepto, kaj tre malenciklopedia. [[Uzanto:Miĥil|Miĥil]] 08:57, 2 Mar. 2011 (UTC) == " japana budhista monaĥo" == La demando estas, ĉu temas pri monaĥo de [[Japana budhismo]], aŭ pri japana monaĥo de Budahismo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:34, 8 maj. 2026 (UTC) nf9xrnoxgr3cftdp3tdfiun9auqgcaj 0 334064 9368814 8205257 2026-05-08T11:39:59Z Sj1mor 12103 /* Referencoj */ 9368814 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Giovanni Alberto RISTORI''' (* [[1692]] eble en [[Bolonjo]]; † [[7-an de februaro]] [[1753]] en [[Dresdeno]]) estis itala [[komponisto]], orgenisto kaj kapelmajstro de la malfru-baroko. == Vivo == Giovanni Alberto Ristori estis filo de la itala aktoro Tomaso Ristori kaj iris kun ĉi tiu al la saksia kortego, kiam ĉi tiu trovis tie postenon kiel estro de la itala teatroensemblo. Giovanni Alberto Ristori validis kiel lerta komponisto, klavarinstrumento- kaj orgenludanto kaj estis dungita en 1717 kiel komponisto ĉe la itala kortegoteatro. Ristori samtempe estis estro de la "pola kapelo“, kiu en 1717 ĉefe estis fundita por la celo, akompani la reĝon anstataŭ la elektoprinca kapelo al [[Pollando]]. En 1733 Ristori ricevis la postenon de ĉambrorgenisto, en 1746 tiun de eklezikomponisto kaj en 1750 li estis nomumita sub [[Johann Adolph Hasse]] vickapelmajstro. == Verkaro == La reĝa muzikkolekto en Dresdeno posedis grandan nombron de liaj verkoj, inter ili dek unu kompletaj [[Meso (muziko)|mesojn]], tri mesojn sen Credo, kvin [[Gloria]]-oj (kvar el ili duĥoraj), 21 [[moteto]]j, tri [[rekviemo]]j, dudek [[psalmo|psalmkomponaĵoj]] kaj tri [[oratorio]]j. Ristori kreis krome 19 [[opero]]jn, 16 [[kantato]]jn, plurajn [[ario]]jn, instrument[[konĉerto]]jn kaj instrulibron ''Esercizi per l’Accompagnamento''. Plej multan atenton meritas liaj komikaj operoj, kiuj en norda Germanio apartenas al la plej fruaj kreaĵoj de la [[Itala komika opero|opera buffa]], nome ''Calandro'' (1726) kaj ''Un pazzo ne fà cento, ovvero Don Chisciotte'' (1727).<ref>Moritz Fürstenau: Ristori, Giovanni Alberto. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 28. Duncker & Humblot, Leipzig 1889, S. 652.</ref> == Referencoj == {{Referencoj}}{{Projektoj}}{{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Ristori, Giovanni Alberto}} [[Kategorio:Barokaj komponistoj]] [[Kategorio:Operkomponistoj]] [[Kategorio:Komponistoj (sakrala muziko)]] [[Kategorio:Italaj komponistoj]] h1jvk4yrqcpqtimqlms3i4d7ri8dril 0 339047 9368655 9257005 2026-05-08T09:35:08Z Sj1mor 12103 9368655 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=KR}} '''Songnam''' estas [[antaŭurbo]] de [[Seulo]] en [[Sud-Koreio]]. [[Dosiero:Korea NationalSubway BundangLine YaTap Station 002.jpg|300ra|eta|Metrostacio en Seongnam]] [[Dosiero:Asian Dust in Seongnam.jpg|300ra|eta|Nubskrapuloj en Seongnam]] [[Dosiero:SE Seoul and Seongnam seen from Gwanggyosan - 2008-10-12.JPG|300ra|eta|Panoramo de Seongnam]] == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 142 &nbsp;km² * [[Alto]] super [[marnivelo]]: m * [[Loĝantaro]]: 1&nbsp;023&nbsp;000 en [[2005]] * [[Horzono]]: [[UTC]] + 9 * [[Poŝtkodo]]: * [[Telefonkodo]]: +82 31 * [[Aŭtokodo]]: * {{Koordinatoj gms|37|26|19|N|127|08|16|E|scale:30000|montru=entekste}} == Situo == Seongnam situas sur [[deklivo]]j apud Seoulo, apartenanta al [[urbaro]] Seoulo. == Historio == La unua mencio okazis en [[-18]]. Dum la historio la [[komunumo]] havis diversajn rangojn, sed oficiale urbiĝis nur en [[1976]], kiel memstara urbo ekde [[1991]]. Seongnam estas la unua planita urbo de la [[lando]]. La celo estis fari bonan kaj efikan industrian urbon. Nuntempe la urbo produktas diversajn varojn, precipe en elektroniko kaj en ĥemiaĵoj. == [[Klimato]] == Songnam havas la saman klimaton, ol de Seulo. == Vidindaĵoj == * [[templo]] el la [[11-a jarcento]], en la 14-a kaj 18-a j.c.-oj trakonstruiĝis * [[fortikaĵo]], interne [[abatejo]]j kaj [[tombo]]j, ekstere [[subĉiela muzeo]]; la fortikaĵa [[muro]] estas 7.5 m-ojn alta kaj 9 [[km]]-ojn longa == [[Ĝemelurbo]]j == * {{Flago|Brazilo}} [[Piracicaba]], [[Brazilo]] * {{Flago|Usono}} [[Aurora (Koloradio)]], [[Usono]] * {{Flago|Ĉinio}} [[Ŝenjango]], [[Ĉinio]] * {{Flago|Aŭstralio}} [[Cairns]], [[Aŭstralio]] == Vidu ankaŭ == * [[Listo de milionurboj]] [[Kategorio:Urboj de Sud-Koreio]] [[Kategorio:Milionurboj]] 0cxsaf1cnhtehu7txyhpadu8w6blf8u 0 347193 9368727 9150628 2026-05-08T10:26:49Z Sj1mor 12103 9368727 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:Tempranillowine.jpg|250ra|eta|dekstra|[[Ruĝa vino]] kaj ĝia gustumada glaso]] '''Vinscienco''', aŭ '''vinologio'''<ref>Vinologio en [[NPIV]] [http://vortaro.net/#vinologio]</ref>, aŭ '''enologio''', estas [[scienco]], kiu okupiĝas pri [[vino]]. Ĝi inkluzivas [[biologio|biologian]] kaj [[ĥemio|ĥemian]] aliron al la [[studo|studado]] de vino, sed ankaŭ [[esploro|esplorado]]n pri ĝiaj [[gusto]], [[odoro]] kaj [[aspekto]]. '''Vinsciencistoj''', aŭ '''vinologoj'''<ref>Vinologo en [[NPIV]] [http://vortaro.net/#vinologo]</ref>, aŭ '''enologoj''', kutime taskiĝas pri profesia [[vingustumado|gustumado de vino]]. Ili kapablas kompari la kvaliton de malsamaj vinoj aŭ de unu vino dum malsamaj jaroj, kaj ili donas fakajn konsilojn pri la [[manĝaĵo]]j, kun kiuj tiu vino plej taŭgas. Pluraj universitatoj havas [[bakalaŭro|bakalaŭrajn]] aŭ [[magistro|magistrajn]] kursojn pri vinologio. Kiel [[neologismo]]n eblus uzi la internacian terminon ''enologio'' kiel sinonimon por ''vinologio''. == Vidu ankaŭ == * [[Vinkultivado]] * [[Vinfarado]] * [[Internacia Organizaĵo pri Vito kaj Vino]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Aliaj projektoj == {{Projektoj|commons=Category:Oenology}} [[Kategorio:Vinscienco| ]] kuswf0a0lytbv50f2pmr6t22t47m343 0 348132 9368634 9116681 2026-05-08T09:27:01Z Sj1mor 12103 9368634 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg|eta|dekstra|Flago proponita por la tutslavisma movado en kunveno en [[Prago]] en 1848]] '''Tutslavismo''' estis movado en la meza [[19-a jarcento]] cele al la unueco de ĉiuj slavaj popoloj. La ĉefa enfokusiĝo estis en [[Balkano]], kie la sudaj [[slavoj]] estis regataj dum jarcentoj de aliaj imperioj, [[Bizanca Imperio]], [[Aŭstrio-Hungario]], la [[Otomana Imperio]] kaj [[Venecio]]. Ĝi ankaŭ estis uzita kiel politika ilo de la [[Rusa Imperio]] kaj ties posteulo [[Sovet-Unio]], kiuj akiris politik-armean influon kaj kontrolon de ĉiuj slavaj nacioj inter [[1945]] kaj [[1948]]. == Tutslavistoj == * [[Mikaelo Pogodin]] == Vidu ankaŭ == * [[Grandfinnlando]] * [[Kontraŭslavismo]] * [[Nordiismo]] * [[Slavigo]] * [[Tutgermanismo]] * [[Tutarabismo]] * [[Tutslavaj koloroj]] * [[Tutslavaj lingvoj]] {{Projektoj|ReVo=slav.tut0ismo}} [[Kategorio:Tutslavismo| ]] [[Kategorio:Slavoj]] [[Kategorio:Tutnaciismo|Slavismo]] [[Kategorio:Interslava movado]] 9okzyx59j9mzncxcslncw3kmp1qlblm 0 350800 9368761 9179397 2026-05-08T10:47:00Z ThomasPusch 1869 9368761 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|placo |kategorio = |lando = Kirgizio |regiono = |regiono_tipo = |situo = [[Biŝkeko]] |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = KZ |mapo lokumilo = Centra Biŝkeko |mapo1 lokumilo = Biŝkeko |zomo = 15 |longo = |larĝo = }} '''Placo Ala-Too''' ({{lang-ky|Ала-тоо аянты}}, {{lang-ru|Площадь Ала-Тоо}}) estas la centra placo en [[Biŝkeko]], [[Kirgizio]]. La placo estis konstruita en [[1984]] por festi la 60-an datrevenon de la [[Kirgiza SSR]], kiam statuo pri [[Lenin]] estis metita en la centro de la placo. La statuo de Lenin estis movita en 2003 al pli malgranda placo en la urbo, kaj nova statuo nomata Erkindik (Libereco) estis instalita en ĝia loko. La placo funkcias kiel loko por ŝtataj okazaĵoj kaj festadoj. En 2008, ĝi estis la loko de la ceremonio por mond-fama kirgiza verkisto [[Ĉingiz Ajtmatov]]. La [[24-an de marto]] [[2005]], la placo estis la loko de la plej granda kontraŭregistara protesto de la [[Tulipa revolucio]] de Kirgizio. Post pluraj semajnoj da [[agitado]] ĝenerale en la lando, pli ol 15,000 homoj frue amasiĝis en la posttagmezo por protesti kontraŭ la rezultoj de la senatelektoj de 2005. Du homoj estis mortigitaj kaj pli ol 100 vunditaj kiam la manifestacianoj koliziis kontraŭ registaraj oficistoj. Tamen, la manifestaciantoj baldaŭ prenis kontrolon de la placo, kaj sturmis la Blankan Domon, devigante [[Askar Akajev]], la unuan prezidanton de Kirgizio, fuĝi de la lando kaj poste abdiki. == Bildaro == <gallery> Atambaev students.jpg|la [[placo Ala-Too|placo ''Ala-Too'']] kun libereca monumento de 2003 ĝis 2011 Ala Too Square Bishkek 2021.jpg|la placo kun monumento de a mitologia figuro [[Epopeo de Manas|Manas]] ekde 2011 </gallery> {{Projektoj}} [[Kategorio:Placoj en Azio|Ala-Too]] [[Kategorio:Biŝkeko]] iua1hdibgpaycmjxa6vxa0bmz7b9vyg 9368763 9368761 2026-05-08T10:47:24Z ThomasPusch 1869 /* Bildaro */ 9368763 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|placo |kategorio = |lando = Kirgizio |regiono = |regiono_tipo = |situo = [[Biŝkeko]] |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = KZ |mapo lokumilo = Centra Biŝkeko |mapo1 lokumilo = Biŝkeko |zomo = 15 |longo = |larĝo = }} '''Placo Ala-Too''' ({{lang-ky|Ала-тоо аянты}}, {{lang-ru|Площадь Ала-Тоо}}) estas la centra placo en [[Biŝkeko]], [[Kirgizio]]. La placo estis konstruita en [[1984]] por festi la 60-an datrevenon de la [[Kirgiza SSR]], kiam statuo pri [[Lenin]] estis metita en la centro de la placo. La statuo de Lenin estis movita en 2003 al pli malgranda placo en la urbo, kaj nova statuo nomata Erkindik (Libereco) estis instalita en ĝia loko. La placo funkcias kiel loko por ŝtataj okazaĵoj kaj festadoj. En 2008, ĝi estis la loko de la ceremonio por mond-fama kirgiza verkisto [[Ĉingiz Ajtmatov]]. La [[24-an de marto]] [[2005]], la placo estis la loko de la plej granda kontraŭregistara protesto de la [[Tulipa revolucio]] de Kirgizio. Post pluraj semajnoj da [[agitado]] ĝenerale en la lando, pli ol 15,000 homoj frue amasiĝis en la posttagmezo por protesti kontraŭ la rezultoj de la senatelektoj de 2005. Du homoj estis mortigitaj kaj pli ol 100 vunditaj kiam la manifestacianoj koliziis kontraŭ registaraj oficistoj. Tamen, la manifestaciantoj baldaŭ prenis kontrolon de la placo, kaj sturmis la Blankan Domon, devigante [[Askar Akajev]], la unuan prezidanton de Kirgizio, fuĝi de la lando kaj poste abdiki. == Bildaro == <gallery widths=220> Atambaev students.jpg|la placo ''Ala-Too'' kun libereca monumento de 2003 ĝis 2011 Ala Too Square Bishkek 2021.jpg|la placo kun monumento de a mitologia figuro [[Epopeo de Manas|Manas]] ekde 2011 </gallery> {{Projektoj}} [[Kategorio:Placoj en Azio|Ala-Too]] [[Kategorio:Biŝkeko]] 5vm3gckci34hxkliqu9q2poifdcc3qb 9368765 9368763 2026-05-08T10:48:05Z ThomasPusch 1869 9368765 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|placo |kategorio = |lando = Kirgizio |regiono = |regiono_tipo = |situo = [[Biŝkeko]] |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = KZ |mapo lokumilo = Centra Biŝkeko |mapo1 lokumilo = Biŝkeko |zomo = 15 |longo = |larĝo = }} '''Placo Ala-Too''' ({{lang-ky|Ала-тоо аянты}}, {{lang-ru|Площадь Ала-Тоо}}) estas la centra placo en [[Biŝkeko]], [[Kirgizio]]. La placo estis konstruita en [[1984]] por festi la 60-an datrevenon de la [[Kirgiza SSR]], kiam statuo pri [[Lenin]] estis metita en la centro de la placo. La statuo de Lenin estis movita en 2003 al pli malgranda placo en la urbo, kaj nova statuo nomata Erkindik (Libereco) estis instalita en ĝia loko. La placo funkcias kiel loko por ŝtataj okazaĵoj kaj festadoj. En 2008, ĝi estis la loko de la ceremonio por mond-fama kirgiza verkisto [[Ĉingiz Ajtmatov]]. La [[24-an de marto]] [[2005]], la placo estis la loko de la plej granda kontraŭregistara protesto de la [[Tulipa revolucio]] de Kirgizio. Post pluraj semajnoj da [[agitado]] ĝenerale en la lando, pli ol 15 000 homoj frue amasiĝis en la posttagmezo por protesti kontraŭ la rezultoj de la senatelektoj de 2005. Du homoj estis mortigitaj kaj pli ol 100 vunditaj kiam la manifestacianoj koliziis kontraŭ registaraj oficistoj. Tamen, la manifestaciantoj baldaŭ prenis kontrolon de la placo, kaj sturmis la Blankan Domon, devigante [[Askar Akajev]], la unuan prezidanton de Kirgizio, fuĝi de la lando kaj poste abdiki. == Bildaro == <gallery widths=220> Atambaev students.jpg|la placo ''Ala-Too'' kun libereca monumento de 2003 ĝis 2011 Ala Too Square Bishkek 2021.jpg|la placo kun monumento de a mitologia figuro [[Epopeo de Manas|Manas]] ekde 2011 </gallery> {{Projektoj}} [[Kategorio:Placoj en Azio|Ala-Too]] [[Kategorio:Biŝkeko]] itle4fgi44tvtojq7ubi4gbyqcamg6v 9368785 9368765 2026-05-08T11:02:06Z ThomasPusch 1869 9368785 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|placo |kategorio = |lando = Kirgizio |regiono = |regiono_tipo = |situo = [[Biŝkeko]] |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = KZ |mapo lokumilo = Centra Biŝkeko |mapo1 lokumilo = Biŝkeko |zomo = 15 |longo = |larĝo = }} '''Placo Ala-Too''' ({{lang-ky|Ала-тоо аянты}}, {{lang-ru|Площадь Ала-Тоо}}) estas la centra placo en [[Biŝkeko]], [[Kirgizio]]. La placo estis konstruita en [[1984]] por festi la 60-an datrevenon de la [[Kirgiza SSR]], kiam statuo pri [[Lenin]] estis metita en la centro de la placo. La statuo de Lenin estis movita en 2003 al pli malgranda placo en la urbo, kaj nova statuo nomata Erkindik (Libereco) estis instalita en ĝia loko. La placo funkcias kiel loko por ŝtataj okazaĵoj kaj festadoj. En 2008, ĝi estis la loko de la ceremonio por mond-fama kirgiza verkisto [[Ĉingiz Ajtmatov]]. La [[24-an de marto]] [[2005]], la placo estis la loko de la plej granda kontraŭregistara protesto de la [[Tulipa revolucio]] de Kirgizio. Post pluraj semajnoj da [[agitado]] ĝenerale en la lando, pli ol 15 000 homoj frue amasiĝis en la posttagmezo por protesti kontraŭ la rezultoj de la senatelektoj de 2005. Du homoj estis mortigitaj kaj pli ol 100 vunditaj kiam la manifestacianoj koliziis kontraŭ registaraj oficistoj. Tamen, la manifestaciantoj baldaŭ prenis kontrolon de la placo, kaj sturmis la Blankan Domon, devigante [[Askar Akajev]], la unuan prezidanton de Kirgizio, fuĝi de la lando kaj poste abdiki. == Bildaro == <gallery widths=220> Atambaev students.jpg|la placo ''Ala-Too'' kun libereca monumento de 2003 ĝis 2011 Ala Too Square Bishkek 2021.jpg|la placo kun monumento de la mitologia figuro [[Epopeo de Manas|Manas]] ekde 2011 </gallery> {{Projektoj}} [[Kategorio:Placoj en Azio|Ala-Too]] [[Kategorio:Biŝkeko]] 30pohnpz4j6sid8jameip92q6oey7nq 0 350805 9368793 9255601 2026-05-08T11:07:56Z ThomasPusch 1869 9368793 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}La '''Tulipa revolucio''' aŭ '''Unua kirgiza revolucio''' temas pri la demisiigo de la prezidanto [[Askar Akajev]] kaj sia registaro en [[Kirgizio]], eksa soveta respubliko de [[Centra Azio]], post la parlamentaj elektoj de la [[27-a de februaro]] kaj la [[13-a de marto]] [[2005]] kaj ligitaj amasa manifestacioj kontraŭ lia regado, aparte en la centra [[placo Ala-Poo]] de [[Biŝkeko]]. La revolucio serĉis la finon de la regado de Akajev kaj de lia familio kaj partneroj, kiuj en populara opinio fariĝis ĉiufoje pli koruptaj kaj aŭtoritatemaj. Sekvante la revolucion, Akajev fuĝis al [[Kazaĥio]] kaj poste al [[Rusio]]. La [[4-an de aprilo]] li subskribis sian eksiĝodeklaron en la ĉeesto de kirgiza parlamenta delegacio en la ambasadejo de lia lando en [[Moskvo]], kaj la [[11-an de aprilo]] la Kirgiza Parlamento ratifis la eksiĝon. En la fruaj komencoj de la revolucio, la amaskomunikiloj diverse nomis la agitadon la "Roza", " Citrona", "Silka", aŭ "Narcisa" Revolucio. Sed fine ĝi estis "Tulipa Revolucio", esprimo kiun Akajev mem uzis en parolado avertanta ke nenia kolora revolucio devus okazi en Kirgizio. Tiaj esprimoj elvokis similecojn kun la neviolenta [[Revolucio de la rozoj]] en [[Kartvelio]] kaj la [[Oranĝa Revolucio]] en [[Ukrainio]] en 2004, kies nomoj ŝuldiĝas al [[ĉeĥoslovaka revolucio en 1989|Ĉeĥoslovaka Velura revolucio]] en 1989. Givi Targamadze, iama membro de ''Liberty Institute'' kaj la prezidanto de la kartvela parlamenta komisiono pri Defendo kaj Sekureco, konsultis ukrainajn opoziciajn ĉefojn pri la tekniko de neperforta lukto, kaj poste li konsilis gvidantojn de la kirgiza opozicio dum la Tulipa revolucio. La Tulipa revolucio, malgraŭ esti samtempa kun aliaj neviolentaj [[koloraj revolucioj]], vidis iun perforton en ĝiaj komencaj tagoj, precipe en la suda urbo de [[Ĵalalabat]], kie la unuaj gravaj signoj de [[perforto]] aperis, kaj almenaŭ tri homoj mortis dum ĝeneraligita tumultrabado en la ĉefurbo en la unuaj 24 horoj post la falo de la kirgiza registaro. [[Kategorio:Historio de Kirgizio]] [[Kategorio:Politiko de Kirgizio]] [[Kategorio:Revolucioj en la 21-a jarcento]] [[Kategorio:Konfliktoj en 2005]] pahwn3bdisspy8kpp4yjkg1kq988gun 9368794 9368793 2026-05-08T11:08:21Z ThomasPusch 1869 9368794 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}La '''Tulipa revolucio''' aŭ '''Unua kirgiza revolucio''' temas pri la demisiigo de la prezidanto [[Askar Akajev]] kaj sia registaro en [[Kirgizio]], eksa soveta respubliko de [[Centra Azio]], post la parlamentaj elektoj de la [[27-a de februaro]] kaj la [[13-a de marto]] [[2005]] kaj ligitaj amasa manifestacioj kontraŭ lia regado, aparte en la centra [[placo Ala-Too]] de [[Biŝkeko]]. La revolucio serĉis la finon de la regado de Akajev kaj de lia familio kaj partneroj, kiuj en populara opinio fariĝis ĉiufoje pli koruptaj kaj aŭtoritatemaj. Sekvante la revolucion, Akajev fuĝis al [[Kazaĥio]] kaj poste al [[Rusio]]. La [[4-an de aprilo]] li subskribis sian eksiĝodeklaron en la ĉeesto de kirgiza parlamenta delegacio en la ambasadejo de lia lando en [[Moskvo]], kaj la [[11-an de aprilo]] la Kirgiza Parlamento ratifis la eksiĝon. En la fruaj komencoj de la revolucio, la amaskomunikiloj diverse nomis la agitadon la "Roza", " Citrona", "Silka", aŭ "Narcisa" Revolucio. Sed fine ĝi estis "Tulipa Revolucio", esprimo kiun Akajev mem uzis en parolado avertanta ke nenia kolora revolucio devus okazi en Kirgizio. Tiaj esprimoj elvokis similecojn kun la neviolenta [[Revolucio de la rozoj]] en [[Kartvelio]] kaj la [[Oranĝa Revolucio]] en [[Ukrainio]] en 2004, kies nomoj ŝuldiĝas al [[ĉeĥoslovaka revolucio en 1989|Ĉeĥoslovaka Velura revolucio]] en 1989. Givi Targamadze, iama membro de ''Liberty Institute'' kaj la prezidanto de la kartvela parlamenta komisiono pri Defendo kaj Sekureco, konsultis ukrainajn opoziciajn ĉefojn pri la tekniko de neperforta lukto, kaj poste li konsilis gvidantojn de la kirgiza opozicio dum la Tulipa revolucio. La Tulipa revolucio, malgraŭ esti samtempa kun aliaj neviolentaj [[koloraj revolucioj]], vidis iun perforton en ĝiaj komencaj tagoj, precipe en la suda urbo de [[Ĵalalabat]], kie la unuaj gravaj signoj de [[perforto]] aperis, kaj almenaŭ tri homoj mortis dum ĝeneraligita tumultrabado en la ĉefurbo en la unuaj 24 horoj post la falo de la kirgiza registaro. [[Kategorio:Historio de Kirgizio]] [[Kategorio:Politiko de Kirgizio]] [[Kategorio:Revolucioj en la 21-a jarcento]] [[Kategorio:Konfliktoj en 2005]] 6zmd5t1ibfwnm932lzh0727k3e1lumg 0 353021 9368255 8934545 2026-05-07T14:04:49Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368255 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Bertold HUMMEL''' (* [[27-an de novembro]] [[1925]] en [[Hüfingen]]; † [[9-an de aŭgusto]] [[2002]] en [[Würzburg]]) estis [[Germanujo|germana]] [[komponisto]] de [[Nova Muziko]]. == Vivo == Hummel studis ekde 1947 ĝis 1954 ĉe la muzikaltlernejo en [[Freiburg im Breisgau]] kompozicion ĉe [[Harald Genzmer]] kaj violonĉelon ĉe Atis Teichmanis. Ekde 1954 ĝis 1956 sekvis koncertvojaĝoj kiel komponisto kaj violonĉelisto, en 1955 li edzinigis violoniston Inken Steffen, kiu naskis al li 6 filojn. Ekde 1956 ĝis 1963 Bertold Hummel estis [[kantoro]] en Freiburg kaj libera kunlaboranto de la radiostacio ''Südwestfunk Baden-Baden'' kaj estis vokita en 1963 kiel kompozicio-instruisto al la tiama Ŝtata Konservatorio en Würzburg. Ekde 1963 ĝis 1988 li direktis kiel posteulo de [[Lotte Kliebert]] la ''Studion por Nova Muziko Würzburg'', en 1974 li profesoriĝis. Ekde 1979 ĝis 1987 li estis prezidanto de la Altlernejo por Muziko je Würzburg (ekde 1988 li honorprezidentas tie) kaj ekde 1982 li estis membro de la Bavara Akademio de Belartoj. Li gastprelegis kaj vojaĝis por la prezentado de siaj verkoj tra [[Eŭropo]], [[Usono]], [[Sudameriko]], [[Kanado]], [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj]], Japanujo, Australio, [[Egiptujo]] kaj [[Sud-Afriko]]. Bertold Hummel mortis en 2002 en Würzburg. == Ĉefverkoj == * Der Schrein der Märtyrer, Oratorium op.100 [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_90.html] * Des Kaisers neue Kleider, Kammeroper op.10 [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_10.html] * Tri baletoj: ** Episoden op.23 [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_23B.html] ** Die letzte Blume op.55 [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_55A.html] ** Faustszenen op.72 [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_72A.html] * Tri simfonioj ** Sinfonie für Streicher op.20 [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_20.html] ** Reverenza op.30 [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_30.html] ** Jeremias op.100 [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_100.html] * Visionen nach der Apokalypse des Hl. Johannes für großes Orchester op.73 [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_73.html] * Sinfonietta für großes Blasorchester op.39 [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_39.html] * Konĉertoj por soloinstrumentoj kaj orkestro (Schlagzeugkonzert op.70) [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_70.html] * Acht Fragmente aus Briefen von Vincent van Gogh op.84 [http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_84.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121225154417/http://www.bertoldhummel.de/werkbeschreibungen/opus_84.html |date=2012-12-25 }} * Mesoj, kantatoj, motetoj, lidcikloj, ĉambromuziko, orgenkomponaĵoj, filmmuzikoj, elektronikaj komponaĵoj kaj muziko por infanoj. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.bertoldhummel.de/werkverzeichnis/werkverzeichnis.html Verklisto de Bertold Hummel] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160305014811/http://www.bertoldhummel.de/werkverzeichnis/werkverzeichnis.html |date=2016-03-05 }} * [http://www.bertoldhummel.de Retpaĝo pri Bertold Hummel] {{de}} {{-}} {{Tradukitaĵo|de|Bertold Hummel|revizio=84679185|enmetrevizio=}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hummel, Bertold}} [[Kategorio:Germanaj komponistoj]] [[Kategorio:Komponistoj de la 20-a jarcento]] t0ko2b3v8wxar45zk2kaztlr8gx476s 0 353942 9368547 8951824 2026-05-08T06:36:07Z Sj1mor 12103 /* Eksteraj ligiloj */ 9368547 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:Glen miller.jpg|eta|Glenn Miller dum la militservo ĉe la usona armeo]] '''Alton Glenn MILLER''' ([[1-an de marto]] [[1904]] en [[Clarinda]], [[Iowa]]; [[15-an de decembro]] [[1944]]) estis [[Usono|usona]] [[ĵaz]][[trombonisto]], [[bandestro (muziko)|bandestro]], [[komponisto]] kaj [[aranĝisto]]. == Vivo == Sian infanecon Miller pasigis en [[Iovao]], [[Nebrasko]], [[Misurio]] kaj [[Koloradio]].<ref>Brianne Mueller: [http://www.freeinfosociety.com/article.php?id=356 Biographie von Glenn Miller] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101124031731/http://freeinfosociety.com/article.php?id=356 |date=2010-11-24 }}. En: Free Info Society, ekstraktite la 16-an de septembro 2010</ref> En la altlernejo-orkestro de Fort Morgan li ludis [[trombono]]n, per kio li financis du jarojn de sia studo. Post deflankiĝo al la universitato de Koloradio li aniĝis en 1926 en la bando „Ben Pollack Band“, kiun li forlasis du jarojn poste. Ekde 1929 ĝis 1937 li ludis kiel sendependa trombonisto ĉe [[Red Nichols]], [[Benny Goodman]], en ''American Band'' de [[Ray Noble]] kaj ĉe [[Dorsey Brothers]]. Kun sia unua propra bando Miller faris en 1937 kelkajn sonregistraĵojn por la diskeldonejoj [[Columbia Records|Columbia]] („Solo Hop“, aprilon 1935, unua furormuzikaĵo de Miller, kiu atingis rangon 7), [[Brunswick Records|Brunswick]] kaj [[Decca Records|Decca]], sed ankoraŭ samjare la grupo disfalis. Komence Miller laboris kiel aranĝisto kaj faris sonregistraĵojn kun ŝanĝiĝantaj personaroj, ĝis kiam li januaron 1938 sukcesis lokigi sian duan furoraĵon en la naciajn ranglistojn kaj printempon 1938 atingis sian trarompon. Liaj diskoj ekestintaj ekde decembro 1937, ekz. „My Reverie“, „The Lady's In Love with You“, „[[Little Brown Jug]]“ same kiel liaj unuarangaj furoraĵoj „Stairway to the Stars“ en junio kaj „Moon Love“ en julio 1939 nun ĉefe aperis ĉe subeldonejo [[Bluebird Records|Bluebird]] de [[RCA Victor]]. Li fondis novan bandon kaj ricevis trimonatan kontrakton en la kantino ''Glen Island Casino'' sur [[Long Island]]. La tie pagataj [[honorario]]j ja plue ne sufiĉis por sekurigi la bandon daŭre, sed el la kantino oni regule transsendis radioelsendojn, kiuj diskonigis lian novan bandsonon, en kiu la [[klarneto]] gvidis la saksofonan [[tonmetaĵo]]n. Fine de 1939 li ricevis inviton por la jubileo-koncerto de la kopirajta societo [[ASCAP]] en la [[novjorko|novjorka]] [[Carnegie Hall]]. Li prezentis tie muzikaĵojn kiel „''[[Moonlight Serenade]]''“, „''Little Brown Jug''“ kaj „''[[In the Mood]]''“. La propra komponaĵo „Moonlight Serenade“ fariĝis la tria unuaranga furoraĵo de Miller. Aparte kun „Moonlight Serenade“ kaj „In the Mood“ oni identigas lin ĝis nun. Estas malmulte konate, ke la bando de Glenn Miller formis larĝan spektron de instrumentaj kaj kantaj melodioj kaj ankaŭ enprenis klasikismajn erojn. En 1940 ''Glenn Miller Band'' ludis en la ruĝa kafejo de ''Hotel Pennsylvania'', la nuna ''Statler Hotel New York''. Someron sekvis prezentadoj en ''Wardham Park Hotel'' en [[Vaŝingtono]] kaj aliaj urboj. En 1940 estis publikataj klasikaĵoj kiel „Pennsylvania 6-5000“ kaj „Tuxedo Junction“ same kiel en 1941 „[[Chattanooga Choo Choo]]“ kaj „String of Pearls“. Glenn Miller komponis krom „Moonlight Serenade“ neniun el siaj furoraĵoj mem; unu el liaj plej grandaj sukcesoj, „In the Mood“, devenas de la komponisto [[Joe Garland]]. Lia unua sondisko preskaŭ ne vendiĝis, ĉar li jen prezentis la samajn muzikaĵojn kiel "Svingo-Reĝo" [[Benny Goodman]]. La 10-an de februaro 1942 Glenn Miller ricevis la unuan [[ordisko]]n de la muzikhistorio por la kanto „Chattanooga Choo Choo“, kiun li ludis kun sia orkestro ankaŭ en kinofilmo ''[[Sun Valley Serenade]]''. En 1942 li kunaktoris kun sia bando en la filmo „Orchestra Wives“. Septembron 1942 Miller forlasis malgraŭ la ĝis tiam kruta kariero sian orkestron kaj aniĝis pro [[patrujismo]] en la usona [[aerarmeo]], ĉar li estis klare kontraŭ la [[naziismo]]. Tie li direktis la Aerarmean Orkestron, kiu estis klare pli ĵazeca ol la antaŭa, precipe komercema [[ĵazbandego]] de Miller. Tio estis merito nelaste de tiel elstaraj aranĝistoj kiel [[Jerry Gray]], kiu sukcesis integrigi la arĉisto-sekcion enestan en la Aerarmea Orkestro glate en la sonon de la ĵazbandego - por [[ĵazo|ĵazaranĝisto]] ne facila tasko. La verŝajne plej spektakla [[Aranĝo (muziko)|aranĝaĵo]] de Jerry Gray estis „American Patrol“. En [[Londono]] Miller travivis la germanajn [[V1]]-atakojn. Interalie la Aerarmea Orkestro sonregistris en la sonregistrejo [[Abbey Road Studios]], parte kun koncertelsendoj fare de [[BBC]] en la germana. Tie ekestis unukanalaj sonregistraĵoj de elstara kvalito, kiuj respegulas la altan normon de la orkestro. === Sukcesa muzikisto kaj entreprenisto === Glenn Miller estis perfektemulo rilate [[Aranĝo (muziko)|aranĝaĵoj]], kiujn li mem verkis resp. kunverkis same kiel bonega entreprenisto. Lia bando ne nur estis muzika ensemblo, sed li organizis ĝin kiel firmao. La muzikistoj estis asekuritaj, ekzistis aparta [[Publikaj rilatoj|informadosekcio]] same kiel laboristoj, kiuj prizorgis la aranĝadon de la scenejo. Ĉio ĉi okazis laŭ socikonforma maniero; modelo, kiun postsekvis multaj bandoj. Miller estis obstinulo kaj agis nur laŭ siaj simpatioj. Tial okazis iom ofte, ke bonaj muzikistoj forlasis lian orkestron, ĉar ili ne povis akordiĝi kun lia karaktero. Ekde 1928 Glenn Miller estis edzo. Laŭ lia biografiisto George T. Simon la ununura disputataĵo kun lia edzino estis, kiel oni ĝuste pendigas necesejpaperajn rulaĵojn. === Flugmaŝino kun Miller perdiĝinta === [[Dosiero:Avro Lancaster Mk 1 ExCC.jpg|eta|dekstra|Avro Lancaster super la nuboj]] [[Dosiero:Noorduyn UC-64A Norseman.jpg|eta|dekstra|Flugmaŝino de tipo „Noorduyn Norseman“]] Post kiam la [[Aliancanoj]] liberigis [[Parizo]]n, en decembro la Aerarmea Orkestro devis prezenti tie en la spektaklejo [[Olympia de Parizo|Olympia]]. Glenn Miller tamen mortis jam antaŭe sub ĝis nun ne klare klarigitaj cirkonstancoj. Oni supozas, ke la flugmaŝinon, kun kiu estis survoje al Parizo la 15-an de decembro, super la [[Manika Markolo]] pro densa nebulo trafis bomboj el britaj flugmaŝinoj, kiuj tie forĵetis sian restan bonboŝarĝon. Proksimume 138<ref>Malsamaj nombroj en la fontoj: laŭ oficiala flanko estas 138, laŭ aliaj 139 bombaviadiloj. </ref> kvarmotoraj Lancaster-bombaviadiloj de la Reĝa Aerarmeo, grupo n-ro 3 <ref> [http://www.raf.mod.uk/bombercommand/h3gp.html] angla retpaĝo pri la 3-a grupo</ref> revenis kun kompleta bomboŝarĝo: ili devis interrompi la aeratakon kontraŭ la germana urbo [[Siegen]] pro malbona vetero je la celloko <ref>[http://www.raf.mod.uk/bombercommand/dec44.html] Dokumentaĵo pri la interrompita brita bombatako 15-an de decembro 1944</ref>. La troajn [[bombo]]jn tiam oni kutime forĵetis tutsimple super la Maniko, ĉar surteriĝo kun eksplodema ŝarĝo estus tro danĝera. La navigisto Fred Shaw ankoraŭ observis la falantajn bombojn, kiam li vidis malgrandan, unumotoran heliomaŝinon tuj sub la bombaviadilo en la bombohajlo. Ĉar la flugmaŝino de Glenn Miller samtempe estis sur kontraŭa direkto ekde Londono al Parizo, validas kiel tre verŝajne, ke Miller estis en ĉi tiu akcidentmaŝino <ref>[http://einestages.spiegel.de/static/topicalbumbackground/2869/verirrt_ueber_den_wolken.html]SPIEGEL.de: verirrt über den Wolken (Abschnitt: „Tod eines Superstars“) </ref> <ref> [http://www.spiegel.de/kultur/musik/0,1518,173052,00.html] DER SPIEGEL: Glenn Miller von „Friendly Fire“ getötet? </ref>. Dum la [[Dua Mondmilito]] relative ofte okazis je grandaj bombatakoj sur areoceloj, ke pli malalte flugantaj flugmaŝinoj - plejofte la propraj - estis trafataj de falantaj bomboj kaj pro tio senŝance disrompis en la aero. La ĉiama timo de la pli malalte flugantaj bombaviadilistoj pri falantaj bomboj el pli alte flugantaj maŝinoj estis kromkaŭzo por la antaŭtempa forĵetato de la bomboŝarĝo malproksime antaŭ la celo. La ruinon de la civila maŝino ''Noorduyn Norseman'' ĝis nun oni ne trovis. Ĉar surgrunde de Maniko kuŝas el la aerbatalo ĉirkaŭ Anglujo ekstreme multaj ruinoj, pozicia determinado estas plie neverŝajna. La malaperon de Miller oni oficiale publikigis nur Sanktan Nokton de 1944.<ref>[http://www.presseportal.de/pm/7840/629152/zdf ''Stille Nacht an allen Fronten'' - germana televidstacio ZDF montras dokumentan filmon pri la lasta kristnaskofesto dum la dua mondmilito], ekstraktite la 26-an de decembro 2010</ref> === Ekesto de legendoj === Simile al aliaj frue mortintaj muzikstelulo [[Elvis Presley]] ankaŭ je Miller ekzistas fifamoj pri ties morto. Onidire ke [[Royal Air Force|brita aerarmeo]] vualis misagon de la bombavialidaro. La elĵeto okazis je evidente densa nebulo, la servoreguaro tamen preskribis por tia elĵeto, kiam ne ekzistis teknika dilemo, bonan terovideblecon. Ĉi tiu kaŝado okazis cele ne endanĝerigi la aliancon kun Usono pro evitebla misagado, kiu sekvigis la morton de usona stelulo. === Pluaj teorioj === Ekzistas ankaŭ aliaj mortoteorioj: onidire Glenn Miller ne mortis je flugmaŝino-frakaso, sed pro pulmokancero. Alia teorio deiras de frakaso pro glaciiĝo de la flugiloj, kio ne estus neverŝajna je nebulo. La hipoteza aerspaco validis tiutempe kiel sub totala kontrolo de la [[Aliancanoj|Aliancanaj]] [[aerarmeo]]j. Ĉi tiu fakto kaj ankaŭ la fakto, ke neniu germana ĉasaviadilo troviĝis en ĉi tiu aerspaco kaj ankaŭ ne pretendis por si aerbatalo-venkon por ĉi tiu sektoro, montras ke depafado deflanke de germana ĉasaviadilo estas neverŝajna. La filmo ''The Glenn Miller Story'' sin tenas je la oficiala mortokaŭzo, la nedokumentita aviadilfrakaso. Post la morto de aranĝisto Jerry Gray pludirektis la Aerarmean Orkestron ĝis ĝia malfondo post la 17-a de novembro 1945. La nomo de Miller estas menciita sur la usona milittombejo ĉe [[Kembriĝo]] sur la Muro de la Perdiĝintoj. == Literaturo == * George T. Simon: ''Glenn Miller and His Orchestra''. Da Capo Press (1980). ISBN 0-306-80129-9 * George T. Simon: ''Glenn Miller: Sein Leben-Seine Musik''. Droemersche Verlagsanstalt Th. Knaur (1991). ISBN 3-426-02412-8 == Filmoj == === Kun Glenn Miller === * 1941: ''Sun Valley Serenade'' * 1942: ''Orchestra Wives'' === Pri Glenn Miller === * ''The Glenn Miller Story'' (1953) reĝio: [[Anthony Mann]], kun [[James Stewart]] kiel titolrolulo == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Portalo Muziko}} {{Tradukitaĵo|de|Glenn Miller|revizio=85466219|enmetrevizio=3452946}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Glenn}} [[Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj]] [[Kategorio:Aranĝistoj]] [[Kategorio:Usonaj ĵaztrombonistoj]] [[Kategorio:Grammy-laŭreatoj]] s4yazzdfqu95y9c901bexm7eexbtfhw 0 354181 9368342 7950306 2026-05-07T17:06:03Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368342 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''William Russel "Bill" WATROUS III''' (* [[8-an de majo]] [[1939]] en [[Middletown (Konektikuto)|Middletown]], [[Konektikuto]], [[Usono]]) estas usona [[ĵazo|ĵaz]][[trombono|trombonisto]]. Li estas unu el la plej konataj [[bibopo|bibope]] orientitaj ĵaztrombonistoj de la lastaj 30 jaroj kaj konata kiel elstara teknikisto. == Vivo == Bill Watrous enmondiĝis la 8-an de junio 1939 en Middletown, Konektikuto, en Usono. Kvankam li kiel infano vizitis kelkajn muziklecionojn kaj estis enkondukata de sia patro - mem trombonisto - en la trombonludadon, li pli malpli plejparte mem instruis ĝin al si. Komence de la 1960-aj jaroj li studis ĉe [[Herbie Nichols]], antaŭ ol li fariĝis profesia ĵaztrombonisto. Li unuafoje prezentis ĉe [[Billy Butterfield]] kaj apartenis inter 1962 kaj 1967 al la trombonistoj en la bandoj de [[Kai Winding]]. En la malfruaj 1960-aj kaj fruaj 1970-aj jaroj li estis avidata studiomuzikisto en [[Novjorko]]. Li laboris kun gravuloj kiel [[Quincy Jones]], [[Maynard Ferguson]], [[Johnny Richards]] kaj [[Woody Herman]] kaj ludis inter 1965 kaj 1969 en la bando por la televidelsendo "[[Merv Griffin]]'s show". Post kiam Bill Watrous en 1971 membriĝis ĉe la ĵazroka bando [[Ten Wheel Drive]], li fondis sian propran bandegon (Manhattan Wildlife Refuge Big Band), kun kiu li inter 1973 kaj 1977 sonregistris du diskojn por diskeldonejo [[Columbia Records]]. Meze de la 1970-aj jaroj Bill Watrous transloĝiĝis al [[Los-Anĝeleso]], kie li plue laboris kiel studiomuzikisto, sonregistris proprajn diskojn kun [[Danny Stiles]] kaj aliaj kaj precipe prezentis en lokaj klubejoj. Fine de la 1970-aj jaroj Bill Watrous formis kune kun la trombonistoj [[Kai Winding]], [[Albert Mangelsdorff]] kaj [[Jiggs Whigham]] la grupon Trombone Summit, kun kiu li en 1980 surdiskigis por la germana eldonejo MPS. Meze de la 1990-aj jaroj li reaktivigis sian ĵazbandegon, kiun li nun nomis Refuge West. == Sonregistraĵoj == === Sonregistraĵoj je propra nomo === * Bone Straight Ahead (Famous Door, 1972) * Manhattan Wildlife Refuge (Columbia, 1974) * The Tiger Of San Pedro (Columbia, 1975) * Watrous In Hollywood (Famous Door, 1978) * Funk'n Fun (Yupiteru, 1979) * I'll Play For You (Famous Door, 1980) * Coronary Trombossa (Famous Door, 1980) * La Zorra (Famous Door, 1980) * Bill Watrous In London: Live At The Pizza Express (Mole, 1982) * Roarin' Back To New York, New York (Famous Door, 1982) * Someplace Else (Soundwings, 1986) * Reflections (Soundwings, 1987) * Bone-Ified (GNP, 1992) * A Time For Love (GNP Crescendo, 1993) * Space Available (Double-Time, 1997) * Live At The Blue Note 1998 recording (Half Note, 2000) * Live In Living Comfort (Stonequake Recordings, 2003) === Kompilaĵoj === * The Best Of Bill Watrous (1980) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * http://www.billwatrous.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080621070746/http://www.billwatrous.com/ |date=2008-06-21 }} {{Portalo Muziko}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Watrous, Bill}} [[Kategorio:Usonaj ĵaztrombonistoj]] [[Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj]] {{Tradukitaĵo|de|Bill Watrous|revizio=75960096|enmetrevizio=3456984}} quqqbkjhizuyshxt456l4xnun6h0rd8 0 358774 9368471 7236756 2026-05-07T22:23:42Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368471 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Onyx The Digital Pied Piper.jpg|eta|Blovsintezilo-ludanto]] '''Blovoŝanĝilo''' (ankaŭ '''blovsintezilo''' aŭ '''lirikono''') estas elektrona [[muzikinstrumento]], kiu laŭ ekblovmaniero similas al tiu de [[bekfluto]], [[klarneto]] aŭ [[saksofono]]. La blovsintezilo palpas per specialaj sensiloj la [[Blovado|blovfluon]] de la [[muzikisto]] kaj la uzokombinaĵon de klaposimila ŝaltkombinaĵo. Ĉi tiuj elektronaj [[signalo]]j estas transformataj en [[MIDI]]-datumojn kaj alvenas por la vera [[tongenerado]] en internan [[sintezilo]]n aŭ en eksteran [[sonmodulilo]]n. == Ludmaniero kaj tekniko == Blovsintezilo estas ludebla per malsamaj manieroj. Ekz. Yamaha ofertas je sia modelo WX5 saksofon- resp. bekflut-similan plastobuŝaĵon. La prenadoj estas certagrade reguligeblaj, sed plejparte similaj al tiuj de saksofono. Je WX5 la "klapoj" estas tiel konstruitaj, ke oni devas premi ilin, dum kiam la klavojn de EWI de Akai oni devas nur tuŝi. La tonamplekso estas 6-8 oktoj elekteblaj per la dikfingro sur la dorsflanko. Modernaj aparatoj reagas kiel tradicia instrumento je dinamiko kaj forto de la aerfluo kaj ŝanĝas per tio la [[sonkoloro]]n. Nutrata estas la elekto de la ludeblaj instrumentoj per tiel nomata „sonbanko“, en kiu la variaj sonkoloroj estas eltireblaj. == Gravaj muzikistoj == Unu el la unuaj muzikistoj, kiuj ludis ĉi tiun instrumenton, estis saksofonisto [[Wayne Shorter]] kun lirikono de la firmao Computone. La kalifornia saksofonisto Tom Scott antaŭenigis la popularecon de ĉi tiu instrumento per sia bando LA Express kaj la titolmuziko por la televidserio "Starsky & Hutch". Nun li ankaŭ ludas blovsintezilon de AKAI. == Modeloj == === Blovoŝanĝiloj === * [http://www.yamahasynth.com/products/midi_controllers/wx5/ Yamaha WX5] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110716065603/http://www.yamahasynth.com/products/midi_controllers/wx5/ |date=2011-07-16 }} * [http://www.akaipro.com/ewi4000s Akai EWI 4000S] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130922010339/http://www.akaipro.com/ewi4000s |date=2013-09-22 }} === Tongenerilo === * [http://www.yamahasynth.com/products/vl70m/index.html Yamaha VL70-m] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090228104944/http://www.yamahasynth.com/products/vl70m/index.html |date=2009-02-28 }} {{Portalo Muziko}} {{Tradukitaĵo|de|Blaswandler|revizio=79153494|enmetrevizio=3545644}} [[Kategorio:Sinteziloj]] [[Kategorio:Elektronikaj muzikiloj]] [[Kategorio:Lignaj blovinstrumentoj]] sq2bpcyszlc83o2tvlylaprlj16v9h5 0 360355 9368653 8968293 2026-05-08T09:34:50Z Sj1mor 12103 9368653 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=MX-TAB|situo sur mapo2=Meksiko|zomo=11}} '''Villahermosa''' [bijaermOsa] estas [[metropolo]] kaj [[universitata urbo]] en [[Meksiko]], kie estas [[ĉefurbo]] kaj episkopejo de subŝtato [[Tabasco]]. ''Villahermosa'' signifas en la [[hispana]] "Belega Urbeto". Estas samnomaj municipoj en [[Hispanio]] kaj [[Kolombio]] (Vidu [[Villahermosa (apartigilo)]]). [[Dosiero:Villahermosa_collage.jpg|eta|300ra|Panoramo de Villahermosa]] [[Dosiero:Villahermosa.Plaza de Armas1.JPG|eta|dekstra|300ra|Panoramo de Villahermosa]] [[Dosiero:Villahermosa Centro histórico 1.jpg|eta|dekstra|300ra|Historia strato de Villahermosa]][[Dosiero:Villahermosa iglesia de la Concepción.jpg|eta|dekstra|220ra|Preĝejo de Villahermosa]] [[Dosiero:Villahermosa Centro histórico 2.jpg|eta|dekstra|300ra|Ornama domo en Villahermosa]] == Bazaj informoj == * [[Loĝantaro]]: {{nombro|558524}} (en [[2010]]) * [[Supermara alteco]]: {{unuo|10|m}} * [[Areo]]: km² * [[Telefonkodo]]: +52 993 * [[Poŝtkodo]]: 86000 * [[Horzono]]: [[UTC]] -6 * {{Koordinatoj gms|17|59|21|N|92|55|41|W|scale:30000|montru=entekste}} == Geografio == Villahermosa situas sur [[ebenaĵo]] laŭ [[rivero]] en suda parto de la [[lando]]. == Historio == Villahermosa fondiĝis en [[1596]] kiel ''Villahermosa de San Juán Bautista''. Longe la urbeto estis simpla loĝloko. En la [[1970-aj jaroj]] oni trovis [[nafto]]n en la proksima [[Meksika Golfo]]. La urbo iĝis grava centro de la olea [[industrio]]. == Ekonomio == En la ĉirkaŭaĵo oni bredadas [[bovo]]jn kaj oni rikoltas [[kakao]]jn, [[banano]]jn kaj [[sukerkano]]jn. La plej grava industriaĵo estas la oleo-petrolo. Ankaŭ la turismo estas menciinda, ĉar la [[maro]] estas proksime. == Trafiko == Villahermosa havas internacian [[flughaveno]]n, sed la [[trajno]] evitas la urbon. La longdistanca veturado okazas helpe de [[aŭtobuso]]j. == Klimato == Villahermosa havas tropikan [[klimato]]n. La [[temperaturo]] inter [[majo]]-[[aŭgusto]] atingas foje {{GdC|40}}-ojn. Jare pluvas po 2161&nbsp;mm, en ĉiuj [[monato]]j pluvas. == Vidindaĵoj == * historia urboparto * [[palaco]] prezidenta * [[preĝejo]]j * [[subĉiela muzeo]] pri arĥeologiaj trovaĵoj * malgranda [[bestoĝardeno]] == Ĝemelurboj == * {{Flago|Usono}} [[San Bernardino]], [[Usono]] * {{Flago|Meksiko}} [[Coatzacoalcos]], Meksiko [[Dosiero:Villahermosa.Palacio de Gobierno.JPG|eta|300ra|maldekstra|Palaco prezidenta]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Meksiko]] [[Kategorio:Tabasco]] [[Kategorio:Metropoloj]] g7mhj52n43zs8u83frhxlfmkweqgiy3 0 360669 9368643 9358402 2026-05-08T09:32:56Z Sj1mor 12103 9368643 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | municipo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Mikulášová | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|hu|-|''Miklósvölgye''}} | alia_nomo1 = {{LingvoKunNomo|ry|-|''Никлова''}} | alia_nomo2 = {{LingvoKunNomo|de|-|''Nickelshau''}} | kategorio = municipo <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Mikulášová | moto = | kromnomo = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Slovakio | lando_flago = 1 | regiono = Regiono Prešov | distrikto = Distrikto Bardejov | histregiono = Supra Hungarujo | histregiono1 = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Ŝariŝo | parenco_noto = [[Senjorujo Makovica|Makovica]] | ŝoseo = | limo = | parto = | rivero = Ondava | memorindaĵo_tipo = Memorindaĵo | memorindaĵo = | memorindaĵo_noto = | montaro = Malaltaj Beskidoj <!-- *** Situo *** --> | situo = Mikulášová | leviĝo = 350 | lat_d = 49 | lat_m = 23 | lat_s = 02 | lat_NS = N | long_d = 21 | long_m = 23 | long_s = 23 | long_EW = E | koordinatoj_ne_en_titolo = true <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 8.00 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 139 | loĝantaro_dato = 31.12.2011 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1414 | establita_tipo = Unua skribmencio | ĉefulo = | ĉefulo_partio = | ĉefulo_tipo = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = 086 36 | areo_kodo = +421-54 | areo_kodo_tipo = | kodo = SK | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = 519600 | kodo1_tipo = NUTS <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Slovakio | mapo_lokumilo = Slovakio | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Regiono Prešov | mapo1_lokumilo = Regiono Prešov <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.obecmikulasova.sk/ www.obecmikulasova.sk] | commons = | portalo = Slovakio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Mikulášová''' ([[hungare]] ''Miklósvölgye'' [miklOŝvoldje], [[rutene]] ''Никлова'' [niklova], [[germane]] ''Nickelshau'') estas [[vilaĝo]] kaj [[municipo]] en [[Slovakio]]. La [[loknomo]]j enhavas la nomon [[Nikolao]]. == Situo == Mikulášová situas fine de [[sakovojo]]. [[Bardejov]] troviĝas je 16&nbsp;km. == Historio == La unua mencio okazis pri la vilaĝo en [[1414]]. En la [[17-a jarcento]] [[rutenoj]] alvenis. Ĝis [[1899]] la oficiala hungara [[loknomo]] estis ''Niklova'', poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga [[politiko]]. En [[1910]] laŭ la popolnombrado vivis en Miklósvölgye 345 [[homo]]j, (plejparte rutenoj). Ĝis [[Traktato de Trianon]] la [[komunumo]] apartenis al [[Hungara reĝlando]], al [[Sáros]], al [[distrikto]] de [[Bardejov]], poste al [[Ĉeĥoslovaka respubliko]], dum la [[2-a mondmilito]] kaj ekde [[1993]] al [[Slovakio]]. En [[2001]] vivis en Mikulášová 153 homoj, (86 [[slovakoj]], 50 rutenoj, 16 [[ukrainoj]]). == Vidindaĵoj == * la origina grekokatolika [[preĝejo]] en [[1931]] translokiĝis al [[subĉiela muzeo]] {{Municipoj de Regiono Prešov|Distrikto Bardejov}} [[Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov]] pacqzf2fyds9pbb2cf9igqptf0qitrb 1 361497 9368264 9163708 2026-05-07T14:19:49Z ThomasPusch 1869 9368264 wikitext text/x-wiki la "y" en "nowy" prononcatas neniel kiel "i" esperanta -- notis, sen subskribo, la anonimilo 79.184.237.234 je 17:14, 19 maj. 2011 :Fakte. Sed "e" ankaŭ malperfekte redonus ĝin, kaj pri la litero ą entute ne ekzistus esperanta ekvivalento. En tiaj kazoj - ankaŭ en la hungara, germana, franca kaj multaj aliaj lingvoj estas tiaj literoj ne redoneblaj per esperantaj sonoj, pli bonas uzi la [[sistemo IFA|sistemon IFA]] kaj skribi [{{IFA|ˈnɔvɘ̟ˈsɔ̃ʈ͡ʂ}}]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 03:00, 6 aŭg. 2025 (UTC) ::Cetere mi nun vidis ke la mapa servo ''OpenStreetMap'' en la informkesto nun aŭdace esperantigas la urbonomon kiel "Nova Sonĉo". Tiun esperantigon mencii tekste eblus nur, se ni samtempe notus iun aŭ iujn konvinkajn ekstervikipediajn referencojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:19, 7 maj. 2026 (UTC) m6fjhrqtiyu1w04zmwzzuba91weroeb 0 361568 9368481 9364040 2026-05-07T22:40:09Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9368481 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | nomo = SC Braga | dosiero = [[Dosiero:SC Braga.svg|140ra]] | bilda grandeco = 140 | bilda teksto = | plena nomo = Sporting Clube de Braga | kromnomo = | fondita = 1921 | stadiono = ''Estádio Municipal de Braga''<br /> [[Braga]], {{Portugalio}} | kapacito = 30 154 | prezidanto = {{flago|Portugalio}} António Salvador | trejnisto = {{flago|Portugalio}} Domingos Paciência | ligo = Portugalia Unua Ligo pri Futbalo (Primeira Liga) | sezono = 2024/2025 | pozicio = 4-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= |modelo de korpo1= _collarwhitetrianglewhiteshoulders|modelo de dekstra brako1=|maldekstra brako1=FFFFFF|korpo1=FFFFFF|dekstra brako1=FFFFFF|ŝorto1= FFFFFF |ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2=|modelo de korpo2= |modelo de dekstra brako2= |maldekstra brako2= 000000 |korpo2= 000000|dekstra brako2= 000000|ŝorto2= 000000|ŝtrumpoj2= 000000 | }} '''SC Braga''', plennome ''Sporting Clube de Braga'', estas [[portugalio|portugala]] sporta kaj interalie [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Braga]]. Ĝi estis fondita la {{daton|19|januaro|1921}}. Ĝia [[stadiono]] estas la ''Estádio Municipal de Braga'', kiu disponas je 30 154 sidlokoj. La klubo aparte famas pro sia profesia vira futbalteamo, kiu estas inter la plej pintaj futbalaj teamoj de la lando. La [[18-an de majo]] [[2011]] en [[Dublino]] ([[Irlando]]) tiu teamo atingis la 2-an pozicion de la [[Eŭropa Ligo de UEFA]] (ĝis 2009 nomita [[UEFA-pokalo]]), malvenkante nur en la finalo kontraŭ la samlanda teamo [[FC Porto]] per rezulto 0:1. Tamen ankaŭ klubaj sportistoj de aliaj disciplinoj estas sukcesaj, ekzemple de virina atletiko. La 30-an de aprilo 2026 la unua vira teamo de la klubo ree atingis la duonfinalon de la [[Eŭropa Ligo de UEFA]], konkurante kontraŭ la teamo de la germana klubo [[SC Freiburg]]. En tiu matĉo aparte elstaris la brazila mezkampulo [[Vítor Carvalho]], tiutempa teama kapitano. == Aktuale == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] == Eksteraj ligiloj == * [http://www.scbraga.pt oficiala retejo de la klubo] {{Projektoj}} [[Kategorio:Portugalaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Braga]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1921]] 0yw2ml0t2ls6duop8m6rwc808yh29pv 0 361896 9368652 8802791 2026-05-08T09:34:33Z Sj1mor 12103 9368652 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Aquincum Ancient Roman civil amphitheatre, Amphiteatrum 2.jpg|eta|centre|755ra|<center>Ruinoj de amfiteatro en Aquincum]] {{Informkesto geografiaĵo|arkeologia situo |priskribo de dosiero= |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=HU-BU |mapo lokumilo = iso |mapligilo = jes |zomo=12 }} '''Aquincum''' [akvinkum] estas iama romia milita kaj civila [[urbo]], nun urboparto de [[Budapeŝto]] en [[Óbuda]]. La unuan urbon ĉi tie fondis la [[keltoj]] en nordo de Buda, kies karakterizan nomon Ak-ink (akvo-riĉa) konservis la Romianoj, kiuj antaŭ 2 mil jaroj konkeris la regionon okcidente de Danubo. Kiel rezidejo de vickonsulo kaj grava legio, kreiĝis vera urbo kun 2 [[amfiteatro]]j (!), kun ĉiaj atributoj de la tiama Romia civilizo: grandaj vilaoj kun [[mozaiko]]j kaj varmakva hejtado, banejoj kaj longaj akvo-kondukiloj por liveri la termalakvon al la foraj kazernoj, en la "legia urbo". La tiama romia urbo konsistis el 2 partoj: legia kaj civila urboj. La [[subĉiela muzeo]] de Aquincum (fare de [[Bálint Kuzsinszky]]) prezentas parton de la "civila urbo", la produktaĵojn de la tiamaj metiistoj, la varojn de la negocado, kaj multajn artaĵojn de pentristoj kaj skulptistoj, eĉ [[orgeno]]n. Preter la ŝoseo (konstruita jam de romianoj) videblas pilastroj kaj arkoj de la romia akvokondukilo, ankaŭ la plej granda amfiteatro ekster Italio (por 22 mil spektantoj), kaj la malgranda amfiteatro (apud la Muzeo) de la "civila kvartalo". Nun tiu kvartalo, eĉ pli norden preter la riverbordo, estas ŝatata ripozejo kaj centro de la boatsportoj, kun pluraj plaĝoj kaj kampadejoj, gardantaj la titolon: Római part, Római fürdő (romia bordo/banejo). {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kvartaloj de Budapeŝto]] [[Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Hungario]] [[Kategorio:Historiaj urboj]] 8o1joenvvpa9ex2l3pf47iwqz0yeevl 1 362526 9368234 9367948 2026-05-07T12:47:30Z Rdelre 56224 9368234 wikitext text/x-wiki Kial Ĉelabinsk kaj ne Ĉeljabinsk?--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] 13:34, 2 Jun. 2011 (UTC) :Litero ''l'' jam estas sufiĉe mola en Esperanto, do sufiĉas simple Ĉelabinsko. Vidu [[Esperantigo de vortoj el rusa kaj ukraina fontoj]]--[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:02, 16 apr. 2017 (UTC) ::Legante la voĉon, ŝajnas al mi ke pli taŭgas alinomi ''Ĉeljabinsk'' al '''Ĉelabinsko'''. La ekzistanta alidirektilo ''Ĉelabinsk'' ankaŭ indas iĝi alidirektilo al ''Ĉelabinsko''. Tiujn ŝanĝojn povas fari normalaj uzantoj, sed indas atendi iom da tempo por komentoj (se estos). --[[Uzanto:Rdelre|Rdelre]] ([[Uzanto-Diskuto:Rdelre|diskuto]]) 15:08, 11 jan. 2020 (UTC) :::Estas diferenco literoj a kaj ja. Hazarde mi vidis, ke eĉ angloj metis tien literon y por prononci j. L vere estas mola en la rusa, sed ne en Esperanto. Estas diferenco inter Челябинск kaj Челабинск. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 15:50, 11 jan. 2020 (UTC) ::::@[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]]: mi konsentas kun via rimarko. Ankaŭ laŭ mi la litero я iĝas kutime "ja". Kompreneble, la prononco en Esperanto ne povas esti precize la sama de la rusa. Min pensigis ke la propono lasi ''Ĉelabinsko'' venas de @[[Uzanto:RG72|RG72]], kiu estas denaska rusa kaj loĝas supozeble ne tro malproksime de tiu urbo. Ĉu eble lokaj esperantistoj preferas "Ĉelabinsko"? --- Aldone, necesas kongrueco. Se la esperantigita nomo (t.e. ne transliterado sed esperantigado) estas Ĉelabinsko, kiel asertas la voĉo, do ankaŭ la plej taŭga titolo de la voĉo estas Ĉelabinsko. Se, male, la esperantigita nomo estas Ĉeljabinsko, do ankaŭ la titolo estu Ĉeljabinsko. --[[Uzanto:Rdelre|Rdelre]] ([[Uzanto-Diskuto:Rdelre|diskuto]]) 19:18, 12 jan. 2020 (UTC) :::::{{re|Crosstor|Rdelre|RG72}} Evidente RG72 referas al la vikipedia teksto [[Esperantigo de vortoj el rusa kaj ukraina fontoj]]. Sed mi en vortaroj aŭ esperantaj atlasoj ĝis nun '''ne''' vidis la formon Ĉelabinsko. '''Male''': La ĝis nun sola vaste havebla esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "'''Ĉeljabinsko'''" klare kun "ja" en la vasta, du-paĝa mapo 15, en la vasta, du-paĝa mapo 19, kaj supozeble ankaŭ en iuj pliaj lokoj, kiujn mi nun ne trovis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:34, 6 maj. 2026 (UTC) ::::::Pri "ja" anstataŭ "a", la diskuto konvinkis min ke "ja" estas ĝusta. Do, nun mi estas preta subteni '''Ĉeljabinsko'''. Eble, la tabelo en [[Esperantigo de vortoj el rusa kaj ukraina fontoj]] estas kontrolinda. Por mi, restas nur unu problemo: kial la titolo estas la loka nomo kaj ne la esperanta nomo, kiu tamen ekzistas kaj ŝajne estas akceptita?--[[Uzanto:Rdelre|Rdelre]] ([[Uzanto-Diskuto:Rdelre|diskuto]]) 12:47, 7 maj. 2026 (UTC) mayzxc3e5c92nm299x7rat3jx05sixz 0 363145 9368327 8983179 2026-05-07T16:24:15Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368327 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}} [[Dosiero:Kukčevi_pivovarji_(1898).JPG‎|eta|dekstra|250px|Bierfarejo Laško sub estrado de Simon Kukec en [[1898]]]] '''Bierfarejo Laško''' ([[slovene]]: ''Pivovarna Laško'') estas la plej granda [[bierfarejo]] de [[Slovenio]]. La sidejo estas en la komunumo [[Laško]]. La radikoj de la hodiaŭa bierfarejo datiĝas el 1825, kiam [[Franz Geyer]], loka bakisto, komencis fari bieron. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} [http://www.pivo-lasko.si/ www.pivo-lasko.si] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110604150939/http://www.pivo-lasko.si/ |date=2011-06-04 }} (slovene) [[Kategorio:Slovena biero]] [[Kategorio:Laško|Biero]] azuachjw6b8fgx5n39gbqsn0yc0cy7c 1 364428 9368689 8329589 2026-05-08T09:49:25Z ThomasPusch 1869 9368689 wikitext text/x-wiki Ekzistas artikolo [[Kastela Placo]], kun ligilo al ĉeĥa versio de la artikolo. Kiu teksto pli bonas laŭ vi?--[[Uzanto:Miropiro|Miropiro]] 20:43, 24 Jun. 2011 (UTC) : Ambaŭ tekstoj estas miniaturaj, sed ĉar ambaŭ evidente temas pri la sama loko, mi tre subtenus kunigon de ambaŭ, kun fuzio de la du tekstetoj kaj ioma redaktado tiel ke la legado pli fluas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:49, 8 maj. 2026 (UTC) == Atentu == nekonektita [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:09, 9 sep. 2023 (UTC) ryx5xrh3vprrulkfomoeplxauhxx5h2 9368690 9368689 2026-05-08T09:50:08Z ThomasPusch 1869 9368690 wikitext text/x-wiki Ekzistas artikolo [[Kastela Placo]], kun ligilo al ĉeĥa versio de la artikolo. Kiu teksto pli bonas laŭ vi?--[[Uzanto:Miropiro|Miropiro]] 20:43, 24 Jun. 2011 (UTC) : Ambaŭ tekstoj estas ankoraŭ miniaturaj 15 jarojn post tiu jam tiam ĝusta rimarko, sed ĉar ambaŭ evidente temas pri la sama loko, mi tre subtenus kunigon de ambaŭ, kun fuzio de la du tekstetoj kaj ioma redaktado tiel ke la legado pli fluas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:49, 8 maj. 2026 (UTC) == Atentu == nekonektita [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:09, 9 sep. 2023 (UTC) 9wohn1v2ar4in9n7m0c7i086fg2ape1 0 371002 9368608 9059964 2026-05-08T09:07:18Z Sj1mor 12103 9368608 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Ladakhceremony.jpg|eta|Budhana ceremonio en [[Ladako]].]] [[Dosiero:Tilopa.jpg|eta|Kanvasa Pentraĵo: Fama Hinda Tantra Majstro Tilopa (988-1069)]] '''Vaĝrajano''' ({{lang-sa|''Vajrayāna'' वज्रयान}}; {{lang-bo|རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ}}་; {{lang-mn|''Ochirt Hölgön'' Oчирт хөлгөн}}), ankaŭ konataj kiel '''Tantra Budhismo''', '''Tantrajano''', '''Mantrajano''', '''Sekreta Mantro''', '''Esotera Budhismo''', la '''Diamanta Vojo''', la '''Fulma Vojo''' aŭ la '''Nedetruebla Vojo''', estas kompleksa kaj plurfaceta sistemo de [[budhismo|budhisma]] penso kaj praktiko, kiu evoluis dum pluraj jarcentoj.<ref>Macmillan Publishing 2004, p. 875-876.</ref> Laŭ la vaĝrajanaj tekstoj, la termino ''Vajrayāna'' estas unu el tri veturiloj aŭ [[Yāna|vojoj al vekiĝo]]. La du aliaj estas ''Śravakayāna'' (ankaŭ konata kiel ''[[Teravado|Theravāda]]'' aŭ ''[[Hinajano|Hīnayāna]]'') kaj ''[[Mahajano|Mahāyāna]]''. Ĝiaj ĉefaj skriboj estas nomitaj [[Tantrismo|Tantraoj]]. Karakterizaĵo de Vahrayana Budhismo estas ritaro, konata kiel Upajo, kiu estas uzata kiel anstataŭaĵo aŭ alternativo por la pli fruaj abstraktaj [[meditado]]j. Vahrajano estis ĝeneraligita en [[Bengalio]]. Plej frua bengala literaturo konsistis el misteraj budhanaj kantoj, konataj kiel [[Ĉarjapado]]. La periodo de hinda Vahrajana Budhismo estis klasifikita kiel la kvina aŭ fina periodo de hinda [[Budhismo]]. Kvankam la unuaj tantriaj budhanaj tekstoj aperis en Hindio en la 3-a jarcento kaj daŭre ekaperis ĝis la [[12-a jarcento]], akademiuloj kiel ekzemple Hirakawa Akira kredas, ke la Vahrajano verŝajne ekzistas ekde la 6-a aŭ 7-a jarcento, dum la esprimo Vahrajano unue uziĝis en la [[8-a jarcento]]. Laŭ Vahrajanaj skriboj, Vahrajano estas unu el la tri kondukiloj aŭ itineroj (''jana'') al iluminiĝo, la aliaj du estas la [[Hinajano]] kaj [[Mahajano]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Budhismo]] * [[Teravado]] * [[Mahajano]] {{projektoj|ReVo=vagxrajan}} {{Portalo Budhismo}} [[Kategorio:Vaĝrajano| ]] [[Kategorio:Terminaro de Budhismo]] [[Kategorio:Sanskritaj vortoj kaj esprimoj]] fw2i3t648ln4vwd9nrj3xnm1gp5gosy 0 373182 9368663 7852113 2026-05-08T09:36:52Z Sj1mor 12103 9368663 wikitext text/x-wiki '''Ballenberg''' estas la nomo de granda [[subĉiela muzeo]] en setlejo [[Ballenberg]] en la komunumoj [[Brienzwiler]] kaj [[Hofstetten ĉe Brienz]], oriente de [[Brienz BE|Brienz]] en [[Berna Oberlando]] en [[Svislando]]. (La vorto "Ballen" estas simila de fojnostako, "berg" estas monto, la prononco estas ĉirkaŭ "bal-len-b(a)erg"). == Muzeo == La fama muzeo por [[turisto]]j montras la senluksan vivon de homoj en [[Svislando]] ekde [[mezepoko]]. Tiu granda [[muzeo]] enhavas pli ol 100 tipajn [[domo]]jn el diversaj svisaj regionoj kaj montras 250 vivantajn [[bestoj]]n. Oni vidas malnovajn laborsistemojn. En la muzeo troviĝas ankaŭ aparta kursocentro por malnovaj artaj kaj metiaj laboroj. [[Dosiero:Ballenberg.JPG|eta|Ballenberg]] == Ligiloj en vikipedio == {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.ballenberg.ch/ Oficiala retejo de la muzeo Ballenberg] germane, france, itale, angle {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Berna Oberlando]] [[Kategorio:Muzeoj en Svislando]] 3xqwt8jxepv6dhd3sylqbhkkhtqf72a 9368678 9368663 2026-05-08T09:40:02Z Sj1mor 12103 9368678 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo|regiono-ISO=CH|zomo=13}} '''Ballenberg''' estas la nomo de granda [[subĉiela muzeo]] en setlejo [[Ballenberg]] en la komunumoj [[Brienzwiler]] kaj [[Hofstetten ĉe Brienz]], oriente de [[Brienz BE|Brienz]] en [[Berna Oberlando]] en [[Svislando]]. (La vorto "Ballen" estas simila de fojnostako, "berg" estas monto, la prononco estas ĉirkaŭ "bal-len-b(a)erg"). == Muzeo == La fama muzeo por [[turisto]]j montras la senluksan vivon de homoj en [[Svislando]] ekde [[mezepoko]]. Tiu granda [[muzeo]] enhavas pli ol 100 tipajn [[domo]]jn el diversaj svisaj regionoj kaj montras 250 vivantajn [[bestoj]]n. Oni vidas malnovajn laborsistemojn. En la muzeo troviĝas ankaŭ aparta kursocentro por malnovaj artaj kaj metiaj laboroj. [[Dosiero:Ballenberg.JPG|eta|Ballenberg]] == Ligiloj en vikipedio == {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.ballenberg.ch/ Oficiala retejo de la muzeo Ballenberg] germane, france, itale, angle {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Berna Oberlando]] [[Kategorio:Muzeoj en Svislando]] 3l526xrrszzbmsphirjkeexfunw3sl0 0 373320 9368313 8529711 2026-05-07T15:55:39Z ThomasPusch 1869 9368313 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Sisavang Vong''' ([[1885]]-[[1959]]) estis reĝo de la [[reĝlando Luangprabango]] de [[1904]] al [[1945]]. Li ankaŭ estis reĝo de [[Laoso]], ekde [[1946]] al sia forpaso en [[1959]]. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{ĝermeto}} [[Kategorio:Reĝoj de Laoso]] i53epcel44fbo2tcxn1d7sr1el9iear 0 390412 9368321 9077199 2026-05-07T16:10:34Z ThomasPusch 1869 9368321 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzikgrupo |Nomo de la grupo = Apollo 3 |Portreto = Apollo 3.jpg |Grandeco de bildo = 250px |Priskribo = |Fondo = [[2006]] |Malfondo = |Ĝenro = |Oficiala retejo = [http://apollo3.tv apollo3.tv] |Muzikistaro = * [[Henry Horn]] ([[kantado]]), * [[Dario Flick]] ([[gitaro]]), * [[Marvin Schlatter]] ([[hiphopo|hiphopa]] [[repo|repkantado]], [[muzikila klavaro]]) |Muzikisto1h = |Muzikisto1i = |Muzikisto2h = |Muzikisto2i = }} '''Apollo 3''' estas germanlingva popmuzika grupo, fondita en 2006 kaj aktiva ĝis meze de la 2010-aj jaroj, kiu konsistis el la tri junuloj [[Henry Horn]] (naskiĝis {{naskiĝtago|1997|6|25}}, do nun {{aĝo|1997|6|25}}-jara), [[Marvin Schlatter]] (naskiĝis {{naskiĝtago|1996|8|25}}, do nun {{aĝo|1996|8|25}}-jara) kaj [[Dario Flick]] (naskiĝis {{naskiĝtago|1997|1|5}}, do nun {{aĝo|1997|1|5}}-jara). La tri junuloj kune fondis la grupon en [[2006]]. == Grupa historio == La muzikgrupanoj venas el [[Kolonjo]] kaj kunmuzikis jam en aĝo de naŭ jaroj. Kiam ili dekjariĝis, ilia klasa instruistino atentiĝis pri ilia muzika talento kaj kontaktigis la triopon kun la muzikproduktisto ''Niko Floss''. Ilian unuan kompaktdiskan muzikan albumon en [[2009]] produktis la renoma firmao ''Sony Music Entertainment''. Ĝi interalie enhavas la kanton ''Superhelden'' ("heroegoj"), kiu iĝis la titola melodio de la kineja filmo ''Vorstadtkrokodile'' de [[2009]]. En la momento de publikigo de la albumo la grupa kantisto estis 11-jara, kaj la du aliaj grupanoj 12-jaraj. Siajn unuajn grandajn rolojn kiel aktoroj la triopanoj havis en la jaro [[2010]] kadre de la futbala filmo [[Die Teufelskicker]] flanke de de aliaj infanoj, sed ankaŭ flanke de la plenkreskaj aktoroj [[Diana Amft]], [[Benno Fürmann]], [[Reiner Schöne]] kaj [[Armin Rohde]]. Ankaŭ en la daŭriga filmo, produktata en [[2012]], ili havas la samajn filmajn ĉefrolojn. == Diskografio == === Albumoj === * Apollo 3 (2009) * 2010 (2010) === Unuopaĵoj === * Superhelden ("heroegoj", 2009) - titola muzikaĵo de la kineja filmo ''[[Vorstadtkrokodile 1]]'' de [[2009]] * Startschuss ("startpafo", 2009) * Chaos ("ĥaoso", 2010) * Unverwundbar ("nevundebla", 2010) * Überflieger ("superfluganto", 2011) == Eksteraj ligiloj == * [http://apollo3.tv/ oficiala muzikgrupa retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100316164701/http://apollo3.tv/ |date=2010-03-16 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Popmuzikaj grupoj]] [[Kategorio:Germanaj infanaj kantistoj]] [[Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2006]] 64j4iw45ghog58yi93yhuo3helku9co 9368322 9368321 2026-05-07T16:11:44Z ThomasPusch 1869 /* Grupa historio */ 9368322 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzikgrupo |Nomo de la grupo = Apollo 3 |Portreto = Apollo 3.jpg |Grandeco de bildo = 250px |Priskribo = |Fondo = [[2006]] |Malfondo = |Ĝenro = |Oficiala retejo = [http://apollo3.tv apollo3.tv] |Muzikistaro = * [[Henry Horn]] ([[kantado]]), * [[Dario Flick]] ([[gitaro]]), * [[Marvin Schlatter]] ([[hiphopo|hiphopa]] [[repo|repkantado]], [[muzikila klavaro]]) |Muzikisto1h = |Muzikisto1i = |Muzikisto2h = |Muzikisto2i = }} '''Apollo 3''' estas germanlingva popmuzika grupo, fondita en 2006 kaj aktiva ĝis meze de la 2010-aj jaroj, kiu konsistis el la tri junuloj [[Henry Horn]] (naskiĝis {{naskiĝtago|1997|6|25}}, do nun {{aĝo|1997|6|25}}-jara), [[Marvin Schlatter]] (naskiĝis {{naskiĝtago|1996|8|25}}, do nun {{aĝo|1996|8|25}}-jara) kaj [[Dario Flick]] (naskiĝis {{naskiĝtago|1997|1|5}}, do nun {{aĝo|1997|1|5}}-jara). La tri junuloj kune fondis la grupon en [[2006]]. == Grupa historio == La muzikgrupanoj venas el [[Kolonjo]] kaj kunmuzikis jam en aĝo de naŭ jaroj. Kiam ili dekjariĝis, ilia klasa instruistino atentiĝis pri ilia muzika talento kaj kontaktigis la triopon kun la muzikproduktisto ''Niko Floss''. Ilian unuan kompaktdiskan muzikan albumon en [[2009]] produktis la renoma firmao ''Sony Music Entertainment''. Ĝi interalie enhavas la kanton ''Superhelden'' ("heroegoj"), kiu iĝis la titola melodio de la kineja filmo ''Vorstadtkrokodile'' de [[2009]]. En la momento de publikigo de la albumo la grupa kantisto estis 11-jara, kaj la du aliaj grupanoj 12-jaraj. Siajn unuajn grandajn rolojn kiel aktoroj la triopanoj havis en la jaro [[2010]] kadre de la futbala filmo [[Die Teufelskicker]] flanke de aliaj infanoj, sed ankaŭ flanke de la plenkreskaj aktoroj [[Diana Amft]], [[Benno Fürmann]], [[Reiner Schöne]] kaj [[Armin Rohde]]. Ankaŭ en la daŭriga filmo, produktata en [[2012]], ili havas la samajn filmajn ĉefrolojn. == Diskografio == === Albumoj === * Apollo 3 (2009) * 2010 (2010) === Unuopaĵoj === * Superhelden ("heroegoj", 2009) - titola muzikaĵo de la kineja filmo ''[[Vorstadtkrokodile 1]]'' de [[2009]] * Startschuss ("startpafo", 2009) * Chaos ("ĥaoso", 2010) * Unverwundbar ("nevundebla", 2010) * Überflieger ("superfluganto", 2011) == Eksteraj ligiloj == * [http://apollo3.tv/ oficiala muzikgrupa retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100316164701/http://apollo3.tv/ |date=2010-03-16 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Popmuzikaj grupoj]] [[Kategorio:Germanaj infanaj kantistoj]] [[Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2006]] nm2p2w9jjd4ldx5v856lmjt9rswemfa 9368323 9368322 2026-05-07T16:13:34Z ThomasPusch 1869 /* Grupa historio */ 9368323 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzikgrupo |Nomo de la grupo = Apollo 3 |Portreto = Apollo 3.jpg |Grandeco de bildo = 250px |Priskribo = |Fondo = [[2006]] |Malfondo = |Ĝenro = |Oficiala retejo = [http://apollo3.tv apollo3.tv] |Muzikistaro = * [[Henry Horn]] ([[kantado]]), * [[Dario Flick]] ([[gitaro]]), * [[Marvin Schlatter]] ([[hiphopo|hiphopa]] [[repo|repkantado]], [[muzikila klavaro]]) |Muzikisto1h = |Muzikisto1i = |Muzikisto2h = |Muzikisto2i = }} '''Apollo 3''' estas germanlingva popmuzika grupo, fondita en 2006 kaj aktiva ĝis meze de la 2010-aj jaroj, kiu konsistis el la tri junuloj [[Henry Horn]] (naskiĝis {{naskiĝtago|1997|6|25}}, do nun {{aĝo|1997|6|25}}-jara), [[Marvin Schlatter]] (naskiĝis {{naskiĝtago|1996|8|25}}, do nun {{aĝo|1996|8|25}}-jara) kaj [[Dario Flick]] (naskiĝis {{naskiĝtago|1997|1|5}}, do nun {{aĝo|1997|1|5}}-jara). La tri junuloj kune fondis la grupon en [[2006]]. == Grupa historio == La muzikgrupanoj venas el [[Kolonjo]] kaj kunmuzikis jam en aĝo de naŭ jaroj. Kiam ili dekjariĝis en 2007, ilia klasa instruistino atentiĝis pri ilia muzika talento kaj kontaktigis la triopon kun la muzikproduktisto ''Niko Floss''. Ilian unuan kompaktdiskan muzikan albumon en [[2009]] produktis la renoma firmao ''Sony Music Entertainment''. Ĝi interalie enhavas la kanton ''Superhelden'' ("heroegoj"), kiu iĝis la titola melodio de la kineja filmo ''Vorstadtkrokodile'' de [[2009]]. En la momento de publikigo de la albumo la grupa kantisto estis 11-jara, kaj la du aliaj grupanoj 12-jaraj. Siajn unuajn grandajn rolojn kiel aktoroj la triopanoj havis en la jaro [[2010]] kadre de la futbala filmo [[Die Teufelskicker]] flanke de aliaj infanoj, sed ankaŭ flanke de la plenkreskaj aktoroj [[Diana Amft]], [[Benno Fürmann]], [[Reiner Schöne]] kaj [[Armin Rohde]]. Ankaŭ en la daŭriga filmo, produktata en [[2012]], ili havas la samajn filmajn ĉefrolojn. == Diskografio == === Albumoj === * Apollo 3 (2009) * 2010 (2010) === Unuopaĵoj === * Superhelden ("heroegoj", 2009) - titola muzikaĵo de la kineja filmo ''[[Vorstadtkrokodile 1]]'' de [[2009]] * Startschuss ("startpafo", 2009) * Chaos ("ĥaoso", 2010) * Unverwundbar ("nevundebla", 2010) * Überflieger ("superfluganto", 2011) == Eksteraj ligiloj == * [http://apollo3.tv/ oficiala muzikgrupa retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100316164701/http://apollo3.tv/ |date=2010-03-16 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Popmuzikaj grupoj]] [[Kategorio:Germanaj infanaj kantistoj]] [[Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2006]] r1yo7gzfumoo3mystvnrlxaj74k4i47 0 390662 9368657 8398124 2026-05-08T09:35:26Z Sj1mor 12103 9368657 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=BJ}} '''Parakou''' estas [[grandurbo]] en [[Benino]]. Ĝi estas administrejo de [[departemento]] (kie estas 77 [[komunumo]]j kaj [[diocezo]] ekde [[1948]]. [[Dosiero:Railways in Benin.svg|eta|230px|Mapo pri fervojoj de Benino, kie estas videbla Parakou]] [[Dosiero:Parakou1.jpg|eta|230px|Strato en Parakou]] [[Dosiero:Parakou2.jpg|eta|230px|Vido en Parakou]] [[Dosiero:ParakouMosque.jpg|eta|230px|Moskeo en Parakou]] == Bazaj informoj == * {{Koordinatoj gms|09|21|00|N|02|37|00|E|scale:30000}} * [[Areo]]: km² * [[Supermara alteco]]: 324 m * [[Loĝantaro]]: 188.853 en [[2009]] * [[Horzono]]: [[UTC]] +1 * [[Telefonkodo]]: == Geografio == Parakou situas en orienta parto de la [[lando]]. == Historio == Parakou estis konata, kiel komercejo de [[sklavo]]j, poste ĝi estis grava [[kampurbo]], kie oni okupiĝis pri [[kotono]]j kaj teksaĵoj, sed la plej grava estis la komercado. Ankaŭ nun tie estas la plej granda merkato de la lando. == Vidindaĵoj == * [[subĉiela muzeo]] * [[moskeo]] * ĉef[[katedralo]] de [[Sankta Petro]] kaj [[Sankta Paŭlo]] == Trafiko == Parakou havas [[flughaveno]]n, [[stacidomo]]n kaj nacian ĉef[[vojo]]n. == Klimato == Parakou apartenas al zono de tropika [[klimato]]. La [[temperaturo]] varias inter 23-28 °C. En la tuta jaro pluvas iom pli, ol 1000 mm. == Vidu ankaŭ == * [http://www.bing.com/maps/?cp=6.3625%7e2.4255&sp=&lvl=12&msnurl=http%253a%252f%252fmaps.msn.com%253a80%252f%252528vrtocf45blhercf2tlpyuh45%252529%252fmap.aspx%253flats1%253d6.3625%2526lons1%253d2.4255%2526alts1%253d14%2526regn1%253d2&FORM=MSNRDR#JnE9LnBhcmFrb3UlN2Vzc3QuMCU3ZXBnLjEmYmI9Ni40MzQxNDg2ODkzNTg4NiU3ZTIuNTM5ODI2NDc3MDUwNzYlN2U2LjI5MDg0MTMxODcwMDc0JTdlMi4zMTExNzM1MjI5NDky mapo] == Fontoj == * angla kaj franca Vikipedioj [[Kategorio:Urboj de Benino]] ero30rgt2idb0adb3dkqruhrxn18wbd 0 392946 9368575 8612533 2026-05-08T08:33:35Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368575 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=US-NY |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |situo sur mapo= Novjorko |zomo=13 }} La '''Broklina Muzeo''', ({{lang-en|Brooklyn Museum}}) estas muzeo ĉe la numero 200 de Eastern Parkway, en [[Novjorko]] en la arondismento [[Broklino]], kaj temas pri la dua muzeo plej granda de la urbo kaj unu el la plej grandaj de [[Usono]]. Ĝi estas unu el la plej gravaj art-institucioj de la mondo kaj ĝia plentempa kolekto inkluzivigas pli ol miliono kaj duono da aĵoj, ekde verkoj de [[Antikva Egiptujo]] ĝis nuntempa arto kaj verkoj el diversaj kulturoj. La muzeo ampleksiĝas al 52.000 m² kaj ĉiujare estas vizitata de 500.000 personoj proksimume. Ĝi estis inaŭgurita en [[1897]] kaj la ejo estis dizajnita de la arkitektoj McKim, Mead kaj White kaj konstruita de Carlin Construction Company. La muzeo Sculpture Garden montras savitajn arkitekturajn pecojn de New York.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://zaubee.com/biz/brooklyn-museum-kr4j1sy8 |titolo=Brooklyn Museum |alirdato=2023-03-13 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230313083640/https://zaubee.com/biz/brooklyn-museum-kr4j1sy8 |arkivdato=2023-03-13}}</ref> == Notoj == {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.brooklynmuseum.org Oficiala retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100203025357/http://www.brooklynmuseum.org/ |date=2010-02-03 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Muzeoj en Novjorko]] 0r2p42hro08dsbyyw2nacps65v8y4a1 0 398409 9368750 9146836 2026-05-08T10:38:53Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368750 wikitext text/x-wiki {{Informkesto komunumo en Kantono Berno |nomo=Buchholterberg |blazono=[[Dosiero:CHE Buchholterberg COA.svg|120ra|centre|<small>Blazono de Buchholterberg</small>]] |priskribo de blazono=Blazono de Buchholterberg |bildo=[[Dosiero:Heimenschwand.jpg|285ra|centre|<small>Heimenschwand, ĉefloko de la komunumo Buchholterberg</small>]] |priskribo de bildo=Heimenschwand, ĉefloko de la komunumo Buchholterberg |kantono=Berno |administra distrikto=[[Thun (administra distrikto)|Thun]] |distrikto=[[Thun (distrikto)|Thun]] |koord={{Koordinatoj gms|46|49|41|N|7|41|42|E}} |loĝantoj=1520 |areo=15,32 |alteco=1006 |poŝtkodo=3615 |kodo=0923 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Buchholterberg 2010.png|285ra|centre|<small>Mapo de Buchholterberg</small>]] |priskribo de mapo=Mapo de Buchholterberg }} '''Buchholterberg''' estis ĝis la 31-a de decembro [[2009]] komunumo de la [[distrikto Thun]] kaj ekde la 1-a de januaro [[2010]] komunumo de la [[administra distrikto Thun]] en [[Kantono Berno]], [[Svislando]]. Ĝi havis 1520 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010. == Geografio == Buchholterberg situas en la [[Svisaj Antaŭalpoj]] proksimume 12 kilometrojn nordoriente de [[Thun]]. Ĝi estas la plej norda komunumo de la [[Berna Oberlando]] ĉe la limo al [[Emme-Valo]]. La teritorio de la komunumo etendiĝas de la ravino de la rivereto Rotachen en oriento ĝis al la monto Buchholterberg en okcidento. La komunumo konsistas el la ĉefvilaĝo [[Heimenschwand]] (sur alteco de 1006 m [[s.m.]]), la vilaĝetoj [[Zihl]] (sur alteco de 1010 m [[s.m.]]) kaj [[Bätterich]] (sur alteco de 1008 m [[s.m.]])supre de ĝi, ankaŭ nomitaj ''Obere Allemendgemeinde'' [= supra komunuza komunumo], kaj la vilaĝetoj [[Marbach]] (sur alteco de 999 m [[s.m.]]), [[Schaubhaus]] (sur alteco de 996 m [[s.m.]]), [[Badhaus]] (sur alteco de 959 m [[s.m.]]), [[Ibach]] (sur alteco de 887 m [[s.m.]]), [[Wangelen]] (sur alteco de 888 m [[s.m.]]), [[Teufenbach]] (sur alteco de 890 m [[s.m.]]), [[Wyler]] (sur alteco de 982 m [[s.m.]]) kaj [[Rothachen]] (sur alteco de 812 m [[s.m.]]) sube de ĝi, ankaŭ nomitaj ''Untere Allmendgemeinde'' [= suba komunuza komunumo]. Dum la lastaj jaroj krome estiĝis la tri novaj setlejoj [[Heimenegg]] (sur alteco de 992 m [[s.m.]]), [[Höh]] (sur alteco de 994 m [[s.m.]]) kaj [[Längmatt]] (sur alteco de 887 m [[s.m.]]).<ref>Fonto: [http://map.geodataviewer.admin.ch/geodatenviewer.php?x=619561&y=186349# Reta mapo 1:20000 de Swisstopo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 15,32 km², de kiuj 34,9% estas kovritaj de [[arbaro]], 57,6% servas por [[agrikulturo]] kaj 6,3% por [[setlado]]. <ref>Fonto: [http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/02/03/blank/data/gemeindedaten.html Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011]</ref> == Najbaraj komunumoj == La komunumo Buchholterberg limas en nordo al [[Linden BE|Linden]], en nordoriento al [[Röthenbach en Emme-Valo]], en oriento al [[Wachseldorn]], en sudo al [[Unterlangenegg]], en sudokcidento al [[Fahrni]], en okcidento al [[Bleiken ĉe Oberdiessbach]], kaj en nordokcidento al [[Oberdiessbach]]. == Trafiko == La komunumo Buchholterberg situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas la kantona vojo n-ro 229.1, kiu de [[Jassbach]] trans pasejo kondukas al [[Unterlangenegg]]. La plej proksima alveturejo al la [[svisa aŭtovojo A6]] situas en distanco de proksimume 10 kilometroj sudokcidente apud Thun. Per la buslinio de la regiona trafikentrepreno de Thun kaj Interlaken de Heimenschwand al Thun la komunumo estas konektita al la publika transportreto. == Historio == La unua dokumenta mencio de Buchholterberg datiĝas el la jaro [[1238]] kiel ''Bucholtron''.<ref>Fonto: [http://www.buchholterberg.ch/index.php?page=322 Artikolo pri la historio de Buchholterberg en la retejo de la komunumo]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Sur la monteto Hohbühl estis malkovritaj prahistoriaj tombomontetoj. Dum [[mezepoko]] bienposedantoj en Buchholterberg estis diversaj nobeloj kiel en la jaro [[1257]] Grafo Ulriko de Buchegg kaj diversaj civitanoj de la urbo [[Berno]], kiuj faris donacojn al la Hospitalo de Berno. En la jaro [[1399]] Buchholterberg fariĝis parto de la berna distrikto Röthenbach kaj kun ĝi de la Kamparvoktejo Signau sub la supera jurisdikcio de la Kampartribunalo Konolfingen. [[1768]] [[Bleiken]] estis disigita de Buchholterberg kaj fariĝis aparta komunumo. Post la [[Helveta Revolucio]] Buchholterberg estis atribuita kiel komunumo al la [[distrikto Konolfingen]]. En la jaro [[1823]] [[Wachseldorn]] estis disigita de Buchholterberg kaj fariĝis aparta komunumo. En la jaro [[1864]] Buchholterberg estis aligita al la [[distrikto Thun]] kaj kun ĝi en la jaro [[2010]] integrita al la nova [[administra distrikto Thun]].<ref>Fonto: [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D522.php ''Anne-Marie Dubler'': ''Buchholterberg'' en ''Historia Leksikono de Svislando'' (2003-01-27)]</ref> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.buchholterberg.ch Oficiala retejo de la komunumo Buchholterberg] {{Komunejokat}} <!--- == Bildoj == <gallery> </gallery> ---><br /> {{Navigilo:Komunumoj de la administra distrikto Thun}} {{Navigilo:Komunumoj de la distrikto Thun}} q3t4uhetkbimx3skb0ibfdt8ogzqcwb 0 404933 9368619 8809486 2026-05-08T09:13:40Z Sj1mor 12103 9368619 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:Kiev Pirogiv windmills 060927.jpg|eta|Subĉiela muzeo pri ventomuelejoj en Pirigov, Ukrainio]] '''Subĉiela muzeo''' estas kolektaĵo de konstruaĵoj, monumentoj ks. ekspoziciitaj ne en fermita halo, sed sub libera ĉielo. Ĝi plej ofte konsistas el iamaj konstruaĵoj, rekonstruitaj sur areo de la subĉiela muzeo. Celo de la subĉiela muzeo estas prezento de iu temo, epoko. Ili ofte prezentas tipojn de iama konstruarto, vivo. La unua subĉiela (etnografia) muzeo de la mondo estis konstruita sur insulo [[Djurgården]] de [[Stokholmo]] en [[1891]]. Ĝia sveda nomo [[skanseno|Skansen]] ofte estas sinonimo por la '''subĉiela etnografia muzeo'''. Ĝi disvastiĝis precipe en [[Skandinavio]], en la iamaj socialismaj landoj por prezenti la vivkondiĉojn de la iamaj simplaj homoj. La subĉielaj muzeoj havas la saman aŭ similan ideon, taskon: rezervo, konservado kaj rekonstruo de tipaj [[konstruaĵo]]j kaj aŭtentikaj objektoj, ties ekipaĵoj, [[meblo]]j, iloj ktp. Pro tio oni ofte malkonstruas tipajn loĝejojn regione kaj konstruas ilin en la subĉiela muzeo. == Gravaj subĉielaj muzeoj == * [[Szentendre]] (Hungario) * [[Nyíregyháza]]-Sóstó (Hungario) * [[Zalaegerszeg]] (Hungario) * [[Sanok]] (Pollando) * [[Subĉiela muzeo de Bokrijk|Bokrijk]] (Belgio) * [[Muzeo de Großgmain]] (Aŭstrujo ) == Vidu ankaŭ == * [[Kiĵi]] * serĉu: Нижняя Синячиха en [https:///ru.wikipedia.org ru.wikipedia.org] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.skansen.se/ Skanseno en Stokholmo] * [http://www.ballenberg.ch/ Ballenberg - subĉiela muzeo en Svislando] * [http://www.vmp.cz/deutsch/default.htm en Ĉeĥio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorio:Muzeoj]] [[Kategorio:Subĉielaj muzeoj| ]] a16fzwcbyyl4v1egciwgbz9fz9ulgpm 0 410610 9368340 9347094 2026-05-07T17:04:29Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368340 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |dosiero = Bill Mak en 2001.jpg |priskribo = Bill Mak en 2001 }} '''Bill M. Mak''', naskiĝinta en 1973, estas ĉindevena fakulo pri [[budhismo]] kaj esperantisto, kiu pasigis sian infanaĝon en Kanado, sed poste vivis en [[Honkongo]]. Studocele reveninta al Kanado, li ricevis bakalaŭran gradon en la [[universitato McGill]] en [[Montrealo]] kaj dum tiu tempo ekde la jaro 1995 estis estrarano de [[Junularo Esperantista Kanada]]. Poste li retranslokiĝis al Azio, doktoriĝis en la universitato de [[Pekino]] kaj sekve laboris kiel asista profesoro en la instituto pri budhismaj studoj en la [[Universitato de Hongkongo|Universitato de Honkongo]]. Antaŭ kaj dum aŭgusto 2000 li gvidis la organizan teamon de la [[IJK 2000]] en [[Honkongo]] kaj post somero 2000 dum pli ol jaro vivis en [[Penango]], [[Malajzio]], dum formale li tenis sian postenon en la honkonga universitato. Fine de la [[2000-aj jaroj]] li vokiĝis al la [[Universitato de Kioto]]. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo|http://www.billmak.com}} ({{en}}, parte ankau {{cn}}, {{eo}} kaj aliaj lingvoj) * [https://web.archive.org/web/20100918140039/http://mingkok.buddhistdoor.com/en/news/d/13015 ''"My Journey as a Buddhist"'', aŭtobiografia anglalingva prezento pri lia proksimiĝo al budhismo (arkivigite)] * [http://www.liberafolio.org/2011/la-ijk-en-japanio-estas-nuligita Bill Mak estis inter la plej klaraj kritikintoj de la en decembro 2011 surprize publikigita decido ne okazigi la IJK-n 2012 en Japanio (jen citita en Libera Folio fine de decembro 2011)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120314005901/http://www.liberafolio.org/2011/la-ijk-en-japanio-estas-nuligita |date=2012-03-14 }} {{Vivtempo|Mak}} [[Kategorio:Ĉinaj esperantistoj]] [[Kategorio:Kanadaj esperantistoj]] i5hit0ekrririivztjmerwtanvfmqyk 0 412379 9368274 9018209 2026-05-07T14:26:55Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368274 wikitext text/x-wiki {{Informkesto zoo | logo = San Diego Zoo Street Sign.jpg | plia nomo = San Diego Zoo | situo = [[Balboa Park]], [[San Diego]] | ŝtato = [[Kalifornio]], [[Usono]] | areo = 40 Hektar | malfermo = 2-a de Oktobro 1916 | nombro de specioj = 650 | nombro de bestoj = 3700 | vizitantoj = 3,2 mio. / jaro | internaciaj organizaĵoj = i. a. [[American Alliance of Museums|AAM]], [[American Zoo and Aquarium Association|AZA]], [[World Association of Zoos and Aquariums|WAZA]] kaj [[Zoological Association of America|ZAA]] | retpaĝo = [https://zoo.sandiegozoo.org/ zoo.sandiegozoo.org] | regiono-ISO = US-CA | situo sur mapo = San-Diego | zomo = 14 }} [[Dosiero:SDZooSign.jpg|eta|250ra|Enirejo]] [[Dosiero:San Diego Zoo entrance elephant.jpg|eta|250ra|Vegetala ormanelefanto]] La '''Bestoĝardeno San-Diego''', angle '''San Diego Zoo''', estas [[bestoĝardeno]] situanta en Parko Balboa, [[San-Diego]], [[Kalifornio]], [[Usono]], kiu gastigas ĉirkaŭ 3,700 animalojn de pli ol 650 specioj kaj [[subspecio]]j.<ref>"About the San Diego Zoo". sandiegozoo.org. San Diego Zoo. Konsultita la 6-an de junio 2012.</ref> Ĝi estas ankaŭ unu el malmultaj bestoĝardenoj en la mondo kiuj gastigas ekzempleron de [[granda pando]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.californiaweekend.com/california-vacation/sdzoo.html |titolo=San Diego Zoo: World-famous zoo is a must-see attraction for SD visitors |alirdato=2012-08-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160326235251/http://californiaweekend.com/california-vacation/sdzoo.html |arkivdato=2016-03-26 }}</ref> Vizitantoj povas viziti la Bestoĝardeno ĉiutage de 9.00 am ĝis 7.00 pm.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://zaubee.com/biz/san-diego-zoo-4q369tox |titolo=San Diego Zoo |alirdato=2022-06-06 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220606065738/https://zaubee.com/biz/san-diego-zoo-4q369tox |arkivdato=2022-06-06 }}</ref> Ĝi estas private administrata de neprofita ''Zoological Society of San Diego'' sur parko de 40 ha pruntita el la urbo San Diego. La '''Bestoĝardeno San Diego''' estas akurata membro de la asocioj ''Association of Zoos and Aquariums'' (AZA) kaj ''American Association of Museums'' (AAM), kaj same membro de la asocioj ''Zoological Association of America'' (ZAA) kaj ''World Association of Zoos and Aquariums'' (WAZA). == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * Abrams, H., 1983. ''A World of Animals''. (California: The Zoological Society of San Diego) * {{Citaĵo el libro|titolo=The Romance of Balboa Park|familia nomo=Christman|persona nomo=Florence|jaro=1985|eldono=4|loko=San Diego|eldoninto=San Diego Historical Society|ISBN=0-918740-03-7}} * Ernst & Young LLP, 2005. "Zoological Society of San Diego Financial Statements 2004" * Greeley, M.,et al. 1997. ''The San Diego Zoo.'' (California: Craftsman Press) * {{Citaĵo el libro|titolo=Mister Zoo: The Life and Legacy of Dr. Charles Schroeder: The World-Famous San Diego Zoo and Wild Animal Park's Legendary Director|aŭtoro=Myers, Douglas|jaro=1999|eldoninto=The Zoological Society of San Diego|ISBN=0-911461-15-9}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Balboa Park: A Millennium History|familia nomo=Showley|persona nomo=Roger M.|jaro=1999|eldoninto=Heritage Media Corp.|ISBN=1-886483-40-X}} * Wegeforth, H.M. & Morgan, N. 1953. ''It Began with a Roar: the Beginning of the World-Famous San Diego Zoo'' (revised edition). (California: Crest Offset Printing Company) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * Oficiala retejo http://www.sandiegozoo.org {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110110191045/http://www.sandiegozoo.org/ |date=2011-01-10 }} * [http://www.pbs.org/wnet/nature/attractions/index.html PBS Nature: San Diego Zoo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080212174344/http://www.pbs.org/wnet/nature/attractions/index.html |date=2008-02-12 }} * [http://www.balboapark.org/ Balboa Park] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kalifornio]] [[Kategorio:Bestoĝardenoj en Usono]] [[Kategorio:San-Diego]] dq0ih33f2xtrwvdc3mpvtnjy3exmgar 0 414188 9368306 9346319 2026-05-07T15:48:49Z Fenikals 95935 /* Eŭska diasporo laŭ landoj kaj regionoj */ 9368306 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Basque center in Boise, Idaho.JPG|eta|Eŭska hejmo en [[Boise (Idaho)]]]] La '''Eŭska diasporo''' ([[eŭske]] ''Euskal diaspora'') estas termino uzata por priskribi la komunumojn fonditaj de la [[eŭskoj]] kiuj loĝas ekster [[Eŭskio]]. Multaj eŭskoj forlasis Eŭskion kaj translokiĝis al aliaj partoj de la globo pro ekonomiaj kaj politikaj kialoj. Nuntempe, estas substanca loĝantaro de eŭskoj en [[Ĉilio]], [[Argentino]], [[Urugvajo]], kaj [[Kubo]]. Pli malgranda diasporo loĝas en [[Meksiko]], [[Venezuelo]], [[Kanado]], [[Usono]], kaj multaj aliaj landoj. Kelkaj eŭskaj infanoj okazis en [[Sovetunio]] dum la civita milito en [[Hispanio]]. La [[8-a de septembro]] estas Tago de eŭska diasporo<ref>https://basquemuseum.eus/diaspora-day/</ref> == Eŭska diasporo laŭ landoj kaj regionoj == {| class="wikitable" !Lando/regiono !Kvanto de eŭskoj |- |{{USA}} |1472<ref>https://www.census.gov/data/tables/time-series/demo/language-use/2017-2021-lang-tables.html</ref> |- |{{CAN}} |1150<ref>https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810033801</ref> |- |{{GBR}} |364<ref>https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/adhocs/3252ct210445census2021</ref> |- |{{AUS}} |85<ref>http://data.un.org/Data.aspx?d=POP&f=tableCode%3a27</ref> |- |{{POL}} |64<ref>https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/nsp-2021/nsp-2021-wyniki-ostateczne/tablice-z-ostatecznymi-danymi-w-zakresie-przynaleznosci-narodowo-etnicznej-jezyka-uzywanego-w-domu-oraz-przynaleznosci-do-wyznania-religijnego,10,1.html</ref> |- |{{NZL}} |54<ref>https://www.stats.govt.nz/assets/Uploads/2018-Census-totals-by-topic/4-Nov-2021-update/2018-Census-totals-by-topic-national-highlights-update-04-11-21.xlsx</ref> |- |{{CZE}} |38<ref>http://pop-stat.mashke.org/czechia-ethnic2021-1or2ethn.htm</ref> |- |{{FIN}} |17<ref>https://pxdata.stat.fi/PxWeb/pxweb/en/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rl.px/</ref> |- |{{RUS}} |8<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab6.xls |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-11-15 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20211006173252/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab6.xls |arkivdato=2021-10-06 }}</ref> |- |{{EST}} |5<ref>https://andmed.stat.ee/en/stat/rahvaloendus__rel2021__rahvastiku-demograafilised-ja-etno-kultuurilised-naitajad__rahvus-emakeel/RL21431/table/tableViewLayout2</ref> |- |{{BLR}} |5<ref>http://pop-stat.mashke.org/belarus-lang2019sl.htm</ref> |- |{{HUN}} |3<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.nepszamlalas2001.hu/hun/kotetek/18/tables/load2_39_1.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-09-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220930141247/https://www.nepszamlalas2001.hu/hun/kotetek/18/tables/load2_39_1.html |arkivdato=2022-09-30 }}</ref> |- |{{Krimeo}} |1<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis_krim/tab-krim/pub-04-15.xlsx |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-11-15 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220331220128/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis_krim/tab-krim/pub-04-15.xlsx |arkivdato=2022-03-31 }}</ref> |} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Eŭska diasporo| ]] [[Kategorio:Migradoj]] [[Kategorio:Eŭska kulturo]] avzoy5mpsk59q4spyxkypdizg76r0yx 0 415229 9368650 8936817 2026-05-08T09:34:14Z Sj1mor 12103 9368650 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=ZA}} '''Kimberley''' estas [[grandurbo]] en [[Sud-Afriko]]. Ĝi estas [[ĉefurbo]] de [[provinco]] [[Norda Kablando]], krome anglikana kaj romkatolika [[diocezo]]j. [[Dosiero:Sf-map.png|eta|270px|Mapo de Sud-Afriko, kie Kimberley situas meze]] == Bazaj informoj == <!--* Koordinatoj: {{koordinatoj gm|28|44|S|24|46|E}}--> * [[Areo]]: 105&nbsp;km² * [[Loĝantaro]]: 191.194 (en [[2012]]) * [[Supermara alteco]]: 1184 m * [[Horzono]]: [[UTC]] +2 h * [[Poŝtkodo]]: 8300 * [[Telefonkodo]]: 053 == Geografio == Kimberley situas sur [[altebenaĵo]] en mezo de la lando. [[Bloemfontein]] troviĝas 146, [[Welkom]] 210, [[Johanesburgo]] 432, '''[[Pretorio]]''' 480, [[Port Elizabeth]] 587, [[Durbano]] 619, [[Richards Bay]] 715, [[Kaburbo]] 834 [[km]]. [[Dosiero:Open pit mine.jpg|eta|260px|maldekstre|Granda mineja kavo nomata Granda Truo en Kimberley]] == Historio == En [[1866]] iu trovis en tiu loko brilan ŝtoneton (=[[diamanto]]n). En [[1871]] kuiristo trovis pli grandan diamanton. Evidentiĝis, ke la loko estas trovejo de diamantoj, venis multe da homoj. Estis disputo pri la regiono, fine [[britoj]] akiris ĝin, kiel nova [[kolonio]]. La minejo havis la nomon '''New Rush''', nederlande '''Vooruitzigt''', fine pri [[ministro]] Lord ''Kimberley''. En [[1899]] la buroj ne povis okupi la urbon. La plej granda minejo funkciis ĝis [[1914]]. == Trafiko == Kimberley havas [[flughaveno]]n, kiu estas la plej malnova en la lando. La urbo estas grava fervoja nodo. [[Linio]]j kuras al Kaburbo, [[Bocvano]], Bloemfontein kaj okcidenta landparto. La centra ĉefa trafikvojo Kaburbo-Pretorio tuŝas la urbon, krome estas ĉefvojo al Bloemfontein. [[Dosiero:McGregor Museum, Kimberley (4527868638).jpg|eta|240px|dekstre|Muzeo McGregor en Kimberley]] [[Dosiero:World War I memorial in Kimberley.jpg|eta|240px|dekstre|Monumento de la 1-a mondmilito en Kimberley]] [[Dosiero:Dead Memorial, Kimberley.jpg|eta|240px|dekstre|Monumento pri sieĝo de Kimberley]] == Klimato == {{PAĜNOMO}} havas subtropikan [[klimato]]n. La averaĝa [[temperaturo]] varias inter 11-{{GdC|26}}. Inter [[novembro]]-[[februaro]] la [[temperaturo]] foje atingas {{GdC|40}}. Inter [[majo]]-[[oktobro]] foje frostas. Jare pluvas po 414&nbsp;mm. La [[pluvo]] en februaro kulminas. Inter [[junio]]-[[aŭgusto]] apenaŭ pluvas. == Vidindaĵoj == * Granda mineja kavo nomata [[Granda Truo]], ankaŭ [[subĉiela muzeo]] * [[monumento]]j pri la angla-bura milito, la [[1-a mondmilito]] kaj ministoj * [[biblioteko]] * muzeo pri flugado * memorejo pri koncentrejo dum la bura milito * ĉevalskulptaĵo de [[Cecil Rhodes]] * muzeo pri Sol Plaatje * akvorezervujo kun [[flamengo]]j * diversaj [[preĝejo]]j == Ĝemelurboj == {{Flago|Nederlando}} [[Arnhem]], [[Nederlando]] == Fontoj == * Hungara Vikipedio * [http://www.tiptopglobe.com/city?n=Kimberley&p=142105#lat=-28.73330&lon=24.76670&zoom=7 mapo, distancoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150510101449/http://www.tiptopglobe.com/city?n=Kimberley&p=142105#lat=-28.73330&lon=24.76670&zoom=7 |date=2015-05-10 }} * [https://archive.is/20121204175540/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-1&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-245 loĝantaro] [[Kategorio:Urboj de Sud-Afriko]] [[Kategorio:Setlejoj nomitaj laŭ personoj]] 6l91xoqez1nu6l5jr14h48x8deopzm2 0 415928 9368656 8968430 2026-05-08T09:35:17Z Sj1mor 12103 9368656 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=ZA-LP|situo sur mapo2=Sud-Afriko|bildo=Polokwane aka Pietersburg.JPG|bildo-priskribo=Vojo en {{PAĜNOMO}}}} '''{{PAĜNOMO}}''' signifanta "Loko de Sekureco", pli frue '''Pietersburg''' estas [[grandurbo]], [[universitata urbo]], [[ĉefurbo]] de [[Provinco Limpopo]] en [[Sudafriko]]. [[Dosiero:Sf-map.png|eta|260px|Mapo de Sud-Afriko, kie {{PAĜNOMO}} estas trovebla norde]] == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 129&nbsp;km² * [[Loĝantaro]]: 148.103 (en [[2012]]) * [[Supermara alteco]]: 1282–1312 m * [[Horzono]]: [[UTC]] +2 h * [[Poŝtkodo]]: 015 * [[Telefonkodo]]: 0700 == Geografio == {{PAĜNOMO}} situas sur [[altebenaĵo]] en la norda parto de la [[lando]]. [[Emalahleni]] troviĝas 220, '''[[Pretorio]]''' 236, [[Johanesburgo]] 291, [[Bloemfontein]] 666, [[Durbano]] 680, [[Port Elizabeth]] 1181, [[Kaburbo]] 1546 [[km]]. == Historio == Pietersburg estis fondita en [[1886]]. Dum la brita-bura [[milito]] la [[britoj]] konstruis tie grandan deportejon por [[virino]]j kaj [[infano]]j. La loĝloko oficiale iĝis [[urbo]] en [[1992]] kaj ĝi prenis la nunan nomon en [[2005]]. == Ekonomio == {{PAĜNOMO}} estas industria kaj komerca urbo, kie oni produktas ekzemple Koka-kolaon. La urbo estas ŝatata de turistoj kaj ĉasistoj. == Trafiko == {{PAĜNOMO}} havas internacian [[flughaveno]]n. Ĉef[[vojo]]j kuras al Pretorio kaj al la norda landparto. [[Fervojo]] trafikas al [[Johanesburgo]]. == Klimato == {{PAĜNOMO}} havas subtropikan [[klimato]]n. La averaĝa [[temperaturo]] varias inter 15-24&nbsp;°C. La varmo en [[januaro]] kulminas kaj malkulminas en [[julio]]. Jare pluvas po 527&nbsp;mm. La [[pluvo]] kulminas en [[decembro]], inter [[junio]]-[[aŭgusto]] apenaŭ pluvas. == Vidindaĵoj == * [[subĉiela muzeo]] prezentas la tradician kaj nuntempan vivstilon de la loĝantoj kaj trovaĵojn el la [[kuprepoko]] kaj [[ferepoko]] * la loko de unua orotrovejo de la lando * irlanda domo, nun muzeo * [[preĝejo]]j anglikana kaj romkatolika == Fontoj == * angla kaj hungara Vikipedioj * [https://archive.is/20121204175540/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-1&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-245 loĝantaro] * [http://www.tiptopglobe.com/city?i=2634169&n=Polokwane#lat=-23.90000&lon=29.45000&zoom=7 mapo, distancoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150510162431/http://www.tiptopglobe.com/city?i=2634169&n=Polokwane#lat=-23.90000&lon=29.45000&zoom=7 |date=2015-05-10 }} * [http://maps.live-translator.net/ZA/Polokwane/roadmap.php mapo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.gaisma.com/en/location/polokwane.html vetero] [[Kategorio:Urboj de Sud-Afriko]] 02o2ttyn8no6i5c2z3osc79cclgylsf 0 415934 9368680 8212185 2026-05-08T09:41:25Z Sj1mor 12103 9368680 wikitext text/x-wiki '''Granda Truo''' estas [[minejo]] pri [[diamanto]]j en [[Sud-Afriko]], en [[Kimberley (Sud-Afriko)|Kimberley]]. [[Dosiero:Kimberley-001.jpg|eta|290px|Post la Granda Truo situas [[Kimberley (Sud-Afriko)]]]] [[Dosiero:Open pit mine.jpg|eta|290px|La Granda Truo]] == Bazaj informoj == * [[Larĝo]]: 463 m * Cirkonferenco: 1.6 [[km]] * Origina [[profundo]]: 240 m * Nuna profundeco: 215 m (ĉar oni remetis elfosaĵojn) * Akva profundo: 40 m == Historio == Antaŭ [[1871]] monteto situis en tiu loko. Poste oni trovis diamantojn kaj komenciĝis la minado, tial la loko ricevis la nomon ''New Rush''. Inter 1871-[[1914]] laboris tie 50 000 ministoj, tial komence la monteto tute malaperis, poste oni elfosis la grandan kavon. Baldaŭe ĉesis la surfaca minado, sed komenciĝis la subtera minado ĝis profundo 1097 m. En [[1888]] la individuaj minejoj formis unusolan korporacion, kiun estris ekzemple [[Cecil Rhodes]]. La [[buroj]] longe sieĝis la lokon, dume la loĝantoj rifuĝis en la minejojn. En 1914 la minejo estis forlasita, sed ĝi iĝis unu el la plej gravaj vidindaĵoj de la [[lando]]. En [[1960]] oni komencis establi parte {{N|subĉiela muzeo}} prezentanta la tutan historion. Ĝi estas vizitebla ekde [[1971]]. == Fontoj == * Hungara Vikipedio {{Projektoj}} [[Kategorio:Sud-Afriko]] l2lx95lffi8jqwesmqjqmxn3lghboz3 9368681 9368680 2026-05-08T09:42:00Z Sj1mor 12103 9368681 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo|regiono-ISO=ZA|zomo=10}} '''Granda Truo''' estas [[minejo]] pri [[diamanto]]j en [[Sud-Afriko]], en [[Kimberley (Sud-Afriko)|Kimberley]]. [[Dosiero:Kimberley-001.jpg|eta|290px|Post la Granda Truo situas [[Kimberley (Sud-Afriko)]]]] [[Dosiero:Open pit mine.jpg|eta|290px|La Granda Truo]] == Bazaj informoj == * [[Larĝo]]: 463 m * Cirkonferenco: 1.6 [[km]] * Origina [[profundo]]: 240 m * Nuna profundeco: 215 m (ĉar oni remetis elfosaĵojn) * Akva profundo: 40 m == Historio == Antaŭ [[1871]] monteto situis en tiu loko. Poste oni trovis diamantojn kaj komenciĝis la minado, tial la loko ricevis la nomon ''New Rush''. Inter 1871-[[1914]] laboris tie 50 000 ministoj, tial komence la monteto tute malaperis, poste oni elfosis la grandan kavon. Baldaŭe ĉesis la surfaca minado, sed komenciĝis la subtera minado ĝis profundo 1097 m. En [[1888]] la individuaj minejoj formis unusolan korporacion, kiun estris ekzemple [[Cecil Rhodes]]. La [[buroj]] longe sieĝis la lokon, dume la loĝantoj rifuĝis en la minejojn. En 1914 la minejo estis forlasita, sed ĝi iĝis unu el la plej gravaj vidindaĵoj de la [[lando]]. En [[1960]] oni komencis establi parte {{N|subĉiela muzeo}} prezentanta la tutan historion. Ĝi estas vizitebla ekde [[1971]]. == Fontoj == * Hungara Vikipedio {{Projektoj}} [[Kategorio:Sud-Afriko]] 11nt671ddsn6zh0yy5lxxriwog1q5za 0 418180 9368498 8876118 2026-05-08T03:09:14Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368498 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Diagram of Eusocial Species.png|eta|Diversaj specioj kiuj sin organiziĝas en bonsociemo.]] [[Dosiero:Fire ants.jpg|eta|dekstra|Fajroformikoj (''solenopsis invicta'') vivas en socioj.]] En biologio, '''bonsociemo''' estas eco de [[Socia animalo|bestaj specioj]], kiuj vivas en strikte organizitaj '''socioj'''. Tiaj socioj estas pli ol nuraj grupoj de kune vivantaj bestoj; ili devas plenumi jenajn kriteriojn: # kunlabora zorgado pri idoj fare de pluraj socianoj # komuna akiro kaj distribuado de nutraĵoj # restrikto de la reproduktado al kelkaj fekundaj socianoj, dum la aliaj estas nefekundaj # kunvivado de pluraj generacioj Konataj ekzemploj estas [[abelo]]j, [[formiko]]j kaj [[termito]]j. Reproduktiva femalo de tiuj specioj estas nomata "reĝino", ne-reproduktiva femalo "laboristo". == Ekesto kaj etimologio de la termino == La esprimon proponis en [[1966]] la biologo [[Suzanne Batra]]<ref>Batra, S. W. T. (1966): Nests and social behavior of halictine bees of India (Hymenoptera: Halictidae). — Indian Journal for Entomology 28, 375–393.</ref>, verkante pri [[abelo]]j. La [[angla lingvo|angla esprimo]] ''eusociality'', kiun ŝi uzis, estas kunmetita el la [[greka lingvo|greka]] ''ευ'' (= bona) kaj la [[latina lingvo|latina]] ''socialis'' (= kunulema). Komence la esprimo rilatis nur al senvertebruloj, precipe insektoj; [[Edward Osborne Wilson]] ĝeneraligis kaj precizigis ĝin. == Similaj konceptoj == Bestaro, kiu plenumas nur la unuajn tri kriteriojn el la supra listo, nomiĝas '''duon-sociema'''. Bestaro, kiu plenumas nur la unuan, nomiĝas '''kvazaŭ-sociema'''. == Bonsociemo kaj evolucio == La anoj de bonsociema bestaro montras altan gradon de kunlaboro kaj [[altruismo]]; ekzemple en iuj formikaroj "batalistoj" (nomataj ankaŭ "soldatoj") donas sian vivon por la sekureco de la socio. Tia konduto estus malfacile klarigebla en specioj ne-bonsociemaj, kie mutaciuloj kun "egoisma" geno povus forte profiti, ne devante oferi sian vivon kaj do prosperante. En bonsociema bestaro tia mutacio ne povus reproduktiĝi, ĉar la batalistoj tute ne reproduktiĝas; kiam inverse (la) reĝino havas tian mutacion, eble la tuta socio pereas, kaj kun ĝi la mutacio. == Bonsociemo ekster la insektaro == Biologio konas unu specioj de bonsociemaj [[mamulo]]j, la [[heterocefalo]]n. Ĝi vivas en kolonioj de mezume 75 individuoj kun nur unu fekunda [[femalo]]. En 2010 Hechinger priskribis specion de [[trematodo]]j, kiu parazitas en [[molusko]]j kaj apartigas la funkciojn de reproduktado kaj batalado (defendo)<ref>{{Citaĵo el la reto | url = http://rspb.royalsocietypublishing.org/content/278/1706/656 | titolo = Social organization in a flatworm: trematode parasites form soldier and reproductive castes | alirdato = 2012-10-26 | aŭtoro = Ryan F. Hechinger k. a. | dato = | eldonisto = Proceedings of the Royal Society B | lingvo = en }}{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Batalistoj havas nur kvindekonon de la longo de reproduktiva individuo. Pro la malparenceco de diversaj bonsociemaj specioj {{Kiu?}} certas, ke bonsociemo plurfoje ekestis en la evoluo de specioj kaj ne estas signo de parenceco inter bonsociemaj.{{Mankas fonto}} == Vidu ankaŭ == * [[Formikaro]] * [[Socia animalo]] * [[Termito]] == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Zoologio]] [[Kategorio:Reproduktado]] dgme1shmvoj830c4995aojzelkt3etu 0 419791 9368729 8497616 2026-05-08T10:29:39Z Sj1mor 12103 9368729 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo = 6664 ''Tennyo'' |Kategorio = asteroido |Oficiala_nomo = 6664 Tennyo |Aliaj_nomoj = '''1993 CK'''; 1982 HP₂ |Dato_de_malkovro = {{dato|14|februaro|1993}} |Malkovrinto = [[Takao Kobayashi]] |Loko_de_malkovro = [[Ooizumi]] ([[Gubernio Gunma|Gunma]]) |Epoko = 2456200.5 {{dato|30|septembro|2012}} TDB |Granda_duonakso = 355,862 [[1 E9 m|Gm]] (2,379 [[Astronomia unuo|AU]]) |Periapsido = 328,350 Gm (2,195 AU) |Apoapsido = 383,375 Gm (2,563 AU) |Discentreco = 0,0773 |Periodo = 1340,089 [[tago]]j (3,669 [[jaro]]j) |Cirkulrapido = 19,31 km/s |Klinangulo = 4,852° |Meza_anomaliangulo = 97,731° |Longitudo_de_suprenira_nodo = 40,069° |Argumento_de_periapsido = 142,710° |Absoluta_magnitudo = 12,9 }} '''6664 ''Tennyo''''' estas [[asteroido]] de la [[asteroida zono]], malkovrita la {{daton|14|februaro|1993}} de la japana [[astronomo]] [[Takao Kobayashi]] elde la [[Observatorio de Ooizumi]] en [[gubernio Gunma]] ([[Japanio]]). == Nomo == Ĝia nomo aludas al la "Tennjoj" ([[Japana lingvo|japane]] 天女 , ''tennyo'' aŭ [[ĉielo|ĉiela]] [[virino]]) : fabelaj estaĵoj de la [[Japana budhismo]], iel similaj al [[anĝelo|anĝelinoj]], [[nimfoj]] aŭ [[feo|feinoj]]. Dum ŝia kosma flugo, la japana [[kosmonaŭtino]] [[Chiaki Mukai]] radio-komunikis kun duagradaj lernantoj de [[Tatebajaŝi]]. Ĉar oni demandis ŝin : "Kiel impresas vin, esti en la kosmo ?", ŝi deklaris : "Mi sentas, kvazaŭ mi iĝus tennjo, kaj mi flugas". La vorto iĝis fama en tuta Japanio kiel kromnomo por Mukai. == Eksteraj ligiloj == * {{JPL Small-Body Database}} * {{Minor Planet Center}} * {{Space Reference|6664-tennyo-1993-ck}} {{sinsekvo |antaŭ = ''[[6663 Tatebayashi]]'' |dosiero = |post = ''[[6665 Kagawa]]'' |titolo = [[Listo de asteroidoj (6001–7000)#6651-6700|Listo de asteroidoj (6001 - 7000)]] |periodo = '''6664 ''Tennyo''''' }} {{DEFAŬLTORDIGO:Tennyo}} [[Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono]] [[Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi]] [[Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993]] 2s6kjlnb13lb9gssqmkfkkknmqnximx 0 420666 9368414 8904247 2026-05-07T20:47:51Z Stefangrotz 91903 Informkesto 9368414 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''TAVASZI Hajnal''' [tavasi] estas rumania hungara bibliografino, redaktorino. Ŝi naskiĝis en [[Târgu Mureș]] la [[1-an de septembro]] [[1956]]. Ŝi estas la edzino de verkisto [[Gábor Varga]]. ==Kariero== Hajnal Tavaszi finis en 1994 en la fako de bibliotekisto en la Altlernejo Porinstruista Juhász Gyula de [[Segedo]] ([[Hungario]]). Ĝis 1993 ŝi estis bibliotekistino, poste presaradministrantino de revuo [[Kelet-Nyugat]], de 1995 ĉefarkivistino de Reformita Eklezio de Királyhágómellék, de 2002 redaktorino de revuo [[Várad]]. De 2005 ŝi estas fakdirektorino de la Distrikta Biblioteko de [[Distrikto Bihor]]. ==Libro== * ''Az igaznak emléke áldott'', etmonografio pri [[Zsuzsanna Lorántffy]], Oradea, 1996. ==Fonto== * [http://lexikon.kriterion.ro/szavak/4611/ Romániai magyar irodalmi lexikon] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304230842/http://lexikon.kriterion.ro/szavak/4611/ |date=2016-03-04 }} * ''Erdélyi magyar ki kicsoda'', 2010. {{Vivtempo|Tavaszi, H.}} [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj bibliografoj]] [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj]] 7u7zzczmslusxey82wbe4dwvlixydiz 0 422161 9368229 9254466 2026-05-07T12:29:41Z Sj1mor 12103 9368229 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | dato de naskiĝo = ĉ. [[1250]] | notindaj verkoj = ''[[La Spegulo de Simplaj Animoj]]'' }} '''Margareta Porete''' aŭ ''Porette aŭ des Pres, aŭ la Porete,'' estis [[Religio|religiulino]], [[verkisto|verkistino]] kaj [[Teologio|teologino]], aŭtorino de ''[[Spegulo de la animoj simplaj]]'' aranĝita en la antikva franca lingvo (Miroir des âmes simples anéanties), verko pritraktanta la [[Agapo]]n. Ŝi naskiĝis ĉirkaŭ [[1250]] kaj estis ekzekutite bruligita la 1-an de junio 1310 en la Place de Gréve de [[Parizo]]<ref> Sciuto, L'etica nel Medioevo, Torino 2007, p. 253.</ref> post proceso pro malobeo al Inkvizicio kiu en antaŭa proceso estis ordoninta la detruon de la libro kaj malrekono pri la doktrino tie subtenata. La libro estas konsiderata unu el la precipaj fontoj de la [[Mezepoko|mezepoka]] doktrino de la herezo de la [[Libera Spirito]].<ref> Carol Thysell, The Pleasure of Discernment: Marguerite de Navarre as Theologian, Oxford University Press, 2000, p. 20. ISBN 0-19-513845-7.</ref> == Biografio == Informoj pri Margareta Porete estas registritaj nur en la raportoj de procesoj pro [[herezo]] kontraŭ ŝi, en kiuj ŝi estis kondamnita al bruliĝo. Ŝia biografio, do, eble estas parta kaj certe nekompleta. Nenion oni konas pri ŝia familio Ŝi estas kutime asociita al la movado de [[Begino|beginoj]], kaj pro tio ŝi povis lokŝanĝi sufiĉe laŭvole. Iuj ŝin asociis al la “Fratoj de la [[Libera Spirito]]”, grupo kiu estis traktata kiel hereza pro ĝiaj emo al [[antimonismo]] kaj indulgo al subkuŝanta [[Panteismo|panteisma]] lingvaĵo kun dampigo de la evento enkarniĝo de la [[Filo de Dio]] kaj do neado pri la neceso de la [[sakramento]]j. <ref>Mystical Languages of Unsaying Michael A. Sells, University of Chicago Press, 1994, id ISBN 0-226-74786-7.</ref> == “Spegulo de la animoj simplaj” == “La spegulo de la animoj simplaj” estas, krom elegante verkita kun transiroj de prozo al poezia prozo kaj al poezio,<ref>García Acosta, P., Poética de la visibilidad en Le Mirouer des simples ames de Marguerite Porete (Un estudio sobre el uso de la imagen en la religiosidad medieval), Universidad [[Pompeu Fabra]], 2009, [http://tdx.cat/handle/10803/7448 tdx.cat] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140714102347/http://www.tdx.cat/handle/10803/7448 |date=2014-07-14 }}.</ref> strukturita kiel dialogo inter tri alegoriaj personoj: ''Amo, Animo kaj Racio.'' Ĉiuj tri estas femininaj personoj: Amo estas nomata ''damo'' dum racio (raison) kaj animo (âme) en la franca lingvo, en kiu la libro estas verkita, estas femininaj nomoj). ''Racio'' enkarnigas la reĝimon de la meditado (kaj kiel racia kunĉenado, kaj kiel dialektika racio, kontraŭstaranta al la intuicia intelekto); ''Animo'' enkorpiĝas en la rolon de la aŭtorino mem; ''Amo'' reprezentas la amon al Dio. Laŭlonge de la tuta teksto oni estas trafita de necerteco pri kiu estas la rolanto: ĉu la ''Damo de la amo'', ĉu la ''Animo:'' se la “damo de la amo” aŭ la “animo”, do se la homa scienco aŭ tiu dia, nur ĉe la fino de la verko oni komprenos ke la rolanto-aŭtorino estas la Animo. En sia verko Porete distingas du Ekleziojn: la ''granda'' loĝata de la animoj simplaj, neniiĝintaj en Dio, kaj la ''malgranda'' estrata de la ekleziaj [[hierarkio]]j. Ne sin metante kontraŭ tiu lasta, Porete ne postulas ke nur perfektaj animoj okupu la postenon de la hierarkia Eklezio, sed ke tiu lasta malfermiĝu al la agnosko kaj akcepto de tio kio alvenas de la animoj kiuj havas kun Dio rilaton absolute liberan. Tion farante, Porete aludas femininan elstarecon, kaj konfesas la superecon spiritan, do nehierarkian, se kompari la du. Tiu supereco rezidas en la koincido inter kio estas kaj tio kion faras la animoj neniiĝintaj en Dio. Du rakontoj ĉirkaŭlimigas la irvojon de la ''Animo'' en la itenero por sin kunigi al Dio: * la unua rakonto estas lokigita ĉe la komenco de la libro kaj koncernas ĝuste ties signifon: ĝi rakontas pri junulino, filino de reĝo, kiu, aŭdinte paroli pri la granda animnobleco de reĝo Aleksandro, tuj enamiĝas al li. La junulino, sentante grandan intiman proksimecon kun la viro nur dezirata, por kvietigi la daŭran suferon pro lia neĉeesto, pri li farigas portreton. Analogie la animo verkigas tiun libron por alproksimigi Tiun Kiu estas samtempe tiom fora kaj tiom proksima, nome [[Dio]]. (La libro do konsiderendas kiel bildo kapabla krei cirkularecon kaj reciprokan interŝanĝon inter la fora kaj la proksima). * la dua rakonto, membiografia, priskribas la ripetitajn fiaskojn de almozanto en siaj klopodoj atingi Dion pere de perado, kaj do ĝi reprezentas la fiaskon de la libro mem kiel peranto: '''”Estis iam almozulo kiu laŭlongatempe serĉis Dion en la kreitaro... Sed li trovis nenion kaj sin retrovis eĉ pli malŝate deziranta kion li streĉiĝis serĉi”.''' Tiu teksto parolas pri la neceso serĉi Dion en la kreitaro, sed ankaŭ pri la neefiko de ĉiu provo laŭ tiu direkto, tiel ke la libro estas la unika respondo al la serĉo pri Dio: “Oni serĉu nur ''en la interna intelekta nukleo de sia plej alta pensado''”. La simpleco, do, de la animo neniiĝanta, ne dividita do en si mem sed kunigita kun Dio, fine sin allasas, ĉar jam sperta pri la fiasko de la libro mem kiel perado, al silento. Silento, tamen, dirus oni, meze de kiu aperas la verko de Margareta Porete, kiu destinas al la grando de la [[Filozofio|mistika filozofio]] voĉon femininan. === La amo laŭ Margareta Porete === La amo enverke bildigita de Porete emas igi relativa ĉiun konsideritan enhavon, kuntrenante la volagojn al la esenco de la deziro, kaj do al la vera kaj propra ''Absoluto.'' Alveni al la ''Absoluto,'' laŭ ŝi, signifas formeti la '''Partan''' kaj aliri al la '''Kompleta''' (la kompleto staras supre kaj transcendas ĉiujn partaĵojn). La Poreta animo simpla ĉesas ''ami-por,'' por ke fariĝu mem amo. La volo emas voli ĉiun aĵon sed por atingi la “Kompleton” ĝi devas '''ekdeziri nenion;''' tiamaniere, foriĝante el ĉio, ĝi fariĝas mem Ĉio. Dialektike, la senfina amo povas realiĝi nur per la rifuzo de la vakua posedo de la entoj: eĉ se temus kaj pri sanktaĵoj kaj pri moralaj virtoj. Foriĝante el la amo konsiderata kaj perracie serĉata, la animo fariĝas la Amo mem. Ĉi-punkte ĝi ne ''amas-por,'' sed ĝi transformiĝas al la amo mem kiu volas la '''Kompleton,''' jam celante nenion. La superabundo de Amo enkondukas la Animon al la superado de la Amo mem. Laŭ tiu vidpunkto, laŭ Margarita la [[Biblio|Sanktaj Skriboj]] estas utilaj nur por la servistoj. Kiu sukcesis, dialektikante, trasirigi la ''amon “senmotivan” '' al la ''”ne-amo”'' – tio estas atingi la Amon absolutan, nome la identeco kun la “Unu” - tiu ne plu bezonas preĝi, nek serĉi. Kiu serĉas tiu refalas en la distingo inter subjekto kaj objekto; kiu preĝas tiu postkuras celon kontraŭ la evangelia admono ''(“estas bone por vi, ke mi foriros”'' (16,7). Laŭ Porete prefereblas zorgi amikecon anstataŭ amon, ĉar amikeco estas amo sendezira kaj estas, laŭ ŝi, la formo plej alta de amo. Kun la dia Spirito oni devas, do, starigi rilaton de pura amikeco, necesa premiso de ĉiu reciproka interŝanĝo, por ke la animo agnosku sin mem kiel Dio kaj Dio ĉeestu en ĉiuj formoj de la mondo kaj estu manifestata. '''Sintezite,''' la libro, se similas al la racia argumentado laŭ la maniero de [[Boecio]], fine celas kontraŭdiri la atendojn: Margareta sin servas de la racio por diri ke la Animo devas rezigni al la Racio, kies logiko kaj konvencia aliro al la realo ne povas kompreni Dion kaj la ĉeeston de la Dia Amo. La “Animo neniiĝanta” estas tiu kiu rezignis al ĉio, eĉ al la racio, por atingi Dion, kaj kiam Dio estas atingata la animo fariĝas “altirebla la la peko”, kapabla, male, superi ĉiujn kontraŭdirojn en kiujn trafigas la racio. Ĉu [[Fideismo]] pro malestimo de la homa racio? Aŭ ĉu mallevo de Dio por igi Lin objekto je dispono de la homa posedemo?<ref>Certas ke tiu lingvaĵo eniros tra la mistika lingvaĵo de mistikuloj kiel, ekzemple, en [[Johano de la Kruco]].</ref> == Kontrastoj kun la Inkvizicia tribunalo == La libro de Margareta Porete legeblas en manuskriptoj de du jarcentoj ĉirkaŭ post la redakto de la verko. Esploristoj diskutis pri tio pro la fakto ke la tribunalo ordonis la bruligon de la ĉiuj kopioj kaj malpermesis al la aŭtorino ĝin kopiigis. Ŝi ne obeis kaj daŭrigis ĝin disvastigi. Pro tiu malobeo ŝi estis denove juĝata kaj kondamnita al fajriĝo, kio okazis la en [[Parizo]] en 1310. Esploristoj sin demandis: ĉu la kopioj de la Spegulo, kiu ne estis menciita en la verdikto de kondamno kontraŭ la ideoj de la Porete, estas vere tiu de la mistikulino bruligita en Parizo? Hodiaŭ forvaporiĝis la duboj pri la aŭtorino de libro kiu daŭriĝis estis kopiita kaj disvastigita. La teorioj de Margatera Porete estis kondamnitaj pro suspekto ke ili panteismas aŭ puŝas al Panteismo, kaj pro la suspekto ke tiuj ŝiaj ideoj reproduktas, sub alia vesto, la ideojn de la [[Libera Spirito]]. Lia libro estis ekzamenita de kolekto de 21 teologoj tiucele ŝarĝitaj de la inkvizitoro: ĉiuj agnoskis en ĝi herezajn elementojn. == Notoj == {{Referencoj}} == Eldonoj de la verko de Margareta Porete == * ''Lo specchio delle anime semplici'', trad. di [[Donata Feroldi]], Palermo, [[Sellerio editore|Sellerio]], 1995 * ''[http://books.google.it/books?id=Xdxp0ZQŭSsC&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Il manoscritto del Libero Spirito: copia anastatica dello «Speculum simplicium animarum»]'', con introduzione e trasposizione a fronte di Prode Vaniglia, Mamma editori, 1999 ISBN 88-87303-04-5 == Bibliografio == * {{it}} [[Luisa Muraro]], ''Lingua materna scienza divina. Scritti sulla filosofia mistica di Margherita Porete'', Napoli 1995. * {{it}} ''Et Tenebrae eum non comprenderunt'', 1988, enscenigozorge de [[Monica Maimone]] kun [[Marta Iacopini]] en la rolo de Margareta Porete) * {{it}}I talo Sciuto, ''L'etica nel Medioevo'', Torino, Einaudi, 2007 * {{it}} Romama Guarnieri, ààIl manoscritto del Libero Spirito, con trasposizione del testo di Prode Vaniglia,àà Mamma editori, 1999. * {{fr}} Le Miroir des âmes simples et anéanties, traduit par M. Huot de Longchamp, Albin Michel "Spiritualités vivantes", 1984 ; 1997. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.gianfrancobertagni.it/materiali/misticacristiana/poretepereira.htm] Itallingva filozofia diskuto pri Margareta Porete * [http://www.osservatoreromano.va/orportal-portlets-portal/detail/binaries/donne-chiesa-mondo/novembre2012.pdf] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304201931/http://www.osservatoreromano.va/orportal-portlets-portal/detail/binaries/donne-chiesa-mondo/novembre2012.pdf |date=2016-03-04 }} Luisa Muraro en Osservatore Romano de 26-a de novembro 2012 {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ekzekutitaj personoj de Francio]] [[Kategorio:Mistikuloj]] [[Kategorio:Mezepokaj verkistoj]] [[Kategorio:Franclingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Francaj verkistoj]] [[Kategorio:Mortokondamnitoj pro herezo]] ofm3yhp0zk8wdayz4emtq6nsf1554gf 0 428177 9368304 6818804 2026-05-07T15:46:35Z ThomasPusch 1869 9368304 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:JR Hachinohe Line linemap.svg|eta|dekstre]] '''Linio Haĉinohe''' (八戸線 [haĉinohe-sen], angle: ''Hachinohe line'') estas linio de fervojo rero [[Japana Fervojo (grupo de kompanioj)|Japana Fervojo]]. La linio apartenas al [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]]. Ĝi etendiĝas je 64,9 km de [[Haĉinohe]] ĝis [[stacio Kuĝi]]. == Datumoj == * Administrado [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]] * Longeco : 64,9 km * [[Larĝo de trako]]: 1067 mm * 25 stacioj * Unuobla trako * Ne elektrigita (por [[dizela vagono]]) == Vagonoj == [[Dosiero:JR-east-kiha40-Morioka.JPG|eta|dekstre|300px|Vagono "Kiha40" ĉe stacio {{Stacio|Rikuĉu-Jagi}}]] * [[Kiha40 de JR Orient-Japania]] * [[Kiha48 de JR Orient-Japania]] {{-}} == Stacioj == relparo... ∧,∨,◇:renkontpasebla ｜:ne-renkontpasebla {| class="wikitable" rules="all" |- !rowspan="2" style="width:12em; border-bottom:3px solid #f00;"|Nomo de stacio !rowspan="2" style="width:2.5em; border-bottom:3px solid #f00;"|Operacio-kilometro !rowspan="2" style="width:2.5em; border-bottom:3px solid #f00;"|Suma kilometro de Haĉinohe !rowspan="2" style="border-bottom:3px solid #f00;"|konektitaj linioj !rowspan="2" style="width:1em; border-bottom:3px solid #f00;"|relparo !colspan="2" style="border-bottom:3px solid #f00;"|situo |- !loko !gubernio |- |{{Stacio|Haĉinohe}}◇ |style="text-align:center;"| - |style="text-align:right;"|0.0 |[[Orient-Japania Fervoja Kompanio]]: [[Ŝinkansena linio Tohoku]]<br />[[Fervojo Aojmori]]: [[Linio Aojmori]] (iuj rekte konektiĝas) |∨ |rowspan="12"|Urbo [[Haĉinohe]] |rowspan="14" style="text-align:center; width:1em;"|[[Gubernio Aomori|Aomori]] |- |[[Karg-stacio Haĉinohe]] |style="text-align:center;"| - |style="text-align:right;"|1.7 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Naganaŭaŝiro}} |style="text-align:right;"|3.4 |style="text-align:right;"|3.4 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Hon-Haĉinohe}}◇ |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|5.5 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Konakano}} |style="text-align:right;"|1.8 |style="text-align:right;"|7.3 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Mucu-Minato}} |style="text-align:right;"|1.7 |style="text-align:right;"|9.0 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Ŝirogane}} |style="text-align:right;"|1.3 |style="text-align:right;"|10.3 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Same}} |style="text-align:right;"|1.5 |style="text-align:right;"|11.8 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Mucu-Ŝirahama}} |style="text-align:right;"|5.7 |style="text-align:right;"|17.5 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Tanesaŝi-Kajgan}} |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|19.6 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Okuki}} |style="text-align:right;"|2.2 |style="text-align:right;"|21.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Kanehama}} |style="text-align:right;"|3.0 |style="text-align:right;"|24.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Oĝa}} |style="text-align:right;"|1.0 |style="text-align:right;"|25.8 |style="text-align:right;"|&nbsp; |｜ |rowspan="2" style="white-space:nowrap;"|[[Distrikto Sannohe]],<br />urbeto [[Haŝikami]] |- |{{Stacio|Haŝikami}} |style="text-align:right;"|1.7 |style="text-align:right;"|27.5 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Kadonohama}} |style="text-align:right;"|2.0 |style="text-align:right;"|29.5 |&nbsp; |｜ |rowspan="8"|[[Distrikto Kunohe]],<br />urbeto [[Hirono]] |rowspan="11" style="text-align:center; width:1em;"|[[Gubernio Iŭate|Iŭate]] |- |{{Stacio|Hiranaj}} |style="text-align:right;"|2.6 |style="text-align:right;"|32.1 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Taneiĉi}} |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|34.2 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Tamagaŭa}} |style="text-align:right;"|3.9 |style="text-align:right;"|38.1 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Ŝukunohe}} |style="text-align:right;"|1.9 |style="text-align:right;"|40.0 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Rikuĉu-Jagi}} |style="text-align:right;"|3.1 |style="text-align:right;"|43.1 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Uge|Iŭate}} |style="text-align:right;"|2.7 |style="text-align:right;"|45.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Rikuĉu-Nakano}} |style="text-align:right;"|2.6 |style="text-align:right;"|48.4 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Samurajhama}} |style="text-align:right;"|6.0 |style="text-align:right;"|54.4 |&nbsp; |｜ |rowspan="3"|Urbo [[Kuĝi]] |- |{{Stacio|Rikuĉu-Nacui}} |style="text-align:right;"|7.3 |style="text-align:right;"|61.7 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Kuĝi}} |style="text-align:right;"|3.2 |style="text-align:right;"|64.9 |[[Fervojo Sanriku]]: [[Linio Kita-Riasu]] |∧ |} {{Projektoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Haĉinohe}} [[Kategorio:Linioj de JR en Gubernio Aomori]] [[Kategorio:Linioj de JR en Gubernio Iŭate]] [[Kategorio:CAP-ŝpuro]] lgiqytqzzvpsf3282gld9bjyopewxgr 9368305 9368304 2026-05-07T15:48:45Z ThomasPusch 1869 /* Datumoj */ 9368305 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:JR Hachinohe Line linemap.svg|eta|dekstre]] '''Linio Haĉinohe''' (八戸線 [haĉinohe-sen], angle: ''Hachinohe line'') estas linio de fervojo rero [[Japana Fervojo (grupo de kompanioj)|Japana Fervojo]]. La linio apartenas al [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]]. Ĝi etendiĝas je 64,9 km de [[Haĉinohe]] ĝis [[stacio Kuĝi]]. == Datumoj == * Administrado [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]] * Longeco : 64,9 km * [[Larĝo de trako]]: 1067 mm * 25 stacioj * Unuobla trako * Ne elektrigita (por [[dizela motoro|dizelmotora]] [[lokomotivo|lokomotiva]] [[vagono]]) == Vagonoj == [[Dosiero:JR-east-kiha40-Morioka.JPG|eta|dekstre|300px|Vagono "Kiha40" ĉe stacio {{Stacio|Rikuĉu-Jagi}}]] * [[Kiha40 de JR Orient-Japania]] * [[Kiha48 de JR Orient-Japania]] {{-}} == Stacioj == relparo... ∧,∨,◇:renkontpasebla ｜:ne-renkontpasebla {| class="wikitable" rules="all" |- !rowspan="2" style="width:12em; border-bottom:3px solid #f00;"|Nomo de stacio !rowspan="2" style="width:2.5em; border-bottom:3px solid #f00;"|Operacio-kilometro !rowspan="2" style="width:2.5em; border-bottom:3px solid #f00;"|Suma kilometro de Haĉinohe !rowspan="2" style="border-bottom:3px solid #f00;"|konektitaj linioj !rowspan="2" style="width:1em; border-bottom:3px solid #f00;"|relparo !colspan="2" style="border-bottom:3px solid #f00;"|situo |- !loko !gubernio |- |{{Stacio|Haĉinohe}}◇ |style="text-align:center;"| - |style="text-align:right;"|0.0 |[[Orient-Japania Fervoja Kompanio]]: [[Ŝinkansena linio Tohoku]]<br />[[Fervojo Aojmori]]: [[Linio Aojmori]] (iuj rekte konektiĝas) |∨ |rowspan="12"|Urbo [[Haĉinohe]] |rowspan="14" style="text-align:center; width:1em;"|[[Gubernio Aomori|Aomori]] |- |[[Karg-stacio Haĉinohe]] |style="text-align:center;"| - |style="text-align:right;"|1.7 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Naganaŭaŝiro}} |style="text-align:right;"|3.4 |style="text-align:right;"|3.4 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Hon-Haĉinohe}}◇ |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|5.5 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Konakano}} |style="text-align:right;"|1.8 |style="text-align:right;"|7.3 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Mucu-Minato}} |style="text-align:right;"|1.7 |style="text-align:right;"|9.0 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Ŝirogane}} |style="text-align:right;"|1.3 |style="text-align:right;"|10.3 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Same}} |style="text-align:right;"|1.5 |style="text-align:right;"|11.8 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Mucu-Ŝirahama}} |style="text-align:right;"|5.7 |style="text-align:right;"|17.5 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Tanesaŝi-Kajgan}} |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|19.6 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Okuki}} |style="text-align:right;"|2.2 |style="text-align:right;"|21.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Kanehama}} |style="text-align:right;"|3.0 |style="text-align:right;"|24.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Oĝa}} |style="text-align:right;"|1.0 |style="text-align:right;"|25.8 |style="text-align:right;"|&nbsp; |｜ |rowspan="2" style="white-space:nowrap;"|[[Distrikto Sannohe]],<br />urbeto [[Haŝikami]] |- |{{Stacio|Haŝikami}} |style="text-align:right;"|1.7 |style="text-align:right;"|27.5 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Kadonohama}} |style="text-align:right;"|2.0 |style="text-align:right;"|29.5 |&nbsp; |｜ |rowspan="8"|[[Distrikto Kunohe]],<br />urbeto [[Hirono]] |rowspan="11" style="text-align:center; width:1em;"|[[Gubernio Iŭate|Iŭate]] |- |{{Stacio|Hiranaj}} |style="text-align:right;"|2.6 |style="text-align:right;"|32.1 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Taneiĉi}} |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|34.2 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Tamagaŭa}} |style="text-align:right;"|3.9 |style="text-align:right;"|38.1 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Ŝukunohe}} |style="text-align:right;"|1.9 |style="text-align:right;"|40.0 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Rikuĉu-Jagi}} |style="text-align:right;"|3.1 |style="text-align:right;"|43.1 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Uge|Iŭate}} |style="text-align:right;"|2.7 |style="text-align:right;"|45.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Rikuĉu-Nakano}} |style="text-align:right;"|2.6 |style="text-align:right;"|48.4 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Samurajhama}} |style="text-align:right;"|6.0 |style="text-align:right;"|54.4 |&nbsp; |｜ |rowspan="3"|Urbo [[Kuĝi]] |- |{{Stacio|Rikuĉu-Nacui}} |style="text-align:right;"|7.3 |style="text-align:right;"|61.7 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Kuĝi}} |style="text-align:right;"|3.2 |style="text-align:right;"|64.9 |[[Fervojo Sanriku]]: [[Linio Kita-Riasu]] |∧ |} {{Projektoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Haĉinohe}} [[Kategorio:Linioj de JR en Gubernio Aomori]] [[Kategorio:Linioj de JR en Gubernio Iŭate]] [[Kategorio:CAP-ŝpuro]] k364f5m5meleix97peboxaybnnstip9 9368307 9368305 2026-05-07T15:49:04Z ThomasPusch 1869 /* Vagonoj */ 9368307 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:JR Hachinohe Line linemap.svg|eta|dekstre]] '''Linio Haĉinohe''' (八戸線 [haĉinohe-sen], angle: ''Hachinohe line'') estas linio de fervojo rero [[Japana Fervojo (grupo de kompanioj)|Japana Fervojo]]. La linio apartenas al [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]]. Ĝi etendiĝas je 64,9 km de [[Haĉinohe]] ĝis [[stacio Kuĝi]]. == Datumoj == * Administrado [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]] * Longeco : 64,9 km * [[Larĝo de trako]]: 1067 mm * 25 stacioj * Unuobla trako * Ne elektrigita (por [[dizela motoro|dizelmotora]] [[lokomotivo|lokomotiva]] [[vagono]]) == Vagonoj == [[Dosiero:JR-east-kiha40-Morioka.JPG|eta|dekstre|300px|Vagono "Kiha40" ĉe stacio {{Stacio|Rikuĉu-Jagi}}]] * Kiha40 de JR Orient-Japania * Kiha48 de JR Orient-Japania {{-}} == Stacioj == relparo... ∧,∨,◇:renkontpasebla ｜:ne-renkontpasebla {| class="wikitable" rules="all" |- !rowspan="2" style="width:12em; border-bottom:3px solid #f00;"|Nomo de stacio !rowspan="2" style="width:2.5em; border-bottom:3px solid #f00;"|Operacio-kilometro !rowspan="2" style="width:2.5em; border-bottom:3px solid #f00;"|Suma kilometro de Haĉinohe !rowspan="2" style="border-bottom:3px solid #f00;"|konektitaj linioj !rowspan="2" style="width:1em; border-bottom:3px solid #f00;"|relparo !colspan="2" style="border-bottom:3px solid #f00;"|situo |- !loko !gubernio |- |{{Stacio|Haĉinohe}}◇ |style="text-align:center;"| - |style="text-align:right;"|0.0 |[[Orient-Japania Fervoja Kompanio]]: [[Ŝinkansena linio Tohoku]]<br />[[Fervojo Aojmori]]: [[Linio Aojmori]] (iuj rekte konektiĝas) |∨ |rowspan="12"|Urbo [[Haĉinohe]] |rowspan="14" style="text-align:center; width:1em;"|[[Gubernio Aomori|Aomori]] |- |[[Karg-stacio Haĉinohe]] |style="text-align:center;"| - |style="text-align:right;"|1.7 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Naganaŭaŝiro}} |style="text-align:right;"|3.4 |style="text-align:right;"|3.4 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Hon-Haĉinohe}}◇ |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|5.5 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Konakano}} |style="text-align:right;"|1.8 |style="text-align:right;"|7.3 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Mucu-Minato}} |style="text-align:right;"|1.7 |style="text-align:right;"|9.0 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Ŝirogane}} |style="text-align:right;"|1.3 |style="text-align:right;"|10.3 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Same}} |style="text-align:right;"|1.5 |style="text-align:right;"|11.8 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Mucu-Ŝirahama}} |style="text-align:right;"|5.7 |style="text-align:right;"|17.5 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Tanesaŝi-Kajgan}} |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|19.6 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Okuki}} |style="text-align:right;"|2.2 |style="text-align:right;"|21.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Kanehama}} |style="text-align:right;"|3.0 |style="text-align:right;"|24.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Oĝa}} |style="text-align:right;"|1.0 |style="text-align:right;"|25.8 |style="text-align:right;"|&nbsp; |｜ |rowspan="2" style="white-space:nowrap;"|[[Distrikto Sannohe]],<br />urbeto [[Haŝikami]] |- |{{Stacio|Haŝikami}} |style="text-align:right;"|1.7 |style="text-align:right;"|27.5 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Kadonohama}} |style="text-align:right;"|2.0 |style="text-align:right;"|29.5 |&nbsp; |｜ |rowspan="8"|[[Distrikto Kunohe]],<br />urbeto [[Hirono]] |rowspan="11" style="text-align:center; width:1em;"|[[Gubernio Iŭate|Iŭate]] |- |{{Stacio|Hiranaj}} |style="text-align:right;"|2.6 |style="text-align:right;"|32.1 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Taneiĉi}} |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|34.2 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Tamagaŭa}} |style="text-align:right;"|3.9 |style="text-align:right;"|38.1 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Ŝukunohe}} |style="text-align:right;"|1.9 |style="text-align:right;"|40.0 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Rikuĉu-Jagi}} |style="text-align:right;"|3.1 |style="text-align:right;"|43.1 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Uge|Iŭate}} |style="text-align:right;"|2.7 |style="text-align:right;"|45.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Rikuĉu-Nakano}} |style="text-align:right;"|2.6 |style="text-align:right;"|48.4 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Samurajhama}} |style="text-align:right;"|6.0 |style="text-align:right;"|54.4 |&nbsp; |｜ |rowspan="3"|Urbo [[Kuĝi]] |- |{{Stacio|Rikuĉu-Nacui}} |style="text-align:right;"|7.3 |style="text-align:right;"|61.7 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Kuĝi}} |style="text-align:right;"|3.2 |style="text-align:right;"|64.9 |[[Fervojo Sanriku]]: [[Linio Kita-Riasu]] |∧ |} {{Projektoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Haĉinohe}} [[Kategorio:Linioj de JR en Gubernio Aomori]] [[Kategorio:Linioj de JR en Gubernio Iŭate]] [[Kategorio:CAP-ŝpuro]] 4a16qj4b1n3yuldz3o4nqvwdvcj0xvj 9368308 9368307 2026-05-07T15:49:56Z ThomasPusch 1869 /* Stacioj */ 9368308 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:JR Hachinohe Line linemap.svg|eta|dekstre]] '''Linio Haĉinohe''' (八戸線 [haĉinohe-sen], angle: ''Hachinohe line'') estas linio de fervojo rero [[Japana Fervojo (grupo de kompanioj)|Japana Fervojo]]. La linio apartenas al [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]]. Ĝi etendiĝas je 64,9 km de [[Haĉinohe]] ĝis [[stacio Kuĝi]]. == Datumoj == * Administrado [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]] * Longeco : 64,9 km * [[Larĝo de trako]]: 1067 mm * 25 stacioj * Unuobla trako * Ne elektrigita (por [[dizela motoro|dizelmotora]] [[lokomotivo|lokomotiva]] [[vagono]]) == Vagonoj == [[Dosiero:JR-east-kiha40-Morioka.JPG|eta|dekstre|300px|Vagono "Kiha40" ĉe stacio {{Stacio|Rikuĉu-Jagi}}]] * Kiha40 de JR Orient-Japania * Kiha48 de JR Orient-Japania {{-}} == Stacioj == relparo... ∧,∨,◇:renkontpasebla ｜:ne-renkontpasebla {| class="wikitable" rules="all" |- !rowspan="2" style="width:12em; border-bottom:3px solid #f00;"|Nomo de stacio !rowspan="2" style="width:2.5em; border-bottom:3px solid #f00;"|Operacio-kilometro !rowspan="2" style="width:2.5em; border-bottom:3px solid #f00;"|Suma kilometro de Haĉinohe !rowspan="2" style="border-bottom:3px solid #f00;"|konektitaj linioj !rowspan="2" style="width:1em; border-bottom:3px solid #f00;"|relparo !colspan="2" style="border-bottom:3px solid #f00;"|situo |- !loko !gubernio |- |{{Stacio|Haĉinohe}}◇ |style="text-align:center;"| - |style="text-align:right;"|0.0 |[[Orient-Japania Fervoja Kompanio]]: [[Ŝinkansena linio Tohoku]]<br />[[Fervojo Aojmori]]: [[Linio Aojmori]] (iuj rekte konektiĝas) |∨ |rowspan="12"|Urbo [[Haĉinohe]] |rowspan="14" style="text-align:center; width:1em;"|[[Gubernio Aomori|Aomori]] |- |[[Karg-stacio Haĉinohe]] |style="text-align:center;"| - |style="text-align:right;"|1.7 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Naganaŭaŝiro}} |style="text-align:right;"|3.4 |style="text-align:right;"|3.4 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Hon-Haĉinohe}}◇ |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|5.5 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Konakano}} |style="text-align:right;"|1.8 |style="text-align:right;"|7.3 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Mucu-Minato}} |style="text-align:right;"|1.7 |style="text-align:right;"|9.0 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Ŝirogane}} |style="text-align:right;"|1.3 |style="text-align:right;"|10.3 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Same}} |style="text-align:right;"|1.5 |style="text-align:right;"|11.8 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Mucu-Ŝirahama}} |style="text-align:right;"|5.7 |style="text-align:right;"|17.5 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Tanesaŝi-Kajgan}} |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|19.6 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Okuki}} |style="text-align:right;"|2.2 |style="text-align:right;"|21.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Kanehama}} |style="text-align:right;"|3.0 |style="text-align:right;"|24.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Oĝa}} |style="text-align:right;"|1.0 |style="text-align:right;"|25.8 |style="text-align:right;"|&nbsp; |｜ |rowspan="2" style="white-space:nowrap;"|[[Distrikto Sannohe]],<br />urbeto [[Haŝikami]] |- |{{Stacio|Haŝikami}} |style="text-align:right;"|1.7 |style="text-align:right;"|27.5 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Kadonohama}} |style="text-align:right;"|2.0 |style="text-align:right;"|29.5 |&nbsp; |｜ |rowspan="8"|[[Distrikto Kunohe]],<br />urbeto [[Hirono]] |rowspan="11" style="text-align:center; width:1em;"|[[Gubernio Ivate|Ivate]] |- |{{Stacio|Hiranaj}} |style="text-align:right;"|2.6 |style="text-align:right;"|32.1 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Taneiĉi}} |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|34.2 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Tamagaŭa}} |style="text-align:right;"|3.9 |style="text-align:right;"|38.1 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Ŝukunohe}} |style="text-align:right;"|1.9 |style="text-align:right;"|40.0 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Rikuĉu-Jagi}} |style="text-align:right;"|3.1 |style="text-align:right;"|43.1 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Uge|Iŭate}} |style="text-align:right;"|2.7 |style="text-align:right;"|45.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Rikuĉu-Nakano}} |style="text-align:right;"|2.6 |style="text-align:right;"|48.4 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Samurajhama}} |style="text-align:right;"|6.0 |style="text-align:right;"|54.4 |&nbsp; |｜ |rowspan="3"|Urbo [[Kuĝi]] |- |{{Stacio|Rikuĉu-Nacui}} |style="text-align:right;"|7.3 |style="text-align:right;"|61.7 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Kuĝi}} |style="text-align:right;"|3.2 |style="text-align:right;"|64.9 |[[Fervojo Sanriku]]: [[Linio Kita-Riasu]] |∧ |} {{Projektoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Haĉinohe}} [[Kategorio:Linioj de JR en Gubernio Aomori]] [[Kategorio:Linioj de JR en Gubernio Iŭate]] [[Kategorio:CAP-ŝpuro]] 677e1udtw6r7esdv5tjsgsn07vfyq71 9368309 9368308 2026-05-07T15:51:00Z ThomasPusch 1869 9368309 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:JR Hachinohe Line linemap.svg|eta|dekstre]] '''Linio Haĉinohe''' (八戸線 [haĉinohe-sen], angle: ''Hachinohe line'') estas linio de fervojo reto [[Japana Fervojo (grupo de kompanioj)|Japana Fervojo]]. La linio apartenas al [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]]. Ĝi etendiĝas je 64,9 km de [[Haĉinohe]] ĝis [[stacio Kuĝi]]. == Datumoj == * Administrado [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]] * Longeco : 64,9 km * [[Larĝo de trako]]: 1067 mm * 25 stacioj * Unuobla trako * Ne elektrigita (por [[dizela motoro|dizelmotora]] [[lokomotivo|lokomotiva]] [[vagono]]) == Vagonoj == [[Dosiero:JR-east-kiha40-Morioka.JPG|eta|dekstre|300px|Vagono "Kiha40" ĉe stacio {{Stacio|Rikuĉu-Jagi}}]] * Kiha40 de JR Orient-Japania * Kiha48 de JR Orient-Japania {{-}} == Stacioj == relparo... ∧,∨,◇:renkontpasebla ｜:ne-renkontpasebla {| class="wikitable" rules="all" |- !rowspan="2" style="width:12em; border-bottom:3px solid #f00;"|Nomo de stacio !rowspan="2" style="width:2.5em; border-bottom:3px solid #f00;"|Operacio-kilometro !rowspan="2" style="width:2.5em; border-bottom:3px solid #f00;"|Suma kilometro de Haĉinohe !rowspan="2" style="border-bottom:3px solid #f00;"|konektitaj linioj !rowspan="2" style="width:1em; border-bottom:3px solid #f00;"|relparo !colspan="2" style="border-bottom:3px solid #f00;"|situo |- !loko !gubernio |- |{{Stacio|Haĉinohe}}◇ |style="text-align:center;"| - |style="text-align:right;"|0.0 |[[Orient-Japania Fervoja Kompanio]]: [[Ŝinkansena linio Tohoku]]<br />[[Fervojo Aojmori]]: [[Linio Aojmori]] (iuj rekte konektiĝas) |∨ |rowspan="12"|Urbo [[Haĉinohe]] |rowspan="14" style="text-align:center; width:1em;"|[[Gubernio Aomori|Aomori]] |- |[[Karg-stacio Haĉinohe]] |style="text-align:center;"| - |style="text-align:right;"|1.7 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Naganaŭaŝiro}} |style="text-align:right;"|3.4 |style="text-align:right;"|3.4 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Hon-Haĉinohe}}◇ |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|5.5 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Konakano}} |style="text-align:right;"|1.8 |style="text-align:right;"|7.3 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Mucu-Minato}} |style="text-align:right;"|1.7 |style="text-align:right;"|9.0 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Ŝirogane}} |style="text-align:right;"|1.3 |style="text-align:right;"|10.3 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Same}} |style="text-align:right;"|1.5 |style="text-align:right;"|11.8 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Mucu-Ŝirahama}} |style="text-align:right;"|5.7 |style="text-align:right;"|17.5 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Tanesaŝi-Kajgan}} |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|19.6 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Okuki}} |style="text-align:right;"|2.2 |style="text-align:right;"|21.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Kanehama}} |style="text-align:right;"|3.0 |style="text-align:right;"|24.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Oĝa}} |style="text-align:right;"|1.0 |style="text-align:right;"|25.8 |style="text-align:right;"|&nbsp; |｜ |rowspan="2" style="white-space:nowrap;"|[[Distrikto Sannohe]],<br />urbeto [[Haŝikami]] |- |{{Stacio|Haŝikami}} |style="text-align:right;"|1.7 |style="text-align:right;"|27.5 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Kadonohama}} |style="text-align:right;"|2.0 |style="text-align:right;"|29.5 |&nbsp; |｜ |rowspan="8"|[[Distrikto Kunohe]],<br />urbeto [[Hirono]] |rowspan="11" style="text-align:center; width:1em;"|[[Gubernio Ivate|Ivate]] |- |{{Stacio|Hiranaj}} |style="text-align:right;"|2.6 |style="text-align:right;"|32.1 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Taneiĉi}} |style="text-align:right;"|2.1 |style="text-align:right;"|34.2 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Tamagaŭa}} |style="text-align:right;"|3.9 |style="text-align:right;"|38.1 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Ŝukunohe}} |style="text-align:right;"|1.9 |style="text-align:right;"|40.0 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Rikuĉu-Jagi}} |style="text-align:right;"|3.1 |style="text-align:right;"|43.1 |&nbsp; |◇ |- |{{Stacio|Uge|Iŭate}} |style="text-align:right;"|2.7 |style="text-align:right;"|45.8 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Rikuĉu-Nakano}} |style="text-align:right;"|2.6 |style="text-align:right;"|48.4 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Samurajhama}} |style="text-align:right;"|6.0 |style="text-align:right;"|54.4 |&nbsp; |｜ |rowspan="3"|Urbo [[Kuĝi]] |- |{{Stacio|Rikuĉu-Nacui}} |style="text-align:right;"|7.3 |style="text-align:right;"|61.7 |&nbsp; |｜ |- |{{Stacio|Kuĝi}} |style="text-align:right;"|3.2 |style="text-align:right;"|64.9 |[[Fervojo Sanriku]]: [[Linio Kita-Riasu]] |∧ |} {{Projektoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Haĉinohe}} [[Kategorio:Linioj de JR en Gubernio Aomori]] [[Kategorio:Linioj de JR en Gubernio Iŭate]] [[Kategorio:CAP-ŝpuro]] 4t6yroo3ceoitwmq3qkvaz1p25pkjx3 0 428455 9368654 9022767 2026-05-08T09:34:59Z Sj1mor 12103 9368654 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo | ŝtato = {{Usono}} | titolo de administra unuo1 = [[Subŝtatoj de Usono|Subŝtato]] | administra unuo1 = {{Kalifornio}} | titolo de administra unuo2 = [[County|Kantono]] | administra unuo2 = [[kantono Santa Clara]] | regiono-ISO = US-CA | tipo1 = reliefo | situo de=Situo de {{paĝonomo}} en [[Kalifornio]] |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> | situo sur mapo2= Golfo de San-Francisko | situo de2=Situo de Berkelio<br> en la [[Areo de la Golfeto de San-Francisko]] | areo = {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} km² <!-- nur por eviti tro longan nombron de la informo el vikidatumoj --> | bildo = <!-- kutime preniĝas el vikidatumoj --> | zomo = 10 }} '''Sunnyvale''' (komprenu: [[Suno]][[valo]]) estas [[grandurbo]] en [[Usono]], en [[subŝtato]] [[Kalifornio]], en [[Kantono Santa Clara]]. Laŭ la stato de la censo {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La urbo konsideriĝas esti la centro de la fama [[Silicia Valo]]. == Bazaj informoj == * [[Horzono]]: [[UTC]]-8h (en [[somero]] UTC-7h ) * [[Poŝtkodo]]j: 94085-94090 * [[Telefonkodo]]j: 408, 650 == Geografio == [[Dosiero:Murphystreetsunnyvale.jpg|eta|maldekstre|Strato en Sunnyvale]] Sunnyvale situas sur la marborda [[ebenaĵo]] en la sudokcidenta landparto de Usono, en la okcidenta parto de la subŝtato. Ĝi troviĝas en proksimuma centro de [[Silicon Valley]]. [[Santa Clara]] troviĝas 5, [[San Jose (Kalifornio)]] 6, [[Palo Alto]] 12 [[km]]. == Historio == En la nuna Sunnyvale [[indianoj]] vivis dekomence. La unuaj [[hispanoj]]-meksikanoj alvenis en la [[1770-aj jaroj]]. Ili establis [[misio]]n en [[1777]] en la valo. En [[1844]] indiano havis la [[kampo]]n, kiun oni nomis "Posolmi", poste "Ynigo". En [[1850]] usonano aĉetis ĝin por kulturi [[tritiko]]jn. Li konstruis la unuan lignan [[kabano]]n tie. Ĝi estas nun videbla en la [[subĉiela muzeo]]. En [[1860]] [[fervojo]] alvenis kaj oni konstruis [[stacidomo|stacidometon]]. En la [[1870-aj jaroj]] la tritikaj kampoj ŝanĝiĝis al [[frukto]]kampoj, oni establis ankaŭ ladskatolfabrikon por la fruktoj. Oni nomis la lokon "Ĝardeno de la Mondo". En la [[1880-aj jaroj]], ĉinaj [[laboristo]]j alvenis amase, kiuj laboris malmultekoste. Baldaŭe alvenis ankaŭ [[italoj]], [[portugaloj]], [[japanoj]]. En [[1897]] la unua [[lernejo]] ekfunkciis. En [[1906]] ferproduktejo ekfunkciis kiel la unua ne-agrikultura industrio de la urbo. En [[1912]] Sunnyvale iĝis oficiala urbo. Post la [[2-a mondmilito]] la fruktokampoj ŝanĝiĝis al [[hejmo]]j, [[fabriko]]j, [[vendejo]]j kaj [[ofico]]j. En [[1956]] la aviadofirmao Lockheed movis ĝian ĉefsidejon al Sunnyvale. Ekde tiam, multaj teknologio-firmaoj establis oficojn kaj ĉefsidejon en Sunnyvale, inkluzive de [[AMD]], [[Ames Research Center]] kaj [[Yahoo]]. [[Dosiero:El camino and mathilda.jpg|eta|dekstre|Vojo en Sunnyvale]] [[Dosiero:Libby Water Tower.jpg|eta|dekstre|Akvoturo en Sunnyvale]] == Trafiko == En 3 proksimaj urboj [[flughaveno]] funkcias, la loĝantoj elektas el ili. El Sunnyvale [[aŭtovojo]]j kuras al la proksimaj komunumoj. == Klimato == Sunnyvale situas en mediteranea [[klimato]]. La [[temperaturo]] averaĝe varias inter 9-21 °C, en [[julio]] kun rekordo 42 °C, en [[novembro]] kun rekordo -9 °C. Jare pluvas po 399 mm. La [[pluvo]] kulminas en [[januaro]], julie ne pluvas. Neĝado estas malofta, menciinda neĝo falis en [[1962]] kaj [[1976]]. Granda [[ŝtormo]] okazis ekzemple en [[1998]]. == Fontoj == * Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2 * Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio [[Kategorio:Urboj de Kalifornio]] ogcauowiybp1viw4kc3vyx1ugibp0wy 0 431223 9368302 9367232 2026-05-07T15:45:14Z ThomasPusch 1869 9368302 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Tamagawa Station 202604.jpg|eta|dekstre|Stacio Tamagaŭa]] '''Stacio Tamagaŭa''' estas stacio de [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]] (kompanio [[JR Orienta]]). Ĝi lokiĝas en [[Hirono]], [[gubewrnio Ivate]], [[Japanio]]. == Linio == * [[Linio Haĉinohe]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Fervojo en Japanio]] bcr65b8lxfumpaksiy07m96gzmje1ym 9368303 9368302 2026-05-07T15:45:45Z ThomasPusch 1869 9368303 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Tamagawa Station 202604.jpg|eta|dekstre|Stacio Tamagaŭa]] '''Stacio Tamagaŭa''' estas stacio de [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]] (kompanio [[JR Orienta]]). Ĝi lokiĝas en [[Hirono]], [[gubernio Ivate]], [[Japanio]]. == Linio == * [[Linio Haĉinohe]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Fervojo en Japanio]] kzkkrvklomcxt2ksad83jspdd1wj0vk 9368311 9368303 2026-05-07T15:54:18Z ThomasPusch 1869 artikola ĝermo devas nepre havi almenaŭ 3 frazojn 9368311 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Tamagawa Station 202604.jpg|eta|dekstre|Stacio Tamagaŭa]] '''Stacio Tamagaŭa''' estas stacio de [[Orient-Japania Fervoja Kompanio]] (kompanio [[JR Orienta]]). Ĝi lokiĝas en Hirono (洋野町, Hirono-chō, [[d:Q1347494]]), [[gubernio Ivate]], [[Japanio]]. La stacion servas la [[Linio Haĉinohe]] (八戸線 [haĉinohe-sen], kiu etendiĝas je 64,9 km de [[Haĉinohe]] ĝis [[stacio Kuĝi]]. {{Projektoj}} {{ĝermo|Japanio}} [[Kategorio:Fervojo en Japanio]] dagkslbd453hk3th7e3uik47goyq0i7 0 431887 9368442 9304750 2026-05-07T21:28:47Z Ceancata 20778 9368442 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|monumento |kategorio = |lando = Hispanio |regiono = |situo = [[Chinchilla de Monte-Aragón]], [[Provinco Albaceto|Albaceto]] |regiono-ISO = ES |mapo lokumilo = iso |zomo = 13 |establita = |establita tipo = }} [[Dosiero:Monumento de Pozo Moro (M.A.N. Inv.1999-76-A) 01.jpg|eta|Tombejo de Pozo Moro en la [[Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio|Nacia Arkeologia Muzeo]] de [[Madrido]].]] La '''Tombejo de Pozo Moro''' (puto de la maŭro) estas funebra monumento turoforma de origino el [[iberoj]] data el fino de la [[6-a jarcento a.K.]], kiu estis trovita ĉe [[Chinchilla de Monte-Aragón]], [[Provinco Albaceto|Albaceto]], [[Hispanio]]. Aktuale ĝi troviĝas en la [[Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio]], en [[Madrido]]. == Priskribo == Ĝi derivas el tombejoj nov-hititaj. Estas konstruita el tajlita ŝtono kun [[bazo]] de tri stupoj, po unu reliefo en la kvar anguloj, alia bazo, dua korpo, leonoj kaj fino kun formo piramida, kio estas [[simbolo]] de la maksimuma energio necesa al la korpo por iri al [[postmorto]]. La turoformo estas tiu de la [[arbo de la vivo]], kiu kunigas la teran parton kun la ĉiela. Estas referenco de la homo en la tero kaj en la postmorto. [[Dosiero:Monumento de Pozo Moro (M.A.N. Inv.1999-76-A) 03.jpg|eta|Unu el la leonoj.]] La leonoj formas blokon apudan al la tombo. Aperas leono kun malferma buŝo. La leono estas animalo de pozitiva senco kaj suna karaktero. Estas simbolo de protekto kiu defendas la korpon kaj la cindrojn. La referenco estas la flugila taŭro de la mezopotamia mondo. Ĉar havas malferman buŝon la leono estas monstruo homomanĝa, nome respondeca de la purigo de la animoj en la paradizo. En la reliefoj aperas ikonografioj laŭ la flankoj: nome pokalo kiel ujo de rolulo, [[la dek du laboroj de Heraklo]] ktp. === Bibliografio === * Laura Alcalá-Zamora: ''La necrópolis Ibérica de Pozo Moro'', Real Academia de la Historia (España). Publikita de la Real Academia de la Historia, 2003. ISBN 84-95983-47-8. * Pascual Izquierdo Egea: «[http://www.laiesken.net/arqueologia/pdf/2009/AI0201.pdf Pozo Moro y los cambios socio-económicos de la protohistoria ibérica durante los siglos V y IV antes de nuestra era]». ''Arqueología Iberoamericana'' 2, 2009, ISSN 1989-4104, pp. 5-23. {{Projektoj}} [[Kategorio:Arto de Hispanio]] [[Kategorio:Iberoj]] [[Kategorio:Tombejoj en Hispanio]] ryeb2jj2oxxk5ysn6w21brwmznxi6ff 0 436132 9368616 9097471 2026-05-08T09:12:19Z Sj1mor 12103 9368616 wikitext text/x-wiki {{Informkesto komarko |nomo = Liébana |blazono = |bildo = |mapo= [[Dosiero:Comarca de Liébana (Cantabria) Mapa.svg|250px|Liébana en [[Kantabrio]].]] |lando = [[Dosiero:Flag of Spain.svg|20px]] ([[Hispanio]]) |provinco = [[Kantabrio]] |loĝantaro = 5 860 |censo = |areo = 574,83 |denso = 10,19 |ĉefurbo = [[Potes]] |municipoj = 7 |retejo = }} [[Dosiero:La Villa de Potes.jpg|eta|250px|Panoramo de [[Potes]], la komarka ĉefurbo.]] [[Dosiero:La Senda de la Peña.jpg|250px|eta|Vojo en la montaro [[Picos de Europa]]. La turismo rilata al [[marŝado]] plej viglas en la komarko Liébana. En tiu ĉi foto videblas la ekse mineja vojo, kiu konektas la vilaĝojn [[Tresviso]] kaj [[Urdón]].]] [[Dosiero:liebana pena ventosa.jpg|eta|250px|Monto ''Peña Ventosa'', en Liébana.]] '''Liébana''' (prononcu LJEbana) estas [[komarko]] de okcidenta [[Kantabrio]], en norda [[Hispanio]], ĉe la montaro [[Picos de Europa]]. == Municipoj == * [[Cabezón de Liébana]] * [[Camaleño]] * [[Cillorigo de Liébana]] * [[Pesaguero]] * [[Potes]] * [[Tresviso]] * [[Vega de Liébana]] == Geografio == Liébana estas monta komarko ampleksanta kvar valojn (Valdebaró, Cereceda, Piedrasluengas kaj Cillorigo) kiu konektiĝas en [[Potes]], la komarka ĉefurbo. Ties ĉefaj riveroj estas la [[rivero Deva]], [[Quiviesa]] kaj [[Buyón]]. La krute altaj areoj en ties flankoj estas formitaj de kalkŝtono per karsta procezo. La granda profundeco de la valoj, kun grandaj diferencoj en alteco kaj krutaj deklivoj, kreas grandan diverson de medioj kie vivas pluraj vegetaj specioj: inter ili abundas floroj, [[eŭropa fago|eŭropaj fagoj]] [[anzino]]j, [[korkokverko]]j kaj diversaj klasoj de [[kverko]]j ([[tigfrukta kverko]], [[pirenea kverko]] kaj ''[[Quercus lusitania]]''). Ankaŭ estas multaj paŝtejoj kaj planto-kultivoj. Pro ĉirkaŭa kaj mallarĝa reliefo ekzistas mikroklimato malsama al resto de la regiono, kie estas [[atlantika klimato]]. Do, dum en la profunda parto de Liébana ekzistas [[mediteranea klimato]], kiu iĝas pli humida kaj atlantikeca kaj eĉ subalpina en la alta parto, ĉe la montaro [[Picos de Europa]]. La averaĝa temperaturo estas {{GdC|28}} plej alte kaj {{GdC|8}} plej malalte. Pluvo ankaŭ estas pli malabunda ol en aliaj areoj de Kantabrio (800&nbsp;mm ĉiujare kompare al 1.000-1.200&nbsp;mm averaĝe en la resto de Kantabrio). == Ekonomio == La ekonomio de Liébana ŝanĝiĝis lastatempe, kaj la iam plej aktiva [[unuaranga sektoro]] estas nun malpli grava ol [[kampara turismo]], danke al ties pejzaĝoj kaj la turisma allogo de la [[Nacia Parko Picos de Europa]]. Tamen, la ekonomia disvolviĝo alportita de turismo plej aktivis nur la vilaĝon Potes (komarka ĉefurbo), kaj apenaŭ vigligis la ekonomion de apudaj municipoj. Tial, la nombro de loĝantoj pligrandiĝis en Potes sed malkreskis en la aliaj municipoj. == Historio == Fine de la 14-a jarcento, la reĝo [[Johano la 1-a (Kastilio)|Johano la 1-a]] de [[Kastilio]] transdonis la regadon de Liébana al sia kuzo [[Juan Téllez de Kastilio]], kiu estis la Sinjoro de [[Aguilar de Campoo]] kaj filo [[Tello Alfonso de Kastilio]]. En la dua duono de la 15-a jarcento, la kontrolo de Liébana estis kaŭzo de tiame oftaj nobelaj konfliktoj kaj daŭrigis longan disputon inter la heredantoj de Juan Téllez de Kastilio (la Markizo de Aguilar de Campoo) kaj la idaro de ties dua edzino Eleonora de la Vega (la dukoj de Infantado). En 1576 juĝado pravigis la dukojn de Infantado. Sankta [[Beato de Liébana]] (ĉ. 730 - ĉ. 800) venis en la komarkon kaj vivis tie ĝis sia morto. Li estis monaĥo, teologo kaj geografo plej konata pro sia verko ''[[Komentarioj pri Apokalipso]]'', verkita en 776 kaj enhavanta unu el la plej fruaj kristanaj mondo-mapoj. == Bildaro == <gallery> Dosiero:Lamedo.jpg|Montaro [[Picos de Europa]], el la vilaĝo Lamedo ([[Cabezón de Liébana]]). Dosiero:Lamedo en invierno.jpg|Vilaĝo Lamedo post vintra neĝado ([[Cabezón de Liébana]]). Dosiero:Camaleño.jpg|[[Picos de Europa]], vide de [[Camaleño]]. Dosiero:Turieno.jpg|[[Picos de Europa]] kaj la vilaĝo Turieno ([[Camaleño]]). Dosiero:Santo-Toribio.jpg|Panoramo de la [[Monaĥejo de Sankta Toribio de Liébana]]. Dosiero:Rio Deva.jpg|La [[rivero Deva]]. Dosiero:Teleferico_de_Fuente_De.jpg|[[Telfero de Fuente Dé]]. Dosiero:Potes.jpg|Vilaĝo [[Potes]]. Dosiero:Tresviso.jpg|Vilaĝo [[Tresviso]]. Dosiero:Dobres.jpg|Vilaĝo Dobres ([[Vega de Liébana]]). Dosiero:Casona blasonada. Dobres.jpg|Domo en Dobres ([[Vega de Liébana]]). Dosiero:Tudes.jpg|Vilaĝo Tudes ([[Vega de Liébana]]). Dosiero:La Vega.jpg|La Vega, ĉefa vilaĝo de [[Vega de Liébana]]. Dosiero:Cosgaya arenos.jpeg|Kvartalo Areños en la vilaĝo Cosgaya. </gallery> == Vidu ankaŭ == * [[Florida de Liébana]] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Komarkoj de Kantabrio]] 80iaei9e2ab3i92hyb3gik5r4dnrk3f 0 446802 9368554 9259650 2026-05-08T07:24:13Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368554 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro |nomo = Brigitta Boccoli |dosiero = |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = |naskonomo = Brigitta Boccoli |dato de naskiĝo = {{naskiĝdato kaj aĝo|1972|5|5}} |loko de naskiĝo = [[Romo]], [[Lazio]], {{Italio}} |dato de morto = |loko de morto = |kromnomo = |aktivaj jaroj = [[1990]] - nuntempo |geedzo = Stefano Nones Orfei |gepatroj = |sidejo = |oficiala ttt = |karakteriza rolo = |oskar-premio = |premio emmy = |premio ora globo = |ora urso = |premio bafta = |césar = |grammy = |premio ora frambo = |pluaj premioj = }} '''Brigitta BOCCOLI''' (naskiĝis {{naskiĝdato|1972|5|5}} en [[Romo]]) estas [[Italio|itala]] [[aktoro|aktorino]], kaj fratino de aktorino [[Benedicta Boccoli]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://blog.leiweb.it/novella2000/2013/06/17/brigitta-boccoli-41-anni-e-sentirli-un-po/ |titolo=Brigitta Boccoli, 41 anni e sentirli un po' '' |alirdato=2013-07-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130630002859/http://blog.leiweb.it/novella2000/2013/06/17/brigitta-boccoli-41-anni-e-sentirli-un-po/ |arkivdato=2013-06-30 }}</ref> Ŝi ankaŭ havas du fratojn: Barnaby kaj [[Filippo Boccoli|Filippo]]. == Biografio == Naskiĝinta en [[Roma]] ([[Italio]]) {{naskiĝdato|1972|5|5}}, ŝi estas la edzino de leon-dresisto kaj cirka atleto Stefano Nones Orfei<ref>Naskiĝis en 1966, filo de [[Moira Orfei]]</ref>. Ili renkontiĝis dum programo ''Reality Circus'', kaj ili havas filon nomitan Manfredi<ref>[http://www.moiraorfei.it/la_famiglia/brigitta_boccoli/brigitta_boccoli.html « Brigitta Boccoli al Circo di Moira »] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130822025140/http://www.moiraorfei.it/la_famiglia/brigitta_boccoli/brigitta_boccoli.html |date=2013-08-22 }}, ''Moira Orfei'', 2010.</ref>. == Televido == * [[1987]]-[[1988]]: ''Domenica in'' - kun Lino Banfi, [[Toto Cutugno]], [[Benedicta Boccoli]], [[Paulo Roberto Falcão]], Patrizio Vicedomini * [[1988]]-[[1989]]: ''Domenica in'' - kun Marisa Laurito, Benedicta Boccoli, Lisa Russo, Roberto D'Agostino, Arianna Ciampoli * [[1989]]-[[1990]]: ''Domenica in'' - kun Edwige Fenech, Pupo, Roberto D'Agostino, [[Maurizio Ferrini]], [[Benedicta Boccoli]], Bruno Vespa * [[1990]]-[[1991]]: ''Domenica in'' - kun Gigi Sabani, Simona Tagli, Elisa Satta, Gaspare Barbiellini Amidei * [[2006]]: ''Reality Circus'' - prezentita de Barbara D'Urso - Reality show - [[Canale 5]] == Teatraĵoj == * [[1993]]-[[1994]]: ''Scanzonatissimo'', reĝisoro: Dino Verde * [[1998]]: ''Il gufo e la gattina'', reĝisoro: Furio Angiolella * [[1999]]: ''L'ultimo Tarzan'', reĝisoro: Sergio Japino * [[1999]]-[[2001]]: ''Il padre della sposa'', reĝisoro: Sergio Japino * [[2001]]: ''Anfitrione'', reĝisoro: [[Michele Mirabella]] * [[2002]]: ''La schiava'', reĝisoro: Claudio Insegno * [[2002]]-[[2003]]: ''Uscirò dalla tua vita in taxi'', reĝisoro: Ennio Coltorti * [[2003]]: ''Il Paradiso può attendere'', reĝisoro: Anna Lenzi * [[2010]]: ''La mia miglior nemica'', reĝisoro: Cinzia Berni == Kino == * [[1982]]: ''Manhattan Baby'', reĝisoro: Lucio Fulci * [[1985]]: ''La ragazza dei lillà'', reĝisoro: Flavio Mogherini * [[1987]]: ''Com'è dura l'avventura'', reĝisoro: Flavio Mogherini * [[1991]]: ''Nostalgia di un piccolo grande amore'', reĝisoro: Antonio Bonifacio * [[2003]]: ''[[Gli angeli di Borsellino]]'', reĝisoro: Rocco Cesareo * [[2006]]: ''Olè'', reĝisoro: Carlo Vanzina == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0074750/ Brigitta Boccoli en IMDb] * {{fr}} [http://www.allocine.fr/personne/fichepersonne_gen_cpersonne=146724.html?nopub=1 Brigitta Boccoli en AlloCiné] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Boccoli, Brigitta}} [[Kategorio:Italaj aktoroj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Romo]] 0dl8ylrgoeli0au6hbfb8kewyyenxts 2 457859 9368672 9367523 2026-05-08T09:38:15Z ThomasPusch 1869 9368672 wikitext text/x-wiki [[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] Pri saĝa apliko de vikidatumaro en esperantlingvaj paĝoj vidu ankaŭ [[Uzanto:ThomasPusch/provejo2|provejon2]]. :[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] Kaj pri Quickstatements kaj Petscan por iom aŭtomatigite plibonigi vikidatumojn [[Uzanto:ThomasPusch/provejo3|provejon3]] ::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] [https://commonshelper.toolforge.org/?interface=eo&image=Karte_Otzberg.jpg&lang=eo komuneja helpilo] :::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] [[:Kategorio:Vikipedio:Forigoj]] ::::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Ruĝaj kaj bluaj ligiloj]] [2025 12 21] ! :::: «Ĉiuj konsentas ke ruĝa ligilo devas ne ekzisti, se ĝi ne estas bluigebla laŭ vikipediaj reguloj. Tio signifas ke la temo de ruĝa ligilo devas esti [[Vikipedio:Menciindeco|menciinda]] kaj [[Vikipedio:Kontrolebleco|kontrolebla]].» Tamen, ĉu ruĝa ligilo estas tia, senespera, estas en duba kazo diskutenda. - cetere: noto pri misa ruĝa ligilo troveblas en [[diskuto:Aŝkelon]]. :::::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] Landonoma barakto en Vikipedio kadre de la tielnomata "[[Io-ujo-batalo]]": [[Vikipedio:Baloto/Landonoma unueco]] - fina rezulto de la diskuto, baloto en 2009. == Notoj por mi mem == :2024-05-10: tagaj listoj reviziitaj ĝis la [[13-a de majo]] (lundo) <!--Rémi sim ankaŭ kontribuas, ekz. pri 7-a de julio--> :{{ŝ|ruĝaj ligiloj}} :La multegaj fuŝaj anonciloj pri neekzistaj portaloj parte menciiĝas en [[Vikipedio:Lua/Petoj/Arkivo]] :ŝanĝi kolorojn en germana GIMP: Ferben, Abbilden kaj Farbvertauschung. :Pliaj listoj forigindaj [[Alfabeta listo de la deputitoj de la 14-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko|1]] [[Listo de la francaj parlamentaj periodoj|2]], [[Listo de la deputitaj distriktoj de Loire-Atlantique|3]], [[Listo de la deputitaj distriktoj de Loire-Atlantique|4]] Ekzemplaj ĝermaj artikoloj pri Italio [[Muggiò]] kaj [[Arese]]<!-- dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} alto = {{Vikidata ero|p-kodo=P2044}}, CO ĝis Colonno --> (por frakcio elturniĝo laŭ [[Camo]]), pri Francio [[Chanaz]] aŭ [[Geloux]] (por nova paĝo de franca komunumo: [[Flassigny]] en Mozio), [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tresques&action=edit&oldid=8354148 Tresques simple] aŭ [[Civrac-en-Médoc]] por Ĝirondio (kaj [[Bonnay]] por apartigilo), pri Rusio [[Orsko]], pri Skotlando [[Ayr]], pri Anglio ekz. [[Bathford]] kaj pri Usono [[Daytona Beach]], [[Evanston]] aŭ nun ĝerme [[Alturas]] (kantono minimuma ekz. [[kantono Yolo]], censa retejo ekz. [[Hollister]])- pri Rumanio [[Sânandrei]].<!--{{Ĉi tiu artikolo|temas pri la rumania komunumo [[Letea Veche]]. Atentu ke ankaŭ ekzistas tre similnoma [[---]].}} --> Pri la tre katolika Italio: en [[Barzio]] patronas '''Alessio''' Bergama, en [[Basiliano]] '''Andreo''', en [[Crandola Valsassina|Crandola]] '''Antonio''' la Granda, en [[Barzago]] '''Bartolo''', en [[Cesana Brianza|Cesana]] Firmo+Rustiko, en [[Cremeno]] '''Georgo''', en [[Azzano d'Asti|Azzano]] '''Jakobo pli aĝa''', en [[Bulciago]] '''Johano Ev.''', en [[Cernusco Lombardone|Cernusco]] '''Johano Bapt.''', en [[Castions di Strada|Castions]] '''Jozefo''', en [[Castello di Brianza]] '''Laŭrenco''', en [[Cusio]] '''Margareta''', en [[Entratico]] '''Marteno''', en [[Costa Masnaga]] la levo de '''Maria''', en [[Colle Brianza]] '''Miĥaelo''', en [[Cividate al Piano]] '''Nikolao''', en [[Ampezzo]] '''Petro+Paŭlo''', en [[Viale]] '''Roĥo''', en [[Terno]] '''Valenteno''', en [[Missaglia]] '''Viktoro''' kaj en [[Barzanò]] '''Vito''' ktp. p417: [[Montiglio Monferrato]] "Kristana patrono estas la sanktulo [[{{#invoke:Wikidata|claim|P417}}]], kies memortago sekve estas la komunuma festotago." : referencoj por patrono (kopiu en redakta modo): <ref name="patrono1">[https://www.santodelgiorno.it/patroni/valle-salimbene/ informoj en la retejo ''santodelgiorno.it''] ({{it}})</ref><ref name="patrono2">[http://www.comuni-italiani.it/018/169/ informoj en la retejo ''comuni-italiani.it''] ({{it}})</ref> :... [[]], kies memortago sekve estas la komunuma festotago.<ref name="patrono1"/><ref name="patrono2"/> p47: La teritorio havas komunan limon kun <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj|parameter=link}}</nowiki>. Informkeste: <pre> | dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} | blazono = {{#invoke:Wikidata|claim|P94}} | najbaraj_komunumoj = {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}} | nomo_de_loĝantoj = ''{{#invoke:Wikidata|claim|P1549}}'' | patrono = {{#invoke:Wikidata|claim|P417|parameter=link}} | festo = | tipo1= reliefo | zomo = 10 </pre> Ekzemplo por aldono de sendependa ekstera mapo por paĝoj en kiuj mankas ĉiaj bildoj: [[Gonnoscodina]]. Por senespere malplenaj tekstoj pri {{Brazilo}}: [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/ekzemplo Brazilo MG]]. Ankaŭ tiam ankoraŭ necesas a) adapti mikroregionon kaj se necese mezoregionon, kontroli kaj en kazo de vikidatuma vakuo nevidigi la retejon, c) en vikidatumoj aldoni priskribon kaj ĉ) adapti la nombron de loĝantoj al la plej lasta indiko. Rilate al tio: d: TiagoLubiana ‎ →‎ Municipalities of Minas-Gerais/Brazil... Ĝenerale: apartigilo ekz. [[Saint-Just]]. En 2022 funkcianta ligilo al la ANB en Vieno: [[Ellen Gregory]] ([[Peasedown St. John]]). Kantista ĝermo ekzemple [[Katrina Leskanich]] kun grupo [[Katrina and the Waves]]. Por ne devi tajpi ĝin permane aŭ elserĉi ĝin pli komplike, jen por mi mem la ligilo pri la [[Specialaĵo:Protokolo/delete|protokolo de forigoj]]. * Noto ekzempla <small>''bildo tiom aĝa ke probable ĝi estas jam sen-kopirajta, sed tiom malbonkvalita, ke ne indas konservi ĝin aŭ transporti al la vikimedia komunejo''</small> Rumanio, <ref: [https://web.archive.org/web/20130613102945/http://exonyme.bplaced.net/Board/Thread-Siebenb%C3%BCrgen-Banat-Kreischgebiet-Marmarosch-Maramuresch-Neue-korrekte-ON-Liste germanlingvaj loknomoj, listo arkivigita je junio 2013] ({{de}})</ref> * [[Scornicești]] aŭ [[Giurgiu]] por ne montri la grafike tre modestan situomapon el vikidatumaro * [[Vikipedio:Vikidatumoj/Ĵusmortintoj]] * Pri Panĝabo / Panĝabio ŝajne ĝis printempo 2023 la difino de vortaro.net kaj de papera PIV en la eldonoj de 1970 ĝis 2020 ankoraŭ estis lando = Panĝabo, sed almenaŭ en 2026 estas lando = Panĝabio. Ĉar Didcorn jam je l' 23 jun. 2023 notis la novan PIV-an difinon en la paĝo [[Panĝabo (Barato)]], mi konjektas ke jam tiam B. Wennergren ŝanĝis la kapvorton en la reta PIV-datumaro. Domaĝe ke tio ne sincere dokumentiĝis, sed ĉiukaze nun kun bona konscienco eblas varbi por tutnova landonomo "Panĝabio". 00:40, 13 feb. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) === Krome teknike: === * {{ŝ|Post diskuto ne forigita}} ekzemplo [[Diskuto:Jacob Schwartz]] * [[:Vikipedio:Mallongaj paĝoj kiuj ne estas ĝermoj]] * [[:Kategorio:Nun en Komunejo]] * [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] ([[Ŝablono:Forigu tuj|ŝ]]) * [[Specialaĵo:Neuzataj bildoj]] * [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj]] * [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] * [[Vikipedio:Problemaj uzantoj]] * [[Specialaĵo:Forbarlisto_de_IP-adresoj]] ::>> ATENTU Mesa, Arizono {{uzanto2|~2025-53015-3}} 2025 9 7, ĝis nun nenio plu, ĉiuj saĝaj redaktoj ::>> KAJ Luksemburgio {{uzanto2|~2025-56511-3}} 2025 9 9, same ĝis nun nenio plu, ĉiuj saĝaj redaktoj ** [https://eo.wikipedia.org/wiki/Specialaĵo:Forbarlisto_de_IP-adresoj?wpOptions&#91;&#93;=userblocks&wpOptions&#91;&#93;=autoblocks forbaritaj IP-adresoj] ** [https://eo.wikipedia.org/wiki/Specialaĵo:Forbarlisto_de_IP-adresoj?wpOptions&#91;&#93;=userblocks&wpOptions&#91;&#93;=autoblocks&wpOptions&#91;&#93;=tempblocks porĉiam forbaritaj IP-adresoj (estu malplena)] * [[Vikipedio:Markitaj versioj/reviziantoj‎]] * [[Vikipedio:Roboto/Permespeto]] ** {{UzuloKontilo|Taylorbot}} [[Specialaĵo:Rajtoj_de_uzantoj/Taylorbot|rajtigo]] ĝis 2024-04-08 14:48 ** {{UzuloKontilo|Taylor 49}} [[Specialaĵo:Rajtoj_de_uzantoj/Taylor_40|rajtigo]] ĝis 2024-04-08 14:48 ** {{UzuloKontilo|Ĉaŭ-ĉaŭ-bot}} [[Specialaĵo:Rajtoj_de_uzantoj/Ĉaŭ-ĉaŭ-bot|rajtigo]] * [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo]] * [https://xtools.wmcloud.org/adminstats/eo.wikipedia.org/2022-12-01/2023-12-01 Administraj agoj] * [[Uzanto:ThomasPusch/emblemoj|emblemoj je justa uzo]] ({{ŝ|Librokovrilo}} kaj {{ŝ|emblemo}}) * [http://tekstaro.com tekstaro.com] - elektronika lingvoscienca tekstaro (AKK korpuso) de Esperanto * [https://viewer.onb.ac.at/10045F99/ historia Jarlibro 1923] kiel ekzemplo * koncizeco de artikolaj titoloj: ekz. [[Raduĵnij (Ĥanta-Mansio)]] * [[Uzanto:Jura1/articles with Wikidata item without statements]] * en Informkesto geografiaĵo, |arkitekto ligado = ne<!-malŝaltas aŭtomatan ligadon-->. * [[Vikipedio:Listo de artikoloj kiuj ekzistas en multaj lingvoj kaj forestas en la esperanta Vikipedio]] * naciaj himnoj: loka alŝuto necesis por la [[nacia himno de la Demokratia Respubliko Kongo]] (por [[Sieraleono]] tamen ne) {{ŝ|apartigila paĝo}} {{apartigila paĝo|provejo}} {{ŝ|aliaj signifoj}} {{aliaj signifoj|provejo}} {{Kategoria alidirekto|provejo}} * {{ŝ|Malneŭtraleco}} {{ŝ|sen fontoj}} Ĉiuj pensas {{Kiu?}} '''Ŝablonoj''' por marki dubendajn teksterojn: {{kiuj?|tekstero}} [[Vikipedio:Kontrolebleco]] aŭ {{laŭ kiu?|tekstero}} pri [[Vikipedio:Evitu nebulajn vortojn]]. Kaj <s>streki</s> tiel ĉi. === Kelkaj pliaj ekzemploj === * Multkolumna: <nowiki>{{multkolumna}} {{kolumnorompo}} {{finmultkolumna}}</nowiki> * film[[afiŝo]]: [[:Dosiero:SW - Empire Strikes Back.jpg]], [[:Dosiero:Mes héros afiŝo.jpg]] * <code><nowiki>span style="color:red"> </span></nowiki></code> Vidu: [[Helpo:Evitindaj HTML-etikedoj]]. * Komento pri kapricaj pseŭdovortoj meminventitaj: "Bonvolu ne simple inventi iujn pseŭdovortojn kaj nomi ilin "esperantaj". Ekzemple la vorto "..." en '''Esperanto''' simple ne ekzistas. Similforma vorto ekzistas en la antikvgreka, sed la malnovgreka klare estas alia lingvo. Sed en Esperanto oni decidis kontraŭ propra vorto por tiu aĵo, kaj simple nomas ĝin "...". Koncize: se vi ne scias kiel nomiĝas iu vorto en Esperanto, iru al alilingva teksto pri la temo, tie en la listo pri lingvoj maldekstre elektu la vorton Esperanto kaj sekvu la tekston tie. Kaj se vi volas proponi iun alternativan nomigon, nepre faru tion nur citante elstarajn esperantlingvajn fontojn kiel referencoj kaj prefere prezentu viajn esperantlingvajn referencojn unue en la diskutpaĝo. " * bonaj vortumoj pri lingve problemaj paĝoj estas <nowiki>{{polurinda|kelkaj frazoj sufiĉe strangas lingve, eble pro iu lingva interfero|listigi=ne}} (ne forgesu la finaĵon "|listigi=ne", tre gravan se oni jam en la paĝo notis la problemon) kaj {{pluraj problemoj|gramatiko|ligiloj}} resp. {{pluraj problemoj|esperantigu referencojn}}</nowiki>. * [[Vikipedio:Ne faru originalan esploradon]], mallongigite [[VP:NOE]] - krome entute ligilon al la listo [[Vikipedio:Kio Vikipedio ne estas|Kio Vikipedio ne estas]] * [[Henriko la Birdisto]] estas bona ekzemplo, kiel bone meti en vikidadumaron neprecizan naskiĝdaton ("ĉirkau") kaj historian landon de naskiĝ- kaj mortodato. * [[Diskuto:Delfo]] estas modelo de konciza noto, ke ne eblas simple ŝanĝi landonomojn en tekstoj laŭ persona bontrovo. * [[Auckland]] estas modelo de pluraj bildoj en informkesto, sen atento de tio kio estas en vikidatumoj. :Navigilon per simpla listo: |bodyclass = hlist, vd. [[Alta Savojo]]. * Ekzempla bildo por ĝustigo de antaŭe fuŝa nomo en la komunejo [[:dosiero:Ŝraŭbeco dekstra maldekstra.png]] * Ekzemplo pri bona referenco al PIV estas en [[Moliso]]. :Krome [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/testo pri Hungario|jen ŝablona testejo]] kaj [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Jap SO 60|modelo olimpika]] <!-- En [[Ĝirondio]] ĉio pretasas, en [[Nord]] nur mankas 60/64 en ar. Douai. En Ĉarento nur ar. Confolans pretis je 23-04-17, Pri Kaleza Markolo bonus almenaŭ havi ar.-paĝojn. Indre (preta je 23-04-17) + Ardennes (3 23) kompletas. :La pola urbeto Dębica jam havas loĝantaron laŭ dato fine de 2020 ... --> :Jen ankoraŭ monto da fuŝetoj en [[Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/11]], ankaŭ kun aliaj finaj nombroj kompreneble :Pri olimpikoj: [[:dosiero:Irlanda Olimpika Komitato.png|jen ekzempla NOK-emblemo]]. Ĉe la anglalingvanoj, <nowiki>{{Infobox country Olympics}} forĵetiĝis, rekomendatas {{Infobox country at games}}</nowiki>. Povus esti plisimpligo... <!--Ampleksa listo resuma estas tiu de Turkio.--> :La ukraina [[Kalush Orchestra]] estas ekzemplo por <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P527|modo=kaj}}</nowiki>. [[kantono Delta (Miĉigano)]], plej frua versio, kiel modelo de nova kantono-ĝermo. [ + <nowiki>|nomo_laŭ= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P138}}''</nowiki> ] [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/tutnova biografia ĝermo|tutnova biografia ĝermo]], NO: [[Karasjok]], frua versio... : {{Norvegio}}: ekzempla mikroĝermo lago: [[Evangervatnet]]. : {{Finnlando}}: [[Ceditaj areoj (Finnlando)]] - <nowiki>{{pluraj problemoj|informkesto|iwiki|vikiigu}} {{ĝermeto}}</nowiki> : {{Francio}}: por postrevoluciaj variaj loknomoj: Post la [[franca revolucio]] de [[1789]], kiam oni volis plene elradikigi ĉiujn kristanajn loknomojn, la loĝloko por kelkaj jaroj ricevis la fantazian nomon ''..'' (".."). : ekzemplo de mallibera emblemo: [[:Dosiero:Irlanda Olimpika Komitato.png]] : [[Uzanto-Diskuto:Badak Jawa|pri dubindaj ruĝaj ligiloj]] : konvencioj de Monato (https://www.monato.be/konvencioj.php) : p971: kategorio kombinas temojn : p4566: vikimedia enprena retligilo : banderoloj super paĝoj: se ne taŭgas, subpremu per ":|sen banderolo= jes". <!-- eltondita kaj rektigita taillé et redressé cropped and and straightened geschnitten und begradigt https://unalengua.com/ipa-translate +++ ... Oficiala paĝo en la retejo] ''[[facebook]]'' ({{fr}}) Modelo por transpreno de pliaj informoj el vikidatumoj | latitudo={{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=latitude}} | longitudo={{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=longitude}} justa uzo ekzemple: [[Nacia Muzeo de Bosnio kaj Hercegovino]] nurteksta emblemo: [[Somera Olimpiko 1992]] Kaj flanke: Moutichou supozeble estas Eŭropa volontula servo NURMAJUSKLO=KRIADO [de:Diskussion:Spielercharakter] Veljavoj: UN 14 jul. 2022 Kwamikagami Breslaŭo de: subteno fare de Wietek. ia: [[sesdekuma sistemo]] Arno, [[tunela efiko]] Narv., [[tombejo ĉe Kettwiger Tor]] Longh., [[Randal Kolo Muani]] kma. Domin., [[Oleata acido]] Pino. Por la 4-a ĝis 8-a de aprilo '23: Plenigindas ankoraŭ unuavice la navigiloj pri departemento Kaleza Markolo, Nordo, Aisne, Oise, Somme, Ĝirondio, Haut-Rhin kaj Drôme (intertempe ĉio pretas, ĉu?) --> Kaj fine, la ordo fine de paĝo estas: :1. Notoj :2. Referencoj :3. Literaturo :4. Vidu ankaŭ :5. Eksteraj ligiloj :6a Navigiloj :6b ŝablono bibliotekoj :6c sablono vivtempo :6ĉ ĉiuj kategorioj IHD de 2000, bona ligilo: [[Santo Antônio do Retiro]] LV: noto - Suda Kuronio aŭ Dienvidkurzeme havas bonajn vikidatumajn etikedojn. Forpreno de centoj da kestoj pri neekzistaj portaloj: mi matene la 12-an de sept. 2023 metis indignitan noton al sume 49 diskutpaĝoj, kaj en ĉiuj 49 tri tagojn pli poste, vespere la 15-an diplomatigis la lingvaĵon kaj pli konkretigis mian proteston. Vikidatumoj: kialoj pri evitindeco: ekzemple informfonto ne klaras ([[d:Q130285291]]), bildo de malbona kvalito ([[d:Q132769746]]), la fonto indikas ke la informo ne precize konatas ([[d:Q130285298]]), malpli preciza indiko ([[d:Q42727519]]), konfirmo de la referenco ne eblas ([[d:Q21655367]]), konate nefidinda fonto ([[d:Q22979588]]) -- [[d:Q52105174|listo]] Ŝablono "CURRENTYEAR" jam funkcias en Esperanto: <nowiki>{{LOKAMONATONOMO}} {{LOKAJARO}}</nowiki> == Listo de farindaĵoj == * plenigi ruĝajn ligilojn en [[Louis-Nicolas Clérambault]] kaj krei paĝon [[Jacques Berthier]] (ne Jacques Bergier, GL 154, 156, 168.1, 286, 321, 345.2, 445, 446, 386, 390, 618.2, 634.2, 657.6). Noteto: [https://gov.genealogy.net/item/show/TPKKOVJN79TB Ŝtepkov Stepkau], [https://mapcarta.com/de/18499296 Dolny Lazany Unter Losau] [https://www.wikidata.org/wiki/Q77034024 Oponešice Oponeschitz] [https://gov.genealogy.net/item/show/OPOICEJN79TA *] : Uzanto arbarulo, usonano ''Silvio Curtis'', mis"ĝustigis" la tekston [[Delfo]] en okt. 2023. * Mutichou multe aktivis por marborda Ĉarento proks. en 2014, sed poste ne plu, evidente ĉar la montego pri aliaj mankaj komunumaj artikoloj en Francio aspektis supergranda... == Ĉu aŭ kiel uzanto registris sian sekson en vikipedio == Multaj uzantoj ne aparte elektas biologian aŭ [[Socia sekso|"socian" sekson]] en vikipedio - fakte temas nur pri la lingva, [[gramatika sekso]] - kaj aŭtomate estas senseksaj. Sed se indikiĝas biologia sekso, tiam la ŝablono {{ŝ|GENDER:nomo|li|ŝi|ŝi aŭ li}} malkaŝas kion la uzanto notis en siaj teknikaj preferoj. <!-- {{GENDER:x|li|ŝi|ŝi aŭ li}} --> == Vandalaĵoj == [[:de:Wikipedia:Vandalismusmeldung/Archiv/2023/09/23|germane je 2023 09 23]] == mapo de SAT-amikaro == La esperanta mapo de SAT-amikaro pri eŭropa franclingvio en arkivigita formo, kiel notita en la paĝo [[Metz]]: [https://web.archive.org/web/20230423070506/https://satesperanto.org/eldonkooperativo/IMG/jpg/Mapo201107.jpg artikolo "Esperanta mapo de Eŭropa franclingvio"] en retejo de la asocio [[SAT-Amikaro]], la franclingva branĉo de [[Sennacieca Asocio Tutmonda]], arkivigite laŭ stato de aprilo 2023. == Kaj mapoj sendepende de informkesto == Pri sendependa skaligebla mapo vidu [[Gonnoscodina]] en Sardio, kaj pri sendependa reliefa mapo la vilaĝeton [[Woolsthorpe-by-Colsterworth]] de Newton: <pre> {{Situo sur mapo|Anglio|Floso=left|Titolo=|Teksto= | Lat-g = 52 | Lat-m = 48 | Lat-s = 35 | Lat-dir=N | Lon-g = 0 | Lon-m = 37 | Lon-s = 43 | Lon-dir=U | Larĝo=180 | Mapospeco=reliefo | montrukoordinatojn = ne }} </pre> Uzata en teksto [[Mangone]], pri kiu ne ekzistas ajna bildo en la komunejo, rezultas {{Situo sur mapo |Italio Kalabrio |Floso=left |Titolo={{centre|situo de Mangone en [[Kalabrio]]}} | Lat-g = 39 | Lat-m = 12 | Lat-s = 0 | Lat-dir=N | Lon-g = 16 | Lon-m = 20 | Lon-s = 0 | Lon-dir=E | Larĝo=180 | Mapospeco=reliefo | montrukoordinatojn = ne }} <pre> {{Situo sur mapo |Italio Kalabrio |Floso=left |Titolo={{centre|situo de {{paĝonomo}} en [[Kalabrio]]}} | Lat-g = 39 | Lat-m = 28 | Lat-s = 0 | Lat-dir=N | Lon-g = 16 | Lon-m = 20 | Lon-s = 0 | Lon-dir=E | Larĝo=180 | Mapospeco=reliefo | montrukoordinatojn = ne }} </pre> kun ebla noto <pre> <!-- la sekva aldona mapo precipe metiĝas ĉar absolute mankas iuj uzeblaj bildoj en la komunejo --> </pre> <span style="font-family: Papyrus; font-size: 12pt"><font style="color: black"> Bela tekstero en literaro "Papiro" </span> <hr> {{ŝ|Ludovica}} {{ŝ|polurinda|la teksto parte malfacile kompreneblas. Aparte pri temo tiom esotera necesas plejeble klara lingvaĵo. Ĝeneralan noton vidu diskutpaĝe|listigi=ne}} == Tabelomodelo == : {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" |- ! rowspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | lando ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | loĝantaro ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | MEP ([[Malneta Enlanda Produkto|nominala]]) ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | MEP ([[Aĉetpova egaleco]]) ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | [[indico de homa disvolviĝo]] 2021 |- ! en milionoj!! en la mondo ! en milionoj da [[USD]]!! en la mondo ! en milionoj da [[USD]]!! en la mondo ! indico!! loko |- |} pri koreaj latinliterigoj Yale/McCune/RT vd. [[:de:Diskussion:Yoon Suk-yeol|Yoon Suk-yeol]] == Listo de biografioj, forigataj el la ĝenerala spaco laŭ decido de [[VP:FA]] == La listo teknike ankoraŭ utilas por iom-post-ioma revizio de ĉiuj notitaj biografioj. Post revizio eblas forviŝi la titolojn el la listoj, kiuj do laŭgrade malgrandiĝos.... {| cellspacing="0" |- |- bgcolor="#ffeebb" |&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - A|A]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - B|B]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - C|C]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĉ|Ĉ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - D|D]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - E|E]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - F|F]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - G|G]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĝ|Ĝ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - H|H]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĥ|Ĥ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - I|I]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - J|J]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĵ|Ĵ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - K|K]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - L|L]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - M|M]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - N|N]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - O|O]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - P|P]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Q|Q]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - R|R]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - S|S]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ŝ|Ŝ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - T|T]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - U|U]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ŭ|Ŭ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - V|V]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - W|W]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - X|X]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Y|Y]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Z|Z]]''' |} Noto pri Hans Wingen, jen intersavite http://www.ipernity.com/blog/bernardo/137656 Propra verko alŝutita al eo-vikio, sen premo nepre ŝovi ĝin al la komunejo, kiu ne en ĉiu kazo estas bona ŝovo: {{ŝ|Propra|GFDL|NK=1|cc-by-sa-3.0}}. Vidu ankaŭ [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Migrado de la licencoj GFDL al GFDL + krea komunaĵo 3.0 por loke stokataj bildoj diskuton de sept. 2024 pri granda projekto realigi migradon de GFDL al GFDL+CC en eo-vikio]]. == Taglibro == :7-a de decembro 2023: vastigoj de la komunumoj de [[distrikto Höxter]] :8-a kaj 9-a de decembro 2023: vastigoj de la komunumoj de [[provinco Leĉo]], [[Apulio]], kun loĝantaroj de 2023, ankaŭ metitaj ĉie en vikidatumoj, kaj metoj de bildoj :10-a de decembro: 2/3 pri komunumoj de [[provinco Salerno]], [[Kampanio]], nur kontrolo ĉu ĉiuj ecoj de kontentiga ĝermo estas, kaj adapto de bildoj; kontrolo de bildoj sub justa uzo :11-a de decembro: lasta triono pri komunumoj de [[provinco Salerno]]; :12-a ĝis 17-a de decembro: finoj de diskutoj pri alinomendaj artikoloj :18-a de decembro: kelkaj urboj kaj kantonoj de Usono :19-a de decembro: aktualaj loĝantaroj de ĉiuj komunumoj de Germanio al stato fine de 2022 :20-a kaj 21-a de decembro: alinomendaj artikoloj - vasta arkivigo :22-a kaj 23-a de decembro: diskuto pri forigendaĵoj, romanco kaj romantikismo :24-a de decembro: Hungario kaj orienta Pollando :25-a de decembro: informkestoj pri futbalo :26-a de decembro: diversaj, i.a. Volodimir Pacjurko kaj Himno de Ukrainio, Kromsigno :27-a de decembro 2023: temoj pri Kolombio :28-a kaj 29-a de decembro: [[ILEI]], branĉoj kaj aktivuloj, britaj/francaj esperantistoj ‎ :29-a ĝis 30-a de decembro 2023: komunumoj de graflando [[Surrey]] (GB) kaj [[provinco Romo]] (IT) :31-a de decembro 2023: komunumoj de la [[provinco Latino]] (IT) :1-a ĝis 2-a de januaro 2024: komunumoj de la [[provinco Frozinono]] (IT) :3-a ĝis 4-a de januaro 2024: komunumoj de la [[provinco Viterbo]] (IT), multaj paĝoj komenciĝantaj per "Sant'Angelo..." :5-a de januaro 2024: komunumoj de la [[arondismento Rouen]] (FR) komencitaj, [[Komitato de UEA 1980-1983]] kaj ĉirkaŭaj temoj :6-a ĝis 7-a de januaro: komunumoj de [[distrikto Neunkirchen]] (AT), aŭstraj/svisaj/nederlandaj esperantistoj :7-a ĝis 10-a de januaro: komunumoj de la [[arondismento Rouen]] (FR) finitaj, sume estas 216 artikoloj :10-a kaj 11-a de januaro: malaperintaj komunumoj de [[Manche]] (FR), komunumoj de la arondismento Dieppe (A-E) :11-a ĝis 12-a de januaro: komunumoj de la provinco Rieti finitaj (O-Z), nun ĉiuj komunumoj pri [[Latio]] (IT) aktualas :12-a ĝis 14-a de januaro: komunumoj de la arondismento Dieppe (F-Z) finitaj, sume estas 343 artikoloj ... :23-a ĝis 26-a de februaro: 200 artikoloj pri [[provinco Pavia]] ektraktitaj, la kampo neniel pretas, sed pluajn levojn al artikolaj ĝermoj mi faros ne per kampanoj de tutaj tagoj, sed iom post iom, en grupoj de eble dek paĝoj - la ne jam traktitaj artikoloj jam estas sen eraroj, nur estas ĝermetoj kun tro malmulta enhavo. samtempe: paĝoj pri dulingvaj Esperanto-vortaroj samtempe: multaj malatentataj tekstoj de la listo [[Uzanto:RBT/Enkategoriigoj/Naskiĝintoj kaj mortintoj/Listo2|'''"listo2"''']]. ... :fine de aŭgusto 2024 [[provinco Gvadalaĥaro]] ĝis A-P, pretaj, Q-T nur parte, aktualaj loĝantoj sube mankas (T sen kontrolo de poŝtkodo), U-Z nur baze ektraktita informkeste... === Atentindaj paĝoj 2025 === * [[Ĝardenoj de Herrenhausen]] (2925-8-27) == Subpaĝo ankoraŭ == * [[Uzanto:ThomasPusch/olimpikaj teamoj liste]] * tre dubindaj alidirektigoj: [[Specialaĵo:Kontribuoj/Yeagvr]] (ĝis 2019 je nomo Mvvnlightbae), naciisma italo, laŭ propra aserto ne komprenanta Esperanton, sed la homo sukcesas verki kompreneblajn redaktoresumojn, do tamen iomete regas la lingvon * [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Prettau&diff=prev&oldid=8552591 foje indas bremsi casteloboton (jen fine de 2023)]. * pri novaj aktoraj biografioj modeloj povas esti [[Grayson Perry]] aŭ [[Trevor Noah]] de 2024-09-39. * unua resumo dum revizio de jaraj listoj povas esti "enpaĝigo laŭ la aliaj listoj - ĉiuj eventoj de sama jaro al unu linio, kaj komenco de koncizigo" * [[/Ukr]] * polaj distriktoj: plej bone ekhavi norman historian ĉapitron, surbaze de [[Tuchola]], sed kun konsidero de [[reĝa Prusio]] == Referencoj == {{referencoj}} == Fonto == * La unua versio de tiu-ĉi teksto ekestis surbaze de la germana koresponda vikipedia artikolo laŭ la stato de la 16-a de oktobro 2024. <ref name="PIV">[https://vortaro.net/#aedo_kd artikolo ''aedo'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la eldono de 2002, presita eldono, paĝo 50</ref> {{referencoj}} {{ŝ|polurinda|mankas ĉia informkesto, iuj grafikaĵoj, eksteraj ligiloj, referencoj: tiel ĉi la malmultaj frazoj donas malmultajn informojn|listigi=ne}} == Atentendaj diskutoj == [[dosiero:Kontakto 1987 - la kvar kategorioj de facileco.png|eta|5ra|<!--la dokumenta eltondaĵo ĉiukaze estu en uzo, tial mi jen metas ĝin ankaŭ ĉi-tien-->]] * [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj/Arkivo/2021#Kategorio:Urboj de Germanio laŭ alfabeto]] * [[Kategorio-Diskuto:Malfermaj stelamasoj]] {{farite}} 2024-11-01 * {{flago|Italio}} [[Kategorio-Diskuto:Komunumoj de Italio]] * {{flago|Japanio}} [[Kategorio-Diskuto:Gubernioj de Japanio]], [[Projekto:Esperantigo de japanaj regionoj kaj gubernioj]] :: Resume: Aparte problemaj estas '''Aiĉi''' 0 kun [[Nagojo]], '''[[Diskuto:Gubernio Ĉiba|Ĉiba]]''' 1 ([https://www.monato.be/2003/008142.html Monato 2003]), '''[[Diskuto:Gubernio Hiogo|Hiogo]]''' 0 kun [[Kobeo]], '''[[Diskuto:Gubernio Ivate|Ivate]]''' 0 kun [[Morioka]], '''[[Diskuto:Gubernio Jamaguĉi|Jamaguĉi]]''' 0 kun [[Ŝimonoseko]], '''[[Diskuto:Gubernio Jamanaŝi|Jamanaŝi]]''' 2 (E-domo, blog), '''[[Diskuto:Gubernio Kagavo|Kagavo]]''' 0 kun [[Takamacu]], '''[[Diskuto:Gubernio Mijagi|Mijagi]]''' 0 kun [[Sendajo]], '''Sajtama > [[Diskuto:Gubernio Saitama|Saitama]]''' 0, '''[[Diskuto:Gubernio Ŝiga|Ŝiga]]''' 1 (JEK 2016) kun [[Ocu]], '''[[Diskuto:Gubernio Ŝimane|Ŝimane]]''' 2x (Monato + ES Kebekia) kun [[Macuo]] kaj '''[[Diskuto:Gubernio Toĉigi|Toĉigi]]''' 2. * [[Ribelo de Grandpolujo]], [[komisiono por trovo de loknomoj]] * [[/redaktoresumoj]] * noto pri miks-lingvaj fantaziaj "pseŭdovortoj" en la diskuto pri [[Zábřeha montetaro]]. * Ĉiba, budhisma templo en [[Jocukaidō]] * por eble postaj paĝoj: [[/stacio Omija|stacio Omija]] * dubindaj orfoj/ĝermetoj/malaktualaj: [[aglomeraĵo de Kielce]], [[aglomeraĵo de Poznano]] * Kial [[Holon]], ne Ĥolon kiel estas skribite? * Roberto kaj Narvalo pri [[Theodore von Kármán]] * Petr: kio pri [[Fervojlinio Šumperk–Krnov]] * strangaj ligiloj en paĝo [[Sidamoj]] * kion fari per {{ŝ|Laŭĝenro}} de Airon90... * [[/gazetejo.org]] * [[/uzanto pruno]] * Ekzemplo [[Rehden]]: {{Tiu ĉi artikolo|temas pri la komunumo ''Rehden'' en nordokcidenta Germanio. Samnoma komununumo ĝis 1945 ankaŭ ekzistis en nordorienta Germanio: sekve de la [[dua mondmilito]] ĝi doniĝis al la komunisma [[Pola Popola Respubliko]], la germana loĝantaro estis forigita kaj nun la loĝloko nomiĝas [[Radzyń Chełmiński]].}} * [[/ne sovaĝan esperantigon]] == Plia kopiebla atentiga kesto == {{polurinda|en la paĝo listiĝis amase tro da fotoj kaj grafikaĵoj, kompare al la malgranda teksto. Necesus elekto, aparte al tiuj fotoj kiuj vere temas pri tiu ĝi loko kaj ne montriĝas ankaŭ en aliaj paĝoj. Ankaŭ eblas meti iujn 4-5 fotojn al vikipedia galerio (tiun trukon ĉi tie jam aplikas la 4 fotoj ĉiuj nomataj "plaĝo en Ustka")...|listigi=ne}} {{polurinda|la informoj ĉi tie estas de 2006, de antaŭ 19 jaroj! Ĉu ankaŭ la indiko pri la estro tiom aĝas? Ĉiukaze aktualigo nepras|listigi=ne}} == Aktualigenda == Tia ŝablono ne estas esperante, sed jes ja angle [[:en:Template:Update]], france [[:fr:Modèle:Mettre à jour]], hispane [[:es:Plantilla:Desactualizado]] ktp - tial la ŝablonoj por enkopiado en tiujn vikipediojn estu ĉi tie. == Agendo == Necesus kontroli la fonton de [[Vladimir Sutkovoj]] se ĝi denove legeblos. 2025 09 16 :Ankoraŭ la fonto ne relegeblas, eble ĝi definitive mortis. 2025 09 27 TP Oktobre, novembre, decembre same. Sendube ĝi definitive mortis, ankaŭ la itala baza datumbaza retejo everk.it, kaj ankaŭ sendepende de tio propra retejo de ALE. 2026 01 12 TP * [[Diskuto:Adidas Al Rihla (pilko)]] 2026 01 12 TP Rekontroli kaj agi post pli-malpli semajno * [[Diskuto:Peskaro]] temo "fotomuntaĵo", tasko por roboto, 2026 01 13 TP Rekontroli kaj agi post pli-malpli semajno * [[Uzanto-Diskuto:Super nabla#Naskis v naskiĝis]] 2026 01 16 TP Rekontroli kaj agi post pli-malpli semajno == Sporto == Jen unua ekzempla teksto pri plej bona turnira manpilkistino: [[Linnea Torstenson]] en 2010. [...] ", post kiam la antaŭajn 4 jarojn li jam estis membro en la nacia teamo de sub-17-jaruloj kaj aliaj junulaj naciaj teamoj" == Modeloj == Por ĝemelaj komunumoj en Germanio ekzemple [[Bad Honnef]] (kutime kun franca kaj orientgermana partnero kaj ankoraŭ iuj aliaj) Por uzo de "informkesto monto" vidu la ekzemplan paĝon [[Mount Bartle Frere]], kie ankaŭ estas ekzempla teksto kun uzo de pluraj vikidatumaj parametroj. == NRV == Plene ne ekuziĝis ĝis nun la navigiloj * {{ŝ|urba regiono Aachen}} - jam {{farite}} 2026-01-24 * {{ŝ|distrikto Ennepe-Ruhr}} * {{ŝ|distrikto Euskirchen}} * {{ŝ|distrikto Gütersloh}} * {{ŝ|distrikto Herford}} * {{ŝ|distrikto Hochsauerland}} * {{ŝ|distrikto Kleve}} * {{ŝ|distrikto Lippe}} * {{ŝ|distrikto Mark}} * {{ŝ|distrikto Minden-Lübbecke}} * {{ŝ|distrikto Mettmann}} * {{ŝ|distrikto Neuss}} * {{ŝ|distrikto Oberberg}} * {{ŝ|distrikto Olpe}} * {{ŝ|distrikto Recklinghausen}} * {{ŝ|distrikto Rhein-Erft}} * {{ŝ|distrikto Rhein-Sieg}} - jam {{farite}} 2026-01-24 kaj * {{ŝ|distrikto Wesel}}. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 04:21, 24 jan. 2026 (UTC) == NDS == Por la somero: en [[Rastdorf]] ĉe Werlte kaj [[Stavern]] ĉe Sögel ankoraŭ tre mankas fotoj... == Taksonomio == Ekzemple por informkesto vidu la paĝon [[Gerbero]]. == {{ŝ|orfa}} == [[:kategorio:Orfaj artikoloj pri Ĉeĥio]]: post malorfigo de kelkaj tekstoj ankoraŭ restas tie kvar paĝoj je 2026-01-31: : [[Bierfarejo U Fleků]]: TRI ligiĝoj : [[Domo de Faŭst]]: UNU : [[Ekspoziciejo Ĉe Hibernoj]]: UNU : [[Gastejo Ĉe Kaliko]]: UNU : [[Hiberna strato]]: TRI : [[Iama Doganejo "Na Výtoni"]]: UNU : [[Jungmann-placo]]: TRI : [[Meza industria lernejo Ostrava-Vítkovice]]: NUL : [[Nacia Avenuo]]: TRI : [[Slava Domo]]: DU : [[Vilao Ameriko]]: UNU Permane forigi la ŝablonon, sen ke io ŝanĝiĝis pri la situacio, estus neakcepteble. === Aktuala diskuto === * [[Ŝablono-Diskuto:Oficiala retejo]] 2026 2 3 * pri ruĝaj ligloj de 9 2005 de mirmal en [[Čestmír Vidman]] - vidu diskutpaĝan noton de 2026 3 5. * kaj pri tre dubindaj pseŭdovortoj "Schwarzenbergoj", "Schwarzenbergidoj", "Rožmberkidoj", teksto fakte ĝuste kreita en 2008 de Pavla D kiel [[Rožmberk (familio)]], kaj "Eggenbergidoj" vidu en [[Diskuto:Schwarzenberg (dinastio)]]. La uzoj de la pseŭdovortoj estas forprenitaj. - Cetere: Petr jam ekz. dum 2009 en [[diskuto:Fratoj Mašín]] disputis kontraŭ Narvalo kaj Paul P pri nepra volo enkonduki arbitrajn esperantajn vortojn sen vortaraj referencoj kaj kun neesperantaj literoj, sed ne konvinkis ilin ambaŭ - kompreneble. * ne forgesi: en teksto [[Sylla Chaves]] ankoraŭ la librotitoloj devos nigriĝi, se ne okazos miraklo 2026 3 12 === Problemaj orfoj kaj ĝermetoj === * [[Transigo de flu-kvanto]] 2026 2 27 * [[TERYT]] nur ĝermeto, ne orfo * [[/listoj de probable forigendaj dosieroj]] === Orfoj === * kaj barata retejo [[Anmol Ratan]] pri la malorfigo Ĉi tiu teksto estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ neniu ajn alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Mi ne havas ideon pri iu paĝo, de kiu eblus konstrui ligilon ĉi tien. Ĉu iu alia havas iun ideon? :Ĉi tiu teksto estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ nur unu alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). :Ĉi tiu teksto pri kino estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ nur unu alia artikolo ligis al ĝi. Nun jam estas tri ligiĝoj. Se estus kvar, pli bone kvin, estus sufiĉe. ::Ĉi tiu artikolo pri Rusio ankoraŭ estas [[vikipedio:orfo|orfa]], ĉar malmultaj aliaj artikoloj ligas al ĝi: nun estas du ligiloj de aliaj artikoloj kolektitaj (atentu ke diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkulkiĝas kiel artikoloj): se estos 4 aŭ 5 ligiloj, eblos forpreni la ŝablonon {{ŝ|orfa}}. :::La hodiaŭ farita teksto jam estas ligata el '''kvar''' aliaj artikoloj. Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. ::::Nun 12 aliaj artikoloj ligas al la teksto - la ŝablono {{ŝ|orfa}} povas forpreniĝi. '''Orfoj pri kino''': reĝisoro {{ŝ|vikidatuma listo|p-kodo=P57|modo=kaj|parameter=link}}, aktoroj p161 - pli detalan liston de la aktoroj vidu en la informkesto. == Ĝermoj kaj ĝermetoj == * ne jam trovitaj: [[Vikipedio:Mallongaj paĝoj kiuj ne estas ĝermoj]] == Italio kaj Francio == * Italio: [[provinco Grosseto]] - principe la 18 paĝoj de A ĝis M estas ampleksigitaj, la restaj 10 paĝoj de O ĝis Z ankoraŭ ne; [[provinco Mantova]] - pri ĉiuj 70 paĝoj la unua ŝtupo de riparo informkesto estas farita, krome nenio. * [[Francio]]: pri [[arondismento Poitiers]] la unuaj 44 paĝoj de entute 83 estas finfaritaj. (ĉ. la 14-a de febraro, la valentena tago) Stato de 2026 03 08, la komunisma tago de virinoj. == Antaŭ nia erao == En la 4-a jc. a.n.e. mi vidis paĝojn 300-360, en iuj sukcesis pli, en aliaj malpli aldoni, sed 361-399 tute ne jam vidis. === Referenco poŝatlaso === :[[dosiero:Pictogram_voting_delete.svg|20ra]] Ekz. [[Batumi]]: La referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, en siaj mapoj esperantigas iujn kaj latinliterigas aliajn loknomojn, kies originaj nacilingvaj formoj estas ne-latinlingvaj. En la mapo 20 ĝi indikas la urbon je la origina nomo "Batumi", nur latinigita. :[[dosiero:Pictogram_voting_delete.svg|20ra]] Ekz. [[Irkutsk]]: La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, esperantigas multajn urbojn, sed nomas la urbon ''Irkutsk'' en la mapo 15 kaj 15b - latinlitere, sed ne esperantigite. :[[dosiero:Symbol_confirmed.svg|20ra]] Ekz. [[Osako]]: La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Osako" en la vasta, du-paĝa mapo 24, kaj same en listo en paĝo antaŭ tiu du-paĝa mapo. ..., via demando estas tute pravigita. [[PIV]] 1970-2020 kaj [[Reta Vortaro]] ne mencias la lokan monton, ankaŭ en neniu alia du-lingva vortaro mi trovis indikon pri esperantigo ''xxx'', la esperantlingva literatura kaj gazetara serĉilo ''tekstaro.com'' ne trovas ĝin kaj eĉ la ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, kiuj dokumentigas multajn esperantigojn, sed ne esperantigas ĉiujn urbojn/lagojn/montojn ktp, ne mencias ĝin. Tial ĝis iu trovas konvinkajn ekstervikipediajn referencojn pri ekzisto de esperantlingva formo "xxx" devas esti la hipotezo ke tiu esperantigo probable tute ne dokumentiĝas kaj ne ekzistas. Esperanto '''ne''' funkcias tiel ke oni simple prenas ĉiujn vortojn de ĉiuj lingvoj, al ĉiuj substantivoj algluas o-finaĵon, al ĉiuj adjektivoj a-finaĵon ktp. kaj rezultas vortotrezoro kiu estas 10 000-foje pli granda ol ĉiu vortotrezoro de nacia lingvo. Tia lingvo estus koŝmare nekomprenebla. Do, tute klare - ĝis trovo de konvinkaj referencoj - la monto itale nomiĝas ''aaa''. Salutas == Enhavtabeloj == {{ŝ|TOC-dekstre}}, ekzemple, kaj <nowiki>__NOTOC__</nowiki> por subpremi enhavtabelon. Noto: [[uzanto:Chojus321]] Noto1: baza informkesto en la komunejo: <nowiki>{{Wikidata Infobox}}</nowiki> == Diversaĵoj == Claudio Pistilli: [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/listoj de probable forigendaj dosieroj]] en la [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] AI: [[:de:Wikipedia:WikiProjekt KI und Wikipedia/Erkennung KI-Einsatz]] Fari vikidatumerojn pri neesperantistaj usonanoj pri kiuj wiki.en kaj vikidatumoj ne interesiĝas: ĉe [[Joseph F. Foster]] eblis, ĉe [[Bruce Wilson]] ne. Minuskloj de i.a. universitatoj en francaj titoloj de vikidatumoj, ĉi tie pri [[universitato Cornell]] la 26 mar. 2026: ''(1) La minuscule ici est une convention typographique franco-française non adoptée par les autres pays francophones, lesquels mettent une majuscule pour leurs propres universités, et Wikidata en français n'est pas destinée à l’usage exclusif de la France; (2) le choix typographique d’une majuscule dans la langue d’origine appelle tout naturellement sa traduction par une majuscule également en français.'' Tiun argumentadon mi povas facile sekvi. Pri elegantaj navigiloj vidu la paĝon [[Diskuto:Schwarzenberg (Aŭstrio)]]. Episkopujo Majenco > [[diocezo Majenco]]. Dogmoteologio > [[Dogma teologio]] {{ŝ|aŭt}} faras {{aŭt|Majuskletojn}}. <nowiki>{{teksto en skatolo - komenco|1=temo}}{{teksto en skatolo - fino}}</nowiki> == Medicinaj temoj == Inter la vario de drogoj produktitaj de [[Novartis]], [[metilfenidato]] vere meritus propran artikolon. Teorie nova esperanta teksto ankaŭ malforte bonvenus por la [[borso]] de [[Mumbajo]], do [[borso de Mumbajo]], kaj pri la du antaŭaj firmaoj, [[Sandoz]] kaj [[Ciba-Geigy]]... La nova teksto [[Ĥirurgia operacio]] ankoraŭ bezonas tekstojn [[incizo]] kaj [[traŭmato]], kaj aldona teksto [[traumata ĥirurgio]] ankaŭ estus bonvena. 50e54ikjgfpqv61jxgera79tvtlqnfw 0 457973 9368732 8873487 2026-05-08T10:30:48Z ThomasPusch 1869 9368732 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sciencisto |nomo = Aleksandro Suvorov |dosiero = Asuvorov blind deaf.jpg |grandeco de dosiero= |priskribo de dosiero = A. Suvorov ĉe la komputilo |dato de naskiĝo = [[3-a de junio]] [[1953]] |loko de naskiĝo = [[Frunze]] (nun [[Biŝkeko]]), [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] |dato de morto = |loko de morto = |loĝloko = [[Moskvo]], [[Rusio]] |civitaneco = [[Sovetunio]], poste [[Rusio]] |nacio = [[ruso]] |etneco = |kampo = |labor-institucioj = |alma_mater = [[MŜU]] |doktoreca konsilisto = |doktorecaj studentoj = |fama_pro = |influoj = |influis = |premioj = |religio = |subskribo = }} '''Aleksandro Suvorov''' ({{lang-ru|Александр Васильевич Суворов}}, naskiĝis la [[3-an de junio]] [[1953]] en [[Biŝkeko|Frunze]] (nun Biŝkeko), [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] — mortis la [[26-an de januaro]] [[2024]]) estis sovetia, rusia [[psiĥologio|psiĥologo]], [[pedagogo]] kaj [[poeto]]. Li estas aŭtoro de multaj sciencaj skriboj kaj artikoloj pri [[psiĥologio]], [[pedagogio]] kaj [[psiĥologia filozofio]], doktoro de psiĥologio ekde 1996. Ekde sia infanaĝo li estas [[blindsurdeco|blindsurda]]. == Biografio == Aleksandro Suvorov tute blindiĝis, kiam li estis 4-jaraĝa. En [[1962]] li surdiĝis. Ekde tiu jaro li studis kaj estis edukita en la speciala infanejo por blindsurduloj en [[Zagorsk]] ([[Moskva provinco]]). En 1971 oni elektis lin por partopreni en la eksperimento pri la edukado de la blindsurduloj en universitato. La eksperimento estis organizita de la speciala grupo por edukado de la blindsurdaj infanoj de la scienceksplora instituto de difektologio (tiam parto de la Pedagogia Akademio de Sovetunio). Li studis en la filozofia fakultato de [[MŜU]] dum unu jaro, poste li studis en la psiĥologia fakultato de la sama universitato dum [[1972]]—[[1977]]. {{bibliotekoj}} {{Vivtempo|Suvorov Aleksandro}} [[Kategorio:Sovetiaj pedagogoj]] [[Kategorio:Rusiaj pedagogoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Rusiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj psikologoj]] [[Kategorio:Rusiaj psikologoj]] [[Kategorio:Surdoblinduloj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Kirgizio]] [[Kategorio:Personoj de Moskva provinco]] rrtffjx5r0mypjkxhchyiatd597gw7u 9368734 9368732 2026-05-08T10:31:14Z ThomasPusch 1869 9368734 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sciencisto |nomo = Aleksandro Suvorov |dosiero = Asuvorov blind deaf.jpg |grandeco de dosiero= |priskribo de dosiero = A. Suvorov ĉe la komputilo |dato de naskiĝo = [[3-a de junio]] [[1953]] |loko de naskiĝo = [[Frunze]] (nun [[Biŝkeko]]), [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] |dato de morto = |loko de morto = |loĝloko = [[Moskvo]], [[Rusio]] |civitaneco = [[Sovetunio]], poste [[Rusio]] |nacio = [[ruso]] |etneco = |kampo = |labor-institucioj = |alma_mater = [[MŜU]] |doktoreca konsilisto = |doktorecaj studentoj = |fama_pro = |influoj = |influis = |premioj = |religio = |subskribo = }} '''Aleksandro Suvorov''' ({{lang-ru|Александр Васильевич Суворов}}, naskiĝis la [[3-an de junio]] [[1953]] en [[Biŝkeko|Frunze]] (nun Biŝkeko), [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] — mortis la [[26-an de januaro]] [[2024]]) estis sovetia, rusia [[psiĥologio|psiĥologo]], [[pedagogo]] kaj [[poeto]]. Li estas aŭtoro de multaj sciencaj skriboj kaj artikoloj pri [[psiĥologio]], [[pedagogio]] kaj psiĥologia [[filozofio]], doktoro de psiĥologio ekde 1996. Ekde sia infanaĝo li estas [[blindsurdeco|blindsurda]]. == Biografio == Aleksandro Suvorov tute blindiĝis, kiam li estis 4-jaraĝa. En [[1962]] li surdiĝis. Ekde tiu jaro li studis kaj estis edukita en la speciala infanejo por blindsurduloj en [[Zagorsk]] ([[Moskva provinco]]). En 1971 oni elektis lin por partopreni en la eksperimento pri la edukado de la blindsurduloj en universitato. La eksperimento estis organizita de la speciala grupo por edukado de la blindsurdaj infanoj de la scienceksplora instituto de difektologio (tiam parto de la Pedagogia Akademio de Sovetunio). Li studis en la filozofia fakultato de [[MŜU]] dum unu jaro, poste li studis en la psiĥologia fakultato de la sama universitato dum [[1972]]—[[1977]]. {{bibliotekoj}} {{Vivtempo|Suvorov Aleksandro}} [[Kategorio:Sovetiaj pedagogoj]] [[Kategorio:Rusiaj pedagogoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Rusiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj psikologoj]] [[Kategorio:Rusiaj psikologoj]] [[Kategorio:Surdoblinduloj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Kirgizio]] [[Kategorio:Personoj de Moskva provinco]] lmd6wuhbbyjnlpxnwo5c0pa30ftdnyn 9368735 9368734 2026-05-08T10:31:46Z ThomasPusch 1869 9368735 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sciencisto |nomo = Aleksandro Suvorov |dosiero = Asuvorov blind deaf.jpg |grandeco de dosiero= |priskribo de dosiero = A. Suvorov ĉe la komputilo |dato de naskiĝo = [[3-a de junio]] [[1953]] |loko de naskiĝo = [[Frunze]] (nun [[Biŝkeko]]), [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] |dato de morto = |loko de morto = |loĝloko = [[Moskvo]], [[Rusio]] |civitaneco = [[Sovetunio]], poste [[Rusio]] |nacio = [[ruso]] |etneco = |kampo = |labor-institucioj = |alma_mater = [[MŜU]] |doktoreca konsilisto = |doktorecaj studentoj = |fama_pro = |influoj = |influis = |premioj = |religio = |subskribo = }} '''Aleksandro Suvorov''' ({{lang-ru|Александр Васильевич Суворов}}, naskiĝis la [[3-an de junio]] [[1953]] en [[Biŝkeko|Frunze]] (nun [[Biŝkeko]]), [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] — mortis la [[26-an de januaro]] [[2024]]) estis sovetia, rusia [[psiĥologio|psiĥologo]], [[pedagogo]] kaj [[poeto]]. Li estas aŭtoro de multaj sciencaj skriboj kaj artikoloj pri [[psiĥologio]], [[pedagogio]] kaj psiĥologia [[filozofio]], doktoro de psiĥologio ekde 1996. Ekde sia infanaĝo li estas [[blindsurdeco|blindsurda]]. == Biografio == Aleksandro Suvorov tute blindiĝis, kiam li estis 4-jaraĝa. En [[1962]] li surdiĝis. Ekde tiu jaro li studis kaj estis edukita en la speciala infanejo por blindsurduloj en [[Zagorsk]] ([[Moskva provinco]]). En 1971 oni elektis lin por partopreni en la eksperimento pri la edukado de la blindsurduloj en universitato. La eksperimento estis organizita de la speciala grupo por edukado de la blindsurdaj infanoj de la scienceksplora instituto de difektologio (tiam parto de la Pedagogia Akademio de Sovetunio). Li studis en la filozofia fakultato de [[MŜU]] dum unu jaro, poste li studis en la psiĥologia fakultato de la sama universitato dum [[1972]]—[[1977]]. {{bibliotekoj}} {{Vivtempo|Suvorov Aleksandro}} [[Kategorio:Sovetiaj pedagogoj]] [[Kategorio:Rusiaj pedagogoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Rusiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj psikologoj]] [[Kategorio:Rusiaj psikologoj]] [[Kategorio:Surdoblinduloj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Kirgizio]] [[Kategorio:Personoj de Moskva provinco]] iqn2h27e3deig799f6m84t19uti9pd1 9368739 9368735 2026-05-08T10:33:16Z ThomasPusch 1869 9368739 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sciencisto |nomo = Aleksandro Suvorov |dosiero = Asuvorov blind deaf.jpg |grandeco de dosiero= |priskribo de dosiero = A. Suvorov ĉe la komputilo |dato de naskiĝo = [[3-a de junio]] [[1953]] |loko de naskiĝo = [[Frunze]] (nun [[Biŝkeko]]), [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] |dato de morto = |loko de morto = |loĝloko = [[Moskvo]], [[Rusio]] |civitaneco = [[Sovetunio]], poste [[Rusio]] |nacio = [[ruso]] |etneco = |kampo = |labor-institucioj = |alma_mater = [[MŜU]] |doktoreca konsilisto = |doktorecaj studentoj = |fama_pro = |influoj = |influis = |premioj = |religio = |subskribo = }} '''Aleksandro Suvorov''' ({{lang-ru|Александр Васильевич Суворов}}, naskiĝis la [[3-an de junio]] [[1953]] en [[Biŝkeko|Frunze]] (nun [[Biŝkeko]]), [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] — mortis la [[26-an de januaro]] [[2024]]) estis sovetia, rusia [[psiĥologio|psiĥologo]], [[pedagogo]] kaj [[poeto]]. Li estas aŭtoro de multaj sciencaj skriboj kaj artikoloj pri [[psiĥologio]], [[pedagogio]] kaj psiĥologia [[filozofio]], doktoro de psiĥologio ekde 1996. Ekde sia infanaĝo li estas [[blindsurdeco|blindsurda]]. == Biografio == Aleksandro Suvorov tute blindiĝis, kiam li estis 4-jaraĝa. En [[1962]], 9-jara, li surdiĝis. Ekde tiu jaro li studis kaj estis edukita en la speciala infanejo por blindsurduloj en [[Zagorsk]] ([[Moskva provinco]]). En 1971 oni elektis lin por partopreni en la eksperimento pri la edukado de la blindsurduloj en universitato. La eksperimento estis organizita de la speciala grupo por edukado de la blindsurdaj infanoj de la scienceksplora instituto de difektologio (tiam parto de la Pedagogia Akademio de Sovetunio). Li studis en la filozofia fakultato de [[MŜU]] dum unu jaro, poste li studis en la psiĥologia fakultato de la sama universitato dum [[1972]]—[[1977]]. {{bibliotekoj}} {{Vivtempo|Suvorov Aleksandro}} [[Kategorio:Sovetiaj pedagogoj]] [[Kategorio:Rusiaj pedagogoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Rusiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj psikologoj]] [[Kategorio:Rusiaj psikologoj]] [[Kategorio:Surdoblinduloj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Kirgizio]] [[Kategorio:Personoj de Moskva provinco]] 8og1iccn83p2p4nzqt6ndl0b3fkye5q 9368797 9368739 2026-05-08T11:14:30Z ThomasPusch 1869 {{orfa|Azio}} 9368797 wikitext text/x-wiki {{orfa|Azio}} {{Informkesto sciencisto |nomo = Aleksandro Suvorov |dosiero = Asuvorov blind deaf.jpg |grandeco de dosiero= |priskribo de dosiero = A. Suvorov ĉe la komputilo |dato de naskiĝo = [[3-a de junio]] [[1953]] |loko de naskiĝo = [[Frunze]] (nun [[Biŝkeko]]), [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] |dato de morto = |loko de morto = |loĝloko = [[Moskvo]], [[Rusio]] |civitaneco = [[Sovetunio]], poste [[Rusio]] |nacio = [[ruso]] |etneco = |kampo = |labor-institucioj = |alma_mater = [[MŜU]] |doktoreca konsilisto = |doktorecaj studentoj = |fama_pro = |influoj = |influis = |premioj = |religio = |subskribo = }} '''Aleksandro Suvorov''' ({{lang-ru|Александр Васильевич Суворов}}, naskiĝis la [[3-an de junio]] [[1953]] en [[Biŝkeko|Frunze]] (nun [[Biŝkeko]]), [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] — mortis la [[26-an de januaro]] [[2024]]) estis sovetia, rusia [[psiĥologio|psiĥologo]], [[pedagogo]] kaj [[poeto]]. Li estas aŭtoro de multaj sciencaj skriboj kaj artikoloj pri [[psiĥologio]], [[pedagogio]] kaj psiĥologia [[filozofio]], doktoro de psiĥologio ekde 1996. Ekde sia infanaĝo li estas [[blindsurdeco|blindsurda]]. == Biografio == Aleksandro Suvorov tute blindiĝis, kiam li estis 4-jaraĝa. En [[1962]], 9-jara, li surdiĝis. Ekde tiu jaro li studis kaj estis edukita en la speciala infanejo por blindsurduloj en [[Zagorsk]] ([[Moskva provinco]]). En 1971 oni elektis lin por partopreni en la eksperimento pri la edukado de la blindsurduloj en universitato. La eksperimento estis organizita de la speciala grupo por edukado de la blindsurdaj infanoj de la scienceksplora instituto de difektologio (tiam parto de la Pedagogia Akademio de Sovetunio). Li studis en la filozofia fakultato de [[MŜU]] dum unu jaro, poste li studis en la psiĥologia fakultato de la sama universitato dum [[1972]]—[[1977]]. {{bibliotekoj}} {{Vivtempo|Suvorov Aleksandro}} [[Kategorio:Sovetiaj pedagogoj]] [[Kategorio:Rusiaj pedagogoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Rusiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj psikologoj]] [[Kategorio:Rusiaj psikologoj]] [[Kategorio:Surdoblinduloj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Kirgizio]] [[Kategorio:Personoj de Moskva provinco]] 2qoigxew2f38rtpw3o0z9caj3wpvqr7 0 461553 9368231 9296886 2026-05-07T12:39:11Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368231 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Bermuda junipero |dosiero = Image-Juniperus bermudiana - mature.jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = |regno = [[Plantoj]] ''Plantae'' |regno2 = planto |divizio = [[Pinofitoj]] ''Pinophyta'' |klaso = [[Pinopsidoj]] ''Pinopsida'' |ordo = [[Pinaloj]] ''Pinales'' |familio = [[Cipresacoj]] ''Cupressaceae'' |genro = [[Junipero]] ''Juniperus'' |statuso = CR |statuso sistemo = IUCN2.3 |dunomo = Juniperus bermudiana |dunomo aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|L.]] <ref>{{la}} [http://www.biodiversitylibrary.org/page/359060#page/481/mode/1up Carl von Linné 1753 :Species Plantarum, 2, p. 1039.]</ref> |vikispecio = Juniperus bermudiana |komunejo = Juniperus bermudiana }} La '''bermuda junipero''' (''Juniperus bermudiana'') estas [[specio]] de [[junipero]] [[Endemio|endemia]] en [[Bermudo]]. Tiu specio estas angle konata kiel ''Bermuda cedar'', sed ankaŭ kiel ''Bermuda redcedar'' kaj ''Bermuda juniper''. == Priskribo == [[Dosiero:Bermuda Cedar with male cones.jpg|220px|eta|maldekstra|Foliaro kaj masklaj strobiloj.]] [[Dosiero:Gardenology.org-IMG 2259 rbgs11jan.jpg|220px|eta|maldekstra|Foliaro kaj femalaj strobiloj.]] [[Dosiero:Starr 080610-8118 Juniperus bermudiana.jpg|220px|eta|maldekstra|Arboŝelo.]] Ĝi estas [[ĉiamverda]] [[arbo]] kreskanta ĝis alto de 15 m, kun [[trunko]]diametro ĝis 60&nbsp;cm (pli dikaj ekzempleroj estis ekzistantaj en la pasinteco). La [[arboŝelo]] estas maldika kaj ĝi senŝeliĝas strie. La foliaro estas produktata en bluaj-verdaj tufoj, kun individuaj [[ŝoso]]j de 1,3–1,6&nbsp;mm larĝo, sekcie kvarflankaj (kvadrataj). La [[folio]]j estas skvamecaj, 1,5–2,5&nbsp;mm longaj (ĝis 4&nbsp;mm longaj ĉe forte-kreskantaj ŝosoj) kaj 1-1,5&nbsp;mm larĝaj, kun neelstara [[glando]]; ili estas aranĝataj laŭ kontraŭstarantaj krucformaj paroj, kelkfoje laŭ krucformaj spiraleroj de tri. Junaj plantoj portas pinglecajn foliojn 4–8&nbsp;mm longajn. La femalaj [[strobilo]]j estas neregule sferformaj al [[piro]]formaj, 4–6&nbsp;mm longaj kaj 5–8&nbsp;mm larĝaj, molaj kaj [[Bero|berecaj]], komence verdaj, maturiĝante bluecaj-purpuraj ĉirkaŭ 8 monatoj post [[polenado]]; ili enhavas du (malofte tri) [[semo]]jn. La masklaj strobiloj estas 4–6&nbsp;mm longaj, flavaj, iĝante brunaj post la liberigo de la [[poleno]] en frua printempo. == Ekologio == Minaco al daŭra ekzisto de la bermudaj juniperoj estiĝis en la mezaj [[1940-aj jaroj]] kiam la specio estis atakata de du specioj de [[koĉo (genro)|koĉo]]j, ''Lepidosaphes newsteadi'' kaj ''Carulaspis minima'', kiuj estis senintence enmetitaj ekde [[Usono]] dum la konstruado de usona [[armea aerbazo]] en Bermudo. En 1978, tiuj [[parazito]]j estis mortigintaj 99% de la bermudaj juniperoj, iuj 8 milionoj da arboj. Tamen, la restantaj 1% de la arboj ŝajnis rezistemaj al la koĉoj, kaj penoj de la bermuda ''Department of Agriculture, Fisheries and Parks'' por planti junajn juniperojn el la rezistema [[raso]] tra Bermudo estas savinta la arbojn kontraŭ [[formorto]]. En la [[1950-aj jaroj|1950-aj]] kaj [[1960-aj jaroj]], la ekvizetofolia [[kasuarino]] (''Casuarina equisetifolia''), indiĝena en [[Aŭstralio]], estis enmetata en Bermudon por anstataŭi la bermudan juniperon en ties funkcio kiel ventoŝirmilo. Tamen en Bermudo, la kasuarinoj estas montriĝintaj kiel tre atakemaj, kaj neniuj aliaj plantoj estas kapablaj postvivi sub ili. Tamen, same kiel tiu de la bermuda junipero, la kasuarina foliaro estas rezistema al vento, kaj tiuj karakterizoj iĝis ke la kasuarinoj estas aprezataj de la ĝardenistoj en Bermudo. Alia enmetita specio, celante anstataŭgi la juniperaron, estas ''[[Kokolobo|Coccoloba]] uvifera''. Kune kun la kasuarino, la ĉefa enmetita konkuranto por spaco estas ''Schinus terebinthifolius'' ([[anakardiacoj]]). La specio estas kelkfoje kreskigata kiel [[Ornama planto|ornama arbo]] ekstere de Bermudo, kaj estas eknaturalizinta en [[Havajo]] kaj [[Sankta Heleno]]. Estas raportita ke pli ol 6 500 da bermudaj juniperoj estis plantataj inter 1921 kaj 1953, kaj ke la specio tie starigis sovaĝajn populaciojn <ref name="V1"> {{en}} {{Citaĵo el libro|titolo=Common Forest Trees of Hawaii (Native and Introduced)|familia nomo=Little, Jr.|persona nomo=Elbert L.|jaro=1989|eldoninto=U.S. Dept. of Agriculture, Forest Service|paĝo=321}}</ref>. La bermudaj juniperaroj kiuj kovris la insularon nutriĝis kaj gastigis multajn speciojn de birdoj kiuj estis evoluantaj kaj adaptantaj por vivi ĉirkaŭ ili, kaj tiel estiĝis endemiaj en Bermudo. Kune kun la perdo de tiom multaj arboj la populacioj de tiaj specioj estis apud la formorto. Tiuj birdoj inkludas la bermudan [[Blankokula vireo|blankokulan vireon]], kaj eblan [[subspecio]]n de [[Orienta blubirdo|orientan blubirdon]]. Strebadoj de la publiko kaj de la registaro ebligis pligrandiĝon de iliaj populacioj same kun de tiuj de la bermuda junipero. Tamen la bermuda junipero povas bezoni 200 jarojn por atingi plenan maturecon, kaj eble la birdoj ne kapablos postvivi tiun periodon. Nuntempe kun la freŝdata plitaltiĝo de la mara nivelo, iuj malaltaĵe situantaj juniperoj estas enfiltrataj kun marakvo kaj ekmortas. == Uzado kaj historio == [[Dosiero:Cedar Avenue - Hamilton Bermuda.jpg|eta|220px|[[Avenuo]] de bermudaj juniperoj sur malnova poŝtkarto.]] [[Dosiero:Featherbed Alley Printshop Bermuda.jpg|eta|220px| La ''Featherbed Alley Printshop Museum'', en la [[kelo]] de ''Mitchell House'', konstruita ĉirkaŭ 1720, kiu enhavas [[trabo]]jn de bermuda junipero, kvankam la [[planko]]j supre konsistas el [[Importo|importita]] ligno, tiutempe pli multekosta.]] Tiu [[Nearktiso|nearktisa]] specio estas konata por sia forta, dolĉa-[[Aromo|aroma]], utila kaj alloga ruĝeca konstruligno, kiu ludas signifan rolon en la bermuda historio, kaj kiu notinde ĉeestas en la bermudaj historiaj domoj. Kiam la anglaj setlintoj alvenis en Bermudo, la bermudaj juniperaroj floradis tra la insuloj, kaj la specio daŭrigis bonfarti eĉ kiam la setlintoj disvolvigis la teron. La ligno estis uzata de la setlintoj por larĝe variantaj celoj inkluzive de domoj, [[preĝejo]]j, [[malliberejo]]j , ŝipkonstruado, dominterna lignoprilaborado, [[meblaro]], [[ĉerko]]farado, kaj [[eksporto]] por [[vendado]]. Krome, la strobiloj estis uzataj kiel nutraĵo de la setlintoj kaj por ili mem, kaj por ilia [[brutaro]], kaj por prepari bermuda-juniperan [[siropo]]n kiel [[kuracilo]] kontraŭ [[dentodoloro]]j kaj [[tuso]]j. La setlintoj ankaŭ boligis la ŝosojn en akvo por krei eliksiron kontraŭ [[febro]]j. Plie, oni konstatis ke la ligno forpuŝas [[tineedoj]]n kaj [[pulo]]jn same kiel malhelpas ŝimon kaj [[malkomponiĝado]], do multaj bermudaj loĝantoj uzis la lignon por interne kovri ĉambrojn kaj tirkestojn. La ligno estis speciale aprezata de ŝipkonstruintoj. Ĝi povis esti prilaborata tuj post la dehakado, kaj estis nature rezistema al putrado kaj al lignoparazitoj. Ĝi estis forta kiel kverko, sed multe pli malpeza, kontribuante al rapideco kaj manovrebleco por kiu la bermudaj ŝipoj estis konataj kaj aprezataj. Ties abundo ebligis la bermudanoj direktiĝi al mara [[ekonomio]] post nuligo de la ''Somers Isles Company'' en 1684. En 1627, strebante al konservado de la bermudaj koniferaroj, la loka parlamento promulgis leĝon por restrikti la eksporton de bermuda junipero por ŝipkonstruado. Krome, inter 1693 kaj 1878, la parlamento promulgis dek ses pliajn leĝojn restriktiginte la uzadon de la bermuda junipero. Malgraŭ tiuj leĝoj, la ŝipkonstruada industrio fakte estis senarbariginta la plimulton de la bermuda pejzaĝo ĉirkaŭ la [[1830-aj jaroj]]. Nur la estiĝo de la [[Ŝtalo|ŝtalaj]] [[vaporŝipo]]j permesis al la arbaro restariĝi. Multaj historiaj domoj en Bermudo montras internan lignaĵojn kaj meblaron faritajn el bermuda junipero. Ekzemploj de tiaj domoj inkludas ''Mayflower House'', ''Camden House'', ''Tucker House'', kaj ''Verdmont House''. Tiu ĉi, laŭ ''Bermuda National Trust'', enhavas la plej bela kolekto de antikva bermuda-junipera meblaro. Ĉar ĝi estas nuntempe kaj malofta kaj multkosta, kaj ĝi troviĝas en multaj ekskluzivaj domoj, ties aromo estas asociita kun riĉeco. La bermuda [[heĝfonduso]] ''Juniperus Capital'' (nuntempe nomata : ''Pillar Capital'') estis nomita laŭ ''Juniperus bermudiana'' <ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.juniperuscapital.com/about/origin_of_the_juniperus_name |title=Origin of the Juniperus Name |publisher=Juniperus Capital |date= |accessdate=January 17, 2011 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2013-12-08 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101109042927/http://www.juniperuscapital.com/about/origin_of_the_juniperus_name |arkivdato=2010-11-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101109042927/http://www.juniperuscapital.com/about/origin_of_the_juniperus_name |archivedate=2010-11-09 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.juniperuscapital.com/about/origin_of_the_juniperus_name |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2013-12-08 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101109042927/http://www.juniperuscapital.com/about/origin_of_the_juniperus_name |arkivdato=2010-11-09 }}</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} ==Literaturo== * {{en}} Adams, R. P. 2004 : Junipers of the World: The genus Juniperus, ''Trafford Publishing'', ISBN 978-1-4120-4250-5 * {{en}} Farjon, A. (2005). ''Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys'', ''Royal Botanic Gardens'', Kew, ISBN 978-1-84246-068-9 == Vidu ankaŭ == * [[Bermudaj subtropikaj koniferaroj]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Portalo Biologio}} * {{en}} Groves, Gordon : [http://www.fao.org/docrep/x5377e/x5377e05.htm Bermuda junipero (F.A.O.).] * {{en}} Bermuda Registaro, Ministrejo pri Medio kaj Konservado [http://www.conservation.bm/bermuda-cedar/ Bermuda junipero.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120221185106/http://www.conservation.bm/bermuda-cedar |date=2012-02-21 }} * {{en}} {{IUCN2006|assessors=Conifer Specialist Group|year=1998|id=30376|title=Juniperus bermudiana|downloaded=11 May 2006}} Listigita kiel krize endanĝerigata. * {{en}} Forbes, Keith Archibald 2006 : [http://www.bermuda-online.org/flora.htm Flaŭro de Bermudo.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220605185649/http://www.bermuda-online.org/flora.htm |date=2022-06-05 }} * {{en}} Forbes, Keith Archibald 2006 : [http://www.bermuda-online.org/historichouses.htm Historiaj domoj de Bermudo.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110927055114/http://www.bermuda-online.org/historichouses.htm |date=2011-09-27 }} [[Kategorio:Cipresacoj]] [[Kategorio:Arboj de Nordameriko]] [[Kategorio:Nearktisa flaŭro]] sxfrap2j272cujjk7wfb65xhc8pw6ap 0 463168 9368511 9292221 2026-05-08T03:38:38Z Tirolischleioans 254019 9368511 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''3sat ''' estas internacia germanlingva satelita televidprogramo kun sidejo en [[Mainz]]. Oni dissendis kultur- kaj informadprogramon, faritan de publikaj televid- kaj radiostacioj de [[Aŭstrujo]], [[Germanujo]] kaj [[Svislando]]. == Historio == La kanalo estis fondita en 1984 kiel komuna projekto de [[ZDF]], [[ORF]] kaj [[SF Schweizer Fernsehen|SRG]] kaj furoris kiel unua transnacia kanalo. Post la likvido de la ARD-kulturkanalo ''Eins Plus'' en la 1-a de decembro 1993 ankaŭ [[ARD]] membriĝis. == Disaŭdigo kaj enhavo == La programo faratas en Mainz, en la ZDF-studio, kio responsas jure kaj elsendteknike. La plej engaĝanta filio de ARD estas la ''[[Südwestfunk|Südwestrundfunk]]'' (SWR). La kanalo videblas per satelito kaj kablo kaj povas esti kaptita en vastaj partoj de Eŭropo, kontribuante tiamaniere al la disvastigo de la germana lingvo. Post la aliĝo de ARD la kanalo ricevis strukturon de ĉiuflanka programo: al informado kaj kulturo asociiĝis programeroj sporta, muzika, kabareda, magazina, satira, artfilma, televidfilma. Ekde 1995 oni disaŭdigas po 24 horojn por tago. Liverantoj estas ZDF kaj ARD (ĉ. je 30 %), ORF (ĉ. je 28 %) kaj la svisoj je ĉirkaŭ 12 %. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.3sat.de Hejmpaĝo] [[Kategorio:Aŭstria televido]] [[Kategorio:Germana televido]] [[Kategorio:Svisa televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] [[Kategorio:ORF]] 3xzj62aal9s6bbo0k7luaho46jxye4h 0 464491 9368387 7656391 2026-05-07T19:44:52Z Stefangrotz 91903 Informkesto 9368387 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''[[Georgo|György]] Szinovácz''' [djordj sinovAc], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Szinovácz György''' estis [[hungara]] [[juristo]], [[juĝisto]], korespondanta [[membro]] de [[Hungara Scienca Akademio]] ([[1861]]). György Szinovácz [http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm] naskiĝis la {{daton|1|majo}} [[1807]] en [[Bársonyos]]. Li mortis la {{daton|25|decembro}} [[1867]] en [[Pest (urbo)]]. == Biografio == György Szinovácz post lernado komence estis ĉefamilia [[instruisto]]. En frekventis mez[[lernejo]]n en [[1830]] li iĝis sekretario, baldaŭe li estis nomita juĝisto en [[Tolna (historia departemento)]]. En [[1833]] li edziĝis baldaŭe havanta [[filo]]n. En [[1840]] li estis notario en [[Bratislavo|Pozsony]], post 7 jaroj denove li estis juĝisto. Tiun profesion li daŭris ankaŭ en [[Trencsén (historia departemento)]], fine li havis diversajn jurajn [[posteno]]jn en urbo Pest. == Verkaro (elekto) == * ''Rövid értekezés a magyar játékszínnek Budapesten állandón leendő megállapításáról'' (1835) * ''Közönséges ausztriai váltórendszabály és váltótörvénykezési eljárás kérdések és feleletekben'' (1854) - ankaŭ [[germane]] * ''Az uzsoratörvényekről'' (1867) == Fontoj == * [http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)] * [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)] {{Unua|kat=ne}} [[Kategorio:Hungaraj juristoj]] [[Kategorio:Hungaraj juĝistoj]] [[Kategorio:Hungaraj akademianoj]] {{Vivtempo|Szinovacz Gyorgy}} lqs5kxmjdapmzg5tlsjoe8tqzzgo2pb 0 468886 9368624 5719872 2026-05-08T09:22:14Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368624 wikitext text/x-wiki '''Brujić''' estas serba familinomo el [[Kroatio]]. Hodiaŭ en Kroatio estas 100 membroj en 50 familidomoj. En [[1712]], en Lika kaj Krbava estis 8 familioj. Dum la milito en [[Jugoslavio]] (1991-1995), multaj familianoj Brujić estis mortigitaj. ==Eksteraj ligiloj== * [http://www.poreklo.rs/2013/08/01/gornja-krajina-rodovi-koji-slave-sv-%C4%91ur%C4%91a-%C4%91ur%C4%91evdan/] * [http://www.poreklo.rs/2012/08/15/poreklo-prezimena-selo-medak-lika/] * [http://www.poreklo.rs/2012/07/15/poreklo-prezimena-selo-mekinjar-udbina-lika/] * [http://imehrvatsko.net/namepages/view/family_name/prezime-Bruji%C4%87] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131215093421/http://imehrvatsko.net/namepages/view/family_name/prezime-Bruji%C4%87 |date=2013-12-15 }} [[Kategorio:Historio de Kroatio]] [[Kategorio:Serboj]] qj4im77ea6chntipt2l1r1jvy0i2if8 0 470105 9368602 9126912 2026-05-08T09:03:18Z Sj1mor 12103 9368602 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Mitchell A New Map of Texas, Oregon, and California 1846 UTA.jpg|eta|''A New Map of Texas, Oregon, and California'', [[Samuel Augustus Mitchell]], 1846]] En la 19a jarcento la teorio de la '''evidenta destino''', en angla ''Manifest Destiny'', estis amplekse konsiderata en [[Usono]] laŭ kiu la usonaj setlintoj estis destinita etendiĝi tra la kontinento. Historiistoj ĉefe interkonsentis, ke estas ĉefe tri bazaj temoj ĉe la teorio de la Evidenta Destino: * La specialaj valoroj de la usona popolo kaj ties institucioj; * La usona reaĉeto kaj okupo de okcidento kiel bildo de rura Usono; * Neevitebla destino por plenumi tiu esencan devon.<ref>{{Citaĵo el libro|url=http://books.google.com/books?id=ccnP7tWU7hwC&pg=PA120|titolo=Native America, Discovered And Conquered: Thomas Jefferson, Lewis & Clark, And Manifest Destiny|aŭtoro=Robert J. Miller|jaro=2006|eldoninto=Greenwood|paĝo=120}}</ref> == Notoj == {{Referencoj}} == Referencoj == * Adams, Sean Patrick (2008). The Early American Republic: A Documentary Reader. Wiley–Blackwell. ISBN 9781405160988. * Bryan, William Jennings (1899). Republic or Empire?. * Beveridge, Albert J. (1908). The Meaning of the Times and Other Speeches. Indianapolis: The Bobbs–Merrill Company. * Crenshaw, Ollinger (1941). "The Knights of the Golden Circle: The Career of George Bickley". The American Historical Review 1 (42): 23–50. * Crocker, H. W. (2006). Don't tread on me: a 400-year history of America at war, from Indian fighting to terrorist hunting. Crown Forum. ISBN 9781400053636. * Cheery, Conrad (1998). God's New Israel. The University of North Carolina Press. p.&nbsp;424. ISBN 978-0807847541. Konsultita la 2012-08-02. * Greene, Laurence (2008). The Filibuster. New York: Kessinger Publishing, LLC. p.&nbsp;384. ISBN 978-1436695312. Konsultita la 2012-08-02. * Fisher, Philip (1985). Hard facts: setting and form in the American novel. Oxford University Press. ISBN 9780195035285. * Fuller, John Douglas Pitts (1936). The movement for the acquisition of all Mexico, 1846–1848. Johns Hopkins Press. * Greenberg, Amy S. (2005). Manifest manhood and the antebellum American empire. Cambridge University Press. ISBN 9780521840965. * Hietala, Thomas R. (February 2003). Manifest Design: American Exceptionalism and Empire. Cornell University Press. ISBN 9780801488467. Previously published as Hietala, Thomas R. (1985). Manifest design: anxious aggrandizement in late Jacksonian America. Cornell University Press. ISBN 9780801417351. * Hudson, Linda S. (2001). Mistress of Manifest Destiny: a biography of Jane McManus Storm Cazneau, 1807–1878. Texas State Historical Association. ISBN 9780876111796. * Johannsen, Robert Walter (1997). Manifest destiny and empire: American antebellum expansionism. Texas A&M University Press. ISBN 9780890967560. * Klinghoffer, Arthur Jay (2006). The power of projections: how maps reflect global politics and history. Greenwood Publishing Group. ISBN 9780275991357. * Ford, Paul L., ed. (2010). Works of Thomas Jefferson, IX. Cosmo Press Inc. ISBN 9781616402105. * May, Robert E. (2004). Manifest Destiny's Underworld. The University of North Carolina Press. p.&nbsp;448. ISBN 978-0807855812. Konsultita la 2012-08-02. * Mattelart, Armand (1996). The Invention of Communication. U of Minnesota Press. ISBN 9780816626977. * McDougall, Walter A. (1997). Promised land, crusader state: the American encounter with the world since 1776. Houghton Mifflin. ISBN 9780395830857. * Merk, Frederick; Bannister, Lois (1963). Manifest destiny and Mission in American History. Harvard University Press. ISBN 9780674548053. * Prucha, Francis Paul (1995). The great father: the United States government and the American Indians. U of Nebraska Press. ISBN 978-0-8032-8734-1. * Ripley, Peter C. (1985). The Black Abolitionist Papers. Chapel Hill, NC: University of North Carolina Press. p.&nbsp;646. * Rossiter, Clinton (1950). "The American Mission". The American Scholar (The American Scholar) (20): 19–20. * Sampson, Robert (2003). John L. O'Sullivan and his times. Kent State University Press. ISBN 9780873387453. * Stephanson, Anders (1996). Manifest destiny: American expansionism and the empire of right. Hill and Wang. ISBN 9780809015849. * Stuart, Reginald C. (1988). United States expansionism and British North America, 1775–1871. University of North Carolina Press. ISBN 9780807817674. * Somkin, Fred (1967). Unquiet Eagle: Memory and Desire in the Idea of American Freedom, 1815–1860. Ithaca, N.Y. * Strong, Josiah (1885). Our Country. Baker and Taylor Company. * Tuveson, Ernest Lee (1980). Redeemer nation: the idea of America's millennial role. University of Chicago Press. ISBN 9780226819211. * Weeks, William Earl (1996). Building the continental empire: American expansion from the Revolution to the Civil War. Ivan R. Dee. ISBN 9781566631358. * Ward, John William (1962). Andrew Jackson : Symbol for an Age: Symbol for an Age. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-992320-5. * Weinberg, Albert Katz; Walter Hines Page School of International Relations (1935). Manifest destiny: a study of nationalist expansionism in American history. The Johns Hopkins Press. ISBN 0404147062. * Wanklyn, Harriet (1961). Friedrich Ratzel: A Biographical Memoir and Bibliography. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.pbs.org/kera/usmexicanwar/educators/md3_war.html ''Manifest Destiny'' kaj la uson-meksika milito: Tiam kaj nun] {{Webarchiv|url=https://archive.today/20121205014120/http://www.pbs.org/kera/usmexicanwar/educators/md3_war.html |date=2012-12-05 }} * [http://avalon.law.yale.edu/19th_century/polk.asp President Polk's Inaugural Address] * [http://zinnedproject.org/materials/the-expansion-of-empire/ Gayle Olson-Raymer, “The Expansion of Empire”], universitata materialo [[Kategorio:Historio de Usono]] [[Kategorio:Naciismo]] ct2w731o3rilgeez1x8zhd67zyu0zxf 0 470305 9368588 7327235 2026-05-08T08:55:33Z Sj1mor 12103 9368588 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Ekspansiismo''' konsistas el ekspansiistaj politikoj fare de [[registaro]]j kaj [[ŝtato]]j. Dum kelkaj ligis la esprimon al antaŭenigado de ekonomia kresko (kontraste al nulan kreskon/daŭrigeblajn politikojn), pli ofte ekspansiismo rilatas al la doktrino de ŝtato vastiganta ĝian teritorian bazon (aŭ ekonomia influo) kutime, kvankam ne nepre, per armea agreso. Komparu ĝin kun konceptoj [[Imperiismo|imperi-konstruado]], [[koloniismo]], kaj ''[[Lebensraum]]''. [[Iredentismo]], venĝemo, politika reunuiĝo aŭ tut-[[naciismo]] foje kutimas justigi kaj pravigi ekspansiismon, sed nur kiam la eksplicita celo estas rekonkeri teritoriojn kiuj estis perditaj, aŭ por transpreni praulajn terojn. Simpla teritoria disputo, kiel ekzemple limdisputo, ne estas kutime referita kiel ekspansiismo. ==Vidu ankaŭ== * [[Evidenta destino]] * [[Korolario Roosevelt]] * [[Imperiismo]] ==Eksteraj ligiloj== {{Projektoj}} *[http://www.projectworldview.org/wvtheme22.htm "Expansionism / Imperialism"] el ProjectWorldview.org [[Kategorio:Imperiismo]] 2mj6v57uybdcej6tovuno7jbw3pnhw0 0 470904 9368818 9103631 2026-05-08T11:57:31Z Sj1mor 12103 9368818 wikitext text/x-wiki {{Informkesto pereinta ŝtato |mapo=Anglo-Egyptian Sudan.png |mapo noto=Mapo de Angla-Egipta Sudano }} [[Dosiero:Egypt sudan under british control.jpg|eta|300px|dekstra|Mapo de la Angl-Egipta Sudano]] [[Dosiero:Plaque in the Cloisters of Westminster Abbey to commemorate the British in Sudan.JPG|eta|Memorilo ĉe Westminister]] '''Angla-Egipta Sudano''' estis [[kondominio]] kaj markigo de la hodiaŭa [[Sudano]], kiu estis administrita inter 1899 kaj 1956, kiam ĝi estis [[kunposedaĵo (internacia juro)|kunposedaĵo]] de [[Egiptio]] kaj de [[Britio]]. == Fono == === Unio kun Egiptio === En 1820, la egipta armeo de la [[paŝao]] [[Muhammad Ali (paŝao)|Muhammad Ali]] estrita de lia filo Ismail Paŝa<ref name = Henderson> Henderson, K.D.D. "Survey of the Anglo-Egyptian Sudan 1898-1944", Longmans, Green and Co. Ltd., London, 1946</ref> invadis kaj konkeris nordan [[Sudano]]n. La regiono havis deĉiamajn lingvajn, kulturajn, religiajn, kaj ekonomiajn ligojn kun [[Egipto]] kaj estis parte sub la sama regado je intermitaj periodoj ekde la tempo de la [[faraono]]j. Muhammad Ali estis agreseme praktikante politikon por etendo de sia povo cele al ebla anstataŭo de la [[Otomana Imperio]] kaj vidis Sudanon kiel valora aldono al siaj egiptiaj teritorioj. Dum sia regado kaj tiu de siaj sukcedantoj, Egiptio kaj Sudano iĝis administrata kiel unu politika ento, kun ĉiuj regantaj membroj de la dinastio de Muhammad Ali serĉe la konservado kaj etendado de la ''"unueco de la Nila Valo"''. Tiu politiko estis etendita kaj intensigita ĉefe de la nepo de Muhammad Ali, nome Ismail Paŝao, sub kies regado plej el la resto de la nuna moderna Sudano estis konkerita. === Brita impliko === Pro la malfermo de la [[Sueza Kanalo]] en 1869, la ekonomia kaj strategia gravoj de Egiptio kaj Sudano pliiĝis enorme, allogante la imperiajn atentojn de la grandaj [[mondpotenco]]j, partikulare de Britio. Dek jarojn poste, en 1879, la enorma ekstera ŝuldo de la registaro de Ismail Paŝao utilis kiel ekskuzo por la mondpotencoj por devigi lin [[abdiko|abdiki]] kaj esti anstataŭita de sia filo Teŭfik Paŝao. La maniero kiel Teŭfik ascendis danke al interveno de eksterlandaj povoj ege kolerigis egiptajn kaj sudanajn naciistojn kiuj bedaŭris pro la pliiĝanta influo de eŭropaj registaroj kaj komercistoj sur la aferoj de la lando. La situacio malpliboniĝis pro evidenta koruptado de Teŭfik kaj ties misadministrado kaj finfine ĉio finis pre la [[Urabia Ribelo]]. Cele reteno de la povo, Teŭfik alvokis britan helpon. En 1882, laŭ inviti fare de Teŭfik, la britoj bombardadis [[Aleksandrio]]n, nome unuaranga marhaveno kaj de Egiptio kaj de Sudano, kaj sekve invadis la landon. Britaj trupoj elpostenigis la urabian registaron en [[Kajro]] kaj okupis la reston de Egiptio kaj Sudano en 1882. Kvankam oficiale la aŭtoritato de Teŭfik estis restaŭrita, reale la britoj ekkontrolis la aferojn de Egiptio kaj Sudano ĝis 1932.<ref name = Henderson/> == Notoj == {{Referencoj}} {{Koord|15|37|59|N|32|31|59|E|source:kolossus-svwiki|display=title}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Historio de Sudano]] [[Kategorio:Historio de Egiptio]] [[Kategorio:Koloniismo]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1899]] [[Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1956]] notsch2a7iuucgltgh2zkylgdmru7uy 14 471129 9368320 7179427 2026-05-07T16:09:02Z ThomasPusch 1869 9368320 wikitext text/x-wiki {{Kategorioj laŭ jaro | kategorio = Muzikaj grupoj fonditaj en | jaro = 2006 | titolo = Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en }} {{projektoj}} [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2000-2009|#]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj laŭ fondojaroj|2006]] [[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2006]] [[Kategorio:Muziko en 2006]] 8kuf9dxarkzae73n1iviukjfgmwmzgs 0 471424 9368819 7954183 2026-05-08T11:58:15Z Sj1mor 12103 9368819 wikitext text/x-wiki {{Informkesto pereinta ŝtato}} [[Dosiero:British service in Malaya memorial within Westminster Abbey - geograph.org.uk - 3583735.jpg|eta|Memorilo ĉe Westminister]] '''Brita Malajzio''' malprecize aludas al serio de ŝtatoj en la [[Malaja Duoninsulo]] kaj insulo de [[Singapuro]] kiu estis sub britia kontrolo inter la 18a kaj la 20a jarcentoj. Malkiel la esprimo "[[Britia Hindio]]", kiu ekskludis la hindiajn suverenajn ŝtatojn, la termino ''Brita Malajzio'' estis ofte uzita por aludi al la Malajziaj Ŝtatoj sub nerekta brita regado same kiel al la [[Markolaj kolonioj]] kiuj estis sub suvereneco de la Britia Krono. Antaŭ la formado de la [[Malajzia Unio]] en 1946, la teritorioj ne estis lokigitaj sub unuigita administrado. Anstataŭe, Brita Malajzio enhavis la teritoriojn de la [[Markolaj kolonioj]], la [[Federataj Malajziaj Ŝtatoj]] kaj la [[Nefederataj Malajziaj Ŝtatoj]]. [[Dosiero:LocationBritishMalaya.png|eta|250px|Brita Malajzio inter 1909 kaj 1946.]] Snb Brita regado, Malajzio estis unu el plej profitdonaj teritorioj de la [[Brita Imperio]], kaj la plej granda produktanto en la mondo de [[stano]] kaj poste de [[kaŭĉuko]]. La Malajzia Unio estis nuligita kaj anstataŭita de la [[Federacio Malajzio]] en 1948. Ĝi iĝis tute sendependa la 31an de Aŭgusto 1957. La 16an de Septembro 1963, la federacio, kun [[Sabaho]], [[Saravako]] kaj Singapuro, formis pli grandan federacion nome [[Malajzio]]. == Referencoj == * Zainal Abidin bin Abdul Wahid; Khoo, Kay Kim; Muhd Yusof bin Ibrahim; Singh, D.S. Ranjit (1994). ''Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah Sejarah Tingkatan 2.'' Dewan Bahasa dan Pustaka. ISBN 983-62-1009-1 * Osborne, Milton (2000). ''Southeast Asia: An Introductory History.'' Allen & Unwin. ISBN 1-86508-390-9 * 1911 Encyclopædia Britannica. ''Malay States.'' == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * Arkib Negara. Hari ini dalam sejarah. [http://hids.arkib.gov.my/doc/jilidiv/oktober/20_10_1909_1980.htm Penubuhan Majlis Persekutuan] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070609202652/http://hids.arkib.gov.my/doc/jilidiv/oktober/20_10_1909_1980.htm |date=2007-06-09 }}. Elŝutita la [[15an de decembro]] 2006. [[Kategorio:Brita Malajzio| ]] [[Kategorio:Historio de Malajzio]] [[Kategorio:Historio de Britio]] [[Kategorio:Koloniismo]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1826]] m1scu78lhja9x2b2lpyco6ezz7cxasj 0 475954 9368355 8991527 2026-05-07T18:10:57Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368355 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | nomo = Biscarrosse<br /><small>Biscarròssa</small> | tipo = [[Komunumo (Francio)|komunumo]] | regiono = {{Nova Akvitanio}} | departemento = {{Landes}} | arondismento = ''[[arondismento Mont-de-Marsan|Mont-de-Marsan]]'' | kantono = ''{{#invoke:Wikidata|claim|P7938|parameter=link}}'' | regiono-ISO=FR-40 | tipo1 = reliefo | tipo2 = reliefo | situo sur mapo2=Francio | bildo = <!-- se nenio ĉi-tie indikiĝas, kutime preniĝas bildo el vikidatumoj --> | bildo-priskribo = }} '''Biscarrosse''' [{{IFA|biskaʁɔs}}] ([[Gaskona lingvo|gaskone]]: ''Biscarròssa'') estas [[Komunumo (Francio)|komunumo]] de [[Francio]]. Ĝi [[Komunumoj de Landes|situas en la]] [[Departementoj de Francio|departemento]] ''[[Landes]]'' (jen [[france]], [[okcitane]] ''Lanas''), en la regiono [[Nova Akvitanio]] ({{lang-fr|Nouvelle-Aquitaine}}, prononco [{{IFA|nuvɛl akitɛn}}], do {{prononco|nuVEL akiTEN}}, {{lang-oc|Nòva Aquitània}}, {{lang-eu|Akitania Berria}}). Fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} - en 2011 estis {{formatnum:12631}}<ref>{{Citaĵo el la reto | url = http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/commune.asp?depcom=40046 | titolo = Populations légales 2011 - 40046-Biscarrosse | alirdato = 27-an de marto 2014 | aŭtoro = [[Insee]] | lingvo = fr }}</ref>. Administre la komunumo apartenas al la [[arondismento]] ''[[arondismento Mont-de-Marsan|Mont-de-Marsan]]'' ([[france]] ''arrondissement de Mont-de-Marsan'', [[okcitane]] ''Arrondiment deu Mont''), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la [[kantonoj de Francio|kantono]] ''{{#invoke:Wikidata|claim|P7938|parameter=link}}'' == Geografio == Biscarrosse situas en la nordoriento de la departemento [[Landes]], ĉe la [[Atlantika Oceano]]. Ĝi enhavas du urbajn centrojn: Biscarrosse, {{unuo|8|km}} for de la oceano, kaj Biscarrosse-Plage, [[banurbo]] ĉe la oceano. {{Ĉirkaŭ loko | Centro = Biscarrosse | Norde = [[La Teste-de-Buch]] ([[Gironde]]) | Nordoriente = [[Sanguinet]] | Sudoriente = [[Parentis-en-Born]] | Sude = [[Gastes]] | Okcidente = ''[[Atlantika Oceano]]'' }} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Komunumoj de Landes]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj|commonscat=Biscarrosse}} * [http://www.ville-biscarrosse.fr/ Oficiala retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20211223021702/https://www.ville-biscarrosse.fr/ |date=2021-12-23 }} ({{fr}}) {{Projektoj}} {{departemento Landes}} {{ĝermo|Francio}} [[Kategorio:Komunumoj de Landes]] p8gtdb3dl9oerat8watkcl9876236dy 0 476781 9368504 8905339 2026-05-08T03:33:47Z Tirolischleioans 254019 9368504 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Funkhaus Haupteingang.JPG|eta|Ĉefa enirejo al la Radidomo Wien.]] [[Dosiero:ORF-Funkhaus Lobby.jpg|eta|Vestiblo ene de Radidomo Wien.]] '''Österreich 1''' (mallongigo: Ö1) estas sukcesega aŭstra radiostacio: unu el la kvar naciaj kanaloj funkciigitaj fare de la publika dissendanto de Aŭstrio [[ORF]]. == Karaktero == Ĝi temigas klasikan muzikon kaj operon, ĵazon, dokumentadojn, novaĵon, radioteatraĵojn kaj dramojn, kabaredojn , kvizojn kaj diskutojn. La programanta miksaĵo de Ö1 de informoj, kulturo, muziko, literaturo, eduko, scienco kaj religio estas ekzemplodona. Ö1 dissendas novaĵon en la germana, la angla kaj la franca. == Historio == La kanalo estis lanĉita antaŭ la 1a de oktobro 1967 kiel parto de granda projekto reorganizi la ORF-produktojn laŭ la respektiva prefero de la celogrupo, nome triparten: en Ö1, Ö2 kaj la pop-muzikkanalon Ö3. Pli frue, en 1964, ekzistas peticio por nacia referendumo, per kio pli ol 800,000 civitanoj deklaris sin kontraŭ ideologiaj nomumoj je ŝlosilaj pozicioj ene de la ŝtatradioservo per la aŭstra granda koalicia registaro de kanceliero [[Alfons Gorbach]] ([[ÖVP]]) kaj vickanceliero [[Bruno Pittermann]] ([[SPÖ]]) laŭ tradicia proporcia postendisdividsistemo. Du jarojn poste, laŭleĝa reguligo de nepartia dissendado estis pasigita fare de la [[Nacia Konsilio (Aŭstrio)|Nacia konsilio]], kaŭzante relanĉon de la ORF-radiostacioj. Ö1 devas observi la publikan instruan mandaton kaj oferti larĝe kulturan programon por artiste ema spektantaro. Furorante tiutempo, fokuso estas en novaĵprogramoj kiel la unu horon daŭranta ''Tagmeza Ĵurnalo'' aŭ baldaŭ pluse ''Matena Ĵurnalo''; tiu laste menciita startis dum la [[Praga printempo 1968]] por informi pri la politikaj ŝanĝoj en najbara Ĉeĥoslovakio. == Operacioj == Ö1 dissendas de la Radidomo Wien ĉe Argentinier-strato La nuna stacio-identigo estis kunmetita fare de la ĵazisto Werner Pirchner en 1994, la slogano ''Ö1 gehört gehört'' (tradukite: Ö1 aŭskultindas) - vortludo sur "esti aŭdita" en la germana konformiĝanta al "devus" - estis kreita fare de la verkinto Wolf Haas. Ekde 2010 75-precizega ŝanĝita bloko de programado estas dissendita ĉiu mateno sur la kurtondo frekvencoj de iama [[Radio Aŭstria Internacia]]. Ö1 kiel retradio ankaŭ povas esti aŭskultita tutmonde. La programoj ankaŭ povas esti aŭditaj por la daŭro de unu semajno post elsendo senkoste podkaste. Ö1 prizorgas la RadioKulturhaus-ejon ene de Radidomo Wien inkluzive de la KulturCafé kafejo. Ĝi ankaŭ partoprenas la ĉiujaran Donauinselfest muzikan festivalon. == Elsendoj nunaj kaj historiaj (elekto) == * [[Ambiente|Ambiente – Von der Kunst des Reisens]] * [[Contra - Kabarett und Kleinkunst]] * [[Der Guglhupf]]'' * [[Diagonal – Radio für Zeitgenossen]] * [[Du holde Kunst]] * [[Erfüllte Zeit]] * [[gehört.gewusst]] * [[Help – Das Konsumentenmagazin]] * [[Hörbilder]] * [[Klassiktreffpunkt]] * [[Kunstradio – Radiokunst]] * [[Matrix – computer & neue medien]] * [[Menschenbilder]] * [[Mittagsjournal]] * [[Morgenjournal]] * [[Pasticcio]] * [[Rudi! Radio für Kinder]] * [[Spielräume]] * [[Spielräume spezial]] * [[Tonspuren]] * [[Zeit-Ton]] == Kunlaborantoj kaj kunlaborintoj (elekto) == * [[Paul Angerer]] * [[Ursula Baatz]] * [[Philipp Blom]] * [[Otto Brusatti]] * [[Dieter Dorner]] * [[Humbert Fink]] * [[Dorothee Frank]] * [[Doris Glaser]] * [[Martin Haidinger]] * [[Alois M. Holzer]] * [[Albert Hosp]] * [[Peter Huemer]] * [[Heinz Janisch]] * [[Mirjam Jessa]] * [[Manfred Jochum]] * [[Günter Kaindlstorfer]] * [[Johannes Kaup]] * [[Hugo Kirnbauer]] * [[Peter Klein (Journalist)|Peter Klein]] * [[Alfred Koch (Journalist)|Alfred Koch]] * [[Peter Lachnit]] * [[Hans Langsteiner]] * [[Werner Löw]] * [[Roland Machatschke]] * [[Johannes Leopold Mayer]] * [[Rudolf Nagiller]] * [[Volkmar Parschalk]] * [[Christl Reiss]] * [[Rainer Rosenberg]] * [[Michael Schrott]] * [[Irene Suchy]] * [[Bernhard Trebuch]] * [[Alfred Treiber]] * [[Robert Weichinger]] * [[Agathe Zupan]] * [[Ina Zwerger]] == Literaturo == * Alfred Treiber: ''Ö1 gehört gehört. Die kommentierte Erfolgsgeschichte eines Radiosenders.'' Böhlau, Wien 2007, ISBN 3-205-77495-7. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://oe1.orf.at/ oe1.orf.at Website von Ö1] [[Kategorio:Aŭstriaj radiostacioj|Osterreich 1]] [[kategorio:ORF|Osterreich]] mjc6dk4be572w8zo3dcvmeeaarcurqj 0 478593 9368276 7859188 2026-05-07T14:27:49Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368276 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|zoo |kategorio = |lando = Argentino |regiono = |situo = [[Bonaero]] |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = AR-C |mapo lokumilo = iso |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |zomo = 14 |areo = 18 |areo unuo = ha |establita = 1875-11-11 |establita tipo = Malfermo |libera = 350 |libera tipo = Bestospecioj |libera1 = 2500 |libera1 tipo = Bestoj }} La '''Bestoĝardeno de Bonaero''' ({{lang-es|Zoológico de Buenos Aires}}) estas publika [[bestoĝardeno]] situanta en la urbo [[Bonaero]], ĉefurbo de [[Argentino]]. Posedas areon de 18&nbsp;[[hektaro]]j, kiu troviĝas en la kvartalo [[Bonaero|bonaera]] nome [[Palermo (Bonaero)|Palermo]], antaŭ la Placo Italio. La ĉefa enirejo troviĝas ĉe la angulo de la Avenuo Sarmiento kaj la Avenuo General Las Heras. Ĝi enhavas 89&nbsp; speciojn de [[mamuloj]], 49&nbsp;speciojn de [[reptilioj]]n kaj 175&nbsp;speciojn de [[birdoj]], sume totale pli ol 2500&nbsp;bestoj. La institucio plenumas la funkciojn de konservado de specioj, de enketado kaj de edukado. {{Koord|34|34|51.54|S|58|25|12.09|W|type:landmark_scale:2500}} == Literaturo == * Pri la administrado fare de Eduardo Ladislao Holmberg: Bruno, Paula, ''Pioneros culturales de la Argentina. Biografías de una época, 1860-1910'', Buenos Aires, Siglo XXI Editores, 2011. == Eksteraj ligiloj == {{Portalo|Biologio}} {{Projektoj}} * [http://www.zoobuenosaires.com.ar/ Oficiala retejo de la Bestoĝardeno de Bonaero] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150429151515/http://www.zoobuenosaires.com.ar/ |date=2015-04-29 }} * [http://www.argentinaxplora.com/activida/entreten/zoohist.htm Historio de la Bestoĝardeno de Bonaero] * [http://www.palermo-buenos-aires.com/zoologico.html Palermo Zoológico, Buenos Aires] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121201225319/http://www.palermo-buenos-aires.com/zoologico.html |date=2012-12-01 }} * [http://www.iprofesional.com/index.php?p=nota&idx=60231 Venta del Zoológico en 2008 - InfobaeProfesional] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140422232907/http://www.iprofesional.com/index.php?p=nota&idx=60231 |date=2014-04-22 }} [[Kategorio:Konstruaĵoj en Bonaero]] [[Kategorio:Bestoĝardenoj en Sudameriko]] pmlanewt9npa1ug2b49uzq3oqnnr60b 0 480275 9368615 8697142 2026-05-08T09:10:45Z Sj1mor 12103 9368615 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Sibiuphoto.jpg|eta|[[Sibiu]], [[Rumanio]]]] [[Dosiero:Prerupstonecistern.jpeg|dekstra|eta|250px|Turistoj ĉe ruinoj de [[Kmera imperio|kmera]] templo Pre Rup en [[Angkor]], [[Kamboĝo]].]] [[Dosiero:Angkor_Wat_W-Seite.jpg|eta|Turistoj ĉe [[Angkor]], [[Kamboĝo]].]] '''Kultura turismo''' estas maniero de [[turismo]] kiu centriĝas al kulturaj allogaĵoj proponitaj de difinita turisma loko, ĉu malgranda vilaĝo, ĉu urbo, regiono aŭ lando. Lastatempe ĝi ekelstaris en zonoj kie ne estas taŭgaj ebloj por aliaj tipoj de turismo: ''suno kaj strando'', sporta, ktp. Tiu tipo de turismo bezonas histori-artajn rimedojn por sia disvolviĝo. Ĝi estas malpli postulema kaj malpli dependa el la sezono. La kultura turismo estas konsiderata parto de la grupo de ''alternativa turismo''. Oni povas subdividigi tiun koncepton laŭ diversaj subtemoj kiaj la jenaj: * '''Etnografia''': pri kutimoj kaj tradicioj de la popoloj. * '''Literatura''': pri lokoj aŭ eventoj de bibliografia aŭ biografia karaktero. Ekzemple motivita de klasika verko, kiaj la ''[[Odiseado]]'' de [[Homero]]; la ''Historioj'' de [[Herodoto]]; ''[[Don Quijote]]'' de [[Miguel de Cervantes]] aŭ ''[[Uliso]]'' de [[James Joyce]]. * '''Kina''': motivita de vizito al lokoj kie oni filmis difinitajn filmojn aŭ kie oni okazigas kinfestivalojn. * '''Funebra''': vizito al tombejoj aŭ tomboj de famuloj. * '''Eduka''': ligita ofte al lernado de [[lingvo]]j. * '''Scienca''': al kongresoj por scienculoj aŭ al enketado. * '''Kultura''': por viziti [[muzeo]]jn, [[Arkeologio|arkeologiajn kuŝejojn]], kiaj [[Pompejo]], [[Herkulano]], ktp. * '''[[Kuirarto|Kuirarta]]''': ligita al tradicia kuirarto. * '''[[Naturo]]'''. celas viziti la naturajn vidindaĵojn de montoj, arbaroj, riveroj, lagoj, kavoj, vulkanoj, termaj fontoj ktp. Ĉefe ĉe [[natura parko|naturaj parkoj]] aŭ [[nacia parko|naciaj parkoj]]. * '''[[Rura turismo]]''': ĉefe per luado de antikva domo en kamparo aŭ en natura etoso de montaro, arbaro aŭ simple rura. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.culturayciudad.com Web de FITC & City Break - Feria Internacional Turismo Cultural & City Break] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200807184925/http://www.culturayciudad.com/ |date=2020-08-07 }}. * [http://portal.unesco.org/culture/es/ev.php-URL_ID=11408&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html Kultura turismo en la retejo de UNESCO]. * [http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano/contenido?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/Elcano_es/Zonas_es/Imagen+de+Espana/DT39-2005#_Toc113936573 Studo de ''Real Instituto Elcano'' pri rura turismo]{{404|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.iet.tourspain.es/img-iet/Revistas/RET-150-2001-pag3-13-87318.pdf El desarrollo del turismo cultural en Europa] * [http://www.pasosonline.org/Publicados/1203/PS030603.pdf Nuevos turistas en busca de un nuevo producto: el patrimonio cultural] * [http://www.pasosonline.org/Publicados/4206/PS040206.pdf Algunas reflexiones sobre el turismo cultural] * [http://www.cultunet.com/es/revista-gestion-cultural/revistas Nº 2 Revista g+c - "La ciudad temática"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110902053650/http://www.cultunet.com/es/revista-gestion-cultural/revistas |date=2011-09-02 }} * [http://www.alde.es/encuentros/anteriores/iveea/autores/B/173.pdf Turismo cultural y patrimonio histórico: aplicación multivariante al estudio de la demanda]{{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kultura turismo| ]] rfoj128w12x9zw18450kghvmv9ez8jt 0 480278 9368617 9122415 2026-05-08T09:12:44Z Sj1mor 12103 9368617 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Benamahoma.jpg|eta|300px|Kampara turismo: [[Benamahoma]], pitoreska loko de la [[Grazalema (Montaro)]] (sudorienta [[Hispanio]]).]] '''Kampara turismo''' aŭ '''agroturismo''' ([[Italio]], [[Svislando|Svisio]]) estas sektoro de la turisma industrio kiu ĉefe okupiĝas pri la uzo de naturaj, kulturaj, historiaj kaj aliaj rimedoj de la kamparo kaj ĝiaj trajtoj por krei ampleksan turisman produkton<ref>(ru) Shilova S. G. kaj aliaj, ''[https://просельскийтуризм.рф/metodicheskoe-posobie-zelenyj-dom.-organizaciya-selskogo-turizma1 Организация сельского туризма. Методическое пособие]'' (''Organizo de kampara turismo. Metodologia gvidilo)''. <small>[[Arkivita]] el la originalo la 1an de aŭgusto 2021.</small></ref>. Tiu speco [[turismo]] rilatas al malgrandskala turismo ekster la urba medio, okazanta en [[Ruro|rura]], kampara medio, kutime en malgrandaj lokoj (pli malgrandaj ol 1.000 aŭ 2.000 loĝantoj) aŭ eĉ ekster la urbaj kernoj en malgrandaj setlejoj. Kampara turismo. Turistoj estas altiritaj de la pureco kaj trankvileco pro la naturo, la ŝanco ekkoni la tradiciajn domstilojn kaj la regionan kulturon. Ĉi tiu speco de turismo kiu implikas interagon inter kamparanoj kaj turistoj estas organizita en multaj landoj de la mondo per la programo [[WWOOF]]<ref>(en) [http://www.wwoof.org/ WWOOF.org], <small>[https://web.archive.org/web/20080913110704/http://www.wwoof.org/ Arkivita] de la originalo la 13-an de septembro 2008.</ref>. == Terminologio == Ofte oni konfuzas la terminojn ''agroturismo'' kaj ''kampara turismo'', kvankam ili havas malsamajn signifojn. === Kampara turismo === Temas pri speco de turismo en kiu turistoj iras al [[Vilaĝo|vilaĝoj]] aŭ [[Bieno|bienoj]] por sperti kamparan vivon. Tiu turismo inkludas la partoprenon de turistoj en vilaĝaj agadoj kiel ekzemple prizorgado de bestoj kaj kultivaĵoj, kuirado kaj purigado, metioj kaj distro. Kampara turismo estas turismo kiu okazas en kamparaj lokoj<ref>(sr) Njegovan, Zoran (2016), ''Економика туризма и сеоског туризма'' (''Ekonomio de turismo kaj kampara turismo'' . Novi Sad: Universitato de Novi Sad. ISBN  978-86-7520-380-3</ref>. === Agroturismo === Elstara subspeco de kampara turismo estas agroturismo (agrara turismo) dum kiu la turisto ne nur vivas en kampara bieneto, sed ankaŭ okupiĝas pri ekonomiaj agadoj tie. Ofte kampara turismo ankaŭ povas esti speco de [[ekoturismo]]. Agroturismo celas montri kaj klarigi al turistoj la produktadprocezon en agrikulturaj bienoj. Turistoj loĝas en kamparaj domoj, vilaĝaj domoj ktp., ĉu luante la tutan domon kun serio da servoj, ĉu luante ĉambron aŭ spacon en ĝi. La posedantoj proponas agadojn rilatajn al la agrikultura kaj kampara mondoj: manĝoj kun hejmaj produktoj, luado de ĉevaloj, riskosportoj, ekologia lernejo aŭ metiistaj kuiradkursoj. === Diferencoj internacie === Identigi aŭ diferencigi la terminojn ''kampara turismo'' kaj ''agroturismo'' multe varias inter landoj. * En [[Usono]], la terminoj kampara turismo kaj agroturismo estas preskaŭ sinonimaj kaj rilatas al vastaj kamparaj areoj kun [[Ranĉo|ranĉoj]] kaj bienoj. * En la landoj de la [[Eŭropa Unio]], la diferencoj inter kampara turismo kaj agroturismo estas signifaj. ''Kampara turismo'' reprezentas vilaĝturismon en pli larĝa signifo kaj ''agroturismo'' reprezentas kamparan turismon en la pli malvasta signifo. En [[2015]], 35 profesiaj organizoj de 27 eŭropaj landoj ariĝis ene de strukturo kun etikedo ''Eurogîtes'', la Eŭropa Federacio de Kampara Turismo (''Eŭropa Federacio de Agrikulturo kaj Vilaĝa Turismo''), kreita en [[1990]]. == Trajtoj == Kutime temas pri familiaj entreprenoj kiuj adaptis aŭ renovigis antikvajn kamparajn domojn adaptitajn al la bezonoj de turistoj, proponantaj samtempe bonkvalitajn servojn al ili <ref>(es) [http://www.consumoteca.com/turismo-y-viajes/turismo/casa-rural/ Qué es una casa rural. Definición legal]</ref>. La koncepto de kampara turismo rilatas al: # ''Kamparaj rimedoj'': Riveroj, lagoj, montoj, arbaroj. ... # ''Kampara heredaĵo'': Tradicia arkitekturo, historio, kastelo , preĝejoj ... # ''Kampara vivmaniero'': Lokaj eventoj, gastronomio, tradicioj, muziko... # ''Kamparaj agadoj'': rajdado, biciklado, fiŝkaptado, [[migrado]] (piedirado), akvosportoj... ''Kampara domanaro'' kiel adaptita (tradicia) domanaro kiu estis konstruita en tia maniero por respekti la medion kaj konstrui tradicion. [[Dosiero:Kretinga rural tourism.jpg|eta|Kampara turismo-bieneto en Litovio]] === Klasifiko === * Agroturismo (rikolta laboro) * Restada turismo ("vivi en la kamparo") * Praktika sperto-turismo (akirante vivsperton) * Gastronomia sperto (tradiciaj manĝaĵoj kaj trinkaĵoj) * Komunuma ekoturismo (eko-komunuma turismo) * Etnografia turismo (konatiĝo kun lokaj tradicioj) * Agrikultura turismo<ref>(ru) [http://apej.ru/article/4-2 Vladimir Vladimirovic Dobroselskij]'', Аграрный туризм: виды и структура (''Agrikultura turismo: tipoj kaj strukturo), Scienca kaj praktika revuo, 2015. <small>[https://web.archive.org/web/20190903000954/http://apej.ru/article/4-2 Arkivita] la 3-an de septembro 2019.</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Ekoturismo]] [[Aventura turismo]] [[Marŝado]] [[Daŭripova turismo]] [[Subĉiela muzeo]] [[Verda vojo|Verdaj vojoj]] (bicikli, piediradi) [[Esperantista Migrado Aŭtuna]]. {{Projektoj|ReVo=turism.agro0o|ReVo titolo=Agroturismo}} [[Kategorio:Turismo laŭ tipoj]] [[Kategorio:Kamparo]] 0390cj490tzze6cpsgv5p25lbwppm0v 9368618 9368617 2026-05-08T09:13:19Z Sj1mor 12103 9368618 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Benamahoma.jpg|eta|300px|Kampara turismo: [[Benamahoma]], pitoreska loko de la [[Grazalema (Montaro)]] (sudorienta [[Hispanio]]).]] '''Kampara turismo''' aŭ '''agroturismo''' ([[Italio]], [[Svislando|Svisio]]) estas sektoro de la turisma industrio kiu ĉefe okupiĝas pri la uzo de naturaj, kulturaj, historiaj kaj aliaj rimedoj de la kamparo kaj ĝiaj trajtoj por krei ampleksan turisman produkton<ref>(ru) Shilova S. G. kaj aliaj, ''[https://просельскийтуризм.рф/metodicheskoe-posobie-zelenyj-dom.-organizaciya-selskogo-turizma1 Организация сельского туризма. Методическое пособие]'' (''Organizo de kampara turismo. Metodologia gvidilo)''. <small>[[Arkivita]] el la originalo la 1an de aŭgusto 2021.</small></ref>. Tiu speco [[turismo]] rilatas al malgrandskala turismo ekster la urba medio, okazanta en [[Ruro|rura]], kampara medio, kutime en malgrandaj lokoj (pli malgrandaj ol 1.000 aŭ 2.000 loĝantoj) aŭ eĉ ekster la urbaj kernoj en malgrandaj setlejoj. Kampara turismo. Turistoj estas altiritaj de la pureco kaj trankvileco pro la naturo, la ŝanco ekkoni la tradiciajn domstilojn kaj la regionan kulturon. Ĉi tiu speco de turismo kiu implikas interagon inter kamparanoj kaj turistoj estas organizita en multaj landoj de la mondo per la programo [[WWOOF]]<ref>(en) [http://www.wwoof.org/ WWOOF.org], <small>[https://web.archive.org/web/20080913110704/http://www.wwoof.org/ Arkivita] de la originalo la 13-an de septembro 2008.</small></ref>. == Terminologio == Ofte oni konfuzas la terminojn ''agroturismo'' kaj ''kampara turismo'', kvankam ili havas malsamajn signifojn. === Kampara turismo === Temas pri speco de turismo en kiu turistoj iras al [[Vilaĝo|vilaĝoj]] aŭ [[Bieno|bienoj]] por sperti kamparan vivon. Tiu turismo inkludas la partoprenon de turistoj en vilaĝaj agadoj kiel ekzemple prizorgado de bestoj kaj kultivaĵoj, kuirado kaj purigado, metioj kaj distro. Kampara turismo estas turismo kiu okazas en kamparaj lokoj<ref>(sr) Njegovan, Zoran (2016), ''Економика туризма и сеоског туризма'' (''Ekonomio de turismo kaj kampara turismo'' . Novi Sad: Universitato de Novi Sad. ISBN  978-86-7520-380-3</ref>. === Agroturismo === Elstara subspeco de kampara turismo estas agroturismo (agrara turismo) dum kiu la turisto ne nur vivas en kampara bieneto, sed ankaŭ okupiĝas pri ekonomiaj agadoj tie. Ofte kampara turismo ankaŭ povas esti speco de [[ekoturismo]]. Agroturismo celas montri kaj klarigi al turistoj la produktadprocezon en agrikulturaj bienoj. Turistoj loĝas en kamparaj domoj, vilaĝaj domoj ktp., ĉu luante la tutan domon kun serio da servoj, ĉu luante ĉambron aŭ spacon en ĝi. La posedantoj proponas agadojn rilatajn al la agrikultura kaj kampara mondoj: manĝoj kun hejmaj produktoj, luado de ĉevaloj, riskosportoj, ekologia lernejo aŭ metiistaj kuiradkursoj. === Diferencoj internacie === Identigi aŭ diferencigi la terminojn ''kampara turismo'' kaj ''agroturismo'' multe varias inter landoj. * En [[Usono]], la terminoj kampara turismo kaj agroturismo estas preskaŭ sinonimaj kaj rilatas al vastaj kamparaj areoj kun [[Ranĉo|ranĉoj]] kaj bienoj. * En la landoj de la [[Eŭropa Unio]], la diferencoj inter kampara turismo kaj agroturismo estas signifaj. ''Kampara turismo'' reprezentas vilaĝturismon en pli larĝa signifo kaj ''agroturismo'' reprezentas kamparan turismon en la pli malvasta signifo. En [[2015]], 35 profesiaj organizoj de 27 eŭropaj landoj ariĝis ene de strukturo kun etikedo ''Eurogîtes'', la Eŭropa Federacio de Kampara Turismo (''Eŭropa Federacio de Agrikulturo kaj Vilaĝa Turismo''), kreita en [[1990]]. == Trajtoj == Kutime temas pri familiaj entreprenoj kiuj adaptis aŭ renovigis antikvajn kamparajn domojn adaptitajn al la bezonoj de turistoj, proponantaj samtempe bonkvalitajn servojn al ili <ref>(es) [http://www.consumoteca.com/turismo-y-viajes/turismo/casa-rural/ Qué es una casa rural. Definición legal]</ref>. La koncepto de kampara turismo rilatas al: # ''Kamparaj rimedoj'': Riveroj, lagoj, montoj, arbaroj. ... # ''Kampara heredaĵo'': Tradicia arkitekturo, historio, kastelo , preĝejoj ... # ''Kampara vivmaniero'': Lokaj eventoj, gastronomio, tradicioj, muziko... # ''Kamparaj agadoj'': rajdado, biciklado, fiŝkaptado, [[migrado]] (piedirado), akvosportoj... ''Kampara domanaro'' kiel adaptita (tradicia) domanaro kiu estis konstruita en tia maniero por respekti la medion kaj konstrui tradicion. [[Dosiero:Kretinga rural tourism.jpg|eta|Kampara turismo-bieneto en Litovio]] === Klasifiko === * Agroturismo (rikolta laboro) * Restada turismo ("vivi en la kamparo") * Praktika sperto-turismo (akirante vivsperton) * Gastronomia sperto (tradiciaj manĝaĵoj kaj trinkaĵoj) * Komunuma ekoturismo (eko-komunuma turismo) * Etnografia turismo (konatiĝo kun lokaj tradicioj) * Agrikultura turismo<ref>(ru) [http://apej.ru/article/4-2 Vladimir Vladimirovic Dobroselskij]'', Аграрный туризм: виды и структура (''Agrikultura turismo: tipoj kaj strukturo), Scienca kaj praktika revuo, 2015. <small>[https://web.archive.org/web/20190903000954/http://apej.ru/article/4-2 Arkivita] la 3-an de septembro 2019.</small></ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Ekoturismo]] [[Aventura turismo]] [[Marŝado]] [[Daŭripova turismo]] [[Subĉiela muzeo]] [[Verda vojo|Verdaj vojoj]] (bicikli, piediradi) [[Esperantista Migrado Aŭtuna]]. {{Projektoj|ReVo=turism.agro0o|ReVo titolo=Agroturismo}} [[Kategorio:Turismo laŭ tipoj]] [[Kategorio:Kamparo]] 6wje5rteqna8uiq7s5hrz2tcc0i06hx 0 482846 9368744 9258720 2026-05-08T10:35:23Z Sj1mor 12103 9368744 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:Cheondoism flag.svg|eta|250ra|Flago de ĉondogjo]] '''Ĉondogjo''' ([[Korea lingvo|koree]]: ''천도교''), aŭ '''ĉondoismo''', estas [[religio]] naskita dum la 20-a jarcento, bazita sur la ''donghak'' movado de la 19-a jarcento, estis fondita de Ĉoe Jeu kaj kodifigita de Son Byeong-hui.<ref name="Yao">{{Citaĵo el libro | aŭtoro = Xinzhong Yao | titolo = An Introduction to Confucianism (Enkonduko al [[konfuceismo]]) | eldonejo = Cambridge University Press | jaro = 2000 | isbn = 0521644305 | paĝo= p. 121–122}}</ref>. Ĝi originas sur kamparanajn ribelojn ekestitaj ekde 1812, dum la [[Joseon-Dinastio]]. Ĝia [[teologio]] estas [[monoteismo|monoteista]] kaj [[panteismo|panteista]]. == Nomo == Ĉondogjo signifas "la religio de la Cielala Vojo", kie ''ĉon'' signifas "cielo", ''do'' signifas "vojo" kaj "gjo" signifas "religio" aŭ "-ismo". == Originoj == Ĉondogjo originis en ''donghak'', kio havas siajn originojn en korea [[ŝamanismo]], [[taoismo]] kaj [[korea budhismo]], kun kelkaj kristanaj elementoj. Ĉoe Jeu formulis ''donghak'' ("esta lernado") je 1860 por helpi la kamparanojn kiuj estis tre malriĉaj, kaj ankaŭ por restaŭri politikan kaj socian stabilecojn. == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Religio en Nord-Koreio]] [[Kategorio:Religio en Sud-Koreio]] 2svx1ku27qkt5zrxh2roh5g7mucyfji 0 484277 9368711 9314336 2026-05-08T10:08:52Z Sj1mor 12103 9368711 wikitext text/x-wiki :''Pri aktoro temas artikolo [[George Segal]].'' {{Informkesto gravulo |priskribo=Verko ''Homo sur biciklo'' de 1964, tipa por la segal-a verkaro }} '''George SEGAL''' (naskiĝinta la [[26-a de novembro]] [[1924]] en [[Novjorko]], mortinta la [[12-a de junio]] [[2000]] en New Brunswick, [[Nov-Ĵerzejo]]) estis [[Usono|usona]] skulptisto kaj grafikisto. Li famiĝis pro skulptaĵoj el gipso de natura grando, kiuj montras homojn dum ĉiutagaj situacioj. == Vivo == Finstudinte en 1944 ĉe la ''Cooper Union of Art & Architecture'' en [[Manhattan]] li pluse studis artan edukadon, filozofion kaj literaturon ĉe la ''Rutgers University'' en New Brunswick kiel ankaŭ ĉe la [[Universitato de Novjorko]]. Poste li pentris laŭ la stilo de [[abstrakta ekspresionismo]]. En 1953 li renkontis Allan Kaprow, kiu docentis ĉe la Rutgers-altlernejo. Kune ili aranĝis plurajn agadajn spektaklojn, i.a. sur fare de Segal alikonstruita kokina korto. Kaprow ege influis lin kaj ludas grandan rolon ĉe la unuaj segal-aj skizoj por plastikoj. En 1958 Segal faras la unuan skulptaĵon el dratreto, saktolo kaj gipso. En 1960 faritis la unua muldaĵo kun la titolo ''Viro ĉetable''. Ekde 1961 li lasis al la figuroj - por eviti naturalismajn aludojn - la krudajn, blankajn supraĵojn. Ili ofte montris ankoraŭ spurojn de la prilaborado. Tiuj figuroj de natura grando transportas impreson de soleco, kion pligrandigas ankoraŭ la ĉiutagaj agadoj de la figuroj kun dorso en la direkto de la observanto. Ne malofte la figuroj estas en kombino kun triviaj kaj originaj objektoj kaj meblaro (ekz. la pelvo ĉe la verko ''Virino lavanta siajn piedojn'' de 1965/65). Ili estas kvazaŭaj ''objets trouvés'' ene de sia medio. La situacioj ne tute furoras kaj la artaĵoj similas ŝtonigitajn relikvojn de ĉiutage, ofte malgaja ĉirkaŭaĵo. == Literaturo == * Phyllis Tuchman: ''Segal'', München 1984. ISBN 3-7658-0444-4 * Caroll Janis/Dirk Teuber: ''George Segal'', ekspozicia katalogo == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://documentaarchiv-alephino.stadt-kassel.de/alipac/QQCYSOJLTRFZZXKNDOOR-00001/sysfull?BASE=B-ART&IDN=000007371 Pri Segal en la kasela Documenta-arkivo.] * {{DNB-Portal|118760548}} * [http://www.segalfoundation.org/ Hejmpaĝo de la Fondaĵo Segal.] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Segal, George}} [[Kategorio:Usonaj skulptistoj]] hssneddsttzkosiwumcil5s70dsgmxn 0 486374 9368371 8482580 2026-05-07T19:26:00Z Ceancata 20778 9368371 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|tombejo |kategorio = |lando = Svislando |regiono = |situo = [[Zuriko]] |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = CH-ZH |mapo lokumilo = Zuriĥo |zomo = 14 |establita = |establita tipo = }} [[Dosiero:Friedhof Fluntern Eingang Ost.jpg|trumb|dekstra|300ra]] Konata ankaŭ kiel '''Friedhof Fluntern''', la '''Tombejo Fluntern''' situantas en la distrikto [[Zürichberg]] de [[Zuriko]], [[Svislando]]. == Elstaraj entombigitoj == * [[Nora Barnacle]] (1884 – 1951) inspiro kaj edzino de of James Joyce * [[James Joyce]] (1882 – 1941) irlanda verkisto * [[Elias Canetti]] (1905 – 1994) bulgar-devena modernista verkisto * [[Albert Meyer (politikisto)|Albert Meyer]] (1870 - 1953) svisa politikisto * [[Warja Lavater]].<ref>{{Cite web|title=Friedhof Fluntern - Gräber von prominenten Verstorbenen (PDF)|url=http://www.stadt-zuerich.ch/content/dam/stzh/ted/Deutsch/gsz/Natur-%20und%20Erlebnisraeume/Publikationen%20und%20Broschueren/Friedhoefe/Orientierungsplaene/09_09_FH%20Fluntern%20Persoenlichkeiten_08.pdf|accessdate=5 October 2010|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2014-07-02|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160308015150/https://www.stadt-zuerich.ch/content/dam/stzh/ted/Deutsch/gsz/Natur-%20und%20Erlebnisraeume/Publikationen%20und%20Broschueren/Friedhoefe/Orientierungsplaene/09_09_FH%20Fluntern%20Persoenlichkeiten_08.pdf|arkivdato=2016-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160308015150/https://www.stadt-zuerich.ch/content/dam/stzh/ted/Deutsch/gsz/Natur-%20und%20Erlebnisraeume/Publikationen%20und%20Broschueren/Friedhoefe/Orientierungsplaene/09_09_FH%20Fluntern%20Persoenlichkeiten_08.pdf|archivedate=2016-03-08}} {{Citaĵo el la reto |url=https://www.stadt-zuerich.ch/content/dam/stzh/ted/Deutsch/gsz/Natur-%20und%20Erlebnisraeume/Publikationen%20und%20Broschueren/Friedhoefe/Orientierungsplaene/09_09_FH%20Fluntern%20Persoenlichkeiten_08.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-01-31 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160308015150/https://www.stadt-zuerich.ch/content/dam/stzh/ted/Deutsch/gsz/Natur-%20und%20Erlebnisraeume/Publikationen%20und%20Broschueren/Friedhoefe/Orientierungsplaene/09_09_FH%20Fluntern%20Persoenlichkeiten_08.pdf |arkivdato=2016-03-08 }}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Koord|47.383|N|8.571|E|type:landmark_region:CH-ZH|display=inline}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Tombejoj en Svislando]] [[Kategorio:Zuriko]] e4jorv22dhsbageb6mx1padfn7r9z1h 0 488097 9368424 9363969 2026-05-07T21:07:32Z Aidas 3488 9368424 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero | nomo = SC Freiburg | plena nomo = Sport-Club Freiburg e.&nbsp;V. | fondita =30-a de majo 1904 | stadiono =''Mage Solar Stadion'' (antaŭa nomo ''Dreisamstadion'') | kapacito = {{nombro|24000}} | prezidanto = Fritz Keller | trejnisto = Christian Streich | retejo = [http://www.scfreiburg.com/ www.scfreiburg.com] | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2021/22 | pozicio = 6-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = | modelo de korpo1 = _SCF_1314h | modelo de dekstra brako1 = | modelo de ŝorto1 = | modelo de ŝtrumpoj1 = | dekstra brako1 = FF0000 | korpo1 = FF0000 | dekstra brako1 = FF0000 | ŝorto1 = FF0000 | ŝtrumpoj1 = FF0000 | modelo de maldekstra brako2 = | modelo de korpo2 = _SCF_1314t | modelo de dekstra brako2 = | modelo de ŝorto2 = | modelo de ŝtrumpoj2 = | dekstra brako2 = 000041 | korpo2 = 000041 | dekstra brako2 = 000041 | ŝorto2 = 000041 | ŝtrumpoj2 = 000041 }} '''Sport-Club Freiburg''', mallonge '''SC Freiburg''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Freiburg im Breisgau]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Baden-Virtembergo]]. Ĝi fondiĝis en [[1904]]. Klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu konkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]]. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. [[Maskoto]] de la klubo estas vulpeto, laŭ loka alemana dialekto nomata ''˙s Füchsle''. La 30-an de aprilo 2026 la unua vira teamo de la klubo atingis la duonfinalon de la [[Eŭropa Ligo de UEFA]], konkurante kontraŭ la teamo de la portugala klubo [[SC Braga]]. == Aktuale == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1904]] [[Kategorio:Freiburg]] iceqf5knlmraydzm1olf443iunabcji 9368474 9368424 2026-05-07T22:30:13Z ThomasPusch 1869 2 bildoj aldonataj 9368474 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = SC-Emblem am Europa Park Stadion in Freiburg 3.jpg | nomo = SC Freiburg | plena nomo = Sport-Club Freiburg e.&nbsp;V. | fondita =30-a de majo 1904 | stadiono =''Mage Solar Stadion'' (antaŭa nomo ''Dreisamstadion'') | kapacito = {{nombro|24000}} | prezidanto = Fritz Keller | trejnisto = Christian Streich | retejo = [http://www.scfreiburg.com/ www.scfreiburg.com] | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2021/22 | pozicio = 6-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = | modelo de korpo1 = _SCF_1314h | modelo de dekstra brako1 = | modelo de ŝorto1 = | modelo de ŝtrumpoj1 = | dekstra brako1 = FF0000 | korpo1 = FF0000 | dekstra brako1 = FF0000 | ŝorto1 = FF0000 | ŝtrumpoj1 = FF0000 | modelo de maldekstra brako2 = | modelo de korpo2 = _SCF_1314t | modelo de dekstra brako2 = | modelo de ŝorto2 = | modelo de ŝtrumpoj2 = | dekstra brako2 = 000041 | korpo2 = 000041 | dekstra brako2 = 000041 | ŝorto2 = 000041 | ŝtrumpoj2 = 000041 }} '''Sport-Club Freiburg''', mallonge '''SC Freiburg''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Freiburg im Breisgau]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Baden-Virtembergo]]. Ĝi fondiĝis en [[1904]]. Klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu konkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]]. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. [[Maskoto]] de la klubo estas vulpeto, laŭ loka alemana dialekto nomata ''˙s Füchsle''. La 30-an de aprilo 2026 la unua vira teamo de la klubo atingis la duonfinalon de la [[Eŭropa Ligo de UEFA]], konkurante kontraŭ la teamo de la portugala klubo [[SC Braga]]. == Aktuale == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) <br/> [[dosiero:Landappbw 526442 1819 Stadion Europa Park Stadion Freiburg.jpg|eta|maldekstra|500ra|{{centre|la nuna stadiono, varbanta por la amuzparko ''[[Eŭropa Parko Rust]]''}}]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1904]] [[Kategorio:Freiburg]] cstqrbpowt5qn1ljg6trvui00r2gcur 0 488314 9368426 8964249 2026-05-07T21:09:26Z Aidas 3488 9368426 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = Aston Villa | plena nomo = Aston Villa Football Club | fondita = 1874 | stadiono = ''Villa Park'' | kapacito = 42 640 | prezidanto = {{flago|USA}} Randy Lerner | trejnisto = {{flago|FRA}} Rémi Garde | retejo = [http://www.avfc.co.uk/ www.avfc.co.uk] | ligo = unua angla ligo de futbalo (''Premier League'') | sezono = 2023/24 | pozicio = 4-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = | modelo de korpo1 = _astonvilla2223h | modelo de dekstra brako1 = | modelo de ŝorto1 = _astonvilla2223h | modelo de ŝtrumpoj1 = _astonvilla2223h | maldekstra brako1 = A3C9F9 | korpo1 = 85001B | dekstra brako1 = A3C9F9 | ŝorto1 = FFFFFF | ŝtrumpoj1 = A3C9F9 | modelo de maldekstra brako2 = _astonvilla2223a | modelo de korpo2 = _astonvilla2223a | modelo de dekstra brako2 = _astonvilla2223a | modelo de ŝorto2 = _astonvilla2223a | modelo de ŝtrumpoj2 = _astonvilla2223a | maldekstra brako2 = A3C9F9 | korpo2 = A3C9F9 | dekstra brako2 = A3C9F9 | ŝorto2 = A3C9F9 | ŝtrumpoj2 = 85001B }} '''Aston Villa''' (oficiale ''Aston Villa Football Club'') estas [[futbalo|futbalklubo]] en la urboparto ''Aston'' de la urbo [[Birmingham]] en [[Anglio]]. Ĝia unua vira teamo aktuale konkuras en la plej alta anglia ligo de futbalo (''Premier League''). Fondita en la jaro 1874, la klubo ekde la jaro 1897 sportas en la stadiono ''Villa Park''. La klubo estis fondomembro de la en 1888 naskita anglia ligo de futbalo ''The Football League'', de kiu en 1992 disbranĉiĝis la ekde tiam pli alta ''Premier League''. La tradiciaj klubaj koloroj estas malhelruĝo, helbluo kaj blanko. == Aktuale == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] [[Dosiero:Villaparkfromtopofholte.jpg|eta|maldekstra|300px|<center>la kluba stadiono]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Anglaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Birmingham (Anglio)]] m7fqu50yge4309bvpdogry85q9kw31k 9368427 9368426 2026-05-07T21:13:09Z Aidas 3488 9368427 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = Aston Villa | plena nomo = Aston Villa Football Club | fondita = 1874 | stadiono = ''Villa Park'' | kapacito = 42 640 | prezidanto = {{flago|USA}} Randy Lerner | trejnisto = {{flago|FRA}} Rémi Garde | retejo = [http://www.avfc.co.uk/ www.avfc.co.uk] | ligo = unua angla ligo de futbalo (''Premier League'') | sezono = 2023/24 | pozicio = 4-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = | modelo de korpo1 = _astonvilla2223h | modelo de dekstra brako1 = | modelo de ŝorto1 = _astonvilla2223h | modelo de ŝtrumpoj1 = _astonvilla2223h | maldekstra brako1 = A3C9F9 | korpo1 = 85001B | dekstra brako1 = A3C9F9 | ŝorto1 = FFFFFF | ŝtrumpoj1 = A3C9F9 | modelo de maldekstra brako2 = _astonvilla2223a | modelo de korpo2 = _astonvilla2223a | modelo de dekstra brako2 = _astonvilla2223a | modelo de ŝorto2 = _astonvilla2223a | modelo de ŝtrumpoj2 = _astonvilla2223a | maldekstra brako2 = A3C9F9 | korpo2 = A3C9F9 | dekstra brako2 = A3C9F9 | ŝorto2 = A3C9F9 | ŝtrumpoj2 = 85001B }} '''Aston Villa''' (oficiale ''Aston Villa Football Club'') estas [[futbalo|futbalklubo]] en la urboparto ''Aston'' de la urbo [[Birmingham]] en [[Anglio]]. Ĝia unua vira teamo aktuale konkuras en la plej alta anglia ligo de futbalo (''Premier League''). Fondita en la jaro 1874, la klubo ekde la jaro 1897 sportas en la stadiono ''Villa Park''. La klubo estis fondomembro de la en 1888 naskita anglia ligo de futbalo ''The Football League'', de kiu en 1992 disbranĉiĝis la ekde tiam pli alta ''Premier League''. La tradiciaj klubaj koloroj estas malhelruĝo, helbluo kaj blanko. == Aktuale == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) [[Dosiero:Villaparkfromtopofholte.jpg|eta|maldekstra|300px|<center>la kluba stadiono]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Anglaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Birmingham (Anglio)]] 8jbq6nuhd6qlgl16mbg0m5qodci61bq 9368428 9368427 2026-05-07T21:15:31Z Aidas 3488 9368428 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = Aston Villa | plena nomo = Aston Villa Football Club | fondita = 1874 | stadiono = ''Villa Park'' | kapacito = 42 640 | prezidanto = {{flago|USA}} Nassef Sawiris | trejnisto = {{flago|FRA}} Unai Emery | retejo = [http://www.avfc.co.uk/ www.avfc.co.uk] | ligo = unua angla ligo de futbalo (''Premier League'') | sezono = 2024/25 | pozicio = 6-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = | modelo de korpo1 = _astonvilla2223h | modelo de dekstra brako1 = | modelo de ŝorto1 = _astonvilla2223h | modelo de ŝtrumpoj1 = _astonvilla2223h | maldekstra brako1 = A3C9F9 | korpo1 = 85001B | dekstra brako1 = A3C9F9 | ŝorto1 = FFFFFF | ŝtrumpoj1 = A3C9F9 | modelo de maldekstra brako2 = _astonvilla2223a | modelo de korpo2 = _astonvilla2223a | modelo de dekstra brako2 = _astonvilla2223a | modelo de ŝorto2 = _astonvilla2223a | modelo de ŝtrumpoj2 = _astonvilla2223a | maldekstra brako2 = A3C9F9 | korpo2 = A3C9F9 | dekstra brako2 = A3C9F9 | ŝorto2 = A3C9F9 | ŝtrumpoj2 = 85001B }} '''Aston Villa''' (oficiale ''Aston Villa Football Club'') estas [[futbalo|futbalklubo]] en la urboparto ''Aston'' de la urbo [[Birmingham]] en [[Anglio]]. Ĝia unua vira teamo aktuale konkuras en la plej alta anglia ligo de futbalo (''Premier League''). Fondita en la jaro 1874, la klubo ekde la jaro 1897 sportas en la stadiono ''Villa Park''. La klubo estis fondomembro de la en 1888 naskita anglia ligo de futbalo ''The Football League'', de kiu en 1992 disbranĉiĝis la ekde tiam pli alta ''Premier League''. La tradiciaj klubaj koloroj estas malhelruĝo, helbluo kaj blanko. == Aktuale == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) [[Dosiero:Villaparkfromtopofholte.jpg|eta|maldekstra|300px|<center>la kluba stadiono]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Anglaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Birmingham (Anglio)]] dk363m4ja3wepbejzqemfdipq1hgibc 9368429 9368428 2026-05-07T21:16:26Z Aidas 3488 9368429 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = Aston Villa | plena nomo = Aston Villa Football Club | fondita = 1874 | stadiono = ''Villa Park'' | kapacito = 42 640 | prezidanto = {{flago|Egiptio}} Nassef Sawiris | trejnisto = {{flago|Hispanio}} Unai Emery | retejo = [http://www.avfc.co.uk/ www.avfc.co.uk] | ligo = unua angla ligo de futbalo (''Premier League'') | sezono = 2024/25 | pozicio = 6-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = | modelo de korpo1 = _astonvilla2223h | modelo de dekstra brako1 = | modelo de ŝorto1 = _astonvilla2223h | modelo de ŝtrumpoj1 = _astonvilla2223h | maldekstra brako1 = A3C9F9 | korpo1 = 85001B | dekstra brako1 = A3C9F9 | ŝorto1 = FFFFFF | ŝtrumpoj1 = A3C9F9 | modelo de maldekstra brako2 = _astonvilla2223a | modelo de korpo2 = _astonvilla2223a | modelo de dekstra brako2 = _astonvilla2223a | modelo de ŝorto2 = _astonvilla2223a | modelo de ŝtrumpoj2 = _astonvilla2223a | maldekstra brako2 = A3C9F9 | korpo2 = A3C9F9 | dekstra brako2 = A3C9F9 | ŝorto2 = A3C9F9 | ŝtrumpoj2 = 85001B }} '''Aston Villa''' (oficiale ''Aston Villa Football Club'') estas [[futbalo|futbalklubo]] en la urboparto ''Aston'' de la urbo [[Birmingham]] en [[Anglio]]. Ĝia unua vira teamo aktuale konkuras en la plej alta anglia ligo de futbalo (''Premier League''). Fondita en la jaro 1874, la klubo ekde la jaro 1897 sportas en la stadiono ''Villa Park''. La klubo estis fondomembro de la en 1888 naskita anglia ligo de futbalo ''The Football League'', de kiu en 1992 disbranĉiĝis la ekde tiam pli alta ''Premier League''. La tradiciaj klubaj koloroj estas malhelruĝo, helbluo kaj blanko. == Aktuale == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) [[Dosiero:Villaparkfromtopofholte.jpg|eta|maldekstra|300px|<center>la kluba stadiono]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Anglaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Birmingham (Anglio)]] jahmj3k9kuqhtwv6wgcxgpd0cndsf6f 9368430 9368429 2026-05-07T21:18:00Z Aidas 3488 9368430 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = Aston Villa | plena nomo = Aston Villa Football Club | fondita = 1874 | stadiono = ''Villa Park'' | kapacito = 42 640 | prezidanto = {{flago|Egiptio}} Nassef Sawiris | trejnisto = {{flago|Hispanio}} Unai Emery | retejo = [http://www.avfc.co.uk/ www.avfc.co.uk] | ligo = unua angla ligo de futbalo (''[[Premier League]]'') | sezono = 2024/25 | pozicio = 6-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = | modelo de korpo1 = _astonvilla2223h | modelo de dekstra brako1 = | modelo de ŝorto1 = _astonvilla2223h | modelo de ŝtrumpoj1 = _astonvilla2223h | maldekstra brako1 = A3C9F9 | korpo1 = 85001B | dekstra brako1 = A3C9F9 | ŝorto1 = FFFFFF | ŝtrumpoj1 = A3C9F9 | modelo de maldekstra brako2 = _astonvilla2223a | modelo de korpo2 = _astonvilla2223a | modelo de dekstra brako2 = _astonvilla2223a | modelo de ŝorto2 = _astonvilla2223a | modelo de ŝtrumpoj2 = _astonvilla2223a | maldekstra brako2 = A3C9F9 | korpo2 = A3C9F9 | dekstra brako2 = A3C9F9 | ŝorto2 = A3C9F9 | ŝtrumpoj2 = 85001B }} '''Aston Villa''' (oficiale ''Aston Villa Football Club'') estas [[futbalo|futbalklubo]] en la urboparto ''Aston'' de la urbo [[Birmingham]] en [[Anglio]]. Ĝia unua vira teamo aktuale konkuras en la plej alta anglia ligo de futbalo (''[[Premier League]]''). Fondita en la jaro 1874, la klubo ekde la jaro 1897 sportas en la stadiono ''Villa Park''. La klubo estis fondomembro de la en 1888 naskita anglia ligo de futbalo ''The Football League'', de kiu en 1992 disbranĉiĝis la ekde tiam pli alta ''Premier League''. La tradiciaj klubaj koloroj estas malhelruĝo, helbluo kaj blanko. == Aktuale == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) [[Dosiero:Villaparkfromtopofholte.jpg|eta|maldekstra|300px|<center>la kluba stadiono]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Anglaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Birmingham (Anglio)]] aan68jruz7v4xsl2dmc3zocri8oq88k 0 489717 9368548 9272955 2026-05-08T06:38:58Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368548 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |regiono-ISO = DE-TH |tipo1 = reliefo |tipo2 = reliefo |tersituo = Turingio/Germanio |zomo = 13 |estro = |vizitantoj = }} [[Dosiero:Renthendorf Brehmgedenkstätte Wohnhaus.jpg|eta|Loĝejo de Brehm en Renthendorf, hodiaŭ muzeeto.]] [[Dosiero:Renthendorf Brehm Tafel.JPG|eta|Ŝildo antaŭ la muzeo.]] La '''Brehm-memorigloko''' ({{lang-de|Brehm-Gedenkstätte}}) estas muzeeto pri la konataj Brehm-oj, germanaj esploristoj pri bestoj, en [[Renthendorf]], Dorfstraße nr 22. == La loko == Sur altaĵo ĉe la norda rando de Renthendorf staras domo el ruĝaj brikŝtonoj, la iama loĝejo de la Brehm-oj, nuntempe muzeeto. Apudas la paroĥestrejo, la kirko kun tombejo, la paroĥestra garbejo kaj la feria hejmo ''Brehm-Schullandheim''.. Tie ĉi vivis kaj laboris [[Christian Ludwig Brehm]] kaj [[Alfred Edmund Brehm]], tie ĉi ili ankaŭ entombigitis. La ''birda pastoro'' Christian Ludwig kaj lia filo, la ''bestopatro'' Alfred Edmund tutmonde renomiĝis kiel ornitologoj kaj zoologoj. La patra merito estas ankaŭ la popularigo de naturscienco i.a. per la verkado de ''Illustriertes Thierleben'', kio iĝis vere popollibro kun multaj eldonoj. Titolo kaj aŭtoro kunfandiĝis ekde la ankoraŭ de la verkisto mem prilaborita 2-a eldono al ''Brehms Tierleben'' (10 volumoj). Vidindas ankaŭ la ''Brehm-a bird-observejo'' ĉe la monteto ''Baderberg'' kun 2 kilometrojn longa naturkona padeto ''Brehm-Naturlehrpfad''. == Priskribo de la muzeo == La plej juna de la tri Brehm-filinoj Frieda povis en 1946 realigi longe deziritan intencon fari memoriglokon en la loĝejon de la patro. Post ŝia morto (1952) la lasta Brehm-ano Hans Renatus donacis la tuton al la komunumo. Hodiaŭ multaj oritinalaj objektoj dokumentadas en ok salonoj la vivon kaj la agadon de la Brehm-oj. == Literaturo == Museumsverband Thüringen (eld.): ''Museen in Thüringen'', Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 133 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.foerderkreis-brehm.de Amikaro de Brehm.]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.brehms-tierleben.de Muzea hejmpaĝo kaj aliaj aferoj pri Brehm.] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Muzeoj en Turingio|Renthendorf]] [[Kategorio:Distrikto Saale-Holzland]] 97u6p6w6yun5dn56rf118c3pp3dl84s 0 493943 9368817 8850265 2026-05-08T11:50:45Z Sj1mor 12103 9368817 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Stanley BALDWIN, 1a Grafo Baldwin de Bewdley''', [[Ordeno de la Ĝartero|KĜ]] [[Privata Konsilantaro de Granda Britio|PC]] [[Reĝa Societo de Londono|FRS]]<ref name="frs">doi 10.1098/rsbm.1948.0015</ref> (3a Aŭgusto 1867 - 14a Decembro 1947) estis [[Britio|brita]] [[Konservativa Partio (GB)|konservativa]] [[politikisto]] kiu hegemoniis ĉe la registaro en sia lando inter la du [[mondmilito]]j. Li estis trifoje [[ĉefministro]], kaj tiele li estis la ununura kiu servis sub tri monarkoj (nome [[Georgo la 5-a (Britio)|Georgo la 5-a]], [[Eduardo la 8-a (Britio)|Eduardo la 8-a]] kaj [[Georgo la 6-a (Britio)|Georgo la 6-a]]). Baldwin unuafoje eniris en la [[House of Commons (Britio)|Ĉambro de Komunuloj]] en [[1908]] kiel Membro de la Parlamento por [[Bewdley]], kaj tenis registaran postenon en la koalicio ministeria de [[David Lloyd George]]. En 1922, Baldwin estis unu el ĉefaj partoprenantoj en la retiriĝo de konservativa elteno for el Lloyd George kaj iĝis pritrezora ministro en la registaro de [[Bonar Law]]. Post ties rezigno pro santialoj en majo de 1923, Baldwin iĝis ĉefministro kaj estro de la [[Konservisma Partio (Britio)|Konservisma Partio]]. Li kunvokis ĝeneralan elektadon de 1923 kaj pro la afero de tarifoj pedis la konservativan majoritaton, post kio [[Ramsay MacDonald]] formis minoritatan laboristan registaron. Post venki en la ĝenerala elektado de 1924, Baldwin formis sian duan registaron, kun gravaj figuroj kiaj Siro Austen Chamberlain (eksteraj aferoj), [[Winston Churchill]] (trezoro) kaj Neville Chamberlain (sansistemo). Tiu registaro ankaŭ suferis Ĝeneralan Strikon en 1926 kaj en 1927 konfliktoj ĉar oni klopodis limigi la povojn de la sindikatoj, kvankam Baldwin subtenis laboristajn politikistojn ĉe Westminster formante minoritatajn registarojn. Baldwin malvenkis ĉe la ĝenerala elektado de 1929 kaj lia konstanta estreco suferis kritikojn fare de la gazetestroj Rothermere kaj Beaverbrook. En 1931, la laborista ĉefministro [[Ramsay MacDonald]] formis nacian registaron, plej el kies ministroj estis konservativuloj kaj kiu ricevis enorman majoritaton en la ĝenerala elektado de 1931. Kiel Lordo Prezidento de la Konsilantaro, Baldwin zorgis pri multaj el la ĉefministraj taskoj pro sanproblemoj de MacDonald. Tiu registaro aprobis pliigantan memregadon por [[Hindio]], kion kontraŭis Churchill kaj ankaŭ multaj bazaj konservativuloj. Kiel partiestro li faris rimarkindajn plinovigojn, kiaj lerta uzado de radio kaj filmoj kio faris lin tre videbla al la publiko kaj plifortigis la konservativan alvokon. En 1935, Baldwin anstataŭis MacDonald kiel ĉefministro de la Nacia Registaro, kaj vekis en la ĝenerala elektado de 1935 per alia granda majoritato. Dum tiu epoko, li vidis la re-armigan procezon de la brita armeo same kiel la [[abdiko]] de [[Eduardo la 8-a (Britio)|Eduardo la 8-a]]. La tria registaro de Baldwin vidis nombrajn krizojn ĉe eksteraj aferoj, kiaj la publika kontraŭstaro al la Traktato Hoare-Laval, la reokupado fare de Hitler de [[Rejnlando]] kaj la eksplodo de la [[Hispana Enlanda Milito]]. Baldwin retiriĝis en 1937 kaj estis sukcedita de [[Neville Chamberlain]]. Tiam li estis konsiderite populara kaj sukcesa ĉefministro,<ref>{{Cite news|url=http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2011/jan/29/editorial-unthinkable-historically-accurate-films|title=Unthinkable? Historically accurate films|work=[[The Guardian]] |location=UK |date=29a Januaro 2011}}</ref> sed ĉe la fina jardeko de sia vivo, kaj dum multaj jaroj poste, li estis aĉigita kiel respondeco de alta sendungeco en la 1930-aj jaroj kaj kiel unu el la "kulpuloj" kiuj klopodis plipacigi [[Adolf Hitler]] kaj kiuj – supozeble – ne rearmiĝis sufiĉe por prepariĝi por la [[Dua Mondmilito]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * Baldwin, Stanley. ''Service of Our Lives: Last Speeches as Prime Minister'' (London: National Book Association, Hutchinson & Co., 1937). viii, 167 p. ''N.B''.: The dates of the speeches included are from between 12 Dec. 1935 to 18 May 1937. * Ball, Stuart. "Baldwin, Stanley, first Earl Baldwin of Bewdley (1867–1947)", ''Oxford Dictionary of National Biography'' 2004; [http://www.oxforddnb.com/view/article/30550, online edn, Jan 2011] {{doi|10.1093/ref:odnb/30550}} a short scholarly biography * Bassett, Reginald/ "Telling the truth to the people: the myth of the Baldwin 'confession'," ''Cambridge Journal'', II (1948), pp.&nbsp;84–95. * Cowling, Maurice. ''The Impact of Labour. 1920–1924. The Beginnings of Modern British Politics'' (Cambridge University Press, 1971). * Cowling, Maurice. ''The Impact of Hitler. British Politics and British Policy, 1933–1940'' (University of Chicago Press, 1977). * Hyde, H. Montgomery. ''Baldwin: The Unexpected Prime Minister'' (1973); 616pp; Jenkins calls it the best biography * Jenkins, Roy. ''Baldwin'' (1987) * Malament, Barbara C. 'Baldwin Re-restored?', ''The Journal of Modern History'', (Mar. 1972), 44#1 pp.&nbsp;87–96. [http://www.jstor.org/stable/1878824 in JSTOR] * Mowat, C. L. 'Baldwin Restored?', ''The Journal of Modern History'', (June. 1955) 27#2 pp.&nbsp;169–174. [http://www.jstor.org/pss/1874991 in JSTOR] * Middlemas, Keith, and John Barnes, ''Baldwin: A Biography'' (Weidenfeld and Nicolson, 1969); 1100 pp of details * Rowse, A. L. 'Reflections on Lord Baldwin', ''Political Quarterly'', XII (1941), pp.&nbsp;305–17. Reprinted in Rowse, ''End of an Epoch'' (1947). * Taylor, A. J. P. ''English History, 1914–1945'' (Oxford University Press, 1990). * Taylor, Andrew J. "Stanley Baldwin, Heresthetics and the Realignment of British Politics," ''British Journal of Political Science,'' (July 2005), 35#3 pp 429–463, Baldwin polarized politics with Labour, squeezing out the Liberals * Williamson, Philip. ''Stanley Baldwin. Conservative Leadership and National Values'' (Cambridge University Press, 1999). * Williamson, Philip. "Baldwin's Reputation: Politics and History, 1937-1967," ''Historical Journal'' (Mar 2004) 47#1 pp 127–168 [http://www.jstor.org/stable/4091548 in JSTOR] * Williamson, Philip. "'Safety First': Baldwin, the Conservative Party, and the 1929 General Election," ''Historical Journal,'' (June 1982) 25#2 pp 385–409 [http://www.jstor.org/stable/2638829 in JSTOR] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.number10.gov.uk/history-and-tour/stanley-baldwin-2/ Stanley Baldwin] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111216134952/http://www.number10.gov.uk/history-and-tour/stanley-baldwin-2/ |date=2011-12-16 }} ĉe retejo de Downing Street. * [http://sounds.bl.uk/View.aspx?item=024M-1CL0047621XX-0100V0.xml sonregistraĵo de Baldwin ĉe la ''Empire Rally of Youth'' (1937)] – sonregistraĵo de la Brita Biblioteko * [http://home.earthlink.net/~bcavert/id35.html '''Prime Minister Stanley Baldwin and Anne of Green Gables'''] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Baldwin, Stanley}} [[Kategorio:Britaj politikistoj]] [[Kategorio:Ĉefministroj de Britio]] 2xqgiti1rw8mvn1zzzl6lec5poypn4a 0 507759 9368708 9124500 2026-05-08T10:06:50Z Sj1mor 12103 9368708 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Robertowen.jpg|eta|200ra|dekstra|Robert Owen.]] '''Utopia socialismo''' estas etikedo uzita por difini la unuajn fluojn de moderna [[Socialismo|socialisma]] penso kiel ekzempligite per la laboro de [[Henri de Saint-Simon]], [[Charles Fourier]], kaj [[Robert Owen]].<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.pbs.org/heavenonearth/synopsis.html|titolo=Heaven on Earth: The Rise and Fall of Socialism|alirdato=15a de decembro 2011|eldoninto=Public Broadcasting System|arkivurl=https://web.archive.org/web/20141019012615/http://www.pbs.org/heavenonearth/synopsis.html|arkivdato=2014-10-19}}</ref> == Priskribo == [[utopio|Utopia]] socialismo ofte estas priskribita kiel la prezento de vizioj kaj konturoj por imagaj aŭ futurecaj idealaj socioj, kie pozitivaj idealoj estas la ĉefkialo de movado de socio en tia direkto. Pli postaj socialistoj kaj kritikistoj de utopia socialismo rigardis "utopian socialismon" kiel ne bazita sur faktaj materialaj kondiĉoj de ekzistanta socio, kaj en kelkaj kazoj, kiel reakcia intenco. Tiuj vizioj de idealaj socioj konkuris kun [[Marksismo|marksism-inspiraj]] revoluciemaj socialismaj movadoj.<ref name=Draper>{{Citaĵo el libro|titolo=Karl Marx's Theory of Revolution, Volume IV: Critique of Other Socialisms|familia nomo=Draper|persona nomo=Hal|jaro=1990|loko=Nov-Jorko|eldoninto=Monthly Review Press|ISBN=0853457980|paĝoj=1–21}}</ref> La esprimo plejofte estas aplikita al tiuj socialistoj kiuj vivis de la unua jarkvarono de la [[19-a jarcento]] al kiuj estis atribuita la etikedo "utopia" fare de pli postaj socialistoj kiel pejorativa por implici naivecon kaj flankenbalai siajn ideojn kiel fantastaj kaj nerealismaj.<ref name="SocialismAVeryShortIntroduction">''Newman, Michael''. (2005) ''Socialism: A Very Short Introduction," Oxford University Press, ISBN 0-19-280431-6''</ref> Simila tendenco kiu aperis en la komenco de la [[20-a jarcento]] estas [[etika socialismo]], kiu defendas socialismon pro moralaj kialoj. Unu grava diferenco inter "utopiaj socialistoj" kaj aliaj socialistoj (inkluzive de la plej multaj [[anarkiisto]]j) estas ke utopiaj socialistoj ĝenerale ne kredas ke iu formo de [[klasbatalo]] aŭ politika revolucio estas necesa por ke socialismo aperu. Utopiistoj kredas ke homoj de ĉiuj klasoj povas libervole adopti sian planon por socio se ĝi estas prezentita konvinke.<ref name=Draper /> Ili sentas ke sia formo de kooperativa socialismo povas esti establita inter similmensaj homoj ene de la ekzistanta socio en provo establi malgrandajn [[komunumo]]jn dizajnitajn por montri sian planon por socio.<ref name=Draper /> == Famaj utopiaj socialistoj == [[Dosiero:Campanella-2.png|eta|dekstra|200ra|[[Tommaso Campanella]], pionira teoriistoj de la utopia socialismo]] * [[Edward Bellamy]] * [[Tommaso Campanella]] * [[Etienne Cabet]] * [[David Dale]] * [[Charles Fourier]] * [[Jean-Baptiste Godin]] * [[Laurence Gronlund]] * [[Thomas More]] * [[John Humphrey Noyes]] * [[Robert Owen]] * [[Henri de Saint-Simon|Claude Henri de Saint-Simon]] * [[Wilhelm Weitling]] * [[Vaso Pelagić]] * [[Flora Tristan]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Falanstero]] * [[Scienca socialismo]] * [[Komunumo (intenca loĝado)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.thenation.com/doc/20090323/pollin Be Utopian: Demand the Realistic] de Robert Pollin, ''The Nation'', 9a de Marto, 2009 {{DEFAŬLTORDIGO:Utopia socialismo}} [[Kategorio:Utopia socialismo| ]] [[Kategorio:Socialismo]] [[Kategorio:Utopioj|Socialistoj]] [[Kategorio:Sociaj movadoj]] [[Kategorio:Sociaj teorioj]] [[Kategorio:Politikaj teorioj]] [[Kategorio:Idealismo]] 4b8i4uw4hhnycqgec41f8uhqe2cd8yx 0 511516 9368530 8514918 2026-05-08T04:28:49Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368530 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | dato de naskiĝo = [[10-a jarcento]] | dato de morto = ''nekonata dato'' }} '''Bosono la 1-a de Marĉo''' ({{lang-fr|Boson 1er de la Marche}})<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://fmg.ac/Projects/MedLands/ANGOULEME.htm#BosonIlaMarchediedbefore974 |titolo=Bosono la 1-a la Maljuna en la interretejo Medieval Lands |alirdato=2015-01-29 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120405023356/http://www.fmg.ac/Projects/MedLands/ANGOULEME.htm#BosonIlaMarchediedbefore974 |arkivdato=2012-04-05 }}</ref> kromnomita « la Maljuna » estis [[grafo de Marĉo]] kaj de [[listo de grafoj de Perigordo|Perigordo]]. Laŭ la [[kroniko de Saint-Maixent]], li estis la filo de la grafo Sulpico de Marĉo kaj postis lin je ties morto. Per sia edziĝo al Aina (Emma), filino de la grafo Bernard de Angulemo kaj de Perigordo, li fariĝis ankaŭ grafo de Perigordo. Li havis kvin filojn kaj partigis siajn bienojn inter la tri plejaĝuloj : * Helio la 1-a de Perigordo, kiu ricevis Perigordon, * [[Aldeberto la 1-a]] de Marĉo, kiu fariĝis grafo de Supra-Marĉo, poste grafo de Perigordo je la morto de sia frato, * Bosono la 2-a de Marĉo, kiu fariĝis grafo de Malsupra-Marĉo, poste grafo de Perigordo je la morto de lia dua frato, * Gausbert, kiu fariĝis monaĥo * Martin de Périgueux, [[Listo de episkopoj de Périgueux|episkopo de Périgueux]] de [[992]] ĝis [[1000]]. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} {{Portalo|Mezepoko|Dordogne}} <!--{{Vivtempo}}--> [[Kategorio:Grafoj de Marĉo]] p2c8f77owzg4d4oidvnwrp72qsfv81b 0 516109 9368434 9224738 2026-05-07T21:21:20Z Ceancata 20778 9368434 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|tombejo |kategorio = |lando = Aŭstrio |regiono = |situo = [[Insbruko]] |regiono-ISO = AT |mapo lokumilo = Insbruko |zomo = 14 |establita = |establita tipo = }} '''Tummelplatz''' estas eksa arbara soldattombejo en [[Insbruko]], Aŭstrujo. Ĝi troviĝas sur senarbejo proksime de [[Kastelo Ambras]]. Ĉe la enirejo troviĝas tramvoja haltejo (linio 6). == Historio == Dum la milito [[Napoleono Bonaparte|kontraŭnapoleona]] (1797) aranĝitis meze de Kastelo Ambras lazareto. Sur Tummelplatz entombigitis la mortintaj soldatoj. Etimologie ĝi signifas eble ''loko de ludo (por ĉevaloj)'', ĉar surloke iam estis estinaj kampo por la ĉevalaro kastela. Inter 1797-1805 ĉ. 7000-8000 enterigitis tie ĉi. Ankaŭ en 1848, 1859 kaj 1866 soldatoj trovis surloke sian lastan kvieton. Memorigiloj pliiĝis kaj finfine aldonitis ankaŭ memorkrucoj por falintoj el la du Mondomilitoj. Sume ĉ. 1200 memoriloj estas surloke hodiaŭ. En 1922 konstruiĝis - laŭ la planoj de [[Clemens Holzmeister]] la Kaiserschützen-kapelo (fare de Theodor Prachensky). La freskoj estas de [[Alfons Walde]], la impona krucifikso de [[Peter Sellemond]]. Alia preĝejeto estas la novgotika Krucvoja kapelo; por li pentris la freskon ''Kristo en radianta gloro antaŭ la soldatoj'' en 1917 Toni Kirchmayr. == Novaj soldataj tombejoj == Nova milita tombejo iĝis dum la [[Unua Mondmilito]] ĉe la strato ''Wiesenstraße'' (=finhaltejo de la tramvojlinio 3), al kiu venis itala soldattombejsekcio kaj post 1945 sekcio por [[sovetio|sovetiaj]] soldatoj. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.innsbruck.info/service/a-z/detail/infrastruktur/busse.html Informoj pri Tummelplatz]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.die-seite.at/sight/tummelplatz.php Informoj pri Tummelplatz]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorio:Innsbruck]] [[Kategorio:Tombejoj en Aŭstrio|Innsbruck]] llwjnglbs0zf1je9rv2tywg1bukj36j 0 516643 9368517 8947531 2026-05-08T03:40:15Z Tirolischleioans 254019 9368517 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Felix MITTERER''' (naskiĝinta la [[6-a de februaro]] [[1948]] en [[distrikto Schwaz|Achenkirch]]) estas [[Aŭstrio|aŭstra]] dramisto kaj aktoro. Li deĵoris kiel verkisto de teatraĵoj, radiodramoj kaj scenaroj. == Vivo == Felix Mitterer naskiĝis kiel filo de la vidviniĝinta kamparanlaboristino Adelheid Marksteiner kaj de [[rumanio|rumana]] fuĝinto kaj adoptitis rekte post la naskiĝo fare de amika geedza paro. En [[Kitzbühel]] und [[distrikto Kitzbühel|Kirchberg in Tirol]] li frekventis la lernejon kaj poste la porinstruistan seminarion en [[Innsbruck]]. Ekde 1966 li laboris ĉe la insbruka doganejo. Liaj unuaj kontribuaĵoj elsenditis ĉe [[ORF]] en la 1970-a jaro. En 1977 li iĝis liberprofesia verkisto. Krome li de tempo al tempo ankaŭ aperis sursceneje kiel aktoro, kiel en sia teatraĵo ''Kein Platz für Idioten''. En 1995 li transloĝiĝis al Castlelyons en la irlandan [[graflando Cork|Graflandon Cork]]. En 2010 li akiris farmbienon en [[distrikto Hollabrunn|Ravelsbach]], kie li loĝas ekde 2011 <ref>[http://noe.orf.at/stories/481078/ ORF Niederösterreich, 11.11.2010]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.ravelsbach.at/gemeindeamt/download/221607686_1.pdf Novaĵoj el Ravelsbach, decembro 2010]</ref> == Memdifino kaj temoj == Mitterer nomis sin mem ''tirola patrujpoeto kaj popolverkisto'' kaj kontinuigas per siaj verkoj, en kiuj ofte troviĝas tekstoj en (artefarita) dialekta lingvo, la tradicion de la popolteatro. Tie li ofte temigis problemojn kaj kontroversiaĵojn: ekz. en ''Kein schöner Land'' la entrudiĝon de [[nacisocialismo]] en la malurbajn komunumojn aŭ en la kvarparta serio ''DIe Piefke-Saga'' la rilaton inter germanaj turistoj kaj aŭstraj gastigantoj. La laste menciita, dum sia apero en 1991 ege pridiskutita serio, kiel ankaŭ ''Verkaufte Heimat'' (ambaŭ elsenditaj ĉe ORF) furoregis kaj igis Mitterer konata en la tuta lando. Liaj ĉefroluloj ofte estas socialaj ĉeranduloj (ekz. en ''Kein Platz für Idioten'' aŭ ''Die wilde Frau''). Inspirite de la vivo de la laŭdira ĉasŝtelisto Pius Walder li skribis scenarojn por pluraj epizodoj de la krimserio ''Tatort''.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.sonnenplateau.com/fileadmin/Pressetexte/tatort.pdf |titolo=''Tatort Trilogie – Passion - Böses Blut - Elvis lebt'' |alirdato=2015-03-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130515000000/http://www.sonnenplateau.com/fileadmin/Pressetexte/tatort.pdf |arkivdato=2013-05-15 }}</ref> Unuafoje post 1983 Mitterer aktoris denove en 2012. Dum la Tirolaj popolteatraj festivaloj li ludis la rolon de la simio ''Rotpeter'' en dramigita versio de ''Ein Bericht für eine Akademie'' de [[Franz Kafka]]. Multaj el liaj verkoj, kiel la en 1977 ĉe ''Volksbühne Blaas'' en Innsbruck la premieron havinta teatraĵo ''Kein Platz für Idioten'', krome ''Besuchszeit'' kaj ''Sibirien'' (premiero en 1989 en Telfs) daŭre nove enscenigatas. Krom dramojn li skribis ankaŭ kelkajn porinfanajn librojn. == Honoroj (elekto) == * 1978 Kunstpreis der Stadt Innsbruck für Dramatische Dichtung * 1987 Peter-Rosegger-Preis * 1988 Tiroler Landespreis für Kunst * 1991 Adolf-Grimme-Preis und Romy * 2001 Ernst-Toller-Preis * 2003 ORF-Hörspielpreis * 2004 Prix Italia * 2005 Ehrenzeichen des Landes Tirol * 2009 Romy * 2013 Ödön-von-Horvath-Preis<ref>[http://tirol.orf.at/news/stories/2612937/ Anonco en la 4.11.2013] </ref> * 2013 ORF-Hörspielpreis == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{DNB-Portal|119022370}} * [http://www.imdb.com/name/nm0594139/ Informoj ĉe IMDb]* [http://webapp.uibk.ac.at/brennerarchiv/tirlit.xsql?zeitraum=&region=&geschlecht=&id_in=505#505 Brenner-Archiv, Innsbruck] * [http://www.uibk.ac.at/iza/lis-cgi/laus/laus_prepare.cgi?pgm_status=start&laus_lang=de&sstr=Mitterer_Felix Felix Mitterer ĉe la Insbruka gazetarkivo de la universitato] * [http://www.tatort-fundus.de Tatort-arkivo] * [http://www.studienverlag.at/daten/dateien/54_1201859594_Felix_Mitterer_Lebenslauf.pdf Biografio ĉe la eldonejo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://orawww.uibk.ac.at/apex/uprod/f?p=20090202:2:2730132150996376::NO::P2_ID,P2_TYP_ID:505 Leksikono ''Literatur in Tirol'' kun detalega verkaro-listo kaj ligiloj] == Subnotoj == {{Referencoj}}{{Bibliotekoj}}{{Vivtempo|Mitterer, Felix}} [[Kategorio:Aŭstraj verkistoj]] [[Kategorio:Germanlingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj aktoroj]] [[Kategorio:Aŭstraj scenaristoj]] [[Kategorio:Tirolanoj]] [[Kategorio:ORF]] 3wg76q6lt6oirt1ejbq1nlemqopfai1 0 517046 9368370 8148390 2026-05-07T19:24:53Z Verdulo 1002 9368370 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto |nomo = Ellen ten Damme |dosiero = EllenTenDamme.jpg |priskribo de dosiero = Ellen ten Damme |fono = kantistino, muzikistino ||naskonomo = Ellen ten Damme |alie nomata = |naskiĝo ={{Naskiĝtago kaj aĝo|1967|10|07}} en [[Warnsveld]], [[Nederlando]] |instrumento = Violono, gitaro, piano |genre = [[popmuziko|popmuzika]] |profesio = kantisto, muzikistino |aktivaj jaroj = 1988 ĝis nun |ttt = |kesteroj= {{Informkesto homo |subŝablono=jes }}}} '''Ellen ten Damme''' ([[Warnsveld]], [[7-an de oktobro]] [[1967]]) estas [[Nederlando|nederlanda]] [[kantistino]] kaj [[aktorino]]. Ellen ten Damme kreskis en la vilaĝo [[Roden]] en la provinco [[Drenthe]]. En [[Leek]] ŝi trapasis la Nienoord-kolegion kaj studadis la nederlandan lingvon en la [[Regna Universitato de Groningen]]. Poste ŝi vizitis la antaŭkleriĝon por la [[konservatorio]] en [[Hilversum]] kaj la teatrolernejon en [[Amsterdamo]], kie ŝi koncentriĝis sur pianoludado. Ŝi ankaŭ ludas [[violono]]n kaj [[gitaro]]n. En 2005 oni diagnozis [[mamkancero]]n ĉe Ten Damme, post kio ŝi devis trapasi [[operacio]]n kaj [[kemiterapio]]n. En intervjuo en la gazeto ''[[Algemeen Dagblad]]'' je la 6-a de aŭgusto 2011 ŝi sciigis ke la kuracistoj deklaris ke ŝi estas resaniĝinta. Ekde junio 2010 ŝi dediĉas sin kiel ambasadorino de la fondaĵo B!NK, kiu helpas infanojn en ne-okcidentaj landoj. En 2011 ŝi fariĝis ambasadorino por la [[Monda Natur-Fonduso]]. En decembro 2012 la persontransportkompanio [[Arriva Nederland]] nomis trajnon laŭ ŝi. Tiu trajno estas multfoje uzata por ĉiaj projektoj. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.ellentendamme.nl/ Oficiala retejo] * [http://www.imdb.com/name/nm0854829/ IMDb] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Damme, Ellen ten}} [[Kategorio:Nederlandaj aktoroj]] [[Kategorio:Nederlandaj kantistoj]] h9ifqw2o2dz4yda7xf64hntlvq1c0gv 0 521318 9368811 9150112 2026-05-08T11:30:10Z Sj1mor 12103 9368811 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} [[Dosiero:John-Giorno.jpg|eta|300px|John Giorno dum [[gazetkonferenco]] de Annikki Poezifestivalo de [[Tampereo]], Finnlando la 11an de Junio, 2010.]] '''John Giorno''' ([[4a de decembro|4a de Decembro]] [[1936]] - [[11-a de oktobro]] [[2019]]) estis [[Usono|usona]] performanca [[poeto]] kaj [[artisto]]. Li fondis la ne-profitcelan produktoran kompanion ''Giorno Poetry Systems'' kaj organizis nombron de fruaj multrimedaj poeziaj eksperimentoj kaj okazaĵoj, kiaj ''Dial-A-Poem''. Li elstariĝis kiel temo de la filmo de [[Andy Warhol]] nome ''[[Sleep (filmo)|Sleep]]'' (1963). Li estis ankaŭ aktivulo kontraŭ [[Aidoso]] kaj fondusfondisto, kaj longdaŭra praktikisto de la tradicio Njingma de [[Tibeta budhismo]].<ref>Biografia informaro fontita el la enkonduko al la verko de Giorno nome ''Subduing Demons in America: Selected Poems 1962–2007'' (Berkeley: Soft Skull/Counterpoint, 2008)</ref> == Notoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * José Esteban Muñoz, "Ghosts of Public Sex. Utopian Longings, Queer Memories", en ''Policing Public Sex. Queer Politics and the Future of Gay Activism'', Boston, South End Press, 1996, ISBN 0896085503, pp.&nbsp;355–372. == Vidu ankaŭ == * [[Jean Giono]], franca verkisto {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Giorno, John}} [[Kategorio:Usonaj poetoj]] [[Kategorio:GLAT-verkistoj]] [[Kategorio:Samseksemo]] [[Kategorio:Aidoso]] [[Kategorio:Usonaj budhanoj]] [[Kategorio:Konvertitoj al budhismo]] by80taodzxlcgfizlv7d1feb9685b8b 0 522377 9368512 8947857 2026-05-08T03:38:57Z Tirolischleioans 254019 9368512 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |priskribo=Kreuzer estas fone dum prelegas [[Andreas Rett]] en 1987 dum la prelegaro ''Wiener Vorlesungen'' }} '''Franz KREUZER''' (naskiĝinta la [[18-a de januaro]] [[1929]] en [[Vieno]], mortinta samloke la [[14-a de aprilo]] [[2015]]<ref>[http://wien.orf.at/news/stories/2705967/ Nekrologo ĉe orf.at]</ref>) estis [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalisto kaj politikisto. == Ĵurnalisto == Kreuzer multajn jarojn laboris por la socialdemokratia ''Arbeiterzeitung'' kaj iĝis en 1961 ties ĉefredaktisto. En 1967, kiam [[Bruno Kreisky]] iĝis partiestro, venis Paul Blau kiel ties posteulo ĉefredaktista. Kreuzer ekdeĵoris ĉe [[ORF]] kaj iĝis sub la ĝenerala intendanto [[Gerd Bacher]] ĉefredaktisto pri novaĵoj. En 1974 Kreuzer iĝis intendanto de la dua kanalo FS 2 (nuntempe: ORF 2), ĝis 1978. En la 5.10.1976 unuafoje elsenditis la de Kreuzer kaj [[Kuno Knöbl]] fondita kaj elpensita modernega diskutadserio ''Club 2''. En 1984/95 li estis informadintendanto de ORF, poste li iĝis ministro pri sanaj kaj mediaj aferoj en la kabineto de [[Fred Sinowatz]]. == Politikisto == De 1985-87 li estis ministro. Li sekvis [[Kurt Steyrer]] kiu kandidatis pri prezidanteco kaj demisiis pro tio kiel ministro. Ankaŭ al la unua kabineto de [[Franz Vranitzky]] li apartenis kiel ministro. Tiam okazis ankaŭ la katastrofo de Ĉernobil. Riproĉitis al Kreuzer ne tre profesia agado dum la katastrofo. Poste li denove estis ĵurnalisto. == Verkoj (elekto) == * ''[[Franz Jonas]] - Der Weg des Bundespräsidenten'', Wien 1965. * kun [[Konrad Lorenz]]: ''Leben ist Lernen'', ein Gespräch über das Lebenswerk des Nobelpreisträgers, Piper München 1981, ISBN 3-492-10223-9. * kun [[Karl Popper]]: ''Offene Gesellschaft - offenes Universum'', ein Gespräch über das Lebenswerk des Philosophen, Piper München 1986, ISBN 3-492-00776-7. * ''Nobelpreis für den lieben Gott'', Chancen und Grenzen der Bionik, Wunder und Rätsel der Evolution, Offene und versperrte Tore der Erkenntnis, Zur Weltausstellung 2005 in Nagoya in Japan, Kremayr & Scheriau Wien 2004, ISBN 3-218-00736-4. == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{DNB-Portal|121052702}} * [http://www.mediathek.at/trefferliste/searchword/czoxMzoiRnJhbnogS3JldXplciI7/ Radiaj elsendoj de Kreuzer por reaŭskultado] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160305084857/http://www.mediathek.at/trefferliste/searchword/czoxMzoiRnJhbnogS3JldXplciI7/ |date=2016-03-05 }} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Kreuzer, Franz}} [[Kategorio:Vienanoj]] [[Kategorio:Aŭstraj politikistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Socialdemokratoj]] [[Kategorio:ORF]] 99spcov1esegfh2bcwnel92qf85ac4b 0 522462 9368224 9278685 2026-05-07T12:08:22Z Sj1mor 12103 9368224 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |nomo =Johannes Rhagius<br>([[1457]]-[[1520]]) |dosiero =Johannes_Aesticampianus_(1457-1520).png |priskribo =Rethorica cujus ... artem Johannas (Rhagius) Aesticampianus edocebit ..., [[1509]] |dato de naskiĝo =[[1457]] |loko de naskiĝo =Sommerfeld, {{DEU}} |dato de morto =[[31-a de majo]] [[1520]] |loko de morto =[[Wittenberg]], {{DEU}} | alma_mater = [[Universitato de Krakovo ]]<br>[[Universitato de Wittenberg ]]<br>[[Universitato de Vieno ]]<br>[[Universitato de Padovo ]]<br>Universitato de Venecio<br>[[Universitato de Lepsiko ]]<br>[[Universitato de Kolonjo ]]<br>[[Universitato de Majenco ]]<br>[[Universitato de Bazelo]] }} '''Johannes Aesticampianus''' ([[1457]]-[[1520]]) estis [[soraba]] humanisto, teologo, poeto, prigreka erudiciulo, lernanto de [[Filippo Beroaldo]] ([[1453]]-[[1505]]) en la [[Universitato de Bolonjo]] (1503)<ref>[https://books.google.com.br/books?id=hruQ386SfFcC&pg=RA1-PA478&dq=Johannes+Aesticampianus+Bologne&hl=en&sa=X&ei=y-s0VfPUMMKcNo6ZgYAK&ved=0CB8Q6AEwAA#v=onepage&q=Johannes%20Aesticampianus%20Bologne&f=false Contemporaries of Erasmus: A Biographical Register of the ..., Volumes 1-3], Peter G. Bietenholz, Thomas Brian Deutscher</ref> kaj amiko de Jakob Questenberg (1460-1527)<ref>[https://books.google.com.br/books?id=PCNN_blc77kC&pg=PA11&dq=Johannes+Aesticampianus+Bologne&hl=en&sa=X&ei=y-s0VfPUMMKcNo6ZgYAK&ved=0CCwQ6AEwAg#v=onepage&q=Johannes%20Aesticampianus%20Bologne&f=false Bio-bibliographisches Repertorium], Herbert Jaumann</ref>. Li estis omaĝita de la papo [[Julio la 2-a]] ([[1443]]-[[1513]]) kiel "laŭrokronita poeto" kaj rekomendita de [[Conrad Celtis|Konrado Seltis]] ([[1459]]-[[1508]]), li faris studvojaĝojn al [[Universitato de Krakovo]], [[Vieno]], [[Venecio]], [[Padovo]], [[Ferrara]], [[Romo]] kaj [[Bolonjo]]. == Elektita verkaro== * ''petri Heliae grammatica c. comment Joh. Sommerfelt Argent'' 1499 * ''Carmina Aesticampiani” mit dem „Versiculi Theodorici Gresmundi'' Strasburgo 1502, * ''Carmen de Lusatia, quod Melanchthon Basileam, ut excuderetur, miserat, nescio quo fato periit, et nondum repertum est'' Datum und Ort nicht angegeben * ''Epigrammata Johannis Aesticampiani'' mit ''Carmen Huttens'' Lepsiko 1507, * ''Modus epistolandi Magistri Johannis Aesticampiani'' Wien 1515; * ''Hymnus in laudem Barbarae'' ohne Ort und Jahr * ''Grammatica Martiani foelicis Capelle'' Frankfurto ĉe Odro 1507 * ''[https://books.google.com.br/books?id=81EYMwEACAAJ&dq=Tabula+Cebetis+Philosophi+Socratici&hl=en&sa=X&ei=QMgzVanvH8ilNv2QgYgL&ved=0CB8Q6AEwAA Tabula Cebetis] Philosophi Socratici, cum Jo. Aesticampiani Epistola, Impr.'' Frankfurto ĉe Odro 1507 * ''Septem divi Hieronymi epistolae… cum Johanni Aesticampiani carmine'' Lepsiko 1508; {{Div col|cols = 3}}{{Div col end}} ==Literaturo== * [https://de.wikisource.org/wiki/ADB:Aesticampianus,_Johannes Allgemeine Deutsche Biographie] * [http://www.deutsche-biographie.de/pnd100076386.html Neue Deutsche Biographie] * [https://tools.wmflabs.org/persondata/p/Johannes_Aesticampianus Personensuche] * [http://www.worldcat.org/identities/lccn-no2013-029917/ WorldCat Identities] * [http://thesaurus.cerl.org/record/cnp00972888 CERL Thesaurus] * [https://books.google.com.br/books?id=vK6ZAw76-2AC&pg=PA230&dq=Johannes+Aesticampianus&hl=en&sa=X&ei=qsEzVey8O8-wsASn8YHABA&ved=0CBwQ6AEwAA#v=onepage&q=Johannes%20Aesticampianus&f=false Patronage and Humanist Literature in the Age of the Jagiellons: Court and ...], Jacqueline Glomski * [https://books.google.com.br/books?id=RfKqIjdzcukC&pg=PA13&dq=Johannes+Aesticampianus&hl=en&sa=X&ei=qsEzVey8O8-wsASn8YHABA&ved=0CEsQ6AEwBg#v=onepage&q=Johannes%20Aesticampianus&f=false The Confessionalization of Humanism in Reformation Germany], Ontario Erika Rummel, University in Waterloo * [https://books.google.com.br/books?id=76UwXdVwqLUC&pg=PA44&dq=Johannes+Aesticampianus&hl=en&sa=X&ei=qsEzVey8O8-wsASn8YHABA&ved=0CFwQ6AEwCQ#v=onepage&q=Johannes%20Aesticampianus&f=false Religio and Reformation: Johannes Justus Lansperger, O.Cart. (1489/90--1539 ...] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160305001413/https://books.google.com.br/books?id=76UwXdVwqLUC&pg=PA44&dq=Johannes+Aesticampianus&hl=en&sa=X&ei=qsEzVey8O8-wsASn8YHABA&ved=0CFwQ6AEwCQ#v=onepage&q=Johannes%20Aesticampianus&f=false |date=2016-03-05 }}, Jon Derek Halvorson * [https://books.google.com.br/books?id=WwiqxJbBqHIC&pg=PA415&dq=Johannes+Aesticampianus&hl=en&sa=X&ei=qsEzVey8O8-wsASn8YHABA&ved=0CEYQ6AEwBQ#v=onepage&q=Johannes%20Aesticampianus&f=false Viator. Medieval and Renaissance Studies], University of California, Los Angeles {{Div col|cols = 3}}{{Div col end}} ==Vidu ankaŭ== <Center> <Gallery> #N/D Lipsius_manuscript.jpg|<center>[[Tacito (verkisto)|Gaius Korneliuso Tacito]]<br><center>([[55]]-[[117]]) Lucas_van_Leyden_019.jpg|<center>[[Sankta Hieronimo]]<br><center>([[347]]-[[420]]) Pope_Julius_II.jpg|<center>[[Julio la 2-a]]<br><center>([[1443]]-[[1513]]) Cranach_il_vecchio,_ritratto_di_rudolph_agricola,_1532_ca.JPG|<center>[[Rudolf Agricola (humanisto)|Rudolf Agricola]]<br><center>([[1443]]-[[1485]]) Murner_und_Wimpfeling.jpg|<center>[[Jakob Wimpfeling|Jakobo Vimfelingo]]<br><center>([[1450]]-[[1528]]) Filippo Beroaldo, il vecchio (1453-1505).png|<center>[[Filippo Beroaldo]]<br><center>([[1453]]-[[1505]]) Johannes_Reuchlin_-_Imagines_philologorum.jpg|<center>[[Johano Reuchlin|Johannes Reuchlin]]<br><center>([[1455]]-[[1522]]) Conrad-Celtis.jpg|<center>[[Conrad Celtis|Konrado Seltis]]<br><center>([[1459]]-[[1508]]) Wimpina.jpg|<center>[[Konrad Wimpina]]<br><center>([[1465]]-[[1531]]) Johannes_Caesarius_(1468-1550)_Diomedis_gramatici.jpg|<center>[[Johannes Caesarius]]<br><center>([[1468]]-[[1550]]) Hermannus_Trebelius_(1475-1515).png|<center>[[Hermann Trebelius|Hermano Trebelo]]<br><center>([[1475]]-[[1515]]) Thomas_Murner.jpg|<center>[[Thomas Murner]]<br><center>([[1475]]-[[1537]]) Lucas_Cranach_I_-_Georg-Spalatin.jpg|<center>[[Georg Spalatin|Georgo Spalatino]]<br><center>([[1484]]-[[1545]]) Cornelius_agrippa.png|<center>[[Agrippa von Nettesheim|Kornelio Agripo]]<br><center>([[1486]]-[[1535]]) Ulrich_von_Hutten.png|<center>[[Ulrich von Hutten|Ulriko de Huteno]]<br><center>([[1488]]-[[1523]]) Petrus_Mosellanus_(1493-1524)_Tabulae_1540.jpg|<center>[[Petrus Mosellanus]]<br><center>([[1493]]-[[1524]]) </Gallery> </Center> ==Referencoj== {{referencoj|3}} {{portalo|Homoj|Humanismo}} {{ĝermo|Biografio|Germanio|humanisto|teologo}} {{bibliotekoj}} {{Vivtempo|Aesticampianus, Johannes}} [[Kategorio:Germanaj renesancaj humanistoj]] [[Kategorio:Germanaj luteranaj teologoj]] [[Kategorio:Germanaj romkatolikaj teologoj]] [[Kategorio:Germanaj poetoj]] m991j6h94ufovporjuze23204yzwk0o 0 525600 9368384 9253932 2026-05-07T19:40:37Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368384 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blanka ŝarko |koloro = pink |dosiero = White shark.jpg |dosiero larĝo=300px |priskribo de dosiero = |dosiero2=Great white shark size comparison.svg |dosiero2 larĝo=300px |priskribo de dosiero2 = |regno = [[Bestoj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Kartilagaj fiŝoj]] ''Chondrichthyes'' |subklaso = [[Elasmobrankuloj]] ''Elasmobranchii'' |superordo = [[Ŝarko]] ''Selachimorpha'' |ordo = [[Lamnoformaj]] ''Lamniformes'' |familio = [[Lamnedoj]] ''Lamnidae'' |genro = ''[[Carcharodon]]'' |specio = '''''C. carcharias''''' |dunomo = ''Carcharodon carcharias'' |dunomo aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]] |statuso = VU |mapo de vivoteritorioj =Cypron-Range Carcharodon carcharias.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blanka ŝarko''' aŭ '''Granda blanka ŝarko''' (''Carcharodon carcharias''), konata ankaŭ kiel '''granda blankulo''', aŭ poezie '''blanka morto''', estas specio de granda lamnoforma [[ŝarko]] kiu povas troviĝi en la akvoj de marborda surfaco de ĉefaj oceanoj. La '''Blanka ŝarko''' estas konata ĉefe pro sia grando, kun maturaj individuoj kreskantaj ĝis 6.4 m laŭ longo (kvankam oni publikigis registrojn de grandaj blankaj ŝarkoj ĝis ĉirkaŭ 8 m,<ref name=Taylor>{{Citaĵo el libro|url=http://books.google.com/books?id=aKwBKmwy7EEC|titolo=Sharks of Hawaii: Their Biology and Cultural Significance|aŭtoro=Taylor, Leighton R.|dato=1a de Januaro 1993|eldoninto=University of Hawaii Press|ISBN=978-0-8248-1562-2|paĝo=65}}</ref> kaj de 3,324&nbsp;kg peze.<ref name = "Tricas_1984">{{cite journal | last = Tricas | first = T. C. |author2=McCosker, J. E. | title = Predatory behaviour of the white shark (''Carcharodon carcharias''), with notes on its biology | journal = Proceedings of the California Academy of Sciences | volume = 43 | issue = 14 | pages = 221–238 | publisher = [[California Academy of Sciences]]| date = 12a de Julio 1984 | url = http://ia700704.us.archive.org/21/items/cbarchive_109514_predatorybehaviourofthewhitesh1982/predatorybehaviourofthewhitesh1982.pdf | accessdate = 22a de Januaro 2013}}</ref><ref name="GWB">{{Cite journal|last=Wroe|first=S.|author2=Huber, D. R. |author3=Lowry, M. |author4=McHenry, C. |author5=Moreno, K. |author6=Clausen, P. |author7=Ferrara, T. L. |author8=Cunningham, E. |author9=Dean, M. N. |author10= Summers, A. P. |title=Three-dimensional computer analysis of white shark jaw mechanics: how hard can a great white bite?|volume=276|issue=4|pages=336–342|year= 2008|doi=10.1111/j.1469-7998.2008.00494.x|journal=Journal of Zoology}}</ref><ref name="NG">{{Citaĵo el la reto|url=http://animals.nationalgeographic.com/animals/fish/great-white-shark.html|titolo=Great White Shark|alirdato=24a de Julio 2010|eldoninto=National Geographic}}</ref><ref name="LGWS">{{Citaĵo el la reto|url=http://dsc.discovery.com/sharks/largest-great-white-shark.html|titolo=Largest Great White Shark Don't Outweigh Whales, but They Hold Their Own|alirdato=19a de Januaro 2010|familia nomo=Viegas|persona nomo=Jennifer|eldoninto=Discovery Channel}}</ref> Tiu ŝarko atingas sian [[Seksa maturiĝo|maturecon]] je ĉirkaŭ 15 jaroj de aĝo kaj estis iam supozate kun vivodaŭro de ĉirkaŭ 30 jaroj. La vera vivodaŭro de grandaj blankaj ŝarkoj estas multe pli longa; nuntempe oni ĉirkaŭkalkulas ke ĝi povas esti tiom longa kiom ĝis 70 jaroj aŭ plie, kio faras ĝin unu el plej longvivaj kartilagaj fiŝoj nune konataj.<ref name="sciencedaily.com">http://www.sciencedaily.com/releases/2014/01/140109004145.htm</ref> Masklaj grandaj blankaj ŝarkoj bezonas 26 jarojn por atingi seksan maturecon, dum inoj bezonas 33 jarojn por esti pretaj produkti idojn.<ref name="livescience.com">http://www.livescience.com/49874-sharks-mature-later-thought.html</ref> Grandaj blankaj ŝarkoj povas akceli ĝis ĉirkaŭ 56&nbsp;km/h.<ref>''Alaska's Great White Sharks'', de Bruce A. Wright, 2007, paĝo 27</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * ''The Devil's Teeth'' de Susan Casey. * ''Close to Shore'' de Michael Capuzzo pri Ĵerzejaj ŝarkatakoj de [[1916]]. * ''Twelve Days of Terror'' de Richard Fernicola pri samaj okazaĵoj. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} === Novaĵoj kaj artikoloj === * [http://ocean.si.edu/ocean-life-ecosystems/great-white-shark/ Ocean Portal: Great White Shark, "Cool Stuff," Life and Natural History, Science, Human Connections, and Educator Resources] de The Smithsonian Institution, 2010 * [http://animals.nationalgeographic.com/animals/fish/great-white-shark.html Great White Shark: Fact File] el [[National Geographic Society|National Geographic]] * [http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090312-shark-jaw-picture.html Most Complete Great White Fossil Yet] de National Geographic * [http://news.nationalgeographic.com/news/2008/07/080725-sharkville_2.html Great White Shark Filmed Breaching at Night] de National Geographic * [http://www.pbs.org/kqed/oceanadventures/episodes/sharks/indepth-senses.html In-depth article: Shark's Super Senses el retejo de PBS Ocean Adventures] * [https://web.archive.org/web/20080708224234/http://www.livescience.com/animals/050426_great_white.html Are great whites descended from mega-sharks?] el ''LiveScience'' * [http://www.underwater.com.au/article.php/id/7395/ "Great White Sharks – The Truth"] de Carly Maple – Australian focus * [http://www.flmnh.ufl.edu/fish/Gallery/Descript/Whiteshark/whiteshark.html White Shark Biological Profile]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130127134004/http://www.flmnh.ufl.edu/fish/gallery/descript/whiteshark/whiteshark.html |date=2013-01-27 }} el Florida Museum of Natural History * [http://www.environment.gov.au/coasts/species/sharks/greatwhite/index.html Great White Shark (Carcharodon carcharias) – Legal Status] * [http://articles.latimes.com/2010/mar/07/local/la-me-shark7-2010mar07 Leviathans may battle in remote depths] el Los Angeles Times * [http://www.jawshark.com/great_white_recorded_sizes.html Article on largest Great Whites Recorded] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080305053340/http://www.jawshark.com/great_white_recorded_sizes.html |date=2008-03-05 }} * [http://www.nzherald.co.nz/animals/news/article.cfm?c_id=500834&objectid=10701038# Huge great white cruises off busy beach] === Fotoj kaj aktivaĵoj === * ARKive – [http://www.arkive.org/species/GES/fish/Carcharodon_carcharias/ Bildoj kaj filmoj de Blanka ŝarko, ''Carcharodon carcharias''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060422092856/http://www.arkive.org/species/GES/fish/Carcharodon_carcharias/ |date=2006-04-22 }} * [http://animals.nationalgeographic.com/animals/photos/great-white-sharks/ Photo Gallery: Great White Sharks] el National Geographic * [http://www.elasmodiver.com/Great%20White%20Shark%20Pictures.htm Fotoj] * [http://www.topp.org/species/white_shark/ TOPP, Tagging of Pacific Predators] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070929101932/http://www.topp.org/species/white_shark/ |date=2007-09-29 }}, esplora grupo pri migrado de Blanka ŝarko. === Filmoj === * [http://www.youtube.com/watch?v=yp9YKEO9e1w Nature's Perfect Predator – Great White Shark] el Discovery Channel * {{YouTube|vHA2TAob5sk|White Shark Cage Dive in Gansbaai, South Africa}} * [http://www.yourdiscovery.com/video/great-white-shark-riding-a-great-white/?cc=PK Riding a Great White]{{404|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} el Discovery Channel * {{YouTube|6xk0fc_FzUs|Wild – The Whale That Ate Jaws}} (filmeto pri interagado de Granda orcino kun neesperta Blanka ŝarko) {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ŝarkoj]] d74btgsm2tthcid892mitrvmtsbp221 0 530024 9368596 9366451 2026-05-08T08:58:59Z Sj1mor 12103 9368596 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto |nomo = Donald Trump |dosiero = |vico = [[Listo de prezidantoj de Usono|45-a]] |ofico = [[Prezidanto de Usono]]<br /> | venanta post = | de = [[20-a de januaro]] [[2017]] | ĝis = [[20-a de januaro]] [[2021]] |antaŭulo = [[Barack Obama]] | vicprezidento = [[Mike Pence]] |sekvanto = [[Joe Biden]] | vico2 = [[Listo de prezidantoj de Usono|47-a]] | ofico2 = [[Prezidanto de Usono]] | de2 = [[20-a de januaro]] [[2025]] | ĝis2 = | vicprezidento2 = [[James David Vance]] | antaŭulo2 = [[Joe Biden]] | sekvanto2 = |dato de naskiĝo = {{naskiĝdato kaj aĝo|1946|6|14}} |loko de naskiĝo = [[Novjorko]], [[Novjorkio]], {{USA}} |partio = [[Respublikana Partio (Usono)|Respublikano]] |edzo/ino = [[Melania Trump]] |okupo= <!--[[politikisto]] --> |alma_mater = [[Universitato de Fordham]] <br /> [[Universitato de Pensilvanio]] |religio = [[presbiteriismo|presbiteriisto]] |subskribo = Donald Trump Signature.svg |}} '''Donald John Trump''' ({{prononco|Donald Ĝon Tramp}}, [[Angla lingvo|angle]] prononcita [[Internacia Fonetika Alfabeto|ˈdɒnəld_dʒɒn_trʌmp]]) (naskiĝis la {{daton|14|junio|1946}} en [[Novjorko]], [[Novjorkio]], [[Usono]]) estis la 45-a [[Prezidento de Usono]] de 2017 ĝis 2021, grandskala posedanto de tero kaj konstruaĵoj, miliardulo, iama stelulo en televida filmserio (lia stelo estas sur la [[Trotuaro de famo en Holivudo]], [[Los-Anĝeleso (Kalifornio)|Los-Anĝeleso]], [[Kalifornio]]). En la Prezidentaj Balotoj la [[8-an de novembro]] 2016 li ricevis preskaŭ tri milionojn malpliajn da voĉdonoj ol sia oponanto de la [[Demokrata Partio (Usono)|Demokrata Partio]] [[Hillary Clinton]], sed venkis per rezulto 306 kontraŭ 232 elektant-voĉoj.<ref name="spiegel.de">http://www.spiegel.de/politik/ausland/donald-trump-gewinnt-die-us-wahl-2016-a-1120397.html</ref><ref name=nymag/> La decidan voĉdonadon por nova [[Prezidento de Usono]] faris la pli ol 500 prezident-elektantoj la 19-an de decembro 2016. Li estos la kvara usona prezidanto, kiu gajnis per la [[Elektantaro (Usono)|elektantaro]] sen gajni la plimulton da individuaj voĉdonoj. La diferenco (2 864 974 individuaj voĉdonantoj) estis la dua plej granda el la kvar fojoj, kiam tio okazis, kaj la plej granda post 1824.<ref name=nymag>{{citaĵo el ĵurnalo|url=http://nymag.com/daily/intelligencer/2016/12/the-final-final-final-results-for-the-popular-vote-are-in.html|titolo=The Final, Final, Final Results for the Popular Vote Are In|verko=New York Magazine|aŭtoro=Ed Kilgore}}</ref> Li ekoficis kiel 45-a [[Prezidento de Usono]], la {{daton|20|januaro|2017}}, kaj la ofico daŭris ĝis la {{dato|20|januaro|2021}}. Post venko en dua prezidanta baloto fine de 2024, li ekoficis kiel 47-a [[Prezidento de Usono]], la {{daton|20|januaro|2025}}, kaj la ofico laŭplane daŭru ĝis la {{dato|20|januaro|2029}}. == Deveno de avoj == <!--[[Dosiero:Friedrich Trump Family (retouched B).jpg|eta|La foto de la antaŭuloj de Donald Trump el la jaro 1918. De la maldekstra flanko: Fred Trump (patro, la kunkreinto de la Trump-Kompanio), Frederick Trump (lia avo), Elizabeth (onklino), Elizabeth Christ Trump (avino, kunkreintino de la Trump-Kompanio) kaj John G. Trump (onklo, fizikisto kaj inventisto)]]--> Ĉiuj liaj avoj devenas de [[Eŭropo]]. Lia avo, Frederick Trump, naskiĝis en Germanio, en la komunumo [[Kallstadt]] (tiam, en [[reĝlando Bavario]]) en 1869. Li elmigris el la Germana Regno en la jaro 1885, tiam sub la nomo ''Friedrich Trumpf''<ref>aŭ ''Drumpf'' laŭ ne konfirmita aserto de Gwenda Blair en ŝia libro ''The Trumps''</ref>, sed poste li komencis skribi la nomon en angligita formo, ''Trump''; li ŝanĝis ankaŭ sian antaŭnomon al ''Frederick''. Lia patrino naskiĝis en [[Foraj Hebridoj]] en [[Skotlando]] kiel ''Mary Anne MacLeod''. == Agado en politiko == [[dosiero:Trump 2000 (opaque).png|maldekstre|eta|Logoo de la unua prezidenta kampanjo de Donald Trump en 2000 por la [[Reforma Partio de Usono|Reformpartio]]]] Dum la jaroj 1964–1987 li estis ano de [[Demokrata Partio (Usono)|Demokrata Partio]], de la jaro 1987 ĝis 1999 de la [[Respublikana Partio (Usono)|Respublikana Partio]], poste en la '''Partio de Reformoj'''. En 2001, li revenis al [[Demokrata Partio (Usono)|Demokrata Partio]], kaj en 2009 li denove aniĝis al la [[Respublikana Partio (Usono)|Respublikana Partio]]. Dum la jaroj 2011-2012 li estis senpartia, kaj poste li aniĝis al la [[Respublikana Partio (Usono)|Respublikana Partio]]<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.oregonlive.com/opinion/index.ssf/2016/04/donald_trumps_resume_opinion.html |titolo=Donald Trump's resume |eldoninto=oregonlive.com }}</ref>, kies ano li ĝis nun estas. En la jaro 2015, li estis en la [[Listo de miliarduloj]] en la loko 405, laŭ la revuo "Forbes". Lia havaĵo estas ĉirkaŭ 4 miliardoj da usonaj dolaroj<ref>http://www.forbes.com/profile/donald-trump/</ref>. == Prezidenta kampanjo, 2016 == [[Dosiero:Trump-Pence 2016.svg|eta|eta|maldekstra|emblemo de la Prezidenta Kampanjo 2016 de Donald Trump, kun la slogano "Igu Usonon denove grandan" (Make America Great Again)]] [[Dosiero:ElectoralCollege2016.svg|eta|maldekstra|365px|Mapo kun la rezultoj de la Prezident-balotoj 2016]] Trump anoncis sian kampanjon la 16-an de junio 2015, kune kun la kampanja devizo ''Make America Great Again'' ("igu Usonon denove granda").<ref>{{citaĵo el gazeto |url=http://time.com/3923128/donald-trump-announcement-speech/ |titolo=Here's Donald Trump's Presidential Announcement Speech |dato=16-a de junio 2015 |verko=Time}}</ref> Li estis en la komencaj fazoj de la elektoprocezo la plej sukcesa el la respublikanaj kandidatoj, gajninte pli da voĉoj en [[Nov-Hampŝiro]], [[Sud-Karolino]], kaj [[Nevado]] ol iu ajn el la aliaj, kaj en [[Iovao]] atinginte la duan rangon (post [[Ted Cruz]]). Lian kandidatecon subtenis interalie du respublikanaj ŝtatestroj, nome [[Chris Christie]] (Nov-Ĵerzejo) kaj [[Paul LePage]] (Majno) kaj du respublikanaj kongresanoj [[Chris Collins]] (Nov-Jorkio) kaj [[Duncan D. Hunter]] (Kalifornio),<ref>[[:en:Donald Trump#cite note-269|Gubernatorial endorsements]]</ref>, kaj la eks-ŝtatestrino de [[Alasko]] (kaj en 2008 vicprezidenta kandidato) [[Sarah Palin]].<ref>[http://www.nytimes.com/2016/01/20/us/politics/donald-trump-sarah-palin.html?_r=0 "Sarah Palin Endorses Donald Trump, Rallying Conservatives"]. ''The New York Times''. 19an de Januaro, 2016.</ref> Trump ricevis multe da tutmonda atento pro siaj komentoj pri sendokumentaj enmigrintoj en Usono, pro sia promeso perforte igi [[Meksiko]]n pagi muron inter la du landoj, kaj pro sia promeso bari islamanojn de la rajto enveni la landon. Diversaj aŭtoroj rimarkis, ke li profitis [[dekstra aŭtoritatemo|aŭtoritatemajn dekstrulojn]] en sia prezidenta klopodo de 2016.<ref>{{citaĵo el la reto|persona nomo=Amanda|familia nomo=Taub|url=http://www.vox.com/2016/3/1/11127424/trump-authoritarianism|titolo=The rise of American authoritarianism|dato=March 1, 2016|retejo=[[Vox.com]]|eldonejo=Vox Media|alirdato=September 22, 2016}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto|url=http://thefederalist.com/2016/02/29/5-reasons-every-american-should-oppose-donald-trump/|titolo=5 Reasons Every American Should Oppose Donald Trump|aŭtoro=Paul David Miller|dato=February 29, 2016|retejo=thefederalist.com|eldonejo=The Federalist|alirdato=September 22, 2016}}</ref> En la Prezidentaj Balotoj la 8-an de novembro 2016 li venkis per rezulto je 290 kontraŭ 217 elektist-voĉoj la kontraŭ-kandidaton de la [[Demokrata Partio (Usono)|Demokrata Partio]], [[Hillary Clinton]]<ref name="spiegel.de"/>. La decidan voĉdonadon por nova [[Prezidento de Usono]] faris la pli ol 500 prezident-elektistoj la 19-an de decembro [[2016]]. == Kabineto de Donald Trump == [[Dosiero:Donald Trump swearing in ceremony.jpg|eta|maldekstra|Donald J. Trump dum la ĵurado, la 20-an de januaro 2017, apude de li staras la [[Unua Damo de Usono]] [[Melania Trump]]]] [[Dosiero:Trump first day as President.jpg|eta|maldekstra|Prezidento Donald Trump dum la subskribo de dekreto pri lia nova kabineto]] La vicprezidento de [[Usono]] estis [[Mike Pence]]. Rex Tillerson (la eks-prezidanto de la konzerno ExxonMobil) unue estis [[Usona Sekretario de Ŝtato]] (la 13an de marto 2018 Donald Trump proponis Mike Pompeo kiel lian posteulon), generalo [[James N. Mattis]] la defend-ministro, la labor-ministro estis [[Andrew Puzder]], la ĉefo de la Agentejo de Medi-protektado estis [[Scott Pruitt]], [[Rick Perry]] estis la Ministro pri Energetiko kaj la ĉefo de la Departemento pri Urbanizado estis [[Ben Carson]], [[Steven Mnuchin]] la [[Usona Sekretario de la Trezorejo]] kaj la usona politikistino ĉindevena [[Elaine Chao]], la ministrino pri transporto. Ĝenerala Prokuroro estis nomumita la senatano de la Ŝtato [[Alabamo]] [[Jeff Sessions]]. En la administrado de Donald Trump estos ankaŭ multaj militoficiroj, i.a. [[Stephen Bannon]] (la ĉefa konsultanto de la [[Prezidento de Usono]]), emerita generalo [[Joseph Keith Kellogg]] (la alia konsultanto de la [[Prezidento de Usono]] pri la nacia sekureco) kaj Mike Pompeo (nomumita por la ĉefo de [[Centra Informokapta Agentejo]] / [[CIA]]; la 13an de marto Prezidento Donald Trump nomumis lin por la posteno de [[Usona Sekretario de Ŝtato]]). Nova ambasadorino de [[Usono]] ĉe [[UN]] estis [[Nikki Haley]]. Sufiĉe dum mallonga tempo li renkontiĝis kun [[Prezidento de Pollando]] [[Andrzej Duda]]. La usona politikisto dankis pro la apogvoĉoj de poloj loĝantaj en [[Usono]], kaj ambaŭ prezidentoj interŝanĝis la invitojn al siaj landoj. La {{daton|24|9|2019}} la prezidantino de la [[Usona Domo de Reprezentantoj|malsupra ĉambro]] de la [[Usona Kongreso]] [[Nancy Pelosi]] anoncis [[:n:Enketo pri la eksigo de Trump|elpostenigan enketon]] pri la konduto de la usona prezidanto Donald Trump. Tion kaŭzis lia konversacio kun la ukraina prezidanto [[Volodimir Zelenskij]], okazinta la {{daton|25|7|2019}}, post la parlamenta baloto en [[Ukrainio]], dum kiu venkis la partio de Volodimir Zelenskij. Ĝi estis [[:n:Stenografiaĵo de konversacio inter Donald Trump kaj Volodimir Zelenskij estas publikigita|malsekretigita kaj publikigita]] la {{daton|26|9}}. La {{daton|31|10}} la malsupera ĉambro de la usona parlamento, la Domo de Reprezentantoj, voĉdonis por [[:n:Enketo pri la eksigo de Trump oficiale malfermiĝis|permesi publikan enketon]] pri la eksigo de Donald Trump. Tamen la {{daton|5|2|2020}} li estis [[:n:Donald Trump estis senkulpigita de la usona parlamento|senkulpigita pri ĉiuj akuzoj]]. Oni taksis lin senkulpa pri la unua akuzo de trouzo de lia potenco je 52 voĉdonoj kontraŭ 48, kaj pri dua akuzo de obstrukco al la Kongreso, 53 kontraŭ 47. Donald Trump malakceptis sian malvenkon en la balotado por prezidento, kiu enpostenigis [[Joe Biden]]. Sekve li estis kuraĝiginta [[Atako kontraŭ la Kapitolo de Usono|atakon al la Kapitolo]]. == Prezidenta kampanjo, 2020 == Trump kandidatiĝis por dua oficperiodo en la prezidanta elekto de 2020, sed malvenkis kontraŭ la Demokrata kandidato Joe Biden. Antaŭ, dum kaj post la elekto, Trump kaj multaj aliaj Respublikanoj okupiĝis pri agresema kaj senprecedenca provo renversi la balotrezultojn kaj defii ilian [[legitimeco]]<nowiki/>n, asertante ĝeneraligitan [[balotfraŭdo]]<nowiki/>n. Eĉ antaŭ la elekto, Trump rifuzis akcepti la rezulton se li malvenkus. Li kaj liaj subtenantoj disvastigis [[Konspira teorio|konspirajn teoriojn]], provis influi la balotkalkulon en ŝanceliĝantaj ŝtatoj, kaj influis oficistojn en la militistaro kaj la ministerioj Justico kaj Defendo por interveni en la elekto. Fine, subtenantoj de Trump sturmis la Kapitolon. Ĉi tiuj agoj estis priskribitaj de multaj kiel puĉoprovo. Malgraŭ la malakcepto de liaj asertoj en la tribunaloj, Trump daŭre asertis, ke li venkis en la elekto. Donald Trump forlasis la Blankan Domon la 20-an de januaro kaj ne ĉeestis la inaŭguron de Joe Biden. Tradicie, ĉiu eksiĝanta prezidanto ĉeestas la inaŭguron de sia posteulo; tamen, Trump okazigis adiaŭan feston por si mem en la mateno de la 20-a de januaro kaj flugis al [[Mar-a-Lago]]. Daŭre Trump rifuzis rekoni la rezulton de la voĉdonado kaj la venkon de sia defianto, anoncante jurajn apelaciojn pro supozata fraŭdo. Ĉiuj apelacioj, inkluzive de la kazo ''Teksaso kontraŭ Pensilvanio'', estis malakceptitaj de la kompetentaj juraj instancoj. Pro lia incito al la protestantoj, kiu kondukis al la sturmo de la Kapitolo la 6-an de januaro 2021  li estis denove akuzita pro "[[incito]] al ribelo", iĝante la sola prezidanto en la historio de la lando, kiu estis submetita al du akuzoj pri akuzoproceduroj , kvankam li estis absolvita en ambaŭ kazoj.  Tamen, en decembro 2022, la komisiono esploranta la okazaĵojn de Kapitola Monteto rekomendis, ke Trump estu krime procesigita pro akuzoj pri malhelpado de oficiala procedo, [[konspiro]] kontraŭ Usono kaj incito al ribelo. == Prezidenta kampanjo, 2024 == [[Dosiero:Trump-Vance presidential campaign logo.svg|eta|maldekstra|emblemo de la Prezidenta Kampanjo 2024 de Donald Trump, kun la sama slogano de 2016 "Igu Usonon denove grandan" (Make America Great Again)]] Donald Trump estis pafita en la dekstra orelo la 13-an de julio 2024, dum kampanjkunveno por lia reelekto proksime de [[Butler (Pensilvanio)|Butler]], [[Pensilvanio]].<ref>{{Cite web|first=Edward|last=Helmore|title=Trump rally shooting live: FBI names 'subject involved' in assassination attempt|url=https://www.theguardian.com/us-news/live/2024/jul/13/trump-rally-gun-shots-pennsylvania-latest-updates|work=[[The Guardian]]|date=14a de julio 2024|access-date=13, 2024|archive-date=14a de julio 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240714015033/https://www.theguardian.com/us-news/live/2024/jul/13/trump-rally-gun-shots-pennsylvania-latest-updates|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|first1=Jeremy|last1=Herb|first2=Jeff|last2=Zeleny|first3=Holmes|last3=Lybrand|first4=Evan|last4=Perez|title=Trump injured in shooting at Pennsylvania rally|url=https://www.cnn.com/2024/07/13/politics/trump-injured-pennsylvania-rally/index.html|work=[[CNN]]|date=14 julio 2024|access-date=14a de julio 2024|archive-date=14 julio 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240714001239/https://www.cnn.com/2024/07/13/politics/trump-injured-pennsylvania-rally/index.html|url-status=live}}</ref><!-- Uzu nur la frazon "proksime de Butler, Pensilvanio", por eviti redaktomiliton pri ĉu mencii Connoquenessing Township kaj Meridian, la du urbojn inter kiuj la mitingo estis --> Li venkis fine de 2024 en la prezidentaj balotoj por iĝi prezidanto ekde januaro 2025. [[Elon Musk]] de tiam aperis kiel ĉefa aliancano. Jam de la komenco Trump montriĝis preta trudi sian politikon. Kiam li sukcesis venki en balotado por iĝi prezidanto ekde 2025, kaj jam dum la lastaj monatoj de 2024 ripete li faris deklarojn, ke li klopodos rekuperi la kontrolon de la [[Panama kanalo]] por Usono, kun la ekskuzo, ke vorko iam farita de Usono fakte estas nun profito por ĉina ekonomio. Tiu deklaro kongruis kun samaj montroj de [[usona ekspansiismo]], kiel la intenco de Trump akiri [[Gronlando]]n, aligi [[Kanado]]n kiel nova subŝtato usona aŭ alinomi la [[Golfo de Meksiko|Golfon de Meksiko]] kiel Golfo de Ameriko, en la usona tendenco kompreni Amerikon kiel Usonon.<ref>[https://www.publico.es/internacional/eeuu/trump-airea-anhelos-expansionistas-descarta-emplear-ejercito-controlar-canal-panama-groenlandia.html Trump airea sus anhelos expansionistas y no descarta emplear el Ejército para controlar el Canal de Panamá y Groenlandia] [[Público]], 7an de januaro 2025, alirita la 8an de januaro 2025.</ref> == Politika ideologio == Pluraj aŭtoroj identis la subtenantojn de Trump kun la movado "alternativa [[politika dekstro|dekstro]]" ([[alt-right]]), kiu estas ligata al [[blanka naciismo]].<ref name="WPechoes">{{citaĵo el ĵurnalo|familia nomo=Ohlheiser|persona nomo=Abby|titolo=Anti-Semitic Trump supporters made a giant list of people to target with a racist meme|url=https://www.washingtonpost.com/news/the-intersect/wp/2016/06/03/anti-semitic-trump-supporters-made-a-giant-list-of-people-to-target-with-a-racist-meme/|ĵurnalo=The Washington Post|dato=June 3, 2016}}</ref><ref name="Beast">{{citaĵo el ĵurnalo |aŭtoro=Betsy Woodruff |url=http://www.thedailybeast.com/articles/2015/12/03/rush-limbaugh-s-favorite-new-white-power-group.html |titolo=Rush Limbaugh's Favorite New White-Power Group |eldonejo=The Daily Beast |dato= |accessdate=February 5, 2016}}</ref> Li estas ankaŭ identigita kun [[prakonservismo]], ideologio aperinta (malgraŭ sia nomo) dum la finaj jaroj de la [[malvarma milito]]. Laŭ politika enketisto [[Bruce Wilson]], "Trump antaŭenigas kernajn prakonservismajn politikojn, projektitaj en 'The Next Conservatism' — rekonstruado de [[infrastrukturo]], [[protektismo|protektismaj]] komercaj [[tarifo]]j, sekurigo de la [[landlimo]]j kaj ĉesigo de enmigrado, sendanĝerigo de indikitaj internaj malamikoj, kaj [[izolismo]]."<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.salon.com/2016/07/16/donald_trumps_weaponized_platform_a_project_three_decades_in_the_making/|titolo = Donald Trump’s weaponized platform: A project three decades in the making| retejo = [[Salon (website)|Salon]]| dato = July 16, 2016| familia nomo= Rosenberg| persona nomo=Paul}}</ref> ==Familia vivo== [[Dosiero:Donald Trump and Melania Trump at Liberty Ball Inauguration 2017.jpg|eta|maldekstra|Donald J. Trump, la 45-a [[Prezidento de Usono]] kun la [[Unua Damo de Usono]] [[Melania Trump]] en la Balo de Libereco dum la Inaŭgura Tago]]La unua edzino [[Ivana Trump]] (naskita kiel '''Ivana Marie Zelníčková''' la {{daton|20|februaro|1949}}) estas ĉeĥe naskita uson-enmigrinta [[manekeno]] kaj verkisto. Ŝi estas konata ĉefe kiel la unua edzino (1977–1992) de sia dua edzo, Donald Trump kaj la patrino de tri el liaj kvin idoj (Donald Trump la juna, Ivanka Trump, kaj Eric Trump). Ŝia unua edzo estis Alfred Winklmayr (1971–1973 aŭ 1976), kaj post Trump (kies familian nomon ŝi plu tenas) sekvis Riccardo Mazzucchelli (1995–1997) kaj Rossano Rubicondi (2008–2009). Ŝi naskiĝis en la [[Moravio|moravia]] urbo [[Zlín]]. Ŝi ricevis universitatan gradon ([[Magistro|magistran]]) pri [[Korpa trejnado]] de la praga [[Universitato de Karolo]]. Ŝi forlasis [[Ĉeĥoslovakio]]n kaj transloĝiĝis al [[Montrealo]], kaj poste migris al [[Novjorko]] por reklami la [[Somera Olimpiko 1976|montrealan Olimpikon]]. Tie ŝi ekkonis kaj edzigis s-ron Trump. [[Ivana Trump]] estas konata ĉefe kiel la unua edzino (1977–1992) de sia dua edzo, Donald Trump kaj la patrino de tri el liaj kvin idoj (Donald la juna, Ivanka, kaj Eric). [[Marla Maples]] estas usona aktorino kaj de 1993 ĝis 1999 ŝi estis la (dua sinsekva) edzino de Donald Trump; en 1993 antaŭ ol ili geedziĝis, ŝi naskis lian duan filinon (kvaran infanon) Tiffany. [[Melania Trump]] (nasknomo: Melania Knavs aŭ Melania Knauss, ŝi naskiĝis la 26an de aprilo 1970 en [[Sevnica]], [[Slovenio]] (tiam en [[Jugoslavio]], kaj ŝi parolas [[Poligloto|kvin lingvojn]] flue (slovenan, serban, germanan, francan, anglan) estas juvelartistino kaj [[Manekeno (modelo)|eks-manekeno]] kaj (ekde 2005) la tria edzino de Donald Trump kaj la patrino de lia kvina infano, Barron. Post manekena kariero en [[Parizo]] kaj [[Milano]], ŝi transloĝiĝis al [[Usono]], kaj en 2006 civitaniĝis. De la {{dato|20|januaro|2017}} ĝis la {{dato|20|januaro|2021}} ŝi estis la [[Unua Damo de Usono]]. <gallery> Dosiero:Trump CAUCUS (24471521350).jpg|Donald Trump kun familio. Dosiero:Ivana Trump.jpg|[[Ivana Trump]], la unua edzino de Donald Trump, foto el la jaro 2007. Dosiero:Marla Maples LF crop.jpg|[[Marla Maples]], la dua edzino de Donald Trump, foto el la jaro 2007. Dosiero:Melania Trump 2006-09-27.jpg|[[Melania Trump]], la tria edzino de Donald Trump, foto el la jaro 2006. Dosiero:Melania Trump 2011.jpg|[[Melania Trump]], la tria edzino de Donald Trump, foto el la jaro 2011. Dosiero:Melania Trump Official White House Portrait.jpg|[[Melania Trump]], la [[Unua Damo de Usono]] (la tria edzino de Donald Trump). Dosiero:Trump CAUCUS (24767060615).jpg|Ivanka Trump la unua filino de Donald Trump, [[Iowa]], foto el la jaro 2016. Dosiero:Donald Trump, Jr. (30309613870).jpg|Donald Trump la juna, la unua filo de Donald Trump. Dosiero:Eric Trump RNC July 2016 (cropped).jpg|Eric Trump, la dua filo de Donald Trump. Dosiero:Tiffany Trump RNC July 2016.jpg|Tiffany Trump, la dua filino de Donald Trump. </gallery> == Gravaj politikaj atingoj == [[Dosiero:Kim and Trump shaking hands at the red carpet during the DPRK–USA Singapore Summit.jpg|eta|maldekstra|[[Prezidento de Usono]] Donald Trump kaj [[Kim Ĝong-un]] Ŝtatestro de Norda Koreio, [[Ĉefkomandanto]] de la [[Koreia Popola Armeo]], kaj [[Ĝenerala Sekretario]] de la [[Laborista Partio de Koreio]] dum la renkontiĝo en [[Singapuro]], la 12an de junio 2018]] [[Dosiero:Bilateral meeting with respective delegations during the DPRK–USA Singapore Summit (2).png|eta|dekstra|La renkontiĝo de la delegacioj de [[Usono]] kun Donald Trump kaj de [[Nord-Koreio]] kun [[Kim Ĝong-un]]]] [[Dosiero:Trump and Kim shaking hands in the summit room.jpg|eta|maldekstra|[[Kim Ĝong-un]] kaj Donald Trump dum la inter kvar-okula renkontiĝo (sen atestantoj)]] [[Dosiero:President Donald J. Trump Leads a Bilateral Meeting with President Andrzej Duda, July 6, 2017.jpg|eta|Donald Trump kaj [[Prezidento de Pollando]] [[Andrzej Duda]] kun siaj delegacioj en la Reĝa Kastelo en [[Varsovio]], la 6an de julio 2017]] La 12an de junio 2018 en [[Singapuro]] li renkontiĝis kun [[Kim Ĝong-un]] (Ŝtatestro de Norda Koreio, [[Ĉefkomandanto]] de la [[Koreia Popola Armeo]], kaj [[Ĝenerala Sekretario]] de la [[Laborista Partio de Koreio]]), rezulte oni subskribis la enirpermesan interkonsenton kaj anoncis la sekvontan renkontiĝon, i.a. la viziton de [[Kim Ĝong-un]] en la [[Blanka Domo (Vaŝingtono)]] ([[Usono]]). == Ekstera politiko == === Kubo === Estis likviditaj ĉiuj atingoj en interŝtataj rilatoj faritaj de la antaŭa prezidanto [[Barack Obama]]. Estas malpermesitaj [[:n:Donald Trump starigis novajn sankciojn kontraŭ Kubo|importado de rumo kaj cigaroj]], kaj restado de la usonanoj en 433 hoteloj, posedataj de la kuba ŝtato. Estas malpermesitaj ankaŭ la tiel nomataj "edukaj vojaĝoj homo-al-homo", ebligintaj al usonanoj veni al Kubo ekster turisma grupo kaj konatiĝi kun la lando memstare. La usonanoj ne plu rajtas veni al Kubo ankaŭ por partopreni en profesiaj renkontiĝoj, sportaj kaj artaj eventoj kaj konferencoj. Por vojaĝi al la lando ili devas ĉiufoje peti specialan licencon. Usona hotelreto [[Marriott International]] estis ordonita ĉesigi operaciojn en Kubo. Posedata de ĝi kompanio Starwood Hotels estis la unua usona hotela firmao, kiu komencis agadon en la insulo post la Kuba revolucio en 1959. Laŭdire ĉio ĉi estas farita por igi la kuban reĝimon fari demokratiajn reformojn kaj helpi al la ordinaraj kubanoj. Tamen politologoj konsideras tion provo atingi aliajn celojn: igi Kubon rezigni je subteno de la reĝimo de [[Nicolás Maduro]] en [[Venezuelo]] kaj ricevi voĉojn de kubaj enmigrintoj, opoziciaj al la nuna kuba registaro. === Siria enlanda milito === Donald Trump daŭrigis politikon direktitan kontraŭ la reĝimo de la [[Sirio|siria]] prezidanto [[Baŝar al-Asad]] kaj subtenis opoziciajn grupojn, sed klopodis laŭeble limigi partoprenon de la [[Armitaj Fortoj de Usono|usona armeo]] en la [[Siria enlanda milito|milito]]. Li plu promesis subteon ankaŭ al la siriaj [[kurdoj]], kiuj estis aliancanoj de Usono en la lukto kontraŭ la [[Islama Ŝtato]] kaj grave kontribuis al liberigo de la nord-orienta regiono [[Roĵavo]]. Tamen komence de [[oktobro 2019]] la prezidanto subite anoncis [[:n:Turkio atakis kurdojn en Sirio post foriro de la usonaj trupoj|tujan fortiriĝon]] de la usonaj trupoj el Sirio, kio ebligis al la [[Turkio|turka]] armeo komencis operacon kontraŭ la siriaj kurdoj en Roĵavo. Tiu decido elvokis grandan indignon ne nur ĉe la kurdoj, kiuj deklaris ke Usono denove fiuzis kaj perfidis ilin, sed ankaŭ ĉe ambaŭ usonaj partioj, reprezentitaj en la Usona Kongreso. Sian decidon li klarigis per deziro revenigi hejmen la usonajn soldatojn kaj ne plu partopreni lokajn konfliktojn, kiuj ne koncernas la usonajn interesojn. Tamen la sekvan tagon li sendis almenaŭ 3 mil soldatojn al [[Sauda Arabio]], kondukante al akuzoj pri pluaj malkohereco kaj malhonestaj pravigoj.<ref>[https://www.nytimes.com/2019/10/11/world/middleeast/trump-saudi-arabia-iran-troops.html Trump Orders Troops and Weapons to Saudi Arabia in Message of Deterrence to Iran]</ref> La {{daton|15|9|2020}} li rakontis ke en 2017 oni [[:n:eo:Donald Trump agnoskis ke li planis murdi prezidanton de Sirio|proponis al li murdi]] [[Baŝar al-Asad]], sed li rezignis je la plano pro opono de la tiama [[Usona Sekretario de Defendo]] [[Jim Mattis]]. Li aldonis diris ke ne bedaŭras ke li ne ordonis mortigi sian sirian kolegon kaj ke li povus fari tion iam ajn se li dezirus. En 2018 Trump publike neis tion. == Psika sano == Malkutime en Usono, kie memtrudita etika regulo nome la [[Regulo Goldwater]] antaŭmalhelpas, ke fakuloj pri psika sano opinius kontraŭ ŝtata funkciulo sen mem ekzameni lin, diversaj psikologoj kaj psikiatroj verkis publikajn leterojn esprimante zorgon kaj petojn senpostenigi Prezidenton Trump, pro pretendita psika malkapablo plenumi la postenon.<ref>{{citaĵo el ĵurnalo|url=https://www.nytimes.com/2017/02/13/opinion/mental-health-professionals-warn-about-trump.html?action=click&pgtype=Homepage&clickSource=story-heading&module=opinion-c-col-left-region&region=opinion-c-col-left-region&WT.nav=opinion-c-col-left-region&_r=0|titolo=Mental Health Professionals Warn About Trump|dato=2-an de februaro 2017|verko=The New York Times|alirdato=20-an de februaro 2017}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto|url=https://www.change.org/p/trump-is-mentally-ill-and-must-be-removed|titolo=Mental Health Professionals Declare Trump is Mentally Ill And Must Be Removed|aŭtoro=John Gartner|dato=18-an de februaro 2017|alirdato=20-an de februaro 2017|retejo=change.org}}</ref> La emerita psikiatria profesoro Allen Frances tamen denuncas tiajn leterojn kaj petojn, dirante: {{citaĵo|teksto=<p>La plimulto da diletantaj diagnozistoj misetikedis Prezidenton Trump per la diagnozo [[narcisisma personeca perturbo]]. Mi verkis la kriteriojn, kiuj difinas tiun perturbon, kaj Sinjoro Trump ne plenumas ilin. Li ja estas mondklasa [[narcisismo|narcisisto]], sed tio ne igas lin [[psika malsano|psike malsana]], ĉar li ne suferas la angoron kaj malkapablon postulitajn por diagnozi psikan malsanon.</p><p>Sinjoro Trump kaŭzas severan angoron anstataŭ sperti ĝin kaj oni riĉe rekompencis lin, ne punis lin, pro lia grandiozeco, memabsorbiĝo kaj manko de [[empatio]]. Estas stigmata insulto grupigi psikajn malsanulojn (kiuj estas grandparte bonkondutaj kaj bonintencaj) kun Sinjoro Trump (kiu estas nek unu, nek la alia).<ref>{{citaĵo el ĵurnalo|url=https://www.nytimes.com/2017/02/14/opinion/an-eminent-psychiatrist-demurs-on-trumps-mental-state.html?_r=0|titolo=An Eminent Psychiatrist Demurs on Trump’s Mental State|dato=14-an de februaro 2017|alirdato=20-an de februaro 2017|verko=The New York Times}}</ref></p>|aŭtoro=Allen Frances, emerita psikiatria profesoro}} Laŭ la psikiatristo Bandy Lee kaj la ĵurnalisto Chauncey Devega, Trump gvidas "politikan sekton," kiu montras [[grupa narcisismo|grupan narcisismon]]. Laŭ Lee, "sistemo, kiel despotismo, tiranio aŭ faŝismo ne vere estas politika ideologio tiom kiom grupa stato malbonsana, kiu fine kondukas al damaĝo al la grupo."<ref>[https://www.salon.com/2018/09/21/psychiatrist-bandy-lee-trump-is-getting-worse-i-suspect-he-is-unable-to-tolerate-reality/ Psychiatrist Bandy Lee: Trump is getting worse; “I suspect he is unable to tolerate reality”]</ref> ==Esperantlingvaj artikoloj== [[Dosiero:Las-Vegas-Trump-Hotel-8480.jpg|alt=A tall rectangular-shaped tower in Las Vegas with exterior windows shimmering with 24-karat gold. It is a sunny day and the building is higher than many of the surrounding buildings, which are also towers. There are mountains in the background. This tower is called the Trump Hotel Las Vegas.|eta|La turo en la rektangula formo de la '''Trump-Internacia Hotelo''' en [[Lasvegaso]] kun la fenestrovitroj kovritaj per 24-karata oro]] La mondordo laŭ Donald Trump - La retorika spektaklo en Usono estas por Eŭropo certe (la tioma) averta pafo. Volkskrant 29 aprilo 2016 Opinio-kolumno de Arnout Brouwers 'The Donald'[i] estis tutan semajnon laborinta pri ĝi, sin provizinta per du teleprompters[ii], kaj invitinta ĉiuspecajn figurojn el la gravularo en Vaŝingtono. Sed ĉi ĉio helpis malmulte: lia unua serioze celinta alparolo pri eksterlanda politiko estis, kiel nekohera, tuj flankenŝovita fare de kaj maldekstro kaj dekstro en [[Usono]]. Trump ŝajnas esti tedata de la ‘imperia prezidenteco’ kiu en la [[Malvarma Milito]] estiĝis – kaj kiu por la Respublikana kaj ankaŭ por la Demokrata gravularo estas super ĉiu dubo: Usono kiel ordiganta potenco en la mondo, kiu aldone akceptas la free rider -konduto[iii] de tutmondaj aliancanoj, ĉar tiu ĉi ordiga rolo havigis al la lando ekscese multan influon pri la mondordo, kio kondukis Usonon al oraj montoj. Por la Okcident-Eŭropaj aliancanoj, la alparolo estas multe timiga. Tiuj landoj por tro longe alkutimiĝis ilian sekurecon – inkluzive de la pensado pri ĝi, la financado, kaj 80 procentoj de la realigado – transdoni al [[Vaŝingtono]], interŝanĝe de liverado de ofte simbolaj defendo-kotizoj kaj certa grado de politika lojaleco. Kun aŭ sen Trump, la rolo de Usono ja vere ŝanĝas en la mondo Tamen, Donald Trump ĉi-semajne diris malmultan novan. Eĉ pli miriga, ke Usono "ne devas serĉadi eksterlandajn monstrojn por detrui" estas preskaŭ 200 jarojn aĝa klasikaĵo de [[John Quincy Adams]]. Pli proksime ĉe nia tempo, ni aŭdas en Trump la eĥon de Pat Buchanan, ĵurnalisto kaj politikisto en la naŭdekaj jaroj kaj aŭtoro de la artikolo "America First – and Second, and Third ". Plej granda diferenco: Trump estas ja populara. Malnovaj ideoj algluiĝas pli bone en tempo en kiu la lando laŭ multaj Usonanoj ĵus havas Grandan Depresion malantaŭ si, la pozicio de la meza klaso estas malfortigita, kaj la politika elito – maldekstra kaj ankaŭ dekstra – pluparolas kvazaŭ nenio okazis. Kompreneble Trump ne havas siajn faktojn unu apud la alia, kaj ofte li parolas sensencaĵon – kiel kiam li emfazas ke la Usona nuklea arsenalo estu urĝe modernigata, procezo kiu jam delonge estas ekirigita. Aliflanke elreliĝas ankaŭ la kritikistoj, kiam ili metas Trump-on en la saman kaserolon kiel la nazi-simpatizanton [[Charles Lindbergh]]. Eŭropanoj prefere orientiĝu pri la struktura tendenco kiu – ne atentante tiujn retorikajn batalojn – estas perceptebla ĉe ĉi tiuj elektoj: la ŝanĝanta Usona rolo en la mondo, kaj la pli granda distanco al [[Eŭropo]] kaj Eŭropa sekureco. La intelekta varianto estis prezentata de alia outsider kiu ne fidis al la komprenoj de la eksterland-politika gravularo (establo) en [[Vaŝingtono]]: [[Prezidento de Usono]] [[Barack Obama]]. Obama ne volis bruligi al si la fingrojn pri [[Sirio]], lasis federacian kancelierinon [[Angela Merkel]] eltiri la maronojn el la fajro en [[Ukrainio]], kaj sidiĝis en la malantaŭa benko dum la kampanjo pri [[Libio]]. Trump surtabligas burleskan varianton de Usona limigo de elspezoj, kaj atingos por tio ĉe voĉdonantoj eble pli da atento ol la ekspertoj en [[Vaŝingtono]] ŝatus. Eŭropaj aliancanoj povas elvoki ‘Kia honto!’ kaj esti certaj ke [[Hillary Clinton]], tradicia eksterland-politika falko, iĝos la sekva prezidento. Sed eĉ ŝia engaĝiteco estos moderigata de la humoro kiu regas en la lando, kaj de la forŝoviĝantaj strategiaj prioritatoj en Usono. Nekonsiderante kiu sekvos post Obama, la Eŭropanoj en tiu ĉi necerta epoko, kun ĉiuj siaj problemoj kaj ĉiu sia memdubo, devos ja plie mem lerni pensi – kaj agi (<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.artikoltraduk.nl/article/96/ |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2016-11-12 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20161112211510/http://www.artikoltraduk.nl/article/96/ |arkivdato=2016-11-12 }}</ref>,<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10210152216814373&set=a.1747000907301.2097362.1007150473&type=3&theater</ref>,<ref>https://www.facebook.com/groups/808232839291055/permalink/1206372136143788/</ref>). ==Partopreno en filmoj== [[Dosiero:Donald Trump star Hollywood Walk of Fame.JPG|eta|dekstra|La stelo de Donald Trump sur la [[Trotuaro de famo en Holivudo]], ([[Los-Anĝeleso (Kalifornio)|Los-Anĝeleso]], [[Kalifornio]])]] Iama stelulo en televida filmserio (lia stelo estas sur la [[Trotuaro de famo en Holivudo]] (vidu sube foton de tiu stelo). Li estis aktoro i.a. en usona televida serio [[Monk]], la filmo rikoltis multajn nomumojn kaj premiojn. == Fontoj == La artikolo estas bazitaj sur informoj en la angla Vikipedio: [[:en:Donald Trump|Donald Trump]] kaj [[:en:Donald Trump presidential campaign, 2016|Donald Trump presidential campaign, 2016]]. == Plia legaĵo == * Klare, Michael. [http://eo.mondediplo.com/article2441.html La mondo laŭ Donald Trump]. 'Le Monde Diplomatique', januaro 2017 <!-- ne plu trovebla artikolo * "Trump kaj Putin konstruas templon de la Judoj" (<ref>http://www.apg29.nu/index.php?artid=26970&hl=eo</ref>) --> * [[Atako kontraŭ la Kapitolo de Usono]] == Galerio == <gallery> Dosiero:Donald Trump and Mike Pence wreath laying ceremony 01-19-17.jpg|La 45-a [[Prezidento de Usono]] Donald Trump kaj [[Prezidento de Usono|Vic-Prezidento de Usono]] [[Mike Pence]], [[Arlingtona nacia tombejo]], la 19-an de januaro 2017. Dosiero:President-elect Donald J. Trump and Vice President-elect Mike Pence place a wreath at the Tomb of the Unknown Soldier in Arlington National Cemetery 170119-A-DR853-629.jpg|La 45-a [[Prezidento de Usono]] Donald Trump kaj [[Prezidento de Usono|Vic-Prezidento de Usono]] [[Mike Pence]], [[Arlingtona nacia tombejo]], la 19-an de januaro 2017. Dosiero:Trump tower.jpg|La konglomeraĵ-kompanio de Donald Trump, la sidejo en [[Manhatano]] ([[Nov-Jorko]]). Dosiero:Donald Trump NYMA.jpg|Donald Trump en uniformo de Milit-Akademio en [[Novjorko]], 1964. Dosiero:Trump Meets Reagan.jpg|Donald Trump (dekstra) en la [[Blanka Domo]] kun [[Prezidento de Usono]] [[Ronald Reagan]] (1987). Dosiero:Obama meeting with Trump 2 (cropped).jpg|La renkontiĝo en la [[Blanka Domo]] de la aktuala [[Prezidento de Usono]] [[Barack Obama]] kun lia sekvanto, la Prezidento-elektito Donald Trump, la {{dato|10|novembro|2016}}. Dosiero:Obama_meeting_with_Trump.jpg|La renkontiĝo en la [[Ovala oficejo]] de la [[Blanka Domo]] de la aktuala [[Prezidento de Usono]] [[Barack Obama]] kun lia sekvanto, la Prezidento-elektito Donald Trump, la {{dato|10|novembro|2016}}. Dosiero:Shinzō Abe met with President-elect Donald Trump (1).jpg|La ĉefministro de [[Japanio]] [[Shinzo Abe]] kaj Donald Trump. Dosiero:Sarah Palin speaks at a rally after endorsing Republican presidential candidate Donald Trump.jpg|[[Sarah Palin]] pri Donald Trump en la [[Ŝtata Universitato de Iovao]], 2016. Dosiero:Donald Trump (29273256122) - Cropped.jpg|Donald Trump en 2016. Dosiero:President Donald J. Trump Leads a Bilateral Meeting with President Andrzej Duda, July 6, 2017.jpg|Donald Trump kaj [[Andrzej Duda]] kaj ilia delegitaro dum la oficiala renkontiĝo en la Reĝa Kastelo en [[Varsovio]] kadre de la '''Trimara Iniciativo''' ([[Balta Maro]]+[[Nigra Maro]]+[[Adriatiko]]), la 6a de julio 2017 Dosiero:President Trump's Trip to Poland (34920988424).jpg|De maldekstro: [[Melania Trump]], Donald Trump, [[Andrzej Duda]] kun sia edzino [[Agata Kornhauser-Duda]] sur la Placo de Familio Krasiński en [[Varsovio]], dum la oficiala vizito en [[Pollando]] de la [[Prezidento de Usono]], julio 2017 Dosiero:Trump International Hotel and Tower (Chicago) - DSC09402.JPG|La Internacia Hotelo de Trump en [[Ĉikago]]. Dosiero:Panama_08_2013_Trump_Ocean_Tower_7085.JPG|La ''Trump Hotelo'' en [[Panamo]]. Dosiero:Trump and Rodman 2009.jpg|Donald Trump kun iama usona [[korbopilko]]-ludisto [[Dennis Rodman]]. </gallery> == Referencoj == {{referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Trumpismo]] == Eksteraj ligiloj == * {{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2019/07/kial-putin-satas-trump-on.html | titolo = Kial Putin ŝatas Trump-on? | titolo-aldono = | alirdato = 2019-07-20 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-07-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }} {{projektoj|q=Donald Trump|n=Kategorio:Donald Trump}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Trump, Donald}} {{Prezidentoj de Usono}} {{sinsekvo |titolo= 45-a [[Listo de prezidantoj de Usono|Prezidento de Usono]] |dosiero= Flago-de-Usono.svg |periodo= 2017-2021 |antaŭ= [[Barack Obama]] |post= [[Joe Biden]] }} {{sinsekvo |titolo= 47-a [[Listo de prezidantoj de Usono|Prezidento de Usono]] |dosiero= Flago-de-Usono.svg |periodo= 2025-2029 |antaŭ= [[Joe Biden]] |post= }} [[Kategorio:Donald Trump| ]] [[Kategorio:Dekstra ekstremismo en Usono]] [[Kategorio:Usonaj politikistoj]] [[Kategorio:Usonaj aktoroj]] [[Kategorio:Usonaj miliarduloj]] [[Kategorio:Usonaj verkistoj]] [[Kategorio:Usonaj entreprenistoj]] [[Kategorio:Skotaj usonanoj]] [[Kategorio:Prezidantoj de Usono]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 14-an de junio]] [[Kategorio:Usonaj konservativuloj]] [[Kategorio:Usonaj investistoj]] [[Kategorio:Personoj de la jaro laŭ magazino Time]] ob46xf1w0ica7goqhuy33n9ciyigtiz 0 533377 9368537 9368056 2026-05-08T06:01:37Z Crosstor 3176 /* H */ 9368537 wikitext text/x-wiki Jen listo de pli signifaj studentoj en [[Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto]] (elekto): *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == {{Div col|cols = 2}} * [[Károly Ábel]] * [[Árpád Abonyi (kemiisto)]] * [[István Abonyi (maŝininĝeniero)]] * [[Antal Ács]] * [[Gábor Ács]] * [[Lajos Ács]] * [[László Acsay]] * [[Tamás Ádám (agronomo)]] * [[Bence Adorján]] * [[Mihály Ágoston (elektrinĝeniero)]] * [[Hubert Pál Álgyay]] * [[György Almár]] * [[Elemér Almási]] * [[Loránd Almási Balogh]] * [[György Almássy (elektrinĝeniero)]] * [[Zsuzsa Almássy]] * [[Gyula Altenburger]] * [[Imre Ámos]] * [[Pál Andai]] * [[Mihály Andrássy]] * [[István János Angyal]] * [[Ferenc Anisits]] * [[Csaba Antal]] * [[János Antal (fizikisto)]] * [[Sándor Arany]] * [[Ákos Ásvány]] * [[Adorján Aszalós]] {{Div col end}} == B == {{Div col|cols = 3}} * [[Viktor Babits]] * [[Zoltán Babos]] * [[Iván Bach]] * [[Zoltán Bachman]] * [[Albert Baczoni]] * [[Jenő Bajai]] * [[József Bak]] * [[Péter Bakonyi]] * [[Tibor Bakonyi (arkitekto)]] * [[Béla Bakos]] * [[Tibor Bakos]] * [[Mihály Balatoni]] * [[Mihály Balázs]] * [[Balázs Balázs-Piri]] * [[Andor Bálint]] * [[Elemér Bálint]] * [[Zoltán Bálint (arkitekto)]] * [[János Balogh (hidrologo)]] * [[József Balogh (patologo)]] * [[Károly Bamberger]] * [[Ferenc Bán]] * [[László Bánhidi (maŝininĝeniero)]] * [[Donát Bánki]] * [[Kajetán Banovits]] * [[Károly Barakonyi]] * [[Géza Bárány]] * [[Etele Baráth]] * [[Sándor Barcs]] * [[Árpád Bardócz (maŝininĝeniero)]] * [[Alfréd Bardon]] * [[István Bársony (inĝeniero)]] * [[József Bártfay (kemiisto)]] * [[István Bartha (hidrologo)]] * [[Lajos Bartha (psikologo)]] * [[László Bartha (bestokuracisto)]] * [[Erika Bartos]] * [[Ernő Baskai]] * [[Szidor Bátor]] * [[Sándor Baumgarten]] * [[Mihály Bauer]] * [[Gábor Becker]] * [[Rudolf Bedő]] * [[János Miklós Beér]] * [[Antal Bejczy]] * [[Lajos Bélteky]] * [[László Bendefy]] * [[Attila Benedek]] * [[Gábor Benedek]] * [[József Benedek (inĝeniero)]] * [[László Benedek (biokemiisto)]] * [[Pál Benedek (hidrologo)]] * [[István Benke (inĝeniero)]] * [[Ágost Benkhard (arkitekto)]] * [[Sándor Benkó]] * [[Tamás Beőthy]] * [[Endre Bereczky]] * [[Pál Beregszászi Nagy (inĝeniero)]] * [[István Berend]] * [[István Bergendy]] * [[Zsigmond Bernauer]] * [[Domokos Berzenczey]] * [[Miklós Berzsenyi-Janosits]] * [[Balázs Bethlen]] * [[Géza Binder-Kotrba]] * [[Ján Nepomuk Bobula]] * [[János Bobula]] * [[Tivadar Böcker]] * [[Ede István Boczor]] * [[Csaba Bodonyi]] * [[Károly Bognár]] * [[Alois Bohn]] * [[Henrik Böhm]] * [[Zalán Bodó]] * [[Géza Bognár]] * [[Erik Bogsch]] * [[Samu Bogyó]] * [[Zoltán Bőjtös]] * [[Károly Bolberitz]] * [[Elemér Bölcskei]] * [[Géza Boleman]] * [[György Bor]] * [[Pál Bor (pentristo)]] * [[Zsolt Borkai]] * [[Gyula-Frigyes Born]] * [[Béla Borsos]] * [[József Borsos (arkitekto)]] * [[Béla Borvendég]] * [[Géza Braun]] * [[János Brenner]] * [[Béla Bresztovszky]] * [[Ferdinánd Buday]] * [[József Büki]] * [[László Bús-Fekete]] * [[Aladár Buzágh]] {{Div col end}} == C == {{Div col|cols = 2}} * [[Ferenc Callmeyer]] * [[Tibor Cholnoky]] * [[László Csaba (arkitekto)]] * [[József Csabai-Wágner]] * [[Gábor Csajághy]] * [[József Csák]] * [[Frigyes Csáki]] * [[Judit Csanádi]] * [[Károly Csányi]] * [[Sándor Cseh (bestokuracisto)]] * [[János Csek]] * [[József Csemegi]] * [[Jenő Csepreghy]] * [[Tibor Cservenyák]] * [[György Csete]] * [[Miklós Csics]] * [[Imre Csik]] * [[Mihály Csikós]] * [[András Csókay]] * [[Csaba Csontos]] * [[Zoltán Csorba]] * [[Adolf Czakó]] * [[József Czégi]] * [[Imre Czomba]] {{Div col end}} == D == * [[Lóránd Dabasi Schweng]] * [[Péter Dallos]] * [[Károly Dávid]] * [[Irén Deézsi]] * [[Gábor Delneky]] * [[Ákos Detrekői]] * [[Sándor Dévényi]] * [[János di Gléria]] * [[Győző Dischka]] * [[Tibor Dobolyi]] * [[Eszter Dobozi]] * [[Géza Dobrányi]] * [[Benő Doktorics]] * [[Imre Domán]] * [[Ferenc Domány]] * [[Károly Dötsch]] * [[Jenő Dulánszky (pli juna)]] * [[László Dunai]] == E == * [[Béla Eberling]] * [[Aladár Edvi Illés (inĝeniero)]] * [[Dezső Ekler]] * [[Ákos Eleőd]] * [[Béla Enyedi]] * [[Antal Eperjessy]] * [[Ferenc Erdei (arkitekto)]] * [[Pál Erdős]] * [[Gyula Ernyey]] * [[Béla Erődi-Harrach]] * [[Róbert Ertl]] * [[László Ettre]] == F == {{Div col|cols = 2}} * [[Gusztáv Fáber]] * [[Gáspár Fábián]] * [[Antal Fasching]] * [[Richárd Falk (inĝeniero)]] * [[Péter István Faragó]] * [[László Fári]] * [[Zoltán Farkasdi]] * [[Zoltán Farkasdy]] * [[Dezső Fehér (bestokuracisto)]] * [[György Fekete (trafikinĝeniero)]] * [[Béla Fekete Nagy]] * [[László Felkai]] * [[Sándor Fellner]] * [[Vilmos Fellner]] * [[Marcel Ferencz]] * [[Attila Ferenczfy-Kovács]] * [[Gábor Ferenczi]] * [[András Ferkai]] * [[Lajos Fialovszky]] * [[György Filep]] * [[Róbert Fleischl]] * [[Lajos Fodor (kemiisto)]] * [[László Fodor (matematikisto)]] * [[László Földes (arkitekto)]] * [[Péter Földes]] * [[Zoltán Fónyad]] * [[Alfréd Forbát]] * [[Rezső Francé]] * [[Imre Francsek]] * [[Dezső Freund]] * [[Lajos Fridrich (arkitekto)]] * [[Lajos Fridrich (maŝininĝeniero)]] * [[Attila Fülöp]] {{Div col end}} == G == {{Div col|cols = 3}} * '''[[Dennis Gabor]]''' * [[Tibor Gánti]] * [[Jenő Garai]] * [[Zoltán Gáthy]] * [[Tibor Gáyor]] * [[Árpád Gerecs]] * [[Péter Gergely]] * [[János Gerle]] * [[Gedeon Gerlóczy]] * [[László Gerő (arkitekto)]] * [[László Gerő (kartografo)]] * [[Ödön Gerő]] * [[János Gertler]] * [[János Giber (pli juna)]] * [[Kálmán Giergl]] * [[László Gillemot]] * [[Jenő Gilyén]] * [[Nándor Gilyén]] * [[Mihály Gohér]] * [[Károly Goldziher]] * [[Iván Gönczi]] * [[Béla Gonda]] * [[Jenő Gondár]] * [[Imre Görög (agronomo)]] * [[Jenő Görög]] * [[János Gosztonyi (politikisto)]] * [[Pál Granasztói]] * [[Hugó Gregersen]] * [[Pál Greguss (fizikisto)]] * [[Gyula Greschik]] * [[Dániel Gryllus]] * [[Vilmos Gryllus]] * [[János Grofcsik]] * [[Gábor Groffits]] * [[Beáta Grolmuszné Vértessy]] * [[Gusztáv Grossmann]] * [[Ignác Grossmann]] * [[József Gruber]] * [[Ferenc Gruzl]] * [[Gyula Gulyás (reĝisoro)]] * [[István Gulyás (tenisisto)]] * [[Zoltán Gulyás]] * [[Mihály Gunda]] * [[Béla Gyarmati (arbarinĝeniero)]] * [[Ernő Gyarmati]] * [[László Gyarmati]] * [[Lajos Gyenes]] * [[Lajos Gyenes (geografo)]] * [[Béla Gyires]] * [[Dénes Györgyi]] * [[Géza Györgyi (arkitekto)]] * [[József Györki]] * [[Géza Gyulai]] * [[Pál Gyurkó]] {{Div col end}} == H == {{Div col|cols = 3}} * [[Gyula Haász]] * [[Zsigmond Habuda]] * [[László Hága]] * [[György Haiman]] * [[Antal Hajnal]] * [[György Hajós (maŝininĝeniero)]] * [[Sámuel Hajós]] * [[Ferenc Hallóssy]] * [[Antal Halmos]] * [[Béla Halmos]] * [[Miklós Halmy]] * [[Samu Haltenberger]] * [[Lajos Hanzó (inĝeniero)]] * [[István Haraszti]] * [[László Hartai (reĝisoro)]] * [[Ottó Haszpra]] * [[Ferenc Hatlaczky]] * [[Alajos Hauszmann]] * [[Miksa Havas]] * [[Pál Havassy]] * [[Károly Héberger]] * [[János Heckenast]] * [[Ármin Hegedűs]] * [[Károly Hegedűs]] * [[Mihály Hegedűs]] * [[Zoltán Hegedűs (kemiisto)]] * [[Imre Hegyi (korusestro)]] * [[Ernő Heim]] * [[Béla Heintz]] * [[László Heller]] * [[Zoltán Hennyey]] * [[Frigyes Henszelmann]] * [[Ferenc Hepp (agronomo)]] * [[Imre Herpay]] * [[Károly Herrich]] * [[Emil Herrmann]] * [[Sándor Hevesi (arkitekto)]] * [[Rezső Hikisch]] * [[Zsolt Hirling]] * [[Guidó Hoepfner]] * [[Miklós Hofer]] * [[Jenő Hofhauser]] * [[Andor Hoffmann]] * [[Béla Hofstätter]] * [[István Holló]] * [[János Hollub]] * [[Miklós Holop]] * [[Lajos Homoródi]] * [[Dezső Hönig]] * [[Péter Hónig]] * [[Péter Hoppál]] * [[Özséb Horányi]] * [[Miklós Horler]] * [[Árpád Horváth (verkisto)]] * [[Aurél Horváth]] * [[Vilmos Horváth]] * [[Zoltán Horváth (arkitekto)]] * [[Tibor Hottovy]] * [[László Hugyecz]] * [[József Hültl]] * [[Dénes Hunkár]] * [[László Hunyadi (geologo)]] * [[László Huszthy]] {{Div col end}} == I == * [[Zoltán Igmándy]] * [[Jenő Illés]] * [[Zoltán Illés]] * [[Sándor Imre (telekomunikadisto)]] * [[Tamás Insperger]] * [[István Irsai]] * [[László Irsy]] * [[István Isó]] * [[Edvin Istvánffy]] * [[Gyula Istvánfi]] == J == {{Div col|cols = 2}} * [[Zoltán Jakabffy]] * [[István Jakobey]] * [[Dániel Jakobovits]] * [[György Jáky]] * [[Béla Jámbor]] * [[Lajos Jámbor]] * [[István Janáky]] * [[István Janáky (pli juna)]] * [[György Jancsó (arkitekto)]] * [[Imre Jeney]] * [[György Jánossy (arkitekto)]] * [[Béla Jánszky]] * [[Lajos Jeney (arkitekto)]] * [[Anna Jónás]] * [[Dávid Jónás]] * [[Ödön Jónás]] * [[János Józsa (hidrologo)]] * [[Balázs Juhász]] * [[Kálmán János Juhász]] * [[Tibor Juhász]] * [[Károly Jurcsik]] {{Div col end}} == K == {{Div col|cols = 3}} * [[Barna Kabay]] * [[Gyula Kabdebó]] * [[Péter Kacsuk]] * [[Kálmán Kádas]] * [[Csaba Káel]] * [[Károly Kaiser]] * [[Béla Kaján]] * [[Mihály Kajlinger]] * [[Tibor Kakuk]] * [[Pál Káldi]] * [[Mihály Káldor]] * [[József Káldy]] * [[László Kállai]] * [[Gábor Kállay]] * [[Ferenc Kalmár]] * [[Miklós Kampis]] * [[Kálmán Kandó]] * [[Ernő Kánya]] * [[Tibor Kapu]] * [[László Kapolyi]] * [[Jenő Kapy]] * [[Gábor Karádi]] * [[György Kardos]] * [[József Karger-Kocsis]] * [[Tódor Kármán]] * [[Gyula Károlyi (maŝininĝeniero)]] * [[Tibor Kádár (bestokuracisto)]] * [[Antal Károlyi (arkitekto)]] * [[György Zoltán Károlyi]] * [[Elek Karsai]] * [[László Kassay]] * [[Károly Kaszás]] * [[Béla Katona (ministro)]] * [[János Katona]] * [[József Kauser]] * [[László Kazinczy]] * [[Károly Keczkés]] * [[Tibor Kékesi]] * [[László Keller]] * [[Armand Kemény]] * [[József Péter Kerényi]] * [[Mátyás Keresztes]] * [[Erzsébet Kertész]] * [[Károly Róbert Kertész]] * [[György Miklós Keserű]] * [[Gyula Keszler]] * [[Sándor Keszthelyi]] * [[György Kévés]] * [[Árpád Kézdi]] * [[Csörsz Khell]] * [[Gyula Kilb]] * [[László Kimnach]] * [[Árpád Király]] * [[Lajos Kisfaludy]] * [[Jenő Kismarty-Lechner]] * [[Ákos Kiss (maŝininĝeniero)]] * [[István Kiss (arkitekto, 1857)]] * [[István Kiss (arkitekto, 1924)]] * [[László Kiss (politikisto)]] * [[Rita Mária Kiss]] * [[Tamás Kiss (arkitekto)]] * [[Gusztáv Klados]] * [[Emil Klafszky]] * [[Árpád Klatsmányi]] * [[Mihály Klimm]] * [[Lipót Klug]] * [[Oszkár Knapp]] * [[Tibor Kobulej]] * [[Károly Kocsis (inĝeniero)]] * [[János Kojnok]] * [[Péter Kolár]] * [[József Kollár]] * [[Lajos Kollár]] * [[László Kollár-Klemencz]] * [[Sándor Koller]] * [[Richárd Kolos]] * [[Endre Kolossváry]] * [[Ödön Kolossváry]] * [[Endre Koltai]] * [[Ottó Komoly]] * [[Zoltán Komondy]] * [[Marcell Komor]] * [[Rezső Kőnig]] * [[Tibor Koppány]] * [[Mór Korach]] * [[József Korbély]] * [[János Korbuly]] * [[Dezső Korda]] * [[Ágoston Körmendy]] * [[Nándor Körmendy]] * [[József Körner]] * [[Albert Korodi]] * [[György Korompay]] * [[Albert Kálmán Kőrössy]] * [[Ferenc Kőrösy]] * [[Károly Kós]] * [[Attila Kőszeghy]] * [[Attila Kotányi]] * [[György Kovács]] * [[Gyula Kovács (arkitekto)]] * [[Kálmán Kovács (ministro)]] * [[Sándor Kovács (arkitekto)]] * [[Tibor Kovács (politikisto)]] * [[Ernő Kovácsházy]] * [[György Kővári]] * [[Alajos Kováts]] * [[Ervin Kováts]] * [[Jenő Kováts (bestokuracisto)]] * [[Antal Kövesi]] * [[Lajos Kozma (arkitekto)]] * [[György Kozmann]] * [[Alán Kralovánszky]] * [[Pál Kralovánszky]] * [[Béla Krekó (pli aĝa)]] * [[Lajos Kreybig]] * [[Mihály Kubinszky (arkitekto)]] * [[Imre Kubovics]] * [[Győző Kulcsár]] * [[Ernő Kurnik]] * [[Sándor Kuthy]] * [[Jenő Kvassay]] {{Div col end}} == L == {{Div col|cols = 2}} * [[László Ladó]] * [[Béla Lajta]] * [[Zsófia Lakatos]] * [[Béla Lányi]] * [[Attila László (gitaristo)]] * [[Ede László]] * [[Tamás László]] * [[Dezső Lauber]] * [[László Lauber]] * [[Antal Lázár]] * [[Erika Lázár]] * [[Pál Lázár L.]] * [[Lajos Lechner]] * [[Ödön Lechner]] * [[Zoltán Legány]] * '''[[Philipp Lenard]]''' * [[István Lengyel (arkitekto)]] * [[Péter Lengyel (biokemiisto)]] * [[Ferenc Lesenyi]] * [[Jakab Lewin]] * [[Pál Ligeti]] * [[Ernő Lindner (kemiisto)]] * [[Károly Lindner]] * [[István Lipka]] * [[Pál Lipták (entreprenisto)]] * [[Julianna Lisziewicz]] * [[Béla Lőcsei]] * [[József Lőrincz (arkitekto)]] * [[Endre Lőrinczy]] * [[János Lukács (jezuito)]] * [[Kálmán Lux]] {{Div col end}} == M == {{Div col|cols = 2}} * [[Árpád Macskásy]] * [[András Madas]] * [[László Madas]] * [[László Mados]] * [[György Major (arkitekto)]] * [[Endre János Makai]] * [[Imre Makovecz]] * [[Béla Málnai]] * [[Andor Mándi]] * [[Béla Manndorff]] * [[Gusztáv Adolf Manninger (1910-1982)]] * [[István Manninger]] * [[György Marosi]] * [[József Marosi]] * [[Miklós Marosi (arkitekto)]] * [[Miklós Marosi (ekonomikisto)]] * [[Zsuzsanna Mártha]] * [[Károly Martiny]] * [[Árpád Matics]] * [[Lajos Mátis]] * [[Mátyás Matolcsy]] * [[Gyula Mátrai]] * [[Aladár Mattyók]] * [[Ákos Matzon]] * [[Ferenc Mayer-Lambert]] * [[István Medgyaszay]] * [[Zoltán Méhes]] * [[Tibor Meisel]] * [[Róbert Menczel]] * [[Valér Mende]] * [[István Menyhárd]] * [[György Mészáros (kajakisto)]] * [[István Mészáros (kajakisto)]] * [[Károly Mészáros (dendrologo)]] * [[Zoltán Mészáros (kemiisto)]] * [[Zoltán Meszlényi (maŝininĝeniero)]] * [[Tibor Mihálka]] * [[Dénes Mihály]] * [[Ödön Miklós]] * [[Tibor Mikolás]] * [[Vilmos Misángyi]] * [[Endre Mistéth]] * [[Péter Mizsey]] * [[Endre Mokry]] * [[Farkas Molnár]] * [[Károly Molnár (ministro)]] * [[Péter Molnár]] * [[Ádám Muttnyánszky]] {{Div col end}} == N == * [[Anna Nagy (akordionisto)]] * [[Dezső Nagy (inĝeniero)]] * [[Elemér Nagy (arkitekto)]] * [[Elemér Nagy (fizikisto)]] * [[Ervin Nagy (arkitekto)]] * [[István Nagy (arkitekto)]] * [[István Nagy Szeder]] * [[Iván Nagy (arkitekto)]] * [[Tamás Nagy (arkitekto)]] * [[István Nánay]] * [[Antal Náray (ĉefoficiro)]] * [[Gerzson Nemes]] * [[Tihamér Nemes]] * [[Endre Németh]] * [[Emil Némethy]] * [[Béla Neÿ]] * [[Béla Novák]] * [[István Novák (arkitekto)]] * [[László Novotny]] * [[István Nyiri (arkitekto)]] == O == * [[Ferenc Okolicsányi]] * '''[[George A. Olah]]''' * [[Péter Olajos]] * [[Júlia Orbán]] * [[Béla Ordódy]] * [[István Oroszlán]] * [[István Örkény]] * [[Huba Őry]] * [[Dániel Ötvös]] == P == {{Div col|cols = 2}} * [[József Paál]] * [[Jenő Padányi Gulyás]] * [[Antal Palóczi]] * [[István Pálffy (prezentisto)]] * [[Mátyás Palyusik]] * [[János Pap (sciencohistoriisto)]] * [[László Pap]] * [[Elemér Papp]] * [[Mihály Párkányi]] * [[Gyula Pártos]] * [[Lajos Pásztorniczky]] * [[Imre Patai]] * [[Károly Páter]] * [[Géza Pattantyús-Ábrahám]] * [[Imre Pávó]] * [[Eszter Pécsi]] (la unua virina arkitekto) * [[Samu Pecz]] * [[József Pelikán]] * [[Dénes Perczel]] * [[Károly Perényi (agronomo)]] * [[Gyula Pethő]] * [[Gyula Petrovácz]] * [[Iván Petrovich]] * [[József Petzelt]] * [[Jozefo Petzval]] * [[Ferenc Pfaff]] * [[Ignác Pfeifer]] * [[Sándor Pfitzner]] * [[Béla Pintér (arkitekto)]] * [[Jenő Plank]] * [[Antal Plesz]] * [[Frigyes Pogány]] * [[Zoltán Pogátsa]] * [[Károly Polinszky]] * [[László Pongrácz (oficisto)]] * [[Imre Pöschl]] * [[Károly Posztóczky]] * [[Imre Prettenhoffer]] * [[Ferenc Potzner]] * [[István Pukli]] * [[Gábor Pulay]] * [[Károly Pulváry]] {{Div col end}} == R == {{Div col|cols = 2}} * [[Gyula Rabó]] * [[Sándor Radó (arkitekto)]] * [[Tibor Radó]] * [[Ignác Rados]] * [[Jenő Rados]] * [[Kornél Rados]] * [[Ödön Radvány]] * [[Ferenc Raichle]] * [[László Rajcsányi]] * [[László Rajk (arkitekto)]] * [[István Rédey]] * [[Emil Regőczi]] * [[Ede Rehatsek]] * [[Antal Reischl]] * [[Péter Reischl]] * [[Géza Requinyi]] * [[Béla Rerrich]] * [[Endre Reuss]] * [[Gyula Rimanóczy (1903)]] * [[Gyula Rimanóczy (1932)]] * [[Jenő Rimanóczy]] * [[Iván Reök]] * [[Sándor Rohringer]] * [[András Román]] * [[Zsigmond Róna]] * [[Gyula Rónai (inĝeniero)]] * [[Ferenc Ronkay]] * [[Andor Rott]] * [[Lajos Rotter]] * [[Pál Rózsa (matematikisto)]] * [[Ernő Rubik]] * [[Ernő Rubik (inĝeniero)]] * [[Ödön Rubold]] * [[Pál Rudnyánszky]] * [[György Rupcsics]] * [[László Rybach]] {{Div col end}} == S == {{Div col|cols = 3}} * [[Elemér Sajó]] * [[István Salamon]] * [[Pál Salamin]] * [[Emil Sali]] * [[István Sályi]] * [[János Sarkadi]] * [[Imre Sarudi]] * [[Géza Sasvári]] * [[Viktor Scheffer]] * [[Péter Scherer]] * [[Emil Scherf]] * [[Emil Schimanek]] * [[Jenő Schlattner]] * [[Rezső Schmid]] * [[Gyula D. Schmidt]] * [[Lajos Schodits]] * [[Ervin Schőmer]] * [[Tibor Schön]] * [[Richárd Schöntheil]] * [[István Schrodt]] * [[Frigyes Schulek]] * [[János Schulek]] * [[Artúr Sebestyén]] * [[János Sedlmayr]] * [[Péter Sidi]] * [[Sándor Simó]] * [[Erzsébet Simonyi]] * [[György Skardelli]] * [[Árpád Skrabski]] * [[Sándor Sólymos]] * [[Ádám Somlai-Fischer]] * [[Gábor Árpád Somorjai]] * [[István Soós (kemiisto)]] * [[Sándor Söpkéz]] * [[Frigyes Spiegel]] * [[György Springer]] * [[Lipót Stark]] * [[Tibor Stark (trumpetisto)]] * [[Imre Steindl]] * [[János Süli]] * [[József Sütő]] * [[Gyula Sváb]] * [[Jenő Szabady]] * [[Iván Szabó (skulptisto)]] * [[József Szalay (inĝeniero)]] * [[Miklós Szalay (inĝeniero)]] * [[Gábor Szabó (inĝeniero)]] * [[Gusztáv Szabó]] * [[László Szabó (reĝisoro)]] * [[Rezső Száday]] * [[Györgyi Szakács]] * [[Viktor Szakály]] * [[László Szathmáry]] * [[Ottó Szász]] * [[Győző Szebehely]] * [[Zoltán Szécsi]] * [[Géza Szegedi Molnár (filo)]] * [[Bálint Szeghalmy]] * [[György Szegő (arkitekto)]] * [[Miklós Szegő]] * [[András Székely]] * [[Hugó Székely]] * [[Mihály Székely (inĝeniero)]] * [[János Széki]] * [[György Szénás]] * [[Béla Szende (inĝeniero)]] * [[Jenő Szendrői]] * [[Lajos Szeniczei]] * [[György Szent-Iványi]] * [[Miklós Szent-Iványi]] * [[Tibor Szentiványi]] * [[Aladár Szentmártony]] * [[Péter Szentmiklósi]] * [[György Szigetvári]] * [[Géza Szikla (inĝeniero)]] * [[Béla Szilágyi (inĝeniero)]] * [[Gyula Szilágyi (kemiisto)]] * [[Leó Szilárd]] * [[Imre Balázs Szily]] * [[László Szirmay-Kalos]] * [[Béla Szőke]] * [[György Szrogh]] * [[Zoltán Sztáray]] * [[Zorán Sztevanovity]] * [[Pál Sztrókay]] * [[Vilmos Szuppán]] {{Div col end}} == T == {{Div col|cols = 2}} * [[József Takács (geografo)]] * [[Mihály Takaró]] * [[Ferenc Taky]] * [[Imre Tarafás]] * [[Sándor Tarics]] * [[László Telegdy-Kováts]] * '''[[Edward Teller]]''' * [[Jenő Tettamanti]] * [[István Thamm]] * [[Károly Tóbiás]] * [[Lajos Tolnay (arkitekto)]] * [[Lajos Tolnay (inĝeniero)]] * [[Ádám Tomcsányi]] * [[Géza Tompai]] * [[Zoltán Tornallyay]] * [[Ferenc Török (arkitekto)]] * [[Emil Tőry]] * [[Kálmán Tőry]] * [[Béla Tóth (bestokuracisto)]] * [[István Tóth (kemiisto)]] * [[István Tóth-Baranyi]] * [[János Tóth (arkitekto)]] * [[Ferenc Trethon]] * [[Árpád Trummer]] * [[Gábor Turányi]] * [[Attila Turi]] {{Div col end}} == U == * [[Jenő Uhlyárik]] * [[Gyula Ullmann]] * [[Rudolf Ungváry]] * [[János Urbanek]] * [[László Urbányi]] * [[Miklós Uzsoky]] == V == {{Div col|cols = 2}} * [[György Vadász]] * [[Artúr Vágó]] * [[Pál Vágó (inĝeniero)]] * [[István Pál Valkó]] * [[Ferenc Vámossy]] * [[Bálint Varga (maŝininĝeniero)]] * [[József Varga (inĝeniero)]] * [[Levente Varga]] * [[László Várnagy]] * [[György Varsányi]] * [[Imre Vas]] * [[Boldizsár Vásárhelyi]] * [[Gábor Vastagh]] * [[Ádám Vázsonyi]] * [[György Vedres]] * [[István Vedres]] * [[Tibor Vér]] * [[László Versényi (bestokuracisto)]] * [[Miklós Vida]] * [[Emil Vidéky]] * [[Emil Vidor]] * [[András Vikár]] * [[József Virág]] * [[Endre Vladár]] * [[Márton Voith]] * [[Mihály Vuk]] * [[Iván Vydarény]] * [[Zoltán Varga (koreografo)]] {{Div col end}} == W == * [[Gyula Wagner]] * [[László Wagner (agronomo)]] * [[László Wagner (arkitekto)]] * [[László Warga (arkitekto)]] * [[Károly Weichinger]] * [[Tibor Weiner]] * [[Fülöp Weinréb]] * [[Andor Wellisch]] * [[István Weiser]] * [[Lajos Werkner]] * [[Károly Wieland]] * '''[[Eugene Paul Wigner]]''' * [[István Winkler]] * [[Oszkár Winkler]] * [[Zsolt Wintermantel]] == Z == * [[István Zágon]] * [[András Zakar (pastro)]] * [[Lajos Zalaváry]] * [[Zsigmond Zalka]] * [[Jenő Zamaróczy]] * [[Ferenc Zámor]] * [[Szilárd Zielinski]] * [[Károly Zipernowsky]] * [[Gábor Zoboki]] * [[Béla Zorkóczy]] * [[Dezső Zrumeczky]] * [[Aladár Zsélyi]] == Fontoj == * La listo estas elekto el datenoj de la [[biografio]]j en Vikipedio. [[Kategorio:Listoj]] bbbi75delre5x21fj6dk35ys6mfs3ve 0 535735 9368431 9051699 2026-05-07T21:19:27Z Ceancata 20778 9368431 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|tombejo |kategorio = |lando = |regiono = |situo = |nomo = |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo=Konsekro |arkitekto={{#invoke:Wikidata|claim|P84}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=DE-TH |mapo1 lokumilo = Centra Jena |mapo2 lokumilo = Jena |mapligilo = jes |zomo=12 |libera={{#invoke:Wikidata|claim|P159}} |libera tipo=Sidejo }} [[Dosiero:Jena Johannisfriedhof Übersichtskarte 4.jpg|eta|plano tombeja: dekstre malsupre videblas la kirko]] [[Dosiero:Jena Johannisfriedhof 01.jpg|thumb|aleo tombeja]] '''Johana tombejo de Jena''' (germane: ''Johannisfriedhof'') estas historia tombejo en [[Jena]], Germanio, Philosophenweg. Meze de ĝi staras la protestantisma [[Pacpreĝejo (Jena)|Packirko]]. == Historio de la tombejo == La Malnova tombejo (aŭ: Johana tombejo) iam estis la vilaĝa tombejo de Leutra, kiu jam ĉe la komenco de la 9-a jc menciitis. Memstareco de tiu ĉi vilaĝo jam perdiĝis en la [[Mezepoko]]. La tombejo mem menciitis unuafoje en 1307 kaj estis tiam ĉe la preĝejo kiu estas nuntempe romkatolika. Post stratokonstruo la tombejo separitis de la preĝejo kaj kelkaj tomboj ankaŭ alienmetitis. Kiel resto de mezepoka, al la Johanokirko kondukinta [[via crucis|stacia vojo]] konservitis duobla stacia tabulo kun la jarindiko de 1484. Sur la tombejo multaj personuloj de Jena entombigitis. Pluraj tomboŝtonoj estas en niĉoj ĉe la eksteraj muroj de la tombejo. Jen kelkaj nomoj de mortintoj kiuj trovis la lastan kvieton tie ĉi: la skermisto Kreußler, la librovendejistoj Frommann, s-ro Knebel (amiko de [[Goeto]]), la teologo Griesbach, la kemiisto Doebereiner, la eklezihistoriisto Hase, la scienculo [[Carl Zeiß]]. == La kirko == Meze de la tombejo staris la Packirko. Ĝi konstruitis en 1686 sub la gvidado de la [[Vajmaro|vajmara]] ĉefarkistekto [[Johann Mützels]] kaj konsekritis en 1693 kiel Kirko Sanktaj Johano kaj Georgo. Ĝia estiĝo estas en intima konekto kun la mallonge ekzistinta malgranda Duklando Saksio-Jena (1672-90), kiam multaj aĵoj konstruitis ĝenerale. Inter 1743-1945 la preĝejo servis kiel [[garnizono|garnizona]] kirko. Post 1945 ĝi alinomitis Packirko. La modesta baroka konstruaĵo havas unualan navon, al kiu aliĝas interesa ĥorejo kun [[barelvolbo]] kaj okangula turo. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.friedenskirche-jena.de/25.html Historio de la du kirkoj] * [http://www.johannisfriedhof-jena.de/ Hejmpaĝo de la amikara societo ''Förderverein Johannisfriedhof Jena e.V.''] [[Kategorio:Tombejoj en Germanio|jena]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Jena]] [[Kategorio:Protestantismaj preĝejoj en Germanio|jena]] ezs6v47uta1o1jdh4mxeud3c9lov0fh 0 538543 9368583 8999537 2026-05-08T08:48:56Z Sj1mor 12103 9368583 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|monumento |kategorio = |lando = |regiono = |situo = |nomo = |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo=Konsekro |arkitekto={{#invoke:Wikidata|claim|P84}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=PL |Mapo en angulo = Varsovio |mapo lokumilo = Centra Varsovio |mapligilo = jes |zomo=13 }} [[Dosiero:Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie.JPG|eta|Tombo de Nekonata Soldato en Varsovio]] '''Tombo de Nekonata Soldato en Varsovio''' ([[pole]]: Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie) – [[tombo]]-[[monumento]] sur la placo al marŝalo [[Józef Piłsudski]] en [[Varsovio]]. [[Ideo]] de la Varsovia tombo estas [[memoro|memor]]-honorigo de mortfalintaj [[soldato]]j en [[batalo]]j pri la [[sendependeco]]. == Historio == [[Dosiero:Blinduloj_UK_1937_Varsovio.jpg|eta|Blindaj esperantistoj metas florojn ĉe la Tombo de Nekonata Soldato en Varsovio, [[UK 1937]]]] La ideo pri honorigo de nekonataj falintaj batale soldatoj naskiĝis senpere post la [[unua mondmilito]] en [[Francio]]. La unua en la mondo Tombo de Nekonata Soldato aperis en [[Parizo]] en 1920. Ĝi memorigas milionon kaj duono de soldatoj mortfalintaj en la jaroj 1914–1918. Paralele kun Francio oni kreis honorlokojn al sennomaj soldatoj en [[Britio]]. En Pollando la unuaj iniciatoj pri kreo de tiaj memorlokoj aperis en 1921. Kiel la unua ekestis monumento-plato de Nekonata Soldato en [[Lodzo]] (malkovrita la 22-an de marto 1925). La Varsovia Tombo de Nekonata Soldato estis malkovrita la 2-an de novembro 1925 sub [[kolumno|kolumnaro]] de Saksa-[[Palaco]]. Tiutage oni enmetis en ĝin kadavron de sennoma soldato, venigitan dum speciala ceremonio de la [[Tombejo de la Defendintoj de Lvovo]]. Kreanto de la tombo estis [[artisto]]-[[skulptisto]] Stanisław Kazimierz Ostrowski. La 28-an de decembro 1944 germanoj, detruante sisteme la urbon, eksplodigis la Saksan Palacon, revenĝe pro la [[ribelo de Varsovio]]. El la Tombo saviĝis fragmentoj. Jam en 1946 estis rekonstruita kaj denove malkovrita, tamen sen tabuloj pri la bataloj kontraŭ [[bolŝevismo]]. Aktuale ĝi konsistas el tri[[arkado|arkada]] fragmento de savita kolumnaro de la palaco. Hodiaŭ, kiam la Saksa Palaco daŭre ne estas restaŭrita krudaj brikoj ambaŭflanke de la Tombo reliefigas, ke iam ĝi konsistigis parton de pli granda konstruaĵo. En la jaroj 1990–1991 surfacon de la tombo oni iom ŝanĝis. La tabuloj pri la [[pola-bolŝevika milito]] reaperis, sed en lokoj malfacile videblaj. En la 2-an de junio 1979 papo [[Johano Paŭlo la 2-a]] sur la ĉirkaŭa Placo celebris la sanktan meson dum sia unua pilgrimvizito en Pollando kaj preĝis ĉe la Tombo. Apud la Tombo de Nekonata Soldato en Varsovio brulas [[eterna flamo]] kaj staras honora gardistaro el Reprezenta [[Bataliono]] de Pola Militistaro, kaj dum [[ŝtato|ŝtataj]] [[festo]]j okazas solena gardoŝanĝo kun partopreno de la plej superaj regopovoj de la ŝtato. Ĉiujare la 11-an de novembro (Festo de Sendependeco) la pola prezidento alvenas al la Tombo de Nekonata Soldato por partopreni la solenaĵon de la gardoŝanĝo kaj por meti florojn ĉe la Tombo. Tiam okazas milita defilado. == Tabuloj sur la Tombo de Nekonata Soldato post 1990 == '''972-1683''' * [[Cedynia]] 24 VI 972 * [[Batalo apud la rivero Okcidenta Bugo]] 22 VII 1018 * [[Głogów]] aŭgusto-septembro 1109 * [[Legnica]] 9 IV 1241 * Płowce (apud [[Radziejów]]) 27 IX 1331 * [[Batalo de Grunwald]] 15 VII 1410 * [[Batalo de Varna]] 10 XI 1444 * [[Batalo de Orŝa]] 8 IX 1514 * [[Pskovo]] 24 VIII 1581 – 15 I 1582 * Kircholm (apud [[Rigo]]) 27 IX 1605 * [[Batalo de Kluŝino]]-[[Moskvo]] 4 VII-28 VIII 1610 * Cecora ([[Distrikto Iași]]) 18-29 IX 1620 * [[Ĥotin]] 2 IX-9 X 1621 / 10-11 XI 1673 * Trzciana ([[Distrikto Iași]]) 25 VI 1629 * [[Smolensk]] 18 X 1632 – 25 II 1634 * [[Batalo de Beresteĉko]] 28-30 VI 1651 * [[Jasna Góra]] 18 XI-26 XII 1655 * [[Warszawa]] 30 V-1 VII, 28-30 VII 1656 * Cudnów ([[Ĵitomir]]-regiono) 14 IX-3 X 1660 * [[Lwów]] 24 VIII 1675 * [[Batalo de Vieno]] 12 IX 1683 '''1768-1863''' * [[Bar (Ukrainio)|Bar]] 29 II 1768 – 18 VIII 1772 * [[Batalo de Zieleńce]] 18 VI 1792 * [[Batalo de Racławice]] 4 IV 1794 * [[Warszawa]] (insurekcio) 17 IV-4 XI 1794 * [[Novembra ribelo|Warszawa]] 6-8 IX 1831 * [[Vilno]] (insurekcio) 22 IV-13 VIII 1794 * Maciejowice ([[Distrikto Garwoliński]] 10 X 1794 * Trebbia ([[Ĝenova Respubliko]]) 17-19 VI 1799 * [[Batalo de Somosierra]] 30 XI 1808 * Raszyn ([[Distrikto Pruszkowski]]) 19 IV 1809 * [[Batalo de Smolensk]] 17 VIII 1812 * [[Batalo de Borodino]] 5-7 X 1812 * Fortikaĵo [[Zamość]] 24 I-22 XI 1813/14 VII-21 X 1831 * [[Batalo de Leipzig]] 16-19 X 1813 * Arcis sur Aube ([[Ĉampanjo-Ardenoj]]) 19 III 1814 * [[Stoczek Łukowski|Stoczek]] 14 II 1831 * Grochów (orienta [[Varsovio]]) 22 II 1831 * [[Ostrołęka]] 26 V 1831 * [[Miłosław (regiono Wielkopolskie)|Miłosław]] 30 IV 1848 * [[Temesvar]] 8 VIII 1849 * [[Januara ribelo|Januara nokto]] 22/23 I 1863 * [[Siberio|Siberianoj]] de 1768 * [[Citadelo]] de [[Varsovio]] 1833-1915 * Łukiszki (malliberejo en [[Vilno]]) 1861-1864, 1940-1945 * [[Poznań]] VII Fort 1939-1945 * [[Pawiak]]-Al. Szucha 1939-1944 * Montelupich (malliberejo en [[Krakovo]])-Brygidki (malliberejo en [[Vilno]])-[[Masakro]] en [[Kastelo de Lublin]] 1939-1945 * [[Lubjanka]]-[[Butirka]] 1939-1945 * [[Masakro de Katin|Katyń-Charków-Miednoje]] 1940 * Ciepielów (krimo en [[Distrikto Lipski]])9 IX 1939 * Osuchy ([[Distrikto Biłgorajski]]) 25-26 VI 1944 * Podgaje (krimo apud [[Okonek]]) 31 I 1945 '''1863-1921''' * [[Małogoszcz]] 24 II 1863 * Ginietynie ([[Distrikto Panevėžys]]) 21 IV 1863 * [[Horki]] 17-25 V 1863 * Miropol ([[Ĵitomira provinco]]) 17 V 1863 * [[Batalo de Żyrzyn]] 8 VIII 1863 * [[Iłża]] 17 I 1864 * [[Transbajkalo]] ([[ribelo]]) junio 1866 * Batal-Agoj (de [[Pola Partio Socialista]]) 1904-1908 * [[Poznań]]-Ławica (batalo pri aviadilejo) 28 XII 1918 – 6 I 1919 * [[Rawicz]] 9 II 1919 '''1863-1921''' * [[Cieszyn]] ([[Septaga milito]])-[[Skoczów]] 23-26 I 1919 * [[Ostrołęka]] 5 VIII 1920 * Zadwórze ([[Lviva provinco]]) 17 VIII 1920 * [[Dęblin]]-[[Mińsk Mazowiecki]] 16-18 VIII 1920 * Cyców ([[distrikto Łęczyński]]) 16 VIII 1920 * [[Białystok]] 22 i 30 VIII 1920 * [[Sejny]] 2-10 i 22 IX 1920 * [[Minsko|Mińsk Litewski]] 15 X 1920 * [[Bytom]] ([[Unua Silezia Ribelo]]) 16 VIII 1919 * [[Katowice]] ([[Dua Silezia Ribelo]]) 19 VIII 1920 * Góra Świętej Anny (apud [[Leśnica]]) 21-27 V 1921 '''1914-1918''' * Laski (apud [[Pionki]])-Anielin ([[distrikto Kozienicki]]) 21-24 X 1914 * Mołotków ([[Ivano-Frankivska provinco]]) 29 X 1914 * Krzywopłoty ([[distrikto Olkusz]]) 14 XI 1914 * Łowczówek ([[distrikto Tarnów]]) 24 XII 1914 * [[Arras]] 9 V 1915 * Konary ([[distrikto Sandomierski]]) 16-22 V 1915 * Pakosław (apud [[Iłża]]) 19-20 V 1915 * Rokitna ([[Ĉernivca provinco]]) 13 VI 1915 * [[Tarłów]] 30 VI-2 VII 1915 * Kosciuchnówka ([[Volina provinco]]) 4 XI 1915 i 4-6 VII 1916 '''1914-1918''' * Krechowce (apud [[Ivano-Frankivsk]]) 24 VII 1917 * [[Babrujsk|Bobrujsk]] 2 II-11 III 1918 * Kaniów ([[Ĉerkasa provinco]]) 11 V 1918 * [[Murmansko|Murmań]] 1918 * [[Siberio|Syberia]] 1918-1920 * [[Kubano (rivero)|Kubań]]-[[Odeso|Odessa]] 1918-1919 * St. Hilaire Le Garde apud [[Reims]] 25 VII 1918 * [[Ribelo de Grandpolujo]] * [[Sileziaj ribeloj]] '''1918-1920''' * [[Lvivo|Lwów]] novembro 1918-marto 1919 * [[Lida]] 16 IV 1919-28 IX 1920 * [[Vilno]] 19 IV 1919 – 9 X 1920 * [[Daugavpils|Dyneburg]] 3 I 1920 * [[Kievo]] 7 V-11 VI 1920 * Borodzianka ([[Kieva provinco]]) 11-13 VI 1920 * Chorupań apud [[Dubno (Rivna provinco)|Dubno]] ([[Rivna provinco]]) 19 VII 1920 * Nastasów apud [[Ternopilo|Tarnopol]] 31 VII-6 VIII 1920 * [[Radzymin]]-Ossów (apud [[Wołomin]]) 13-15 VIII 1920 '''1918-1920''' * Borkowo apud [[Nasielsk]] 14-15 VIII 1920 * Sarnowa Góra apud [[Ciechanów]] 16-20 VIII 1920 * [[Przasnysz]] 21-22 VIII 1920 * [[Batalo de Komarovo]]-[[Hrubieszów]] 30 VIII-1 IX 1920 * [[Kobrin]] 14-15 IX 1920 * Dytiatyń ([[Ivano-Frankivska provinco]]) 16 IX 1920 * Brzostowice (sude de [[Grodno]]) 20 IX 1920 * [[Grodno]]-Obuchowo (apud Grodno) 20-25 IX 1920 * Krwawy Bór apud Papiernia ([[Vilnius (subdistrikto)]] 27-28 IX 1920 '''1939-1945''' * [[Sieĝo de Westerplatte]]-Oksywie (apud [[Gdynia]])-[[Hel (terlango)|Hel]] 1 IX-2 X 1939 * Krojanty (apud [[Chojnice]]) 1 IX 1939 * Bory Tucholskie (alfluejo de la riveroj [[Brda (rivero)|Brda]] kaj Wda) 1-3 IX 1939 * [[Mława]] 1-3 IX 1939 * Mokra (apud [[Kłobuck]]) 1-2 IX 1939 * Defendo de [[Silezio]] ([[Pszczyna]], [[Teŝinio]] k.a.) 1-5 IX 1939 * [[Piotrków Trybunalski|Piotrków]] – [[Tomaszów Mazowiecki]] 5-7 IX 1939 * [[Iłża]] 8 IX 1939 * [[Defendo de Wizna]] 8-10 IX 1939 '''1939-1945''' * Defendo de [[Warszawa]]-Defendo de [[Fortikaĵo]] Modlin (kuntuŝo de la riveroj [[Vistulo]] kaj [[Narevo]]) 8-29 IX 1939 * [[Batalo de Bzura]] 9-22 IX 1939 * [[Kałuszyn]] 11-12 IX 1939 * [[Lvovo]] 12-22 IX 1939 – 22-26 VII 1944 * Boratycze ([[distrikto Przemyski]]) 14 IX 1939 * [[Tomaszów Lubelski]] 17-27 IX 1939 * Defendo de [[Orientaj Limregionoj]] de la [[Dua Pola Respubliko]] 17 IX-1 X 1939 * [[Defendo de Grodno]] 2-22 IX 1939 * Szack ([[Volina provinco]])-Wytyczno ([[distrikto Włodawski]]) 28 IX-1 X 1939 * [[Kock]] 2-5 X 1939 1939-1945 * [[Pola Partizana Ŝtato|Subtera batalado]] 1939-1945 * [[Ribelo de Zamość]] 30 XII 1942-5 II 1943 * [[Ribelo en varsovia geto]] 19 IV-8 V 1943 * [[Masakro de Katin]] 19 I-21 V 1944 * [[Batalo de Monte Cassino]] 11-25 V 1944 * [[Operaco "Tempesto"]] junio-septembro 1944 * [[Operaco Market Garden]] 18-25 IX 1944 * (...) '''Al maristoj''' * [[T-Tago]], 6 VII 1944 * (...) '''Al aviadilistoj''' * [[Batalo de Varsovio (1920)]] * [[Invado en Pollandon]], septembro 939 * [[Batalo de Anglio]], 10 VII-31 X 1940 * (...) La [[15-an de aŭgusto]] 2016 prezidento de Pollando [[Andrzej Duda]] solene malfermis memortabulon al "[[Anatemitaj Soldatoj]]" — ĉeestis filo de [[Józef Franczak]], la lasta mortfalinta [[partizano]] == Bibliografio == * [http://www.sbc.org.pl/dlibra/docmetadata?id=4544&dirds=1&tab=1 W obronie Lwowa i Wschodnich Kresów. Polegli od 1-go listopada 1918 do 30-go czerwca 1919 r.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150924120147/http://www.sbc.org.pl/dlibra/docmetadata?id=4544&dirds=1&tab=1 |date=2015-09-24 }} En la defendo de [[Lvovo]] kaj de [[Orientaj Limregionoj]] Mortfalintaj de la 1-a de novembro 1980 ĝis la 30-a de junio 1919, Straż Mogił Polskich Bohaterów (Tombo-Gardistaro de Polaj Herooj), Lwów 1926 (pole) * Joanna Hübner-Wojciechowska, ''Grób Nieznanego Żołnierza'' (Tombo de Nekonata Soldato), PWN, Warszawa 1991, ISBN 83-01-09613-6 (pole) * Czesław Skiba, ''Pomniki Nieznanego Żołnierza: świat i Polska: przewodnik'' (Monumentoj de Nekonata Soldato. La mondo kaj Pollando. Gvidlibro), Bellona, Warszawa 2004, ISBN 83-11-09896-4 (pole) == Vidu ankaŭ == * [[Tombo de la Nekonata Soldato]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * Archiwum Państwowe m. st. Warszawy, [http://www.warszawa.ap.gov.pl/saska/21327.html Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie - fotografie z Archiwum Państwowego miasta stołecznego Warszawy] fotoj de Ŝtata [[Arkivo]] en Varsovio * [http://pola-retradio.org/felietonoj-4/ Felietono de Pola Retradio el elsendo de la 6.11.2015, Tombo de Nekonata Soldato en Varsovio (esperante)] [[Kategorio:Monumentoj en Varsovio]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Varsovio]] [[Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1925]] rcz8rghd47r62hm68of05wnvr3hi0ap 0 548544 9368416 5872462 2026-05-07T20:52:46Z Stefangrotz 91903 9368416 wikitext text/x-wiki {{Apartigila paĝo|Saint-Loup}} {{Informkesto stacio | nomo = Saint-Loup | dua nomo = | bildo = | grandeco de bildo = 280 | bildoteksto = | lando = Francio | urbo = [[Marsejlo]] | situo = 10-a arondismento | latitudo = 43.2758505 | longitudo = 5.4227382 | regiono-ISO = FR-13 | situo sur mapo = Francio Marsejlo | ŝanĝebla mapo = | tipo = | kajoj = ? | zono = | trafiko = | konstruado = | inaŭguro = | malfermo = ? | fermo = | arkitekto = | trafikanto = RTM | kodo = | linio = {{Marsejla metroo|M2}} | linikoloro = {{Marsejla metroo|M2k}} | antaŭa stacio = {{Marmet|Sainte-Marguerite Dromel}} | posta stacio = }}'''Saint-Loup''' estos finstacio sur [[Linio 2 de la metroo de Marsejlo|linio 2]] de la [[Metroo de Marsejlo]], ĝi situos najbare de la stacio ''{{Marmet|Sainte-Marguerite Dromel}}'' en [[Marsejlo]]. Ĝi estos malfermita en la venontaj jaroj. == Vidu ankaŭ == * [[Linio 2 de la metroo de Marsejlo]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj |commonscat=Marseille Metro |commonscat_title=Metroo de Marsejlo }} * {{Oficiala retejo|http://www.rtm.fr}} ({{fr}}) {{Metroo de Marsejlo}} [[Kategorio:Linio 2 de la metroo de Marsejlo]] [[Kategorio:Stacioj de la metroo de Marsejlo]] 3f879nutnwu1i19twhoweag1jg5zlmg 0 556806 9368388 8951207 2026-05-07T19:45:24Z Stefangrotz 91903 Informkesto 9368388 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Major Frank PEASE''' estis prezidento de la ''Hollywood Technical Director's Institute'' ([[Holivudo|Holivuda]] Instituo de Teknikaj [[Reĝisoro]]j), nome kontraŭkomunista aktivula organizaĵo dum la 1920-aj kaj [[1930-aj jaroj]]. Lia ĉefa postulo al famo estis sia opono al la ĉeesto de [[Sergej Eisenstein]] en Usono dum la kinisto estis sub kontrakto kun [[Paramount Studios]]. Pro instigao fare de Pease, la komitato ''Fish Committee'' (antaŭaĵo de la ''Kontraŭmalusona Komitato'') priserĉadis Eisenstein akuzita pro poluado de la usona kinarto pere de [[Komunismo|prokomunisma]] [[propagando]]. == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.cinescene.com/dash/eisenstein2.htm Cinescene.com] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180315170442/http://www.cinescene.com/dash/eisenstein2.htm |date=2018-03-15 }} * [http://www.adherents.com/people/pe/Sergei_Eisenstein.html Adherents.com] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111202110632/http://www.adherents.com/people/pe/Sergei_Eisenstein.html |date=2011-12-02 }} * [http://users.dickinson.edu/~osborne/404page/mckee/index.htm Users.dickinson.edu] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110719185228/http://users.dickinson.edu/~osborne/404page/mckee/index.htm |date=2011-07-19 }} [[Kategorio:Kontraŭkomunismo]] [[Kategorio:Usono]] 92nbvcbv2de4hgnexasjwulykia1rkw 0 562243 9368557 8627184 2026-05-08T08:04:19Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368557 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:United Kingdom EU referendum 2016 area results 2-tone.svg|eta|dekstra|Blue venko de la foriro, flave venko de la restado.]] [[Dosiero:Manchester Town Hall from Lloyd St.jpg|eta|dekstra|220px|Manĉestera Urbodomo kie oni deklaris la rezulton de la referendumo por la tuto de la [[Unuiĝinta Reĝlando]] kaj [[Ĝibraltaro]].]] La '''Britelira referendumo''' de 2016, en angla ''United Kingdom European Union membership referendum'', konata ene de la [[Unuiĝinta Reĝlando]] kiel ''EU referendum'' (Eŭropunia referendumo), estis neligata<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-32810887|titolo=The UK's EU referendum: All you need to know|dato=24a de Junio 2016|verko=BBC}}</ref> [[referendumo]] kiu okazis la [[23an de junio]] [[2016]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando]]<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2015/36/section/5|titolo=European Union Referendum Act 2015|alirdato=14a de majo 2016|eldoninto=legislation.gov.uk}}</ref><ref>{{cite news |author1=Rowena Mason |author2=Nicholas Watt |author3=Ian Traynor |author4=Jennifer Rankin |url=http://www.theguardian.com/politics/2016/feb/20/cameron-set-to-name-eu-referendum-date-after-cabinet-meeting |title=EU referendum to take place on 23 June, David Cameron confirms |work=The Guardian |date=[[20a de februaro]] 2016 |accessdate=2a de februaro 2016}}</ref> por konfirmi aŭ malkonfirmi la subtenon de la lando por plua membreco en la [[Eŭropa Unio]]. Tiu membreco estis temo por polemiko en Unuiĝinta Reĝlando ekde kiam la lando eniris en la tiam nomita [[Eŭropa Ekonomia Komunumo]] (EEK, aŭ "Komuna Merkato") en 1973. == Antaŭaĵoj == Kongrue kun manifesta ordono de la [[Konservisma Partio (Britio)|Konservisma Partio]], la jura bazo por [[referendumo]] estis establita fare de la [[Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando|Brita Parlamento]] pere de leĝo ''European Union Referendum Act 2015''. Ĝi estis la dua fojo kiam la brita voĉdonantaro ricevis peton voĉdoni pri la afero de la membreco en la [[Eŭropa Unio]]: nome la unua referendumo okazis en [[1975]], kiam plua membreco estis aprobita de 67% de voĉdonantoj.<ref>Adrian Williamson, [http://www.historyandpolicy.org/policy-papers/papers/the-case-for-brexit-lessons-from-1960s-and-1970s The Case for Brexit: Lessons from the 1960s and 1970s], History and Policy (2015).</ref> == Kialoj == Tiuj kiuj favoris retiriĝon de Unuiĝinta Reĝlando el la Eŭropa Unio – ofte menciita angle kiel ''[[Brexit]]'' ([[Briteliro]], nome [[vortokunfando]] el “British” (brita) kaj “exit” (eliro))<ref name="Fraser">{{cite news|last=Fraser|first=Douglas|title=The Great British Brexit|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-19206813|newspaper=British Broadcasting Corporation|accessdate=24a de Novembro 2012|date=10a de Aŭgusto 2012}}</ref><ref>La terminoj ''Brexit'' kaj ''Brixit'' estis ŝajne unuafoje stampitaj en Junio 2012; ''Brixit'' estis unuafoje uzata de kolumnisto en ''[[The Economist]]'', dum ''Brexit'' estis unuafoje uzata de Brita naciista grupo. Tiuj terminoj estis probable inspiritaj de la vorto ''Grexit'', vortokunfando por la ebla kaj diskutata Greka retiriĝo el la [[eŭrozono]]. La termino ''Brexit'' unuafoje iĝis amplekse uzata modovorto en 2013. [http://www.macmillandictionary.com/us/buzzword/entries/brexit.html BuzzWord: Brexit also Brixit] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160630050651/http://www.macmillandictionary.com/us/buzzword/entries/brexit.html |date=2016-06-30 }}, ''Macmillan Dictionary'' (12a de Februaro 2013).</ref> – asertis ke la EU montras demokratian deficiton kaj ke esti membro [[subfoso|subfosis]] nacian [[suvereneco]]n, dum tiuj kiuj favoris membrecpluigon asertis ke en mondo kun multaj supernaciaj organizoj ajna perdo de suvereneco estas kompensata de la profitoj el la membreco en EU. Tiuj kiuj volis eliri el la EU asertis ke ĝi estus: ebligi ke la UR pli bone kontrolu [[enmigrado]]n, tiele malpliigante la premon sur la publikaj servoj, loĝado kaj laborpostenoj; ŝparu milojn da milionoj da pundoj pro membrecaj monkontribuoj a la EU; ebligi ke la UR faru sian propran komerctraktadojn; kaj liberigi la UR el la eŭropuniaj regularoj kaj [[burokrataro]] kion ili vidas kiel sennecesaj kaj multekostaj. Tiuj kiuj volis resti asertis ke forlasi la EU estus: riskigi la prosperon de la UR; malpliigi ties influon super mondaj aferoj; endanĝerigi la nacian sekurecon pro limigo de la aliro al la komunaj eŭropuniaj krimdatumbazoj; kaj rezulto en komercaj barieroj inter la UR kaj la EU. Specife, ili asertis ke ĝi kondukus al laborpostenaj perdoj, malpliigoj de investado en la UR kaj riskoj al negocado.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://www.newarkadvertiser.co.uk/articles/news/YALMKQyqy9onGKOE8qhYCF4CĤbzPAkQhgNrLvA5ANG2Y|titolo=MPs will vote for UK to remain in the EU|alirdato=11a de Marto 2016|dato=23a de Februaro 2016}}{{404|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Subtenantoj == ''Britain Stronger in Europe'' (Britio pli forta en Eŭropo) estis la ĉefa grupo kiu kampanjis por ke UR restu en la EU, kaj ''Vote Leave'' (Voĉdonu Foriron) la ĉefa grupo kiu kampanjis por ke UR abandonu la EU. Enmiksiĝis ankaŭ multaj aliaj kampanjogrupoj, politikaj partioj, entreprenoj, sindikatoj, gazetaro kaj gravulaj individuoj. == Rezultoj == Tiu referendumo rezultis en ĝenerala voĉdonado por lasi la EU, pro 51.9% super 48.1%.<ref name="auto">{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/politics/live/2016/jun/23/eu-referendum-result-live-counting-leave-remain-brain-in-europe|title=Brexit: Nicola Sturgeon says second Scottish referendum 'highly likely'|first1=Andrew|last1=Sparrow|first2=Matthew|last2=Weaver|first3=Philip|last3=Oltermann|first4=Adam|last4=Vaughan|first5=Anushka|last5=Asthana|first6=Mark|last6=Tran|first7=Jessica|last7=Elgot|first8=Holly|last8=Watt|first9=Jennifer|last9=Rankin|first10=Henry|last10=McDonald|first11=Maev|last11=Kennedy|first12=Frances|last12=Perraudin|first13=Arthur|last13=Neslen|first14=Lisa|last14=O'Carroll|first15=Nadia|last15=Khomami|first16=Steven|last16=Morris|first17=Pamela|last17=Duncan|first18=Katie|last18=Allen|first19=Severin|last19=Carrell|first20=Rowena|last20=Mason|first21=Helena|last21=Bengtsson|first22=Caelainn|last22=Barr|first23=Simon|last23=Goodley|first24=Libby|last24=Brooks|first25=Graeme|last25=Wearden|first26=Ben|last26=Quinn|first27=Randeep|last27=Ramesh|first28=Nick|last28=Fletcher|first29=Jill|last29=Treanor|first30=Justin|last30=McCurry|first31=Richard|last31=Adams|first32=Josh|last32=Halliday|first33=David|last33=Pegg|first34=Claire|last34=Phipps|first35=Deborah|last35=Mattinson|first36=Peter|last36=Walker|date=24a de Junio 2016|publisher=}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.nytimes.com/2016/06/25/world/europe/britain-brexit-european-union-referendum.html|title=Britain Votes to Leave E.U., Stunning the World|last=Erlanger|first=Steven|date=23a de Junio 2016|newspaper=The New York Times|issn=0362-4331|access-date=24a de Junio 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.nytimes.com/2016/06/25/business/international/brexit-financial-economic-impact-leave.html|title=Turbulence and Uncertainty for the Market After ‘Brexit’|last=Goodman|first=Peter S.|date=23a de Junio 2016|newspaper=The New York Times|issn=0362-4331|access-date=24a de Junio 2016}}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.telegraph.co.uk/news/2016/06/24/eu-referendum-results-live-brexit-wins-as-britain-votes-to-leave/|titolo=EU referendum results live: Brexit wins as Britain votes to leave European Union|alirdato=24a de Junio 2016}}</ref> Tamen, la voĉdonado estis disa inter la [[Landoj de Britio|konstituantaj landoj]] de la Unuiĝinta Reĝlando, kun [[Anglio]] kaj [[Kimrio]] voĉdonantaj por eliro, kaj [[Skotlando]] kaj [[Norda Irlando]] voĉdonantaj por la restado.<ref name="ft2">{{Cite web|url=http://www.ft.com/cms/s/06a90f8c-39c0-11e6-a780-b48ed7b6126f,Authorised=false.html?siteedition=uk&_i_location=http%3A%2F%2Fwww.ft.com%2Fcms%2Fs%2F0%2F06a90f8c-39c0-11e6-a780-b48ed7b6126f.html%3Fsiteedition%3Duk&_i_referer=&classification=conditional_standard&iab=barrier-app|title=Scots’ backing for Remain raises threat of union’s demise|first=Mure|last=Dickie|date=24a de Junio 2016|publisher=|via=Financial Times}}</ref> En reago al la rezulto, la [[Skotia Registaro]] jam anoncis la [[24an de junio]] [[2016]] ke funkciuloj planos por "tre verŝajna" dua [[referendumo]] por la skota sendependeco el la Unuiĝinta Reĝlando.<ref name="nbcnews.com">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.nbcnews.com/storyline/brexit-referendum/scotland-could-seek-independence-again-after-u-k-brexit-vote-n598166|titolo='Brexit' Triggers New Bid for Scottish Independence}}</ref> Financaj merkatoj reagis negative al la rezulto: borsaj indicoj falis draste, same kiel la valoro de la [[brita pundo]] (5–10% dum la komencaj horoj post la decido). La referendumo estis konektita al la interna luktado ene de la reganta konservativa partio, kaj la ĉefministro asertis ke li rezignos ĉar sia flanko malvenkis en la referendumo,<ref>http://www.walesonline.co.uk/news/politics/live-updates-david-cameron-resigns-11514430</ref> kaj tion li faris laŭlonge de la [[24a de junio]] [[2016]], fakte li anoncis ke li elposteniĝos Oktobre.<ref>''David Cameron dimitirá en octubre'', [[El País]], Madrido, [http://internacional.elpais.com/internacional/2016/06/24/actualidad/1466754685_408435.html] Alirita la 24an de Junio 2016.</ref> {| class="wikitable" |- | Rezultoj |- ! !! Voĉdonoj !! Procentaĵo |- | '''Foriri''' || '''17,410,742''' || '''51.89%''' |- | '''Resti''' || 16,141,241 || 48.11% |- | Validaj voĉdonoj || 33,551,983 || 99.92% |- | Nevalidaj aŭ blankaj voĉdonoj || 25,359 || 0.08% |- | '''Totalo de voĉdonoj''' || '''33,577,342''' || '''100.00%''' |- | Registritaj voĉdonantoj || 46,501,241 || 72.21% |} == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Bibliografio == * {{cite journal | last = George | first = Stephen | title = Britain: anatomy of a Eurosceptic state | journal = Journal of European Integration | volume = 22 | issue = 1 | pages = 15–33 | publisher = [[Taylor and Francis]] | doi= 10.1080/07036330008429077 | date = January 2000 | url = http://dx.doi.org/10.1080/07036330008429077 | ref = harv | postscript = .}} * {{cite journal | last = Usherwood | first = Simon | title = Proximate factors in the mobilization of anti‐EU groups in France and the UK: the European Union as first‐order politics | journal = Journal of European Integration | volume = 29 | issue = 1 | pages = 3–21 | publisher = [[Taylor and Francis]] | doi= 10.1080/07036330601144177 | date = March 2007 | url = http://dx.doi.org/10.1080/07036330601144177 | ref = harv | postscript = .}} * {{cite journal | last = Emerson | first = Michael | title = The Economics of a Brexit | journal = Intereconomics | volume = 51 | issue = 2 | pages = 46–47 | publisher = [[Springer Science+Business Media]] | doi= 10.1007/s10272-016-0574-2 | date = April 2016 | url = http://archive.intereconomics.eu/year/2016/2/the-economics-of-a-brexit/ | ref = harv | postscript = .}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{DMOZ|Society/Government/Multilateral/Regional/European_Union/|European Union}} * [http://aboutmyvote.co.uk/uk-voters Electoral Commission guide to the EU Referendum] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160522195834/http://www.aboutmyvote.co.uk/uk-voters |date=2016-05-22 }} * [http://www.bbc.co.uk/news/politics/eu_referendum BBC News&nbsp;– EU Referendum] * {{ueavikioniamondo|Brita_insularo:_Timigitaj_per_mensogoj|Brita insularo: Timigitaj per mensogoj}} [[Kategorio:Historio de Unuiĝinta Reĝlando]] [[Kategorio:Eŭropa politiko de Britio]] [[Kategorio:Referendumoj en 2010-2019]] [[Kategorio:Politiko en 2016]] [[Kategorio:2016 en Britio]] nh5pht5fuv1cos53it8q3w7bb4tjgm3 0 562370 9368779 9349611 2026-05-08T10:56:06Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368779 wikitext text/x-wiki {{Budhisma termino | sa = वैशाख (''vaiśākha'') | pi = ''vesākha'' }} [[Dosiero:1 Wesak Day (in Thailand) 2007.jpg|eta|Celebrado de la budha tago ĉe Sanam Luang en [[Bankoko]], [[Tajlando]].]] '''Budha tago''' estas festa tago tradicie celebrita de [[budhismo|budhistoj]] kaj [[hinduismo|hinduistoj]] kiel la naskiĝtago de la [[budho Gotamo]].<ref name="BBC"/><ref name="World_Religions"/> La dato, la signifo de la tago kaj la celebrado varias laŭ lando kaj tradicio, sed ĝi ĝenerale estas celebrita dum la monato [[Vajŝako]]. == Celebrado == === Japanio === [[Dosiero:Shaka at birth basin.JPG|eta|Japana statuo de la ĵus naskita budho Gotamo, sur kiun oni verŝas teon de hidrangeo.]] En [[Japanio]] la festo ne estas feria tago. Tradicie, ĉe bikŝuejoj oni instalas en tiu tago statueton de la ĵus naskita budho Gotamo, sur kiun vizitantoj verŝas dolĉan teon de [[hidrangeo]] (甘茶, ''amacha''). Tiu ĉi tradicio estas bazita sur legendo, laŭ kiu naŭ drakoj aperis en la naskiĝtago de la budho Gotamo kaj sur lin pluvigis [[amrito]]n.<ref name="年中行事事典"/> Antaŭ ol la ŝanĝo de kalendaro en 1869, ĝi estis celebrita la okan tagon de la monato ''Uzuki'' (卯月), la kvara monato en la antikva japana kalendaro, kaj nun en la [[Gregoria kalendaro]] ĝi estas celebrita la 8-an de Aprilo. === Korea Respubliko === [[Dosiero:KOCIS Korea YeonDeungHoe 20130511 05 (8733836165).jpg|eta|Festo de la lotusaj lanternoj (연등회, ''Yeondeunghoe'') en [[Seulo]], Korea Respubliko.]] En [[Korea Respubliko]], la naskiĝtago de la budho Gotamo estas celebrita la okan tagon de la kvara monato en la korea [[luna kalendaro]] kaj ĝi estas oficiala feria tago. La festo nomiĝas ''Seokga tansinil'' (석가탄신일), ''naskiĝtago de la budho'', aŭ ''Bucheonim osin nal'' (부처님 오신 날), ''la tago kiam la budho venis'', kaj oni festas ĝin per paradoj kun lanternoj. Ĝi fariĝis grava kultura heredaĵo n-ro 122 en 2012 kaj ĝi estas konsiderita kiel la plej malnova festo ankoraŭ celebrita, komencante ĉ. la jaroj –57 kaj 935 en la reĝlando [[Silla]].<ref name="Korea"/> === Nepalo === En [[Nepalo]], la festo nomiĝas ''Buddha Jayanti'' kaj estas publika feria tago, celebrita de ĉiu religia grupo. Ĉi tiu estas la nura tago kiam la ĉefa pordo de la templo [[Swayambhunath]] estas malfermita por festi la naskiĝtagon de la budho Gotamo. Ankaŭ al [[Lumbinio]], la naskiĝloko de la budho Gotamo, kuniĝas pilgrimoj por festi la tagon. === Singapuro === En [[Singapuro]] la festo nomiĝas ''Vesak Day'' kaj fariĝis publika ferio en 1955 post pluraj publikaj petoj de la Singapura budhisma komunumo, anstataŭigante la Kristanan feston ''Whit Monday'' post [[Pentekosto]].<ref name="Ong2005"/><ref name="Piyasīlo1992"/><ref name="LimLee2016"/> Antaŭ ol 1955, la festo estis kunligita kun la Srilanka komunumo, kiu festis ĝin kune kun sia nacia tago en dutaga evento.<ref name="Straitstimes"/> === Srilanko === [[Dosiero:Piliyandala Vesak Pandol, May 2015.jpg|eta|''Vesak Thorana'' en ''Piliyandala'', Srilanko.]] En [[Srilanko]], la festo okazas en la plenluna tago de la monato [[Vajŝako]] (''Vesak'' en la Srilanka [[budhisma kalendaro]]) kaj la festo mem nomiĝas ''Vesak'', same kiel la monato. Ĝi estas celebrita de pluraj religiaj grupoj kaj la celebrado daŭras semajnon,<ref name="Sunday"/> dum kiu la vendado de alkoholo kaj freŝa viando estas ĝenerale malpermesita kaj buĉejoj restas fermitaj.<ref name="Lanka"/> === Tajlando === En [[Tajlando]], la festo nomiĝas ''Visakha Puja'' (Omaĝo de Vajŝako) kaj estas celebrita la plenlunan tagon de la monato [[Vajŝako]]. La tago samtempe reprezentas la tagojn kiam la budho Gotamo naskiĝis, vekiĝis kaj por ĉiam eniris nirvanon.<ref name="AtI"/> === Unuiĝintaj Nacioj === En 1999, la [[Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj]] adoptis la decidon 54/115, kiu rekonas la feston ĉe ĉiu oficejo de [[Unuiĝintaj Nacioj]] sub la [[sinhala lingvo|sinhala]] nomo de la festo, ''Vesak''.<ref name="UN"/><ref name="UN2"/> === Vjetnamio === En [[Vjetnamio]], antaŭ 1975, la naskiĝtago de la budho Gotamo estis nacia feria tago en [[Suda Vjetnamio]]<ref name="quangduc"/> kaj oni festis ĝin per paradoj kun lanternoj, sed post la falo de [[Sajgono]], la tago ne plu estas publika ferio. == Nomo en aliaj lingvoj == * [[asama lingvo|asame]] বুদ্ধ পূর্ণিমা ''Buddho Purnima'' * {{lang-bn|বুদ্ধ পূর্ণিমা}} ''Buddho Purnima'', {{lang|bn|বুদ্ধ জয়ন্তী}} ''Buddho Joyonti'' * {{lang-dz|སྟོན་པའི་དུས་ཆེན་༥ འཛོམས་}} ''Dhüchen Nga Zom'' * {{lang-my|ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့}} "Plenluna tago de ''Kason''" * Mon: တ္ၚဲကျာ်ဗုဒ္ဓ ဗပေၚ်ပသာ် "Budha tago de la plena luno de ''Pasāk''" * {{lang-zh|佛陀誕辰紀念日 ''Fótuó dànchén jìniàn rì''}}, 佛誕 (''Fódàn'', "naskiĝtago de la budho"), 浴佛節 (''Yùfójié'', okazaĵo de banado de la budho), 衛塞節 (''Wèisāi jié'') * {{lang-hi|बुद्ध पूर्णिमा}} ''Buddha Pūrṇimā'', {{lang|hi|बुद्ध जयन्ती}} ''Buddha Jayantī'', {{lang|hi|वैशाख पूर्णिमा}} ''Vaisākh Pūrṇimā'' * {{lang-id|Hari Raya Waisak}} * {{lang-ja|花祭り}} ''Hanamatsuri'' ("Festo de la floroj"), 灌仏会 ''Kambutsue'' aŭ 降誕会 ''Gōtane''. * {{lang-km|វិសាខបូជា}} ''Visak Bochea'' * {{lang-kn|ಬುದ್ಧ ಪೌರ್ಣಮಿ}} ''Buddha Pournami'' * {{lang-ko|석가 탄신일, 釋迦誕辰日, ''Seokka Tanshin-il''}} ("Naskiĝtago de la budho Ŝakjamunio), {{lang-ko|부처님오신날}} ("Budha tago") * [[Laosa lingvo|laose]] ວິສາຂະບູຊາ ''Vixakha Bouxa'' * [[Malaja lingvo|malaje]] Hari Wesak (هاري ويسق) * {{lang-mn|Бурхан Багшийн Их Дүйцэн Өдөр}} (Granda festa tago de Lia Budha Moŝto) * {{lang-mr|बुद्ध पोर्णिमा}} ''Buddha Pornima'' * [[Nevara lingvo|navare]] स्वांया पुन्हि ''Swānyā Punhi'' * {{lang-ne|बुद्ध पुर्णिमा}} ''Buddha Purnima'', {{lang|ne|बुद्ध जयन्ति}} ''Buddha Jayanti'' * [[Odia lingvo|odie]] ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ''Buddha Purnimā'' * {{lang-si|වෙසක්}} ''Vesak'' * {{lang-ta|விசாகத் திருநாள்}} ''Vicākat Tirunāḷ'' * {{lang-tl|Araw ni Buddha}} * {{lang-te|బుద్ధ పౌర్ణమి}} ''Buddha Pournami'' aŭ వైశాఖ పౌర్ణమి ''Vaisakha Pournami'' * {{lang-th|วิสาขบูชา}} ''Wisakha Bucha'' * [[tibeta lingvo|tibete]] ས་ག་ཟླ་བ། ''Sa Ga Dawa'' * {{lang-vi|Phật Đản}} (Naskiĝtago de la budho) == Referencoj == {{Referencoj|refs= <ref name="BBC"> {{Cite web |title=BBC on Buddhism |url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/buddhism/holydays/wesak.shtml |website=BBC Religions |publisher=BBC |accessdate=21-a de Novembro de 2018 |ref=69|language=en}} </ref> <ref name="World_Religions"> {{Cite book|title=World Religions: it is celebrated to mark the birth, enlightenment and the passing away of the Lord Buddha. An Introduction for Students|first=Jeaneane D. |last=Fowler|publisher= Sussex Academic Press|year= 1997|isbn=1-898723-48-6|language=en}} </ref> <ref name="年中行事事典"> 「年中行事事典」p242 1958年（昭和33年）5月23日初版発行　西角井正慶編　東京堂出版 </ref> <ref name="Korea">{{Cite web|url=http://www.korea.net/NewsFocus/Culture/view?articleId=107937|title=Lotus lanterns light up Seoul night|language=en}}{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="AtI"> {{Cite web|url=http://www.accesstoinsight.org/lib/thai/lee/visakha.html |title=Visakha Puja |publisher=Accesstoinsight.org |accessdate=20-a de Marto de 2012}} </ref> <ref name="Ong2005"> {{Cite book|author=Y. D. Ong|title=Buddhism in Singapore: A Short Narrative History|url=https://books.google.com/books?id=foIkAQAAIAAJ|date=1-a de Januaro de 2005|publisher=Skylark Publications|isbn=978-981-05-2740-2|page=206|language=en}} </ref> <ref name="Piyasīlo1992"> {{Cite book|author=Piyasīlo|title=New Directions in Buddhism Today: Celebrating 30 Years of the Buddha Day Holidays, 1962-1992|url=https://books.google.com/books?id=cWADAQAAIAAJ|year=1992|publisher=Community of Dharmafarers|isbn=978-983-9030-03-7|page=6|language=en}} </ref> <ref name="LimLee2016"> {{Cite book|author1=Jason Lim|author2=Terence Lee|title=Singapore: Negotiating State and Society, 1965-2015|url=https://books.google.com/books?id=uks9DAAAQBAJ&pg=PA147|date=26-a de Majo de 2016|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-33152-0|pages=147|language=en}} </ref> <ref name="Straitstimes">{{Cite web|url=http://www.straitstimes.com/news/singapore/more-singapore-stories/story/5-things-about-vesak-day-20140512|title=Vesak Day: 5 things you should know about this Buddhist celebration|first=|last=migration|date=12-a de Majo de 2014|language=en|accessdate=2019-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150522000051/http://www.straitstimes.com/news/singapore/more-singapore-stories/story/5-things-about-vesak-day-20140512|archivedate=2015-05-22}}</ref> <ref name="Sunday"> {{Cite news|url=http://www.sundayobserver.lk/2018/04/29/spectrum/unifying-spiritual-and-secular|title=Unifying the Spiritual and The secular|last=|first=|date=27-a de Aprilo de 2018|work=Sunday Observer|access-date=29-a de Aprilo de 2018|language=en}} </ref> <ref name="Lanka">{{Citaĵo el la reto |url=https://www.lanka.com/events/vesak-festival/ |titolo=Vesak Festival in Sri Lanka |alirdato=2019-06-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20190504131328/https://lanka.com/events/vesak-festival/ |arkivdato=2019-05-04 }}</ref> <ref name="UN"> {{Cite news|author=United Nations News Service|title=Buddha's message of compassion 'timeless' says UN chief on international day|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=56719|accessdate=11-a de Majo de 2017|work=UN News Service Section|agency=UN News Centre|publisher=United Nations|date=11-a de Majo de 2017|language=en}}</ref> <ref name="UN2">{{Cite web|title=International recognition of the Day of Vesak at United Nations Headquarters and other United Nations offices|url=https://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/54/115|website=www.un.org|publisher=United Nations|accessdate=11-a de Majo de 2017|language=en}} </ref> <ref name="quangduc">{{Citaĵo el la reto |url=http://quangduc.com/lichsu/13nienbieupgvn3.html |titolo=Niên biểu lịch sử Phật giáo Việt Nam |alirdato=2019-06-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20121115000946/http://quangduc.com/lichsu/13nienbieupgvn3.html |arkivdato=2012-11-15 }}</ref> }} {{Portalo Budhismo}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Terminaro de Budhismo]] [[Kategorio:Budhismaj festoj]] 4wv0hausr56iz46g3jn4fuzfoh9tzvx 0 563485 9368810 9330260 2026-05-08T11:29:58Z Sj1mor 12103 9368810 wikitext text/x-wiki La '''tibetaj''' aŭ '''tibetanaj lingvoj''' estas grupo de tibet-birmaj [[Lingvovario|lingvaj varioj]] kiuj ne estas kompreneblaj inter si, kaj parolataj ĉefe de [[tibetanoj]] kiuj vivas en regiono de [[Centra Azio]] kiu bordas al la [[Hinda subkontinento|hindia subkontinento]], inkludante la [[Tibeta Altebenaĵo|tibetan altebenaĵon]] kaj la nordon de la hinda subkontinento en [[Baltilando]], [[Ladako]], [[Nepalo]], [[Sikimo]] kaj [[Butano|Butano.]] La skribita klasika formo estas regiona literatura normo lingvo de unualoka graveco. Ĝi estas precipe la veturilo uzata en multaj tekstoj de la [[Tibeta budhismo]]. == Lingvoj de la grupo == La dialektojn ''ü-cang'' (ankaŭ nomata "centra tibeta lingvo", inkluzive de la dialektoj de [[Lasao]], [[Kham]] kaj [[Amdo|Amdo)]] oni konsideras ĝenerale kiel dialektoj aŭ varioj de la sama [[tibeta lingvo]], speciale ĉar ĝi dividas la saman literaturan lingvon, dum la [[dzonka lingvo|dzonkan]], la [[Sikiana lingvo|sikianan]], la [[Ŝerpa lingvo|ŝerpan]] kaj la [[Ladaĥa lingvo|ladaĥan]] oni konsideras malsamaj lingvoj. La tibetaj lingvoj havas entute ĉirkaŭ 8 milionojn da parolantoj. Kun la ekspansio de la [[Tibeta budhismo|tibeta budaismo]], la tibeta havis pli grandan disvastiĝon en okcidento kaj troviĝas en iu nombro de eldonoj pri la [[Budhismo|budaismo.]] Ekster Lasao, la tibeta de Lasao havas nur ĉirkaŭ 200 ekzilitajn parolantojn, kiuj migris al [[Barato]] kaj aliaj landoj. La tibeta estas parolata de iuj {{J|etna malplimulto}} en Tibeto kiuj vivis en kontakto kun tibetanoj dum jarcentoj, sed kiuj tamen konservas sian propran lingvon kaj kulturon. La klasika tibeta lingvo ne estis [[tonlingvo]], kvankam iuj modernaj variantoj disvolvis tonon. La morfologio de la tibetaj lingvoj estas ĉefe [[Aglutina lingvo|aglutina]]. === Interna klasifiko === Nicolas Tournadre (2008) priskribas la lingvan situacion de la tibetaj lingvoj tiel: La 25 lingvoj inkludas dekduon de ĉefaj dialektaj grupoj: La plej eksplicita klasifika propono fare de Tournadre (2005, 2008) estas:<ref>N. Tournadre (2005) "L'aire linguistique tibétaine et ses divers dialectes." ''Lalies'', 2005, n°25, p.&nbsp;7–56 [https://web.archive.org/web/20110628013703/http://tournadre.nicolas.free.fr/fichiers/2005-aire.pdf]</ref> * '''Ü-cang''' * : La bazo de la [[Tibeta lingvo|norma tibetana]] kiu inkludas diversajn dialektojn de Nepalo: * '''Ĥam–Hor''' * '''Amdo''' * '''Dzonka–lhokä''' [[Dzonka lingvo|Dzonka]], lhokä ([[Sikiana lingvo|sikiana]]), lakha, naaba, ŝpata, ĉoĉongaĉa, brokata (dur), bjoka (brogpa) kaj probable ĉumbia (droma) * '''Ladakhi–baltia''' * : [[Ladaka lingvo|Ladaka]], purika, xangskaria, [[Balta lingvo|balta]] * : '''Lahuli–Spiti''' * : '''Kyirong–Kagate''' * : '''Ŝerpa–Jirel''' == Lingva priskribo == === Leksika komparo === La [[Nombrovorto|numeraloj]] en malsamaj tibetaj lingvoj estas:<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://lingweb.eva.mpg.de/numeral/Sino-Tibetan.htm |titolo=Bodish Numerals (E. Chan) |alirdato=2016-07-13 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120305030131/http://lingweb.eva.mpg.de/numeral/Sino-Tibetan.htm |arkivdato=2012-03-05 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" | <small>GLOSO</small> ! colspan="7" | Ü-Tsang (Centra) ! rowspan="2" | Amdo ! rowspan="2" | Khams ! rowspan="2" | KLASIKA TIBETA<small><br /> <br /> </small> |- ! Lhasa ! ChengZhang<br /> <br /> ! Dolpo ! Jirel ! Mugom ! Sherpa ! Yohlmo |- | '1' | ʨIʔ53 | ʨI53 | ʂIk | Dokpoi | ʧɪK | ʦɪK55 | ʨīː | Xʨɨx | ʨI55 | *Xʨikgtšig<br /> <br /> |- | '2' | ȵI55 | ȵI55 | ɲIː | ŋI | ŋI | ŋI55 | ɲÌː | ɦȵI | ɲɯ53 | *Gnisgnis<br /> <br /> |- | '3' | Sum55 | sɔ̃53 | Sum | Sum | Sum | Sum55 | sūm | sɘm | sũ53 | *Xsumgsum<br /> <br /> |- | '4' | ɕI13 | ɣɯ31 | ɕI̤ː | Se | ɕI | ʣI55 | ʑÌ̤ | ɦʑɘ | ʐə33 | βʑIbži<br /> <br /> |- | '5' | ŋAl53 | ɴɐ53 | ŋ | ŋ | ŋÁ | ŋɑ55 | ŋɑ̀ | ɦŋ | ŋɑ53 | ɬŋɑlŋal<br /> <br /> |- | '6' | tʂʰaŭʔ13 | Tʂaŭ31 | ʈṳK | Tʰuk | Duk | ɖʊK11 | ʈṳ̀ː | Tʂəx | Tʂaŭ33 | *Dɽukdrug<br /> <br /> |- | '7' | Tỹ15 | Dɛ̃24 | Ty̤n | Duin | Dun | Dɪn55 | T̪ì̤n | ɦDɘn | Dĩ33 | βDunbdun<br /> <br /> |- | '8' | ɕɛʔ13 | Dʑkaj31 | Ce̤ʔ | Get | Ket | Gæ55 | Cē̤ː | ɦDʑʲɛ | ʑKaj33 | βɽGjatbrgyad<br /> <br /> |- | '9' | Ku13 | ɡɯ31 | Kṳ | Gu | Gu | Gu55 | Kṳ̀ | ɦgɘ | gə33 | *Dgudgu<br /> <br /> |- | '10' | ʨAŭ53 | ʨɯ53 | Tɕaŭ | ʦUtʰambaː | ʧÚ | ʦI55tʰɑm11ba11 | ʨʉ̄ | ʨɘ | ʨə55 | ɸʨUbtšu<br /> <br /> |} La numeroj indikas la nivelon de tono. Por la okcidentaj kaj sudaj grupoj oni havas: {| class="wikitable" style="text-align: center; margin-bottom: 10px;" ! rowspan="2" | <small>GLOSO</small> ! colspan="2" | Dzonkha-Lakha ! colspan="5" | Balti-Ladakhi ! rowspan="2" | Spitibhoti<br /> <br /> |- ! Dzonkha ! Sikkimés ! Balti ! Changthang ! Ladakhi ! Purik ! Zangskari |- | '1' | ʨÍ | ʧI | ʧIk | ʧIk | ʧIk | ʧIk | ʧIʔ | ʧÍk |- | '2' | ɲÍ | Nek | ɲIs | ɲIs | ɲIs | ɲIs | ɲIː | ɲIː |- | '3' | Súm | Súm | Xsum | Sum | Sum | Sum | Sum | Súm |- | '4' | ʃI̤ | ʒKaj | βʒI | Zi | Zi | ʒI | ʒI | ʒÌ |- | '5' | ŋə | ŋ | ɣɑ | ŋ | ʂŋ | ʂŋə | ŋ | ŋÁ |- | '6' | Dʑaŭ | Tʰaŭ | Truk | ɖRuk | ʈUk | ʈUk | ʈAŭʔ | ʈÙk |- | '7' | Ty̤n | Dĩ | βDun | Dun | Rdun | Rdun | ð | Dùn |- | '8' | Kæ̤ | gɛ | βGyʌt | gʲat | Rgʲat | Rgyət | ʝəT | ɟÈt |- | '9' | Kṳ | Go | Rgu | Gu | Rgu | Rgu | ɣAŭ | Gù |- | '10' | ʨAŭ tʰam | ʧɔːMba | ɸʧAŭ | ʧAŭ | Rʧaŭ | Rču | ʧAŭ | ʧÚ |} == Referencoj == {{Referencoj|2}} === Bibliografio === * Beyer, Stephan V. (1992). The Classical Tibetan Language (la klasika tibeta lingvo). Eld. SUNY Press. ISBN 0-7914-1099-4. * Denwood, Philip (1999). Tibetan (la tibetan). Eld. John Benjamins Publishing . ISBN 90-272-3803-0. * Denwood, Philip (2007). «The Language History of Tibetan» (la lingva historio de Tibeto). En Roland Bielmeier, Felix Haller. Linguistics of the Himalayas and beyond (Lingvistiko de la Hilmalajoj kaj pli foren), Eld. Walter de Gruyter. pp. 47-70. ISBN 3-11-019828-2. * van Driem, George (2001). Languages of the Himalayas: An Ethnolinguistic Handbook of the Greater Himalayan Region containing an Introduction to the Symbiotic Theory of Language (Lingvoj de la Himalajoj. Etnolingvistika manlibro de la pli granda himalaja regiono enhavante enkondukon al la simbiota teorio de lingvo). Eld. Brill. <small>[[:es:ISBN|ISBN]]&nbsp;[[:es:Especial:BookSources/9004103902|9004103902]]</small>. === Eksteraj ligiloj === * [http://www.himalayanlanguages.org/cdtd The Tibetan Dialects Project (la tibetaj dialektoj)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160917184301/http://www.himalayanlanguages.org/cdtd |date=2016-09-17 }} * [http://www.thdl.org/xml/show.php?xml=/collections/langling/languages/index.xml&l=9 Languages on the Tibetan Plateau and the Himalayas (lingvoj sur la tibeta ebenaĵo kaj la Himalajo)] {{Webarchiv|url=https://archive.is/20070611152940/http://www.thdl.org/xml/show.php?xml=/collections/langling/languages/index.xml&l=9 |date=2007-06-11 }} &#x2014; Nicolas Tournadre * [http://eprints.soas.ac.uk/8964/1/Hill_2010_overview_of_Old_Tibetan_phonology.pdf Overview of Old Tibetan Synchronic phonology (superrigardo de la malnova tibeta sinkrona fonologio)] de Nathan Hill * [https://web.archive.org/web/20150316052311/http://lacito.vjf.cnrs.fr/colloque/deserts/videos_gestion/nt.htm L'évolution donas langues et ilin facteurs écolinguistiques - le cas des langues d'éleveurs et d'agriculteurs sur le Haut Plateau tibétain - CNRS-LACITO (la evoluo de la tibetaj lingvoj kaj iliaj ekolingvistikaj faktoroj-la kazo de la lingvoj de bredistoj kaj kamparanoj sur la tibeta altebenaĵo)]  : * [http://www.thetibetpost.com/en/outlook/opinions-and-columns/3811-chinas-tibet-policy-continued-attempt-at-erasing-tibetan-language China’s Tibet policy continued attempt at erasing Tibetan language(la tibeta politiko de Ĉinio daŭranta klopodo por forviŝi la tibetan lingvon)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140324094654/http://thetibetpost.com/en/outlook/opinions-and-columns/3811-chinas-tibet-policy-continued-attempt-at-erasing-tibetan-language |date=2014-03-24 }} [[Kategorio:Aglutinaj lingvoj]] [[Kategorio:Lingvoj de Ĉinio]] bztk9dy6i9js3zx7ojpxmb1negi7apr 0 564162 9368745 8279974 2026-05-08T10:35:58Z Sj1mor 12103 9368745 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Seokguram Buddha.JPG|eta|Bildo de [[budho Gotamo]] ĉe la groto [[Seokguram]] ĉe la templo [[Bulguksa]] en [[Sudkoreio]].]] '''Korea budhismo''' distingiĝas de aliaj formoj de [[budhismo]] per sia peno solvi kion estas konsideritaj malkonsistoj en [[Mahajana budhismo]]. Koreaj [[bikŝuo]]j de frua korea budhismo kredis, ke la tradicioj, kiujn ili ricevis el fremdaj landoj estis interne malkonsistaj. Por sin direkti al tio ĉi, ili disvolvis novan [[holismo|holisman]] teniĝon antaŭ budhismo. Tiu ĉi teniĝo estas karakteriza de preskaŭ ĉiuj grandaj koreaj pensuloj kaj rezultis en diversa vario de budhismo, kiu estas ''[[Tongbulgyo]]'' (''Interpenetrita budhismo''), formo, kiu celis konkordigi ĉiujn disputojn (principo nomata ''hwajaeng'' 和諍) de koreaj erudiciuloj.<ref name=Choi/> Koreaj budhanaj pensuloj fajlis la ideojn de siaj antaŭuloj en diversan formon. == Referencoj == {{Referencoj|refs=<ref name=Choi>{{citaĵo el libro|lasta=Choi|unua=Yong Joon|titolo=Dialogue and antithesis|eldoninto=Hermit Kingdom Press|dato=30-an de junio de 2006|volumo=2|isbn=978-1-59689-056-5}}</ref>}} {{Portalo|Budhismo}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Budhismo en Koreio]] [[Kategorio:Budhismaj skoloj]] itkfd4xjb66lacwsedmqxhe34u80kys 0 564598 9368752 5977765 2026-05-08T10:42:01Z Sj1mor 12103 9368752 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Ichijoji Kasai13bs4272.jpg|eta|Pagodo Ichijō-ji en la [[gubernio Hjogo]].]] '''Japana budhismo''' estas la [[budhismo]] praktikita en [[Japanio]] ekde ĝia oficiala enkonduko en la jaro 552 K.E. laŭ la ''[[Nihon Shoki]]''<ref name=Bowrin05/> de [[Baekje]], [[Koreio]] de [[bikŝuo]]j.<ref name=Bowring05-2/><ref name="Sources of Japanese tradition"/> {{MF|Kvankam kelkaj ĉinaj fontoj indikas, ke la unua periodo de disvastiĝo de la religio okazis pli frue, dum la [[periodo Kofun]] (250 ĝis 538).}} Budhismo havis gravan influon ĉe la disvolviĝo de la japana societo kaj daŭras kiel influa aspekto de la kulturo ĝis hodiaŭ.<ref name="Asia Society"/> Nuntempe, la plej popularaj japanaj budhismaj skoloj estas budhismoj [[Pura Lando]], [[Niĉireno]], [[Ŝingono]] kaj [[Zeno]]. En 2008, proksimume la 34% de la japanoj identiĝis kiel "budhanoj" kaj la nombro kreskas de la 80-aj. ==Referencoj== {{Referencoj|refs=<ref name=Bowrin05>{{citaĵo el libro |verkisto=Bowring, Richard John |titolo=The religious traditions of Japan, 500–1600 |eldoninto=Cambridge University Press |loko=Cambridge, UK |jaro=2005 |paĝoj=16–17 |isbn=0-521-85119-X |}}</ref> <ref name=Bowring05-2>{{citaĵo el libro |verkisto=Bowring, Richard John |titolo=The religious traditions of Japan, 500–1600 |eldoninto=Cambridge University Press |loko=Cambridge, UK |jaro=2005 |paĝoj=15–17 |isbn=0-521-85119-X |}}</ref> <ref name="Sources of Japanese tradition">{{citaĵo el libro |verkisto1=Dykstra, Yoshiko Kurata |verkisto2=De Bary, William Theodore |titolo=Sources of Japanese tradition |eldoninto=Columbia University Press |loko=New York |jaro=2001 |paĝoj=100 |isbn=0-231-12138-5 |}}</ref><ref name="Asia Society">Asia Society [http://asiasociety.org/countries/religions-philosophies/buddhism-japan Buddhism in Japan], alirita en julio de 2012</ref>}} [[Kategorio:Budhismo en Japanio]] [[Kategorio:Mahajano]] [[Kategorio:Religio en Japanio]] [[Kategorio:Budhismaj skoloj]] 2dvlsoqwiatzm5wnlszw6sy05h04chx 9368757 9368752 2026-05-08T10:45:33Z Sj1mor 12103 9368757 wikitext text/x-wiki {{Kunfandiĝo|dua=Budhismo en Japanio}}[[Dosiero:Ichijoji Kasai13bs4272.jpg|eta|Pagodo Ichijō-ji en la [[gubernio Hjogo]].]] '''Japana budhismo''' estas la [[budhismo]] praktikita en [[Japanio]] ekde ĝia oficiala enkonduko en la jaro 552 K.E. laŭ la ''[[Nihon Shoki]]''<ref name=Bowrin05/> de [[Baekje]], [[Koreio]] de [[bikŝuo]]j.<ref name=Bowring05-2/><ref name="Sources of Japanese tradition"/> {{MF|Kvankam kelkaj ĉinaj fontoj indikas, ke la unua periodo de disvastiĝo de la religio okazis pli frue, dum la [[periodo Kofun]] (250 ĝis 538).}} Budhismo havis gravan influon ĉe la disvolviĝo de la japana societo kaj daŭras kiel influa aspekto de la kulturo ĝis hodiaŭ.<ref name="Asia Society"/> Nuntempe, la plej popularaj japanaj budhismaj skoloj estas budhismoj [[Pura Lando]], [[Niĉireno]], [[Ŝingono]] kaj [[Zeno]]. En 2008, proksimume la 34% de la japanoj identiĝis kiel "budhanoj" kaj la nombro kreskas de la 80-aj. ==Referencoj== {{Referencoj|refs=<ref name=Bowrin05>{{citaĵo el libro |verkisto=Bowring, Richard John |titolo=The religious traditions of Japan, 500–1600 |eldoninto=Cambridge University Press |loko=Cambridge, UK |jaro=2005 |paĝoj=16–17 |isbn=0-521-85119-X |}}</ref> <ref name=Bowring05-2>{{citaĵo el libro |verkisto=Bowring, Richard John |titolo=The religious traditions of Japan, 500–1600 |eldoninto=Cambridge University Press |loko=Cambridge, UK |jaro=2005 |paĝoj=15–17 |isbn=0-521-85119-X |}}</ref> <ref name="Sources of Japanese tradition">{{citaĵo el libro |verkisto1=Dykstra, Yoshiko Kurata |verkisto2=De Bary, William Theodore |titolo=Sources of Japanese tradition |eldoninto=Columbia University Press |loko=New York |jaro=2001 |paĝoj=100 |isbn=0-231-12138-5 |}}</ref><ref name="Asia Society">Asia Society [http://asiasociety.org/countries/religions-philosophies/buddhism-japan Buddhism in Japan], alirita en julio de 2012</ref>}} [[Kategorio:Budhismo en Japanio]] [[Kategorio:Mahajano]] [[Kategorio:Religio en Japanio]] [[Kategorio:Budhismaj skoloj]] edf4r7fh0s5935g9610585rix0r3gai 9368758 9368757 2026-05-08T10:46:02Z Sj1mor 12103 9368758 wikitext text/x-wiki {{Kunigu|Budhismo en Japanio}}[[Dosiero:Ichijoji Kasai13bs4272.jpg|eta|Pagodo Ichijō-ji en la [[gubernio Hjogo]].]] '''Japana budhismo''' estas la [[budhismo]] praktikita en [[Japanio]] ekde ĝia oficiala enkonduko en la jaro 552 K.E. laŭ la ''[[Nihon Shoki]]''<ref name=Bowrin05/> de [[Baekje]], [[Koreio]] de [[bikŝuo]]j.<ref name=Bowring05-2/><ref name="Sources of Japanese tradition"/> {{MF|Kvankam kelkaj ĉinaj fontoj indikas, ke la unua periodo de disvastiĝo de la religio okazis pli frue, dum la [[periodo Kofun]] (250 ĝis 538).}} Budhismo havis gravan influon ĉe la disvolviĝo de la japana societo kaj daŭras kiel influa aspekto de la kulturo ĝis hodiaŭ.<ref name="Asia Society"/> Nuntempe, la plej popularaj japanaj budhismaj skoloj estas budhismoj [[Pura Lando]], [[Niĉireno]], [[Ŝingono]] kaj [[Zeno]]. En 2008, proksimume la 34% de la japanoj identiĝis kiel "budhanoj" kaj la nombro kreskas de la 80-aj. ==Referencoj== {{Referencoj|refs=<ref name=Bowrin05>{{citaĵo el libro |verkisto=Bowring, Richard John |titolo=The religious traditions of Japan, 500–1600 |eldoninto=Cambridge University Press |loko=Cambridge, UK |jaro=2005 |paĝoj=16–17 |isbn=0-521-85119-X |}}</ref> <ref name=Bowring05-2>{{citaĵo el libro |verkisto=Bowring, Richard John |titolo=The religious traditions of Japan, 500–1600 |eldoninto=Cambridge University Press |loko=Cambridge, UK |jaro=2005 |paĝoj=15–17 |isbn=0-521-85119-X |}}</ref> <ref name="Sources of Japanese tradition">{{citaĵo el libro |verkisto1=Dykstra, Yoshiko Kurata |verkisto2=De Bary, William Theodore |titolo=Sources of Japanese tradition |eldoninto=Columbia University Press |loko=New York |jaro=2001 |paĝoj=100 |isbn=0-231-12138-5 |}}</ref><ref name="Asia Society">Asia Society [http://asiasociety.org/countries/religions-philosophies/buddhism-japan Buddhism in Japan], alirita en julio de 2012</ref>}} [[Kategorio:Budhismo en Japanio]] [[Kategorio:Mahajano]] [[Kategorio:Religio en Japanio]] [[Kategorio:Budhismaj skoloj]] kfio5uyfslxiuamulquu69xp2thak1w 0 568145 9368334 9172834 2026-05-07T16:51:12Z Tirolischleioans 254019 9368334 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | nomo = Vilhelmo la Riĉa | titolo = [[Unuiĝintaj Duklandoj Jülich-Kleve-Berg|Duko de Jülich-Kleve-Berg]] | regado = 1539–1592 | titolblazono = Gulik-Kleef-Berg wapen.svg | dosiero = Wilhelm V von Jülich-Kleve.jpg | priskribo de dosiero = Vilhelmo la Riĉa, gravuraĵo de Heinrich Aldegrever, 1540 | kesteroj = {{Informkestero sinsekvo | titolo = [[Duklando Geldern|Duko de Geldern]] | periodo = 1538–1543 | dosiero = Armoiries_Gueldre.svg | antaŭ = [[Karlo de Egmond]] | post = [[Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Karlo la 5-a]] }} {{Informkestero sinsekvo | titolo = [[Graflando Zutphen|Grafo de Zutphen]] | dosiero = Graafschap zutphen.svg | periodo = 1538–1543 }} {{Informkestero sinsekvo | titolo = [[Unuiĝintaj Duklandoj Jülich-Kleve-Berg|Duko de Jülich-Kleve-Berg]] | dosiero = Gulik-Kleef-Berg wapen.svg | periodo = 1539–1592 | antaŭ = [[Johano (Jülich-Kleve-Berg)|Johano]], lia patro | post = [[Johano Vilhelmo (Jülich-Kleve-Berg)|Johano Vilhelmo]], lia filo }} {{Informkestero sinsekvo | titolo = [[Graflando Mark|Grafo de Mark]] | dosiero = Counts of Mark Arms.svg | periodo = 1539–1592 }} {{Informkestero sinsekvo | titolo = [[Graflando Ravensberg|Grafo de Ravensberg]] | periodo = 1539–1592 }} }} '''Vilhelmo la 5-a''', nomata '''Vilhelmo la Riĉa''' (naskiĝinta la [[28-an de julio]] [[1516]] en [[Duseldorfo]]; mortinta la [[5-an de januaro]] [[1592]] samloke, entombigita en la kanonika preĝejo Sankta Lamberto je Duseldorfo), estis de 1539 ĝis sia morto duko de la [[Unuiĝintaj Duklandoj Jülich-Kleve-Berg]] same kiel Grafo de [[Graflando Mark|Mark]] kaj [[Graflando Ravensberg|Ravensberg]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.aachener-zeitung.de/lokales/juelich/500-geburtstag-von-juelichs-global-player-wilhelm-v-1.1273653 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2016-09-15 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160125171541/http://www.aachener-zeitung.de/lokales/juelich/500-geburtstag-von-juelichs-global-player-wilhelm-v-1.1273653 |arkivdato=2016-01-25 }}</ref> == Vivo == [[Dosiero:Johan Malthain 001.jpg|eta|rekta|Vilhelmo la 5-a en hispana vestmaniero, en la aĝo de 75 jaroj, portreto laŭ Johan Malthain, 1591]] Vilhelmo estis la ununura filo de [[Johano (Jülich-Kleve-Berg)|Johano la 3-a]], Duko de Jülich-Kleve-Berg, Grafo de Mark kaj Ravensberg, kaj Maria de Jülich-Berg. Post la morto de sia patro komence de februaro 1539 li transprenis la regecon. Jam en 1538 Duko Vilhelmo, alvenis kiel posteulo de la malproksima parenco duko [[Karlo de Egmond]] al la regeco super najbara [[Duklando Geldern]]. Imperiestro [[Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Karlo la 5-a]] tamen postulis ĉi tiun landon por si, kaj la [[imperia dieto]] en [[Regensburgo]] lin ankaŭ pravigis en la jaro 1541. Vilhelmo provis kontraŭi kaj donis en la jaro 1540 sian fratinon, [[Ana de Kleve]], al la [[Anglio|angla]] reĝo [[Henriko la 8-a (Anglio)|Henriko la 8-a]] kiel ties edzino. Tiu ĉi geedzeco tamen ne estis plenumita kaj duonjaron poste [[Nuligo de geedzeco|nuligita]]. Saman jaron Vilhelmo geedziĝis pro nure potencpolitikaj kaŭzoj, supozeble kun subteno de sia kuzo Francisko de Kleve, kun la nur 13-jara nevino de reĝo [[Francisko la 1-a (Francio)|Francisko la 1-a]] de [[Francio|Francujo]], Johana d’Albret. Li ankaŭ spekulaciis pri subteno fare de sia bofrato, [[Johano Frederiko la Grandanima|Johano Frederiko la 1-a]], [[elekto-Saksio|elektoprinco de Saksujo]], gvidanto de la [[Ŝmalkalda Ligo]], kiu en 1527 estis geedziĝinta kun lia fratino Sibila. La konflikto de Francisko la 1-a kaj Vilhelmo la 5-a sur unu flanko same kiel de la imperiestro kaj [[Maria de Aŭstrio (1505-1558)|Maria de Hungarujo]], guberniestrino de [[Hispana Nederlando]], sur la alia flanko akriĝis je 1542 en la Tria Heredoordo-Milito pri Geldern. La 16-an de julio 1542 la marŝalo de Duko Vilhelmo la 5-a, Maarten van Rossum, invadis en Imperiestran Nederlandon. Tion ĉi li faris kiel aliancano de la reĝo de Francujo. Tiu ĉi estis deklarinta la 12-an de julio 1542 la militon al Karlo la 5-a. [[Maria de Aŭstrio (1505-1558)|Maria de Hungarujo]], komencis je la 1-a de oktobro 1542 kontraŭatakon. Paskodimanĉon de la jaro 1543 ŝi malvenkis en la batalo pri [[Sittard]] kontraŭ la trupoj de la Unuiĝintaj Duklandoj. Duko Vilhelmo devis finfine kapitulaci malgraŭ sia venko, kiun lia armeo estis akirinta kontraŭ la habsburgaj trupoj de [[Hispana Nederlando]] en la batalo de [[Sittard]], ĉar je la okazantaj bataloj forrestis la franca subteno. La kontrakton de [[Venlo]] de la 7-a de septembro li devis akcepti kaj transcedi la duklandon Geldern inkluzive [[Graflando Zutphen|Graflandon Zutphen]]. La geedzeco kun Johana d’Albret ne estis plenumita kaj [[Nuligo de geedzeco|nuligita]] en 1545. Per la geedziĝo kun [[Maria de Habsburgo]], nevino de Karlo la 5-a, Vilhelmo la 5-a elprovis en 1546 pli intiman alligon al la dinastio [[Habsburgoj|Habsburgo]]. [[Dosiero:Düsseldorf St Lambertus Grab.jpg|eta|rekta=0.6|maldekstre|Tombomonumento de Vilhelmo en la preĝejo Sankta Lamberto]] Malgraŭ ĉi tiu alligo Vilhelmo restis fidela al sia politika linio, peri inter la kristanaj konfesiaj partioj surbaze de [[humanismo]] de [[Erasmo de Roterdamo]], kio proponis protekton al aro da brilaj humanistoj siatempaj ĉe lia kortego kaj sur lia teritorio, ekzemple al la teologo kaj juristo [[Konrad Heresbach]], la intimulo de Erasmo [[Johann von Vlatten]], la kuracistoj [[Johann Weyer]], kiu precipe famiĝis kiel pribatalanto de la sorĉistomanio, kaj [[Reiner Solenander]], la kartografo [[Gerhard Mercator]] kaj la humanisto kaj pedagogo [[Stephanus Pighius|Stephanus Winandus Pighius]]. Weyer omaĝis Vilhelmon kiel kontraŭulo de la [[ĉasado de sorĉistinoj]].<ref>Johann Weyer: [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0002/bsb00022713/image_370 De praestigiis daemonum et incantationibus ac veneficiis], Bazelo: Johann Oporinus Nachfolger 2-a eldono 1577, p. 715s; [[Christoph Meiners]]: ''Historische Vergleichung der Sitten und Verfassungen, der Gesetze und Gewerbe des Handels und der Religion, der Wissenschaften und Lehranstalten des Mittelalters mit denen unsers Jahrhunderts'', vol. 3, Hanovro: Helwing 1794, p. 368s.</ref> Konsidere al la [[Judoj]] Vilhelmo dekretis en 1554 pliakrigitan policordonon, kiu postulis ilian eksigon. Ĝi validas kiel esprimo de la tiama [[kontraŭjudismo]]. Por novkonstrui aŭ plibeligi en siaj restantaj landoj plurajn fortikaĵojn kaj nobelsidejojn, li dungis la [[renesanca]]n konstruestron Alessandro Pasqualini, li prizorgis la elkonstruon de la fortikitaj urboj [[Jülich]] kaj Duseldorfo, la elkonstruon de kleva [[Orsoy]] kaj de la ravensberga Sparrenburg ĉe [[Bielefeld]] al fortikaĵo. Vilhelmo restis pro la maltrankvila situacio en Nederlando la plej multan tempon en la Kastelo de Duseldorfo. Impreson de la pompemo de la kortego je Duseldorfo donas la ''Priskribo de la princa juliĥa geedziĝfesto'' en 1585 per la kortega juristo kaj berga sekretario Dietrich Graminäus, okaze de la geedziĝo de la dukofilo [[Johano Vilhelmo (Jülich-Kleve-Berg)|Johano Vilhelmo]] kun Margrafino Jakoba de Baden: Sub direktado de la kortegokomponisto [[Martin Peudargent]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.zitadellenfest-juelich.de/index.php?an_par=musik.inc&an_bereich=Fest |titolo=La geedziĝfesto je Jülich |alirdato=2016-09-16 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070204144615/http://www.zitadellenfest-juelich.de/index.php?an_par=musik.inc&an_bereich=Fest |arkivdato=2007-02-04 }}</ref> okazis mitologiaj spektakloj sur la Rejno, artfajraĵoj, dancado, kavalirludoj kaj per ''Orpheus und Amphion'' la unua [[opero]]simila prezentado en [[Germanlingvio]]. Parte paralizite pro pluraj [[apopleksio]]j, Vilhelmo post la tragedia morto de sia filo kaj destinita posteulo [[Karlo Frederiko de Jülich-Kleve-Berg|Karlo Frederiko]], kiu en la jaro 1575 en [[Romo]] mortis pro [[variolo]], sin vidis devigita, plue regadi malgraŭ kreska kadukeco, ĉar [[Johano Vilhelmo (Jülich-Kleve-Berg)|Johano Vilhelmo]], kiu nun anstataŭis Karlon Frederikon, estis de korpe malfortika kaj mense malstabila stato kaj krom tio emis katoliki. Kiam Vilhelmo mortis komence de 1592, li postlasis landon disŝiritan inter ribela [[Nederlando]] kaj [[Habsburgo]], inter [[protestantismo]] kaj [[katolikismo]], kiu sekve de la kreska regosenpoviĝo de lia filo Johano Vilhelmo dronis en ĥaoson kaj intrigadon. [[Dosiero:Jakob Seisenegger 004.jpg|eta|rekta|Dua edzino de Vilhelmo, [[Maria de Habsburgo]], kun la plej aĝa filino Maria Eleonora de Jülich-Kleve-Berg]] == Geedzecoj kaj idoj == Vilhelmo geedziĝis la 14-an de junio 1541 kun Johana d’Albret, filino de Reĝo Henriko la 2-a de Navarra, nevino de la franca reĝo [[Francisko la 1-a (Francio)|Francisko la 1-a]]. La geedzeco neniam estis plenumita, kaj la 22-an de oktobro 1545 Papo [[Paŭlo la 3-a]] [[Nuligo de geedzeco|nuligis ĝin]]. Vilhelmo geedziĝis duan fojon je la 18-a de julio 1546 kun ĉefdukino Maria de Aŭstrujo (1531–1581), filino de la posta [[Ferdinando la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 1-a]] (1503–1564), nevino de imperiestro [[Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Karlo la 5-a]] (1500–1558) kaj havis kun ŝi jenajn idojn: * Maria Eleonora (1550–1608) geedziĝinta kun Albreĥto Frederiko de [[Prusio|Prusujo]] (1553–1618) * Ana de Jülich-Kleve-Berg (1552–1632) geedziĝinta kun [[Filipo Ludoviko (Palatinato-Neuburg)]] * Magdalena (1553–1633) geedziĝinta kun palatina grafo Johano la 1-a de Zweibrücken (1550–1604) * Karlo Frederiko (1555–1575) * Elizabeta (1556–1561) * Sibila (1557–1627) geedziĝinta kun 1601 Margrafo Karlo de Burgau (1560–1618) * [[Johano Vilhelmo (Jülich-Kleve-Berg)|Johano Vilhelmo]] (1562–1609), *# geedziĝinta kun Jakoba de Baden, *# geedziĝinta kun Antonia de Loreno == Literaturo == * {{ADB|43|106|113|Wilhelm V.|Woldemar Harleß|ADB:Vilhelmo la 5-a (Herzog von Jülich-Kleve-Berg)}} * Bernhard Schönneshöfer: ''Geschichte des Bergischen Landes.'' Baedeker, Elberfeld 1895, [http://books.google.com/books?id=XaAwAAAAYAAJ&pg=PA187 pj. 187–237] == Historiaj fontoj == * ''... Wilhelms Hertzogen zu Gulich, Cleve und Berge ... Ordnung des gerichtlichen Proceß : wie es damit hinfurter inn unser Graffschafft Ravenßberg gehaltenn werden soll, im Jar 1556 außgangen''. - Dusseldorff : Baethen, 1556. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-7838 Cifereca eldono] de la Universitata kaj Landa Biblioteko je Duseldorfo * ''Ordnung, wes unsers Wilhelms ... Ambtleut unnd Bevelhaber in bedienung irer Ambter sich zu halten''. - Düsseldorf : Buyß, 1558. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-8294 Cifereca eldono] * ''... Wilhelms Hertzogen zu Gulich, Cleve und Berg ... Rechtsordnung und Reformation : sampt andern Constitutionen, Edicten und Erklerungen etlicher Felle, wie es in beiden irer F.G. Furstenthumben Gulich und Berg gehalten, geurtheilt und erkandt werden soll''. - Dusselldorff : Oridryus und Buyß, 1565. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-6970 Cifereca eldono] * ''Des Durchleuchtigen Hochgebornen Fursten unnd Herrn Herrn Wilhelm Hertzogen zu Gülich, Cleve und Berg ... Rechtsordnung und Reformation''. - Dusselldorff : Buyß, 1574. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-8279 Cifereca eldono] * ''Veterum aliquot rituum seu consuetudinum Ecclesiae Collegiatae Monasteriensis Eiffliae ad normam aequitatis reformatarum declaratio''. - Dvsseldorpii : Busius, 1575. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-8252 Cifereca eldono] * ''Statuta quarundam ... domini Guilielmi Juliacensium, Clivorum ac Montesium ducis ... collegiatarum ecclesiarum authoritate apostolica correcta et confirmata''. - Dusseldorpii : Buyß, 1575. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-8238 Cifereca eldono] * ''Policey- sambt andern Ordnungen vnd Edicten des Durchleuchtigen Hochgebornen Fürsten vnd Herrn, Herrn Wilhelms Hertzogen zu Gulich, Cleue vnd Berge, Grauen [...]''. - Dusseldorff : Buyß, 1581. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-8315 Cifereca eldono] * ''Rechtsordnung und Reformation''. - Düsseldorf : Buyß, 1582. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-7815 Cifereca eldono] * ''Rechts[-]Ordnung und Reformation des ... Herrn Wilhelms Hertzogen zu Gulich, Cleve und Berg ..''. - Düsseldorf : Buyß, 1606. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-18008 Cifereca eldono] * ''Policey[-]Ordnung des ... Herrn Wilhelms Hertzogen zu Gulich, Cleve und Berg ..''. - Düsseldorf : Buyß, 1608. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-8479 Cifereca eldono] * ''Policey[-]Ordnung ..''. - Düsseldorf : Buyß, 1609. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-18271 Cifereca eldono] * ''Rechts-, Lehen-, Gerichtsschreiber- und Reformations[-]Ordnung ... Wilhelms, Hertzogen zu Gülich, Cleve und Berg ..''. - Düsseldorff : Ch. Ort, 1635. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-13926 Cifereca eldono] * ''Gülich- und Bergische Rechts-, Lehen-, Gerichtsschreiber ... Ordnung ..''. - Düsseldorf : Schleuter, 1696 [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-15560 Cifereca eldono] * ''Gülich und Bergische Policey-Ordnung deß Durchleuchtigsten Fürsten und Herrn Herrn Wilhelms Hertzogen zu Gülich, Cleve und Bergh, Graffen zu der Marck [...]''. - Düsseldorf : Johann Christian Schleuter, 1696. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-15440 Cifereca eldono] * ''Gülich und Bergische Policey-Ordnung des Durchleuchtigsten Fürsten und Herrn Wilhelms, Herzogen zu Gülich, Cleve und Berg, Grafen zu der Marck und Ravensperg, [...]''. - Düsseldorff : Stahl, 1751. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-15833 Cifereca eldono] * ''Gülich- und Bergische Rechts-, Lehen-, Gerichtsschreiber-, Brüchten-, Policey- und Reformations-Ordnung Des Durchleuchtigsten Fürsten und Herrn, Herrn Wilhelms, [...]''. - Düsseldorff : Stahl, 1751. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-15868 Cifereca eldono] == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Wilhelm, Duke of Jülich-Cleves-Berg|Wilhelm von Jülich-Kleve-Berg}} * {{DNB-Portal|118807358|NAME=Wilhelm}} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Vilhelmo (Julich-Kleve-Berg)}} [[Kategorio:Dukoj de Berg]] [[Kategorio:Dukoj de Geldern]] [[Kategorio:Dukoj de Jülich]] [[Kategorio:Dukoj de Kleve]] [[Kategorio:Grafoj de Mark]] [[Kategorio:Grafoj de Ravensberg]] [[Kategorio:Grafoj de Zutphen]] [[Kategorio:Dinastio Mark]] m1k77elsp22s1clra6yydkq79w58sfe 0 568274 9368552 8529754 2026-05-08T07:04:05Z Sj1mor 12103 9368552 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} [[Grafo|Grafino]] '''Sofia Andrejevna TOLSTAJA''' ({{Lang-ru|София Андреевна Толстая}}) naskiĝis la [[3-an de septembro]] [[1844]] en Pokrovsko-Streŝnevo, [[Moskva provinco|Moskva gubernio]], [[Rusia Imperio]] — mortis la [[4-an de novembro]] [[1919]] en familia rezidejo [[Jasnaja Poljana|Jasnaja Polana]], [[Tula provinco|Tula gubernio]], [[RSFSR]]) estis edzino de granda rusa verkisto [[Lev Tolstoj|Lev Nikolajeviĉ Tolstoj]]. == Origino == Ŝia avo ''Gustav Johann Bers'' {{Lang-ru|Евстафий Иванович Берс}} estis denaske [[germano]] enmigrinta [[Rusio]]n en la [[19-a jarcento]], kie negocis kiel apotekisto. En [[1806]] li edziĝis al ''Elizaveta Ivanovna Wulfert'' plej juna filino de sia kompaniano-germano. La geedzoj generis du filojn: Aleksandr ([[1807]] - [[1871]]) kaj Andrej ([[1808]]-[[1868]]), kiuj poste iĝis famaj medicinistoj. La patro ''Andrej Bers'' oficis kiel kortega [[kuracisto]] en [[Moskva Kremlo]], kie li havis [[apartamento]]n. Dum sia longtempa sukcesa servado li akiris tre altan [[Nobelo|nobelan]] [[rango]]n - ''Efektiva Ŝtata Konsilisto'' (samkiel [[armeo|armea]] [[generalo]]), kio rajtigis al li mem kaj al liaj idoj ekde [[1847]] heredan nobelecon. La patrino ''Lubov Aleksandrovna Islavina (Bers)'' ([[1826]] - [[1886]]) estis bastardino de riĉa bienulo ''Aleksandr Miĥajlovich Islenjev'' kaj princino ''Sofia Petrovna Kozlovskaja'' ([[1795]] - [[1829]]). Ties rezidejo ''Krasnoe'' najbaris kun ''[[Jasnaja Poljana|Jasnaja Polana]]'' rezidejo de ''Nikolaj Iljiĉ Tolstoj'' (patro de Lev Tolstoj), do ambaŭ mastroj kaj iliaj gefamilianoj longtempe amikiĝis. Kiam Lubov aĝis 15 jarojn, ŝi grave malsaniĝis, sed neniu kapablis ŝin resanigi. La gepatroj invitis faman kuraciston Andrej Bers, kiu sukcesis helpi al la knabino. Dum kuracado aperis amo inter ili, kiu rezultigis geedziĝon okazintan la [[23-an de aŭgusto]] [[1842]]. La novbakita edzino tiam aĝis 16 jarojn kaj la edzo - 34. La geedzoj havis dek tri gefilojn, el kiuj elvivis nur ok: Elizaveta ([[1843]] - [[1919]], ''Sofia'' [[1844]] - [[1919]], Aleksandr [[1845]] - [[1918]], Tatiana [[1846]] - [[1925]], Pjotr [[1849]] - [[1910]], Vladimir [[1853]] - [[1874]], Stepan [[1855]] - [[1909]] kaj Vjaĉeslav [[1861]] - [[1907]]. Ili preferis ferii en apudmoskva bieno Pokrovsko-Streŝnevo, kie havis somerdomon. Tie naskiĝis ties filino ''Sofia''. == Edziniĝo al Lev Tolstoj == Ankoraŭ junaĝe Lev konatiĝis kun ''Lubov Islavina'', kiu estis nur je du jaroj pli aĝa knabino, kaj vizitis hejmon de ŝiaj gepatroj en ''Krasnoe''. Post ŝia edziniĝo li ankaŭ ŝatis viziti ŝiajn novajn loĝejojn en Moskva Kremlo kaj en Pokrovsko-Streŝnevo. Li karese nomis ŝin ''Lubonjka''. Li konatiĝis kun ŝia edzo Andrej, danke al kies konsiloj li sukcesis kuraci sian tusadon per [[kumiso]] (ĉevalina lakto) en [[Baŝkirio]]. Kiam tri filinoj ekmaturiĝis, tiam la gepatroj komencis konsideri oftajn vizitojn de Tolstoj kiel lian deziron iĝi fianĉo al plej aĝa filino Elizaveta. Tamen Lev elektis la mezan filinon Sofia, kun kiu ŝi ofte pianludis je kvar manoj, ŝakludis, verkis artikoletojn por hejma legado kaj ĝenerale sentis sin plej komforte. Sed li dubis pri rezulto de lia edziĝopropono, ĉar ilia aĝa diferenco je 16 jaroj estas sufiĉa kaj lia pasinta vivparto estis tro perversa. La [[16-an de septembro]] [[1862]] li decidis skribi ĝin kaj transdoni al sia elektitino. Post kelka paŭzo Sofia respondis laŭte: "Memkompreneble, jes!". La [[23-an de septembro]] [[1862]] okazis la edziĝo en la plej malnova preĝejo ''Nativeco de [[Maria (patrino de Jesuo)|Virgulino]]'' alie (preĝejo de [[ĉieliro]] de resperktinda [[Lazaro]]) situanta en Moskva Kremlo. Poste la novbakitaj geedzoj forveturis al Jasnaja Polana. == Kunvivado == [[Dosiero:Tolstoy and wife 1910.jpg|eta|Geedzoj Tolstoj en 1910]] Dum unuaj dek ok jaroj la geedzoj rezidis en sia bieno kaj nenien forveturis. La familio prosperis, ĉar la grafo multe laboris kaj vendo de liaj verkoj estis sufiĉe profita. La grafino estis aktiva eldonistino, kopiistino, tradukistino, redaktorino kaj sekretariino de sia edzo. Ŝi kopiis ĉiujn verkojn far Lev Tolstoj, kiu havis teruran skribmanieron, ekzemple ŝi reskribis la grandan romanon ''"[[Milito kaj Paco]]"'' 7 fojojn totale! Ilia komuna vivo ne estis ĉiam glata. La paro konstante kverelis kaj interpaciĝis, perdante spiritan proksimecon. Plurfoje kverelo atingis eblan rompon de la interrilatoj kaj divorcon, sed ĉiufoje venis repaciĝo. La geedzoj havis 13 gefilojn, ok el kiuj postvivis infanaĝon. La samo okazis ĉe la gepatroj de Sofia. # [[Sergej Tolstoj|Sergej]] (28.06.1863 - 23.12.1947) # [[Tatiana Suĥotina-Tolstaja|Tatiana]] (04.10.1864 - 21.09.1950) # Ilja (22.05.1866 - 11.12.1933) # [[Lev Lvoviĉ Tolstoj]] (20.05.1869 - 18.10.1945) # Maria (12.02.1871 - 27.11.1906) # Pjotr (13.06.1872 - 09.11.1873) # Nikolaj (22.04.1874 - 20.02.1875) # Barbara (naskiĝis kaj mortis novembre 1875) # Andrej (06.12.1877 - 24.02.1916) # Miĥail (20.12.1879. - 19.10.1944) # Aleksej (31.10.1881 - 18.01.1886) # [[Aleksandra Tolstaja|Aleksandra]] (18.06.1884 - 26.09.1979) # Ivan (11.03.1888 - 23.02.1895) Ekde [[1887]] Sofia Andrejevna komencis okupiĝi pri sia nova hobio - fotado, kiu tiam ĵus aperis en Rusio. Ŝi faris mil fotojn, inkluzive kun Tolstoj, kiuj kune kun taglibroj dokumentis ilian kunvivadon. Poste ŝi verkis la libron ''"Mia vivo"''. Abrupte la [[10-an de novembro]] [[1910]] Lev Tolstoj kune kun plej juna filino Aleksandra kaj lia kuracisto [[slovako]] ''Dušan Makovický'' lasis la rezidejon Jasnaja Polana. Li ne havis certan planon ion ajn atingi, sed sukcesis viziti sian fratinon Maria, kiu estis monaĥestrino de Ŝamordina monaĥejo. Dum vojaĝo li serioze malvarmumis kaj lastajn vivtagojn troviĝis en [[Astapovo]] stacidomo, kie li mortis la [[20-an de novembro]] [[1910]]. Informo pri forlaso de la edzo kvazaŭ fulmobatis la edzinon. Sofia Andrejevna estis multe ofendita kaj dufoje provis dronigi sin, sed ŝin oni sukcesis savi. Kelkan tempon ŝi ne sciis lokon, kie li troviĝis. Nur la [[20-an de novembro]], kiam Tolstoj estis jam sen konscio, ŝi venis la ĉambron kun la mortanto. Ŝi proksimiĝis al li kaj flustris en lian orelon: - Mi estas ĉi tie, Levĉjo, mi amas vin. - Respondis profunda enspiro. - Adiaŭ, mia ĉarma amiko, mia amata edzo. Pardonu min. - Li denove enspiregis kaj mortis. Lastajn vivjarojn Sofia loĝis en Jasnaja Polana, kie postvivis la [[Rusia revolucio de 1917|Rusian revolucion de 1917]] en relativa paco. Ŝi mortis la [[4-an de novembro]] [[1919]]. Ŝin oni enterigis en Koĉakovo tombejo situanta proksime de Jasnaja Polana. == Literaturo == * [http://www.labirint.ru/books/341137/] Mia vivo (du volumoj) {{ru}} * [http://az.lib.ru/t/tolstaja_s_a/text_0010.shtml] Taglibroj {{ru}} * [http://www.liveinternet.ru/users/4455035/post365701662] Almanako ''"Pupetoj - skeletetoj"'' {{ru}} * [http://www.tolstayacookbook.ru/]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Kuirlibro {{ru}} * [http://archive.org/stream/autobiographyco00woolgoog#page/n32/mode/2up] Autobiography of Countess Tolstoy [Sophie Andreevna Tolstoy] {{en}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://ypmuseum.ru/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161007133007/http://ypmuseum.ru/ru/muzey/virtualnye-ekskursii.html |date=2016-10-07 }} Jasnaja Polana - Tolstoj muzeo (tekstoj, fotoj, video) * [http://tolstoymuseum.ru/museums/museum_branchs/khamovniki/] Ĥamovniki estas moskva bieno de Tolstoj familio, en kiu ili loĝis provizore en 1882-1901 {{ru}} * [http://tolstoys.ru/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131103025222/http://tolstoys.ru/ |date=2013-11-03 }} genealogio de Tolstoj klano {{ru}}, {{en}} * [http://www.youtube.com/watch?v=wujat2y8NjY] "Lev Tolstoj" filmo - 1a parto {{ru}} * [http://www.youtube.com/watch?v=pJFLeKolUUM] "Lev Tolstoj" filmo - 2a parto {{ru}} * [http://www.youtube.com/watch?v=rh1vYrogvNE] Leo Tolstoy - The Last Years - Lev Tolstoj kune kun gefamilianoj diversloke {{en}}+ rusaj subtitoloj {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Tolstaja, Sofia}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en Moskva provinco]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:Familio de Lev Tolstoj]] [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Grafoj]] [[Kategorio:Rusiaj nobeloj]] s4l0mqla4kr2qwv23t0eb8xpe2ndebv 0 573121 9368631 8737489 2026-05-08T09:25:49Z Sj1mor 12103 9368631 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Sprachenkarte Mitteleuropas (1937).png|eta|350ra|<center>la lingvoj de Eŭropo ĉirkaŭ la jaro 1937 (malhelverde <span style="background-color:ForestGreen;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> la precipaj vivregionoj de [[germanoj]]) - ne konsideriĝas la [[germanaj baltoj]], kies vivregiono tiam estis norde ekster la mapaj limoj (mapo germanlingva)]] '''Tutgermanismo''' - [[germane]] ''Pangermanismus'' - estas etne motivigita unuiga movado. En malvasta senco ĝi celas la plej eble intensan unuigon de ĉiuj [[germanoj]] ĝis kreo de germana malunueca ŝtata federacio aŭ unueca nacia ŝtato, kiu kovru ĉiujn regionojn en kiuj precipe loĝas germanoj. Ekzistinta jam en la [[mezepoko]], en la 19-a jarcento la movado estis forta politika faktoro en multaj germanlingvaj ŝtatoj, aparte antaŭ la fondiĝo de la [[Germana Imperia Regno]] en [[1871]]. Kontraŭe al la praktika realigo de tiu regno, la movado propagandis por "grandgermania solvo", do por divido de la imperio [[Aŭstrio-Hungario]] laŭ etnaj regionoj kaj por la unuigo de ĉiuj germanlingvaj ŝtatoj inkluzive de la germanlingva parto de la imperio [[Aŭstrio-Hungario]] al unueca regno, principe ankaŭ por integrigo de la germanlingvaj regionoj de [[Svislando]]. Ankaŭ post 1871 la subtenantoj de tutgermanismo subtenis tiun vizion de politika ŝtato en la limoj de [[Germanlingvio]]. Nur malgranda radikala parto el ili estis ekstremismaj naciistoj, kiuj strebis al ekspansiismo kaj al permilita grandigo de tiu teritorio: tiu ekstremisma parto kolektiĝis en la radikala organizaĵo ''[[Alldeutscher Verband]]''. En '''pli vasta''' senco la germanlingva termino ''Pangermanismus'', en tiu senco en Esperanto nomebla '''tutĝermanismo''', foje ankaŭ uziĝis por priskribo de komuna sento de ĉiuj etnanoj (aŭ ĉiuj denaskaj parolantoj) de [[ĝermanidaj lingvoj]].<ref>Frank Ludwig Schäfer: ''Juristische Germanistik: eine Geschichte der Wissenschaft vom einheimischen Privatrecht.'' (serio ''Juristische Abhandlungen'', volumo 51). 2008, ISBN 978-3-465-03590-9, paĝo 291.</ref> == Vidu ankaŭ == * [[Germana naciismo]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Nordiismo]] * [[Tutslavismo]] * [[Tutarabismo]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|politiko}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tutgermanismo| ]] [[Kategorio:Germana naciismo]] [[Kategorio:Historio de Germanio]] [[Kategorio:Politikaj movadoj]] [[Kategorio:Iredentismo]] [[Kategorio:Sudetio]] 2h77f0a7mfe3j0ow6ou36e2mhmeh9al 0 576424 9368260 9368061 2026-05-07T14:15:31Z Tirolischleioans 254019 9368260 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |nomo =Jakobo Grecero<br />([[1562]]-[[1625]]) |dosiero =Jacob Gretser (1562-1625).png |priskribo = Institutiones linguae graecae, libro eldonita en [[1593]] |dato de naskiĝo =[[27-a de marto]] [[1562]] |loko de naskiĝo =[[Markdorf]], {{DEU}} |dato de morto =[[29-a de januaro]] [[1625]] |loko de morto =[[Ingolstadt]], {{DEU}} | alma_mater =Universitato de Ingolstadt }} '''Jacob Gretser''' ([[1562]]-[[1625]])<ref>[https://www.deutsche-biographie.de/sfz23679.html#adbcontent Deutsche Biographie]</ref> estis renoma fekunda germana jezuito, historiisto, dramverkisto, filologo, latinisto, erudiciulo kaj profesoro pri filozofio kaj teologio en la [[Universitato de Ingolstadt]]. Dank'al sia profunda erudicio li defendis, per longa historia dokumentaro, la teologion de [[Roberto Bellarmino]] (1542-1621) kaj ankaŭ aliaj verkoj pri la jezuitoj kaj [[Ignaco Lojola]] rilate al la rajto je herezokondamno kaj havaĵoforigo de la viktimoj. Li same verkis pri la grekaj [[Patroj de la Eklezio]] samkiel tekstoj pri eklezia kaj civila historioj. == Vivo == Li ekpartoprenis en la [[Jezuitoj|Societo de Jesuo]] en 1578 post vizitado de seminario en [[Innsbruck]]. Li ĉefe vivis en [[Ingolstadt]], kie li instruis filozofion dum tri jaroj, dogman filozofion dum dekkvar jaroj kaj moral-teologion dum sep jaroj. Dum kelka tempo li profesoris beletron en [[Friburgo]], [[Svisio]]. Kiel arda polemikisto<ref>[https://books.google.com.br/books?id=KOrvceBTiQAC&pg=PA100&lpg=PA100&dq=Jacob+Gretser&source=bl&ots=2JHZN2ye8c&sig=KsiLej95CfuPqa5A2FuKZt3KvoA&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiy-OrzhvnQAhXGF5AKHRtoAaIQ6AEIRjAH#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Sacred Words and Worlds: Geography, Religion, and Scholarship, 1550-1700]</ref>, li forte envolviĝis en la plej gravaj religiaj kaj politikaj demandoj de sia epoko, montrante sin kiel granda admiranto de la papo [[Klemento la 8-a]] kaj la imperiestro Ferdinando la 2-a. Multaj el la plej altrangaj kaj povoplenaj de lia epoko konsultis lin antaŭ ol preni decidojn krom teni korespondaĵojn kun li. == Verkaro == * [https://books.google.com.br/books?id=mZpLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Assertiones philosophicae ex physica et metaphysica: in celebri et Catholica ...], [[1592]] * [https://books.google.com.br/books?id=80JCAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Analysis Dialectica Colloquii Ratisbonensis Anno 1601. De Norma Et Iudice ...], [[1602]], [[Andreas Libavius|Andreo Libavo]], [[Adam Tanner]], Jacob Gretser, Aegidius Hunnius * [https://books.google.com.br/books?id=FiNUAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disputatio de sacramento poenitentiae], [[1606]], Jacob Gretser,Jacob Waizenegger * [https://books.google.com.br/books?id=lmdSAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Apologiae, Pro Societate Jesu Calumniis haereticorum oppositae], [[1610]], Heinrich (Frankreich, König, IV.), Henri de Condé, Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=B8FEAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Aliud Similis Argumenti, Ex Libro Georgii Wicelii, Qui Retectio Lutherismi ...], [[1611]], Desiderius Erasmus, Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=mWtLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Athletica spiritualis gemina legitima et illegitima: libri duo], [[1612]] * [https://books.google.com.br/books?id=HmJZAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Brevis relatio de colloquio, hoc ipso anno MDCXIII inter serenissimum ...], [[1613]] * [https://books.google.com.br/books?id=z5xMAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Arnaldi Brixiensis, in Melchiore Goldasto Calvinista redivivi, vera descriptio], [[1613]] * [https://books.google.com.br/books?id=M7FKAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Adamanni Scotohiberni Abbatis celeberrimi, De Sitv Terrae Sanctae, Et ...], [[1619]], Adamnanus de Iona), Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=DCbn_TO8-0IC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Aurimontus Rauracus.- Rudimenta linguae graecae ex libro primo Institutionum ...], [[1691]] == Literaturo == * [https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Jacob_Gretser Catholic Encyclopedia] * [https://books.google.com.br/books?id=lBKnMBti2GEC&pg=PA221&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ...], Wolfgang Behringer,J. C. Grayson * [https://books.google.com.br/books?id=Jt61CwAAQBAJ&pg=PA140&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Infirmity in Antiquity and the Middle Ages: Social and Cultural Approaches ...], Christian Krötzl, Katariina Mustakallio * [https://books.google.com.br/books?id=lBKnMBti2GEC&pg=PA221&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwi1j56XhvnQAhWCEZAKHSLWDHgQ6AEIZDAJ#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ...], Wolfgang Behringer, J. C. Grayson * [https://www.tavbooks.com/advSearchResults.php?authorField=Jacob+Gretser&action=search Tavistock Books] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161220200059/https://www.tavbooks.com/advSearchResults.php?authorField=Jacob+Gretser&action=search |date=2016-12-20 }} * [http://www.treccani.it/enciclopedia/jakob-gretser/ Enciclopedia Treccani] == Vidu ankaŭ == * [[Klemento la 8-a]] (1535-1605) * [[Gregorio de Valencia]] (1549-1603) * [[Albert Hunger]] (1545-1604) * [[Conrad Vetter]] (1548-1622) * [[Andreas Libavius|Andreo Libavo]] (1555-1616) * [[Tommaso Campanella]] (1568-1639) * [[Maksimiliano la 1-a (Bavario)|Maksimiliano la 1-a]] (1573-1651) * [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 2-a]] (1578-1637) == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{portalo|Homoj|Religio|Historio|}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gretser, Jacob}} [[Kategorio:Germanaj jezuitoj]] [[Kategorio:Germanaj historiistoj]] [[Kategorio:Germanaj latinistoj]] [[Kategorio:Germanaj filologoj]] 6fqdgk1lmejuz086rhvqt9mifo7gqyy 9368261 9368260 2026-05-07T14:16:12Z Tirolischleioans 254019 /* Verkaro */ 9368261 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |nomo =Jakobo Grecero<br />([[1562]]-[[1625]]) |dosiero =Jacob Gretser (1562-1625).png |priskribo = Institutiones linguae graecae, libro eldonita en [[1593]] |dato de naskiĝo =[[27-a de marto]] [[1562]] |loko de naskiĝo =[[Markdorf]], {{DEU}} |dato de morto =[[29-a de januaro]] [[1625]] |loko de morto =[[Ingolstadt]], {{DEU}} | alma_mater =Universitato de Ingolstadt }} '''Jacob Gretser''' ([[1562]]-[[1625]])<ref>[https://www.deutsche-biographie.de/sfz23679.html#adbcontent Deutsche Biographie]</ref> estis renoma fekunda germana jezuito, historiisto, dramverkisto, filologo, latinisto, erudiciulo kaj profesoro pri filozofio kaj teologio en la [[Universitato de Ingolstadt]]. Dank'al sia profunda erudicio li defendis, per longa historia dokumentaro, la teologion de [[Roberto Bellarmino]] (1542-1621) kaj ankaŭ aliaj verkoj pri la jezuitoj kaj [[Ignaco Lojola]] rilate al la rajto je herezokondamno kaj havaĵoforigo de la viktimoj. Li same verkis pri la grekaj [[Patroj de la Eklezio]] samkiel tekstoj pri eklezia kaj civila historioj. == Vivo == Li ekpartoprenis en la [[Jezuitoj|Societo de Jesuo]] en 1578 post vizitado de seminario en [[Innsbruck]]. Li ĉefe vivis en [[Ingolstadt]], kie li instruis filozofion dum tri jaroj, dogman filozofion dum dekkvar jaroj kaj moral-teologion dum sep jaroj. Dum kelka tempo li profesoris beletron en [[Friburgo]], [[Svisio]]. Kiel arda polemikisto<ref>[https://books.google.com.br/books?id=KOrvceBTiQAC&pg=PA100&lpg=PA100&dq=Jacob+Gretser&source=bl&ots=2JHZN2ye8c&sig=KsiLej95CfuPqa5A2FuKZt3KvoA&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiy-OrzhvnQAhXGF5AKHRtoAaIQ6AEIRjAH#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Sacred Words and Worlds: Geography, Religion, and Scholarship, 1550-1700]</ref>, li forte envolviĝis en la plej gravaj religiaj kaj politikaj demandoj de sia epoko, montrante sin kiel granda admiranto de la papo [[Klemento la 8-a]] kaj la imperiestro Ferdinando la 2-a. Multaj el la plej altrangaj kaj povoplenaj de lia epoko konsultis lin antaŭ ol preni decidojn krom teni korespondaĵojn kun li. == Verkaro == * [https://books.google.com.br/books?id=mZpLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Assertiones philosophicae ex physica et metaphysica: in celebri et Catholica ...], [[1592]] * [https://books.google.com.br/books?id=80JCAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Analysis Dialectica Colloquii Ratisbonensis Anno 1601. De Norma Et Iudice ...], [[1602]], [[Andreas Libavius|Andreo Libavo]], [[Adam Tanner]], Jacob Gretser, Aegidius Hunnius * [https://books.google.com.br/books?id=FiNUAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disputatio de sacramento poenitentiae], [[1606]], Jacob Gretser, Jacob Waizenegger * [https://books.google.com.br/books?id=lmdSAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Apologiae, Pro Societate Jesu Calumniis haereticorum oppositae], [[1610]], Heinrich (Frankreich, König, IV.), Henri de Condé, Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=B8FEAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Aliud Similis Argumenti, Ex Libro Georgii Wicelii, Qui Retectio Lutherismi ...], [[1611]], Desiderius Erasmus, Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=mWtLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Athletica spiritualis gemina legitima et illegitima: libri duo], [[1612]] * [https://books.google.com.br/books?id=HmJZAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Brevis relatio de colloquio, hoc ipso anno MDCXIII inter serenissimum ...], [[1613]] * [https://books.google.com.br/books?id=z5xMAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Arnaldi Brixiensis, in Melchiore Goldasto Calvinista redivivi, vera descriptio], [[1613]] * [https://books.google.com.br/books?id=M7FKAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Adamanni Scotohiberni Abbatis celeberrimi, De Sitv Terrae Sanctae, Et ...], [[1619]], Adamnanus de Iona), Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=DCbn_TO8-0IC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Aurimontus Rauracus.- Rudimenta linguae graecae ex libro primo Institutionum ...], [[1691]] == Literaturo == * [https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Jacob_Gretser Catholic Encyclopedia] * [https://books.google.com.br/books?id=lBKnMBti2GEC&pg=PA221&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ...], Wolfgang Behringer,J. C. Grayson * [https://books.google.com.br/books?id=Jt61CwAAQBAJ&pg=PA140&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Infirmity in Antiquity and the Middle Ages: Social and Cultural Approaches ...], Christian Krötzl, Katariina Mustakallio * [https://books.google.com.br/books?id=lBKnMBti2GEC&pg=PA221&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwi1j56XhvnQAhWCEZAKHSLWDHgQ6AEIZDAJ#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ...], Wolfgang Behringer, J. C. Grayson * [https://www.tavbooks.com/advSearchResults.php?authorField=Jacob+Gretser&action=search Tavistock Books] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161220200059/https://www.tavbooks.com/advSearchResults.php?authorField=Jacob+Gretser&action=search |date=2016-12-20 }} * [http://www.treccani.it/enciclopedia/jakob-gretser/ Enciclopedia Treccani] == Vidu ankaŭ == * [[Klemento la 8-a]] (1535-1605) * [[Gregorio de Valencia]] (1549-1603) * [[Albert Hunger]] (1545-1604) * [[Conrad Vetter]] (1548-1622) * [[Andreas Libavius|Andreo Libavo]] (1555-1616) * [[Tommaso Campanella]] (1568-1639) * [[Maksimiliano la 1-a (Bavario)|Maksimiliano la 1-a]] (1573-1651) * [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 2-a]] (1578-1637) == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{portalo|Homoj|Religio|Historio|}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gretser, Jacob}} [[Kategorio:Germanaj jezuitoj]] [[Kategorio:Germanaj historiistoj]] [[Kategorio:Germanaj latinistoj]] [[Kategorio:Germanaj filologoj]] 47ot587pn51ea5gg3o14s51qngcxwqw 9368262 9368261 2026-05-07T14:18:41Z Tirolischleioans 254019 /* Vivo */ 9368262 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |nomo =Jakobo Grecero<br />([[1562]]-[[1625]]) |dosiero =Jacob Gretser (1562-1625).png |priskribo = Institutiones linguae graecae, libro eldonita en [[1593]] |dato de naskiĝo =[[27-a de marto]] [[1562]] |loko de naskiĝo =[[Markdorf]], {{DEU}} |dato de morto =[[29-a de januaro]] [[1625]] |loko de morto =[[Ingolstadt]], {{DEU}} | alma_mater =Universitato de Ingolstadt }} '''Jacob Gretser''' ([[1562]]-[[1625]])<ref>[https://www.deutsche-biographie.de/sfz23679.html#adbcontent Deutsche Biographie]</ref> estis renoma fekunda germana jezuito, historiisto, dramverkisto, filologo, latinisto, erudiciulo kaj profesoro pri filozofio kaj teologio en la [[Universitato de Ingolstadt]]. Dank'al sia profunda erudicio li defendis, per longa historia dokumentaro, la teologion de [[Roberto Bellarmino]] (1542-1621) kaj ankaŭ aliaj verkoj pri la jezuitoj kaj [[Ignaco Lojola]] rilate al la rajto je herezokondamno kaj havaĵoforigo de la viktimoj. Li same verkis pri la grekaj [[Patroj de la Eklezio]] samkiel tekstoj pri eklezia kaj civila historioj. == Vivo == Li ekpartoprenis en la [[Jezuitoj|Societo de Jesuo]] en 1578 post vizitado de seminario en [[Innsbruck]]. Li ĉefe vivis en [[Ingolstadt]], kie li instruis filozofion dum tri jaroj, dogman filozofion dum dekkvar jaroj kaj moral-teologion dum sep jaroj. Dum kelka tempo li profesoris beletron en [[Friburgo]], [[Svisio]]. Kiel arda polemikisto<ref>[https://books.google.com.br/books?id=KOrvceBTiQAC&pg=PA100&lpg=PA100&dq=Jacob+Gretser&source=bl&ots=2JHZN2ye8c&sig=KsiLej95CfuPqa5A2FuKZt3KvoA&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiy-OrzhvnQAhXGF5AKHRtoAaIQ6AEIRjAH#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Sacred Words and Worlds: Geography, Religion, and Scholarship, 1550-1700]</ref>, li forte envolviĝis en la plej gravaj religiaj kaj politikaj demandoj de sia epoko, montrante sin kiel granda admiranto de la papo [[Klemento la 8-a]] kaj la imperiestro [[ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 2-a]]. Multaj el la plej altrangaj kaj povoplenaj de lia epoko konsultis lin antaŭ ol preni decidojn krom teni korespondaĵojn kun li. == Verkaro == * [https://books.google.com.br/books?id=mZpLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Assertiones philosophicae ex physica et metaphysica: in celebri et Catholica ...], [[1592]] * [https://books.google.com.br/books?id=80JCAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Analysis Dialectica Colloquii Ratisbonensis Anno 1601. De Norma Et Iudice ...], [[1602]], [[Andreas Libavius|Andreo Libavo]], [[Adam Tanner]], Jacob Gretser, Aegidius Hunnius * [https://books.google.com.br/books?id=FiNUAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disputatio de sacramento poenitentiae], [[1606]], Jacob Gretser, Jacob Waizenegger * [https://books.google.com.br/books?id=lmdSAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Apologiae, Pro Societate Jesu Calumniis haereticorum oppositae], [[1610]], Heinrich (Frankreich, König, IV.), Henri de Condé, Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=B8FEAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Aliud Similis Argumenti, Ex Libro Georgii Wicelii, Qui Retectio Lutherismi ...], [[1611]], Desiderius Erasmus, Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=mWtLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Athletica spiritualis gemina legitima et illegitima: libri duo], [[1612]] * [https://books.google.com.br/books?id=HmJZAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Brevis relatio de colloquio, hoc ipso anno MDCXIII inter serenissimum ...], [[1613]] * [https://books.google.com.br/books?id=z5xMAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Arnaldi Brixiensis, in Melchiore Goldasto Calvinista redivivi, vera descriptio], [[1613]] * [https://books.google.com.br/books?id=M7FKAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Adamanni Scotohiberni Abbatis celeberrimi, De Sitv Terrae Sanctae, Et ...], [[1619]], Adamnanus de Iona), Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=DCbn_TO8-0IC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Aurimontus Rauracus.- Rudimenta linguae graecae ex libro primo Institutionum ...], [[1691]] == Literaturo == * [https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Jacob_Gretser Catholic Encyclopedia] * [https://books.google.com.br/books?id=lBKnMBti2GEC&pg=PA221&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ...], Wolfgang Behringer,J. C. Grayson * [https://books.google.com.br/books?id=Jt61CwAAQBAJ&pg=PA140&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Infirmity in Antiquity and the Middle Ages: Social and Cultural Approaches ...], Christian Krötzl, Katariina Mustakallio * [https://books.google.com.br/books?id=lBKnMBti2GEC&pg=PA221&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwi1j56XhvnQAhWCEZAKHSLWDHgQ6AEIZDAJ#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ...], Wolfgang Behringer, J. C. Grayson * [https://www.tavbooks.com/advSearchResults.php?authorField=Jacob+Gretser&action=search Tavistock Books] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161220200059/https://www.tavbooks.com/advSearchResults.php?authorField=Jacob+Gretser&action=search |date=2016-12-20 }} * [http://www.treccani.it/enciclopedia/jakob-gretser/ Enciclopedia Treccani] == Vidu ankaŭ == * [[Klemento la 8-a]] (1535-1605) * [[Gregorio de Valencia]] (1549-1603) * [[Albert Hunger]] (1545-1604) * [[Conrad Vetter]] (1548-1622) * [[Andreas Libavius|Andreo Libavo]] (1555-1616) * [[Tommaso Campanella]] (1568-1639) * [[Maksimiliano la 1-a (Bavario)|Maksimiliano la 1-a]] (1573-1651) * [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 2-a]] (1578-1637) == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{portalo|Homoj|Religio|Historio|}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gretser, Jacob}} [[Kategorio:Germanaj jezuitoj]] [[Kategorio:Germanaj historiistoj]] [[Kategorio:Germanaj latinistoj]] [[Kategorio:Germanaj filologoj]] 3xx3vs3zb5b41az674mp1jn3wdd2f9w 9368263 9368262 2026-05-07T14:19:36Z Tirolischleioans 254019 9368263 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |nomo =Jacob Gretser<br />([[1562]]-[[1625]]) |dosiero =Jacob Gretser (1562-1625).png |priskribo = Institutiones linguae graecae, libro eldonita en [[1593]] |dato de naskiĝo =[[27-a de marto]] [[1562]] |loko de naskiĝo =[[Markdorf]], {{DEU}} |dato de morto =[[29-a de januaro]] [[1625]] |loko de morto =[[Ingolstadt]], {{DEU}} | alma_mater =Universitato de Ingolstadt }} '''Jacob Gretser''' ([[1562]]-[[1625]])<ref>[https://www.deutsche-biographie.de/sfz23679.html#adbcontent Deutsche Biographie]</ref> estis renoma fekunda germana jezuito, historiisto, dramverkisto, filologo, latinisto, erudiciulo kaj profesoro pri filozofio kaj teologio en la [[Universitato de Ingolstadt]]. Dank'al sia profunda erudicio li defendis, per longa historia dokumentaro, la teologion de [[Roberto Bellarmino]] (1542-1621) kaj ankaŭ aliaj verkoj pri la jezuitoj kaj [[Ignaco Lojola]] rilate al la rajto je herezokondamno kaj havaĵoforigo de la viktimoj. Li same verkis pri la grekaj [[Patroj de la Eklezio]] samkiel tekstoj pri eklezia kaj civila historioj. == Vivo == Li ekpartoprenis en la [[Jezuitoj|Societo de Jesuo]] en 1578 post vizitado de seminario en [[Innsbruck]]. Li ĉefe vivis en [[Ingolstadt]], kie li instruis filozofion dum tri jaroj, dogman filozofion dum dekkvar jaroj kaj moral-teologion dum sep jaroj. Dum kelka tempo li profesoris beletron en [[Friburgo]], [[Svisio]]. Kiel arda polemikisto<ref>[https://books.google.com.br/books?id=KOrvceBTiQAC&pg=PA100&lpg=PA100&dq=Jacob+Gretser&source=bl&ots=2JHZN2ye8c&sig=KsiLej95CfuPqa5A2FuKZt3KvoA&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiy-OrzhvnQAhXGF5AKHRtoAaIQ6AEIRjAH#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Sacred Words and Worlds: Geography, Religion, and Scholarship, 1550-1700]</ref>, li forte envolviĝis en la plej gravaj religiaj kaj politikaj demandoj de sia epoko, montrante sin kiel granda admiranto de la papo [[Klemento la 8-a]] kaj la imperiestro [[ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 2-a]]. Multaj el la plej altrangaj kaj povoplenaj de lia epoko konsultis lin antaŭ ol preni decidojn krom teni korespondaĵojn kun li. == Verkaro == * [https://books.google.com.br/books?id=mZpLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Assertiones philosophicae ex physica et metaphysica: in celebri et Catholica ...], [[1592]] * [https://books.google.com.br/books?id=80JCAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Analysis Dialectica Colloquii Ratisbonensis Anno 1601. De Norma Et Iudice ...], [[1602]], [[Andreas Libavius|Andreo Libavo]], [[Adam Tanner]], Jacob Gretser, Aegidius Hunnius * [https://books.google.com.br/books?id=FiNUAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disputatio de sacramento poenitentiae], [[1606]], Jacob Gretser, Jacob Waizenegger * [https://books.google.com.br/books?id=lmdSAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Apologiae, Pro Societate Jesu Calumniis haereticorum oppositae], [[1610]], Heinrich (Frankreich, König, IV.), Henri de Condé, Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=B8FEAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Aliud Similis Argumenti, Ex Libro Georgii Wicelii, Qui Retectio Lutherismi ...], [[1611]], Desiderius Erasmus, Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=mWtLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Athletica spiritualis gemina legitima et illegitima: libri duo], [[1612]] * [https://books.google.com.br/books?id=HmJZAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Brevis relatio de colloquio, hoc ipso anno MDCXIII inter serenissimum ...], [[1613]] * [https://books.google.com.br/books?id=z5xMAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Arnaldi Brixiensis, in Melchiore Goldasto Calvinista redivivi, vera descriptio], [[1613]] * [https://books.google.com.br/books?id=M7FKAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Adamanni Scotohiberni Abbatis celeberrimi, De Sitv Terrae Sanctae, Et ...], [[1619]], Adamnanus de Iona), Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=DCbn_TO8-0IC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Aurimontus Rauracus.- Rudimenta linguae graecae ex libro primo Institutionum ...], [[1691]] == Literaturo == * [https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Jacob_Gretser Catholic Encyclopedia] * [https://books.google.com.br/books?id=lBKnMBti2GEC&pg=PA221&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ...], Wolfgang Behringer,J. C. Grayson * [https://books.google.com.br/books?id=Jt61CwAAQBAJ&pg=PA140&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Infirmity in Antiquity and the Middle Ages: Social and Cultural Approaches ...], Christian Krötzl, Katariina Mustakallio * [https://books.google.com.br/books?id=lBKnMBti2GEC&pg=PA221&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwi1j56XhvnQAhWCEZAKHSLWDHgQ6AEIZDAJ#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ...], Wolfgang Behringer, J. C. Grayson * [https://www.tavbooks.com/advSearchResults.php?authorField=Jacob+Gretser&action=search Tavistock Books] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161220200059/https://www.tavbooks.com/advSearchResults.php?authorField=Jacob+Gretser&action=search |date=2016-12-20 }} * [http://www.treccani.it/enciclopedia/jakob-gretser/ Enciclopedia Treccani] == Vidu ankaŭ == * [[Klemento la 8-a]] (1535-1605) * [[Gregorio de Valencia]] (1549-1603) * [[Albert Hunger]] (1545-1604) * [[Conrad Vetter]] (1548-1622) * [[Andreas Libavius|Andreo Libavo]] (1555-1616) * [[Tommaso Campanella]] (1568-1639) * [[Maksimiliano la 1-a (Bavario)|Maksimiliano la 1-a]] (1573-1651) * [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 2-a]] (1578-1637) == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{portalo|Homoj|Religio|Historio|}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gretser, Jacob}} [[Kategorio:Germanaj jezuitoj]] [[Kategorio:Germanaj historiistoj]] [[Kategorio:Germanaj latinistoj]] [[Kategorio:Germanaj filologoj]] 2usevya7g427t8zjbigqh8ayz3ekpl0 9368265 9368263 2026-05-07T14:20:05Z Tirolischleioans 254019 9368265 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |nomo =Jakob Gretser<br />([[1562]]-[[1625]]) |dosiero =Jacob Gretser (1562-1625).png |priskribo = Institutiones linguae graecae, libro eldonita en [[1593]] |dato de naskiĝo =[[27-a de marto]] [[1562]] |loko de naskiĝo =[[Markdorf]], {{DEU}} |dato de morto =[[29-a de januaro]] [[1625]] |loko de morto =[[Ingolstadt]], {{DEU}} | alma_mater =Universitato de Ingolstadt }} '''Jacob Gretser''' ([[1562]]-[[1625]])<ref>[https://www.deutsche-biographie.de/sfz23679.html#adbcontent Deutsche Biographie]</ref> estis renoma fekunda germana jezuito, historiisto, dramverkisto, filologo, latinisto, erudiciulo kaj profesoro pri filozofio kaj teologio en la [[Universitato de Ingolstadt]]. Dank'al sia profunda erudicio li defendis, per longa historia dokumentaro, la teologion de [[Roberto Bellarmino]] (1542-1621) kaj ankaŭ aliaj verkoj pri la jezuitoj kaj [[Ignaco Lojola]] rilate al la rajto je herezokondamno kaj havaĵoforigo de la viktimoj. Li same verkis pri la grekaj [[Patroj de la Eklezio]] samkiel tekstoj pri eklezia kaj civila historioj. == Vivo == Li ekpartoprenis en la [[Jezuitoj|Societo de Jesuo]] en 1578 post vizitado de seminario en [[Innsbruck]]. Li ĉefe vivis en [[Ingolstadt]], kie li instruis filozofion dum tri jaroj, dogman filozofion dum dekkvar jaroj kaj moral-teologion dum sep jaroj. Dum kelka tempo li profesoris beletron en [[Friburgo]], [[Svisio]]. Kiel arda polemikisto<ref>[https://books.google.com.br/books?id=KOrvceBTiQAC&pg=PA100&lpg=PA100&dq=Jacob+Gretser&source=bl&ots=2JHZN2ye8c&sig=KsiLej95CfuPqa5A2FuKZt3KvoA&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiy-OrzhvnQAhXGF5AKHRtoAaIQ6AEIRjAH#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Sacred Words and Worlds: Geography, Religion, and Scholarship, 1550-1700]</ref>, li forte envolviĝis en la plej gravaj religiaj kaj politikaj demandoj de sia epoko, montrante sin kiel granda admiranto de la papo [[Klemento la 8-a]] kaj la imperiestro [[ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 2-a]]. Multaj el la plej altrangaj kaj povoplenaj de lia epoko konsultis lin antaŭ ol preni decidojn krom teni korespondaĵojn kun li. == Verkaro == * [https://books.google.com.br/books?id=mZpLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Assertiones philosophicae ex physica et metaphysica: in celebri et Catholica ...], [[1592]] * [https://books.google.com.br/books?id=80JCAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Analysis Dialectica Colloquii Ratisbonensis Anno 1601. De Norma Et Iudice ...], [[1602]], [[Andreas Libavius|Andreo Libavo]], [[Adam Tanner]], Jacob Gretser, Aegidius Hunnius * [https://books.google.com.br/books?id=FiNUAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disputatio de sacramento poenitentiae], [[1606]], Jacob Gretser, Jacob Waizenegger * [https://books.google.com.br/books?id=lmdSAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Apologiae, Pro Societate Jesu Calumniis haereticorum oppositae], [[1610]], Heinrich (Frankreich, König, IV.), Henri de Condé, Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=B8FEAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Aliud Similis Argumenti, Ex Libro Georgii Wicelii, Qui Retectio Lutherismi ...], [[1611]], Desiderius Erasmus, Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=mWtLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Athletica spiritualis gemina legitima et illegitima: libri duo], [[1612]] * [https://books.google.com.br/books?id=HmJZAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Brevis relatio de colloquio, hoc ipso anno MDCXIII inter serenissimum ...], [[1613]] * [https://books.google.com.br/books?id=z5xMAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Arnaldi Brixiensis, in Melchiore Goldasto Calvinista redivivi, vera descriptio], [[1613]] * [https://books.google.com.br/books?id=M7FKAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Adamanni Scotohiberni Abbatis celeberrimi, De Sitv Terrae Sanctae, Et ...], [[1619]], Adamnanus de Iona), Jacob Gretser * [https://books.google.com.br/books?id=DCbn_TO8-0IC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Jacob+Gretser%22&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Aurimontus Rauracus.- Rudimenta linguae graecae ex libro primo Institutionum ...], [[1691]] == Literaturo == * [https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Jacob_Gretser Catholic Encyclopedia] * [https://books.google.com.br/books?id=lBKnMBti2GEC&pg=PA221&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ...], Wolfgang Behringer,J. C. Grayson * [https://books.google.com.br/books?id=Jt61CwAAQBAJ&pg=PA140&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Infirmity in Antiquity and the Middle Ages: Social and Cultural Approaches ...], Christian Krötzl, Katariina Mustakallio * [https://books.google.com.br/books?id=lBKnMBti2GEC&pg=PA221&dq=Jacob+Gretser&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwi1j56XhvnQAhWCEZAKHSLWDHgQ6AEIZDAJ#v=onepage&q=Jacob%20Gretser&f=false Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ...], Wolfgang Behringer, J. C. Grayson * [https://www.tavbooks.com/advSearchResults.php?authorField=Jacob+Gretser&action=search Tavistock Books] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161220200059/https://www.tavbooks.com/advSearchResults.php?authorField=Jacob+Gretser&action=search |date=2016-12-20 }} * [http://www.treccani.it/enciclopedia/jakob-gretser/ Enciclopedia Treccani] == Vidu ankaŭ == * [[Klemento la 8-a]] (1535-1605) * [[Gregorio de Valencia]] (1549-1603) * [[Albert Hunger]] (1545-1604) * [[Conrad Vetter]] (1548-1622) * [[Andreas Libavius|Andreo Libavo]] (1555-1616) * [[Tommaso Campanella]] (1568-1639) * [[Maksimiliano la 1-a (Bavario)|Maksimiliano la 1-a]] (1573-1651) * [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 2-a]] (1578-1637) == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{portalo|Homoj|Religio|Historio|}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gretser, Jacob}} [[Kategorio:Germanaj jezuitoj]] [[Kategorio:Germanaj historiistoj]] [[Kategorio:Germanaj latinistoj]] [[Kategorio:Germanaj filologoj]] 4zia6fq6vpoa9wspt0xb6reaff64jbh 0 577782 9368290 8135744 2026-05-07T15:13:16Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368290 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=DZ}} [[Dosiero:BASA-3K-7-350-48.jpg|eta|dekstra|190px|Bordo de Ued Beŝar en Januaro 1913.]] '''Beŝar''' aŭ en [[franca]] '''Béchar''' ({{lang-ar|'''بشار'''}}) estas la ĉefurbo de la [[Provinco Beŝar]], [[Alĝerio]]. Ĝi estas ankaŭ [[komunumo]] (municipo), kunetenda kun la Distrikto Beŝar, de la Provinco Beŝar. En 2008 la urbo havis 165,627 loĝantojn,<ref name="census2008">{{Cite web|title=Population: Béchar Wilaya |url=http://www.ons.dz/collections/w08_p1.pdf |publisher=Office National des Statistiques Algérie |accessdate=14a de Februaro 2013 |language=French |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130516051941/http://www.ons.dz/collections/w08_p1.pdf |archivedate=16a de Majo 2013 |df= }}</ref> el 134,954 en 1998,<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.statoids.com/ydz.html|titolo=Algeria Communes|alirdato=9-a de marto 2013|eldoninto=Statoids}}</ref> kun jara kresko de 2.1%.<ref name="census2008"/> La komunumo kovras areon de 5050&nbsp;km².<ref name="area">{{Cite web |title=Population, Area and Density per Commune |url=http://www.wilaya-bechar.gov.dz/1.htm |publisher=Official Website of the Wilaya of Bechar |accessdate=16a de Marto 2013 |language=French |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222191634/http://www.wilaya-bechar.gov.dz/1.htm |archivedate=22a de Februaro 2014 |df= |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2016-12-31 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140222191634/http://www.wilaya-bechar.gov.dz/1.htm |arkivdato=2014-02-22 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.wilaya-bechar.gov.dz/1.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2016-12-31 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140222191634/http://www.wilaya-bechar.gov.dz/1.htm |arkivdato=2014-02-22 }}</ref> Antaŭ la trovo de [[karbo]] tie en 1907, Beŝar estis malgrande loĝata urbo kiel multaj aliaj en la regiono. Ĝi eniris en la aktiveco de la karbominoj ĝis la produktado de [[nafto]] kaptis la merkaton.<ref>{{Cite web|title=Historical|url=http://www.wilaya-bechar.gov.dz/Historique.htm|publisher=Official Website of the Wilaya of Béchar|accessdate=9a de Marto 2013|language=French|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2016-12-31|arkivurl=https://web.archive.org/web/20130216230905/http://www.wilaya-bechar.gov.dz/Historique.htm|arkivdato=2013-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130216230905/http://www.wilaya-bechar.gov.dz/Historique.htm|archivedate=2013-02-16}}</ref> Produktado de [[ledo]] kaj de [[juvelarto]] estas elstaraj produktoj de Beŝar. Oni produktas ankaŭ [[Daktilopalmo|daktilojn]], [[legomo]]jn, [[figo]]jn, [[cerealo]]jn kaj [[migdalo]]jn ĉe Beŝar. Estas ankaŭ rezervejoj de [[minkarbo]] ĉe Beŝar, sed tio ne estas ankoraŭ espluatita je sia plej granda eblo ĉar la transportokostoj estas tro altaj relative al tiu de [[nafto]] aŭ de [[Natura gaso|gaskampoj]] de orienta Alĝerio.<ref name="Britannica">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/57873/Bechar|titolo=Bechar (Algeria)|alirdato=10a de Marto 2013|eldoninto=Encyclopedia Britannica}}</ref> Tiu urbo estis iam loko de bazo de la [[Francio|Franca]] [[Fremdula Legio]]. La Kenadsa longonda transmitilo, kies mastoj estas la plej altaj strukturoj en Alĝerio nome de 357 m, troviĝas ĉe Beŝar.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0038756|titolo=Kenadsa Long Wave Transmission Masts|alirdato=16a de Marto 2013|eldoninto=Structurae}}</ref> == Loko == Beŝar situas en la nordokcidenta regiono de Alĝerio ĉirkaŭ 58&nbsp;km sude de la limo kun [[Maroko]]. == Servoj == La urbo estas hejmo de la Universitato de Beŝar. Beŝar havas kinejon kun 850 sidlokoj, same kiel muzeon.<ref>{{Cite web|title=Cinemas and Museums|url=http://www.wilaya-bechar.gov.dz/79.htm|publisher=Official Website of the Wilaya of Bechar|accessdate=9a de Marto 2013|language=French|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2016-12-31|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160123004611/http://www.wilaya-bechar.gov.dz/79.htm|arkivdato=2016-01-23}}</ref> Beŝar havas 27 funkciantajn [[moskeo]]jn, kaj aaliajn 19 konstruatajn.<ref>{{Cite web |title=Mosques and Koranic Rooms |url=http://www.wilaya-bechar.gov.dz/76.htm |publisher=Oficiala retejo de la vilaja de Bechar |accessdate=9a de Marto 2013 |language=French |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304032551/http://www.wilaya-bechar.gov.dz/76.htm |archivedate=4a de Marto 2016 |df= |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2016-12-31 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160304032551/http://www.wilaya-bechar.gov.dz/76.htm |arkivdato=2016-03-04 }}</ref> == Evoluo de la loĝantaro == {| class=wikitable ! Jaro !! Loĝantaro<ref name="census2008"/><ref>[http://www.populstat.info/Africa/algeriat.htm populstat.info] [https://web.archive.org/web/20160303175036/http://www.populstat.info/Africa/algeriat.htm] 3a de Marto, 2016</ref> |- | 1936 || 5,100 |- | 1954 || 43,300 |- | 1966 || 46,500 |- | 1977 || 56,600 (urbo)<br />72,800 (municipo) |- | 1987 || 107,300 |- | 1998 || 134,500 |- | 2008 || 165,627 |} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Béchar|Beŝar}} * [http://www.wilaya-bechar.gov.dz/index.htm Oficiala retejo de la Provinco Beŝar] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130216052855/http://www.wilaya-bechar.gov.dz/index.htm |date=2013-02-16 }} == Vidu ankaŭ == * [[Urboj de Alĝerio]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Komunumoj de Alĝerio]] [[Kategorio:Urboj de Alĝerio]] [[Kategorio:Provinco Béchar]] jlvpj1k3sr8bzvyqizpcwybdcpiy5hi 0 580873 9368411 7652516 2026-05-07T20:41:08Z Stefangrotz 91903 Informkesto 9368411 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Oszkár GÁTI''' [oskAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Gáti Oszkár''' estas [[Hungario|hungara]] [[aktoro]], [[voĉoaktoro]]. Oszkár Gáti [https://www.imdb.com/name/nm0350678/] naskiĝis la {{daton|21|februaro|1949}} en [[Szekszárd]]. == Biografio == Oszkár Gáti akiris [[diplomo]]n en [[Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto)|Teatra kaj Filma Altlernejo]] en [[1977]], sed inter [[1970]]–[[1972]] li jam ekzercadis en studio de [[Nacia Teatro (Budapeŝto)]]. Post siaj studoj li aliĝis al [[trupo]] de [[Teatro Madách]] ĝis [[1989]]. En la sekvaj jaroj li ne ligiĝis al trupoj, la baldaŭaj teatraj stacioj estis: * [[Nacia Teatro (Győr)]] (1993–1994, 2000-2008) * [[Teatro Petőfi (Sopron)]] (1994–1999). En [[2015]] li fondis privatan teatreton, kie kremo de la aktoraro ricevis rolojn. Li ofte deklamas, krome li konstante ricevas rolojn en filmoj. Li ricevis [[premio]]n en 1986. == Elektitaj teatraj roloj == * [[William Shakespeare]]: ** [[Reĝo Lear]] - titolrolo ** [[Otelo]] - titolrolo ** [[Somermeznokta sonĝo]] - Oberon * [[Imre Madách]]: [[La tragedio de l' homo]] - ambaŭ viraj ĉefroloj * [[Pongrác Kacsóh]]: ''János vitéz'' - titolrolo == Elektitaj kinejaj filmaj roloj == * ''Galilei'' (1977) * ''Mephisto'' (1981) * ''Küldetés Evianba'' (1988) * ''Cop Mortem'' (2016) == Elektitaj televiziaj filmaj roloj == * ''A professzor a frontra megy'' (1973) * ''Osztrigás Mici'' (1983) * ''Szomszédok'' (serio, 1998-1999) * ''Életképek'' (serio, 2004-2009) * ''Szájhősök'' (2012) == Dubladaj roloj == * en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de [[Arnold Schwarzenegger]], [[Sylvester Stallone]], [[Jean-Paul Belmondo]], [[Liam Neeson]], [[Samuel L. Jackson]] kaj aliaj == Fontoj == * [http://vmek.oszk.hu/02100/02139/html/sz08/94.html hungarlingva biografio] * [https://starity.hu/sztarok/gati-oszkar/eletrajz/ hungarlingva biografio kun foto] * [http://port.hu/adatlap/szemely/gati-oszkar/person-10058 datenoj] * [http://iszdb.hu/?szemely=3381 datenoj kun foto] {{Vivtempo|Gati Oszkar}} [[Kategorio:Hungaraj aktoroj]] [[Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj]] n274kttk5w6gr2g5wpjffpivz9u4gvv 0 581385 9368226 9019168 2026-05-07T12:10:24Z Sj1mor 12103 9368226 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |nomo =Bernardino Tommassini<br />([[1487]]-[[1564]]) |dosiero =Bernardo_Ochino.png |priskribo =Itala reformatoro |dato de naskiĝo =[[1487]] |loko de naskiĝo =[[Sieno]], {{ITA}} |dato de morto =[[1564]] |loko de morto =[[Slavkov u Brna|Austerlitz]], [[Moravio]], {{TCH}} | alma mater ={{EL}}'''Universitato de Peruĝo''' }} '''Bernardino Ochino''' ([[1487]]-[[1564]]) estis itala kuracisto, liberpensulo, itinera religia reformatoro kiu influis aliajn radikalajn reformatorojn per siaj polemikaj antikatolikaj vidpunktoj. Pro liaj influoj kiel renoma [[Asketismo|asketa]] predikisto, la papo [[Paŭlo la 3-a]] decidis akceli kelkajn ekleziajn regulojn. Li estis Ĝenerala Kontrolisto de la Observantoj de la Franciskanaj Monaĥoj kaj Generalo de la [[Kapucenoj]]. Lia aŭdantaro vidis lin kiel la enkorpigo de la idealoj de [[Sankta Francisko]]. Multaj respektegis lin kiel religia estro, tamen aliaj vidis lin kiel la antikristo.<ref>[https://crrs.ca/publications/tt03/ Universitato de Toronto]</ref> == Vivo == Li estis filo de Domenico Tommasini, iu kirurga-barbiro tre renoma en lia epoko. La humanisto Aonio Paleario (1504-1570) kaj la itala poetino Olympia Fulvia Morata (1526-1555) opiniis ke la nomo "Ochino" devenas el liaj etaj okuloj. La historiisto Zaccaria Boverio (1568-1638) opiniis ke Ochino estis familinomo. La erudiciulo Giusto Fontanini (1666-1736) asertas ke tiu estis kuntirita formo por la siena parolo Oca ("ansero"), kaj tiu versio fine venkis, kvankam neniam ĝi estis pruvita. Aliaj fontoj diras ke la nomo derivas el la raŭka voĉo kvazaŭ de ansero, aŭ eble ia karesa vorto por indiki lian bonan aspekton. Kiam june li laboris kiel [[paĝio]] de la siena senjoro Pandolfo Petrucci, kaj inter 1503-1504, li engaĝiĝis en la Ordeno de la Franciskaj Observantoj apud la monaĥejo de la Capriola. Post kelkaj jaroj li forlasis la ordenon por studi medicinon en la '''Universitato de Peruĝo''', kie li konatiĝis kun Giulio de' Medici, la estonta papo [[Klemento la 7-a]]. En 1510 li doktoriĝis. Reenirante en la ordeno de la franciskanaj observantoj , en 1523, li elektiĝis generalo en la siena provinco, kiun li defendis post tri jaroj, dum la ĝenerala kanonikaro en [[Asizo]] kaŭze de la aneksantaj pretendoj de la florencaj monaĥoj. Tiuepoke, li fariĝis unu ela la ĉefaj kunlaborantoj de la ĝenerala ministro en la ordeno, Paolo Pisotti, kiu sendis lin kiel ambasadoro en Venezio. Ĉar Pisotti perdis la postenon, li eble estis nomumita, en 1533, ĝenerala vikario de la cismonta provinco, eĉ se la dato ne speguliĝas en la registroj (Regesta) de la minoraj generaloj de la minoraj monaĥoj. Komence de la jaro 1534, iu spirita krizo je neklaraj difinoj induktas lin aliĝi al la nova reformacio de la eremetaj fratoj minoraj de Sankta Francisko, establita en 1529 de [[Matteo da Bascio]] (1495-1552) e Ludovico da Fossombrone (1490-1560). Li sendube sentis sin altiria de la asketa kaj eremita rigoreco de la nova familio, kaj eble pro la deziro fuĝi el la kvereloj kiujn li atestis inter la observantaro. La protektoj de Klemento la 7-a kaj Paŭlo la 3-a, krom la privilegiaj rilatoj al Katerina Cybo (1501-1557) kaj Vittoria Colonna (1490-1547) favorigis lin al rapida ascendo inter la eremitaro. Li kontribuis por la laŭgrada ŝanĝo de spirita adreso de la ordeno, instigante al la forlaso de la eremita-kontempla sintenoj dezirita de Ludovico da Fossombrone favore de pli grandaj klopodoj pri la studoj kaj predikoj. En 1536, la fondintoj de la eremitanoj estis devigataj forlasi la ordenon, kaj okaze de klerika kunveno de [[Santa Eufemia|Sankta Eŭfemia]] oni registris la kreskon da famaj teologoj kaj predikistoj deventaj el la Observanta ordeno. kaj surbaze de la konstitucioj skribitaj dank'al la signifoplena kontribuado de Ochino kaj aprobitaj en tiu sama jaro, ili skizis novan idealon je miksa vivo kiu diagnozis pli strukturitajn klopodojn de la monaĥoj en la predikadoj kaj apostoladoj de la popolo, kiun la kapucenoj ekpraktikis ekde tiu momento. Junie de 1538, li elektiĝis ĝenerala vikario de la kapucenoj, kies posteno estis rekonfirmita en junio 1541. Tre baldaŭ li iĝis unu el la plej tiamaj renomaj predikistoj kaj komencis trairi la duoninsulon ĉien kiel respondo al la postuloj de la religiaj civilaj aŭtoritatuloj avidaj je aŭdado de lia arda flama parola. La sacerdotoj en la Ordeno de la Teatinaj Klerikoj, antaŭ nelonge fondita de Gian Pietro Carafa, la estonta papo [[Paŭlo la 4-a]], aparte aktivaj en la urbo [[Napolo]], komencis nutri suspektojn rilate al la doktrinaj enhavoj je liaj predikoj. Lia restado en Napolo, en 1536, krom aliaj sinsekvaj, estis fundamentaj en la vivo de Ochino, kiu konatiĝis kun [[Juan de Valdés]], restante profunde influita de lia religia doktrino kristocentriga, iluminita kaj laŭgrada. Li tiam ekteksis densan reton da interrilatoj kun la spirituala rondo ĉirkaŭ la karisma figuro de la ibera ekzilito, kies verkoj apudigis lin al la meditadoj rilate al la manuskripto pri la "Beneficoj de Kristo". Iu senduba signo de la [[valdanoj|valdana influo]], kiu prezentis diversajn kontakto-punktojn kun la mistiko-[[Begino|begarda]] spiritualismo de la unuaj kapucenoj, troveblas en la "Dialoghi quattro" kaj post en la "Dialoghi sette" (Venecio, 1540). Ochino ree predikis en Napolo dum la dujareco 1530-1540, kaj laŭŝajne Valdés sugestis al li la argumentojn kiujn li devis uzi en liaj predikoj, ĉiuj surbaze de la temo pri la fido-pravigo, en periodo kiam tia doktrino ankoraŭ ne estis kondamnita kiel heterodoksa far la Katolika Eklezio, fakto kiu okazis nur ekde 1547. En 1537, li komencis prediki en [[Bolonjo]] por la subteno de la "Hospitalo de la bastardoj" kaj en [[Ferrara]], dank'al apogo de Vittoria Colonna, li starigis la monaĥejon de la kapucenaj [[Klaraninaj monaĥinoj|klaraninoj]]. En la sekvanta jaro, li sukcedis konvinki la civitanojn de [[Faenza|Faenco]] rilate al starigo de institucio por solvado de la civilaj konfliktoj en la vilaĝo Val d'Amone. En 1538, ĉe [[Luko (Italio)|Luko]], post prediko kontraŭ avareco, la urba konsilantaro faris paŝojn por bremsi la plagon de la malriĉeco. En 1539, en [[Mantovo]], li apogis, ĉe la duka kortego, la kaŭzon de la loka "Monaĥejo de la konvertitoj" kaj en [[Venecio]] li predikis favore al la "Hospitalo de la Nekuraceblaj", instigante la virinojn al starigo de asocioj por asistado al la malriĉuloj. Okaze de sia restado, en Venecio, en 1539, la venecia filio de la teatinoj, ree kritikis liajn predikojn, kaj li brile defendis justajn siajn vidpunktojn sur la [[Katedro|ambono]] kaj plu defendis la senĉesajn klopodojn de la kapucenaj reformoj en la duoninsulo. Decembre de tiu jaro li iris al [[Peruĝo]], kaj oni sendube povas aserti ke en tiu kazo liaj predikoj kaŭzis impakton sur la politika tereno. Fakte, post kiam li eldiris akrajn akuzojn kontraŭ la civilaj leĝoj postulitaj de la princoj por tiranigo kaj malkonkordo de la popolo, la peruĝaj civitanoj ribelis kontraŭ la papo Paŭlo la 3-a, rifuzante pagi novajn impostojn sur la salo, kaj simbole metante la ŝlosilojn de la urbo sur ligna krucifikso apud la pordo de la katedralo. Pro la samaj kialoj, inter 1540-1541, ankaŭ Ascanio Colonna (1500-1557), unu el la pli proksimaj aristokratoj al Ochino, renkontiĝis kun la pontifiko. Do, tute verŝajne estas ke kontraŭ kritika fono de ekonomia kaj sociala krizo, la predikoj de Ochio, kies karakterizaĵoj estis la kristocentraj kaj evangeliaj doktrinoj, pulvorigitaj per la apokalipsaj tonoj de iu [[Girolamo Savonarola|Savonarola]], donis prestiĝan ideologian apogon al la ribelo anti-farnezana (kontraŭ la Papo Paŭlo la 3-a) kaj Ascanio Colonna, reprezentante la religian rifuzon al la liberigaj ideologioj kiu en la politika kampo akompanis la malvenkon de la organizantoj de la tumultoj. == Verkaro == {{Div col|cols = 3}} * Responsio ad Marcum Brixiensem Abbatem Ordinis S. Benedicti (Geneva, 1543) * Disputa intorno alla presenza del corpo di Cristo nel Sacramento della Cena * Labyrinth - Laberinti del libero arbitrio (1563) dedicated to Elisabeth I * Prediche * [https://books.google.com.br/books?id=mPM7AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiZnoexl5jSAhVFkJAKHUrECLIQ6AEIRjAG#v=onepage&q&f=false Responsio ad Mutium Justinopolitanum to Girolamo Muzio (1496-1576)] [[1543]] * [https://books.google.com.br/books?id=tIlbAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Bernardino+Ochino&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiiyO2ul5jSAhXDjZAKHQ45AIYQ6AEIRzAG#v=onepage&q=Bernardino%20Ochino&f=false Prediche] (1542) * Epistola alli Signori di Balia della città di Siena (1543) * Tragoedie or Dialoge of the unjuste usurped primacie of the Bishop of Rome. 1549 ("Tragedio" aŭ "Dialogo pri la maljusta uzurpita primaseeco de la episkopo de Romo"), tradukita de John Ponet, episkopo de Manĉestro * Dialogi XXX (1563) * [https://books.google.com.br/books?id=AwY8AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwir4JDql5jSAhWHF5AKHelQDLYQ6AEITTAH#v=onepage&q&f=false Bildnus des Antechrist], [[1555]] * [https://books.google.com.br/books?id=73U8AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwir4JDql5jSAhWHF5AKHelQDLYQ6AEIXDAJ#v=onepage&q&f=false Apologi], [[1557]] * [https://books.google.com.br/books?id=j-A7AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwitg4mlmJjSAhVIWpAKHT1IAWc4ChDoAQgoMAI#v=onepage&q&f=false Syncerae Et Verae Doctrinae De Coena Domini Defensio], [[1556]] * [https://books.google.com.br/books?id=SfmYEyct9zsC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwitg4mlmJjSAhVIWpAKHT1IAWc4ChDoAQhAMAU#v=onepage&q&f=false Sermones de fide], [[1544]] * [https://books.google.com.br/books?id=TPM7AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwitg4mlmJjSAhVIWpAKHT1IAWc4ChDoAQhHMAY#v=onepage&q&f=false Sermones: Predica 1 - 21 : Predica 1 - 9 , Sermone 1 - 22], [[1543]] * [https://books.google.com.br/books?id=E41WAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwitg4mlmJjSAhVIWpAKHT1IAWc4ChDoAQhPMAc#v=onepage&q&f=false Bernardini Ochini Senensis viri doctissimi, De Purgatorio dialogus], ("Dialogo pri la purgatorio") [[1555]], Bernardino Ochino, Thaddaeus Dunus * [https://books.google.com.br/books?id=5PY7AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwitg4mlmJjSAhVIWpAKHT1IAWc4ChDoAQhXMAg#v=onepage&q&f=false De purgatorio dialogus], [[1555]] * [https://books.google.com.br/books?id=1UZYAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwitg4mlmJjSAhVIWpAKHT1IAWc4ChDoAQhfMAk#v=onepage&q&f=false Bernhardini Ochini Senensis expositio Epistolae diui Pauli ad Romanos: de ...], [[1545]], Bernardino Ochino, [[Sébastien Châteillon]] * [https://books.google.com.br/books?id=kd47AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjz3u-ZmZjSAhWDWpAKHaIRDLs4FBDoAQgZMAA#v=onepage&q&f=false Bernardini Ochini Senensis Liber De Corporis Christi Praesentia in Coenae ...], [[1563]] * [https://books.google.com.br/books?id=x6tTAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjz3u-ZmZjSAhWDWpAKHaIRDLs4FBDoAQgpMAI#v=onepage&q&f=false Apologi nelli quali siscuoprano li abusi, sciocheze, superstitioni ... della ...], [[1554]] * [https://books.google.com.br/books?id=C2JTAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjz3u-ZmZjSAhWDWpAKHaIRDLs4FBDoAQg6MAQ#v=onepage&q&f=false Predige Bernhardini von Siena: Darjnne die fürnembste[n] haubtstück ...], [[1545]] * [https://books.google.com.br/books?id=5vs7AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjz3u-ZmZjSAhWDWpAKHaIRDLs4FBDoAQhDMAU#v=onepage&q&f=false Expositio epistolae Pauli ad Romanos], [[1545]], Bernardino Ochino, [[Sébastien Châteillon]] * [https://books.google.com.br/books?id=WVFcAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjz3u-ZmZjSAhWDWpAKHaIRDLs4FBDoAQhcMAg#v=onepage&q&f=false “Bernardini Ochini Senensis” Liber De Corporis Christi Prasentia ..., Volume 2], [[1563]] * Bernardini Ochini Senensis Dialogorum liber secundus, cum aliis de rebus variis, tum potissimum de Trinitate. Quorum argumenta proxima pagina invenies, [[1563]] * [https://books.google.com.br/books?id=N7HaLfCiSGoC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiU7ZyEmpjSAhWEGJAKHf3hBmE4HhDoAQghMAE#v=onepage&q&f=false Apologi nelli quali siscuoprano li abusi, sciocheze, superstitioni ... della ...], [[1554]] * [https://books.google.com.br/books?id=vAE8AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiU7ZyEmpjSAhWEGJAKHf3hBmE4HhDoAQhgMAk#v=onepage&q&f=false Espositione di Messer Bernardino Ochino sopra la Epistola di Paulo à i Galati], [[1546]] * [https://books.google.com.br/books?id=aQjY2yfqTMkC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Bernardino+Ochino%22&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiU3NKompjSAhUGQpAKHb8DARg4KBDoAQgiMAE#v=onepage&q&f=false Sermones Bernardini Ochini Senensis], [[1544]] * [https://books.google.com.br/books?id=5PY7AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=Bernardino+Ochino&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwimvsLgmpjSAhUBHpAKHWnvB4I4FBDoAQgpMAI#v=onepage&q=Bernardino%20Ochino&f=false De purgatorio dialogus], [[1555]] {{Div col end}} == Literaturo == * [https://books.google.com.br/books?id=dUrBFOFMx2sC&printsec=frontcover&dq=Bernardino+Ochino&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiiyO2ul5jSAhXDjZAKHQ45AIYQ6AEIKDAC#v=onepage&q=Bernardino%20Ochino&f=false A Dialog on Polygamy] * [https://books.google.com.br/books?id=Mj8fDAAAQBAJ&pg=PT27&dq=Bernardino+Ochino+reformer&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwizxqmGm5jSAhXJG5AKHZIHBaYQ6AEIKjAC#v=onepage&q=Bernardino%20Ochino%20reformer&f=false John Jewel and the English National Church: The Dilemmas of an Erastian Reformer], Gary W. Jenkins * [https://books.google.com.br/books?id=38gBss-QJ9wC&pg=PA613&dq=Bernardino+Ochino+reformer&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwizxqmGm5jSAhXJG5AKHZIHBaYQ6AEITjAH#v=onepage&q=Bernardino%20Ochino%20reformer&f=false Italian Literature Before 1900 in English Translation: An Annotated ...], Robin Healey * [https://books.google.com.br/books?id=72Ulz0fpr4cC&pg=PA146&dq=Bernardino+Ochino+reformer&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjf4NaInpjSAhVDEJAKHRQbBts4ChDoAQgZMAA#v=onepage&q=Bernardino%20Ochino%20reformer&f=false Always Reforming: A History of Christianity Since 1300], Craig D. Atwood * [https://books.google.com.br/books?id=bEYfDAAAQBAJ&pg=PA43&dq=Bernardino+Ochino+reformer&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjf4NaInpjSAhVDEJAKHRQbBts4ChDoAQg0MAQ#v=onepage&q=Bernardino%20Ochino%20reformer&f=false Italian Reform and English Reformations, C.1535–c.1585], M. Anne Overell * [https://books.google.com.br/books?id=lYN6jzP0pocC&pg=PA273&dq=Bernardino+Ochino+reformer&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjf4NaInpjSAhVDEJAKHRQbBts4ChDoAQhSMAg#v=onepage&q=Bernardino%20Ochino%20reformer&f=false Pierre Bayle's Reformation: Conscience and Criticism on the Eve of the ...], Barbara Sher Tinsley * [https://archive.org/details/bernardinoochino00benr Bernardino Ochino, of Siena: a contribution towards the history of the reformation] == Vidu ankaŭ == {{Div col|cols = 3}} * [[Pietro Bembo]] (1470-1547) * [[Paŭlo la 4-a|Gian Pietro Carafa]] (1476-1559) * Vittoria Colonna (1482-1547) * Agostino Mainardi (1482-1563) * [[Gasparo Contarini]] (1483-1542) * [[Oswald Myconius]] (1488-1552) * [[Kaspar Schwenckfeld]] (1489-1561) * Thomas Cranmer (1489-1556) * [[Juan de Valdés]] (1490-1541) * [[Marteno Bucero]] (1491-1551) * Claudio Tolomei (1492-1556) * [[Johannes a Lasco|Jan Łaski]] (1499-1560) * Pietro Martire Vermigli (1499-1562) * [[Juan de Valdés]] (1500-1541) * Francesco Stancaro (1501-1574) * [[Heinrich Bullinger]] (1504-1575) * Stanislas Hosius (1504-1579) * Pietro Carnesecchi (1508-1567) * [[Johano Kalvino]] (1509-1564) * John Ponet (1514-1556) * [[Giorgio Biandrata]] (1515-1588) * Giovanni Bernardino Bonifacio (1517-1597) * Pietro Manelfi (15519-1552)<ref>[http://gameo.org/index.php?title=Manelfi,_Pietro_(ca._1519-after_1552) Gameo]</ref> * Martino Muralto (1521-1566) * Lelio Sozzini (1525-1562) * [[Adam von Bodenstein]] (1528-1577) * [[John Milton]] (1608-1674) {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ochino, Bernardino}} {{portalo|Homoj|Religio}} [[Kategorio:Italaj reformistoj]] [[Kategorio:Italaj predikistoj]] [[Kategorio:Italaj religiuloj]] n7o6pd30ropal1c1chfs26hv2x1qylp 0 582340 9368456 7978795 2026-05-07T21:59:59Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368456 wikitext text/x-wiki {{Informkesto filmo | Bildo = Blind_Massage_poster.jpg | originalatitolo = 推拿 | esperantatitolo = Blinda masaĝo | produktolando = Francio + Ĉinio | filmadlando = Nanjing, Ĉinio | originalalingvo = Ĉina (mandarena) | aperdato = 2014 | daŭro = 114 min. | ĝenro = Dramo | kameraado = Jian Zeng | buĝeto = [[china yuan|¥]]7.68 miliono | reĝisoro = Lou Ye | scenaro = Lou Ye + Bi Feiyu | laŭverko = Bazita sur la verko de Bi Feiyu | produktisto = Dream Factory, Les Films du Lendemain | muziko = Jóhann Jóhannsson | ĉefrolantoj = [[Guo Xiaodong]]<br />[[Qin Hao]]<br />[[Zhang Lei (cxina aktorino)|Zhang Lei]] | jam-listo = nur estu uzata kun la valoro "jes", se "ĉefrolanto" estas aranĝata kiel vikia listo | efektoj = | produkto = | distribuo = | imdb_id = 12345678 }} '''''Blinda masaĝo''''' (Ĉine: 推拿 ''Tui Na'') estas 2014 dramo filmo direktita de Lou Ye kaj bazita sur romano de Bi Feiyu, kiu ankaŭ kunverkis la scenaron. Ekzistas pli ol 50 mil blindaj, diplomitaj gemasaĝistoj en [[Ĉinio]] kaj ilia profesio estas tre respektata. Direktoro Lou Ye, kiu uzis miksaĵon de profesiaj aktoroj kaj veraj blinduloj por la filmrolantaro, faris vere sensan filmpoemon, prave rekompencita en Berlino per ''ora urso'' por la artema kontribuo. La etera elektronika muziko estas de la islanda komponisto Johann Johannsson. == [[Sinoptiko]] == Kiel infano Xiao Ma perdis sian vidkapablecon en aŭto-akcidento. Kiam nenio plu helpas retrovi videblecon, li - estante adolesko - estis sendata al porblindula lernejo - post nesukcesinta memmortiga provo kie li krom la [[brajlo]]-skribo lernis ankaŭ [[Masaĝo|masaĝi]]. Poste li trovis laboron en medicina masaĝejo en Nanjing administrita de la blindulino Sha Fuming kie ĉiuj blindaj masaĝistoj vivas kune kiel en unu granda familio. Amiko de Sha Fuming, dro. Wang (vango), tie ankaŭ venas labori, kune kun lia fianĉino Kong (ambaŭ estas blindaj). Xiao Ma tuj enamiĝas al Kong. == Rolantaro == * Guo Xiaodong * Qin Hao * Zhang Lei * Mei Ting * Huang Xuan * Huang Lu * Wang Zhihua * Huang Junjun * Jiang Dan * Mu Huaipeng == Ricevo == La filmo estis en konkurado pri la [[Ora Urso]] ĉe la 64a Berlina Internacia Filma Festivalo.<ref name="fba">(angla) {{Citaĵo el la reto|url=http://www.filmbiz.asia/news/trio-from-china-compete-in-berlin|titolo=Trio from China compete in Berlin|alirdato=16-a de januaro 2014|aŭtoro=Stephen Cremin|dato=15a de Januaro 2014|verko=Film Business Asia|arkivurl=https://web.archive.org/web/20140117020624/http://www.filmbiz.asia/news/trio-from-china-compete-in-berlin|arkivdato=2014-01-17}}{{Citaĵo el la reto|url=http://www.filmbiz.asia/news/trio-from-china-compete-in-berlin|titolo=Trio from China compete in Berlin (Trio de Ĉinio konkursas en Berlino).|alirdato=6-a marto 2017|dato=15-a januaro 2014|verko=Film Business Asia|arkivurl=https://web.archive.org/web/20140117020624/http://www.filmbiz.asia/news/trio-from-china-compete-in-berlin|arkivdato=2014-01-17}}</ref> Ĝi ricevis sep nomumojn ĉe la 51a Golden Horse Film Awards, kaj gajnis ses, nome Plej bona Filmo, Plej bona Nova Prezentisto, Plej bona Adaptita Scenaro, Plej bona Kinematografio, Best Film Editing kaj Best Sound Effects. == Eksteraj ligiloj == {{IMDb titolo|3469964|id=3469964}} == Vidu ankaŭ == [[Masaĝo]] (historio, kultura disvastigo) == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Filmoj aperintaj en 2014]] [[Kategorio:Ĉinaj filmoj]] [[Kategorio:Francaj filmoj]] qngx1drg7dhdkd5x4jfkwuwp00hlkms 0 583335 9368784 9048072 2026-05-08T11:01:04Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368784 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Flag of Buddhism.svg|eta|dekstra|Budhista flago]] [[Dosiero:Buddhist flag at Nan Tien Temple.jpg|eta|dekstra|Budhista flago]] [[Dosiero:Sectarian Buddhist flag.jpg|eta|dekstra|Japana versio]] [[Dosiero:Thai Buddhist flag.jpg|eta|dekstra|Taja flago]] '''Budhista flago''' estas [[flago]] uzata de multaj budhistoj. Ĝi signifas sensektan [[budhismo]]n kaj estis kreita en la [[19-a jarcento]]. == Origino kaj signifo == La flago originis el [[Srilanko]] en 1880. La koloroj signifas: * '''Blua:''' amon, favorkorecon kaj kompaton * '''Flava:''' mezan vojon inter ekstremoj kaj malplenecon * '''Ruĝa:''' benojn, kaj dignecon * '''Blanka:''' purecon * '''Oranĝa:''' saĝon == Aliaj flagoj == <gallery> File:Tibetan buddhist flag.svg|Tibeta versio File:Sasana Flag – Buddhist flag in Myanmar.png|Birma versio File:Nepal_Buddhist_flag.png|Nepala versio File:Japanese Buddhist flag.svg|Japana versio File:Buddhist_flag_with_Dharma_wheel.png|Versio kun ''dhammacakka'' rado File:Dharmacakra flag (Thailand).svg|Taja budhista flago kun ''dhammacakka'' rado File:Karmapa_flag.jpg|Tibeta ''Karmakaĝju''-a flago </gallery> == Referencoj == * [http://www.buddhanet.net/e-learning/history/b_flag.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150315021051/http://www.buddhanet.net/e-learning/history/b_flag.htm |date=2015-03-15 }} * [http://buddhistcouncilofqueensland.org/node/143] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181225034131/http://buddhistcouncilofqueensland.org/node/143 |date=2018-12-25 }} * [http://www.crwflags.com/fotw/flags/rel-bu.html] * [http://slbuddhists.org/inanutshell/buddhistflag.html]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Projektoj}} [[Kategorio:Budhismo|Flagoj]] [[Kategorio:Terminaro de Budhismo]] [[Kategorio:Flagoj]] [[Kategorio:Ĉielarko]] [[Kategorio:Verkoj de 1885]] 6s7xk894aby4nern3m3y7eqe3sjefa7 0 584204 9368635 8686360 2026-05-08T09:27:20Z Sj1mor 12103 9368635 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Kontraŭslavismo''' ([[germane]]: Slawenfeindlichkeit) nomata kelkiam slavofobio – formo de [[rasismo]] kaj [[ksenofobio]], manifestiĝanta per negativa sinteno kontraŭ [[slavoj]] kaj alprenanta formon de [[diskriminacio|diskriminaciaj]] [[konduto]]j. ==19-a jarcento== Kontraŭslavismo disvolviĝis fine de la 19-a jarcento. Ĝiaj fundamentoj estis prilaboritaj de okcidentaj adeptoj de [[raso|rasaj]] [[teorio]]j [[angloj]], [[francoj]] kaj antaŭ ĉio [[germanoj]]. [[Houston Stewart Chamberlain]] en sia la plej grava laboraĵo ''Fundamentoj de la deknaŭa jarcento'' (eldonita germanlingve ''Die Grundlagen des XIX Jahrhunderts'') el 1899, preferis altecon de [[blondo|blonda]] kaj longkapa „raso de [[teŭtonoj]]”. [[fiziologio|Fiziologiaj]] ecoj de la kreita de Chamberlain nova raso, estis poste uzitaj por krei rasan [[idealo]]n, t.n. [[Nordio|nordia]] tipo (reale la germana). Laŭ Chamberlain, la plej granda minaco por la „teŭtona raso” aŭ „raso de sinjoroj” (germane Herrenvolk), estis [[judoj]], kaj laŭvice slavoj. Gravan rolon por teoria apogo de kontraŭslavismo rolis t.n. Ostforschung – [[interdisciplineco|interdisciplina]] [[pseŭdoscienco]] kiel rezulto de germanaj esploroj pri [[Orienta Eŭropo]]. Ĝi celis sciencan pruvon de [[etno|etna]] kaj [[historio|historia]] aparteneco de [[Mezeŭropo|mezeŭropa]] teritorio estanta en agadsfero de Germanio. Tio estis ĉefe areoj kun slava loĝantaro – [[soraboj]], [[ĉeĥoj]] kaj [[poloj]]. ==20-a jarcento== Kontraŭslavismo ofte estis elemento de itala [[faŝismo]] kaj germana [[naziismo|nacia socialismo]] dum la [[dua mondmilito]]. En la 20-aj jaroj de la 20-a jarcento, italaj faŝistoj, kiuj montris teritoriajn pretendojn kontraŭ [[Jugoslavio]] atakis sudajn slavojn, kiuj loĝis sur iliaj teritorioj, kaj precipe [[serboj]]n akuzante ilin pri "atavismaj inklinoj". Itala faŝisma [[propagando]] disvastigis opinion, ke tiu ĉi lando estis efekto de [[framasonismo|framasona]] [[konspiro]], kaj fondiĝis helpe de rimedoj de framasona [[loĝio]] Granda Oriento. Kontraŭslavismo estis elemento de la germana [[naziismo]], aparte substrekata de pluraj naziaj funkciuloj kune kun [[Adolf Hitler]], en kies eldiroj ofte aperis esprimoj pri traktado de [[rusoj]] kaj poloj samnivele kun judoj. Germana rasismo konsistis el du bazaj elementoj: [[kontraŭjudismo]] kaj kontraŭslavismo, kiuj aparte ligiĝis kun kreo de tiel nomata "[[Lebensraum|vivada spaco]]" por [[germanoj]] en [[Orienta Eŭropo]], malfavore al loĝantaj tie slavoj kaj judoj. ==Vidu ankaŭ== * [[Tutslavismo]] * [[Ribelo de Zamość]] * [[Slavofilio ]] * [[Arthur de Gobineau]] ==Bibliografio== * Jerzy Wojciech Borejsza, ''Antyslawizm Adolfa Hitlera'' (Kontraŭslavismo de [[Adolf Hitler]]), Eldonejo Czytelnik, [[Varsovio]] 1988, ISBN 83-07-01725-4. * Jerzy Wojciech Borejsza, ''Śmieszne sto milionów Słowian... Wokół światopoglądu Adolfa Hitlera'' (Ridinda cent milionoj de slavoj... Ĉirkaŭ [[mondkoncepto]] de Adolf Hitler), Eldonejo Neriton, Instytut Historii PAN, Varsovio 2006. * Helmut Schaller, ''Der Nationalsozialismus und die slawische Welt'', [[Regensburg]] 2002, ISBN 3-7917-1820-7. * Giovanni Libretti, ''The Presumed Antislavism of Engels'', [en] BMEF, 1998. ISBN 3-88619-683-6. * [[Tomáš Garrigue Masaryk]], ''Das neue Europa. Der slawische Standpunkt'', [[Berlin]] 1991. ISBN 3-353-00809-8. ==Eksteraj ligiloj== * [http://www.download.lechnijakowski.com/borejsza-recenzja-nk.pdf Lech M. Nijakowski, Ludobójczy antyslawizm nazistów] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304114538/http://www.download.lechnijakowski.com/borejsza-recenzja-nk.pdf |date=2016-03-04 }} Lech M. Nijakowski, [[genocido|Genocida]] kontraŭslavismo de nazioj [[Kategorio:Kontraŭslavismo| ]] [[Kategorio:Slavoj]] [[Kategorio:Diskriminacio]] [[Kategorio:Malobservo de la homaj rajtoj]] [[Kategorio:Rasismo]] [[Kategorio:Persekutado]] o3ehf3ny9qvjtcdhzjgn888iawfe188 0 586608 9368283 8819338 2026-05-07T15:03:37Z RG72 11847 9368283 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=15% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>'''Pirazolino'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[dosiero:1-Pyrazoline.svg|150px|1-Pirazolino]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la 1-Pirazolino''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[dosiero:Pyrazoline.svg|150px|2-Pirazolino]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la 2-Pirazolino''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[dosiero:3-Pyrazoline.svg|150px|3-Pirazolino]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la 3-Pirazolino''' |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|3|H|6|N|2}}'''</big></center></big>''' |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=36118-45-3 Miksaĵo] [https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=2721-43-9 1-Pirazolo] [https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=109-98-8 2-Pirazolo] [https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=6569-23-9 3-Pirazolo] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.3368027.html 3368027] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/66962 66962] |- |'''Merck Index'''||14,7961 |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Molmaso]]||70.098 g·mol^-1 |- |[[Denseco]]||1.02 g cm⁻³ |- |[[Fandpunkto]]||144 °C |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:Solvebla en akvo |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']] |- |[[Listo da R-Deklaroj|Risko]]||[[Listo da R-Deklaroj#R10|R10]] |- |[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S16|S16]] |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Pridanĝeraj indikoj''']] |- |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Danĝero''']] {{Danĝerosimboloj|Xn}} |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']]<ref>[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/2-Pyrazoline#section=GHS-Classification PubChem]</ref> |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|02}} </center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|226}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|210|233|240|241|242|243|280|303+361+353|370+378|403+235|501}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br>(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Pirazolino''' estas heterocikla organika kombinaĵo konsistanta je tri karbonatomoj, du nitrogenatomoj kaj ses hidrogenatomoj. Ĝi raportiĝas kiel substanco kun granda spektro da biologiaj aktivecoj inklude de antibakteriaj, antifungaj, anti-inflamaj, kaj anti-deprimaj aktivecoj kaj ĝiaj derivaĵoj posedas vastan gamon da biologiaj kaj fiziologiaj aktivecoj tiaj kiaj anti-tumoraj, anti-artritaj, analgeziaj, imunosubpremaj aktivecoj. Antaŭ tio, pluraj pirazolinaj derivaĵoj estas sintezataj kaj preparataj pro ilia anti-inflama aktiveco. ==Sintezoj== ===Sintezo 1=== * Pirazolino estas preparata per interagado de la [[etileno]] kun '''duazometano''':<ref>[https://books.google.com.br/books?id=dyxob45rYkkC&pg=PA722&dq=pyrazoline+hydrazine&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwim--_w0o7UAhUFDJAKHQ-2DjUQ6AEIMDAB#v=onepage&q=pyrazoline%20hydrazine&f=false Reactions and Reagents]</ref> <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Ethylene 3D 2.png|etileno|120px]] +[[Dosiero:Diazomethane 3D.png|duazometano|120px]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:3-Pyrazoline 3D.png|3-Pirazolino|120px]] |- |} </center> ===Sintezo 2=== * Aldehidoj, ketonoj kaj acidoj povas ankaŭ kondensiĝi kun '''hidrazino''' por doni pirazolinojn. <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Acrolein 3D.png|akroleino|120px]] +[[Dosiero:Hydrazine 3D.png|hidrazino|120px]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:3-Pyrazoline 3D.png|3-Pirazolino|120px]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50px]] |- |} </center> ===Sintezo 3=== * Tute reduktitaj pirazolidinoj estas prepareblaj ekde la '''1,3-duhalogenidoj''' kaj '''hidrazino''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:1,3-Dibromopropane-3D-balls.png|1,3-Dubromo-propano|120px]] +[[Dosiero:Hydrazine 3D.png|hidrazino|120px]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Pyrazolidine_3D_ball.png|3-Pirazolino|120px]] + 2 [[Dosiero:Hydrogen bromide 3D.png|bromida acido|50px]] |- |} </center> ==Literaturo== * [http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=2721-43-9 the NIST WebBook] * [http://www.chemicalbook.com/ChemicalProductProperty_EN_CB3450633.htm Chemical Book] * [https://www.organic-chemistry.org/synthesis/heterocycles/3-pyrazolines.shtm Organic Chemistry Portal] * [http://www.derpharmachemica.com/pharma-chemica/synthesis-and-antiinflammatory-activity-of-some-novel-12pyrazoline-derivatives.pdf Scholars Research Library] * [https://books.google.com.br/books?id=dyxob45rYkkC&pg=PA722&dq=pyrazoline+hydrazine&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwim--_w0o7UAhUFDJAKHQ-2DjUQ6AEIMDAB#v=onepage&q=pyrazoline%20hydrazine&f=false Reactions and Reagents] * [https://books.google.com.br/books?id=JUqVDgAAQBAJ&pg=PA122&dq=pyrazoline+hydrazine&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwj767Pw747UAhVLEZAKHXz1CHs4ChDoAQgpMAE#v=onepage&q=pyrazoline%20hydrazine&f=false Pyrazole Chemistry Synthesis and Medicinal Applications], Dr. Shravan Y. Jadhav, Dr. Raghunath B. Bhosale {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="5" align="center" |-style="background: green; color: white" |colspan="9" style="text-align: center;"|<big><big>'''Homologoj de la pirazolo'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[dosiero:Pyrazol.svg|100px]]</center>||<center>[[dosiero:3-Pyrazoline.svg|100px]]</center>||<center>[[dosiero:Pyrazolidin.png|100px]]</center>||<center>[[dosiero:2,3‐dihydro‐1H‐pyrazol‐3‐one.svg|100px]]</center>||<center>[[dosiero:3-Methylpyrazole.png|100px]]||<center>[[dosiero:3,4-Dimethyl-1H-pyrazole.png|100px]]||<center>[[dosiero:4-Phenyl-1H-pyrazole.png|100px]]||<center>[[dosiero:Pyrazole-1-alanine.png|100px]] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''[[Pirazolo]]'''||<center>'''[[Pirazolino]]'''</center>||<center>'''[[Pirazolidino]]'''||'''[[Pirazolono]]'''||'''Metil-pirazolo'''||'''Dumetil-pirazolo'''||'''Fenil-pirazolo'''||'''Alanil-pirazolo''' |} ==Kunrilataj kemiaĵoj== <center> <Gallery> 1,5-dimethyl-2-phenyl-1H-pyrazol-3(2H)-one_200.svg|<center><big>'''Fenazono'''</big></center> Ibipinabant.svg|<center><big>'''Ibipinabanto'''</big></center> 4-methyl-pyrazolidine.png|<center><big>'''Metil-pirazolidino'''</big></center> 3-Methyl-5-pyrazolone.png|<center><big>'''3-Metil-<br>5-pirazolono'''</big></center> </Gallery> </center> ==Vidu ankaŭ== * [[Pirazolo]] * [[Pirazolidino]] * [[Heterociklaj kombinaĵoj]] * [[Pirolo (kemio)|Pirolo]] ==Referencoj== {{referencoj|3}} [[Kategorio:Pirazolinoj| ]] {{ĝermo|kemio}} 5mhy8qkfwtohk39v21q665653xhb9nr 0 586644 9368282 8731902 2026-05-07T15:01:50Z RG72 11847 9368282 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>'''Pirazolono'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:3-Pyrazolone structure.png|200px|3-Pirazolono]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la 3-Pirazolono''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:3,5-Dihydropyrazol-4-one structure.png|200px|4-Pirazolono]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata strukturo de la 4-Pirazolono''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:5-Pyrazolone structure.png|200px|5-Pirazolono]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata strukturo de la 5-Pirazolono''' |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|3|H|4|N|2|O}}'''</big></center></big>''' |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.279886.html 279886] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/11513733 11513733] |- |[[Molmaso]]||84.078 g·mol^-1 |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']]<ref>[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Pyrazolone_T#section=Safety-and-Hazards PubChem]</ref><ref>[http://www.sigmaaldrich.com/catalog/product/aldrich/p56607?lang=pt&region=BR Sigma Aldrich]</ref> |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]|| <center>{{GHS Piktogramo|05|06}}{{GHS Piktogramo|08}}</center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|302|311|315|318|319|373|412}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|260|264|280|280|301|302|305|305+351+338|310|312|313|330|338|351|352}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Pirazolono''' estas klaso da nesteroidaj anti-inflamaj agentoj, derivaĵo el la [[pirazolo]] kiu posedas aldonan ketonan grupon (-C=O) kaj uzatas en la traktado de artritoj kaj reŭmataj malsanoj. Ene de la pirazolona familio, multaj [[taŭtomerio|taŭtomeraj]] estas eblaj, sed por simpleco nur unu estas montrata. En la 4-pirazolonoj la enola formo superstaras, kvankam la ketona formo ankaŭ estas observebla. Esploroj elmontras ke la fenilbutazono, iu acida pirazola derivaĵo, inhibas la produktadon de prostaglandinoj de makrofagoj, kies karakterizaĵo estas propra al antiinflamaj drogoj.Kiel anti-inflamaj drogoj, pirazolonaj preparaĵoj estas topike uzataj kontraŭ surfaca flebito kaj similaj inflamaj kondiĉoj.<ref>[https://books.google.com.br/books?id=2o3sCAAAQBAJ&pg=PA364&dq=Pyrazolone+anti+inflammatory&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone%20anti%20inflammatory&f=false Allergic Reactions to Drugs], Alain L. de Weck, H. Bundgaard</ref> == Sintezo == * Kemisintezo de la pirazolonoj unue estis raportita en 1883 de '''Ludwig Knorr''' (1859-1921), per kondensiga reakcio inter [[etila acetoacetato]] kaj [[fenilhidrazino]]. [[Dosiero:3-Methyl-5-pyrazolone synthesis.svg|500px|eta|center|<center>Sintezo de la 3-metil-pirazolono<center>]] == Literaturo == * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3552586 NCBI Resources] * [https://books.google.com.br/books?id=KUIrAAAAYAAJ&pg=PA479&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false A Survey of American Chemistry], National Research Council (U.S.). Division of Chemistry and Chemical Technology * [https://books.google.com.br/books?id=g8zyCAAAQBAJ&pg=PA262&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Organic Chemistry of Photography], Shinsaku Fujita * [https://books.google.com.br/books?id=L2NzAwAAQBAJ&pg=PA32&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Drugs During Pregnancy and Lactation: Treatment Options and Risk Assessment], Christof Schaefer, Paul W.J. Peters, Richard kaj Miller * [https://books.google.com.br/books?id=OwnVBQAAQBAJ&pg=PA331&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Reactions and Syntheses: In the Organic Chemistry Laboratory], Lutz F. Tietze,Theophil Eicher, Ulf Diederichsen, Andreas Speicher, Nina Schützenmeister * [https://books.google.com.br/books?id=Ur_VDQAAQBAJ&pg=PA183&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Interpretation of MS-MS Mass Spectra of Drugs and Pesticides], Wilfried M. A. Niessen, Ricardo A. Correa C. * [https://books.google.com.br/books?id=xUCNBgAAQBAJ&pg=PA126&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false History of color photography], Joseph Solomon Friedman == Kunrilataj kemiaĵoj == <center> <Gallery> 4-(dimethylamino)-1,5-dimethyl-2-phenyl-1H-pyrazol-3(2H)-one_200.svg|<center><big>'''Aminofenazono'''</big></center> Aminophenazone-2d-skeletal.png|<center><big>'''Aminopirino'''</big></center> Ampyrone_structure.png|<center><big>'''Ampirono'''</big></center> Metamizole2DACS.svg|<center><big>'''Dipirono'''</big></center> Phenacetin.svg|<center><big>'''Fenacetino'''</big></center> 1,5-dimethyl-2-phenyl-1H-pyrazol-3(2H)-one_200.svg|<center><big>'''Fenazono'''</big></center> Phenidone.svg|<center><big>'''Fenidono'''</big></center> Phenylbutazone.svg|<center><big>'''Fenilbutazono'''</big></center> Chemical_structure_(one_tautomer)_of_Pigment_Yellow_10.png|<center><big>'''Flava pigmento 10'''</big></center> 3-Methyl-5-pyrazolone.png|<center><big>'''3-Metil-<br />5-pirazolono'''</big></center> Propyphenazone-2d-skeletal.png|<center><big>'''Propifenazono'''</big></center> Tartrazine.svg|<center><big>'''Tartrazino'''</big></center> </Gallery> </center> == Vidu ankaŭ == * [[Pirazolo]] * [[Pirazolino]] * [[Pirazolidino]] * [[Pirolo (kemio)|Pirolo]] * [[Heterociklaj kombinaĵoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|kemio}} [[Kategorio:Pirazolonoj| ]] 50jxrkj23zynx8xlhvtazhgqi0ypmyy 0 587117 9368551 8241455 2026-05-08T07:02:02Z Sj1mor 12103 9368551 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} [[Dosiero:Athens - National Gardens - monument 02.jpg|eta|dekstra|180px|Statuo en Ateno.]] '''Ioannis VARVAKIS''' (en [[greka]]: Ιωάννης Βαρβάκης; 1745–1825), konata ankaŭ kiel ''Ivan Andreeviĉ Varvaci'' (en [[rusa]]: Иван Андреевич Варваци), estis [[Grekio|greka]] distingita membro de la rusa kaj greka komunumoj, [[nacia heroo]], membro de la sekreta organizo Filiki Eteria kaj bonfaranto de la lokoj kie li loĝis. Li ricevis apogon por siaj negocoj ĉirkaŭ la [[Kaspia Maro]] el [[Katerina la 2-a (Rusio)|Katerina la 2-a de Rusio]]. Li fakte dediĉis sin al la komercado de [[kaviaro]]. Ioannis Varvakis aktive helpis grekojn dum la [[Greka Revolucio]], speciale ĉe sia hejminsulo Psara. Post la detruo de la insulo fare de la Turka Ŝiparo, li revenis en Grekion mem en 1824 por helpi la rifuĝintojn, kaj mortiĝis en [[Zakinto]] la 10an de Januaro, 1825. == Fonto == * Энциклопедия Таганрога. Таганрог: Антон, 1998. — 624 с. — ISBN 5-88040-017-4. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Varvakis, Ioannis}} [[Kategorio:Grekaj revoluciuloj]] [[Kategorio:Grekaj negocistoj]] [[Kategorio:Grekaj piratoj]] [[Kategorio:Historio de Grekio]] [[Kategorio:Rusiaj nobeloj]] jzwmz96a3gg1wp4ccgnu3lyesx8ko5y 0 593199 9368790 9063531 2026-05-08T11:04:26Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368790 wikitext text/x-wiki {{Tiu-ĉi artikolo|temas pri la budho Kaŝjapo, la praa budho. Pri la [[hinduismo|hindua]] saĝulo, vidu la artikolon [[Kaŝjapo]]. Pri la disĉiplo de la [[budho Gotamo]], vidu [[Mahakaŝjapo]].}} {{Informkesto budho | nomo = Kassapa Buddha | lingvo = Palio | konata kiel = Budho Kaŝjapo | dosiero = Ananda-Bagan-Myanmar-35-gje.jpg | grandeco = 200px | priskribo = Statuo de la budho Kaŝjapo en la [[templo Anando]]. | sanskrita nomo = कश्यप बुद्ध (''Kaśyapa Buddha'') | palia nomo = कस्सप बुद्ध (''Kassapa Buddha'') | ĉina nomo = 迦葉佛<br />(''Jiāyè-fó'') | japana nomo = 迦葉仏<br />(''Kashō-butsu'') | korea nomo = 가섭불<br />(''Kaseop-bul'') | tibeta nomo = འོད་སྲུང་ཆེན་པོ <br />(''Ösung Chenpo'') | mongola nomo = ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠰᠠᠬᠢᠭᠴᠢ, Гашив, <br />(''Geshib'') | birma nomo = ကဿပ<br />[Ikaʔθəpa̰] | taja nomo = พระกัสสปพุทธเจ้า <br />(''Phra Kassapa Phutthachao'') | kmera nomo = ព្រះពុទ្ធកស្សបោ <br />(''Preah Puth Kassapao'') | vjetnama nomo = ''Phật Ca-Diếp'' | adorata de = [[Teravado]], [[Mahajano]], [[Vaĝrajano]] | antaŭita de = [[Budho Kanakamunio]] | sekvata de = [[Budho Gotamo]] }} La '''budho Kaŝjapo''' ({{lang-pi|Kassapa Buddha}}; {{lang-sa|Kaśyapa Buddha}}) estas unu el la praaj [[budho]]j kies biografio estas kronikita en la ĉapitro 24<ref name=Vicittasarabivamsa/> de la ''[[Budavanso]]'', unu el la libroj de la ''[[Palia Kanono]]''. Laŭ [[teravada budhismo]], la budho Kaŝjapo estas la dudek-sepa el la [[dudek ok budhoj]], la sesa el la [[dudek naŭ budhoj#La sep prabudhoj|sep prabudhoj]] kaj la tria el la kvin budhoj de la nuna eono.<ref name="Gartner"/> La kvin budhoj de la nuna eono, kiu en [[Sanskrito]] nomiĝas ''bhadrakalpa'' (aŭspicia eono), estas la jenaj:<ref name="Buswell_Jr."/><ref name="Buddhistdoor"/> # [[Budho Krakuĉando]] # [[Budho Kanakamunio]] # Budho Kaŝjapo # [[Budho Gotamo]] # [[Budho Majtrejo]] (la kvina kaj estonta budho de la aŭspicia eono) == Vivo == La budho Kaśjapo naskiĝis en [[Sarnato]], urbo en la nuntempa ŝtato [[Utar-Pradeŝo]] en norda [[Barato]]. Liaj gepatroj estis [[brahmano]]j de la [[gotro]] Kaŝjapo, Brahmadato kaj Danavatio.<ref name=Vicittasarabivamsa/> Laŭ la legendo, lia korpo estis dudek [[ulno (unuo)|ulno]]jn alta kaj li vivis du mil jarojn en tri malsamaj lokoj, Hamso, Jaso kaj Sirinando.<ref name=Vicittasarabivamsa/><ref group=Noto>La BuA.217 nomas la du unuajn lokojn Hamsavo kaj Jasavo.</ref> Lia ĉefa edzino estis Sunando, kiu donis al li filon nomita Viĝitaseno. La budho Kaŝjapo rezignis sian socian vivon kaj praktikis severan asketismon dum nur sep tagoj. Ĝuste antaŭ atingi [[budheco]]n, li akceptis [[Laktigita rizo|kiribato]]n (laktigitan rizon) kiel manĝaĵon de sia edzino kaj greson kiel sidkusenon de [[hordeo|hordefarmanto]] nomita Somo. Lia [[bodiarbo]] (la arbo sub kiu li atingis [[budheco]]n) estis [[banjano]] kaj li donis sian unuan instruon en Isapatano al aro de [[bikŝuo]]j, kiuj rezignis la mondon kune kun li. La budho Kaŝjapo faris la [[ĝemela miraklo|ĝemelan miraklon]] ĉe la piedoj de [[pterokarpo]] ekster [[Sundar-Nagaro]]. Li kunsidis nur unufojon kun siaj disĉiploj, inter kiuj unu el liaj plej konataj prozelitoj estis la [[jakŝo]] Naradevo. Liaj ĉefaj disĉiploj estis la [[bikŝuo]]j Tiŝjo kaj Baradvajo, kaj la bikŝuinoj Anulo kaj Uruvelo. Lia helpanto estis Sarvamitro kaj, el liaj patronoj, la plej eminentaj estis Sumangalo, Gatikaro, Viĝitaseno kaj Badro. La budho Kaŝjapo forpasis kiam li estis kvardek-mil-jaraĝa en [[Varanasio|Kaŝio]].<ref group=Noto>Nuntempe konata kiel [[Varanasio]], en la nuntempa [[Barato|nordbarata]] ŝtato [[Utar-Pradeŝo]].</ref> Sur liajn relikvojn estis konstruita [[stupao]] unu [[leŭgo]]n alta, ĉiun brikon valoranta dek miljonoj de [[rupio]]j. Laŭ la komentarioj de la ''[[Angutaranikajo]]'', la kaŭzo de la ora haŭtkoloro de [[Mahakaŝjapo]] estis lia donacado de ora briko por la konstruado de la stupao de la budho Kaŝjapo.<ref name="AA.i.116"/> == Vidu ankaŭ == * ''[[Badrakalpika Sutro]]'' == Notoj == {{Referencoj|group=Noto}} == Referencoj == {{Referencoj|refs= <ref name=Vicittasarabivamsa>{{Cite book|last=Vicittasarabivamsa|first=U|authorlink=Mingun Sayadaw|editor-last=Ko Lay|editor-first=U|editor2-last=Tin Lwin|editor2-first=U|title=The great chronicle of Buddhas, Volume One, Part Two|edition=1st|chapter=Chapter 24: Kassapa Buddhavamsa|pages=285–92|publisher=Ti=Ni Publishing Center|location=Yangon, Myanmar|year=1992|isbn=|url=http://www.myanmarnet.net/nibbana/gotama/gcobv12.htm#24}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180824101822/http://www.myanmarnet.net/nibbana/gotama/gcobv12.htm#24 |date=2018-08-24 }}</ref> <ref name="Gartner"> {{Cite book|title=Tradition and modernity in Myanmar|last=Gärtner|first=Uta|author2=Jens Lorenz|year=1994|publisher=LIT Verlag|isbn=978-3-8258-2186-9|page=281}} </ref> <ref name="Buswell_Jr."> {{Cite book|last=Buswell Jr.|first=RE|last2=Lopez Jr.|first2=DS|title=The Princeton Dictionary of Buddhism|edition=1st|pages=106|publisher=Princeton University Press|location=Princeton, New Jersey|year=2014|isbn=978-0-691-15786-3|url=https://books.google.com/books?id=DXN2AAAAQBAJ&pg=PA106&lpg=PA106&dq=Buddhas+of+the+present+kalpa&source=bl&ots=c6lQny7Tdx&sig=kzqS5pi-JWuZtFetuCrLMNoKv1U&hl=en&sa=X&ei=yw2XVKCzE8mVNuzDg8AL&ved=0CD0Q6AEwBzgK#v=onepage&q=Buddhas%20of%20the%20present%20kalpa&f=false}} </ref> <ref name="Buddhistdoor"> {{Cite web|author=|title=Chapter 36: The Buddhas in the three periods of time|work=Buddhism in a Nutshell Archives|publisher=Buddhistdoor International|location=Hong Kong|year=|url=http://www.buddhistdoor.com/OldWeb/bdoor/archive/nutshell/teach36.htm|accessdate=2014-12-21}} </ref> <ref name="AA.i.116"> Komentarioj de la ''Angutaranikajo'', paĝo i.116. </ref> }} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.palikanon.com/english/pali_names/ka/kassapa.htm La budho Kaŝjapo en teravada budhismo.] {{Portalo|budhismo}} [[Kategorio:Budhoj]] 1baz10swkxpoooyqoauyh0t6umaurp5 0 593243 9368789 8759521 2026-05-08T11:04:04Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368789 wikitext text/x-wiki {{Informkesto budho | nomo = Koṇāgamana Buddha | lingvo = Palio | konata kiel = Budho Kanakamunio | dosiero = Ananda-Bagan-Myanmar-34-gje.jpg | grandeco = 200px | priskribo = Statuo de la budho Kanakamunio ĉe la [[templo Anando]], [[Birmo]]. | landscape = | sanskrita nomo = कनकमुनि बुद्ध<br />(''Kanakamuni Buddha'') | palia nomo = कोणागमन बुद्ध<br />(''Koṇāgamana Buddha'') | ĉina nomo = 拘那含牟尼 | japana nomo = 拘那含牟尼仏<br />(''Kunagonmuni-butsu'') | korea nomo = | tibeta nomo = གསེར་ཐུབ་<br />(''Serthub'') | mongola nomo = Канагамуни | vjetnama nomo = ''Phật Câu Na Hàm Mâu Ni'' | birma nomo = ကောဏာဂုံ <br />[kɔ́nàɡòʊɴ] | taja nomo = พระโกนาคมนพุทธเจ้า <br />(''Phra Konakhamana Phutthachao'') | kmera nomo = ព្រះពុទ្ធកោនាគមនោ <br />(''Preah Puth Kaonakemeno'') | adorata de = [[Teravado]], [[Mahajano]], [[Vaĝrajano]] | antaŭita de = [[Budho Krakuĉando]] | sekvata de = [[Budho Kaŝjapo]] }} La '''budho Kanakamunio''' estas unu el la praaj [[budho]]j, kies biografio estis kronikita en la ĉapitro 23<ref name="Vicittasarabivamsa"/> de la ''[[Budavanso]]'', unu el la libroj de la ''[[Palia Kanono]]''. Laŭ [[teravada budhismo]], la budho Kanakamunio estas la dudek-sesa el la [[dudek ok budhoj]], la kvina el la [[dudek ok budhoj#La sep prabudhoj|sep prabudhoj]] kaj la dua el la kvin budhoj de la nuna eono.<ref name="Gartner"/> La kvin budhoj de la nuna eono, kiu en [[Sanskrito]] nomiĝas ''bhadrakalpa'' (aŭspicia eono), estas la jenaj:<ref name="Buswell_Jr."/><ref name="Buddhistdoor"/> # [[Budho Krakuĉando]] # Budho Kanakamunio # [[Budho Kaŝjapo]] # [[Budho Gotamo]] # [[Budho Majtrejo]] (la kvina kaj estonta budho de la aŭspicia eono) == Vivo == La budho Kanakamunio naskiĝis en la cerva parko Subagavatio, kiu troviĝis en Sobavatio,<ref name=Vicittasarabivamsa/> —nun loko konata kiel Araŭrakoto, trovita preskaŭ 3 km sude de [[Nigalihavo]]— [[merkredo|merkrede]],<ref name="Reid"/> tial li estas metita sur la piedestalo de merkredo. Laŭ la [[bikŝuo]] [[Ŝjuanzango]], la relikvoj de la budho Kanakamunio restis en [[stupao]] en Nigalisagaro, nun la distrikto Kapilavastuo en suda [[Nepalo]],<ref name="Strong"/> kie ĝis nun ekzistas [[Aŝoka kolono]]. La enskribo de [[Aŝoko]] en la [[brahmia alfabeto]] ankoraŭ estas parte enteriĝita. == Vidu ankaŭ == * ''[[Badrakalpika Sutro]]'' == Bildaro == {{Bildgalerio |larĝo=200 |alto=200 |vicigo=centre |Dosiero:Koṇāgamana Buddha Ashoka (1).JPG|La kolono starigita de la reĝo Aŝoko kiel memorigaĵo de la naskiĝloko de la budho Kanakamunio, Nigalihavo, Nepalo. |Dosiero:Koṇāgamana Buddha Ashoka (2).JPG|Naskiĝloko de la budho Kanakamunio, Nigalihavo, Nepalo. |Dosiero:Koṇāgamana Buddha Ashoka (3).JPG|Statuo kiel memorigaĵo de la naskiĝloko de la budho Kanakamunio. |Dosiero:Painting of Konagamana Buddha, Wat Ho Xieng, Luang Prabang.png|Detalo de murpentraĵo bildiganta la budhon Kanakamunion, [[Luangprabango]], [[Laoso]] |Dosiero:বুদ্ধ ধাতু জাদি মন্দির, বান্দরবান ৩.jpg|Statuo de la budho Kanakamunio, ora templo Bandarbano, [[Bangladeŝo]]. }} == Referencoj == {{Referencoj|refs= <ref name="Vicittasarabivamsa">{{Cite book|last=Vicittasarabivamsa|first=U|authorlink=|editor-last=Ko Lay|editor-first=U|editor2-last=Tin Lwin|editor2-first=U|title=The great chronicle of Buddhas, Volume One, Part Two|edition=1st|chapter=Chapter 24: Kassapa Buddhavamsa|pages=285–92|publisher=Ti=Ni Publishing Center|location=Yangon, Myanmar|year=1992|isbn=|url=http://www.myanmarnet.net/nibbana/gotama/gcobv12.htm#24}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180824101822/http://www.myanmarnet.net/nibbana/gotama/gcobv12.htm#24 |date=2018-08-24 }}</ref> <ref name="Gartner"> {{Cite book|title=Tradition and modernity in Myanmar|last=Gärtner|first=Uta|author2=Jens Lorenz|year=1994|publisher=LIT Verlag|isbn=978-3-8258-2186-9|page=281}} </ref> <ref name="Buswell_Jr."> {{Cite book|last=Buswell Jr.|first=RE|last2=Lopez Jr.|first2=DS|title=The Princeton Dictionary of Buddhism|edition=1st|pages=106|publisher=Princeton University Press|location=Princeton, New Jersey|year=2014|isbn=978-0-691-15786-3|url=https://books.google.com/books?id=DXN2AAAAQBAJ&pg=PA106&lpg=PA106&dq=Buddhas+of+the+present+kalpa&source=bl&ots=c6lQny7Tdx&sig=kzqS5pi-JWuZtFetuCrLMNoKv1U&hl=en&sa=X&ei=yw2XVKCzE8mVNuzDg8AL&ved=0CD0Q6AEwBzgK#v=onepage&q=Buddhas%20of%20the%20present%20kalpa&f=false}} </ref> <ref name="Buddhistdoor"> {{Cite web|author=|title=Chapter 36: The Buddhas in the three periods of time|work=Buddhism in a Nutshell Archives|publisher=Buddhistdoor International|location=Hong Kong|year=|url=http://www.buddhistdoor.com/OldWeb/bdoor/archive/nutshell/teach36.htm|accessdate=2014-12-21}} </ref> <ref name="Reid"> {{Cite book|title=Myanmar (Burma)|last=Reid|first=Robert|author2=Michael Grosberg|year=2005|publisher=[[Lonely Planet]]|isbn=978-1-74059-695-4|page=93}} </ref> <ref name="Strong"> {{Cite book|title=Relics of the Buddha|author=John S. Strong|year=2007|page=130|url=https://books.google.com/books/p/princeton?id=_KLAxmR8PZAC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&hl=en#v=onepage&q&f=false}} </ref> }} {{Portalo|budhismo}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Budhoj]] fkfc8hdp1kbbzbslipen4dgp3vuvynf 0 610283 9368620 8204017 2026-05-08T09:16:04Z Sj1mor 12103 9368620 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Germana naciismo''' estas la [[naciismo|naciisma]] ideo ke Germanoj estas [[nacio]], defendas la unuigon de [[Germanoj]] kaj de [[Germana lingvo|germanparolantoj]] en [[nacio-ŝtato]], kaj emfazas kaj fieras pri la [[nacia identeco]] de Germanoj. La plej fruaj originoj de la Germana naciismo ekis ĉe la nasko de la [[romantismo|romantisma]] naciismo dum la [[Napoleonaj Militoj]] kiam aperis [[Tutgermanismo]]. Defendo de Germana nacio-ŝtato ekiĝis grava politika forto kiel reago al la invado de Germanaj teritorioj fare de Francio sub [[Napoleono Bonaparte]]. En la 19a jarcento Germanoj polemikis pri la [[Demando pri Germanujo]] nome ĉu la Germana naci-ŝtato enhavu "Malgrandan Germanion" kiuj ekskludu Aŭstrion aŭ "Grandan Germanion" kiu inkludu Aŭstrion. La partio estrita de la Prusia kanceliero [[Otto von Bismarck]] sukcesis forĝi la Malgrandan Germanion.<ref>Verheyen, Dirk (1999). The German question: A Cultural, Historical, and Geopolitical Exploration. Westview Press. ISBN 0-8133-6878-2. p. 8.</ref> Agresema Germana naciismo estas vidita kiel ŝlosila faktoro en la okazigo de ambaŭ [[mondmilito]]j. En la [[Dua Mondmilito]], la [[Nazioj]] klopodis krei Grandan Ĝermanan Reĝlandon, emfazis etnan Germanan identecon kaj Germanan grandecon per la ekskludo de ĉiuj aliaj pere de ekstermado de [[judoj]], [[ciganoj]], kaj de aliaj popoloj en la [[Holokaŭsto]]. == Vidu ankaŭ == * [[Unuigo de Germanio]] == Notoj == {{Projektoj}} {{Referencoj}} [[Kategorio:Germana naciismo| ]] [[Kategorio:Historio de Germanio]] tgkofapplch9vruhpngmufb265zl7y6 9368632 9368620 2026-05-08T09:26:14Z Sj1mor 12103 /* Vidu ankaŭ */ Tutgermanismo 9368632 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Germana naciismo''' estas la [[naciismo|naciisma]] ideo ke Germanoj estas [[nacio]], defendas la unuigon de [[Germanoj]] kaj de [[Germana lingvo|germanparolantoj]] en [[nacio-ŝtato]], kaj emfazas kaj fieras pri la [[nacia identeco]] de Germanoj. La plej fruaj originoj de la Germana naciismo ekis ĉe la nasko de la [[romantismo|romantisma]] naciismo dum la [[Napoleonaj Militoj]] kiam aperis [[Tutgermanismo]]. Defendo de Germana nacio-ŝtato ekiĝis grava politika forto kiel reago al la invado de Germanaj teritorioj fare de Francio sub [[Napoleono Bonaparte]]. En la 19a jarcento Germanoj polemikis pri la [[Demando pri Germanujo]] nome ĉu la Germana naci-ŝtato enhavu "Malgrandan Germanion" kiuj ekskludu Aŭstrion aŭ "Grandan Germanion" kiu inkludu Aŭstrion. La partio estrita de la Prusia kanceliero [[Otto von Bismarck]] sukcesis forĝi la Malgrandan Germanion.<ref>Verheyen, Dirk (1999). The German question: A Cultural, Historical, and Geopolitical Exploration. Westview Press. ISBN 0-8133-6878-2. p. 8.</ref> Agresema Germana naciismo estas vidita kiel ŝlosila faktoro en la okazigo de ambaŭ [[mondmilito]]j. En la [[Dua Mondmilito]], la [[Nazioj]] klopodis krei Grandan Ĝermanan Reĝlandon, emfazis etnan Germanan identecon kaj Germanan grandecon per la ekskludo de ĉiuj aliaj pere de ekstermado de [[judoj]], [[ciganoj]], kaj de aliaj popoloj en la [[Holokaŭsto]]. == Vidu ankaŭ == * [[Unuigo de Germanio]] * [[Tutgermanismo]] == Notoj == {{Projektoj}} {{Referencoj}} [[Kategorio:Germana naciismo| ]] [[Kategorio:Historio de Germanio]] khmkwu2zv1yl2w5b9qi1jhlqthtelus 0 614711 9368726 9225171 2026-05-08T10:26:42Z ~2026-13520-37 256526 /* Anaro */ 9368726 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto | nomo = Emerson, Lake & Palmer | dosiero = Emerson Lake and Palmer band photo.jpg | priskribo de dosiero = Emerson, Lake & Palmer, [[Toronto]], en [[Kanado]] ([[1978]]) | grandeco de dosiero = 300px | fono = muzikgrupo | deveno = {{flago|Anglio}} [[Croydon]], [[Londono]] | ĝenro = [[Progresiva roko]]<br />[[Psikedela roko]]<br />[[Arta roko]] | aktivaj jaroj = [[1970]] – [[2010]] | eldoninto = [[Island Records|Island]]<br />[[Atlantic Records|Atlantic]]<br />[[Manticore Records|Manticore]]<br />[[Cotillion Records|Cotillion]]<br />[[Vee-Jay Records|Vee-Jay]]<br />[[Polydor]]<br />[[Stax Records|Stax]] | nuntempaj membroj = Keith Emerson (1970 – 2010)<br />Greg Lake (1970 – 2010)<br />Carl Palmer (1970 – 2010) }} [[Dosiero:Emerson Lake and Palmer two.jpg|eta|dekstre|Emerson en 1978.]] [[Dosiero:Emerson Lake and Palmer four.jpg|eta|dekstre|Lake en 1978.]] [[Dosiero:Emerson Lake and Palmer three.jpg|eta|dekstre|Palmer ludante dum la turneo de ''Works'', en 1978.]] '''Emerson, Lake & Palmer''' ('''ELP''') estis angla [[superbando]] de [[progresiva roko]] formita en Londono en [[1970]]. La bando konsistis el klavaristo [[Keith Emerson]]; kantisto, basisto kaj produktoro [[Greg Lake]]; kaj drumisto kaj perkutisto [[Carl Palmer]]. Kun naŭ oraj diskoj atestitaj de la RIAA en Usono,<ref>[https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=emerson%2C+lake+%26+palmer#search_section "RIAA: - Emerson, Lake & Palmer".] RIAA. Alirita la 14an de Julio 2018. </ref> kaj ĉirkaŭkalkulo de 48 milionoj da venditaj diskoj tutmonde,<ref> [https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-38251936 Greg Lake: King Crimson and ELP star dies aged 69.] [[BBC]] News. Alirita la 14an de Julio 2018. </ref> ili estis unu el la plej popularaj kaj komerce sukcesaj bandoj de progresiva roko en la 1970-aj jaroj,<ref> Eder, Bruce. [https://www.allmusic.com/artist/emerson-lake-palmer-mn0000798992 "Emerson, Lake & Palmer".] AllMusic. Alirita la 14an de Julio 2018. </ref><ref>[https://www.rollingstone.com/music/photos/readers-poll-the-best-prog-rock-bands-of-all-time-20110720/7-emerson-lake-and-palmer-0610429 "Rolling Stone Readers Poll".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120121021355/http://www.rollingstone.com/music/photos/readers-poll-the-best-prog-rock-bands-of-all-time-20110720/7-emerson-lake-and-palmer-0610429 |date=2012-01-21 }} [[Rolling Stone]]. Alirita la 9an de Februaro 2012.</ref> kun muzika stilo kiu inkludas adaptaĵojn de [[klasika muziko]] kun elementoj de [[ĵazo]] kaj simfonia roko, dominita de la brila uzado fare de Emerson de la [[Hammond-orgeno]], de la [[Moog-sintezilo]] kaj de la [[piano]] (kvankam ankaŭ Lake verkis kelkajn akustikajn kantojn por la grupo).<ref>[http://www.ladiesofthelake.com/cabinet/bssliner.html "Liner Notes from the DVD-A of Brain Salad Surgery – written by Jerry McCulley".] ladiesofthelake.com. Alirita la 14an de Julio 2018. Lake diris "It used to be a thing where as a balance to the record I would write an acoustic song." La baladoj de Lake, la malplej tipa aspekto de la muziko de ELP, ofte havigis al la bando ties plej grandan elsendemon kaj plej ampleksan eksponon al la publiko. </ref> == Biografio == La bando elstariĝis post sia apero en la [[Festivalo de la Insulo Wight]] en aŭgusto 1970. En sia unua jaro, la grupo kontraktis kun E.G. Records (kiu distribuis la diskojn de la bando tra Island Records en Unuiĝinta Reĝlando, kaj Atlantic Records en Nordameriko), kaj publikigis la diskojn ''Emerson, Lake & Palmer'' (1970) kaj ''Tarkus'' (1971), ambaŭ el kiuj atingis la pintan kvinonon en Britio. La sukceso de la bando pluis ĉe ''Pictures at an Exhibition'' (1971), ''Trilogy'' (1972) kaj ''Brain Salad Surgery'' (1973, publikigitaj per la propra marko de ELP nome ''Manticore Records''). Post tri-jara rompo, Emerson, Lake & Palmer publikigis ''Works Volume 1'' (1977) kaj ''Works Volume 2'' (1977). Post ''Love Beach'' (1978), la grupo disbandiĝis en 1979. La bando re-formiĝis parte en la 1980-aj jaroj kiel Emerson, Lake & Powell kun Cozy Powell anstataŭ Palmer. Robert Berry poste anstataŭis Lake, dum Palmer revenis, formante la bandon ''3''. En 1991, la originala trio re-formiĝis kaj publikigis du pliajn albumojn, ''Black Moon'' (1992) kaj ''In the Hot Seat'' (1994), kaj turneis foje inter 1992 kaj 1998. Ilia fina prezento okazis en 2010 ĉe la ''High Voltage Festival'' en Londono por rememorigi la 40an jariĝon de la bando. Kaj Emerson kaj Lake mortis en 2016,<ref>[http://www.tmz.com/2016/03/11/keith-emerson-death-suicide/ "Keith Emerson's Death -- Gunshot to the Head ... Looks Like Suicide (UPDATE)".] </ref><ref>[https://www.billboard.com/articles/news/7133074/keith-emerson-death-suicide-investigation "Keith Emerson's Death Ruled a Suicide".] Billboard. Lynne Segall. 11a de Marto 2016. Alirita la 14an de Julio 2018. </ref><ref> Savage, Mark (8a de Decembro 2016). [https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-38251936 "Greg Lake: King Crimson and ELP star dies aged 69".] [[BBC]] News. Alirita la 14an de Julio 2018. </ref> lasante Palmer kiel la nura survivinta membro de la bando. == Diskaro == {{Div col|cols = 2}} * ''Emerson, Lake & Palmer'' (1970) * ''Tarkus'' (1971) * ''Pictures at an Exhibition'' (1971), laŭ la samnoma verko (Pentraĵoj de ekspozicio) de [[Modest Petroviĉ Musorgskij|Modest Musorgski]] * ''Trilogy'' (1972) * ''Brain Salad Surgery'' (1973) * ''Works Volume 1'' (1977) kun versio de la ''[[Fanfare for the Common Man]]'' de [[Aaron Copland]]. * ''Works Volume 2'' (1977) * ''Love Beach'' (1978) * ''Black Moon'' (1992) * ''In the Hot Seat'' (1994) Kaj krome koncertaj diskoj, kompilaĵoj, unuopaĵoj ktp. {{Div col end}} == Anaro == * Keith Emerson - [[klavarinstrumento|klavaroj]], [[sintezilo]]j * Greg Lake - [[Kantado|voĉo]], [[Basgitaro|baso]], [[kontrabaso]], [[gitaro]]j, [[buŝharmoniko]], [[fajfo]], [[Muzikproduktisto|produktisto]] * Carl Palmer - [[drumo]]j, [[frapinstrumento]]j == Notoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * Macan, Edward (2006). Endless Enigma: A Musical Biography of Emerson, Lake & Palmer. Open Court Publishing Company. ISBN 0-8126-9596-8. * Van der Kiste, John (2012). The Plymouth Book of Days. The History Press. ISBN 9780752485973. * Forrester, George; Hanson, Martyn; Askew, Frank (2001). Emerson, Lake & Palmer, The Show That Never Ends, A Musical Biography. Helter Skelter Publishing. ISBN 1-900924-17-X. * Freeman, Garry (2012). Do You Wanna Play Some Magic?: Emerson, Lake & Palmer in Concert 1970–1979 – A Live History. Soundcheck Books. ISBN 978-0956642080. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Anglaj rokmuzikaj grupoj]] [[Kategorio:Britaj progresivrokaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muziktrioj]] [[Kategorio:Superbandoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1970]] 417doi2unn4aw6fqbq0f9gp2kx25s8r 9368751 9368726 2026-05-08T10:39:03Z ~2026-13520-37 256526 /* Anaro */ 9368751 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto | nomo = Emerson, Lake & Palmer | dosiero = Emerson Lake and Palmer band photo.jpg | priskribo de dosiero = Emerson, Lake & Palmer, [[Toronto]], en [[Kanado]] ([[1978]]) | grandeco de dosiero = 300px | fono = muzikgrupo | deveno = {{flago|Anglio}} [[Croydon]], [[Londono]] | ĝenro = [[Progresiva roko]]<br />[[Psikedela roko]]<br />[[Arta roko]] | aktivaj jaroj = [[1970]] – [[2010]] | eldoninto = [[Island Records|Island]]<br />[[Atlantic Records|Atlantic]]<br />[[Manticore Records|Manticore]]<br />[[Cotillion Records|Cotillion]]<br />[[Vee-Jay Records|Vee-Jay]]<br />[[Polydor]]<br />[[Stax Records|Stax]] | nuntempaj membroj = Keith Emerson (1970 – 2010)<br />Greg Lake (1970 – 2010)<br />Carl Palmer (1970 – 2010) }} [[Dosiero:Emerson Lake and Palmer two.jpg|eta|dekstre|Emerson en 1978.]] [[Dosiero:Emerson Lake and Palmer four.jpg|eta|dekstre|Lake en 1978.]] [[Dosiero:Emerson Lake and Palmer three.jpg|eta|dekstre|Palmer ludante dum la turneo de ''Works'', en 1978.]] '''Emerson, Lake & Palmer''' ('''ELP''') estis angla [[superbando]] de [[progresiva roko]] formita en Londono en [[1970]]. La bando konsistis el klavaristo [[Keith Emerson]]; kantisto, basisto kaj produktoro [[Greg Lake]]; kaj drumisto kaj perkutisto [[Carl Palmer]]. Kun naŭ oraj diskoj atestitaj de la RIAA en Usono,<ref>[https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=emerson%2C+lake+%26+palmer#search_section "RIAA: - Emerson, Lake & Palmer".] RIAA. Alirita la 14an de Julio 2018. </ref> kaj ĉirkaŭkalkulo de 48 milionoj da venditaj diskoj tutmonde,<ref> [https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-38251936 Greg Lake: King Crimson and ELP star dies aged 69.] [[BBC]] News. Alirita la 14an de Julio 2018. </ref> ili estis unu el la plej popularaj kaj komerce sukcesaj bandoj de progresiva roko en la 1970-aj jaroj,<ref> Eder, Bruce. [https://www.allmusic.com/artist/emerson-lake-palmer-mn0000798992 "Emerson, Lake & Palmer".] AllMusic. Alirita la 14an de Julio 2018. </ref><ref>[https://www.rollingstone.com/music/photos/readers-poll-the-best-prog-rock-bands-of-all-time-20110720/7-emerson-lake-and-palmer-0610429 "Rolling Stone Readers Poll".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120121021355/http://www.rollingstone.com/music/photos/readers-poll-the-best-prog-rock-bands-of-all-time-20110720/7-emerson-lake-and-palmer-0610429 |date=2012-01-21 }} [[Rolling Stone]]. Alirita la 9an de Februaro 2012.</ref> kun muzika stilo kiu inkludas adaptaĵojn de [[klasika muziko]] kun elementoj de [[ĵazo]] kaj simfonia roko, dominita de la brila uzado fare de Emerson de la [[Hammond-orgeno]], de la [[Moog-sintezilo]] kaj de la [[piano]] (kvankam ankaŭ Lake verkis kelkajn akustikajn kantojn por la grupo).<ref>[http://www.ladiesofthelake.com/cabinet/bssliner.html "Liner Notes from the DVD-A of Brain Salad Surgery – written by Jerry McCulley".] ladiesofthelake.com. Alirita la 14an de Julio 2018. Lake diris "It used to be a thing where as a balance to the record I would write an acoustic song." La baladoj de Lake, la malplej tipa aspekto de la muziko de ELP, ofte havigis al la bando ties plej grandan elsendemon kaj plej ampleksan eksponon al la publiko. </ref> == Biografio == La bando elstariĝis post sia apero en la [[Festivalo de la Insulo Wight]] en aŭgusto 1970. En sia unua jaro, la grupo kontraktis kun E.G. Records (kiu distribuis la diskojn de la bando tra Island Records en Unuiĝinta Reĝlando, kaj Atlantic Records en Nordameriko), kaj publikigis la diskojn ''Emerson, Lake & Palmer'' (1970) kaj ''Tarkus'' (1971), ambaŭ el kiuj atingis la pintan kvinonon en Britio. La sukceso de la bando pluis ĉe ''Pictures at an Exhibition'' (1971), ''Trilogy'' (1972) kaj ''Brain Salad Surgery'' (1973, publikigitaj per la propra marko de ELP nome ''Manticore Records''). Post tri-jara rompo, Emerson, Lake & Palmer publikigis ''Works Volume 1'' (1977) kaj ''Works Volume 2'' (1977). Post ''Love Beach'' (1978), la grupo disbandiĝis en 1979. La bando re-formiĝis parte en la 1980-aj jaroj kiel Emerson, Lake & Powell kun Cozy Powell anstataŭ Palmer. Robert Berry poste anstataŭis Lake, dum Palmer revenis, formante la bandon ''3''. En 1991, la originala trio re-formiĝis kaj publikigis du pliajn albumojn, ''Black Moon'' (1992) kaj ''In the Hot Seat'' (1994), kaj turneis foje inter 1992 kaj 1998. Ilia fina prezento okazis en 2010 ĉe la ''High Voltage Festival'' en Londono por rememorigi la 40an jariĝon de la bando. Kaj Emerson kaj Lake mortis en 2016,<ref>[http://www.tmz.com/2016/03/11/keith-emerson-death-suicide/ "Keith Emerson's Death -- Gunshot to the Head ... Looks Like Suicide (UPDATE)".] </ref><ref>[https://www.billboard.com/articles/news/7133074/keith-emerson-death-suicide-investigation "Keith Emerson's Death Ruled a Suicide".] Billboard. Lynne Segall. 11a de Marto 2016. Alirita la 14an de Julio 2018. </ref><ref> Savage, Mark (8a de Decembro 2016). [https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-38251936 "Greg Lake: King Crimson and ELP star dies aged 69".] [[BBC]] News. Alirita la 14an de Julio 2018. </ref> lasante Palmer kiel la nura survivinta membro de la bando. == Diskaro == {{Div col|cols = 2}} * ''Emerson, Lake & Palmer'' (1970) * ''Tarkus'' (1971) * ''Pictures at an Exhibition'' (1971), laŭ la samnoma verko (Pentraĵoj de ekspozicio) de [[Modest Petroviĉ Musorgskij|Modest Musorgski]] * ''Trilogy'' (1972) * ''Brain Salad Surgery'' (1973) * ''Works Volume 1'' (1977) kun versio de la ''[[Fanfare for the Common Man]]'' de [[Aaron Copland]]. * ''Works Volume 2'' (1977) * ''Love Beach'' (1978) * ''Black Moon'' (1992) * ''In the Hot Seat'' (1994) Kaj krome koncertaj diskoj, kompilaĵoj, unuopaĵoj ktp. {{Div col end}} == Anaro == * Keith Emerson - [[klavarinstrumento|klavaroj]], [[sintezilo]]j * Greg Lake - [[Kantado|voĉo]], [[Basgitaro|baso]], [[kontrabaso]], [[gitaro]]j, [[buŝharmoniko]], [[fajfo]], [[Muzikproduktisto|produktisto]] * Carl Palmer - [[drumo]]j, [[frapinstrumento]]j, [[zimbalono]] == Notoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * Macan, Edward (2006). Endless Enigma: A Musical Biography of Emerson, Lake & Palmer. Open Court Publishing Company. ISBN 0-8126-9596-8. * Van der Kiste, John (2012). The Plymouth Book of Days. The History Press. ISBN 9780752485973. * Forrester, George; Hanson, Martyn; Askew, Frank (2001). Emerson, Lake & Palmer, The Show That Never Ends, A Musical Biography. Helter Skelter Publishing. ISBN 1-900924-17-X. * Freeman, Garry (2012). Do You Wanna Play Some Magic?: Emerson, Lake & Palmer in Concert 1970–1979 – A Live History. Soundcheck Books. ISBN 978-0956642080. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Anglaj rokmuzikaj grupoj]] [[Kategorio:Britaj progresivrokaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muziktrioj]] [[Kategorio:Superbandoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1970]] n7ml4okcpvbjnrogxkr2ih9iqav1ymh 0 615728 9368354 8680736 2026-05-07T18:06:36Z Marbletan 182248 ([[c:GR|GR]]) [[File:Indole-3-acetonitrile.png]] → [[File:Indole acetonitrile.svg]] 9368354 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=15% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>Indolo-propionamido</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Indolepropionamide.svg|200px|Indolo-3-propionamido]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la <br>Indolo-propionamido''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Indole-3-propionamide 3D.png|200px|Indolo-3-propionamido]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Tridimensia kemia strukturo de la <br>Indolo-propionamido''' |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|11|H|12|N|2|O'''}}</big></center></big> |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=5814-93-7 5814-93-7] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.312353.html 312353] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/351791 351791] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||bruna solidaĵo |- |[[Molmaso]]||188.22578 g·mol^-1 |- |[[Denseco]]|| 1.27g cm⁻³ |- |[[Fandpunkto]]||133 °C |- |[[Bolpunkto]]||>487.6 °C |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.6645}} |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']] |- |[[Listo da R-Deklaroj|Riskoj]]||[[Listo da R-Deklaroj#R52|R52]] [[Listo da R-Deklaroj#R53|R53]] |- |[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S20|S20]] [[Listo da S-Deklaroj#S21|S21]] [[Listo da S-Deklaroj#R36/37/39|S36/37/39]] |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Pridanĝeraj indikoj''']] |- |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Danĝero''']] {{Danĝerosimboloj|Xi}} |- style="background: yellow; color: black" |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07|09}}</center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|302|315|318|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|261|264|270|271|280|301+312|302+352|304+340|305+351+338|310|312|321|330|332+313|362|403+233|405|501}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br>(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Indolo-propionamido''' estas kemia substanco apartenanta al la familioj de la [[indolo]]j kaj [[amido]]j. Ĝia strukturo estas simila al tiu de la [[melatonino]] kaj oni raportas posedi potencan forton kontraŭ la liberradikaloj, do ĝi estas forte antioksidanta kaj antimaljuniga molekulo uzata en farmakologio kaj sanindustrio. Maljunigo estas la ĉefa medicina defio en la tuta mondo, kaj ne surprize, indolo-propionamido kaj aliaj drogoj kaj kemiaĵoj kiuj povas etendi la vivodaŭron en modelaj organismoj estas kreskanta esplorkampo. Do, post kiam indolo-propionamido estis unue sintezita, sciencistoj malkovris ke ĝi ekzistas kiel nature okazanta substanco. Indolo-propionamido povas preventi kaj protekti ankaŭ kontraŭ la malutilaj efikoj de specifaj mitokondriaj toksinoj.<ref>[http://www.longlonglife.org/en/longevity/anti-aging-treatments/indolepropionamide-beats-all-records/ LonglongLife]</ref> ==Literaturo== * [https://www.scbt.com/scbt/product/indole-3-propionamide-5814-93-7 Santa Cruz Biotechnology] * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2858081/ NCBI Resources] * [http://www.chemicalbook.com/ChemicalProductProperty_EN_CB4934718.htm Chemical Book] ==Vidu ankaŭ== <center> <Gallery> Phenylacetonitril.png|<center><big>'''[[Benzila cianido|Fenil-aceto-nitrilo]]'''</big></center> Serotonin-2D-skeletal.svg|<center><big>'''[[Serotonino]]'''</big></center> L-Tryptophan_-_L-Tryptophan.svg|<center><big>'''[[Triptofano]]'''</big></center> 3-Indolepropionic_acid_skeletal.svg|<center><big>'''[[Indolo-propionata acido]]'''</big></center> Indol-3-ylacetic_acid.svg|<center><big>'''[[Indolo-acetata acido]]'''</big></center> Tryptophol.svg|<center><big>'''[[Triptofolo|Indolo-etanolo]]'''</big></center> Indole-3-Acrylic_acid.png|<center><big>'''[[Indolo-akrilata acido]]'''</big></center> Indole-3-butyric_acid.svg|<center><big>'''[[Indolo-buterata acido]]'''</big></center> Indole-3-Lactic_acid.png|<center><big>'''[[Indolo-laktata acido]]'''</big></center> Melatonin2.svg|<center><big>'''[[Melatonino]]'''</big></center> Tryptamine.png|<center><big>'''[[Triptamino]]'''</big></center> Indole-pyruvic_acid.png|<center><big>'''[[Indolo-piruvata acido]]'''</big></center> Indole-3-acetaldehyde.svg|<center><big>'''[[Indolo-acetaldehido]]'''</big></center> Indole acetonitrile.svg|<center><big>'''[[Indolo-acetonitrilo]]'''</big></center> Indole-3-acetamide.png|<center><big>'''[[Indolo-acetamido]]'''</big></center> </Gallery> </center> ==Referencoj== {{referencoj|3}} [[Kategorio:Indoloj|propionamido]] [[Kategorio:Karboksamidoj]] 9q2utgsw880n60v5whw2j4zx3kvw6n4 0 623392 9368791 7872389 2026-05-08T11:04:47Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368791 wikitext text/x-wiki {{Informkesto budho | nomo = Kakusandha Buddha | lingvo = Palio | konata kiel = Budho Krakuĉando | dosiero = Ananda-Bagan-Myanmar-30-gje.jpg | grandeco = 200px | priskribo = Statuo de la budho Krakuĉando ĉe la [[templo Anando]], [[Birmo]]. | sanskrita nomo = क्रकुच्छंद बुद्ध<br />(''Krakucchaṃda Buddha'') | palia nomo = ककुसन्ध बुद्ध<br />(''Kakusandha Buddha'') | ĉina nomo = 拘留孙佛 | japana nomo = 拘留孫<br />(''Kuruson'') | korea nomo = | tibeta nomo = ''Khorvadjig'' | mongola nomo = Кракучандра | vjetnama nomo = ''Phật Câu Lưu Tôn'' | birma nomo = ကကုသန် <br />(ka̰kṵθàɴ|) | taja nomo = พระกกุสันธพุทธเจ้า <br />(''Phra Kakusantha Phutthachao'') | kmera nomo = ព្រះពុទ្ធកកុសន្ធោ <br />(''Preah Puth Kakosantho'') | adorata de = [[Teravado]], [[Mahajano]], [[Vaĝrajano]] | antaŭita de = [[Budho Viŝvabuo]] | sekvata de = [[Budho Kanakamunio]] }} La '''budho Krakuĉando''' estas unu el la praaj [[budho]]j, kies biografio estis kronikita en la ĉapitro 22<ref name="Vicittasarabivamsa"/> de la ''[[Budavanso]]'', unu el la libroj de la ''[[Palia Kanono]]''. Laŭ [[teravada budhismo]], la budho Krakuĉando estas la dudek-kvina el la [[dudek ok budhoj]], la kvara el la [[dudek ok budhoj#La sep prabudhoj|sep prabudhoj]] kaj la unua el la kvin budhoj de la nuna eono.<ref name="Gartner"/> La kvin budhoj de la nuna eono, kiu en [[Sanskrito]] nomiĝas ''bhadrakalpa'' (aŭspicia eono), estas la jenaj:<ref name="Buswell_Jr."/><ref name="Buddhistdoor"/> # Budho Krakuĉando # [[Budho Kanakamunio]] # [[Budho Kaŝjapo]] # [[Budho Gotamo]] # [[Budho Majtrejo]] (la kvina kaj estonta budho de la aŭspicia eono) == Vivo == La budho Krakuĉando naskiĝis en la cerva parko Kemavatio, kiu troviĝis en Sobavatio,<ref name=Vicittasarabivamsa/>, hodiaŭ konata kiel [[Gotihavo]], kaj troviĝas ĉ. 4 km sudoriente de [[Kapilavastuo]], [[Nepalo]].<ref name="Buddhanet"/> [[Aŝoko]] vizitis Gotihavon kiam li vizitis [[Lumbinio]]n kaj starigis enskribitan kolonon por marki sian viziton. Ankaŭ estas stupao en la vilaĝo.<ref name= Kakusandha>Vipassana.info, [http://www.vipassana.info/ka/kakusandha.htm Pali Proper Names Dictionary: Kakusandha]</ref> Lia patro estis Agidato, bramano kiu servis la raĝon Kemankaron el Kemavatio. Lia patrino estis Visako. Lia edzino estis Viroĉamano (aŭ Roĉanio) kaj ilia filo estis Utaro. Li vivis kvarcent jarojn kaj loĝis en tri palacoj. Kiam li estis kvarcent jarojn aĝa li rezignis sian socian vivon kaj praktikis severan asketismon dum ok monatoj. Ĝuste antaŭ atingi [[budho#budheco|budheco]]n, li akceptis [[kiribato]]n kiel manĝaĵon de la filino de la brahmano Vaĝirindo el la vilaĝo Suĉirindo kaj greson kiel sidkusenon de hordefarmanto nomita Subado. Li atingis budhecon sub [[albizio]] kaj donis sian unuan predikon al grupo de okdek kvar mil [[bikŝuo]]j ĉe parko proksime al Makilo. Dum la epoko de la budho Krakuĉando, la [[bodisatvo]] kiu fariĝus la [[budho Gotamo]] naskiĝis kiel la raĝo Kemo kaj, dum oferado de roboj kaj kuraciloj, la budho Krakuĉando antaŭvidis ke li fariĝus budho en la estonteco.<ref name="Jatakaonline"/> == Referencoj == {{Referencoj|refs= <ref name="Vicittasarabivamsa">{{Cite book|last=Vicittasarabivamsa|first=U|authorlink=|editor-last=Ko Lay|editor-first=U|editor2-last=Tin Lwin|editor2-first=U|title=The great chronicle of Buddhas, Volume One, Part Two|edition=1st|chapter=Chapter 24: Kassapa Buddhavamsa|pages=285–92|publisher=Ti=Ni Publishing Center|location=Yangon, Myanmar|year=1992|isbn=|url=http://www.myanmarnet.net/nibbana/gotama/gcobv12.htm#24}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180824101822/http://www.myanmarnet.net/nibbana/gotama/gcobv12.htm#24 |date=2018-08-24 }}</ref> <ref name="Gartner"> {{Cite book|title=Tradition and modernity in Myanmar|last=Gärtner|first=Uta|author2=Jens Lorenz|year=1994|publisher=LIT Verlag|isbn=978-3-8258-2186-9|page=281}} </ref> <ref name="Buswell_Jr."> {{Cite book|last=Buswell Jr.|first=RE|last2=Lopez Jr.|first2=DS|title=The Princeton Dictionary of Buddhism|edition=1st|pages=106|publisher=Princeton University Press|location=Princeton, New Jersey|year=2014|isbn=978-0-691-15786-3|url=https://books.google.com/books?id=DXN2AAAAQBAJ&pg=PA106&lpg=PA106&dq=Buddhas+of+the+present+kalpa&source=bl&ots=c6lQny7Tdx&sig=kzqS5pi-JWuZtFetuCrLMNoKv1U&hl=en&sa=X&ei=yw2XVKCzE8mVNuzDg8AL&ved=0CD0Q6AEwBzgK#v=onepage&q=Buddhas%20of%20the%20present%20kalpa&f=false}} </ref> <ref name="Buddhistdoor"> {{Cite web|author=|title=Chapter 36: The Buddhas in the three periods of time|work=Buddhism in a Nutshell Archives|publisher=Buddhistdoor International|location=Hong Kong|year=|url=http://www.buddhistdoor.com/OldWeb/bdoor/archive/nutshell/teach36.htm|accessdate=2014-12-21}} </ref> <ref name="Buddhanet">Chan Khoon San, [https://web.archive.org/web/20150325023108/http://www.buddhanet.net/pdf_file/buddhistpilgrimage.pdf Buddhist Pilgrimage], Subang Jaya Buddhist Association, Subang Jaya, Malaysia, 2001, paĝo 51.</ref> <ref name="Jatakaonline">{{Citaĵo el la reto |url=http://www.jatakaonline.com/jataka-tales/00110-prophecies-of-kakusandha-buddha-konagamana-buddha-and-kassapa-buddha |titolo=Prophecies of Kakusandha Buddha, Konagamana Buddha and Kassapa Buddha |alirdato=2018-11-11 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110713091317/http://www.jatakaonline.com/jataka-tales/00110-prophecies-of-kakusandha-buddha-konagamana-buddha-and-kassapa-buddha |arkivdato=2011-07-13 }}</ref> }} {{Portalo|budhismo}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Budhoj|Krakuĉando]] kdjp6auipjj51b7qax49hvl7qd60iqx 0 624695 9368295 9366766 2026-05-07T15:23:00Z RG72 11847 9368295 wikitext text/x-wiki {{Redaktata|[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:50, 4 apr. 2026 (UTC)}} [[Dosiero:Evening - Applying handcuffs.PNG|eta|350px|Pentraĵo de [[Aleksander Sochaczewski]] priskribanta la aplikadon de pied-katenoj en siberia puntendaro.]] '''Katorgo''' aŭ '''Katorga''' aŭ '''Bagno''' aŭ '''Punlaborejo''' ({{l-ru|каторга}}; IPA: [ˈkatərgə]; el mezepoka kaj [[moderna greka]]: katergon, κάτεργον, "ŝipeto aŭ ŝipkuirejo") estis sistemo de [[punlaboro]] en la [[Rusa carlando]], la [[Rusa Imperio]]<ref>[https://www.bucknell.edu/x17601.xml Russian History,] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181128075233/https://www.bucknell.edu/x17601.xml |date=2018-11-28 }} Bucknell University, 2008.</ref> kaj de 1943 ĝis 1948 ankaŭ en [[Sovetunio]]. Punlaboruloj estis senditaj al malproksimaj punlaborejoj en malmulte loĝataj areoj de [[Siberio]] kaj de la [[Rusia Malproksima Oriento]] kie ili laboris en minejoj, fabrikoj kaj konstruejoj je pezaj [[laborkondiĉoj]]. Punlaboro estis uzata kiel anstataŭaĵo de la mortopuno, kie estis ege malofte uzata en Rusio. Samtempe ĝi servis kiel rimedo kolonii ampleksajn teritoriojn kaj plenumi laborojn, kiuj ne allogis liberajn dungitojn. === Rusa carlando kaj la Rusia imperio == === Markado === Punlaboruloj estis malfacile kontroleblaj de malmulta gardistaro, ofte fuĝis kaj estis malfacile identigi kaj kapti ilin pro manko de portretoj (ekzistis nur vortaj priskriboj), vasteco de areoj kaj malabundo de siberia loĝantaro, kiu ofte simpatiis al la fuĝintoj. Pro tio oni aplikis diversajn tipojn de markado, kies celo estis elstarigi la punlaborulojn. Tradicie oni markis la punlaborulojn per surskriboj kiel "krimulo" ({{lang-ru|вор}}) ks. La deviga brulmarkado estis nuligita en 1863<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Тобольский острог |lasta = Риве |unua = З. Э. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2017 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Вектор-Бук |loko = Тюмень |lingvo = ru |isbn= = 978-5-91409-417-8 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 38 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Foje oni elŝiris ankaŭ la nazotruojn per tenajloj (tio estis parto de verdikto). Krome ofte oni razis la kapojn de la punlaboruloj tiel, ke duono de la kapo estis komplete senhara. Sur vestoj ofte aperis [[karoo]]j aŭ la vestoj mem konsistis el pecoj de malsamkolora ŝtofo. Punlaboruloj klopodis forigi la markojn per diversaj manieroj. Origine oni detruis ilin per [[vitriolo]] kaj bruligita [[kalko]], sed tiukaze restis blankaĵoj kaj grandaj cikatroj. En [[Nerĉinsko]] oni kaŭzis inflamojn kun puso, metante sur la vangojn [[ordinara pulsatilo|ordinaran pulsatilon]] kaj sur la frunton [[tindro]]n (poste oni anstataŭigis ĝin per [[arĝenta nitrato]]). Meze de la 19-a jarcento pli vaste estis uzata [[akra ranunkolo]], ofte kreskanta en malliberejaj kortoj. Oni verŝis bolantan akvon sur la markitan lokon kaj poste metis por duonhoro tiun ĉi planton; se aperis forta inflamo, oni mildigis ĝin per [[kazeo]]. Tiu ĉi metodo ebligis komplete forigi la markojn, kiuj aspektis kvazaŭ spuro de bolakva vundo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 140 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. === Vojo === La vojo de malliberuloj al punlaborejoj kaj ekzilejoj en Siberio tradicie komenciĝis en [[Moskvo]], de kie ĉiusemajne ekmarŝis subgarde grupo da punlaboruloj ({{l-ru|партия}}). Ili marŝis piede, nur plej kadukaj, grave malsanaj kaj infanoj malpli ol 12 jarojn aĝaj rajtis veturi sur ĉaroj. La vojo okupis kutime pli ol unu jaron. Oni marŝi en katenoj sur la piedoj kaj foje sur la manoj. {{Citaĵo |teksto = Marŝas la grupo en senŝanĝa, iam desegnita kaj por ĉiam fiksita ordo: antaŭe ezkil-punlaboruloj en katenoj, meze ekzil-setlantoj, sen katenoj piedaj, sed kroĉitaj je la manoj al ĉeno po kvarope; post ili, ankaŭ kroĉitaj je la manoj al ĉeno, marŝas ekzilataj al punlaboro virinoj, kaj je la fino neevitebla ĉara trajno kun malsanuloj kaj bagaĝo, kun edzinoj kaj infanoj, sekvantaj la edzojn kaj patrojn al setlado. Flanke kaj malantaŭe marŝas neeviteblaj gardosoldatoj kaj rajdas gardokozakoj. |aŭtoro = Sergej Maksimov |verko = Siberio kaj punlaboro<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 25 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref> |origina teksto = Идет партия в неизменном, раз нарисованном и навсегда установленном порядке: впереди ссыльно-каторжныѳ в кандалах, в середине ссыльно-поселенцы, без оков ножных, но прикованные по рукам к цепи, по четверо; сзади их, также прикованные по рукам к цепи, идут ссылаемые на каторгу женщины, а в хвосте неизбежный обоз с больными и багажем, с женами и детьми, следующими за мужьями и отцами на поселение. По бокам и впереди и сзади идут неизбежные конвойные солдаты и едут отрядные конвойные казаки. }} [[Dosiero:YakobiVI PrivalArestantGTG.jpg|eta|350px|Valerij Jakobi. Ripozo de arestantoj. 1861.]] Rusa pentristo Valerij Jakobi penis pentri malliberulan grupon sekvantan al Siberio nature, sed, laŭ opinio de verkisto kaj vojaĝanto Sergej Maksimov, malgraŭ ĉiuj klopodoj malsukcesis. Post ekvidi lin arestantoj ĉiam ordigis sin kaj iĝis similaj al laŭorde marŝanta soldata trupo, do la pentristo estis devigita krei bildon sufiĉe fantazian kaj malproksiman de realo<ref name="Maksimov1-26">{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 26 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Propra mono de malliberuloj estis konfiskata en gubernia administracio ({{l-ru|губернская администрация}}) kaj sendata al la Tobolska Administracio pri Ekzilitoj ({{l-ru|Тобольский приказ о ссыльных}}). Por akiri monon estis uzataj diversaj friponaĵoj. Kelkajn [[versto]]jn antaŭ ĉiu gubernia ĉefurbo renkonte al malliberula grupo kutime venis komizo kaj proponis aĉeti varmajn vestojn de malliberuloj. La prezoj estis modestaj, sed plej ofte malliberuloj akceptis la proponon, ĉar tio donis al ili kontantan monon dum la vestojn poste eblis denove peti ĉe aŭtoritatoj, argumentante ke ili estis ŝtelitaj. Dume negocisto, ricevinte de komizo la vestojn, vendis ilin denove al la ŝtato, ĉar kutime ĉion ĉi aranĝis liveranto mem, sukcesanta tiel vendi la samajn vestojn kelkfoje. Antaŭ alveno al Tobolsko oni aĉetis tiel katenojn, ĉar en la urbo ili ĉiam estis anstataŭigataj per tiuj lokaj kaj neniu kontrolis fordonon de la malnovaj. Oficiro, akompananta la grupon, komplicis la aferon. Ĝenerale la korupto estis totala: malliberuloj pagis ĉion ekde unuaj paŝoj, jam en Moskvo ili pagis por ke oni konduku ilin laŭ plej riĉaj kaj homoplenaj stratoj, malrapide, kun tamburado por ke ili rikoltu pli da almozoj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 20–25 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Laŭvoje malliberuloj almozis, kio estis permesata. En Eŭropa Rusio ili marŝis silente tra setlejoj kun etenditaj manoj dum gardistoj tamburis. En Siberio ili kantis specifan kanton "La Favorkora" ({{l-ru|Милосердная}}), formiĝintan komence de la 19-a jarcento<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 3–10 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. {| !Originala teksto: !Laŭvorta traduko: |- |'''Милосердная''' Милосердые наши батюшки, Не забудьте нас, невольников, Заключенных, — Христа-ради! — Пропитайте-ка, наши батюшки, Пропитайте нас, бедных заключенных! Сожалейтеся, наши батюшки, Сожалейтеся, наши матушки, Заключенных, Христа-ради! Мы сидим во неволюшке — Во неволюшке: в тюрьмах каменных, За решетками за железными, За дверями за дубовыми, За замками за висячими. Распростились мы с отцом, с матерью, Со всем родом своим — племенем | style="vertical-align: top;" |'''La Favorkora''' Favorkoraj niaj paĉjoj, Ne forgesu nin, malliberulojn, Prizonulojn, — je la nomo de Kristo! — Nutru nin, niaj paĉjoj, Nutru nin, kompatindajn prizonulojn! Kompatu, niaj paĉjoj, Kompatu, niaj panjoj, Prizonulojn, je la nomo de Kristo! Ni estas en mallibero — En mallibero: en prizonoj ŝtonaj, Malantaŭ kradoj feraj, Malantaŭ pordoj kverkaj, Malantaŭ seruroj pendaj. Adiaŭis ni la patron, la patrinon La tutan familion nian — la genton. |} Ili konsideris ĝin pli efika ol la tamburado, ĉar ĝi trafis la korojn dum la tamburo estigis nur mekanikajn laŭtajn sonojn. Post ricevi la almozon, malliberuloj dankis: {| !Originala teksto: !Laŭvorta traduko: |- |'''Милосердная''' Должны вечно Бога молить, Что не забываете вы нас, Бедных, несчастных невольников! | style="vertical-align: top;" |'''La Favorkora''' Ni devas eterne dion preĝi, Ke ne forgesas vi nin, Kompatindajn, malfeliĉajn malliberulojn! |} {{Citaĵo |teksto = La urbo [[Vladimir (urbo)|Vladimiro]] [...] inter ĉiuj urboj estas la plej malbona: la almozo venis malgranda. [[Vjazniki]] estas pli bona ol Vladimiro, sed ankaŭ ne senavara. [[Niĵnij Novgorod]] estas pli bona ol Vjzaniki, sur bazaro en Niĵnij Novgorod la ofero estas granda. Kaj mankas urboj pli riĉaj kaj por nia arestanta gento pli korfavoraj ol vilaĝo [[Liskovo]], urbo [[Kazano]], [[Kunguro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tjumeno]], kaj ĉio ĉi pro tio ke en tiuj ĉi urboj multe da [[malnovrituloj]] loĝas. La almozojn ili ne avaras... |aŭtoro = Sergej Maksimov |verko = Siberio kaj punlaboro<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 19 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref> |origina teksto = Владимир-город [...] всех городов хуже: подаяние сходило малое. Вязники Владимира лучше, но тоже не из щедрых. Нижний Вязники перехвастал, на Нижнем Базаре жертва большая. И нету городов богаче и к нашему брату арестанту сердобольнее, как Лысково село, Казань-город, Кунгур, Екатеринбург, Тюмень, а все от того, что в городах этих староверов много живет. На подаяния они не скупятся... }} En [[Tjumeno]] dum Kristnasko kaj Pasko almozoj estis tiom abundaj, ke arestantoj pagis al gardoficiro por ne tuj marŝi plu, sed resti iom pli en la urbo kaj trankvile manĝi ĉion donacitan<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 22 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La arestantoj konsideris Siberion pli komforta kaj favora al ili, argumentante ke tie ili estas traktataj kiel malfeliĉuloj kaj la reĝimo estas pli milda. En Rusio ili devis subteni la katenojn per ŝelkoj, kiujn oni metis sur la kolon kaj ŝultrojn, kio estis granda ŝarĝo. En Siberio ili konektis la katenojn al la zono, kio estis malpli peze<ref name="Maksimov1-26"/>. Virinoj estis sendataj al Siberio plejparte pro ekbruligoj kaj infanmurdoj. Ĝis Tobolsko ili iris kune kun la viroj, kio ebligis rilatojn, inkluzive la seksajn. Kontraŭ pago gardistoj permesis al paroj veturi sur ĉaroj kune, do foje sur la sama ĉaro samtempe amoris po 3 aŭ 4 paroj. Proksimecon de virinoj profitis ankaŭ gardistoj. Virinoj uzis la samajn rimedojn por proksimiĝi al viroj. Se ne eblis aranĝi tion laŭvoje, arestantoj subaĉetis kuracistojn aŭ gardistojn por resti en malsanulejo kaj trovi virinojn tie. Plej ofte temis pri rilatoj provizoraj, sed foje punlaboruloj kreis daŭrajn parojn, kutime sen oficiala geedziĝo, ofte limigita (dumvivaj punlaboruloj rajtis geedziĝi nur post 11 jaroj). Ĝis Tobolsko la geedziĝoj estis malpermesitaj, sed jam en Tobolsko arestintoj iris al la administracio pri ekzilitoj por peti geedzigi ilin aŭ almenaŭ sendi al la sama gubernio<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 22–29 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En Tjumeno la malliberuloj havis ripozon ({{l-ru|растах}}) en la plej granda malliberejo laŭ la tuta vojo. Sekvis Tobolsko kie ili restis en la [[Tobolska prizono]] dum la Tobolska Administracio pri Ekzilitoj klasifikis ilin, elektis finajn destinejojn, eldonis respektivajn paperojn ktp. La Tobolska prizono en krimula mondo estis konsiderata siaspeca ĉefurbo kaj servis kiel universitato, kie la malliberuloj estis akirantaj novajn spertojn kaj sciojn. {{Citaĵo |teksto = En lia sako aperas du ĉemizoj, du pantalonoj; sur la ŝultroj aperas nova ''armjak'' [longa mantelo] — ''zipun'' [senkoluma kaftano] el dika griza drapo, kun flavaj aŭ ruĝa aso kaj duo surdorse, kaj kun samlana parenco — pantalono, surpiede — nek botegoj, nek galoŝoj — ŝuoj de siberia invento kaj gusto, simplaj sed mallongdaŭraj, aŭ ''koti'', do botetoj, farĉitaj per papero. Vintre liaj moveblaj posedaĵoj eĉ pli kreskas pro postuloj de la severa lando: surŝultre — aroma ''tulup'' [longa vintra supra vesto], surmane pugnogantoj kaj ''golici'' [ledaj pugnogantoj], surpiede drapaj peidvindoj, surkape ''triorelumo'' [triklapa kapvesto] — la malbela ĉapo simila al [[baŝliko]], kiun oni ŝatas survoje, en foraj lokoj de Rusio, maljunuloj-pastroj kaj komercantaj kamparanoj. Somera ŝtata ĉapo el griza drapo sen viziero, malkaŝanta la nukon kaj la orelojn, transformas la arestanton je birdotimigilo. |aŭtoro = Sergej Maksimov |verko = Siberio kaj punlaboro<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 32–33 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref> |origina teksto = В мешке у него появлялись две рубахи, двое портов; на плечах новый армяк — зипун из толстого серого сукна, с желтыми либо красными тузом и двойкою на спине, и с единошерстным родичем — штанами, а на ногах — не сапоги и не калоши — обувь сибирского изобретения и вкуса, простая, но недолговечная, либо коты, т. е. мелкие башмаки, начиненные бумагою. На зимнее время движимое имущество его еще больше возрастает в силу требований суровой страны: на плечи — душистый тулуп, на руки варежки и голицы, на ноги суконные портянки, на голову треух — ту уродливую шапку на манер башлыка, которую любят в дороге, по глухими местам России, старики-попы и торгующие крестьяне. Летняя казенная шапка из серого сукна без козырька, открывающая затылок и уши, делает из арестанта чучело. }} Ankaŭ tie arestantoj ofte vendis la vestojn por poste diri ke ili estis ŝtelitaj, ricevi respektivajn riproĉojn kaj batojn, sed fine ankaŭ novajn vestojn. Oni sukcesis vendi eĉ katenojn, interŝanĝante siberiajn katenojn pezajn je 10–12 pundoj ({{unuo|4,09–4,91|kg}}) kontraŭ pezaj je 4–5 pundoj ({{unuo|1,64–2,05|kg}})<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 33 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. De Tobolsko la arestantoj marŝis en apartaj grupoj: punlaboruloj, setlantoj, virinoj. Tamen ili klopodos diversmaniere intermiksiĝi<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 33–34 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Ili devis marŝi po 500 verstojn ({{unuo|533,4|km}}) monate, sendepende de vetero, nur printempe kaj aŭtune okazis etaj paŭzoj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 64–65 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Plentaga ripozo okazis kutime post 2 tagoj. Resti pli longe estis malpermesite, oni punis pro tio gardistojn kvazaŭ pro kaŝado de fuĝintoj, do ili pelis malfortiĝintajn arestantojn plu. Al Tobolsko ili venis grandparte malsanaj — viroj kun reŭmataj malsanoj, virinoj kun tiuj ginekologiaj, do la administracio klasifikis ilin kiel ''malkapablulojn'' ({{l-ru|неспособные}}), do ne kapablajn labori kaj pagi impostojn, kiujn pro tio anstataŭ ili devis pagi kamparanaj komunumoj al kiuj ili estis devige registritaj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 68 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La itinero origine pasis laŭ la malnova [[Siberia landvojo]], do de [[Vologdo]] al [[Verĥoturje]], Tobolsko kaj [[Tara (Rusio)|Tara]]. Post kiam la landvojo ŝoviĝis suden, la arestantoj ekmarŝis pli mallongan vojon de [[Permo]] al [[Jekaterinburgo]] kaj Tjumeno, tamen poste iris norden al Tobolsko, kie troviĝis la Administracio pri Ekzilitoj, kaj de tie al Tara, tra nordaj areoj, malmulte loĝataj. Post transloko de la administracio al Tjumeno la vojo rektiĝis. Meze de la 19-a jarcento laŭ ĝi estis 60 etapejoj ({{l-ru|этап}}) kaj 64 duonetapejoj ({{l-ru|полуэтап}})<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 68–71 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Fuĝoj laŭvoje okazis malofte, ĉar tiukaze la oficiro perdis sian jaran salajron, do li venĝis la restintajn arestintojn per plej severa traktado. Pro tio ili mem malpermesis la fuĝojn kaj foje eĉ helpis trovi kaj puni la fuĝintojn<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 72 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En 1824–1832 setlantoj estis marŝantaj alkroĉitaj per mankatenoj al fera stango, sed tio estis malkomforte, ĉar la arestantoj havis malsaman altecon, konstanta frotado de la manoj kaŭzis frotvundojn kaj edemojn, ne eblis survesti pugnogantojn sur la alkroĉitajn manojn kaj la feraĵo estis malvarmega. La suboficiro ne rajtis laŭvoje malfermi seruron, kiu troviĝis fine de la stango, malfermota de oficiro post alveno al la fina punkto; ŝlosilo troviĝis en sigelita ŝranko. Do dum semajnoj la arestantoj, kroĉitaj al la stango, ne povis disiĝi. La komandestro de la Aparta Korpuso de Interna Gardo, Pjotr Kapceviĉ kreis specialan mankatenon, kiu {{JULGREGDATO|13|3|1832|FormatJUL=j"-an de"|FormatGREG=[[j"-a de" F|j"-an&nbsp;de&nbsp;"F]]}} estis oficiale aprobita. Ekde tiam oni alkroĉis la setlantojn en mankatenoj po 3 ĝis 4 paroj al ĉeno, longa de 11 [[verŝoko]]j ({{unuo|48,9|cm}}) ĝis 1,5 [[arŝin]]oj ({{unuo|106,68|cm}}), foje po 8 aŭ 10 homoj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 34–35 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La arestantoj je la unua ripozejo aranĝis aŭkcion, dum kiu dezirantoj povis aĉeti komercon pri manĝaĵoj, vetludoj, tabako kaj alkoholo, ks. La aĉetinto nomiĝis ''majdanulo'' ({{l-ru|майданщик}}). Kutime oni faris aŭkciojn post veni al sekva granda urbo, do post Tobolsko sekvis [[Tomsko]], [[Krasnojarsko]], [[Irkutsko]], [[Nerĉinsko]]. Mono, ricevita per tiaj aŭkcioj, estis distribuata inter la arestantoj, malpli granda parto estis gardata de grupestro ({{l-ru|староста}}) por la bezonoj de la grupo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 36–38 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En punlaborejo ''majdan'' plu ekzistis. Oni aranĝis plurajn vetludojn, de ludkartoj ĝis pedikaj konkuroj. Laŭregule, ne eblis malgajni ĉion komplete dum unu ludo — triono de la malgajnaĵoj estis redonata, same kiel ĉiuj ŝtatposedataj aĵoj (vestoj ktp). La ''vagabondo'' ({{l-ru|бродяга}}, do profesia krimulo) havis krediton je 1,5 arĝentaj rubloj, do por li sufiĉis meti surtablen brikon aŭ sian pugnon anstataŭ vetmono kaj oni konsideris ke temas pri tiu ĉi sumo. Unufoje monate la ŝuldoj kvitiĝis, sed la vagabondo rajtis ne pagi la sian, escepto estis nur se la majdanulo ankaŭ estis vagabondo. Se ludis unu vagabondo kontraŭ alia, li devas redoni duonon de la malgajnaĵoj kaj la malgajninto tuj pagis el tio siajn ŝuldojn<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 116–119 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Laŭvoje oni ofte interŝanĝis dokumentojn tiel ke setlanto ({{l-ru|ссыльно-поселенец}}) iĝis punlaborulo ({{l-ru|ссыльно-каторжанин}}) kun alia nomo, kion punlaborulo rekompensis per mono. La fenomeno estis tiel amasa, ke oni ordonis setlantojn kiuj sin prezentis sub pseŭdonimo ({{l-ru|непомнящий}}, do ''ne memoranta'') sendi al punlaboro por 5 jaroj dum al punlaborulo en tia situacio doni 100 vergobatojn kaj aldoni pliajn 5 jarojn<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 44–45 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La plej severaj gardantoj estis konsiderataj soldatoj dum kozakoj estis pli mildaj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 47 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Soldatoj kutime havis familiojn, ofte ankaŭ plugeblajn terojn kaj falĉejojn, sed ili ne havis tempon kultivi ilin, ĉar ili konstante estis for, akompanante arestantojn dum ties marŝoj. Do ili luigis plejparton de siaj teroj kaj profitis ĉefe danke al neoficiala komerco, kadre de kiu ili mem kaj iliaj edzinoj vendis al arestantoj (oble pli koste) simplajn manĝaĵojn kaj necesaĵojn, elpostulis ŝmirponon ktp<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 66–68 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La plej estimataj en punlaborejoj estis la vagabondoj, kies vivo pasis en punlaboro kaj malliberejoj. Ili ne zorgis pri posedaĵoj, nek leĝoj, nek bonhavo, timis nenion. Rakonti pri siaj krimoj estis konsiderate maldece, sed oni estimis malliberulojn kondamnitajn al longdaŭraj kaj severaj punoj, ĉar tio supozigis gravajn krimojn. La krimoj mem estis konsiderataj parte hazardaj, parte erare aljuĝitaj, do malliberigo estis traktata kiel specifa sorto, sendependa de la volo de la malliberulo. Vagabondoj diris pri si mem: "ni manĝas almozaĵojn, ni surportas forĵetaĵojn, ni vivas per ŝtelitaĵoj" ({{l-ru|едим прошенное, носим брошенное, живём краденым}})<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 129–131 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Se punlaborulo ne deziris labori, li klopodis malsaniĝi. Somere li tranĉis sian korpon (kutime ĉe la [[peniso]]), metis tien haron (la sian aŭ ĉevalan) kaj post kiam aperis inflamo, li iris la hospitalo, kutime prezentante sin kiel suferantan je [[sifiliso]]. Vintre oni trapikis la vangon per pinglo de interne kaj metis la vangon al la frosto, pro kio ĝi ŝvelis kaj inflamiĝis. Alia maniero estis ŝmiri nokte la fingron per iu ajn likvaĵo kaj meti ĝin surfrosten. Sur vundojn oni metis [[ordinara pulsatilo|ordinaran pulsatilon]], kaŭzante ulcerojn. Kuracistoj sciis malkaŝi tion, tamen agnoskis ke veraj sifiliso, [[skobio]], diversaj vundoj kaj ulceroj estis tre ofta afero<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 137–139 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Iuj prenis matene anstataŭ manĝo kuleron da [[snuftabako]], kio kaŭzis veneniĝon kun blankiĝo de la haŭto, forta korbato, malforteco kaj naŭzo. Aliaj trinkis matene kuleron da piŝtita [[kapsiko]], kaŭzanta [[hernio]]n. Post kiam la hernio ne plu necesis, ili same matene prenis po kulero da cepa suko. Kuraĝuloj englutis arĝentaĵon kaj poste saltis ĝis apero de hernio. Por ŝajnigi surdecon oni metis en la orelon miksaĵon de herba suko, mielo kaj putra fromaĝo, kiu eliĝis prezentante formon kaj odoraĉon konvinkan por kuracisto. Por kaŭzi mallongdaŭran [[leŭkomo]]n oni prenis lignan pulvoron trovitan en arbotruetoj fare de vermoj, kaj blovis ĝin en la okuloj. Por fari [[gingivabsceso]]n oni pikis la vangon de interne (sed ne trae) kaj poste blovstreĉis la vangojn, kunpreminte la buŝon kaj nazon, ĝis la vango aspektos malsane. Por malaperigi la gingivabsceson oni trapikis la vangon de ekstere tiel ke la aero foriris. Krurajn spamojn oni kreis, faldigante la haŭton kun tendenoj sub la genuoj kaj trapikante ĝin per nadlo kun porka vilo. Por malaperigi la muskolojn de piedo ĝis la genuo, oni streĉis la kruron sub la genuo per silka ŝnuro<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 140–141 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Komence de la 20-a jarcento transportado de malliberuloj de Moskvo al [[Tobolsko]] okupis unu monaton kaj okazis laŭ itinero: Moskvo – [[Niĵnij Novgorod]] – [[Permjo]] – [[Jekaterinburgo]] – [[Tjumeno]] — Tobolsko. De Niĵnij Novgorod al Permjo oni veturis laŭ [[Volgo]], poste ĝis Jekaterinburgo laŭ [[Kamo (rivero)|Kamo]] kaj de Tjumeno marŝis al Tobolsko piede 13 tagojn<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Тобольский острог |lasta = Риве |unua = З. Э. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2017 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Вектор-Бук |loko = Тюмень |lingvo = ru |isbn= = 978-5-91409-417-8 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 184 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. === Punlaborejo === Post alveno al punlaborejo (fabriko, ŝaĥto, konstruejo ks) la punlaborulo estis klasifikita kiel ''testato'' ({{l-ru|испытующийся}}). Tiu ĉi kategorio loĝis en kazernoj, sen katenoj sed atente kontrolataj de gardistoj, manĝis en sia komunumo ({{l-ru|артель}}). Somere la plej bonkondutaj estis liberigataj por kultivi legomejojn. Ripozon ili havis en destinitaj tagoj. Se ili kondutis bone, oni transigis ilin je la kategorio "moderuloj" ({{l-ru|воздержные}}) — ili rajtis loĝi en propraj domoj, havi kampojn, falĉejojn kaj pli aĝaj povis havi barbojn. Se ili kondutis malbone, oni klasifikis ilin al "malmoderuloj" ({{l-ru|невоздержные}}) — ili loĝis katenitaj por du monatoj en kazernoj. La plej neregeblaj, perfortemaj, ofte fuĝintaj ks estis klasifikataj kiel "nekorektebluloj" ({{l-ru|неисправимые}}) — ili loĝis katenitaj por ses monatoj en kazernoj, nokte estis enŝlosataj, laboris gadritaj de militistoj kaj havis duonkapon razita. Se post duonjaro ilia konduto pliboniĝis, ili povis transiri al la "testatoj", se ili plu fikondutis, oni povis sendi ilin al montofabrikoj de [[Nerĉinsko]]. La malmoderuloj kaj nekorektebluloj ne ricevis monon pro sia laboro, ĝi estis uzata de estraro por aĉeti vestojn por ili<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 250–253 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En Nerĉinsko laŭ reguloj ĝismortaj arestantoj de la 1-a kategorio devis resti en prizono 8 jarojn. Kondamnitaj al punlaboroj por 15 ĝis 20 jaroj (1-a kategorio) restis en prizono 4 jarojn, kondamnitaj por 12 ĝis 15 jaroj (2-a kategorio) restis en prizono 2 jarojn, kondamnitaj al 6 ĝis 8 jaroj — 1,5 jaron, kondamnitaj por 4 ĝis 6 jaroj — 1 jaron. Se dum la restado en prizono ili plibonigis sian konduton, oni klasifikis ilin kiel "korektiĝantaj" ({{l-ru|исправляющиеся}}). Punlaboruloj de la 1-a kategorio post 3 jaroj (tiuj de la 3-a kategorio — post 1 jaroj) povis ricevi permeson loĝi en laboristaj aŭ eĉ propraj domoj, sed tio dependis de ilia estraro<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 253–254 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En la plej ekstremaj kazoj, la miskondutaj punlaboruloj estis ĉenataj al ĉarumoj aŭ muro. La plej terura estis konsiderata ĉenado al muro, ĉar tio signifis solulan malliberigon. Kutime ĝi daŭris ĝis 5 jarojn, sed foje ĝis 10. Ili ne laboris, kvankam ofte petegis eblecon plenumi la plej pezajn laborojn nur por eliri la ĉelon. Post fini tiun ĉi punperiodon ili estis translokataj al kazernoj, kie ili restis poreterne piedkatenitaj, ankaŭ senlabore. Kelkfoje oni provis anstataŭigi la murĉenadon per restado en malluma kelo, sed la arestantoj petis reĉenigi ilin al la muro sed en lumata ĉambro. La ĉeno kutime estis 3 arŝinojn ({{unuo|213,36|cm}}) longa, la piedkatenoj 5,5 pundoj ({{unuo|2,25|kg}}). Ĉambroj de la murĉenitoj estis la plej puraj kaj prizorgita, ĉar ilia purigado kaj beligado estis la sola uzebla aktivado de iliaj loĝantoj. La plej nekorekteblaj ricevis al la manoj ankaŭ feran folion nomitan "vulpo" ({{l-ru|лиса}}), kiu estis 1,5 pudojn ({{unuo|24,57|kg}}) peza kaj malebligis eĉ marŝi tra la ejo — tiaj malliberuloj ege malofte postvivis sian puntempon<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 259–264 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Ekzistis ankaŭ sekretaj arestantoj, kiuj ĉiam restis en apartaj keloj kaj eĉ kaze de plej grava malsano ne rajtis forlasi ilin, sed estis kuracataj ene<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 266–267 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Apud punlaborejoj formiĝis grandaj setlejoj, aĉe prikonstruitaj, malriĉaj, enloĝitaj de ekzilitoj kaj eks-punlaboruloj. Kaze de ebleco ili edziĝis al virinoj el la sama medio. Tiaj kvartaloj nomiĝis kutime Terebilovka (Rabejo), Jurdovka (samnoma kartoludo), Kokuj ks. Tie funkciis kontraŭleĝaj ludejoj kaj drinkejoj, estis fabrikataj falsaj bankbiletoj kaj dokumentoj, estis vendataj oro kaj arĝento ŝtelitaj dum minado. Tiuj ĉi valormetaloj estis forsendataj per kozakoj, kies edzinoj kaj filinoj poste kaŝis ilin en arbaroj kaj serĉis aĉetantojn, kutime trapasante longan vojon de negocisto (vera aĉetanto) ĝis ties neoficialaj komisiitoj, ĉiu el kiuj forte marĉandis kaj malaltigis la prezon. Fine la oro kaj arĝento estis elterigataj, post kio profesiaj kontrabandistoj (Argunaj kozakoj kaj karimoj) transportis ĝin al mongoloj por interŝanĝi kontraŭ teo, siavice portata al Rusio kaj vendata. Foje oni faris el kontrabandaj metaloj falsajn monerojn, kies kvalito estis pli bona ol tiu de la oficiale produktitaj moneroj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 267–282 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Se punlaborulo grave damaĝis sian sanon kaj ne plu povis labori kaj/aŭ kondutis sufiĉe bone, oni povis lasi lin serĉi nutradon memstare, tiaj punlaboruloj nomiĝis "nutrataj" ({{l-ru|пропитанные}}). Ili vagadis, foje laboris por iu, plejparte ŝtelis kaj friponis, ofte fuĝis<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 286–292 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. === Fuĝoj === Laboro en la ŝaĥtoj kaj fabrikoj estis ekstreme peza, vivkondiĉoj malbonaj, vestoj kaj nutrado aĉaj. Punlaboruloj ofte fuĝis por se ne por ĉiam akiri liberon, do almenaŭ ĝui ĝin dum sufiĉe longa tempo, speciale en varma periodo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 168 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Arestanto, fuĝinta de transita prizono, ne estis aktive serĉata, sed fuĝintoj de punlaborejoj estis serĉataj kiel danĝeraj krimuloj. Post kapti ilin krom piedaj kaj manaj katenoj fojfoje oni metis sur iliajn manojn ankaŭ feran folion nomitan ''vulpo'' ({{l-ru|лиса|t=lisa}}), kiu pezis unu ĝis du pudojn (16–32 kg)<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 174–176 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Fuĝis oni kutime printempe aŭ somere, malofte aŭtune kaj maloftege vintre. Antaŭ ol fuĝi oni akumulis necesaĵojn en kaŝejo ({{l-ru|хоронушка}}), lerte farita en mallibereja planko aŭ muro, kaj monon kaŝitan en vestoj. Komenco de la fuĝoperiodo koincidis kun reapero de kukoloj kaj ties kantoj, do eŭfemisme oni nomis la fuĝon "iri al generalo Kukuŝkin [Kukolulo]" aŭ "iri por aŭskultu kukolajn kantojn"<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 181–183 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En 1847–1857 en Nerĉinska distrikto de fabrikoj fuĝis {{unuo|2841}} punlaboruloj, sen kalkuli 22 virinojn kaptitajn kaj ounitajn en la fabrikoj. Je la {{dato|1|1|1859}} kiel fuĝintoj de la lastaj 11 jaroj estis registritaj 24% de la punlaboruloj kaj ekzilitoj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 186 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Lokaj kozakoj kaj kamparanoj kutime helpis la fuĝintojn, parte pro kompato, parte pro bezono je laborfortoj, do oni dungis ilin kiel laboristojn kontraŭ nutrado. La fuĝintoj kutime kondutis kviete kaj maksimume evitis la konfliktojn, nur foje ŝtelante aŭ rabante ion pro ekstrema malsato kaj mizero, sed eĉ tiukaze preferante ŝtatajn posedaĵojn, ne privatajn. Pro tio la siberiaj vojoj estis konsiderataj oble pli sekuraj ol tiuj en Rusio, malgraŭ abundo de la fuĝintaj krimuloj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 196–197 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Fojfoje fuĝintoj transiris limon kun la Ĉina imperio, kie kaze de kapto ili havis elekton: iĝi regatoj de la ĉina imperiestro aŭ esti fordonitaj al la Rusia imperio. Multaj elektis la unuan vojon kaj setlis en Ĉinio<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 200 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La plej danĝeraj estis konsiderataj areoj enloĝitaj de [[burjatoj]], kiuj ĉasis la fuĝintojn kvazaŭ bestojn pro ĝenerala malŝato kaj ĉefe kiel predon, kies vestojn ili profitis. "Maldika fuĝinto estas pli bona ol dika kaprino" ({{l-ru|Худенький беглый лучше доброй козы}}) diris la burjatoj, aludante ke la sovaĝa kaprino donas unu felon dum la fuĝintoj kelkajn (ĉemizo, jako, pelto ks)<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 202–204 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Ĉasi ''ĝibulon'' ({{l-ru|горбач}}), kiel oni nomis la fuĝintojn pro iliaj dorsosakoj, estis tradicia okupo de burjatoj simila al la bestoĉasado. Kiel predo servis posedaĵoj de la fuĝintoj ({{l-ru|лопатина}}) kaj iliaj vestoj. Speciale lertaj kaj furiozaj homĉasantoj estis konsiderataj karimoj ({{l-ru|карымы}}) kiel oni nomis metisojn, naskiĝintaj de gepatroj unuflanke rusaj kaj aliflanke burjataj, mongolaj aŭ tungusaj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 214 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Pri tio okupiĝis ankaŭ rusaj kamparanoj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 210–212 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Krasnojarskon oni klopodis eviti kiel la urbon tro severan al la punlaboruloj dum Tomsko estis konsiderata sufiĉe komforta kaj milda, do la fuĝintoj ofte haltis tie por ripozi, kion akompanis ŝteloj, diboĉoj kaj murdoj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 236–237 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Poste, marŝante laŭ la [[Baraba stepo]], la fuĝintoj estis malkaŝe venantaj la la setlejoj, kies loĝantoj grandparte estis posteuloj de ekzilitoj, kaj traktis ilin kompateme. Virinoj tradicie metis sur specialan breton, faritan ekstere ĉe la fenestro turnita surstraten, panon kaj aliajn manĝaĵojn. Laŭlonge de la vojoj oni plantis [[pizo]]n kaj [[rapo]]n por ke la fuĝintoj havu nutraĵojn<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 237–239 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. === Ekzekutoj === Ekzekutistoj estis kutime dungataj inter la arestantoj, do punlaboruloj. Ili loĝis en aparta ĉambro ĉe la gardejo en malliberejo. Krom salajro ili profitis multnombrajn neoficialajn pagojn fare de arestantoj, jen regulajn, jen ligitajn al ekzekuto de iuj punlaboruloj. De la ekzekutisto ({{l-ru|палач}}, {{l-ru|кат}}) dependis kiom forta, longdaŭra kaj damaĝa estos la korpopuno, foje la vivo de la punato mem, do oni klopodis akiri lian favoron. La ekzekutisto estis publike estimata persono, kiun la arestantoj nomis per pesona kaj patra nomoj, forpreninte siajn ĉapojn kaj kapokline. Ili ĝuis abundan nutradon, kutime estis dikaj, fortaj, orgojlaj kaj ofte plendis pri malsufiĉo de laboro. La ekzekutisto povis peti la oferojn ankaŭ de civiluloj, irante tra bazaro kaj gurdante: "Donu pagon al la ekzekutisto!" ({{l-ru|давайте кату плату}}), kion ĉiuj obeis pro timo iam trafi liajn manojn kaj esti venĝitaj kaze de nepago. Sed post fini sian punperiodon kaj transformiĝi je setlistoj, la ekzekutistoj tuj perdis la tutan estimon de la eksteruloj, loĝis aparte, ignorataj kaj mokataj de ĉiuj, ne havis eblecon edziĝi al lokaj virinoj kaj en plej bona kazo serĉis edzinon inter indiĝenoj. Kutime la ekzekutistoj prenis familinomon Barĥatov omaĝe al la fama ekzekutisto el Moskvo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова |lasta = Максимов |unua = С. В. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Максимов_С.В._Сочинения._Т._1.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = 4 |serio = |volumo = 1 |dato = 1908 |origindato = 1862 |eldonejo = Т-во "Просвещение" |loko = Санкт-Петербург |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 389–394 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. == Sovetunio == Punlaboro ({{l-ru|каторга}}) estis likvidita post la Oktobra revolucio, sed denove aperis kiel speco de puno la {{daton|22|4|1943}} kaj ekzistis ĝis la {{dato|21|2|1948}}. Ĝin enkondukis la ukazo de la Prezidio de la Supera Soveto de Sovetunio "Pri punrimedoj rilate ŝtatperfidulojn de la patrujo kaj perfidulojn kaj pri enkonduko por tiuj ĉi personoj de punlaboro kiel puno". Tio estis reago al neceso aparte puni homojn, kiuj kunlaboris kun nazioj dum la [[Dua mondmilito]]. == En Esperanto aperis == *'''Politika Malliberulo. Unutagaĵo dediĉita al la afero de politikaj malliberuloj en rusa regno kun speciala konsidero « la [[Katorgo]]n »'''. Eld.D-ro [[Zygmunt Marek]], [[Krakovo]]. 1912(?). {{citaĵo|[[Broŝuro]] enhavanta en dek ĉapitroj protestajn artikolojn kontraŭ la venĝonkriantaj suferoj kiujn la rusa registaro suferigas al la [[Politika malliberulo| politikaj malliberulo]]j.|[[Belga Esperantisto]] n050 (dec 1912)}} == Vidu ankaŭ == * [[Ekziligo]] * [[Gulago]] * [[Punlaboro]] * [[Tobolska prizono]] * [[Rusa mafio]] == Referencoj == {{Referencoj|2}} [[Kategorio:Historio de Rusio]] [[Kategorio:Historio de Sovetunio]] [[Kategorio:Historio de Siberio]] [[Kategorio:Koncentrejo]] [[Kategorio:Malobservo de la homaj rajtoj]] [[Kategorio:Laboro]] [[Kategorio:Labora juro]] 0axr5xvv13bmh11fwvzilossb0rr58l 0 626608 9368258 8240881 2026-05-07T14:08:03Z ThomasPusch 1869 /* Vidu ankaŭ */ 9368258 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |lando={{Norvegio}} |provinco= {{Innlandet}} |titolo de administra unuo1 = 1919 - 2019 |administra unuo1 = {{Oppland}} |regiono-ISO=NO-34 |tipo1=reliefo <!-- momente eĉ ne estas reliefa mapo de Innlandet, tamen, eble, iam estos --> |situo sur mapo2=Norvegio |tipo2=reliefo |zomo=8 }} '''{{paĝonomo}}''' estas komunumo de [[Norvegio]]. Ekde la komenco de [[2020]] ĝi apartenas al la [[Administra divido de Norvegio|provinco]] [[Innlandet]] - antaŭ tio ĝi de [[1919]] ĝis [[2019]] estis parto de la historia provinco [[Oppland]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Partneraj komunumoj == * {{flago|Finnlando}} [[Leppävirta]] en [[Norda Savonio]], [[Finnlando]] (ekde 1985) == Vidu ankaŭ == * [[Administra divido de Norvegio]] == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{no}}) <!-- [[dosiero:plia bildo|eta|maldekstra|300ra|{{centre|priskribo}}]] --> {{projektoj}} {{Komunumoj en la provinco Innlandet}} {{Komunumoj ĝis la fino de 2019 en la provinco Oppland}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Norvegio}} [[Kategorio:Komunumoj de Innlandet]] [[Kategorio:Komunumoj de Oppland]] 178gasyodhxyvgkzjkp2wdsllq7bsb8 0 629696 9368519 8964861 2026-05-08T03:40:47Z Tirolischleioans 254019 9368519 wikitext text/x-wiki {{Informkesto premio |priskribo de bildo=Salzburger Stier, 2013 }} [[Dosiero:Salzburger Stier - Preisträger 2013.JPG|eta|Salzburger Stier, honoritoj en 2013]] [[Dosiero:1024 Salzburg-1647.jpg|eta|La origina alarmilo de la citadelo, de 1647]] '''Salzburger Stier''' (laŭvorte ''Salcburga virbovo'') estas gravega [[kabareta arto|kabaretarta]] premio en [[Germanlingvio]] kiu nomiĝas laŭ legendo pri iama sieĝo de [[Citadelo Hohensalzburg]]. Ĉiujare aljuĝatas ekde 1982 tiu ĉi premio al [[kabaredisto]] el [[Aŭstrio]], [[Germanio]] kaj [[Svislando]]. Tiukonekse la premiitaj artistoj prezentatas en kadro de tri tagojn daŭranta festivalo fare de aliaj kabaredistoj kaj reprezentantoj variaj de kabareta arto. Krome ekzistas ekde 1998 de tempo al tempo aljuĝita ''honora virbovo'' por kroni tutvivan laboron pri kabaredado. La radia premio por germanlingva kabaredistado estas nuntempe de 6000 eŭroj. == Juĝistoj == Organizas la tuton la kultursekcioj de la radiprogramoj de publika juro, konkrete de [[ARD]] (Bayerischer Rundfunk, Hessischer Rundfunk, Mitteldeutscher Rundfunk, Saarländischer Rundfunk, SR 2 Kulturradio, Südwestrundfunk, SWR2, Westdeutscher Rundfunk Köln, Deutschlandradio), de [[ORF]], de la svisa Schweizer Radio und Fernsehen kaj ekde 2004 de la [[sudtirolo|sudtirola]] studio de [[Rai - Radiotelevisione Italiana|RAI]]. Ĝis 1996 la eventoj ĉiam okazas en [[Salcburgo]], ekde 1997 ili alternas loke. Ŝirma organizo estas Laborkolektivo pri distrado en germanlingviaj radistacioj (Arbeitsgemeinschaft für Unterhaltung deutschsprachiger Sender/AUDS). Ekde novembro 2013 estras la aŭstrino [[Silvia Lahner]].<ref>[https://www.salzburgerstier.org/traegerschaft Estrado]</ref> == Honoritoj == <small>(paranteze malsupre: la prezentanta kolego - ĝis 2001)</small> {| class="wikitable toptextcells" ! Jahr ! style="text-align:left;"| Loko ! style="text-align:left;"| Aŭstrio ! style="text-align:left;"| Germanujo ! style="text-align:left;"| Svislando |- | 1982 | Salcburgia landa teatrejo | [[Gerald Fratt]] kaj [[Christian Schacherreiter]]<br /><small>([[Werner Schneyder]] kaj [[Dieter Hildebrandt]])</small> | [[Bernhard Lassahn]]<br /><small>([[Hanns Dieter Hüsch]])</small> | [[Joachim Rittmeyer]]<br /><small>([[Franz Hohler]])</small> |- | 1983 | Landa studio salcburga de ORF | [[Erwin Steinhauer]]<br /><small>([[Gerhard Bronner]])</small> | [[Hanns Meilhamer]] kaj [[Claudia Schlenger]]<br /><small>([[Gerhard Polt]])</small> | [[Osy Zimmermann]]<br /><small>([[Emil Steinberger]])</small> |- | 1984 | Landa studio salcburga de ORF | [[Killertomaten]]<br /><small>([[Otto Grünmandl]])</small> | Das vorläufige Frankfurter Fronttheater<br /><small>([[Hannelore Kaub]] und das Bügelbrett)</small> | [[Sibylle Birkemeier|Sibylle]] kaj [[Michael Birkenmeier]]<br /><small>([[César Keiser]] kaj [[Margrit Läubli]])</small> |- | 1985 | Landa studio salcburga de ORF | [[Josef Hader]]<br /><small>([[Lukas Resetarits]])</small> | [[Jockel Tschiersch]] kaj [[Ottfried Fischer]]<br /><small>([[Helmut Ruge]] kaj Dick Städler)</small> | [[Mad Dodo]]<br /><small>([[Elsie Attenhofer]])</small> |- | 1986 | Landa studio salcburga de ORF | [[Andreas Vitásek]]<br /><small>([[Erwin Steinhauer]])</small> | [[Harald Schmidt]]<br /><small>([[Lore Lorentz]])</small> | [[Cabarett Sauce Claire]]<br /><small>([[Kaspar Fischer]])</small> |- | 1987 | Landa studio salcburga de ORF | [[Schlabarett]]<br /><small>([[Hans Peter Heinzl]])</small> | [[Georg Ringsgwandl]]<br /><small>([[Jörg Hube]])</small> | [[Sabine Rasser]]<br /><small>([[Helen Vita]])</small> |- | 1988 | Landa studio salcburga de ORF | [[Leo Lukas]]<br /><small>([[Georg Kreisler]])</small> | [[Frieder Nögge]]<br /><small>([[Mathias Richling]])</small> | [[Kathrin Brenk]]<br /><small>(Osy Zimmermann)</small> |- | 1989 | Landa studio salcburga de ORF | [[Irene S.]]<br /><small>([[Josef Hader]])</small> | [[Werner Koczwara]]<br /><small>([[Harald Schmidt]])</small> | [[Lorenz Keiser]]<br /><small>(Vreni Schmidlin)</small> |- | 1990 | Landa studio salcburga de ORF | [[Menubeln]]<br /><small>([[Schlabarett]])</small> | Magdeburger Kugelblitze kun [[Hans-Günther Pölitz]] kaj [[Michael Rümmler]]<br /><small>([[Hansgeorg Stengel]])</small><br />kaj [[Georg Schramm]]<br /><small>([[Biermösl Blosn]])</small> | [[Linard Bardill]]<br /><small>(Sibylle kaj Michael Birkenmeier)</small> |- | 1991 | Landa studio salcburga de ORF | [[Thomas Maurer]]<br /><small>([[Otto Grünmandl]])</small> | [[Michael Quast]]<br /><small>([[Hanns Dieter Hüsch]])</small> | [[Birgit Steinegger]] kaj [[Viktor Giacobbo]]<br /><small>([[Franz Hohler]])</small> |- | 1992 | Landa studio salcburga de ORF | [[Karl Ferdinand Kratzl]]<br /><small>([[Andreas Vitásek]])</small> | [[Missfits]]<br /><small>([[Kabarett-Theater Distel]])</small> | [[Kabarett Götterspass]]<br /><small>([[Joachim Rittmeyer]])</small> |- | 1993 | Landa studio salcburga de ORF | [[I Stangl]]<br /><small>([[Cissy Kraner]] kaj [[Herbert Prikopa]])</small> | [[Gruppo di Valtorta]]<br /><small>([[Matthias Beltz]])</small> | [[Geschwister Pfister]]<br /><small>([[Linard Bardill]])</small> |- | 1994 | Landa studio salcburga de ORF | [[Dolores Schmidinger]]<br /><small>([[Gerhard Bronner]])</small> | [[Rüdiger Hoffmann]]<br /><small>([[Lisa Fitz]])</small> | [[Acapickels]]<br /><small>([[Franz Hohler]])</small> |- | 1995 | Landa studio salcburga de ORF | [[Salzburger Affronttheater]]<br /><small>([[Georg Kreisler]])</small> | Duo [[Faltsch Wagoni]]<br /><small>([[Bruno Jonas]])</small> | [[Stiller Has]]<br /><small>(Osy Zimmermann)</small> |- | 1996 | Landa studio salcburga de ORF | [[Günther Paal]]<br /><small>([[Werner Schneyder]])</small> | [[Holger Paetz]]<br /><small>([[Dieter Hildebrandt]])</small> | [[Massimo Rocchi]]<br /><small>(Sibylle kaj Michael Birkenmeier)</small> |- | 1997 | Kabaredo Lucerno | [[Martin Puntigam]]<br /><small>([[Josef Hader]])</small> | [[Urban Priol]]<br /><small>([[Hans-Günther Pölitz]] kaj Michael Rümmler)</small> | [[Wolfram Berge]]r<br /><small>([[Acapickels]])</small> |- | 1998 | [[Baden-Baden]], studio radia | [[Alf Poier]]<br /><small>([[Alfred Dorfer]])</small> | [[Tresenlesen]] ([[Jochen Malmsheimer]] / [[Frank Goosen]])<br /><small>([[Missfits]])</small> | [[Maria Thorgevsky]] & [[Dan Wiener]]<br /><small>([[Dodo Hug]])</small> |- | 1999 | [[Leipzig]] Academixer-kelo | [[Andrea Händler]]<br /><small>([[Leo Lukas]])</small> | [[Frank Lüdecke]]<br /><small>([[Katrin Hart|Katrin]] kaj [[Jürgen Hart]])</small> | [[Andreas Thiel (Satiriker)|Herr Thiel]] & [[Herr Sassine]]<br /><small>([[Margrit Läubli]] kaj [[César Keiser]])</small> |- | 2000 | [[Kolonjo]] Alter Wartesaal | Duo [[Herbert Steinböck|Steinböck]] & [[Gerold Rudle|Rudle]]<br /><small>([[Andreas Vitásek]])</small> | [[Nessi Tausendschön]]<br /><small>([[Volker Pispers]])</small> | [[Geholte Stühle]]<br /><small>([[Franz Hohler]], [[Michael Bühler]], Marco Zapps)</small> |- | 2001 | Landa studio salcburga de ORF | [[Projekt X]]<br /><small>([[Lukas Resetarits]])</small> | [[Horst Evers]]<br /><small>([[Pigor & Eichhorn]])</small> | [[Ursus & Nadeschkin]]<br /><small>([[Stiller Has]])</small> |- | 2002 | [[Winterthur]] Casinotheater | [[Stermann & Grissemann]] | [[Frank-Markus Barwasser]] alinome Erwin Pelzig | [[Pfannestil Chammer Sexdeet]] |- | 2003 | Bel Etage [[Saarbrücken]] | [[Die Landstreich]] | [[Uwe Steimle]] | [[Ferruccio Cainero]] |- | 2004 | Urba teatro [[Aschaffenburg]] (malfermo)<br />– Kabarett im Hofgarten (honorvespere) | [[Severin Groebner]] | [[Olaf Schubert]] | [[schön&gut]] |- | 2005 | Urba teatrejo [[Meran]] | [[Werner Brix]] | [[Ganz Schön Feist]] | [[Emil Steinberger]] (Lebenswerk) |- | 2006 | Radikulturdomo [[Vieno]] | [[Mnozil Brass]] | [[Andreas Rebers]] | [[Gabriel Vetter]] |- | 2007 | Urba festhalo [[Aalen]] (malfermo)<br />– Kastelo Kapfenburg (honorvespere) | [[Klaus Eckel]] | [[Erstes Deutsches Zwangsensemble]] ([[Claus von Wagner]], [[Mathias Tretter]], Philipp Weber) | [[Simon Enzler]] |- | 2008 | Schauspielhaus [[Düsseldorf]] | Ludwig Müller | [[Rainald Grebe]] | [[Franz Hohler]] (tutvivaj agadoj) |- | 2009 | [[Imperiestra salonego (Erfurto)|Kaisersaal]] [[Erfurto]] | [[Joesi Prokopetz]] | [[Annamateur]] | [[Manuel Stahlberger]] |- | 2010 | Teatrejo [[Chur]] | [[Werner Schneyder]] (tutvivaj agadoj) | [[Wilfried Schmickler]] | [[Michel Gammenthaler]] |- | 2011 | Nikolaisaal [[Potsdam]] | [[Rupert Henning]], [[Florian Scheuba]], [[Cornelius Obonya]]<br />por ''Cordoba. Das Rückspiel'' | [[Dieter Hildebrandt]] (tutviva agado)<br />kaj [[Nils Heinrich]] | [[Knuth und Tucek]] |- | 2012 | Funkhaus Halberg/[[Saarbrücken]] | [[Viktor Gernot]] | [[Fritz Eckenga]] | [[Jürg Kienberger]] (tutvivaj agadoj) |- | 2013 | Veranstaltungsforum Fürstenfeld [[Fürstenfeldbruck]] | [[Mike Supancic]] | [[Martina Schwarzmann]] | [[Schertenlaib & Jegerlehner]] |- | 2014 | Teatrejo Baden-Baden | [[Christof Spörk]] | [[Tobias Mann]] | [[Thomas C. Breuer]] |- | 2015 | Urba teatrejo [[Gmunden]] | [[Christoph & Lollo]] | [[Simone Solga]] | [[Bänz Friedli]] |- | 2016 | PaderHalle [[Paderborn]] | [[Gery Seidl]] | [[Martin Zingsheim]] | [[Uta Köbernick]] |- | 2017 | Urba teatrejo [[Schaffhausen]] | [[Hosea Ratschiller]] kaj [[RaDeschnig]]<ref>[http://oe1.orf.at/artikel/458015 ''orf.at – Hosea Ratschiller erhält Salzburger Stier'']</ref> | [[Helmut Schleich]] | [[Hazel Brugger]] |- | 2018 | Steintor-Varieté [[Halle (Saale)]] | [[Science Busters]]<ref>[https://derstandard.at/2000065760524/Science-Busters-erhalten-Salzburger-Stier-2018 ''derStandard.at: Science Busters erhalten Salzburger Stier 2018'']</ref> | [[Pigor & Eichhorn]] | [[Christoph Simon]] |- | 2019 | Kuracejo [[Meran]] | [[Lisa Eckhart]]<ref>[https://www.salzburgerstier.org/preistraeger Honoritoj en 2019]</ref> | [[Gerhard Polt]] (honoriga virboro)<br />kaj [[Simon & Jan]] | [[Patti Basler]] |- | 2020 | Ĉambromuzikhalo de la [[kolonjo|kolonja]] radifoniejo de Deutschlandfunk | [[Florian Scheuba]]<ref>[https://oe1.orf.at/artikel/664424/Salzburger-Stier-2020-an-Florian-Scheuba Anonco ĉe orf.at], novembro 2019</ref> | [[Sarah Bosetti]] | [[Renato Kaiser]] |- | 2021 | Kulturhaus Tollhaus ([[Karlsruhe]]) | [[Thomas Stipsits]] | [[Moritz Neumeier]] | [[Lara Stoll]] kaj [[Joachim Rittmeyer]] (honoriga virbovo) |- | 2022 | Stadttheater [[Lindau]] | [[Omar Sarsam]] | [[Luise Kinseher]] | [[Fatima Moumouni]] kaj [[Laurin Buser]] |- | 2023 | Posthof [[Linz]] | [[Marina Lacković]] | [[Mathias Tretter]] | [[Dominic Deville]] |} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.salzburgerstier.org/ Hejmpaĝo] [[Kategorio:Premioj]] [[Kategorio:Salcburgo]] [[Kategorio:Germanlingva kabaredo]] [[Kategorio:ORF]] nqw788g5kbq3a87momyk55t4ihgmwu5 0 636716 9368775 9216374 2026-05-08T10:52:57Z Crosstor 3176 /* B */ 9368775 wikitext text/x-wiki Jen listo de famuloj, kiuj naskiĝis en [[Vác]]: {{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Márta Ábrahám]], [[violonisto]] * [[László Ádám (ĵurnalisto)]] * [[József Almásy]], [[pastro]] * [[Döme Argenti]], [[homeopatio|homeopato]] == B == * [[Krisztián Bártfai]], kajakisto * [[József Berky]], [[aktoro]] * [[Bence Bogányi]], fagotisto * [[Gergely Bogányi]], [[pianisto]] * [[József Böjte]], reĝisoro * [[Andor Borbély (ĵurnalisto)]] == C == * [[János Csányi (aktoro)]] * [[Imre Csatskó]], [[juristo]] * [[László Csiky]], aktoro == D == * [[Miklós Degré]], juristo * [[Dezső Dercsényi]], arthistoriisto * [[Éva Dónusz]], kajakisto * [[György Dora]], produktoro == E == * [[István Éliássy]], juristo == F == * [[Márta Fónay]], aktoro * [[Mihály Füredi]], [[operkantisto]] == G == * [[József Gábor (ministro)]] * [[Tibor Gánti]], [[biokemiisto]] * [[Imre Garaba]], futbalisto * [[Zsolt Gyulay (kajakisto)]] == H == * [[János Hajnik]], [[agronomo]] * [[Pál Hajnik]], [[politikisto]] * [[István Hanusz]], [[pastro]] * [[István Haraszti (kuracisto)]] * [[Anna Herczenik]], operkantisto * [[László Gábor Horváth]], psikologo == J == * [[Miklós Jancsó (reĝisoro)]] == K == * [[Zoltán Kammerer]], kajakisto * [[Lajos Katona (etnografo)]] * [[István Kiss (piaristo)]] * [[Emma Komlóssy]], operetkantisto * [[István Öthö Kőmíves]], [[grafikisto]] * [[Gyula Kornis]], [[filozofo]] * [[Dénes Kovács (violonisto)]] * [[Zoltán Kulcsár]], informatikisto == L == * [[Gábor Lehotka]], [[orgenisto]] * [[Andor Lendvai]], operkantisto == M == * [[József Maklári]], [[kapelmajstro]] * [[Antal Mihálka]], kuracisto * [[Péter Molnár (kajakisto)]] == P == * [[Imre Rudolf Pauer]], filozofo * [[Dániel Pauman]], kajakisto * [[Tibor Pető]], remisto * [[Kálmán Petrovics]], kajakisto * [[Imre Pintér (aktoro)]] * [[István Pion]], poeto == S == * [[József Schmidt]], [[lingvisto]] * [[Ferenc Sebes]], piaristo * [[Lajos Steiner (geofizikisto)]] * [[Aranka Sugár]], operkantisto * [[Pál Szarvas]], [[kemiisto]] == T == * [[Károly Tormay]], kuracisto == V == * [[László Versényi (bestokuracisto)]] == Z == * [[Sándor Zsarnóczai]] == Fontoj == La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis. [[Kategorio:Listoj de homoj|Vac]] [[Kategorio:Vác| ]] 5pn1k4c8615sq741eyt635wfsrdojv9 0 657096 9368685 6715225 2026-05-08T09:47:27Z Sj1mor 12103 9368685 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalisto |nomo de ludanto=Bernard Allou |dosiero= |plena nomo=Bernard Allou |dato de naskiĝo= |loko de naskiĝo= |dato de morto= |loko de morto= |alto= |nuntempa klubo= |numero de sporta trikoto= |pozicio= |jaroj=1998 |kluboj=[[Nagoya Grampus|Nagoya Grampus Eight]] |matĉoj (goloj)=10 (4) |reprezentado jaroj= |reprezentado nomo= |reprezentado matĉoj (goloj)= }} '''Bernard Allou''' (n. {{Naskiĝdato|1975|6|19}}) estas [[Francio|franca]] [[Futbalo|futbalisto]]. Li ludis kiel mezkampulo. Li futbalis ĉe [[Paris SG|París Saint-Germain]], [[Nagoya Grampus|Nagoya Grampus Eight]], [[Nottingham Forest]], RWDM, White Star Bruxelles kaj Léopold FC. ==Eksteraj ligiloj== *{{J.League player}} {{Ĝermo|futbalisto}} {{Vivtempo|Allou}} [[Kategorio:Francaj futbalistoj]] tkj9be6a0i0151ak3jh6l8w5k1fsaob 0 663944 9368243 7700847 2026-05-07T13:34:43Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368243 wikitext text/x-wiki :''Estas ankaŭ [[Hostim]].'' {{Geokesto | vilaĝo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Beroun-Hostim | devena_nomo = | alia_nomo = | kategorio = vilaĝo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Beroun-Hostim | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Beroun, Hostim, pohled od jihu.JPG | dosiero_priskribo = Vido de sudo <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Ĉeĥio | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Mezbohemia regiono | distrikto = Distrikto Beroun | municipo = Beroun | municipo_tipo = Administra municipo | histregiono = Bohemio | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto = | rivero = [[Loděnice (alfluanto de Berounka)|Loděnice]] | rivero_tipo = | memorindaĵo = | memorindaĵo_noto = | memorindaĵo_tipo = Memorindaĵo | konstruaĵo = 65 | konstruaĵo_tipo = Domoj | ŝoseo = | montaro = <!-- *** Situo *** --> | situo = Beroun-Hostim | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 49 | lat_m = 57 | lat_s = 39 | lat_NS = N | long_d = 14 | long_m = 07 | long_s = 46 | long_EW = E <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 3.01 | areo_rondumo = 2 | areo_tipo = Katastro | areo_noto = Hostim u Berouna <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = {{WikidataLoĝantaro}} | loĝantaro_dato = {{WikidataLoĝantaroDato}} | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = | establita_tipo = Unua skribmencio | dato = | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = 266 01 <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Ĉeĥio | mapo_lokumilo = Ĉeĥio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Hostim (Beroun) | portalo = Ĉeĥio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Beroun-Hostim''' estas vilaĝo en [[Ĉeĥio]], parto de municipo [[Beroun]], troviĝanta en [[distrikto Beroun]]. Ĝi troviĝas proksimume 4&nbsp;km oriente de urbocentro. Tra la vilaĝo trafluas rivero [[Loděnice (alfluanto de Berounka)|Loděnice]]. Kondukas tra ĉi tie [[ŝoseo II/116]]. Estas ĉi tie registritaj 65 adresoj kaj vivas ĉi tie daŭre {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} ({{WikidataLoĝantaroDato}}). Beroun-Hostim situas en katastra teritorio '''Hostim u Berouna''' kun areo 3,01&nbsp;km². == Loĝantaro == {{Grafikaĵo de nombro de loĝantoj|tabelo=sub|rompi=6}} == Minejo Alkazar == Sur katastro de Hostim troviĝas eksa mura kalkoŝtona [[minejo Alkazar]]. En periodo de la dua mondmilito ĉi tie estiĝis sistemo de subteraj koridoroj, kiuj devis servi sub kaŝnomo Kainit kiel sekreta fabriko por produkti armilaron de germana armeo. En la jaro 1950 ĝis 1964 ĉi tie estis deponata [[radioaktiva rubo]] el minejoj el [[Jáchymov]]. Tiu ĉi subtera deponejo de la radioaktiva rubo estis sekurigita nur en la jaro 1997.<ref>{{Citaĵo el la reto | příjmení = | jméno = | titolo = Lom Alkazar:Těžba v lomech | url = https://www.kamsevydat.cz/lom-alkazar/ | vydavatel = | místo = | datum vydání = | alirdato = 2017-11-05 }}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto | příjmení = | jméno = | titolo = Lom Alkazar | url = http://www.hrady.cz/index.php?OID=5048&PARAM=11&tid=14044&pos=450 | vydavatel = | místo = | datum vydání = | alirdato = 2017-11-05 }}{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto | příjmení = | jméno = | titolo = Uzavřené úložiště Hostim | url = https://www.surao.cz/uloziste-hostim | vydavatel = SÚRAO | místo = | datum vydání = | alirdato = 2017-11-05 }}{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Fotogalerio == <gallery> 103 Hostim SSV a kopec před Svatým Janem.jpg|Hostim kaj monteto antaŭ [[Svatý Jan pod Skalou]] Restaurace U Krobiána, Karlštejnská 12, Beroun-Hostim, Beroun, okr. Beroun, Středočeský kraj 01.jpg|Restoracio U Krobiána, Beroun-Hostim Usedlost, Třesina 18, Beroun-Hostim, Beroun, okr. Beroun, Středočeský kraj 03.jpg|Domo en Beroun-Hostim Johnův válcový mlýn, Ke Svatému Jánu 16, Beroun - Hostim, Beroun, okr. Beroun, Středočeský kraj 02.jpg|Cilindra muelejo de John en Beroun-Hostim </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Beroun}} [[Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Beroun]] [[Kategorio:Partoj de Beroun]] [[Kategorio:Deponejoj de radioaktiva rubo en Ĉeĥio]] j4x6s2xrlj9dzzeui9gsn9tsocy5x47 0 663947 9368524 9367603 2026-05-08T03:57:21Z Crosstor 3176 /* A */ 9368524 wikitext text/x-wiki Jen, listo de elektitaj famuloj, kiuj mortis en [[Eger]]: {{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Ferenc Albert (astronomo)|Ferenc Albert]], [[astronomo]] * [[József Aszalay]], [[kartografo]] * [[László Aszalay]], [[kanoniko]] == B == * [[Sándor Babocsay]], [[prokuroro]] * [[Ferenc Bakó]], muzeologo * [[József Bakos]], pedagogo * [[Pál Balkay]], [[pentristo]] * [[Géza Bárány]], arkitekto * [[Béla Bartakovics]], [[ĉefepiskopo]] * [[Gyula Bartalos]], pastro * [[Remig Békefi]], [[abato]] * [[József Bihari (lingvisto)]] * [[János Böhm]], [[preposto]] == D == * [[János Danielik]], [[episkopo]] * [[Imre Sixtus Debreczeni]], pastro * [[Tóbiás Dirner]], [[jezuito]] == E == * [[Károly Eszterházy]], episkopo == F == * [[György Foglár]], [[titulara episkopo]] * [[Máté Fortunatus]], klasika filologo * [[Ferenc Fuchs]], ĉefepiskopo == G == * [[Géza Gáspárdy]], [[nobela juĝisto]] * [[István Genthon]], arthistoriisto * [[Jenő Grőber]], vitisto, vinfaristo * [[János Győrvári]], aktoro == H == * [[Margit Haraszti]], restaŭristo * [[Sándor Hevesi (arkitekto)]] * [[Károly Hibay]], [[kuracisto]] * [[Zsigmond Lajos Horváth]], monaĥo == I == * [[György Gábor Ihász]], pastro * [[Gyula Isaák (pli aĝa)]], politikisto == J == * [[György Jakusics]], episkopo * [[Norbert János Juhász]], monaĥo == K == * [[László Gábor Kádár]], ĉefepiskopo * [[Sándor József Karle]], monaĥo * [[Ferenc Király (vitisto)]] * [[Alajos Kiss]], pentristo * [[Mátyás Kováts]], kanoniko == L == * [[Miklós Lengyel]], episkopo == M == * [[Valér Ignác Maczki]], monaĥo * [[János Madarassy]], astronomo * [[Ferenc Markhot]], kuracisto * [[Olivér Markos]], [[ministro]] * [[Ludwig Mooser]], orgenfaristo == P == * [[József Pálmay]], genealogo * [[Dénes Pócsik]], akvopilkisto == R == * [[Rajmund Rapaics (kanoniko)|Rajmund Rapaics]], [[kanoniko]] == S == * [[Alajos Sajósy]], pentristo * [[József Samassa]], ĉefepiskopo * [[Gyula Sebestény]], [[kirurgo]] * [[Géza Szigritz]], naĝisto * [[Miklós Szmrecsányi]], arthistoriisto * [[József Szvorényi]], [[prioro]] == T == * [[Béla Tárkányi]], poeto-pastro * [[István Telekessy]], episkopo == Z == * [[József Zalár]], poeto * [[Endre Zsasskovszky]], [[komponisto]] * [[Ferenc Zsasskovszky]], komponisto == Vidu ankaŭ == * [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Eger]] [[Kategorio:Listoj de homoj|Eger]] [[Kategorio:Eger| ]] fbin1ekgu2rgxwdekdxi39lnq8pv3j2 0 672666 9368667 9244012 2026-05-08T09:37:19Z Sj1mor 12103 9368667 wikitext text/x-wiki {{Informkesto kristana preĝejo | nomo = Kalvinana preĝejo de<br />Mánd/Szentendre | larĝo de informkesto = | dosiero = Szentendre, Skanzen 67.jpg | grandeco de dosiero = 250px | priskribo de dosiero = La kalvinana preĝejo de Mánd, nun en Szentendre | eklezio = [[kalvinismo]] | provinco = [[Pest]] | diocezo = | unio = | dekanujo = | vikariujo = | asocio = | paroĥo = | ensemblo = | ŝtato = [[Hungario]] | ŝtato subtutaĵo1 nomo = | ŝtato subtutaĵo1 = | ŝtato subtutaĵo2 nomo = | ŝtato subtutaĵo2 = | municipo = [[Szentendre]] | geo = | konsekro = | konsekrinto = | titolo = | uzado = | arkitekto = | stilo = post[[gotiko]] | ark tipo = | fondo = | finigo = | kapacito = 120 | konstruado = | longo = | larĝo = | alto = 12 m | lokigo de altaro = | materialo = | adreso = | ttt = | commons = | regiono-ISO = HU | ŝanĝebla mapo = Szentendre }} La '''Kalvinana [[preĝejo]]''' estas religia [[historia monumento]] en [[Hungario]], iam en [[vilaĝo]] [[Mánd]], nun jam en la [[subĉiela muzeo]] de [[Szentendre]]. == Historio == En Mánd kalvinanoj konstruis lignan [[kirko]]n en la [[1580-aj jaroj]]. La simpla ligna domo estis kovrita per [[argilo]], poste li estis blankigita per [[kalko]]. La subĉiela muzeo en Szentendre estis fondita en [[1972]], iom poste la kalvinana preĝejo kun la aparta [[sonorilostablo]] estis transmetita en la subĉielan muzeon. == Konstruaĵo == La preĝejo situas sola (same en la muzeo) kun aparta sonorilstablo. La konstruaĵo estas ekstere tre simpla kun 2 enirejoj. La [[tegmento]] estas tre kruta kaj kovrita per [[ŝindo]]j. Interne la plej mirinda estas la pentrita [[kasona plafono]]. La [[predikejo]] estas seslatera. == Fontoj == * [http://kirandulastervezo.hu/celpont/mand/reformatus-templom hungare kun foto] * [https://bagyinszki.eu/archives/7389 hungare kun fotoj] [[Dosiero:Szentendre, skanzen, Reformed church from Mánd-interior.jpg|eta|maldekstre|Interno]] <gallery mode=packed> Mánd szószék.JPG|Predikejo Mándi felirat.JPG|Surskribo Mándi mennyezet.jpg|Kasona plafono </gallery> {{Unua}} [[Kategorio:Kalvinanaj preĝejoj en Hungario|Szentendre]] [[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szentendre]] 3zrxb5h7xpj2ut0qhixlkf9t3efiak6 0 672725 9368669 9244013 2026-05-08T09:37:33Z Sj1mor 12103 9368669 wikitext text/x-wiki {{Informkesto kristana preĝejo | nomo = Preĝejo Marteno de Tours | larĝo de informkesto = | dosiero = Óbudavár church.JPG | grandeco de dosiero = 250px | priskribo de dosiero = Preĝejo episkopo Marteno de Tours en Szentendre | eklezio = [[romkatolika eklezio]] | provinco = [[Pest]] | diocezo = [[Esztergom]]-[[Budapeŝto]] | unio = | dekanujo = [[Szentendre]] | vikariujo = | asocio = | paroĥo = | ensemblo = | ŝtato = [[Hungario]] | ŝtato subtutaĵo1 nomo = | ŝtato subtutaĵo1 = | ŝtato subtutaĵo2 nomo = | ŝtato subtutaĵo2 = | municipo = [[Szentendre]] | geo = | konsekro = | konsekrinto = | titolo = | uzado = | arkitekto = | stilo = | ark tipo = | fondo = | finigo = | kapacito = 80 | konstruado = | longo = | larĝo = | alto = | lokigo de altaro = | materialo = | adreso = | ttt = | commons = | regiono-ISO = HU | ŝanĝebla mapo = Szentendre }} La '''[[Preĝejo]] [[episkopo]] [[Marteno de Tours]]''' estas funkcipova katolika [[konstruaĵo]] en [[Hungario]] en [[Szentendre]], en la [[subĉiela muzeo]]. == Historio == La origina [[kirko]] estis konstruita en [[1836]] en [[Óbudavár]], ekde tiam ĝi servas daŭre por la katolikoj. La subĉiela muzeo en Szentendre estis fondita en [[1972]]. Muzeologoj konstatis, ke la kirko de Óbudavár estas bona ekzemplo por prezenti la vilaĝan kirkon en la regiono de [[Balatono]]. Fakuloj konstruis ĝuste tian kirkon en la subĉiela muzeo, kie ĝi estas videbla. La preĝejo estas parto de diversaj aranĝaĵoj en la muzeaj programoj. == Konstruaĵo == La preĝejo situas sola. La [[fasado]] estas simetria, meze estas la ĉefenirejo. La kvadrata [[turo]] iomete reliefas meze. La [[navo]] finiĝas en sesangula [[absido]]. [[Sakristio]] kun aparta enirejo aliĝas al la absido. == Fontoj == * [https://www.muemlekem.hu/muemlek/show/11348] {{Unua}} [[Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Marteno de Tours|Szentendre]] [[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szentendre]] pu2no4q48wridt9kf37dulpom1jmatz 0 672799 9368665 9244009 2026-05-08T09:37:06Z Sj1mor 12103 9368665 wikitext text/x-wiki {{Informkesto kristana preĝejo | nomo = Kapelo Sankta Anna | larĝo de informkesto = | dosiero = SKANZEN009.JPG | grandeco de dosiero = 250px | priskribo de dosiero = Kapelo Sankta Anna en Szentendre | eklezio = [[romkatolika eklezio]] | provinco = [[Pest]] | diocezo = [[Esztergom]]-[[Budapeŝto]] | unio = | dekanujo = Szentendre | vikariujo = | asocio = | paroĥo = | ensemblo = | ŝtato = [[Hungario]] | ŝtato subtutaĵo1 nomo = | ŝtato subtutaĵo1 = | ŝtato subtutaĵo2 nomo = | ŝtato subtutaĵo2 = | municipo = [[Szentendre]] | geo = | konsekro = | konsekrinto = | titolo = | uzado = | arkitekto = | stilo = | ark tipo = | fondo = | finigo = | kapacito = 20 sidlokoj | konstruado = | longo = | larĝo = | alto = | lokigo de altaro = | materialo = | adreso = | ttt = | commons = | regiono-ISO = HU | ŝanĝebla mapo = Szentendre }} La '''[[kapelo]] [[Sankta Anna]]''' estas katolika [[monumento historia]] en [[Hungario]], en [[urbo]] [[Szentendre]], en la [[subĉiela muzeo]]. == Historio == La kapelo estis konstruita ĉe la vilaĝfino de Mosonszentjános (nuntempe urboparto de [[Jánossomorja]]). Ĝi estis vota kapelo por prevento de diversaj [[katastrofo]]j kaj [[plago]]j. En 1806 la komunumo petis la episkopon en [[Győr]] por ĝia rekonstruo, ja ĝi probable estis ligna kapelo en malbona stato. La kapelo estis trakonstruita al brika strukturo en la fruaj [[1830-aj jaroj]] (laŭ alia informo en 1842), samtempe kiel denova vota kapelo pro la ĥolera [[epidemio]]. La [[orgeno]] estis farita en [[1844]]. La kapelo estis pligrandigita en [[1858]] kaj nova [[turo]] estis konstruita. En 1864 oni pentris la murojn interne, en 1871 ekstera parto estis renovigita. Kompletaj renovigaj laboroj okazis en [[1928]]. Depost la [[2-a mondmilito]] la kapelo denove estis en malbona stato, sed en [[1982]] la kapelo estis transmetita al subĉiela muzeo de Szentendre. La kapelo ne nur estas vizitebla, sed ankaŭ funkcikapabla laŭ pretendoj. Dum [[kermeso]] vizitantoj venas ankaŭ el Mosonszentjános. == Konstruaĵo == La konstruaĵo situas sola. La [[fasado]] estas simetria, meze la enirejo funkcias, plej supre la malalta turo etendiĝas. La [[navo]] finiĝas en [[absido]]. La altara bildo prezentas Sanktan Anna-n. == Fontoj == * [http://kitud.kkmk.hu/web/guest/wiki/-/wiki/Main/J%C3%A1nossomorjai%20Fogadalmi%20(Szent-Anna)%20k%C3%A1polna] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20191214125034/http://kitud.kkmk.hu/web/guest/wiki/-/wiki/Main/J%25C3%25A1nossomorjai%2520Fogadalmi%2520(Szent-Anna)%2520k%25C3%25A1polna |date=2019-12-14 }} [[Dosiero:SKANZEN010.jpg|eta|maldekstre|<center>Priskribo pri la kapelo]] [[Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Anna|Szentendre]] [[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szentendre|Anna]] [[Kategorio:Hungaraj votaj kapeloj|Szentendre]] 5878d2u4otbyyc3ziupz8p6b10t92qx 0 672893 9368668 9244011 2026-05-08T09:37:26Z Sj1mor 12103 9368668 wikitext text/x-wiki {{Informkesto kristana preĝejo | nomo = Preĝejo Sankta Nikolao | larĝo de informkesto = | dosiero = Mándoki templom3.JPG | grandeco de dosiero = 250px | priskribo de dosiero = Grek-katolika Preĝejo Sankta Nikolao | eklezio = grekokatolika eklezio | provinco = [[Pest]] | diocezo = | unio = | dekanujo = | vikariujo = | asocio = | paroĥo = | ensemblo = | ŝtato = [[Hungario]] | ŝtato subtutaĵo1 nomo = | ŝtato subtutaĵo1 = | ŝtato subtutaĵo2 nomo = | ŝtato subtutaĵo2 = | municipo = [[Szentendre]] | geo = | konsekro = | konsekrinto = | titolo = | uzado = | arkitekto = | stilo = | ark tipo = | fondo = | finigo = | kapacito = 20 | konstruado = | longo = | larĝo = | alto = | lokigo de altaro = | materialo = [[ligno]] | adreso = | ttt = | commons = | regiono-ISO = HU | ŝanĝebla mapo = Szentendre }} La '''Grek-katolika [[Preĝejo]] [[Sankta Nikolao]]''' estas eklezia [[historia monumento]] en [[Hungario]], en [[urbo]] [[Szentendre]], en la [[subĉiela muzeo]]. Tiu [[kirko]] estas unika en la lando, tiel ĝi estis transmetita el la origina loko [[Mándok]] al la subĉiela muzeo. == Historio == Konstrujaro de la ligna kirko estas disputata, eble 1550 aŭ 1640, sed sur la [[pordo]] estas videbla 1670. Inter 1806-1941 ĝi perdis la rangon [[paroĥo]]. En [[1913]] oni faris la necesajn renovigajn laborojn. La eklezio en 1968 vendis la kirkon al la muzeo. En 1971 oni komencis malkonstrui la preĝejon, ekde 1978 ĝi estas vizitebla. Laŭ pretendoj oni aranĝas ankaŭ ekleziajn aranĝaĵojn. En Mándok oni konstruis novan grek-katolikan ŝtonan kirkon inter 1968-1974. == Konstruaĵo == La kirko situas en [[korto]], en la korto estas videbla ankaŭ ligna [[krucifikso]]. La preĝejo havas solan [[navo]]n kun kvadrata [[sanktejo]] kaj [[vestiblo]]. La [[tegmento]] estas kovrita per [[ŝindo]]j. El mezo de la tegmento altiĝas la dunivela ligna [[turo]]. Interne sur la [[altaro]] estas videbla sur ligna plato pentrita Pieta. Dum la longa historio la [[ikonostazo]] jam grandparte neniiĝis, tamen estas videbla [[Nikolao de Mira]] kun cirila surskribo. == Fontoj == * [http://kirandulastervezo.hu/celpont/mandok/gorog-katolikus-fatemplom hungare kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20191215122855/http://kirandulastervezo.hu/celpont/mandok/gorog-katolikus-fatemplom |date=2019-12-15 }} * [https://www.nyirgorkat.hu/?q=parokia&id=85] * [https://hd.gorogkatolikus.hu/Megujult-a-mandoki-fatemplom-a-Szentendrei-Skanzenben-2016-szeptember-27] {{Unua}} [[Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Nikolao|Szentendre]] [[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szentendre]] [[Kategorio:Grek-katolikaj preĝejoj en Hungario|Szentendre]] <gallery mode=packed> Szentendre, Szabadtéri Néprajzi Múzeum, Mándoki görög katolikus templom, 5823.jpg Szentendre, Hungary - panoramio (26).jpg Szentendre, Hungary - panoramio (49).jpg Mándok ikonosztáz.jpg|Ikonostazo </gallery> oktahu5ufbovg6ex5soc478l03ndh50 0 673127 9368664 8686607 2026-05-08T09:37:00Z Sj1mor 12103 9368664 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = PL | situo sur mapo = |tipo1 = reliefo |zomo=13 |estro= |vizitantoj= }} [[Dosiero:Biskupin - gate and wall.jpg|eta|250px|Rekonstruitaj pordo kaj murego.]] '''Biskupin''' estas [[arkeologia kuŝejo]] kaj natur-granda modelo de fortifikita setlejo de la fino de la [[Bronzepoko]] en nord-centra [[Pollando]] kiu servas ankaŭ kiel arkeologia [[subĉiela muzeo]]. Kiam por la unua fojo oni malkovris ĝin, oni supozis, ke temas pri setlejo de Okcidentaj [[Slavoj]], sed arkeologoj poste konfirmis, ke ĝi apartenas al la grupo Biskupin de la Luzacia kulturo el la [[8-a jarcento a.K.]] La elfosado kaj rekonstruado de la prahistoria setlejo ludis gravan rolon en la historia konscio de Pollando. La muzeo situas en marĉa duoninsulo en la Lago Biskupin, ĉirkaŭ 90 kilometrojn nordoriente de [[Poznań]] kaj 8 km sude de la malgranda urbo [[Żnin]]. Ĝi estas divizio de la Nacia Muzeo de Arkeologio en [[Varsovio]]. En la setlejo estis domoj por 10–12 personoj ĉirkaŭitaj de [[murego]] el ligno de kverkoj. Jam en [[1933]] oni malkovris restojn de la Bronzepoko. Kaj tuj la loko estis konataj de la gravuloj de la tiama Pollando. Post la okupacio fare de [[Nazia Germanio]], la retiriĝontaj germanoj inundis la lokon, sed ironie tio helpis la konservadon de la ligno. == Bibliografio == * Danuta Piotrowska, Biskupin 1933–1996: archaeology, politics and nationalism. ''Archaeologia Polona'' 35–36, 1997/98, 255–285, ISSN 0066-5924 * Józef Kostrzewski "Osada bagienna w Biskupinie w pow. żnińskim", Poznań 1936 * "Gród prasłowiański w Biskupinie", Poznań 1938, * Z. Rajewski "Biskupin – osiedle obronne sprzed 2500 lat", Arkady, Warszawa 1970, * Z. Rajewski "Osadnictwo ludności z kulturą łużycką we wczesnym okresie epoki żelaznej w Biskupinie i okolicy" Archeologia Polski, t. II 1958, * Z. Rajewski "10 000 lat Biskupina i jego okolic", Warszawa 1965, == Eksteraj ligiloj == {{Commons category|Biskupin}} * [http://www.biskupin.pl Oficiala retejo de Biskupin Arkeologia Muzeo] * [https://maps.google.com/maps?f=q&source=s_q&hl=en&geocode=&q=gniezno,+poland&sll=37.0625,-95.677068&sspn=49.844639,79.013672&ie=UTF8&hq=&hnear=Gniezno,+Gniezno+County,+Greater+Poland,+Poland&ll=52.787944,17.741804&spn=0.018739,0.054932&t=h&z=15 Biskupina arkeologiejo en Google Maps] * [http://www.dziejba.org Hipoteza rekonstruado de Luzacikultura setlejo – Wola Radziszowska (apud Krakovo)- Pollando] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070806123447/http://www.dziejba.org/ |date=2007-08-06 }} * [https://web.archive.org/web/20120725113411/http://biskupin.info/ Biskupin] {{Koord|52|47|19|N|17|43|47|E|display=inline}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Prahistoriaj lokoj en Pollando]] [[Kategorio:Subĉielaj muzeoj en Pollando]] [[Kategorio:Distrikto Żnin]] h2nxzc9ns0vmyzarmoenyhzb0iuk80r 0 680752 9368614 8641361 2026-05-08T09:10:16Z Sj1mor 12103 9368614 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto geografiaĵo|regiono |kategorio= |lando = Hispanio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo=Komarko ''La Loma'' de Ĥaeno en Andaluzio. |dosiero priskribo= |regiono-ISO = ES |mapo1 lokumilo = iso |mapligilo = jes |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 8 |areo_kodo = |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto }} [[Dosiero:Comarcasjaén.png|eta|dekstra|250px|''La Loma'' centre kaj markita helflave.]] <!--[[Dosiero:Comarca de La Loma.svg|eta|dekstra|250px|Komarko ''La Loma'' de Ĥaeno en Andaluzio.]]--> [[Dosiero:La Loma.png|eta|dekstra|350px|La dek municipoj de la komarko ''La Loma'' de Ĥaeno.]] '''La Loma''' (La holmo) estas [[komarko]] de la [[Provinco Ĥaeno]], [[Andaluzio]], [[Hispanio]]. Ties ĉefurbo, historie kaj kiel administracia centro, estas [[Úbeda]]. Temas pri teroj tre fekundaj, pro kio la ĉefa ekonomia agado de la komarko estas derivata de la [[agrikulturo]] kaj pli precize de la kultivo de [[olivarbo]]j kaj lastatempe la [[kultura turismo]] atingis gravon en Úbeda kaj en [[Baeza]], la du renesancaj urboj, katalogitaj kiel [[Monda heredaĵo de Unesko]]. Ĝi havas 77 162 loĝantoj (informo de INE por 2018), areon de 1037,4 km², kaj loĝdensecon de 76,5 loĝ/km². == Geografio == '''La Loma''' estas ankaŭ natura komarko kiel interrivera altebenaĵo, klare limigita de la valoj de du riveroj: norde Gvadalimar kaj sude [[Gvadalkiviro]]. Ĝi limas sude kun la komarko [[Sierra Mágina]], oriente kun [[Las Villas (Ĥaeno)|Las Villas]] kaj [[Sierra de Cazorla]], norde kun [[El Condado (Ĥaeno)|El Condado]], kaj okcidente kun la [[Sierra Morena (Ĥaeno)|komarko Sierra Morena]] kaj la [[Metropola Areo de Ĥaeno]]. Plej parto de la teritorio de tiu komarko estas fekunda kamparo de [[olivarbo]]j de kultivo tre intensiva, alterne kun malgrandaj areoj sen irigacio dediĉitaj al kultivoj de herboj kaj kun la valoj de la riveroj Gvadalkiviro kaj Gvadalimar, kie elstaras speciale la industriaj kultivoj de irigacio. Kiel ekzemplo de la konstanta oleprodukta hegemonio de la komarko ekde antaŭ 10-15 jaroj, oni atentu informojn de 2005: la komarko de La Loma estis la plej produktiva, kun 117 777 tunoj da [[olivoleo]], sekvita de Suda Kamparo (85 508 tunoj), Norda Kamparo (79 355), Sierra Sur (45 398), El Condado (37 428) kaj Mágina (24 435). === Municipoj === La Loma estas formata de la jenaj municipoj: {| |- style="vertical-align: top;" | * [[Baeza (Hispanio)|Baeza]] * [[Begíjar]] * [[Ibros]] * [[Lupión]] * [[Torreblascopedro]] |&nbsp;&nbsp;&nbsp; | * [[Úbeda]] * [[Rus (Ĥaeno)|Rus]] * [[Canena]] * [[Sabiote]] * [[Torreperogil]] |} {{Projektoj}} [[Kategorio:Komarkoj de provinco Ĥaeno‎]] gloycunez2g7v49fc26bfpqd6dnx1kc 0 686203 9368582 8580086 2026-05-08T08:47:28Z Sj1mor 12103 9368582 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo = 90279 ''Devětsil'' |Kategorio = asteroido |Oficiala_nomo = 90279 Devětsil |Aliaj_nomoj = '''2003 DL₁₀'''; 2000 RG₇₆ |Dato_de_malkovro = {{dato|26|februaro|2003}} ||Malkovrinto = [[KLENOT]] |Loko_de_malkovro = [[České Budějovice]] ([[Ĉeĥio]]) |Epoko = 2459000.5 {{dato|31|majo|2020}} TDB |Granda_duonakso = 404,219 [[1 E9 m|Gm]] (2,702 [[astronomia unuo|AU]]) |Periapsido = 330,879 Gm (2,212 AU) |Apoapsido = ‭477,560 Gm (3,192 AU) |Discentreco = 0,1814 |Periodo = 1622,319 [[tago]]j ( [[jaro#Julia jaro|jaroj]]) |Klinangulo = 13,704° |Meza_anomaliangulo = 134,839°<br /><small>[[Epoko (astronomio)|Epoko]] {{dato|31|majo|2020}}</small> |Longitudo_de_suprenira_nodo = 126,721° |Argumento_de_periapsido = 217,018° |Terdistanco_min = 182,158 [[1 E9 m|Gm]] (1,218 [[astronomia unuo|AU]]) }} '''90279 ''Devětsil''''' estas [[asteroido]] de la ĉefa [[asteroida zono]] en [[orbita resonanco]] 8:3 kun [[Jupitero (planedo)|Jupitero]]. == Malkovro == Ĝi estis malkovrita la {{daton|26|februaro|2003}} en la kadro de la projekto ''[[KLENOT]]'' elde la [[Observatorio Kleť]], proksime de [[České Budějovice]] en [[Ĉeĥio]]. == Nomo == ''[[Devětsil]]'' estis ĉeĥa grupo da [[avangardo|avangardaj]] [[artisto]]j aktiva de [[1920]] ĝis [[1930]] gvidata de [[Vítězslav Nezval]], [[Jaroslav Seifert]] kaj [[Karel Teige]]. La arta produkto estis centrita sur la [[magia realismo]], la ''[[proletkult]]'' kaj la [[poetismo]], ĉefe en [[poezio]] kaj [[Ilustraĵo]]. ''Devětsil'' signifas "naǔ fortoj", aǔ la nomo de la [[floro]] [[petazito]] en [[ĉeĥa lingvo]]. == Eksteraj ligiloj == * {{JPL Small-Body Database}} * {{Minor Planet Center}} * {{Space Reference|90279-devetsil-2003-dl10}} * {{Datumbazo Kleť}} {{sinsekvo |titolo = [[Listo de asteroidoj (90001–91000)#90251-90300|Listo de asteroidoj (90001 – 91000)]] |antaŭ = ''[[90278 Caprese]]'' |periodo = '''90279 ''Devětsil''''' |post = [[(90280) 2003 DY10|(90280) 2003 DY₁₀]] }} {{DEFAŬLTORDIGO:Devětsil}} [[Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono]] [[Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť]] [[Kategorio:Malkovrita de KLENOT]] [[Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003]] a1peiv3hdhl1rig5n63ovw16q2vq0fp 0 707636 9368391 8914353 2026-05-07T20:00:45Z Juan carlos perez rodriguez 203129 /* Vira kaj virina ĉampionumo */ 9368391 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}La '''Ĉilia Ŝaka Ĉampionumo''' estas individua [[ŝakturniro]], kiu okazas ĉiu jare en [[Ĉilio]] por trovi la plej bonan [[ŝako|ŝakiston]] el la lando. Ĝi estas organizita de FEDAC ('''Federación Deportiva de Ajedrez de Chile'''). == Vira kaj virina ĉampionumo == {| class="wikitable sortable" ! Jaro !! Ĉampiono !! Virina ĉampiono |- | 1920 || Carlos Peralta || |- | 1922 || Otto Junge|| |- | 1924 || Mariano Castillo|| |- | 1926 || Mariano Castillo|| |- | 1927 || Mariano Castillo|| |- | 1929 || Mariano Castillo|| |- | 1931 || Rodrigo Flores|| |- | 1932 || Enrique Reed|| |- | 1934 || Mariano Castillo|| |- | 1935 || Rodrigo Flores|| |- | 1937 || Julio Salas Romo|| |- | 1938 || Rodrigo Flores|| |- | 1940 || Mariano Castillo|| |- | 1941 || Rodrigo Flores|| |- | 1944 || Rodrigo Flores|| |- | 1946 || Tulio Pizzi|| |- | 1948 || Mariano Castillo|| |- | 1949 || Mariano Castillo|| |- | 1950 || Rodrigo Flores|| |- | 1951 || Rodrigo Flores|| |- | 1952 || Rodrigo Flores|| |- | 1953 || Mariano Castillo|| |- | 1954 || Julio Salas Romo|| |- | 1955 || Julio Salas Romo|| |- | 1956 || Rodrigo Flores|| |- | 1957 || René Letelier|| |- | 1958 || Moisés Stekel|| |- | 1959 || René Letelier|| |- | 1960 || René Letelier|| |- | 1961 || Rodrigo Flores|| |- | 1962 || Julio Salas Romo|| |- | 1964 || René Letelier|| |- | 1965 || Rodrigo Flores|| |- | 1966 || Walter Ader|| |- | 1968 || David Godoy Bugueño|| |- | 1969 || Carlos Silva Sanchez|| |- | 1970 || Pedro Donoso Velasco|| |- | 1971 || Carlos Silva Sanchez|| |- | 1972 || René Letelier|| |- | 1974 || Carlos Silva Sanchez|| |- | 1975 || Carlos Silva Sanchez|| |- | 1976 || Carlos Silva Sanchez|| |- | 1977 || Pedro Donoso Velasco|| |- | 1978 || Pedro Donoso Velasco|| |- | 1979 || Javier Campos Moreno|| |- | 1980 || Javier Campos Moreno|| |- | 1981 || Iván Morovic|| |- | 1982 || Roberto Cifuentes|| |- | 1983 || Roberto Cifuentes|| |- | 1984 || Roberto Cifuentes|| |- | 1985 || Roberto Cifuentes|| |- | 1986 || Roberto Cifuentes|| |- | 1987 || Fernando Rosa|| |- | 1988 || Cristhian Montero Martinez|| |- | 1989 || Rodrigo Vasquez Schroder|| |- | 1990 || Rodrigo Vásquez|| |- | 1991 || Jorge Egger Mancilla|| |- | 1992 || Rodrigo Vasquez Schroder|| |- | 1993 || Christian Michel|| |- | 1994 || Eduardo Arancibia|| |- | 1995 || Luis Rojas Keim|| |- | 1996 || Jorge Egger Mancilla|| |- | 1997 || Luis Valenzuela Fuentealba|| |- | 1998 || Christian Michel Yunis|| |- | 1999 || Jorge Egger Mancilla|| |- | 2000 || Miguel Lobos Barrenechea|| |- | 2001 || Luis Valenzuela Fuentealba|| |- | 2002 || Luis Rojas Keim|| |- | 2003 || Luis Dobson Aguilar|| |- | 2004 || Rodrigo Vasquez Schroder|| |- | 2005 || Alvaro Valdés Escobar|| |- | 2006 || Eduardo Arancibia Guzmán|| |- | 2007 || Mauricio Flores Ríos|| |- | 2008 || Hugo López Silva|| |- | 2009 || Rodrigo Vasquez Schroder|| |- | 2010 || Alvaro Valdés Escobar || Damaris Abarca Gonzalez |- | 2011 || Pablo Salinas Herrera || Maria José Pradenas |- | 2012 || Pablo Salinas Herrera ||Damaris Abarca Gonzalez |- | 2013 || Pablo Salinas Herrera || Valentina Jorquera Cabello |- | 2014 || Rodrigo Vasquez Schroder || Damaris Abarca Gonzalez |- | 2015 || Cristóbal Henríquez || Constanza Bernal Hurtado |- | 2016 || Luis Valenzuela Fuentealba || Valentina Jorquera Cabello |- | 2017 || Cristobal Henriquez Villagra || Sofia Pinilla Delgado |- | 2018 || Cristóbal Henríquez Villagra || Valentina Jorquera Cabello |- | 2019 || Pablo Salinas Herrera || Damaris Abarca Gonzalez |- | 2021 || Pablo Salinas Herrera || Javiera Gomez Barrera |- | 2022 || Pablo Salinas Herrera <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr611694.aspx?lan=2&art=1&fed=CHI&flag=30&SNode=SO Vira ĉampionumo 2022]</ref> || Javiera Gomez Herrera <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr611693.aspx?lan=2&art=4&fed=CHI&flag=30&SNode=SO Virina ĉampionumo 2022]</ref> |- | 2023 || Pablo Salinas Herrera <ref>[https://es.chessbase.com/post/campeonato-de-chile-2023-cronica-final Vira ĉampionumo 2023]</ref> || Damaris Abarca Gonzalez <ref>[https://es.chessbase.com/post/campeonato-de-chile-2023-cronica-final Virina ĉampionumo 2023]</ref> |- | 2024 || Cristobal Henriquez Villagra <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr885797.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Vira ĉampionumo 2024]</ref> || Valentina Jorquera Cabello <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=361854&t=0 Virina ĉanmpionumo 2024]</ref> |- | 2025 || Matías Pérez Gormaz <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1109014.aspx?lan=2&art=4&flag=30&SNode=SO Vira ĉampionumo 2025]</ref> || Francisca Sanchez Tobar <ref>[https://www.federacionchilenadeajedrez.cl/articulo/62 Virina ĉampionumo 2025]</ref> |- | 2026 || Rodrigo Vasquez Schroder <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1351802.aspx?lan=2&art=4&turdet=ALL&flag=30&SNode=SO Vira ĉampionumo 2026]</ref> || Rocio Contreras Suazo <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr1346688.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&SNode=SO Vira ĉampionumo 2026]</ref> |- |} == Korespondaj ŝakĉampionoj == # [[Osvaldo Latorre Astudillo]] (1966-1968) # [[Aldo Colombo]] (1971-1972) # [[Roberto Aravire Flores]] (1976-1977) # [[Ives Aramcibia Morales]] (2007-2008) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=10740 4.Koresponda ĉampioneco]</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Naciaj ŝakaj ĉampionumoj}} [[Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj]] [[Kategorio:Ŝako en Ĉilio]] s3vuj51q2aycl0q6fcyf4u7ank6pjww 9368393 9368391 2026-05-07T20:02:54Z Juan carlos perez rodriguez 203129 9368393 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}La '''Ĉilia Ŝaka Ĉampionumo''' estas individua [[ŝakturniro]], kiu okazas ĉiu jare en [[Ĉilio]] por trovi la plej bonan [[ŝako|ŝakiston]] el la lando. Ĝi estas organizita de FEDAC ('''Federación Deportiva de Ajedrez de Chile'''). == Vira kaj virina ĉampionumo == {| class="wikitable sortable" ! Jaro !! Ĉampiono !! Virina ĉampiono |- | 1920 || Carlos Peralta || |- | 1922 || Otto Junge|| |- | 1924 || Mariano Castillo|| |- | 1926 || Mariano Castillo|| |- | 1927 || Mariano Castillo|| |- | 1929 || Mariano Castillo|| |- | 1931 || Rodrigo Flores|| |- | 1932 || Enrique Reed|| |- | 1934 || Mariano Castillo|| |- | 1935 || Rodrigo Flores|| |- | 1937 || Julio Salas Romo|| |- | 1938 || Rodrigo Flores|| |- | 1940 || Mariano Castillo|| |- | 1941 || Rodrigo Flores|| |- | 1944 || Rodrigo Flores|| |- | 1946 || Tulio Pizzi|| |- | 1948 || Mariano Castillo|| |- | 1949 || Mariano Castillo|| |- | 1950 || Rodrigo Flores|| |- | 1951 || Rodrigo Flores|| |- | 1952 || Rodrigo Flores|| |- | 1953 || Mariano Castillo|| |- | 1954 || Julio Salas Romo|| |- | 1955 || Julio Salas Romo|| |- | 1956 || Rodrigo Flores|| |- | 1957 || René Letelier|| |- | 1958 || Moisés Stekel|| |- | 1959 || René Letelier|| |- | 1960 || René Letelier|| |- | 1961 || Rodrigo Flores|| |- | 1962 || Julio Salas Romo|| |- | 1964 || René Letelier|| |- | 1965 || Rodrigo Flores|| |- | 1966 || Walter Ader|| |- | 1968 || David Godoy Bugueño|| |- | 1969 || Carlos Silva Sanchez|| |- | 1970 || Pedro Donoso Velasco|| |- | 1971 || Carlos Silva Sanchez|| |- | 1972 || René Letelier|| |- | 1974 || Carlos Silva Sanchez|| |- | 1975 || Carlos Silva Sanchez|| |- | 1976 || Carlos Silva Sanchez|| |- | 1977 || Pedro Donoso Velasco|| |- | 1978 || Pedro Donoso Velasco|| |- | 1979 || Javier Campos Moreno|| |- | 1980 || Javier Campos Moreno|| |- | 1981 || Iván Morovic|| |- | 1982 || Roberto Cifuentes|| |- | 1983 || Roberto Cifuentes|| |- | 1984 || Roberto Cifuentes|| |- | 1985 || Roberto Cifuentes|| |- | 1986 || Roberto Cifuentes|| |- | 1987 || Fernando Rosa|| |- | 1988 || Cristhian Montero Martinez|| |- | 1989 || Rodrigo Vasquez Schroder|| |- | 1990 || Rodrigo Vásquez|| |- | 1991 || Jorge Egger Mancilla|| |- | 1992 || Rodrigo Vasquez Schroder|| |- | 1993 || Christian Michel|| |- | 1994 || Eduardo Arancibia|| |- | 1995 || Luis Rojas Keim|| |- | 1996 || Jorge Egger Mancilla|| |- | 1997 || Luis Valenzuela Fuentealba|| |- | 1998 || Christian Michel Yunis|| |- | 1999 || Jorge Egger Mancilla|| |- | 2000 || Miguel Lobos Barrenechea|| |- | 2001 || Luis Valenzuela Fuentealba|| |- | 2002 || Luis Rojas Keim|| |- | 2003 || Luis Dobson Aguilar|| |- | 2004 || Rodrigo Vasquez Schroder|| |- | 2005 || Alvaro Valdés Escobar|| |- | 2006 || Eduardo Arancibia Guzmán|| |- | 2007 || Mauricio Flores Ríos|| |- | 2008 || Hugo López Silva|| |- | 2009 || Rodrigo Vasquez Schroder|| |- | 2010 || Alvaro Valdés Escobar || Damaris Abarca Gonzalez |- | 2011 || Pablo Salinas Herrera || Maria José Pradenas |- | 2012 || Pablo Salinas Herrera ||Damaris Abarca Gonzalez |- | 2013 || Pablo Salinas Herrera || Valentina Jorquera Cabello |- | 2014 || Rodrigo Vasquez Schroder || Damaris Abarca Gonzalez |- | 2015 || Cristóbal Henríquez || Constanza Bernal Hurtado |- | 2016 || Luis Valenzuela Fuentealba || Valentina Jorquera Cabello |- | 2017 || Cristobal Henriquez Villagra || Sofia Pinilla Delgado |- | 2018 || Cristóbal Henríquez Villagra || Valentina Jorquera Cabello |- | 2019 || Pablo Salinas Herrera || Damaris Abarca Gonzalez |- | 2021 || Pablo Salinas Herrera || Javiera Gomez Barrera |- | 2022 || Pablo Salinas Herrera <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr611694.aspx?lan=2&art=1&fed=CHI&flag=30&SNode=SO Vira ĉampionumo 2022]</ref> || Javiera Gomez Herrera <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr611693.aspx?lan=2&art=4&fed=CHI&flag=30&SNode=SO Virina ĉampionumo 2022]</ref> |- | 2023 || Pablo Salinas Herrera <ref>[https://es.chessbase.com/post/campeonato-de-chile-2023-cronica-final Vira ĉampionumo 2023]</ref> || Damaris Abarca Gonzalez <ref>[https://es.chessbase.com/post/campeonato-de-chile-2023-cronica-final Virina ĉampionumo 2023]</ref> |- | 2024 || Cristobal Henriquez Villagra <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr885797.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Vira ĉampionumo 2024]</ref> || Valentina Jorquera Cabello <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=361854&t=0 Virina ĉanmpionumo 2024]</ref> |- | 2025 || Matías Pérez Gormaz <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1109014.aspx?lan=2&art=4&flag=30&SNode=SO Vira ĉampionumo 2025]</ref> || Francisca Sanchez Tobar <ref>[https://www.federacionchilenadeajedrez.cl/articulo/62 Virina ĉampionumo 2025]</ref> |- | 2026 || Rodrigo Vasquez Schroder <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1351802.aspx?lan=2&art=4&turdet=ALL&flag=30&SNode=SO Vira ĉampionumo 2026]</ref> || Rocio Contreras Suazo <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr1346688.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&SNode=SO Vira ĉampionumo 2026]</ref> |- |} == Korespondaj ŝakĉampionoj == # [[Osvaldo Latorre Astudillo]] (1966-1968) # [[Aldo Colombo]] (1971-1972) # [[Roberto Aravire Flores]] (1976-1977) # [[Ives Aramcibia Morales]] (2007-2008) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=10740 4.Koresponda ĉampioneco]</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Naciaj ŝakaj ĉampionumoj}} [[Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj]] [[Kategorio:Ŝako en Ĉilio]] tkkyz2xbw5c7mwndhlso452kz3h9sdm 0 707678 9368233 9091196 2026-05-07T12:42:08Z Uldis s 84660 9368233 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}La '''Latvia Ŝaka Ĉampionumo''' estas individua [[ŝakturniro]], kiu okazas ĉiu jare en [[Latvio]] por trovi la plej bonan [[ŝako|ŝakiston]] el la lando. == Ĉampionumoj == {| class="wikitable sortable" ! Jaro !! Urbo !! Vira ĉampiono !! Virina ĉampiono |- | 1924 || [[Rigo]] || Hermanis Matisons || |- | 1926-7 || [[Rigo]] || Fricis Apšenieks || |- | 1930-1 || [[Rigo]] || Vladimirs Petrovs || |- | 1932 || [[Jelgava]] || Movsas Feigins || |- | 1934 || [[Rigo]] || Fricis Apšenieks || |- | 1935 || [[Rigo]] || Vladimirs Petrovs || |- | 1937 || [[Rigo]] || Vladimirs Petrovs || Milda Lauberte |- | 1938-9 || [[Rigo]] || Vladimirs Petrovs || Elise Vogel |- | 1941 || [[Rigo]] || Alexander Koblencs || Marta Krūmiņa |- | 1943 || [[Rigo]] || Igors Ždanovs || Milda Lauberte |- | 1944 || Udelnaya || Voldemārs Mežgailis || |- | 1945 || [[Rigo]] || Alexander Koblencs || |- | 1946 || [[Rigo]] || Alexander Koblencs || |- | 1947 || [[Rigo]] || Zigfrīds Solmanis || |- | 1948 || [[Rigo]] || Augusts Strautmanis || Milda Lauberte |- | 1949 || [[Rigo]] || Alexander Koblencs || Milda Lauberte |- | 1950 || [[Rigo]] || Voldemārs Mežgailis || Milda Lauberte |- | 1951 || [[Rigo]] || Mark Pasman || Milda Lauberte |- | 1952 || [[Rigo]] || Jānis Kļaviņš || Milda Lauberte |- | 1953 || [[Rigo]] || [[Miĥail Tal]] || Milda Lauberte |- | 1954 || [[Rigo]] || Jānis Klovāns || Milda Lauberte |- | 1955 || [[Rigo]] || Aivars Gipslis || Milda Lauberte |- | 1956 || [[Rigo]] || Aivars Gipslis || Milda Lauberte |- | 1957 || [[Rigo]] || Aivars Gipslis || Milda Lauberte |- | 1958 || [[Rigo]] || Israel Zilber || Zara Nakhimovskaya |- | 1959 || [[Rigo]] || Kārlis Klāsups || Zara Nakhimovskaya |- | 1960 || [[Rigo]] || Aivars Gipslis || Milda Lauberte |- | 1961 || [[Rigo]] || Aivars Gipslis || Zara Nakhimovskaya |- | 1962 || [[Rigo]] || Jānis Klovāns || Zara Nakhimovskaya |- | 1963 || [[Rigo]] || Aivars Gipslis || Astra Klovāne |- | 1964 || [[Rigo]] || Aivars Gipslis || Astra Klovāne |- | 1965 || [[Rigo]] || [[Miĥail Tal]] || Astra Klovāne |- | 1966 || [[Rigo]] || Aivars Gipslis || Benita Vēja |- | 1967 || [[Rigo]] || Jānis Klovāns || Vija Rožlapa |- | 1968 || [[Rigo]] || Jānis Klovāns || Sarma Sedleniece |- | 1969 || [[Rigo]] || Anatolijs Šmits || Astra Klovāne |- | 1970 || [[Rigo]] || Jānis Klovāns || Astra Klovāne |- | 1971 || [[Rigo]] || Jānis Klovāns || Vija Rožlapa |- | 1972 || [[Rigo]] || Lev Gutman || Vija Rožlapa |- | 1973 || [[Daugavpils]](V) [[Rigo]](F) || Alvis Vitolinš || Tamāra Vilerte<br>Ingrīda Priedīte |- | 1974 || [[Rigo]] || Juzefs Petkēvičs<br>Vladimir Kirpichnikov || Vija Rožlapa |- | 1975 || [[Rigo]] || Jānis Klovāns<br>Anatolijs Šmits || Astra Goldmane |- | 1976 || [[Rigo]] || Alvis Vitolinš || Ilze Rubene |- | 1977 || [[Rigo]] || Alvis Vitolinš || Astra Klovāne |- | 1978 || [[Rigo]] || Alvis Vitolinš || Astra Klovāne |- | 1979 || [[Rigo]] || Jānis Klovāns || Ingrīda Priedīte |- | 1980 || [[Rigo]] || Valērijs Žuravļovs || Tatjana Voronova |- | 1981 || [[Rigo]] || Aleksander Wojtkiewicz || Astra Goldmane |- | 1982 || [[Rigo]](V) [[Jūrmala]](F) || Alvis Vitolinš || Anda Šafranska |- | 1983 || [[Rigo]] || Alvis Vitolinš || Astra Goldmane |- | 1984 || [[Rigo]] || Edvīns Ķeņģis || Anda Šafranska |- | 1985 || [[Rigo]] || Alvis Vitolinš <br>Juzefs Petkēvičs || Tatjana Voronova |- | 1986 || [[Rigo]] || Jānis Klovāns || Tatjana Voronova |- | 1987 || [[Rigo]] || Edvīns Ķeņģis || Tatjana Voronova |- | 1988 || [[Rigo]] || Edvīns Ķeņģis || Natālija Jerjomina |- | 1989 || [[Rigo]] || Edvīns Ķeņģis || Ingūna Erneste |- | 1990 || [[Rigo]] || Edvīns Ķeņģis || Anda Šafranska |- | 1991 || [[Rigo]] || Normunds Miezis || Anda Šafranska |- | 1992 || [[Rigo]] || Valērijs Žuravļovs || Anna Hahn |- | 1993 || [[Rigo]] || Zigurds Lanka || Anda Šafranska |- | 1994 || [[Rigo]] || Valērijs Žuravļovs || Anda Šafranska |- | 1995 || [[Rigo]] || Igors Rausis || Ilze Rubene |- | 1996 || [[Rigo]] || Daniel Fridman || Anda Šafranska |- | 1997 || [[Rigo]] || Edvīns Ķeņģis || Anda Šafranska |- | 1998 || [[Rigo]] || Māris Krakops || Dana Reizniece |- | 1999 || [[Rigo]] || Arturs Neikšāns || Dana Reizniece |- | 2000 || [[Rigo]] || Viesturs Meijers || Dana Reizniece |- | 2001 || [[Rigo]] || Guntars Antoms || Dana Reizniece |- | 2002 || [[Rigo]] || Ilmārs Starostīts || Ingūna Erneste |- | 2003 || [[Rigo]] || Evgeny Sveshnikov || Laura Rogule |- | 2004 || [[Rigo]] || Edvīns Ķeņģis || Ilze Bērziņa |- | 2005 || [[Rigo]] || Edvīns Ķeņģis || Laura Rogule |- | 2006 || [[Rigo]] || Normunds Miezis || Laura Rogule |- | 2008 || Mežezers (Pļaviņas) || Evgeny Sveshnikov || Ilze Bērziņa |- | 2009 || Mežezers (Pļaviņas) || Vitālijs Samoļins || Laura Rogule |- | 2010 || Mežezers (Pļaviņas) || Evgeny Sveshnikov || Laura Rogule |- | 2011 || Mežezers (Pļaviņas) || Arturs Neikšāns || Laura Rogule |- | 2012 || [[Rigo]] || Vitālijs Samoļins || Ilze Bērziņa |- | 2013 || [[Rigo]] || Igor Kovalenko || Laura Rogule |- | 2014 || [[Rigo]] || Igor Kovalenko || Katrīna Šķiņķe |- | 2015 || [[Rigo]] || Arturs Neikšāns || Laura Rogule |- | 2016 || [[Rigo]] || Vladimir Sveshnikov || Laura Rogule |- | 2017 || [[Rigo]] || Arturs Bernotas || Linda Krūmiņa |- | 2018 || [[Rigo]] || Nikita Meshkovs || Elizabete Limanovska |- | 2019 || [[Rigo]] || Arturs Neikšāns || Ilze Bērziņa |- | 2020 || [[Rigo]] || Zigurds Lanka || Laura Rogule |- | 2021 || [[Rigo]] || Rolands Bērziņš || Laura Rogule |- | 2022 || [[Rigo]] || Ilmārs Starostīts || Laura Rogule |- | 2023 || [[Rigo]] || Toms Kantāns || Laura Rogule |- | 2024 || [[Rigo]] || Guntis Jankovskis || Ilze Bērziņa |- | 2025 || [[Rigo]] || Arturs Neikšāns || Marija Kuznecova |- | 2026 || [[Rigo]] || Toms Kantāns || |} == Plej multaj venkoj (vira ĉampionumo) == {| class="wikitable sortable" ! # !! Ĉampiono !! Titoloj !! Jaroj |- | 1 || Jānis Klovāns || 9 || 1954, 1962, 1967-68, 1970-71, 1975, 1979, 1986 |- | 2 || Aivars Gipslis || 8 || 1955-57, 1960-61, 1963-64, 1966 |- | 3 || Edvīns Ķeņģis || 8 || 1984, 1987-90, 1997, 2004-05 |- | 4 || Alvis Vītoliņš || 7 || 1973, 1976-78, 1982-83, 1985 |- | 5 || Arturs Neikšāns || 5 || 1999, 2011, 2015, 2019, 2025 |- | 6 || Vladimirs Petrovs || 4 || 1930, 1935, 1937, 1938 |- | 7 || Alexander Koblencs || 4 || 1941, 1945-46, 1949 |- | 8 || Valērijs Žuravļovs || 3 || 1980, 1992, 1994 |- | 9 || Evgeny Sveshnikov || 3 || 2003, 2008, 2010 |- | 10 || Fricis Apšenieks || 2 || 1927, 1934 |- | 11 || Voldemārs Mežgailis || 2 || 1944, 1950 |- | 12 || [[Miĥail Tal]] || 2 || 1953, 1965 |- | 13 || Anatolijs Šmits || 2 || 1969, 1975 |- | 14 || Jusefs Petkevich || 2 || 1974, 1985 |- | 15 || Normunds Miezis || 2 || 1991, 2006 |- | 16 || Vitālijs Samoļins || 2 || 2009, 2012 |- | 17 || Igor Kovalenko || 2 || 2013-14 |- | 18 || Zigurds Lanka || 2 || 1993, 2020 |- | 19 || Ilmārs Starostīts || 2 || 2002, 2022 |- | 20 || Toms Kantāns || 2 || 2023, 2026 |} == Plej multaj venkoj (virina ĉampionumo) == {| class="wikitable sortable" ! # !! Ĉampiono !! Titoloj !! Jaroj |- | 1 || Milda Lauberte || 13 || 1937, 1943, 1948-57, 1960 |- | 2 || Laura Rogule || 13 || 2003, 2005-06, 2009-11, 2013, 2015-16, 2020-23 |- | 3 || Anda Šafranska || 8 || 1982, 1984, 1990-91, 1993-94, 1996-97 |- | 4 || Astra Klovāne || 7 || 1963-65, 1969-70, 1977-78 |- | 5 || Ilze Bērziņa || 5 || 2004, 2008, 2012, 2019, 2024 |- | 6 || Zara Nakhimovskaya || 4 || 1958-59, 1961-62 |- | 7 || Vija Rožlapa || 4 || 1967, 1971-72, 1974 |- | 8 || Tatjana Voronova || 4 || 1980, 1985-87 |- | 9 || Dana Reizniece || 4 || 1998-2001 |- | 10 || Astra Goldmane || 3 || 1975, 1981, 1983 |- | 11 || Ingrīda Priedīte || 2 || 1973, 1979 |- | 12 || Ilze Rubene || 2 || 1976, 1995 |- | 13 || Ingūna Erneste || 2 || 1989, 2002 |} == Korespondaj ŝakĉampionoj == <div style="column-width:25em"> # [[Igors Ždanovs]] (1958-1959) # [[Jānis Ūdris]] (1959-1960) # [[Mikelis Mickēviĉs]] (1961-1962) # [[Peteris Ŝadurkis]] (1962-1963) # [[Genadijs Kuzmiĉovs]] (1965-1966) # [[Nikolajs Žuravlevs]] (1968-1969) # [[Janis Vitomskis]] (1970-1971) # [[Janis Vitomskis]] (1971-1972) # [[Edvins Vitolinŝ]] (1973-1974) # [[Nikolajs Žuravlevs]] (1975-1977) # [[Juris Markauss]] (1977-1980) # [[Juris Saksis]] (1980-1982) # [[Gunars Himlers]] (1983-1984) # [[Fjodors Feldmuss]] (1985-1986) # [[Fjodors Feldmuss]] (1987-1988) # [[Imants Abolinŝ]] (1989-1991) # [[Uldis Rinkis]] (1991-1993) # [[Alvars Skuja]] (1993-1995) # [[Talis Viksna]] (1996-1997) # [[Ilmars Graudinŝ]] (1997-1999) # [[Alvars Skuja]] (1999-2001) # [[Peteris Factoviĉs]] (2001-2003) # [[Ilmars Graudinŝ]] (2003-2005) # [[Raivo Dzenis]] (2004-2006) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=5668 24.Koresponda ĉampioneco]</ref> # [[Vladimirs Istlajevs]] (2006-2008) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=10520 25.Koresponda ĉampioneco]</ref> # [[Maigonis Avotinŝ]] (2005-2009) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=1014 26.Koresponda ĉampioneco]</ref> # [[Leonids Borisovs]] (2007-2010) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=13259 27.Koresponda ĉampioneco]</ref> # [[Sergejs Klimakovs]] (2010-2012) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=20901 28.Koresponda ĉampioneco]</ref> # [[Nikolajs Limanskis]] (2011-2013) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=27855 29.Koresponda ĉampioneco]</ref> # [[Nikolajs Limanskis]] (2013-2015) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=41147 30.Koresponda ĉampioneco]</ref> # [[Ilmars Graudinŝ]] (2016-2017) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=58053 31.Koresponda ĉampioneco]</ref> # [[Donalds Ābolinŝ-Ābols]] (2018-2019) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=75249 32.Koresponda ĉampioneco]</ref> # [[Ilmars Graudinŝ]] (2020-2021) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=84045 33.Koresponda ĉampioneco]</ref> </div> == Referencoj == {{referencoj}} {{Naciaj ŝakaj ĉampionumoj}} [[Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj]] [[Kategorio:Ŝako en Latvio]] 9aneesvzaeqm54l4366at8ss6y880it 0 709707 9368341 7737582 2026-05-07T17:05:43Z JackyM59 247382 Photograph updated 9368341 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Cambrai-Annexe (stacidomo)}} {{Informkesto Fervoja stacidomo | nomo = Cambrai | origina nomo = Cambrai (43909).jpg | dosiero = Cambrai - Gare de Cambrai-Ville (01).JPG | grandeco de dosiero = 280px | priskribo = Stacidomo ''Cambrai'' | lando = Francio | loko = [[Cambrai]] | latitudo = 50.1757690991 | longitudo = 3.24371530707 | regiono-ISO = FR-59 | situo sur mapo = neniu | ŝanĝebla mapo = Francio/Nord | nomo de trafikanto = [[Société nationale des chemins de fer français|SNCF]] | kodo de stacidomo = <!--87345520--> | fervojo = {{Senapartligilo|TER (trajno)}} [[Hauts-de-France]] | supermara alteco = | en trafiko = | sekuriga ekipaĵo = | nombro de reloj = 5 | nombro de kajoj = 3 | malfermo = 1858 | aktuala stato = | nombro de pasaĝeroj = {{Unuo|464567|vojaĝantoj}} <small>(2020)</small> | eksportitaj trajnoj = | vendo de vojaĝbiletoj= | servoj en stacidomo = | ligita transporto = | notoj = }} '''Cambrai''', plennome '''Cambrai-Ville''' estas [[Francio|franca]] stacidomo sur linio {{stacidomo|Saint-Just-en-Chaussée}} - {{stacidomo|Douai}}, situanta en {{Senapartligilo|komunumo (Francio)}} [[Cambrai]], en departemento [[Nord]], regiono [[Hauts-de-France]]. Temas pri stacidomo de [[Société nationale des chemins de fer français]] (SNCF), priservata de trajnoj {{Senapartligilo|TER (trajno)}} [[Hauts-de-France]]. Ĝi situas ĉe [[kilometra punkto]] (PK) {{Unuo|194.500}} de la linio St-Just-en-Chaussée - Douai (259000). == Vidu ankaŭ == * [[Cambrai]] * [[Cambrai-Annexe (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo Gares}} * {{Oficiala retejo TER|nomo=Cambrai-Ville}} [[Kategorio:Stacidomoj de Francio]] [[Kategorio:Fervojaj stacioj en Nord]] [[Kategorio:Cambrai]] 7plojk9kq2pu7ynn3mvvc2bp3yq6ca9 0 711069 9368816 9125892 2026-05-08T11:43:24Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368816 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} [[Dosiero:Bullet-Journal-by-Matt-Ragland.jpg|eta| Ekzemplo kiel povus aspekti artikolo en ''Bullet Journal.''|300px]] '''Bullet Journal''' (''''BuJo'''<nowiki/>') estas metodo kreita de projektisto Ryder Carroll por organizi kaj plani personan laboron en kreiva maniero kaj resti bone organizita<ref>(en) Ashley Watters, ''[https://www.dummies.com/careers/business-skills/time-management/what-is-a-bullet-journal/ Kio estas Bullet Journal (BUJO)?] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170513162522/http://www.dummies.com/careers/business-skills/time-management/what-is-a-bullet-journal/ |date=2017-05-13 }}'', Dummies, la</ref>. Ĝi helpas memorigi en unu solan lokon ĉion, kion oni volas fari, memori aŭ doni atenton sen uzo de cifereca stokejo, nur uzante skribilon kaj paperon. La metodo unue estis prezentita al la publiko en 2013, populariĝis kaj akiris signifan atenton en [[Kickstarter]], [[Instagram]], [[Facebook]], [[YouTube]] kaj [[Pinterest]]. La ideo malantaŭ ĝi estas ke uzantoj povas pripensi siajn taskojn kaj kial ili plenumu ilin por vivi produkteman kaj signifoplenan vivon. == Praktika organizado == ''Bullet Journals'' (BuJo) kutime estas manskribitaj kaj estas konservitaj en ununura [[kajero]]. La ĉefaj iloj de la ''Bullet Journal'' estas: indekso, ekbrila enskribo, ĉiutagaj kaj monataj raportoj, kolektoj kaj translokigoj. Anstataŭ norma listo de farendaĵoj (angle '''To Do''<nowiki/>'-listo), la ''Bullet Journal'' postulas ĉiutagajn, monatajn kaj ĉiujarajn konsiderojn, kune kun propraj elektitaj simboloj. La unua afero kiun oni faru estas konstrui sistemon post kiam oni scias kion oni volas atingi ĉiusemajne, post unu monato aŭ post ses monatoj ekzemple. Plej bone komencu per monata taglibro. Vi dividas la monaton en unuopajn tagojn, kiujn vi plenigas per malgrandaj aŭ pli grandaj taskoj. ''Bullet Journal'' povas enhavi: * Indekso (''Index'') estas la unua sekcio en persona [[taglibro]] kaj servas kiel enhavo kun paĝonumeroj por helpi trovi tion, kion oni bezonas, kiam oni bezonas ĝin. * Rapida registrado (''rapid loging'') implicas notaciojn uzante mallongajn frazojn kaj mallongigojn kiam eblas. * Registraĵoj (''logs'') estas listoj de farendaĵoj, organizitaj laŭ malsamaj periodoj, inkluzive de ĉiutagaj, semajnaj, monataj kaj estontaj farendaĵoj. * Kolektoj (''collections'') organizas informojn laŭ enhavo kaj ebligas listigi ekzemple librojn kiujn oni ŝatus legi. * Migrado ''(migration)'' implicas movi nefinitajn taskojn de la nuna al estonta registraĵo ('log') tiel ke la taskoj restu videblaj<ref>(en) "''[https://www.tinyrayofsunshine.com/blog/bullet-journal-guide Thorough Guide to the Bullet Journal System]''". Tiny Ray of Sunshine.</ref>. Eblas uzi signojn kiel: Taskoj per punktokuglon (•) Eventoj per cirkla kuglo (o) Notoj per streketo (-) Gravaj taskoj per asterikso (*) == Stiloj == Kvankam organizaj taglibroj estas tradicie faritaj helpe de skribilo kaj papero, multaj uzantoj kreas ciferecajn kuglajn ĵurnalojn (bullet journals) per diversaj apoj aŭ programoj dezajnitaj specife por cifereca kugla ĵurnalado. Kvankam la metodo estas la sama, ekzistas kelkaj avantaĝoj, kial uzantoj preferas ciferecan ol paperan version, inkluzive de<ref>(en) "''[https://www.paperlessmovement.com/blog/why-digital-bullet-journals-are-better-than-using-a-pen-and-paper/ Why Digital Bullet Journals Are Better Than Using a Pen and Paper] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20191204144546/https://www.paperlessmovement.com/blog/why-digital-bullet-journals-are-better-than-using-a-pen-and-paper/ |date=2019-12-04 }}''", PaperlessMovement, la 28-an de aprilo 2019.</ref>: * pli granda agordebloj; * sekurkopia kaj sinkroniga funkcioj permesante al uzantoj alporti ĝin kien ajn ili disponas pri elektronika aparato; * serĉfunkcio permesante pli facile trovi informon; * sonregistra funkcio; == Ryder Carroll (aŭtoro) == Ryder Carroll estas usona cifereca produktdezajnisto kaj aŭtoro de la ''Bullet Journal''. ''Bullet Journal'' ekestis el tio ke Ryder Carroll kiel infano estis diagnozita je [[Atentomanka-hiperaktiva perturbo]] (angle: ADHD), li volis trovi sistemon, kiu helpus lin fokusiĝi kaj "superi liajn lernhandikapojn"<ref>(en) ”''[https://bulletjournal.com/pages/about About]''” (pri Bullet Journal). Bullet Journal.</ref>. == Eksteraj ligiloj == (en) [https://bulletjournal.com/ Oficiala retejo de Bullet Journal]: www.bulletjournal.com (fr) [https://papierciseau.fr/ La uzo de Bullet Journal en 5 paŝoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201127172930/https://papierciseau.fr/ |date=2020-11-27 }} (en) Filmeto en bulletjournal: ''[https://bulletjournal.com/pages/learn Learn] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201220105200/https://bulletjournal.com/pages/learn |date=2020-12-20 }}'' (Lernu) == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kalendaro]] [[Kategorio:Taglibroj]] cj9rb09m98c6xhwdv422l8uybc3vn81 0 711357 9368612 8975163 2026-05-08T09:08:26Z Sj1mor 12103 9368612 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Sektismo''' estas [[fanatikeco]], [[diskriminacio]] aŭ [[Malamo|malamo]], kiuj ekestas pro diferencoj inter grupoj, kiel diferencoj en religiaj kredoj aŭ politikaj frakcioj. Sektismaj konfliktoj ofte rilatas al perfortaj religiaj kaj politikaj konfliktoj kiel ekzemple konfliktoj inter katolikoj kaj [[Protestantismo|protestantoj]] en [[Nord-Irlando]] (kvankam politikaj kredoj kaj klasaj diferencoj ludas ankaŭ gravan rolon). Sektismo ekzistas tra la tuta mondo. En [[Islamo]], la konflikto inter [[Sunaismo|sunaistoj]] kaj [[Ŝijaismo|ŝijaistoj]] estas ekzemplo de sektisma konflikto. Konflikto inter sunaistoj kaj ŝijaistoj ekestis en [[Irako]] kaj [[Pakistano]]. Sektismo aperas ne nur en religiaj kuntekstoj, ankaŭ en politikaj medioj, kiel inter reformismaj kaj revoluciemaj [[socialisto]]j, sindikatistaj kaj insurekciemaj [[anarkiisto]]j, ktp., kaj same en aliaj ideologiaj aferoj. ==Vidu ankaŭ== * [[Etna purigado]] * [[Fundamentismo]] * [[Sekto]]j [[Kategorio:Sociaj teorioj]] [[Kategorio:Ideologioj]] oq49i5phn3vgezq0f47h7ayscog1z4s 0 716094 9368805 8814868 2026-05-08T11:22:13Z Filozofo 3592 /* */ Lingva kaj fakta korekto. 9368805 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |titolo = Ambasadoro de Kirgizio}} '''Ĉingiz Ajtmatov''' ({{lang-ky|Чыңгыз Айтматов}}; naskiĝis la {{daton|12|decembro|1928}}, mortis la {{daton|10|junio|2008}}) estis kirgiza verkisto, verkinta en la [[kirgiza]] kaj [[rusa]], konsiderataj kiel unu el la plej gravaj verkistoj de sia lando Kirgizio. Lia nomo "Ĉingis" devenas de la nomo de grava historia figuro "[[Ĝingis-Ĥano|Ĉingis-Ĥano]]". Li estis [[politikisto]], [[diplomato]], [[ĵurnalisto]], [[tradukisto]], romanisto kaj scenaristo. Kiel diplomato, li estis ambasadoro de [[Kirgizio]], de [[Sovetunio]] kaj de [[Rusio]]. ==Verkoj== * [[Kaj la tago daŭras pli ol jarcenton]], 1980 {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Ajtmatov, Ĉingiz}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] [[Kategorio:Kirgizaj verkistoj]] 4tzg5pd9dioft0mphfpn630xnldnfla 0 718999 9368251 9368221 2026-05-07T13:56:27Z ThomasPusch 1869 /* Famuloj */ 9368251 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO=FI-15 |lando = {{Finnlando}} |provinco = {{Norda Savonio}} |tipo1 = reliefo |zomo = 7 }} '''Leppävirta''' estas komunumo en [[Finnlando]] en suda parto de la provinco [[Norda Savonio]]. Ĝia areo estas 1 519,64 km², el kio estas akvo 383,65 km². La 31-an de decembro 2020 la komunumo havis 9 387 loĝantojn kaj laŭ la stato fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} estis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Leppävirta situas parte en [[Soisalo]]. Leppävirta estis fondita en 1639. Proksimume duono el la loĝantoj loĝas en la kirkvilaĝo de Leppävirta. Aliaj tute al Leppävirta apartenantaj setlejoj estas Sorsakoski kaj Oravikoski. Krome eta parto el la centra setlejo de [[Varkaus]] situas en Leppävirta. Tie estas natura areo de lago [[Sorsavesi]]. == Famuloj == *[[Jorma Hynninen]] (n. 1941), operkantisto == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo}} ({{fi}}) <!-- [[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|300ra|{{centre|teksto}}]] --> <br/> {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Finnlando}} [[Kategorio:Komunumoj de Norda Savonio]] [[Kategorio:Komunumoj de Finnlando]] efcs8xnqsvfpmkignkfjcwll6bzoud1 9368252 9368251 2026-05-07T14:00:34Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9368252 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO=FI-15 |lando = {{Finnlando}} |provinco = {{Norda Savonio}} |tipo1 = reliefo |zomo = 7 }} '''Leppävirta''' estas komunumo en [[Finnlando]] en suda parto de la provinco [[Norda Savonio]]. Ĝia areo estas 1 519,64 km², el kio estas akvo 383,65 km². La 31-an de decembro 2020 la komunumo havis 9 387 loĝantojn kaj laŭ la stato fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} estis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Leppävirta situas parte en [[Soisalo]]. Leppävirta estis fondita en 1639. Proksimume duono el la loĝantoj loĝas en la kirkvilaĝo de Leppävirta. Aliaj tute al Leppävirta apartenantaj setlejoj estas Sorsakoski kaj Oravikoski. Krome eta parto el la centra setlejo de [[Varkaus]] situas en Leppävirta. Tie estas natura areo de lago [[Sorsavesi]]. == Famuloj == *[[Jorma Hynninen]] (n. 1941), operkantisto == Partneraj komunumoj == Inter la partneraj komunumoj de Leppävirta menciindas * {{flago|Norvegio}} [[[Dovre]] en [[Innlandet]], [[Norvegio]] (ekde 1985) kaj * {{flkago|Germanio}} [[[Schwerte]] en [[Nordrejn-Vestfalio]], [[Germanio]] (ekde 1992) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo}} ({{fi}}) <!-- [[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|300ra|{{centre|teksto}}]] --> <br/> {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Finnlando}} [[Kategorio:Komunumoj de Norda Savonio]] [[Kategorio:Komunumoj de Finnlando]] ei3gu5b9wtolwv1ujtfi9kawdoqz9jd 9368253 9368252 2026-05-07T14:00:53Z ThomasPusch 1869 9368253 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO=FI-15 |lando = {{Finnlando}} |provinco = {{Norda Savonio}} |tipo1 = reliefo |zomo = 7 }} '''Leppävirta''' estas komunumo en [[Finnlando]] en suda parto de la provinco [[Norda Savonio]]. Ĝia areo estas 1 519,64 km², el kio estas akvo 383,65 km². La 31-an de decembro 2020 la komunumo havis 9 387 loĝantojn kaj laŭ la stato fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} estis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Leppävirta situas parte en [[Soisalo]]. Leppävirta estis fondita en 1639. Proksimume duono el la loĝantoj loĝas en la kirkvilaĝo de Leppävirta. Aliaj tute al Leppävirta apartenantaj setlejoj estas Sorsakoski kaj Oravikoski. Krome eta parto el la centra setlejo de [[Varkaus]] situas en Leppävirta. Tie estas natura areo de lago [[Sorsavesi]]. == Famuloj == *[[Jorma Hynninen]] (n. 1941), operkantisto == Partneraj komunumoj == Inter la partneraj komunumoj de Leppävirta menciindas * {{flago|Norvegio}} [[Dovre]] en [[Innlandet]], [[Norvegio]] (ekde 1985) kaj * {{flago|Germanio}} [[Schwerte]] en [[Nordrejn-Vestfalio]], [[Germanio]] (ekde 1992) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo}} ({{fi}}) <!-- [[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|300ra|{{centre|teksto}}]] --> <br/> {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Finnlando}} [[Kategorio:Komunumoj de Norda Savonio]] [[Kategorio:Komunumoj de Finnlando]] gni1wxok04j4f8gc5bjkie7y09gi0nm 9368256 9368253 2026-05-07T14:05:38Z ThomasPusch 1869 /* Partneraj komunumoj */ 9368256 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO=FI-15 |lando = {{Finnlando}} |provinco = {{Norda Savonio}} |tipo1 = reliefo |zomo = 7 }} '''Leppävirta''' estas komunumo en [[Finnlando]] en suda parto de la provinco [[Norda Savonio]]. Ĝia areo estas 1 519,64 km², el kio estas akvo 383,65 km². La 31-an de decembro 2020 la komunumo havis 9 387 loĝantojn kaj laŭ la stato fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} estis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Leppävirta situas parte en [[Soisalo]]. Leppävirta estis fondita en 1639. Proksimume duono el la loĝantoj loĝas en la kirkvilaĝo de Leppävirta. Aliaj tute al Leppävirta apartenantaj setlejoj estas Sorsakoski kaj Oravikoski. Krome eta parto el la centra setlejo de [[Varkaus]] situas en Leppävirta. Tie estas natura areo de lago [[Sorsavesi]]. == Famuloj == *[[Jorma Hynninen]] (n. 1941), operkantisto == Partneraj komunumoj == Inter la partneraj komunumoj de Leppävirta menciindas * {{flago|Norvegio}} [[Dovre]] en [[Innlandet]], [[Norvegio]] (ekde 1985) kaj * {{flago|Germanio}} [[Schwerte]] en [[Nordrejn-Vestfalio]], [[Germanio]] (ekde 1992) * {{flago|Germanio}} eksa komunumo Orissaare, sur la insulo [[Saaremaa]], [[Estonio]] (ekde 1996) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo}} ({{fi}}) <!-- [[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|300ra|{{centre|teksto}}]] --> <br/> {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Finnlando}} [[Kategorio:Komunumoj de Norda Savonio]] [[Kategorio:Komunumoj de Finnlando]] e2sxyk6slzhj686843s3dbcep0uqjop 9368257 9368256 2026-05-07T14:06:01Z ThomasPusch 1869 /* Partneraj komunumoj */ 9368257 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO=FI-15 |lando = {{Finnlando}} |provinco = {{Norda Savonio}} |tipo1 = reliefo |zomo = 7 }} '''Leppävirta''' estas komunumo en [[Finnlando]] en suda parto de la provinco [[Norda Savonio]]. Ĝia areo estas 1 519,64 km², el kio estas akvo 383,65 km². La 31-an de decembro 2020 la komunumo havis 9 387 loĝantojn kaj laŭ la stato fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} estis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Leppävirta situas parte en [[Soisalo]]. Leppävirta estis fondita en 1639. Proksimume duono el la loĝantoj loĝas en la kirkvilaĝo de Leppävirta. Aliaj tute al Leppävirta apartenantaj setlejoj estas Sorsakoski kaj Oravikoski. Krome eta parto el la centra setlejo de [[Varkaus]] situas en Leppävirta. Tie estas natura areo de lago [[Sorsavesi]]. == Famuloj == *[[Jorma Hynninen]] (n. 1941), operkantisto == Partneraj komunumoj == Inter la partneraj komunumoj de Leppävirta menciindas * {{flago|Norvegio}} [[Dovre]] en [[Innlandet]], [[Norvegio]] (ekde 1985) kaj * {{flago|Germanio}} [[Schwerte]] en [[Nordrejn-Vestfalio]], [[Germanio]] (ekde 1992) * {{flago|Germanio}} eksa komunumo Orissaare (1991-2017), sur la insulo [[Saaremaa]], [[Estonio]] (ekde 1996) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo}} ({{fi}}) <!-- [[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|300ra|{{centre|teksto}}]] --> <br/> {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Finnlando}} [[Kategorio:Komunumoj de Norda Savonio]] [[Kategorio:Komunumoj de Finnlando]] pkiwah1ld550d3t3z8w8x9i34wyju41 0 719016 9368238 9368197 2026-05-07T13:04:47Z ThomasPusch 1869 9368238 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=FI-15 |lando = {{Finnlando}} |provinco = {{Norda Savonio}} |tipo1 = reliefo |zomo = 7 |situo sur mapo=Kuopio |zomo=8 }} '''Lapinlahti''' estas komunumo en [[Finnlando]] en nordeta parto de la provinco [[Norda Savonio]]. Ĝia areo estas 1 245,16 km², el kio estas akvo 148,56². La 31-an de decembro 2020 la komunumo havis 9358 loĝantojn. Laŭ la stato fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} estis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Tie estas la lago [[Onkivesi]]. ==Gefiloj== *[[Juhani Aho]], verkisto kaj ĵurnalisto == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo}} ({{fi}}) <!-- [[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|300ra|{{centre|teksto}}]] --> <br/> {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Finnlando}} [[Kategorio:Komunumoj de Norda Savonio]] [[Kategorio:Komunumoj de Finnlando]] 5xclab16tkvnta0ice727748tsulzem 9368250 9368238 2026-05-07T13:54:59Z ThomasPusch 1869 bildo aldonata 9368250 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |bildo = Lapinlahden kirkko toukokuussa 2013.JPG |regiono-ISO=FI-15 |lando = {{Finnlando}} |provinco = {{Norda Savonio}} |tipo1 = reliefo |zomo = 7 |situo sur mapo=Kuopio |zomo=8 }} '''Lapinlahti''' estas komunumo en [[Finnlando]] en nordeta parto de la provinco [[Norda Savonio]]. Ĝia areo estas 1 245,16 km², el kio estas akvo 148,56². La 31-an de decembro 2020 la komunumo havis 9358 loĝantojn. Laŭ la stato fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} estis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Tie estas la lago [[Onkivesi]]. ==Gefiloj== *[[Juhani Aho]], verkisto kaj ĵurnalisto == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo}} ({{fi}}) <!-- [[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|300ra|{{centre|teksto}}]] --> <br/> {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Finnlando}} [[Kategorio:Komunumoj de Norda Savonio]] [[Kategorio:Komunumoj de Finnlando]] ftahjer3r4mnwv866uymqqxa27npkl1 0 723111 9368576 7871941 2026-05-08T08:34:46Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368576 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Brochosomes1.jpg|eta|dekstra|La plej oftaj brokosomoj ]] [[Dosiero:Homalodisca vitripennis - Glassy-winged sharpshooter (16283561424).jpg|eta|dekstra|Ina [[:en:Glassy-winged sharpshooter|''Homalodisca vitripennis'']] portas sur siaj flugiloj amasojn de specialigitaj broŝosomoj (la blanka makulo) uzendaj dum ovodemetado.]] '''Brokosomoj''' estas komplike strukturitaj mikroskopaj grajnetoj kaŝitaj de [[Cikadelo]]j (la familio de Cikadeledoj de la insektordo [[Hemipteroj]]) kaj tipe troveblaj sur sia korpa surfaco kaj, pli malofte, sur ovoj. Brokosomoj unue estis priskribitaj en 1952 helpe de elektronika mikroskopo<ref>Tulloch G.S., Shapiro J.E. & Cochran G.W. (1952) The occurrence of ultramicroscopic bodies with leafhoppers and mosquitoes. ''Bulletin of the Brooklyn Entomological Society'' 47: 41-42.</ref><ref>Day M.F. & M. Briggs (1958) The origin and structure of brochosomes. ''Journal of Ultrastructure Research'' 2: 239-244. {{PMID|13631751}}</ref> Brokosomoj estas hidrofobiaj kaj helpas teni la insektan kutiklon seka. Ĉi tiuj eroj ankaŭ troviĝas en specimenoj de aero<ref>Wittmaack K. (2005) Brochosomes produced by leafhoppers - a widely unknown, yet highly abundant species of bioaerosols in ambient air. ''Atmospheric Environment'' 39: 1173-1180.</ref> kaj povas facile polui fremdajn objektojn, tio klarigas erarajn raportojn pri brokosomoj ĉe aliaj insektoj.<ref name=Rakitov2011>Rakitov R.A. (2011) [http://www.hindawi.com/journals/psyche/2011/767963/ Contamination as the cause of erroneous records of brochosomes.] ''Psyche: A Journal of Entomology '' 2011, Article ID 767963, {{doi|10.1155/2011/767963}}.</ref> == Strukturo kaj konsisto == [[Dosiero:3D model of brochosome.jpg|eta|dekstra|Modelo de tipa brokosomo el folia haŭto (dekstre dissekcita por montri la internon).<ref name=Rakitov&Gorb2013a>Rakitov R. & Gorb S.N. (2013) [http://rspb.royalsocietypublishing.org/content/280/1752/20122391/ Brochosomal coats turn leafhopper (Insecta, Hemiptera, Cicadellidae) integument to superhydrophobic state.] ''Proceedings of the Royal Society B'' 280 (1752). {{doi|10.1098/rspb.2012.2391}}.</ref>]] La nomo, derivita de la grekaj vortoj βρóχoς ("broŝoj": maŝo de reto) kaj σωμα ("soma": korpo), rilatas al la karakteriza reteca surfaco de la grajnetoj. Plej multaj specioj de cikadeloj produktas kavajn sferajn brokosomojn, kun diametro de 0,2-0,7 mikrometroj, kun mielĉelara ekstera parieto. Ili ofte konsistas el 20 sesangulaj kaj 12 kvinlateraj ĉeloj, farante la konturon je ĉiu brokosomo similante al detranĉita dudekedro - la geometrio de futbala pilko kaj C60-buckminster-[[Fulereno|fulerena]] molekulo. La kemia konsisto de brososomoj inkluzivas plurajn specojn de proteinoj<ref name=Rakitov_et_al2018>Rakitov R., Moysa A. A., Kopylov A. T., Moshkovskii S. A., Peters R. S., Meusemann K., Misof B., Dietrich C. H., Johnson K. P., Podsiadlowski L., Walden K. K. O. (2018) Brochosomins and other novel proteins from brochosomes of leafhoppers (Insecta, Hemiptera, Cicadellidae). ''Insect Biochemistry and Molecular Biology'', 94, 10-17.{{doi|10.1016/j.ibmb.2018.01.001}}</ref> kaj, laŭ iuj studoj, lipidojn.<ref name=Smith&Littau1960>Smith D.S. & Littau V.G. (1960) Cellular specialization in the excretory epithelia of an insect, ''Macrosteles fascifrons'' Stål (Homoptera). ''Journal of Cell Biology'' 8: 103-133.</ref><ref name=Gournanton&Maillet1967>Gouranton J. & Maillet P.L. (1967) Origine et structure des brochosomes. ''Journal de Microscopie'' 6: 53-64.</ref> La ĉefa proteina familio, nomata brosḱosominoj, kaj aliaj specoj de proteinoj identigitaj en la konsisto de brokosomoj kaj iliaj respondaj genoj montras neniun rilaton al proteinoj kaj genoj de iuj organismoj ekster Membracoidea kaj tiel estas konsiderataj ekzemploj de orfaj genoj.<ref name=Rakitov_et_al2018/> == Origino == [[Dosiero: brochosome secretion En.jpg|eta|dekstra|Evoluo de brokosomoj (stadioj I ĝis IV) en sekrecia ĉelo. (Skema vido)]] Brokosomoj estas produktitaj ene de ĉeloj de specialigitaj glandaj segmentoj de la Malpigiaj tuboj - la primaraj ekskretaj organoj de insektoj, kiuj ofte plenumas kromajn funkciojn. Ĉiu ĉelo samtempe fabrikas grandan nombron da brokosomoj ene de siaj Golgi-kompleksoj kaj fine liberigas ilin en la interno de la tubo.<ref name=Smith&Littau1960 /><ref name=Gournanton&Maillet1967 /><ref name=Rakitov1999>Rakitov R.A. (1999) Secretory products of the Malpighian tubules of Cicadellidae (Hemiptera, Membracoidea): an ultrastructural study. ''International Journal of Insect Morphology and Embryology'' 28: 179-192. {{doi|10.1078/0044-5231-00025}}</ref><ref name=Rakitov2000>Rakitov R.A. (2000) Secretion of brochosomes during the ontogenesis of a leafhopper, ''Oncometopia orbona'' (F.) (Insecta, Homoptera, Cicadellidae). ''Tissue & Cell'' 32: 28-39. {{PMID|10798315}}</ref> == Funkcio == [[Dosiero:Igutettix anointing.jpg|eta|dekstra|Ĵus moltita ino de "Igutettix oculatus" (Ldb.) uzas siajn malantaŭajn tibiojn por transdoni brokosomajn sekreciajn gutetojn de la anuso ("maldekstre") sur la antaŭflugilojn ("meze"), kie la sedimento de brokosomoj sekiĝas kiel paro de blankaj makuloj ('' dekstre ''), foje erare nomataj "vaksaj areoj".]] Post ĉiu hautŝanĝo, plej multaj cikadelaj specioj liberigas gutetojn de la brokosomo entenanta likvaĵon tra la anuso kaj aktive disvastigas ilin sur la nove formitan haŭton<ref name=Navone1987>Navone P. (1987) Origine, struttura e funzioni di escreti e secreti entomatici di aspetto ceroso distribuiti sul corpo mediante zampe. ''Annali della Facolta‘ di Scienze Agrarie della Universita‘ degli Studi di Torino'' 14: 237-294.</ref><ref name=Rakitov1996>Rakitov R.A. (1996) [http://www.eje.cz/pdfarticles/638/eje_093_2_167_Rakitov.pdf ''Post-moulting behaviour associated with Malpighian tubule secretions in leafhoppers and treehoppers (Auchenorrhyncha: Membracoidea)''.] ''European Journal of Entomology'' 93: 167-184.</ref><ref name=Rakitov2009>Rakitov R.A. (2009) Brochosomal coatings of the integument of leafhoppers (Hemiptera, Cicadellidae). In: S.N. Gorb (ed.), [https://books.google.com/books?id=PtVt6XYV0kkC ''Functional Surfaces in Biology''], Vol. 1, 113-137. {{ISBN|978-1-4020-6696-2}}.</ref> Ĉi tiu konduto nomiĝas sanktoleado.<ref name=Rakitov1996 /> Sekaj brokosomoj estas plu distribuataj tra la korpo kaj apendicoj en ripetaj strigladoj, per kiuj cikadeloj frotlavas sin uzante siajn krurojn. La transporton de brokosomoj faciligas grupoj kaj vicoj de fortaj haregoj sur la kruroj. La rezulta mantelo igas la haŭton tre forpuŝa al akvo (superhidrofobia)<ref name=Rakitov&Gorb2013a /> kaj al la likvaj ekskrementoj de la cikadelo,<ref name=Rakitov&Gorb2013b>Rakitov R. & Gorb S.N. (2013) [http://rsif.royalsocietypublishing.org/content/10/87/20130445.abstract Brochosomes protect leafhoppers (Insecta, Hemiptera, Cicadellidae) from sticky exudates.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20151222123600/http://rsif.royalsocietypublishing.org/content/10/87/20130445.abstract |date=2015-12-22 }} ''Journal of the Royal Society Interface'' 10 (87). {{doi|10.1098/rsif.2013.0445}}.</ref> ĉi-lastaj ofte estante sukeraj kaj gluecaj, kaj tiel eble danĝeraj por la insekto. Pliaj protektaj funkcioj de la brokosoma tegaĵo estis hipotezitaj.<ref name=Rakitov2009 /> Ekzemple, estas evidenteco, ke la kontraŭreflekta karaktero de brokosomo igas surfacojn tegitajn de ĝi aspekti similaj al folio en la okuloj de insektoj, tiel ke ĝi povas esti uzata kiel kamuflaĵo por la ovoj.<ref>{{Cite web|url=https://www.sciencenews.org/article/leafhoppers-use-tiny-light-absorbing-balls-conceal-their-eggs|title=Leafhoppers use tiny light-absorbing balls to conceal their eggs|date=2017-11-03|website=Science News|language=en-US|access-date=2020-01-31}}</ref> En pluraj genroj de la 'Novmondaj' cikadeloj el subfamilio Cikadelino (inkluzive de la vitroflugila cikadelo kaj parencaj specioj) brokosomoj ankaŭ estas uzataj kiel tegaĵo sur ovo amasoj.<ref name=Hix2001>Hix R.L. (2001) [http://ucce.ucdavis.edu/files/repositoryfiles/ca5504p19-68913.pdf ''Egg-laying and brochosome production observed in glassy-winged sharpshooter.''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160303000000/https://web.archive.org/web/20160303170709/http://ucce.ucdavis.edu/files/repositoryfiles/ca5504p19-68913.pdf |date=2016-03-03 }} ''California Agriculture'' 50 (4): 19-22.</ref><ref name=Rakitov2004>Rakitov R.A. (2004) Powdering of egg nests with brochosomes and related sexual dimorphism in leafhoppers (Insecta, Hemiptera, Cicadellidae). ''Zoological Journal of the Linnean Society'' 140: 353-381. {{doi|10.1111/j.1096-3642.2003.00103.x}}</ref> Ĉe gravedaj femaloj de ĉi tiuj genroj, la Malpigia tubo transiras<ref name=Rakitov2000 /> la produktadon de regulaj brokosomoj, priskribitaj supre, al produktado de pli grandaj, tipe longformaj partikloj, ĝis 20 mikrometroj da longo. Antaŭ ovodemetado, la ino metas amasojn de tiaj brokosomoj sur siajn antaŭajn flugilojn, kaj poste skrapas ilin sur la ĵus demetitajn ovojn kun siaj malantaŭaj kruroj.<ref name=Rakitov2004 /> La rezulta polva mantelo povas servi diversajn protektajn funkciojn, inkluzive protekton kontraŭ ovo-parasitoidoj el la ordo de himenopteroj (Kalcidoida).<ref name=Velema2005>Velema H.P., Hemerik L., Hoddle M.S. & Luck R.F. (2005) Brochosome influence on parasitisation efficiency of ''Homalodisca coagulata'' (Say) (Hemiptera: Cicadellidae) egg masses by ''Gonatocerus ashmeadi'' Girault (Hymenoptera: Mymaridae). ''Ecological Entomology'' 30: 485-496. {{doi|10.1111/j.0307-6946.2005.00731.x}}</ref> La formo kaj skulptaĵo de tiaj "ovo-" brokosomoj povas varii signife inter specioj, disponigante kromajn karakterizaĵojn por specioidentigo.<ref name=Rakitov2004 /> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj kaj noto == * [http://www.inhs.uiuc.edu/~rakitov/brochosomes.html Brochosomes] by R. A. Rakitov, Illinois Natural History Survey * [http://takiya.speciesfile.org/broch.asp Leafhopper Egg Brochosomes Image Database] by R. A. Rakitov, Illinois Natural History Survey * {{tradukita|en|Brochosome|revizio=938418075}} Kategorioj: Cikadeledoj; Aukenorĥinka; Insekta anatomio {{Projektoj}} [[Kategorio:Anatomio de artropodoj]] bqtxuwa5rdtpa4y7rcu3j1ktzk61chw 0 730505 9368352 9258183 2026-05-07T17:34:25Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368352 wikitext text/x-wiki '''Biomimetiko''' estas la imitado de la modeloj, sistemoj, kaj elementoj de la naturo cele al solvi kompleksajn homajn problemojn<ref>{{Cite journal|last1=Vincent|first1=Julian F. V.|title=Biomimetics: its practice and theory|journal=Journal of the Royal Society Interface|volume=3|issue=9|pages=471–482|doi=10.1098/rsif.2006.0127|pmid=16849244|pmc=1664643|date=22-a de augusto 2006|display-authors=etal}}</ref> Rilata fako estas [[bioniko]]. Vivantaj organismoj adaptas siajn strukturojn kaj materialojn tra geologia tempo per natura selektado. Biomimetiko kondukas al novaj teknologioj inspiritaj de [[biologio|biologiaj]] solvoj ĉe makro- kaj nano-skaloj. Dum historio homoj observas la naturon por serĉi solvojn al problemoj. La naturo jam solvis teknikajn problemojn, ekzemple mem-resanigaj kapabloj, tolero kaj rezisto kontraŭ mediaj fortoj, [[Hidrofoba|hidrofobeco]], mem-konstruado, kaj kapti sunenergion. == Teknologioj inspiritaj de biologio == Oni povas apliki biomimetikon al multaj kampoj. Pro la diverseco kaj la komplekso de biologiaj sistemoj, la nombro da trajtoj imiteblaj estas vasta. Oni provas evoluigi aplikaĵojn el teknologioj kiuj eble iĝos komerce utilaj.<ref>{{Cite journal|last1=Bhushan|first1=Bharat|date=15-a de marto 2009|title=Biomimetics: lessons from nature-an overview|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences|volume=367|issue=1893|pages=1445–1486|doi=10.1098/rsta.2009.0011|pmid=19324719|bibcode=2009RSPTA.367.1445B|doi-access=free}}</ref> La [[:en:Murray's law|leĝo de Murray]], per kiu oni kalkulas la optimuman diametron de vaskulo, estas reformulita por kalkuli per simplaj ekvacioj, la diametron de tuboj kiu donas inĝenieran sistemon kun minimuma maso.<ref name="williams">{{Cite journal|last=Williams|first=Hugo R.|author2=Trask, Richard S.|author3=Weaver, Paul M.|author4=Bond, Ian P.|year=2008|title=Minimum mass vascular networks in multifunctional materials|journal=Journal of the Royal Society Interface|volume=5|issue=18|pages=55–65|doi=10.1098/rsif.2007.1022|pmc=2605499|pmid=17426011}}</ref> === Moviĝkapablo === [[Dosiero:Alcedo atthis 4 (Lukasz Lukasik).jpg|eta|maldekstre|250px|Alciono]] Fasoni [[Aviadilo|flugilon de aviadilo]]<ref name="The Engineer">{{Citaĵo el la reto|url=https://www.theengineer.co.uk/the-evolution-of-the-aircraft-wing/|titolo=The evolution of the aircraft wing|alirdato=10-a de decembro 2018|aŭtoro=The Engineer|dato=31-a de marto 2017}}</ref> kaj flugteknikojn<ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://www.newscientist.com/article/dn24951-drone-with-legs-can-perch-watch-and-walk-like-a-bird.html#.U0lxhuZdWcI|titolo=Drone with legs can perch, watch and walk like a bird|alirdato=17-a de julio 2014|dato=27-a de januaro 2014|verko=Tech|eldoninto=New Scientist}}</ref> estas inspiritaj de birdoj kaj vespertoj. La [[aerodinamiko|aerodinamika formo]] de la rapidega trajno serio 500 [[Ŝinkanseno]] estas bazita sur la beko de la birdo [[alciono]].<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=https://www.bbc.com/news/av/science-environment-47673287/how-a-kingfisher-helped-reshape-japan-s-bullet-train|titolo=How a kingfisher helped reshape Japan's bullet train|alirdato=2020-06-20|dato=26-a de marto 2019|verkaĵo=BBC}}</ref> [[Roboto|Biorobotoj]] bazitaj sur la fiziologio kaj metodoj de la [[moviĝo de la vertebruloj]] inkluzivas la [[:en:BionicKangaroo|BionicKangaroo]] kiu moviĝas kiel kanguruo, konservante energion el unu salto kaj transigante ĝin al la sekva salto.<ref>{{Cite web|url=https://spectrum.ieee.org/automaton/robotics/robotics-hardware/festo-newest-robot-is-a-hopping-bionic-kangaroo|title=''Festo's Newest Robot Is a Hopping Bionic Kangaroo''|last1=Ackerman|first1=Evan|date=2-a de aprilo 2014|website=spectrum.ieee.org|publisher=[[IEEE Spectrum]]|access-date=17-a de aprilo 2014}}</ref> [[:en:Dash Robotics, Inc|Kamigami Robots]], infana ludilo, imitas la moviĝon de [[blato]] kurante rapide trans endomaj kaj eldomaj surfacoj.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://cra.org/robotics-highlight-kamigami-cockroach-inspired-robotics/|titolo=Robotics Highlight: Kamigami Cockroach Inspired Robotics|alirdato=2017-05-16|dato=2016-07-18|verkaĵo=CRA}}</ref> === Biomimetika arkitekturo === Vivantaj estaĵoj adaptiĝas al la konstante ŝanĝiĝanta medio per mutacio, rekombiniĝo kaj selektado.<ref name=":1">{{Citaĵo el libro|url=https://www.worldcat.org/oclc/967523159|titolo=Biomimetic research for architecture and building construction : biological design and integrative structures|aliaj=Knippers, Jan., Nickel, Klaus G., Speck, Thomas.|dato=2016|loko=Cham|eldoninto=Springer|ISBN=978-3-319-46374-2|OCLC=967523159}}</ref> La kerna ideo de la biomimetika filozofio estas ke la loĝantoj en la naturo, inkluzivante bestojn, plantojn, fungojn kaj mikrobojn, havas la plejan sperton solvi problemojn, kaj jam trovis la plej taŭgajn metodojn daŭri sur planedo Tero.<ref>{{Cite journal|last=Collins|first=George R.|date=1963|title=Antonio Gaudi: Structure and Form|url=http://dx.doi.org/10.2307/1566905|journal=Perspecta|volume=8|pages=63–90|doi=10.2307/1566905|jstor=1566905|issn=0079-0958}}</ref> Simile, biomimetika arkitekturo serĉas solvojn por daŭrigi sian ĉeeston en la naturo. Dum la 21-a jarcento okazas grandskala malŝparado energion, pro malefikaj konstruaĵaj dezajnoj, aldone al trouzado energion dum la funkciada fazo de ĝia vivciklo.<ref>{{Cite journal|last1=Radwan|first1=Gehan.A.N.|last2=Osama|first2=Nouran|date=2016|title=Biomimicry, an Approach, for Energy Effecient Building Skin Design|journal=Procedia Environmental Sciences|language=en|volume=34|pages=178–189|doi=10.1016/j.proenv.2016.04.017|doi-access=free}}</ref> Paralele, modernaj progresoj en fabrikaj teknikoj, komputila bildigo, kaj simulado, kreis novajn eblecojn imiti la naturon en diversaj arkitekturaj skaloj.<ref name=":1" /> Rezultas rapida kreskado pri originalaj dezajnaj metodoj kaj solvoj por kontraŭi energiajn problemojn. Biomimetika arkitekturo estas unu el multaj interfakaj aliroj al [[Daŭripova disvolviĝo|daŭripova dezajnado]] kiu sekvas principaron anstataŭ stilistajn kodojn, irante preter uzi la naturon kiel inspiron por la estetikaj komponantoj de konstruita formo, sed anstataŭe celi uzi la naturon por solvi problemojn pri la funkciado de la konstruaĵo kaj konservi energion. ==== Apartaĵoj ==== La termino Biomimetika Arkitekturo referas al la studado kaj aplikado de konstruaj principoj trovitaj en naturaj medioj kaj specioj, kaj transformiĝas en la dezajnado daŭripovajn solvojn por arkitekturo.<ref name=":1" /> Biomimetika arkitekturo uzas la naturon kiel modelon, mezuron kaj mentoron por atingi arkitekturajn solvojn je diversaj skaloj, kiujn inspiras naturaj organismoj kiuj jam solvis similajn problemojn en la naturo. Uzi la naturon kiel mezuron referas al uzi ekologian normon mezuri daŭrigeblon, kaj la efikecon de homfaritaj novaĵoj, dum la termino mentoro referas al lerni el naturaj principoj kaj uzi biologion kiel inspiran fonton. Biomorfa arkitekturo, ankaŭ nomita biodekoracio,<ref name=":1" /> aliflanke, referas al uzi formalajn kaj geometriajn elementojn trovitajn en la naturo, kiel fonton de inspiro por estetikaj apartaĵoj en dezajnita arkitekturo, kaj ne necese havi nefizikajn aŭ ekonomikajn funkciojn. Historia ekzemplo de biomorfa arkitekturo datas al la egipta, greka kaj romia kulturoj, uzante arbajn kaj plantajn formojn en la ornamado de strukturaj kolumnoj.<ref>{{Cite journal|last1=Aziz|first1=Moheb Sabry|last2=El sherif|first2=Amr Y.|date=March 2016|title=Biomimicry as an approach for bio-inspired structure with the aid of computation|journal=Alexandria Engineering Journal|language=en|volume=55|issue=1|pages=707–714|doi=10.1016/j.aej.2015.10.015|doi-access=free}}</ref> ==== Proceduroj ==== En biomimetika arkitekturo, oni povas identigi du procedurojn: la desuba aliro (biologio puŝas) kaj desupra aliro (teknologio tiras).<ref>{{Citation|last1=Speck|first1=Thomas|title=Emergence in Biomimetic Materials Systems|date=2019|url=http://link.springer.com/10.1007/978-3-030-06128-9_5|work=Emergence and Modularity in Life Sciences|pages=97–115|editor-last=Wegner|editor-first=Lars H.|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|language=en|doi=10.1007/978-3-030-06128-9_5|isbn=978-3-030-06127-2|access-date=2020-11-23|last2=Speck|first2=Olga|editor2-last=Lüttge|editor2-first=Ulrich}}</ref> La limo inter la du aliroj estas svaga, kaj fasonistoj povas transiri inter la du, depende de la okazo. Biomimetikan arkitekturon ĝenerale faras interfakaj teamoj, en kiuj biologoj kaj aliaj natursciencistoj kunlaboras kun inĝenieroj, materialsciencistoj, arkitektoj, dezajnistoj, matematikistoj kaj komputikistoj. En la desuba aliro, la komenca punkto estas nova rezulto el baza biologia esplorado promesplena por biomimetika efektivigo. Ekzemple, evoluigi biomimetikan materialan sistemon post la kvanta analizado de la mekanikaj, fizikaj, kaj kemiaj trajtoj de biologia sistemo. En la desupra aliro, oni serĉas biomimetikajn novaĵojn por jam ekzistantaj evoluigoj sukcese establitaj en la merkato. La kunlaborado koncentriĝas sur la plibonigo aŭ plua evoluigo de ekzistanta produkto. ==== Ekzemploj ==== Esploristoj studis la kapablon de [[termito]]j konservi preskaŭ konstantan temperaturon kaj humidecon en sia teramaso, en Afriko, malgraŭ eksteraj temperaturoj kiuj varias inter 1.5&nbsp;°C kaj 40&nbsp;°C. Esploristoj komence skanis termitejon kaj kreis tridimensiajn bildojn pri la strukturo, kiu povas influi la konstruadon de [[konstruaĵo|homaj konstruaĵoj]]. La [[Eastgate Centre, Harare|Eastgate Centre]], mezalta oficeja konstruaĵaro en [[Harare]], [[Zimbabvo]],<ref name="BI">{{Cite web|url=https://biomimicry.org/biomimicry-examples/|title=The Biomimicry Institute - Examples of nature-inspired sustainable design|website=Biomimicry Institute|accessdate=2021-07-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220123071717/https://biomimicry.org/biomimicry-examples/|archivedate=2022-01-23}}</ref> restas malvarma sen klimatizado kaj uzas nur 10% de la energio de kutimaj konstruaĵoj samgrandaj. [[Dosiero:Co op Building dual facade.jpg|eta|[[Waagner-Biro]] duhaŭta fasado konstruita ĉe [[One Angel Square]], [[Manchester]]. La bruna eksteraĵo estas konstruita al la interna blanka fasado per fostoj. Tiuj fostoj kreas interspacon inter ambaŭ 'haŭtoj' por ventolado, sunŝirmado kaj prizorgado]] Esploristoj inspiritaj de la natura ventolado en termitejoj dezajnis duoblan fasadon kiu reduktas la kvanton de varmo kiu eniras la konstruaĵon. Sciencistoj imitis la porecon de termitejaj muroj dezajnante fasadon kun duoblaj paneloj kiuj povas redukti radiantan varmon kaj pliigi forigon de varmo per la spaco inter la du paneloj. La suma malvarmiga ŝargo je la energio konsumata reduktiĝis je 15%.<ref>El Ahmar, Salma & Fioravanti, Antonio. (2015). Biomimetic-Computational Design for Double Facades in Hot Climates: A Porous Folded Façade for Office Buildings.</ref> Tia fasado povas fluigi aeron per la [[Giovanni Battista Venturi|Venturi-efekto]] kaj daŭre cirkuligas leviĝantan aeron en la ventoluma spaco. Oni observis signifan varmtransigon inter la ekstera muro de la konstruaĵo kaj aero fluanta preter ĝi.<ref>{{cite journal |last1=Paar |first1=Michael Johann |last2=Petutschnigg |first2=Alexander |title=Biomimetic inspired, natural ventilated façade – A conceptual study |journal=Journal of Facade Design and Engineering |date=8-a de julio 2017|volume=4 |issue=3–4 |pages=131–142 |doi=10.3233/FDE-171645 |doi-access=free }}</ref> Oni ankaŭ studis la subterajn tunelojn de [[cinomuso|nigravostaj cinomusoj]] (''Cynomys ludovicianus''). Tiuj ronĝuloj kreas sistemon de tuneloj, tiel ke aero fluas tra la tuneloj por malvarmigi ilin. Por instigi aercirkuladon, cinomusoj konstruas tunelojn kun la enirejo kaj elirejo ĉe malsamaj altoj. Eĉ eta vento kreas zonon de alta premo apud la malpli alta malfermaĵo, tiel tirante aeron en la tunelon. Ĉe la pli alta malfermaĵo de la tunelo, aliflanke, troviĝas malalta premo kiu suĉas aeron el la tunelo.<ref>Nachtigall W. (2002). Bionik. Grundlagen und Beispiele für Ingenieure und Naturwissenschaftler (2nd ed.). Berlin: Springer-Verlag.</ref> Plue, [[fasadverdigado]] ebligas pluan naturan malvarmigon per vaporigo, kaj spirado de plantoj. La humida planta subtavolo pli subtenas malvarmigon.<ref>{{cite journal |last1=Wong |first1=Nyuk Hien |last2=Kwang Tan |first2=Alex Yong |last3=Chen |first3=Yu |last4=Sekar |first4=Kannagi |last5=Tan |first5=Puay Yok |last6=Chan |first6=Derek |last7=Chiang |first7=Kelly |last8=Wong |first8=Ngian Chung |title=Thermal evaluation of vertical greenery systems for building walls |journal=Building and Environment |date=March 2010 |volume=45 |issue=3 |pages=663–672 |doi=10.1016/j.buildenv.2009.08.005 }}</ref> [[Dosiero:Sepiolite-469730.jpg|eta|[[Sepiolito]] en solida formo]] Sciencistoj ĉe la [[Universitato de Ŝanhajo]] kopiis la kompleksan mikrostrukturon de argila kondukila reto en la termitejo por imiti bone regi humidon.<ref>{{cite journal |last1=Liu |first1=Xiaopeng |last2=Chen |first2=Zhang |last3=Yang |first3=Guang |last4=Gao |first4=Yanfeng |title=Bioinspired Ant-Nest-Like Hierarchical Porous Material Using CaCl₂ as Additive for Smart Indoor Humidity Control |journal=Industrial & Engineering Chemistry Research |date=2-a de aprilo 2019|volume=58 |issue=17 |pages=7139–7145 |doi=10.1021/acs.iecr.8b06092 |url=https://figshare.com/articles/Bioinspired_Ant-Nest-Like_Hierarchical_Porous_Material_Using_CaCl_sub_2_sub_as_Additive_for_Smart_Indoor_Humidity_Control/7940336 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Lan |first1=Haoran |last2=Jing |first2=Zhenzi |last3=Li |first3=Jian |last4=Miao |first4=Jiajun |last5=Chen |first5=Yuqian |title=Influence of pore dimensions of materials on humidity self-regulating performances |journal=Materials Letters |date=October 2017 |volume=204 |pages=23–26 |doi=10.1016/j.matlet.2017.05.095 }}</ref> En struktura inĝeniertekniko, la Svisa Federacia Instituto de Teknologio ([[École Polytechnique Fédérale de Lausanne|EPFL]]) enkorpigis biomimetikajn trajtojn en adaptiva [[tensia integreco|tensiintegreca]] ponto. Ĝi povas diagnozi sin kaj ripari sin.<ref name="korkmaz">{{cite journal |last1=Korkmaz |first1=Sinan |last2=Bel Hadj Ali |first2=Nizar |last3=Smith |first3=Ian F.C. |title=Determining control strategies for damage tolerance of an active tensegrity structure |journal=Engineering Structures |date=June 2011 |volume=33 |issue=6 |pages=1930–1939 |doi=10.1016/j.engstruct.2011.02.031 |citeseerx=10.1.1.370.6243 }}</ref> La aranĝo de la folioj de plantoj adaptiĝas por pli bone kolekti sunajn radiojn.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.amnh.org/learn-teach/young-naturalist-awards/winning-essays2/2011-winning-essays/the-secret-of-the-fibonacci-sequence-in-trees|titolo=The Secret of the Fibonacci Sequence in Trees|alirdato=17-a de julio 2014|dato=1-a de majo 2014|verko=2011 Winning Essays|eldoninto=[[American Museum of Natural History]]}}</ref> Kiam polenanta besto eksidas sur tubsimila parto de la floro ''[[Strelitzia reginae]]'', tiu parto kurbiĝas. Sciencistoj ĉe la Universitatoj de Freiburg kaj Stuttgart analizis tion, kaj tiam kreis senartikan ŝirmilon kiu povas reagi al sia medio.<ref>{{Cite journal|last1=Lienhard|first1=J|last2=Schleicher|first2=S|last3=Poppinga|first3=S|last4=Masselter|first4=T|last5=Milwich|first5=M|last6=Speck|first6=T|last7=Knippers|first7=J|date=2011-11-29|title=Flectofin: a hingeless flapping mechanism inspired by nature|journal=Bioinspiration & Biomimetics|volume=6|issue=4|pages=045001|doi=10.1088/1748-3182/6/4/045001|pmid=22126741|issn=1748-3182|bibcode=2011BiBi....6d5001L}}</ref><ref>{{Citation|last=Jürgen Bertling|title=Flectofin|date=2012-05-15|url=https://www.youtube.com/watch?v=XyLR_-fW0aA|access-date=2019-06-27}}</ref> Alia senartika biomimetika sistemo estas Flectofold. Ĝiajn kreintojn inspiris la kaptila sistemo de la karnovora planto ''[[Aldrovanda vesiculosa]]''.<ref>{{Cite journal|last1=Körner|first1=A|last2=Born|first2=L|last3=Mader|first3=A|last4=Sachse|first4=R|last5=Saffarian|first5=S|last6=Westermeier|first6=A S|last7=Poppinga|first7=S|last8=Bischoff|first8=M|last9=Gresser|first9=G T|date=2017-12-12|title=Flectofold—a biomimetic compliant shading device for complex free form facades|journal=Smart Materials and Structures|volume=27|issue=1|pages=017001|doi=10.1088/1361-665x/aa9c2f|issn=0964-1726|url=https://zenodo.org/record/3498858}}{{404|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Strukturaj materialoj == Oni bezonas novajn strukturajn materialojn kiuj estas malpezaj sed povas havi esceptajn kombinaĵojn de [[rigideco]], forto, kaj [[rezisto]]. Tiaj materialoj fabrikiĝus sufiĉe grandaj kun kompleksaj formoj, en grandaj kvantoj kaj je malalta kosto, kaj servus diversajn fakojn, ekzemple konstruadon, transportadon, energikonservadon kaj konvertadon.<ref>Bio-Synthetic Hybrid Materials and Bionanoparticles, Editors: Alexander Boker, Patrick van Rijn, Royal Society of Chemistry, Cambridge 2016, https://pubs.rsc.org/en/content/ebook/978-1-78262-210-9 {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210709185232/https://pubs.rsc.org/en/content/ebook/978-1-78262-210-9 |date=2021-07-09 }}</ref> En klasika fabrikproblemo, forteco kaj rezisto pli probable estus reciproke ekskluzivaj, t.e., fortaj materialoj estas rompiĝemaj kaj rezistaj materialoj estas malfortaj. Tamen, naturaj materialoj, kun kompleksaj kaj hierarkiaj materiaj gradientoj kiuj varias inter [[Nanoteknologio|nanoskalo]] kaj makroskalo, estas kaj fortaj kaj rezistaj. Ĝenerale, plejmultaj naturaj materialoj utiligas malmultajn kemiajn komponantojn sed kompleksajn arkitekturojn kiuj donas esceptajn mekanikajn atributojn. Kompreni la tre diversajn kaj plurfunkciajn biologiajn materialojn, kaj malkovri metodojn kopii tiajn strukturojn, kondukos al elstaraj kaj efikaj teknologioj. [[Osto]], [[perlamoto]] (ŝelo de halioto aŭ ostro), dentoj, la daktilaj klaboj de [[salikoko|salikoketo]], kaj [[bambuo]] estas taŭgaj ekzemploj damaĝtoleraj materialoj.<ref name="materials">{{Cite journal|last1=Wegst|first1=Ulrike G. K.|last2=Bai|first2=Hao|last3=Saiz|first3=Eduardo|last4=Tomsia|first4=Antoni P.|last5=Ritchie|first5=Robert O.|date=2014-10-26|title=Bioinspired structural materials|journal=Nature Materials|volume=14|issue=1|pages=23–36|doi=10.1038/nmat4089|pmid=25344782|issn=1476-1122}}</ref> La escepta rezisto kontraŭ [[frakturo]] de osto rezultas de kompleksaj deformaj kaj rezistaj mekanismoj kiuj funkcias je diversaj skaloj - ekzemple la nanoskalo de proteinaj molekuloj ĝis makroskopaj fiziologiaj skaloj.<ref>{{Cite journal|last1=Launey|first1=Maximilien E.|last2=Buehler|first2=Markus J.|last3=Ritchie|first3=Robert O.|date=June 2010|title=On the Mechanistic Origins of Toughness in Bone|journal=[[Annual Review of Materials Research]]|volume=40|issue=1|pages=25–53|doi=10.1146/annurev-matsci-070909-104427|issn=1531-7331|citeseerx=10.1.1.208.4831|bibcode=2010AnRMS..40...25L}}</ref> [[Dosiero:Bruchfläche eines Perlmuttstücks.JPG|eta|Electronmicroskopa bildo de rompita surfaco de [[perlamoto]]|alt=]] [[Perlamoto]] elmontras similajn mekanikajn atributojn kun pli simpla strukturo. Perlamoto elmontras kvazaŭ brikan kaj morteran strukturon kun minerala tavolo (0.2∼0.9-μm) de pakitaj aragonitaj strukturoj, kaj pli maldika organika ŝablono (∼20-nm).<ref>{{Cite journal|last1=Wang|first1=Rizhi|last2=Gupta|first2=Himadri S.|date=2011-08-04|title=Deformation and Fracture Mechanisms of Bone and Nacre|journal=[[Annual Review of Materials Research]]|volume=41|issue=1|pages=41–73|doi=10.1146/annurev-matsci-062910-095806|issn=1531-7331|bibcode=2011AnRMS..41...41W}}</ref> Dum oni jam fabrikas filmojn kaj mikrometrograndaj provekzemplerojn, kiuj imitas tiajn strukturojn, sukcesa fabrikado grandkvante de biomimetikaj strukturaj materialoj ankoraŭ ne estas atingita. Tamen, multaj procedoj diskutiĝas por produkti perlamotsimilajn materialojn.<ref name="materials" /> [[Biomineraligo|Biomorfa mineraligo]] estas tekniko kiu produktas materialojn, kun morfologio kaj strukturo simila al tiujn de naturaj vivantaj organismoj, uzante biostrukturojn kiel ŝablonojn por mineraligo. Kompare al aliaj metodoj por produkti materialojn, biomorfa mineraligo estas facila, ekologie sendanĝera kaj ekonomia.<ref name="Tong">Tong-Xiang, Suk-Kwun, Di Zhang. "Biomorphic Mineralization: From biology to materials." State Key Lab of Metal Matrix Composites. Shanghai: Shanghai Jiaotong University, n.d. 545-1000.</ref> [[Glaciŝablono]] estas malmultekosta metodo por imiti naturajn tavolajn strukturojn. Esploristoj uzis ĝin por krei aluminion-Al-Si kaj IT-HAP-epoksi-tavolajn komponaĵojn kiuj imitas la mekanikajn atributojn de osto kun ekvivalenta rilatumo minerala / organika.<ref>{{Cite journal|last1=Deville|first1=Sylvain|last2=Saiz|first2=Eduardo|last3=Nalla|first3=Ravi K.|last4=Tomsia|first4=Antoni P.|date=2006-01-27|title=Freezing as a Path to Build Complex Composites|journal=Science|volume=311|issue=5760|pages=515–518|doi=10.1126/science.1120937|issn=0036-8075|pmid=16439659|arxiv=1710.04167|bibcode=2006Sci...311..515D|s2cid=46118585}}</ref> Pluaj studoj<ref>{{Cite journal|last1=Munch|first1=E.|last2=Launey|first2=M. E.|last3=Alsem|first3=D. H.|last4=Saiz|first4=E.|last5=Tomsia|first5=A. P.|last6=Ritchie|first6=R. O.|date=2008-12-05|title=Tough, Bio-Inspired Hybrid Materials|journal=Science|volume=322|issue=5907|pages=1516–1520|doi=10.1126/science.1164865|issn=0036-8075|pmid=19056979|bibcode=2008Sci...322.1516M|s2cid=17009263|url=https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc932916/}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Liu|first1=Qiang|last2=Ye|first2=Feng|last3=Gao|first3=Ye|last4=Liu|first4=Shichao|last5=Yang|first5=Haixia|last6=Zhou|first6=Zhiqiang|date=February 2014|title=Fabrication of a new SiC/2024Al co-continuous composite with lamellar microstructure and high mechanical properties|journal=Journal of Alloys and Compounds|volume=585|pages=146–153|doi=10.1016/j.jallcom.2013.09.140|issn=0925-8388}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Roy|first1=Siddhartha|last2=Butz|first2=Benjamin|last3=Wanner|first3=Alexander|date=April 2010|title=Damage evolution and domain-level anisotropy in metal/ceramic composites exhibiting lamellar microstructures|journal=Acta Materialia|volume=58|issue=7|pages=2300–2312|doi=10.1016/j.actamat.2009.12.015|bibcode=2010AcMat..58.2300R|issn=1359-6454}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Bouville|first1=Florian|last2=Maire|first2=Eric|last3=Meille|first3=Sylvain|last4=Van de Moortèle|first4=Bertrand|last5=Stevenson|first5=Adam J.|last6=Deville|first6=Sylvain|date=2014-03-23|title=Strong, tough and stiff bioinspired ceramics from brittle constituents|journal=Nature Materials|volume=13|issue=5|pages=508–514|doi=10.1038/nmat3915|pmid=24658117|issn=1476-1122|arxiv=1506.08979|bibcode=2014NatMa..13..508B|s2cid=205409702}}</ref> utiligis similajn metodojn por produkti komponaĵojn kun alta fortiko kaj alta rezisto, kun diversaj komponaj fazoj. Postaj studoj demonstris la produktadon de koheraj kaj memsubtenantaj makroskopaj histaĵoj kiuj imitas [[histo|vivantan histon]] presante dekmilojn da heterologaj pikolitraj gutetoj en programe difinitaj, tridimensiaj, milimetroskalaj geometrioj.<ref>{{Cite journal|last1=Villar|first1=Gabriel|last2=Graham|first2=Alexander D.|last3=Bayley|first3=Hagan|date=2013-04-05|title=A Tissue-Like Printed Material|journal=Science|volume=340|issue=6128|pages=48–52|doi=10.1126/science.1229495|issn=0036-8075|pmid=23559243|pmc=3750497|bibcode=2013Sci...340...48V}}</ref> Oni ankaŭ strebas imiti la perlamoton en artefaritaj komponaĵoj uzante fande deponan modeligon <ref>{{Cite journal|last1=Espinosa|first1=Horacio D.|last2=Juster|first2=Allison L.|last3=Latourte|first3=Felix J.|last4=Loh|first4=Owen Y.|last5=Gregoire|first5=David|last6=Zavattieri|first6=Pablo D.|date=2011-02-01|title=Tablet-level origin of toughening in abalone shells and translation to synthetic composite materials|journal=Nature Communications|volume=2|issue=1|pages=173|doi=10.1038/ncomms1172|pmid=21285951|issn=2041-1723|bibcode=2011NatCo...2E.173E|doi-access=free}}</ref> kaj la helicoidaj strukturoj de la klaboj de [[salikoko|salikoketoj]] en la fabrikado de speciale kapablaj [[karbonfibro|karbonfibraj]]-epoksiaj komponaĵoj.<ref>{{Cite journal|date=2014-09-01|title=Bio-inspired impact-resistant composites|journal=Acta Biomaterialia|volume=10|issue=9|pages=3997–4008|doi=10.1016/j.actbio.2014.03.022|pmid=24681369|issn=1742-7061|last1=Grunenfelder|first1=L.K.|last2=Suksangpanya|first2=N.|last3=Salinas|first3=C.|last4=Milliron|first4=G.|last5=Yaraghi|first5=N.|last6=Herrera|first6=S.|last7=Evans-Lutterodt|first7=K.|last8=Nutt|first8=S.R.|last9=Zavattieri|first9=P.|last10=Kisailus|first10=D.}}</ref> Oni ankaŭ utiligas diversajn establitajn kaj novecajn aldonantajn fabrikajn metodojn, ekzemple PolyJet-presadon, rektan inkskribadon, 3-D magnetan presadon, plurmaterialan magnete asistata 3-D presadon kaj magnete asistata [[:en:Slipcasting|muldado]] por imiti la kompleksajn mikroskalajn arkitekturojn de naturaj materialoj, kaj por etendi la amplekson por estontaj studoj.<ref>{{Cite journal|last=Studart|first=André R.|s2cid=3218518|date=2016|title=Additive manufacturing of biologically-inspired materials|journal=Chemical Society Reviews|volume=45|issue=2|pages=359–376|doi=10.1039/c5cs00836k|pmid=26750617|issn=0306-0012}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Islam |first1=Muhammed Kamrul |last2=Hazell |first2=Paul J. |last3=Escobedo |first3=Juan P. |last4=Wang |first4=Hongxu |title=Biomimetic armour design strategies for additive manufacturing: A review |journal=Materials & Design |date=July 2021 |volume=205 |pages=109730 |doi=10.1016/j.matdes.2021.109730 |doi-access=free }}</ref> La silko de [[araneo]]j estas pli fortika ol [[Kevlaro]] uzata en [[kuglorezista veŝto]].<ref>{{Cite journal|last1=Gu|first1=Yunqing|last2=Yu|first2=Lingzhi|last3=Mou|first3=Jiegang|last4=Wu|first4=Denghao|last5=Zhou|first5=Peijian|last6=Xu|first6=Maosen|date=2020-08-24|title=Mechanical properties and application analysis of spider silk bionic material|journal=E-Polymers|language=en|volume=20|issue=1|pages=443–457|doi=10.1515/epoly-2020-0049|s2cid=221372172|issn=2197-4586|doi-access=free}}</ref> Inĝenieroj principe povus uzi tian materialon, se oni povus projekti ĝin por sufiĉe longa vivdaŭro, por paraŝutaj ŝnuroj, suspensipontaj kabloj, artefaritaj ligamentoj por medicino, kaj aliaj celoj.<ref name="Benyus 1997">{{Citaĵo el libro|titolo=Biomimicry: Innovation Inspired by Nature|familia nomo=Benyus|persona nomo=Janine|jaro=1997|loko=Nov-Jorko|eldoninto=[[William Morrow & Company]]|ISBN=978-0-688-16099-9|referenco=Benyus97}}</ref> La memakrigajn dentojn de multaj bestoj oni kopiis por fari pli bonajn tranĉajn ilojn.<ref>{{Cite journal|last1=Killian|first1=Christopher E.|year=2010|title=Self-Sharpening Mechanism of the Sea Urchin Tooth|journal=Advanced Functional Materials|volume=21|issue=4|pages=682–690|doi=10.1002/adfm.201001546}}</ref> Novan ceramikaĵojn kiuj elmontras gigantan elektran histerezon oni realigis.<ref>{{Cite journal|last1=Yao|first1=Y.|last2=Wang|first2=Q.|last3=Wang|first3=H.|last4=Zhang|first4=B.|last5=Zhao|first5=C.|last6=Wang|first6=Z.|last7=Xu|first7=Z.|last8=Wu|first8=Y.|last9=Huang|first9=W.|year=2013|title=Bio-Assembled Nanocomposites in Conch Shells Exhibit Giant Electret Hysteresis|journal=Adv. Mater.|volume=25|issue=5|pages=711–718|doi=10.1002/adma.201202079|pmid=23090938|last10=Qian|first10=P.-Y.|last11=Zhang|first11=X. X.}}</ref> === Neŭronaj komputiloj === Neŭronaj [[komputilo]]j kaj sensiloj estas elektraj iloj kiuj kopias la strukturon kaj funkcion de biologiaj [[neŭrono]]j por komputi. Unu tia ekzemplo estas la [[eventa kamerao]] en kiu nur la bilderoj kiuj ricevas ŝanĝitan signalon ĝisdatiĝas al nova stato. Ĉiuj aliaj bilderoj restas konstantaj ĝis ŝanĝita signalo riceviĝas.<ref>{{Cite journal|doi=10.3389/fnins.2016.00115|doi-access=free|title=A Review of Current Neuromorphic Approaches for Vision, Auditory, and Olfactory Sensors|year=2016|last1=Vanarse|first1=Anup|last2=Osseiran|first2=Adam|last3=Rassau|first3=Alexander|journal=Frontiers in Neuroscience|volume=10|page=115|pmid=27065784|pmc=4809886}}</ref> === Aŭtonoma riparo de materialoj === En ĝeneralaj biologiaj sistemoj, materialo riparas sin per kemiaj signaloj eligitaj ĉe la situo de rompiĝo, kiuj instigas sisteman reagon, kiu transportas riparilojn al la rompiĝo, tiel akcelante aŭtonoman riparon.<ref>{{Cite journal|last1=Youngblood|first1=Jeffrey P.|last2=Sottos|first2=Nancy R.|date=August 2008|title=Bioinspired Materials for Self-Cleaning and Self-Healing|journal=MRS Bulletin|volume=33|issue=8|pages=732–741|doi=10.1557/mrs2008.158|issn=1938-1425|doi-access=free}}</ref> Por montri la uzadon de mikrovaskulaj retoj por aŭtomata riparado, esploristoj evoluigis mikrovaskulan tego-subtavolan arkitekturon, kiu imitas homan haŭton.<ref>{{Cite journal|last1=Toohey|first1=Kathleen S.|last2=Sottos|first2=Nancy R.|last3=Lewis|first3=Jennifer A.|last4=Moore|first4=Jeffrey S.|last5=White|first5=Scott R.|date=2007-06-10|title=Self-healing materials with microvascular&nbsp;networks|journal=Nature Materials|volume=6|issue=8|pages=581–585|doi=10.1038/nmat1934|pmid=17558429|issn=1476-1122}}</ref> Evoluis bioinspiritaj, memsanigaj, strukturaj, koloraj hidroĝeloj, kiuj daŭrigas la stabilecon de inversopala strukturo kaj ĝiaj rezultaj strukturaj koloroj.<ref>{{Cite journal|last1=Fu|first1=Fanfan|last2=Chen|first2=Zhuoyue|last3=Zhao|first3=Ze|last4=Wang|first4=Huan|last5=Shang|first5=Luoran|last6=Gu|first6=Zhongze|last7=Zhao|first7=Yuanjin|date=2017-06-06|title=Bio-inspired self-healing structural color hydrogel|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=114|issue=23|pages=5900–5905|doi=10.1073/pnas.1703616114|issn=0027-8424|pmid=28533368|pmc=5468601|bibcode=2017PNAS..114.5900F|doi-access=free}}</ref> Evoluis memriparanta membrano, inspirita de rapidaj memriparaj procedoj en plantoj, por pneŭmataj, malpezaj strukturoj, ekzemple kaŭĉukaj boatoj aŭ Tensairity-konstruaĵoj. La esploristoj aplikis maldikan, molan, ĉelan, poliuretan-ŝaŭman tegon sur la interno de teksaĵa subtavolo, kiu fermas la fendon, se la membranon oni pikas per pikaĵo.<ref>{{Cite journal|last1=Rampf|first1=Markus|last2=Speck|first2=Olga|last3=Speck|first3=Thomas|last4=Luchsinger|first4=Rolf H.|date=September 2011|title=Self-Repairing Membranes for Inflatable Structures Inspired by a Rapid Wound Sealing Process of Climbing Plants|journal=Journal of Bionic Engineering|volume=8|issue=3|pages=242–250|doi=10.1016/s1672-6529(11)60028-0|s2cid=137853348|issn=1672-6529}}</ref> [[Memsaniga materialo|Memsanigaj materialoj]], [[polimero]]j kaj [[kompozita materialo|kunmetitaj materialoj]] kapablas ripari fendon, produktiĝis baze de biologiaj materialoj.<ref>{{cite journal |last1=Yuan |first1=Y. C. |last2=Yin |first2=T. |last3=Rong |first3=M. Z. |last4=Zhang |first4=M. Q. |title=Self healing in polymers and polymer composites. Concepts, realization and outlook: A review |journal=Express Polymer Letters |date=2008 |volume=2 |issue=4 |pages=238–250 |doi=10.3144/expresspolymlett.2008.29|doi-access=free }}</ref> La memriparaj proprecoj estas atingeblaj rompante kaj reformante hidrogenajn ligojn je cikla streĉo de la materialo.<ref>{{Cite journal|last1=Cummings|first1=Sean C.|last2=Dodo|first2=Obed J.|last3=Hull|first3=Alexander C.|last4=Zhang|first4=Borui|last5=Myers|first5=Camryn P.|last6=Sparks|first6=Jessica L.|last7=Konkolewicz|first7=Dominik|date=2020-03-13|title=Quantity or Quality: Are Self-Healing Polymers and Elastomers Always Tougher with More Hydrogen Bonds?|url=https://doi.org/10.1021/acsapm.9b01095|journal=ACS Applied Polymer Materials|volume=2|issue=3|pages=1108–1113|doi=10.1021/acsapm.9b01095}}</ref> === Surfacoj === Materialo kiu imitas proprecojn de ŝarka haŭto celas ebligi pli efikan movadon tra akvo. Oni strebis krei teksaĵon kiu imitas la haŭton de [[ŝarko]].<ref name="williams" /><ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://sharklet.com/technology/|titolo=Inspired by Nature|alirdato=6-a de junio 2014|dato=2010|eldoninto=Sharklet Technologies Inc}}</ref> La biomimetikon de [[surfaca tensio]] oni esploras por teknologioj kiel [[hidrofoba]] aŭ [[hidrofila]] tegoj kaj mikroaktivigiloj.<ref>{{Cite journal|last1=Yuan|first1=Zhiqing|date=15-a de novembro 2013|title=A novel fabrication of a superhydrophobic surface with highly similar hierarchical structure of the lotus leaf on a copper sheet|journal=Applied Surface Science|volume=285|pages=205–210|doi=10.1016/j.apsusc.2013.08.037|bibcode=2013ApSS..285..205Y}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Huh|first1=Dongeun|s2cid=11011310|date=25-a de junio 2010|title=Reconstituting Organ-Level Lung Functions on a Chip|journal=Science|volume=328|issue=5986|pages=1662–1668|doi=10.1126/science.1188302|pmid=20576885|bibcode=2010Sci...328.1662H|pmc=8335790}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Mayser|first1=Matthias|date=12-a de junio 2014|title=Layers of Air in the Water beneath the Floating Fern Salvinia are Exposed to Fluctuations in Pressure|journal=Integrative and Comparative Biology|volume=54|issue=6|pages=1001–1007|doi=10.1093/icb/icu072|pmid=24925548|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Borno|first1=Ruba|date=21-a de septembro 2006|title=Transpiration actuation: the design, fabrication and characterization of biomimetic microactuators driven by the surface tension of water|journal=Journal of Micromechanics and Microengineering|volume=16|issue=11|pages=2375–2383|doi=10.1088/0960-1317/16/11/018|bibcode=2006JMiMi..16.2375B|hdl=2027.42/49048|url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/49048/2/jmm6_11_018.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Garrod|first1=R.|date=4-a de oktobro 2006|title=Mimicking a Stenocara Beetle's Back for Microcondensation Using Plasmachemical Patterned Superhydrophobic-Superhydrophilic Surfaces|journal=Langmuir|volume=23|issue=2|pages=689–693|doi=10.1021/la0610856|pmid=17209621}}</ref> === Adhero === ==== Malseka adhero ==== Iuj amfibioj, ekzemple la [[hilo]] kaj la arba [[salamandro]], povas adheri al, kaj moviĝi trans, malseka aŭ eĉ inunditaj medioj sen fali. Tiaj organismoj havas piedfingrajn kusenetojn kiuj estas daŭre malsekaj pro muka sekrecio el glandoj kiuj malfermas al kanaletoj inter epidermaj ĉeloj. Ili adheras al kongruaj surfacoj per malseka adherado kaj ili kapablas grimpi sur malsekaj rokoj eĉ kiam akvo fluas trans la surfaco.<ref>{{Cite journal|last=Bhushan|first=Bharat|date=2009-04-28|title=Biomimetics: lessons from nature–an overview|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences|volume=367|issue=1893|pages=1445–1486|doi=10.1098/rsta.2009.0011|issn=1364-503X|pmid=19324719|bibcode=2009RSPTA.367.1445B|doi-access=free}}</ref> La tegaĵo de [[pneŭo]] estas inspirita de la piedfingraj kusenetoj de hiloj (ranoj).<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://iopscience.iop.org/0953-8984/19/37/376110|titolo=Tire treads inspired by tree frogs}}</ref> La [[mitulo]] povas facile adheri al surfacoj sub la maro sub la severaj kondiĉoj de la oceano. Mituloj uzas fortikajn fadenojn por adheri al rokoj en la intertajda zono de ondobalaata plaĝo, malebligante ke ili estu forigataj age de fortaj maraj kurentoj. La proteinoj de la piedo de la mitelo alligas la fadenojn al la rokoj, boatoj kaj preskaŭ iu ajn surfaco en la naturo. Tiuj proteinoj enhavas miksaĵon de [[aminoacido|aminoacidaj reziduoj]] kiu estas speciale adaptita por adheri. Esploristoj kopiis kaj simpligis la kemion kiun uzas la mitelpiedo por superi la inĝenieran problemon pri malseka adhero, kreante kunpoliamfolitojn,<ref>{{Cite journal|last1=Seo|first1=Sungbaek|last2=Das|first2=Saurabh|last3=Zalicki|first3=Piotr J.|last4=Mirshafian|first4=Razieh|last5=Eisenbach|first5=Claus D.|last6=Israelachvili|first6=Jacob N.|last7=Waite|first7=J. Herbert|last8=Ahn|first8=B. Kollbe|date=2015-07-29|title=Microphase Behavior and Enhanced Wet-Cohesion of Synthetic Copolyampholytes Inspired by a Mussel Foot Protein|journal=Journal of the American Chemical Society|volume=137|issue=29|pages=9214–9217|doi=10.1021/jacs.5b03827|issn=0002-7863|pmid=26172268|url=http://www.escholarship.org/uc/item/9qd4s083}}</ref> kaj unukomponantan gluon<ref>{{Cite journal|last1=Ahn|first1=B. Kollbe|last2=Das|first2=Saurabh|last3=Linstadt|first3=Roscoe|last4=Kaufman|first4=Yair|last5=Martinez-Rodriguez|first5=Nadine R.|last6=Mirshafian|first6=Razieh|last7=Kesselman|first7=Ellina|last8=Talmon|first8=Yeshayahu|last9=Lipshutz|first9=Bruce H.|date=2015-10-19|title=High-performance mussel-inspired adhesives of reduced complexity|journal=Nature Communications|volume=6|pages=8663|doi=10.1038/ncomms9663|pmc=4667698|pmid=26478273|bibcode=2015NatCo...6.8663A}}</ref> kiu havas eventualecon utiliĝi en [[nanoteknologio]]. ==== Seka adhero ==== Kruraj alligaj kusenetoj de pluraj bestoj, inklude de insektoj (ekz-e la [[skarabo]] kaj la [[muŝo]]), [[araneo]]j kaj [[lacerto]]j (ekz-e la [[geko]]) kapablas alligi al diversaj surfacoj kaj uziĝas por moviĝi, eĉ sur vertikalaj muroj aŭ trans plafonoj. Alligaj sistemoj de tiuj organismoj havas similajn strukturojn ĉe siaj terminalaj elementoj kontaktaj, kiuj nomiĝas [[aristo]]. Tiaj biologiaj ekzemploj inspiris produkti grimpivajn robotojn,<ref>{{Cite web|url=https://www.newscientist.com/|title=New Scientist {{pipe}} Science news and science articles from New Scientist|website=www.newscientist.com}}</ref> botojn kaj bendon.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.stanford.edu/group/mota/education/Physics%2087N%20Final%20Projects/Group%20Gamma/gecko.htm|titolo=Gecko Tape|alirdato=17-a de julio 2014|eldoninto=[[Stanford University]]|arkivurl=https://web.archive.org/web/20130623011227/http://www.stanford.edu/group/mota/education/Physics%2087N%20Final%20Projects/Group%20Gamma/gecko.htm|arkivdato=2013-06-23}}</ref> Oni ankaŭ produktis sintezajn aristojn por sekaj adherantoj. === Optiko === [[Biomimetika materialo|Biomimetikaj materialoj]] pli kaj pli gajnas atenton en la kampoj de [[optiko]] kaj [[fotoniko]]. Malmulton oni scias pri fotonikaj kaj biomimetaj produktoj inspiritaj de plantoj aŭ bestoj. Tamen, kompreni kiel la naturo fasonis tiajn optikajn materialojn per biologiaj rimedoj meritas pluan studadon kaj eble kondukos al pliaj komercaj produktoj. [[Dosiero:Macroscopic picture of a film of cellulose nanocrystal suspension cast on a Petri dish (diameter 3.5cm)..jpg|dekstra|eta|Makroskopa bildo de filmo de celuloza nanokristala suspensiaĵo formita sur [[Petri-plado]] (diametro: 3,5cm).]] ==== Inspiras fruktoj kaj plantoj ==== La [[kiraleco|kirala]] [[memkonstruado]] de celulozo, inspirita de la bero ''[[Pollia condensata]]'', ekspluiĝas por fari optike aktivajn filmojn.<ref>{{Cite journal|last1=Vignolini|first1=Silvia|last2=Rudall|first2=Paula J.|last3=Rowland|first3=Alice V.|last4=Reed|first4=Alison|last5=Moyroud|first5=Edwige|last6=Faden|first6=Robert B.|last7=Baumberg|first7=Jeremy J.|last8=Glover|first8=Beverley J.|last9=Steiner|first9=Ullrich|date=2012-09-25|title=Pointillist structural color in Pollia fruit|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=109|issue=39|pages=15712–15715|doi=10.1073/pnas.1210105109|issn=0027-8424|pmc=3465391|pmid=23019355|bibcode=2012PNAS..10915712V|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Dumanli|first1=A. G.|last2=van der Kooij|first2=H. M.|last3=Reisner|first3=E.|last4=Baumberg|first4=J.J.|last5=Steiner|first5=U.|last6=Vignolini|first6=Silvia|date=2014|title=Digital color in cellulose nanocrystal films|journal=ACS Applied Materials & Interfaces|volume=7|issue=15|pages=12302–12306|doi=10.1021/am501995e|pmid=25007291|pmc=4251880}}</ref> Tiaj filmoj fariĝas el celulozo, kiu estas biomalkomponebla kaj biobazita rimedo el lano kaj kotono. La strukturaj koloroj povas daŭri eterne kaj havas pli vervajn kolorojn ol tiuj akiritaj per kemia lumsorbo. ''Pollia condensata'' ne estas la sola frukto kiu havas strukturan koloran ŝelon; irizeco ankaŭ troviĝas en beroj de aliaj specioj, ekzemple ''[[Margaritaria nobilis]]''.<ref>{{Cite journal|last1=Vignolini|first1=Silvia|last2=Gregory|first2=Thomas|last3=Kolle|first3=Mathias|last4=Lethbridge|first4=Alfie|last5=Moyroud|first5=Edwige|last6=Steiner|first6=Ullrich|last7=Glover|first7=Beverley J.|last8=Vukusic|first8=Peter|last9=Rudall|first9=Paula J.|date=2016-11-01|title=Structural colour from helicoidal cell-wall architecture in fruits of Margaritaria nobilis|journal=Journal of the Royal Society Interface|volume=13|issue=124|pages=20160645|doi=10.1098/rsif.2016.0645|issn=1742-5689|pmc=5134016|pmid=28334698}}</ref> Ĉi tiuj fruktoj havas irizajn kolorojn en la blua-verda gamo de la videbla spektro, kiu donas al la frukto fortan, metalan, kaj brilan aspekton.<ref name=":0">{{Cite journal|last1=Vignolini|first1=Silvia|last2=Moyroud|first2=Edwige|last3=Glover|first3=Beverley J.|last4=Steiner|first4=Ullrich|date=2013-10-06|title=Analysing photonic structures in plants|journal=Journal of the Royal Society Interface|volume=10|issue=87|pages=20130394|doi=10.1098/rsif.2013.0394|issn=1742-5689|pmc=3758000|pmid=23883949}}</ref> La strukturaj koloroj venas de la organizo de celulozaj ĉenoj en la epikarpo (parto de la ŝelo) de la frukto.<ref name=":0" /> Ĉiu ĉelo de la epikarpo konsistas el tavolara koverto kiu kondutas kiel [[Bragg-reflektilo]]. Tamen, la lumo reflektita de la ŝelo de tiuj fruktoj ne estas polarizita, kontraŭe al tiu el homfarita kopio de la memkonstruado de celulozaj nanokristaloj en helikoidoj, kiuj reflektas nur live [[Polarizado|cirkle polarizitan lumon]].<ref>{{Cite journal|last1=Parker|first1=Richard M.|last2=Guidetti|first2=Giulia|last3=Williams|first3=Cyan A.|last4=Zhao|first4=Tianheng|last5=Narkevicius|first5=Aurimas|last6=Vignolini|first6=Silvia|last7=Frka-Petesic|first7=Bruno|date=2017-12-18|title=The Self-Assembly of Cellulose Nanocrystals: Hierarchical Design of Visual Appearance|journal=Advanced Materials|volume=30|issue=19|pages=1704477|doi=10.1002/adma.201704477|pmid=29250832|issn=0935-9648|url=https://www.repository.cam.ac.uk/bitstream/1810/275165/1/Accepted%20Manuscript.pdf|doi-access=free}}</ref> La frukto de ''[[Elaeocarpus angustifolius]]'' ankaŭ havas strukturan koloron, kiu venas de la specialaj ĉeloj nomitaj irizosomoj kiuj havas tavolaran strukturon.<ref name=":0" /> Similaj irizosomoj troviĝas en ''[[Delarbrea]] michieana'' fruktoj.<ref name=":0" /> En plantoj, tavolaraj strukturoj troviĝas ĉe la surfaco de folioj (sur la epidermo), kiel en ''[[Selaginella willdenowii]]''<ref name=":0" /> aŭ en specialaj intraĉelaj [[organelo]]j, la tielnomataj irizoplastoj, kiuj situas en la ĉeloj de la supra epidermo.<ref name=":0" /> Ekzemple, la pluvarbaraj plantoj ''[[Begonia pavonina]]'' havas irizoplastojn en la epidermaj ĉeloj.<ref name=":0" /> Strukturaj koloroj ankaŭ troviĝas en pluraj algoj, ekzemple en la ruĝalgo ''[[Chondrus crispus]]'' (Irlanda musko aŭ karagena musko).<ref>{{Cite journal|last1=Chandler|first1=Chris J.|last2=Wilts|first2=Bodo D.|last3=Vignolini|first3=Silvia|last4=Brodie|first4=Juliet|last5=Steiner|first5=Ullrich|last6=Rudall|first6=Paula J.|last7=Glover|first7=Beverley J.|last8=Gregory|first8=Thomas|last9=Walker|first9=Rachel H.|date=2015-07-03|title=Structural colour in Chondrus crispus|journal=Scientific Reports|volume=5|issue=1|pages=11645|doi=10.1038/srep11645|pmid=26139470|pmc=5155586|issn=2045-2322|bibcode=2015NatSR...511645C}}</ref> ==== Inspiras bestoj ==== [[Dosiero:Morpho didius Male Dos MHNT.jpg|eta|alt=Morpho butterfly.|Oni imitis per diversaj teknologioj la vervan bluan koloron de ''[[Morpho]]''-papilio pro [[struktura kolorado]] ]] [[Struktura kolorado]] produktas la ĉielarkajn kolorojn de [[sapveziko]]j, la flugilojn de papilioj kaj la skvamojn de multaj skaraboj.<ref>{{Cite journal |last1=Schroeder |first1=Thomas B. H. |last2=Houghtaling |first2=Jared |last3=Wilts |first3=Bodo D. |last4=Mayer |first4=Michael |date=March 2018 |title=It's Not a Bug, It's a Feature: Functional Materials in Insects |journal=Advanced Materials |volume=30 |issue=19 |pages=1705322 |doi=10.1002/adma.201705322 |pmid=29517829|doi-access=free }}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Schenk |first1=Franziska |last2=Wilts |first2=Bodo D. |last3=Stavenga |first3=Doekele G|date=November 2013 |title=The Japanese jewel beetle: a painter's challenge|journal=Bioinspiration & Biomimetics |volume=8 |issue=4 |pages=045002 |doi=10.1088/1748-3182/8/4/045002 |pmid=24262911|bibcode=2013BiBi....8d5002S }}</ref> Fazapartigon oni uzis por fabriki ultra-[[blanka]]jn [[disperso|dispersajn]] membranojn el [[polimetilmetakrilato]], imitante la [[skarabo]]n ''[[Cyphochilus]]''.<ref>{{cite journal |last1=Syurik |first1=Julia |last2=Jacucci |first2=Gianni |last3=Onelli |first3=Olimpia D.<!--self-citing author-->|last4=Holscher |first4=Hendrik |last5=Vignolini |first5=Silvia |date=22-a de februaro 2018|title=Bio-inspired Highly Scattering Networks via Polymer Phase Separation |journal=Advanced Functional Materials |volume=28|issue=24 |pages=1706901 |doi=10.1002/adfm.201706901|doi-access=free }}</ref> Oni povas fasoni [[Lum-Eliganta Diodo|LED]]-lampojn imitante la aranĝon de skvamoj sur la abdomeno de [[lampiro]]j, plibonigante ilian efikecon.<ref>{{cite web |url=https://cleantechnica.com/2013/01/09/brighter-leds-inspired-by-fireflies-efficiency-increased-by-55-percent/ |title=Brighter LEDs Inspired By Fireflies, Efficiency Increased By 55% |website=[[CleanTechnica]] |date=January 9, 2013 |access-date=June 4, 2019}}</ref> La flugiloj de papilioj de la genro ''[[Morpho]]'' estas strukture koloritaj kaj tio produktas vervan bluon kiu ne varias laŭ la vida angulo.<ref name="Ball">{{cite news |url=http://www.nature.com/scientificamerican/journal/v306/n5/full/scientificamerican0512-74.htm l |title=Scientific American |author=Ball, Philip |date=May 2012 |work=Nature's Color Tricks |volume=306 |pages=74–79 |doi=10.1038/scientificamerican0512-74}}</ref> Eblas imiti tiun efekton per diversaj teknologioj.<ref>{{Cite journal |last1=Song |first1=Bokwang |last2=Johansen |first2=Villads Egede |last3=Sigmund |first3=Ole |last4=Shin |first4=Jung H. |date=April 2017 |title=Reproducing the hierarchy of disorder for Morpho-inspired, broad-angle color reflection |journal=Scientific Reports |volume=7 |issue=1 |pages=46023 |doi=10.1038/srep46023 |pmid=28387328 |pmc=5384085|bibcode=2017NatSR...746023S }}</ref> La fabrikanto de aŭtomobiloj, [[Lotus Cars]], asertis ke ili evoluigis farbon kiu imitas la strukturan bluan koloron de la ''Morpho''-papilio.<ref>{{Cite web|url=https://discoverlexus.com/highlights/structural-blue-color-reimagined|title=Structural Blue: Color Reimagined / Discover the Global World of Lexus|website=discoverlexus.com|access-date=25-a de septembro 2018}}{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> En 2007, Qualcomm, usona kompanio kiu fabrikas duonkonduktilojn, fabrikas [[interferometra modula ekrano|interferometran modulan ekranon]], "Mirasol", uzante ''Morpho''-ecan optikan interferon.<ref>{{cite web |url=https://www.qualcomm.com/blog/2010/01/07/nature-knows-best |title=Nature Knows Best: What Burrs, Geckos and Termites Teach Us About Design |last1=Cathey |first1=Jim |date=7-a de januaro 2010|publisher=Qualcomm |access-date=24-a de augusto 2015}}</ref> En 2010, la [[modistino]] Donna Sgro faris robon el [[Morphotex]] de [[Teijin|Teijin-fibroj]], netinkturita teksaĵo el strukture koloritaj fibroj, imitante la mikrostrukturon de la skvamoj de ''Morpho''-papilio.<ref>{{cite news |last1=Cherny-Scanlon |first1=Xenya |title=Seven fabrics inspired by nature: from the lotus leaf to butterflies and sharks |url=https://www.theguardian.com/sustainable-business/sustainable-fashion-blog/nature-fabrics-fashion-industry-biomimicry |access-date=23-a de novembro 2018|work=The Guardian |date=29-a de julio 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=Sgro |first1=Donna |title=About |url=https://donnasgro.com/Morphotex-Dress |publisher=Donna Sgro |access-date=23-a de novembro 2018}}</ref><ref>{{cite web |last1=Sgro |first1=Donna |title=Biomimicry + Fashion Practice |url=https://docs.google.com/file/d/0B6_GqbK7TV1pSXp4Q3MweUcwbUE/edit |publisher=Fashionably Early Forum, National Gallery Canberra |access-date=23-a de novembro 2018|pages=61–70 |date=9-a de augusto 2012|titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-09-06 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20201122055939/https://docs.google.com/file/d/0B6_GqbK7TV1pSXp4Q3MweUcwbUE/edit |arkivdato=2020-11-22 }} {{Citaĵo el la reto |url=https://docs.google.com/file/d/0B6_GqbK7TV1pSXp4Q3MweUcwbUE/edit |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-09-06 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20201122055939/https://docs.google.com/file/d/0B6_GqbK7TV1pSXp4Q3MweUcwbUE/edit |arkivdato=2020-11-22 }}</ref><ref>{{cite web |title=Teijin Limited {{!}} Annual Report 2006 {{!}} R&D Efforts |url=https://www.teijin.com/ir/library/annual_report/pdf/ar_06_all.pdf |publisher=Teijin Japan |access-date=23-a de novembro 2018 |date=July 2006 |quote=MORPHOTEX, the world's first structurally colored fiber, features a stack structure with several tens of nano-order layers of polyester and nylon fibers with different refractive indexes, facilitating control of color using optical coherence tomography. Structural control means that a single fiber will always show the same colors regardless of its location. |archive-url=https://web.archive.org/web/20161117161636/http://www.teijin.com/ir/library/annual_report/pdf/ar_06_all.pdf |archive-date=17-a de novembro 2016 |url-status=dead |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-09-06 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20161117161636/http://www.teijin.com/ir/library/annual_report/pdf/ar_06_all.pdf |arkivdato=2016-11-17 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161117161636/http://www.teijin.com/ir/library/annual_report/pdf/ar_06_all.pdf |date=2016-11-17 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.teijin.com/ir/library/annual_report/pdf/ar_06_all.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-09-06 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20161117161636/http://www.teijin.com/ir/library/annual_report/pdf/ar_06_all.pdf |arkivdato=2016-11-17 }}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://transmaterial.net/morphotex/|titolo=Fabric {{!}} Morphotex|alirdato=23-a de novembro 2018|dato=12-a de oktobro 2010|eldoninto=Transmaterial|arkivurl=https://web.archive.org/web/20181116092546/http://transmaterial.net/morphotex/|arkivdato=2018-11-16}}</ref> [[Canon Inc.]], en sia struktura tego ''SubWavelength'' uzas kojnaformajn strukturojn samgrandajn ol la ondolongo de videbla lumo. La kojnoformaj strukturoj kaŭzas kontinue ŝanĝiĝantan refraktan indicon dum lumo moviĝas tra la tego, signife reduktante [[Aberacio (optiko)|lensan flagron]]. Tio imitas la strukturon de la okulo de noktopapilio.<ref>{{Cite web|url=https://cpn.canon-europe.com/content/education/technical/subwavelength_coating.do|title=SubWavelength Structure Coating|first=Canon Europa N. V. and Canon Europe|last=Ltd 2002-2017|website=Canon Professional Network|accessdate=2021-09-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200730125716/https://cpn.canon-europe.com/content/education/technical/subwavelength_coating.do|archivedate=2020-07-30}} {{Citaĵo el la reto |url=https://cpn.canon-europe.com/content/education/technical/subwavelength_coating.do |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-09-06 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200730125716/https://cpn.canon-europe.com/content/education/technical/subwavelength_coating.do |arkivdato=2020-07-30 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://cpn.canon-europe.com/content/education/infobank/lenses/subwavelength_coating.do|title=SubWavelength structure Coating|first=Canon Europa N. V. and Canon Europe|last=Ltd 2002-2017|website=Canon Professional Network|accessdate=2021-09-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200730080939/https://cpn.canon-europe.com/content/education/infobank/lenses/subwavelength_coating.do|archivedate=2020-07-30}} {{Citaĵo el la reto |url=https://cpn.canon-europe.com/content/education/infobank/lenses/subwavelength_coating.do |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-09-06 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200730080939/https://cpn.canon-europe.com/content/education/infobank/lenses/subwavelength_coating.do |arkivdato=2020-07-30 }}</ref> Famuloj kiel la fratoj Wright kaj Leonardo da Vinci provis kopii la flugadon de birdoj.<ref>{{Cite journal|last1=Kulkarni|first1=Amogh|last2=Saraf|first2=Chinmay|date=December 2019|title=Learning from Nature: Applications of Biomimicry in Technology|url=http://dx.doi.org/10.1109/punecon46936.2019.9105797|journal=2019 IEEE Pune Section International Conference (PuneCon)|pages=1–6|publisher=IEEE|doi=10.1109/punecon46936.2019.9105797|isbn=978-1-7281-1924-3|s2cid=219316015}}</ref> Penante redukti aviadilan bruon, esploristoj rigardis la antaŭan eĝon de strigaj plumoj, kiuj havas aron de aletoj aŭ [[skapo]]j adaptitaj por dispersi aerodinamikan premon kaj provizi preskaŭ silentan flugadon al la birdo.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=https://phys.org/news/2020-11-small-finlets-owl-feathers-aircraft.html|titolo=Small finlets on owl feathers point the way to less aircraft noise|alirdato=2020-11-20|familia nomo=Stevenson|persona nomo=John|dato=2020-11-18|verkaĵo=[[Phys.org]]}}</ref> === Agrikulturaj sistemoj === [[Holismo|Holisma]] planita paŝtado, uzante barilojn kaj/aŭ [[paŝtisto]]jn, celas restaŭri [[herbejo]]jn, zorge planante movi grandajn [[grego]]jn da brutoj por imiti la vastajn gregojn en la naturo. La natura sistemo imitata, kaj uzata kiel ŝablono, estas paŝtantaj brutoj, koncentritaj de predantaj hordoj, kiuj manĝas, tretas kaj sterkas la starejon, kaj poste devas moviĝi for kaj reveni nur kiam ĝi restaŭriĝis. Ĉi tiu metodo de paŝtado<ref>Savory, Allan; Jody Butterfield (1998-12-01) [1988]. Holistic Management: A New Framework for Decision Making (2nd ed. ed.). Washington, D.C.: Island Press. {{ISBN|1-55963-487-1}}.</ref> havas bonan prospekton plibonigi grundojn<ref>{{cite journal |last1=Teague |first1=W.R. |last2=Dowhower |first2=S.L. |last3=Baker |first3=S.A. |last4=Haile |first4=N. |last5=DeLaune |first5=P.B. |last6=Conover |first6=D.M. |title=Grazing management impacts on vegetation, soil biota and soil chemical, physical and hydrological properties in tall grass prairie |journal=Agriculture, Ecosystems & Environment |date=May 2011 |volume=141 |issue=3–4 |pages=310–322 |doi=10.1016/j.agee.2011.03.009 }}</ref> pliigi biodiversecon,<ref>{{cite web |last1=Undersander |first1=Dan |last2=Temple |first2=Stan |last3=Bartlett |first3=Jerry |last4=Sample |first4=Dave |last5=Paine |first5=Laura |title=Grassland birds: Fostering habitats using rotational grazing |url=http://learningstore.uwex.edu/assets/pdfs/A3715.pdf |publisher=University of Washington Cooperative extension publishing |access-date=5-a de marto 2019}}</ref> inversigi dezertiĝon,<ref>{{cite journal |last1=Weber |first1=K.T. |last2=Gokhale |first2=B.S. |title=Effect of grazing on soil-water content in semiarid rangelands of southeast Idaho |journal=Journal of Arid Environments |date=January 2011 |volume=75 |issue=5 |pages=264–270 |doi=10.1016/j.jaridenv.2010.12.009 |url=http://giscenter.isu.edu/research/projects/jae_soilmoisture.pdf |access-date=5-a de marto 2019|bibcode=2011JArEn..75..464W }}</ref> kaj mildigi klimatan ŝanĝiĝon,<ref>[http://www.ted.com/talks/allan_savory_how_to_green_the_world_s_deserts_and_reverse_climate_change.html "Allan Savory: How to green the desert and reverse climate change."] TED Talk, February 2013.</ref><ref>{{cite journal | first=John | last=Thackara | journal=Seed Magazine | date=June 2010 | url=http://seedmagazine.com/content/article/Greener_Pastures | archive-url=https://web.archive.org/web/20100606190708/http://seedmagazine.com/content/article/Greener_Pastures | url-status=unfit | archive-date=2010-06-06 | title=Greener Pastures | titolo=Arkivita kopio | alirdato=2021-09-07 | arkivurl=https://web.archive.org/web/20180612143738/http://seedmagazine.com/content/article/Greener_Pastures | arkivdato=2018-06-12 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180612143738/http://seedmagazine.com/content/article/Greener_Pastures |date=2018-06-12 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://seedmagazine.com/content/article/Greener_Pastures |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-09-07 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180612143738/http://seedmagazine.com/content/article/Greener_Pastures |arkivdato=2018-06-12 }}</ref> simile al tio, kio okazis dum la lastaj 40 milionoj da jaroj dum la etendado de herbo-paŝtantaj ekosistemoj konstruis profundajn grundojn, sekvestrante karbonon kaj malvarmigante la planedon.<ref>{{cite journal | last=Retallack | first=Gregory | title=Cenozoic Expansion of Grasslands and Climatic Cooling | journal=[[The Journal of Geology]] | volume=109 | issue=4| pages=407–426 | publisher=University of Chicago Press | year=2001 | url=http://blogs.uoregon.edu/gregr/files/2013/07/grasslandscooling-nhslkh.pdf |doi= 10.1086/320791| bibcode=2001JG....109..407R| s2cid=15560105 }}</ref> [[Permakulturo]] estas principaro bazita sur tutsistema pensado, simulante aŭ rekte utiligante la ŝablonojn kaj resiliencajn trajtojn observitajn en la naturaj [[ekosistemo]]j. Ĝi aplikiĝas al kreskanta nombro da kampoj de [[regenera agrikulturo]], resovaĝigi terenojn, komunumo, kaj organiza planado. === Aliaj uzoj === Iuj [[klimatizilo]]j uzas biomimetikon pri siaj ventumiloj por pliigi aeran fluadon kaj malpliigi povokonsumadon.<ref>{{Cite web|url=https://www.lg.com/global/business/air-solution/vrf/multi-v-5|title=Multi V 5 {{pipe}} VRF {{pipe}} Air Solution {{pipe}} Business {{pipe}} LG Global|website=www.lg.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.daikin.com/products/ac/lineup/skyair/modals/technology/04_fan/|title=Fan {{pipe}} Air Conditioning and Refrigeration {{pipe}} Daikin Global|website=www.daikin.com}}</ref> Iuj teknologiistoj konjektis, ke la funkciado de [[vakuolo|vakuolaj ĉeloj]] estas uzeblaj por fari tre adapteblajn sekurecajn sistemojn.<ref name="auto">{{Cite web|url=https://medium.com/@jasjohl/biomimicry-5-security-design-principles-from-the-field-of-cellular-biology-5bb5032909f0|title=BioMimicry: 5 Security Design Principles from the Field of Cellular Biology|first=Jas|last=Johl|date=September 20, 2019|website=Medium}}</ref> "La funkciado de vakuolo, biologia strukturo kiu gardas kaj akcelas kreskadon, iluminas la valoron de adaptiĝemo kiel gvida principo por sekureco." La funkcioj kaj signifo de vakuoloj estas [[fraktalo|fraktalaj]] nature, la [[organelo]] havas nenian bazan formon aŭ grandecon; ĝia strukturo varias laŭ la bezonoj de la ĉelo. [[Vakuolo]]j ne nur izoligas minacojn, entenante se necese, eligante rubon, daŭrigante premon — ili ankaŭ helpas la ĉelon skaligi kaj kreski. Johl argumentas ke tiuj funkcioj necesas por fasoni ajnan sekurecan sistemon.<ref name="auto"/> La [[Ŝinkanseno|Ŝinkanseno, Serio 500]] uzis biomimetikon por redukti energikonsumadon kaj bruon, dum pliigante la komforton de pasaĝeroj.<ref>{{Cite web|url=https://medium.com/design-voices/looking-deeper-into-biomimicry-how-nature-inspires-design-55c6f881241d|title=Looking deeper into biomimicry: how nature inspires design|first=Skipper Chong|last=Warson|date=January 2, 2018|website=Medium}}</ref> Rilate vojaĝadon en la kosmo, [[Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio|NASA]] (usona organizo pri kosma eksplorado) kaj aliaj kompanioj strebas evoluigi svarmecajn kosmajn senpilotajn aviadilojn, inspirite de abelaj kondutmanieroj, kaj teraj senpilotaj aviadiloj fasonitaj laŭ dezertaj araneoj.<ref>{{Cite web|title=NASA's New Flying Robots: Bee-ing in Space for the First Time|url=http://www.nasa.gov/feature/ames/nasa-s-new-flying-robots-bee-ing-in-space-for-the-first-time|last=Chen|first=Rick|date=2019-04-16|website=NASA|access-date=2020-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210907233005/https://www.nasa.gov/feature/ames/nasa-s-new-flying-robots-bee-ing-in-space-for-the-first-time/|archivedate=2021-09-07}}</ref> == Aliaj teknologioj == [[Endoplasma retikulo|Protein-faldado]] uziĝis por regi materian formadon por [[Molekula memkonstruado|aŭtonome konstruataj funkciaj nanostrukturoj]].<ref>{{Cite journal|title=Self-assembled bionanostructures: proteins following the lead of DNA nanostructures|first1=Helena|last1=Gradišar|first2=Roman|last2=Jerala|date=February 3, 2014|journal=Journal of Nanobiotechnology|volume=12|issue=1|pages=4|doi=10.1186/1477-3155-12-4|pmid = 24491139|pmc=3938474}}</ref> La pelto de la [[blanka urso]] inspiris la fasonadon de termikaj kolektiloj kaj vestoj.<ref>{{cite journal |title=Bionics in textiles: flexible and translucent thermal insulations for solar thermal applications |last1=Stegmaier |first1=Thomas |last2=Linke |first2=Michael |last3=Planck |first3=Heinrich |date=29-a de marto 2009|doi=10.1098/rsta.2009.0019 |pmid=19376769 |journal=Phil. Trans. R. Soc. A |volume=367 |issue=1894 |pages=1749–1758|bibcode=2009RSPTA.367.1749S |s2cid=17661840 }}</ref> Oni studis la lumrefraktajn proprecojn de la okuloj de noktopapilioj cele al redukti la reflekivon de sunĉeloj.<ref>{{cite journal |author1=Wilson, S.J. Wilson |author2=Hutley, M.C. | title=The Optical Properties of 'Moth Eye' Antireflection Surfaces | journal=Journal of Modern Optics | volume=29 | issue=7 | pages=993–1009| year=1982 | doi=10.1080/713820946|bibcode=1982AcOpt..29..993W }}</ref> [[Dosiero:TobaccoMosaicVirus.jpg|eta|upright|alt=Electron micrograph of rod shaped TMV particles.|[[Elektrona mikroskopo|Skana Elektrona Mikroskopo]] bildigis stangoformajn partiklojn de [[tabakmozaikviruso|tobaka mozaika viruso]].]] La potenca forpeliva ŝprucaĵo de la [[grundoskarabo]] inspiris svedan kompanion evoluigi nebuletan teknologion, kiu, ili asertas, havas malaltan karbonefikon (kompare al [[aerosolo|aerosolaj]] nebuletoj). La skarabo miksas kemiaĵojn kaj eligas sian ŝprucaĵon tra direktebla [[ajuto]] ĉe la ekstremaĵo de sia abdomeno, brulante kaj konfuzante la viktimon.<ref>[http://www.swedishbiomimetics.com/biomimetics_folder.pdf Swedish Biomimetics: The μMist Platform Technology] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131213000000/https://web.archive.org/web/20131213022851/http://www.swedishbiomimetics.com/biomimetics_folder.pdf |date=2013-12-13 }}. Retrieved 3 June 2012.</ref> Plejmultaj [[viruso]]j havas eksteran kapsulon kies diametro estas 20 ĝis 300&nbsp;nm. Virusaj kapsuloj estas rimarkinde fortikaj kaj kapablas kontraŭstari temperaturojn ĝis 60&nbsp;°C; ili estas stabilaj tra la [[pH]]-gamo 2—10.<ref name="Tong" /> Virusaj kapsuloj estas uzeblaj por krei nanoilajn komponantojn, ekzemple nanodratojn, [[nanotubo]]jn kaj kvantumajn punktojn. Tubformaj virusaj partikoj, ekzemple la [[tabakmozaikviruso|tobaka mozaika viruso]] estas uzeblaj kiel ŝablonoj por krei nanofibrojn kaj nanotubojn, ĉar kaj la internaj kaj la eksteraj tavoloj de la viruso estas ŝargitaj surfacoj, kiuj povas nukleigi kristalan kreskadon. Tio montriĝis per la produktado de nanotuboj el [[plateno]] kaj [[oro]], uzante TMV kiel ŝablonon.<ref name="Dujardin">{{cite journal |last1=Dujardin |first1=Erik |last2=Peet |first2=Charlie |last3=Stubbs |first3=Gerald |last4=Culver |first4=James N. |last5=Mann |first5=Stephen |title=Organization of Metallic Nanoparticles Using Tobacco Mosaic Virus Templates |journal=Nano Letters |date=March 2003 |volume=3 |issue=3 |pages=413–417 |doi=10.1021/nl034004o |bibcode=2003NanoL...3..413D }}</ref> Oni montris ke mineraligitaj virusaj partikloj povas elteni diversajn pH-valorojn mineraligante la virusojn per diversaj materialoj, ekzemple silicio, plumba(II) [[sulfido]], kaj [[kadmia sulfido]] (CdS) do tial ili povas servi kiel utilaj portantoj de materialo.<ref name="Shenton">{{cite journal |last1=Douglas |first1=Trevor |last2=Young |first2=Mark |title=Virus Particles as Templates for Materials Synthesis |journal=Advanced Materials |date=June 1999 |volume=11 |issue=8 |pages=679–681 |doi=10.1002/(SICI)1521-4095(199906)11:8<679::AID-ADMA679>3.0.CO;2-J }}</ref> La sfera planta viruso [[:en:cowpea chlorotic mottle virus]] (CCMV) (cowpea estas ''Vigna unguiculata'', kloroza jaspeca viruso) havas interesajn etendajn proprecojn en medioj kie pH > 6,5. Super tiu pH, 60 sendependaj poroj, kun diametro ĉirkaŭ 2&nbsp;nm, komencas interŝanĝi substancon kun la ĉirkaŭaĵo. Eblas uzi la strukturan transiron de la virusa [[kapsido]] en [[Biomineraligo|biomorfa mineraligo]] por selekta alprenado kaj deponado de mineraloj, regante je la pH de la solvaĵo. Eblaj aplikaĵoj inkludas uzi la virusan kaĝon por produkti uniformajn (laŭ formo kaj grando) kvantumpunktajn, [[duonkonduktanto|duonkonduktantajn]] nanopartiklojn, per serio de pH-lavadoj. Tio estas alternativo al la [[Ferritin|apoferitino]]-kaĝa tekniko aktuale uzata por sintezi uniformajn CdSe-nanopartiklojn.<ref>{{cite journal |last1=Yamashita |first1=Ichiro |last2=Hayashi |first2=Junko |last3=Hara |first3=Masahiko |title=Bio-template Synthesis of Uniform CdSe Nanoparticles Using Cage-shaped Protein, Apoferritin |journal=Chemistry Letters |date=September 2004 |volume=33 |issue=9 |pages=1158–1159 |doi=10.1246/cl.2004.1158 }}</ref> Tiaj materialoj estas uzeblaj por celite liveri medikamenton, ĉar partikloj ellasas enhavon je elmeto al specifaj pH-niveloj. == Vidu ankaŭ == * [[Artefarita fotosintezo]] * [[Artefarita enzimo]] * [[Biomimeta sintezo]] * [[Sekvestri karbonon]] * [[Retroinĝenierio]] == Referencoj == {{Referencoj|2}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Biomimetiko| ]] ej6a6hdr1dv9twhkc0dqd0ejo03qeq2 0 731210 9368786 8153126 2026-05-08T11:03:29Z ThomasPusch 1869 9368786 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} [[Dosiero:Kyrgyz_Manaschi,_Karakol.jpg|dekstra|eta|332x332ra| Tradicia ''Manashi'' ĉe [[Jurto|jurta tendaro]] en [[Karakol]] oriente de lago [[Isik-Köl|Isik Köl.]]]] '''Manas''' estas tradicia [[Epika ĝenro|epopea]] [[poemo]] de la [[kirgizoj]] kaj la nomo de la [[heroo]] en la epopeo. La poemo havas preskaŭ duonmilionon da linioj, tial ĝi estas preskaŭ dudek fojojn pli longa ol la ''[[Odiseado]]'' de [[Homero]] kaj 2.5 fojojn pli longa ol la [[Mahabarato]]. Ĝi estas konsiderata la dua plej longa epopeo en la mondo post la [[Epopeo de Reĝo Gesar]]. Ĝi estas patriota verko, kiu traktas la ekspluatadon de Manas kaj liaj posteuloj kaj sekvantoj, kiuj batalis kontraŭ la [[ujguroj]] en la [[9-a jarcento]] por subteni la kirgizan sendependecon. Kvankam la epopeo estas menciita jam en la [[15-a jarcento]], ĝi ne ekzistis en skriba formo antaŭ ol [[1885]]. Estas pli ol 65 skribaj versioj de partoj de la epopeo. La epopeo estas la klasika centra peco el la kirgiza literaturo, kaj okaze de kirgizaj festoj partoj de ĝi ofte estas kante deklamitaj kaj akompanataj per tri-ŝnura [[komuzo]]. La ''manasĉioj'', la tradiciaj deklamantoj de la epopeo, estas tre estimataj en la kirgiza socio. == Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro (UNESKO) == Ekde 2009 Manas eniris la [[Reprezenta listo pri la nemateria kultura heredaĵo de la homaro|reprezentan liston de la Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro]] (UNESKO). La Epopeo de Manas estas konsiderata rezervejo de kirgizaj kutimoj, historio kaj etika kodo<ref>(eo) Aizat Shailoobek kyzy, [https://eo.globalvoices.org/2021/06/11144/ En Kirgizio ekstremnaciisma grupo prosperas uzante la kreskon de kontraŭĉina sentimento], Global Voices, la 19-an de junio 2021.</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} <gallery widths=220> Ala Too Square Bishkek 2021.jpg|ekde 2011 monumento pri li staras sur la centra [[placo Ala-Too]] de [[Biŝkeko]] </gallery> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kulturo de Kirgizio]] [[Kategorio:Eposoj]] [[Kategorio:Epopeoj]] [[Kategorio:Unesko]] 39is40n7ryo26k83fgjouqa9smlylis 9368788 9368786 2026-05-08T11:04:00Z ThomasPusch 1869 9368788 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} [[Dosiero:Kyrgyz_Manaschi,_Karakol.jpg|dekstra|eta|332x332ra| Tradicia ''Manashi'' ĉe [[Jurto|jurta tendaro]] en [[Karakol]] oriente de lago [[Isik-Köl|Isik Köl.]]]] '''Manas''' estas tradicia [[Epika ĝenro|epopea]] [[poemo]] de la [[kirgizoj]] kaj la nomo de la [[heroo]] en la epopeo. La poemo havas preskaŭ duonmilionon da linioj, tial ĝi estas preskaŭ dudek fojojn pli longa ol la ''[[Odiseado]]'' de [[Homero]] kaj 2.5 fojojn pli longa ol la [[Mahabarato]]. Ĝi estas konsiderata la dua plej longa epopeo en la mondo post la [[epopeo de Reĝo Gesar]]. Ĝi estas patriota verko, kiu traktas la ekspluatadon de Manas kaj liaj posteuloj kaj sekvantoj, kiuj batalis kontraŭ la [[ujguroj]] en la [[9-a jarcento]] por subteni la kirgizan sendependecon. Kvankam la epopeo estas menciita jam en la [[15-a jarcento]], ĝi ne ekzistis en skriba formo antaŭ ol [[1885]]. Estas pli ol 65 skribaj versioj de partoj de la epopeo. La epopeo estas la klasika centra peco el la kirgiza literaturo, kaj okaze de kirgizaj festoj partoj de ĝi ofte estas kante deklamitaj kaj akompanataj per tri-ŝnura [[komuzo]]. La ''manasĉioj'', la tradiciaj deklamantoj de la epopeo, estas tre estimataj en la kirgiza socio. == Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro (UNESKO) == Ekde 2009 Manas eniris la [[Reprezenta listo pri la nemateria kultura heredaĵo de la homaro|reprezentan liston de la Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro]] (UNESKO). La Epopeo de Manas estas konsiderata rezervejo de kirgizaj kutimoj, historio kaj etika kodo<ref>(eo) Aizat Shailoobek kyzy, [https://eo.globalvoices.org/2021/06/11144/ En Kirgizio ekstremnaciisma grupo prosperas uzante la kreskon de kontraŭĉina sentimento], Global Voices, la 19-an de junio 2021.</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} <gallery widths=220> Ala Too Square Bishkek 2021.jpg|ekde 2011 monumento pri li staras sur la centra [[placo Ala-Too]] de [[Biŝkeko]] </gallery> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kulturo de Kirgizio]] [[Kategorio:Eposoj]] [[Kategorio:Epopeoj]] [[Kategorio:Unesko]] jwbaxr7f98ofyojwsyj0cam6se392gn 9368792 9368788 2026-05-08T11:05:16Z ThomasPusch 1869 9368792 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} <!--[[Dosiero:Kyrgyz_Manaschi,_Karakol.jpg|dekstra|eta|332x332ra| Tradicia ''Manashi'' ĉe [[Jurto|jurta tendaro]] en [[Karakol]] oriente de lago [[Isik-Köl|Isik Köl.]]]] -- jam estas en la informkesto --> '''Manas''' estas tradicia [[Epika ĝenro|epopea]] [[poemo]] de la [[kirgizoj]] kaj la nomo de la [[heroo]] en la epopeo. La poemo havas preskaŭ duonmilionon da linioj, tial ĝi estas preskaŭ dudek fojojn pli longa ol la ''[[Odiseado]]'' de [[Homero]] kaj 2.5 fojojn pli longa ol la [[Mahabarato]]. Ĝi estas konsiderata la dua plej longa epopeo en la mondo post la [[epopeo de Reĝo Gesar]]. Ĝi estas patriota verko, kiu traktas la ekspluatadon de Manas kaj liaj posteuloj kaj sekvantoj, kiuj batalis kontraŭ la [[ujguroj]] en la [[9-a jarcento]] por subteni la kirgizan sendependecon. Kvankam la epopeo estas menciita jam en la [[15-a jarcento]], ĝi ne ekzistis en skriba formo antaŭ ol [[1885]]. Estas pli ol 65 skribaj versioj de partoj de la epopeo. La epopeo estas la klasika centra peco el la kirgiza literaturo, kaj okaze de kirgizaj festoj partoj de ĝi ofte estas kante deklamitaj kaj akompanataj per tri-ŝnura [[komuzo]]. La ''manasĉioj'', la tradiciaj deklamantoj de la epopeo, estas tre estimataj en la kirgiza socio. == Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro (UNESKO) == Ekde 2009 Manas eniris la [[Reprezenta listo pri la nemateria kultura heredaĵo de la homaro|reprezentan liston de la Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro]] (UNESKO). La Epopeo de Manas estas konsiderata rezervejo de kirgizaj kutimoj, historio kaj etika kodo<ref>(eo) Aizat Shailoobek kyzy, [https://eo.globalvoices.org/2021/06/11144/ En Kirgizio ekstremnaciisma grupo prosperas uzante la kreskon de kontraŭĉina sentimento], Global Voices, la 19-an de junio 2021.</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} <gallery widths=220> Ala Too Square Bishkek 2021.jpg|ekde 2011 monumento pri li staras sur la centra [[placo Ala-Too]] de [[Biŝkeko]] </gallery> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kulturo de Kirgizio]] [[Kategorio:Eposoj]] [[Kategorio:Epopeoj]] [[Kategorio:Unesko]] lyfopriffgq5p8y6ua2w27s5pxxhfw8 0 734967 9368506 9153560 2026-05-08T03:35:14Z Tirolischleioans 254019 9368506 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:NÖ heute.svg|eta|''Niederösterreich heute'', la ĉiutaga federacilanda novaĵelsendo kiun gvidis Weißmann ĝis 2010]] '''Roland WEISSMANN''' (naskiĝinta la {{daton|16|3|1968}} en [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] radifonia manaĝero. Li estas vic-financestro de la ŝtata radia kaj televida organizo [[Österreichischer Rundfunk]] (ORF) kaj tie afergvidanto de la interretaj platformoj de (sin)prezentado kaj informado. En la 10.8.2021 li elektiĝis nova ĝenerala direktoro de ORF kun deĵoro ekde la komenco de 2022.<ref>[https://www.diepresse.com/6019131/roland-weissmann-wird-neuer-orf-generaldirektor "Roland Weißmann wird neuer ORF-Generaldirektor",] ''[[Die Presse]]'', 10.8.2021. La venkitaj konkurantoj estis Alexander Wrabetz, Lisa Totzauer, Thomas Prantner kaj Harald Thom.</ref> == Vivo == Trapasinte la abiturientan ekzamenon Weißmann studis publicadon kaj historion ĉe la [[universitato de Vieno]]. Lia ĵurnalista kariero startis en 1995 en la ORF-studio por [[Malsupra Aŭstrio]]. En 1998 li iĝis servara estro de la modernmuzikkanalo Ö3 antaŭ veno en la 2000-a jaro al la centra radinovaĵredakcio de ORF. En 2003 li iĝis malmuzika ĉefo de la ORF-filio de Malsupra Aŭstrio en [[St. Pölten]]. Tie li poste gvidis la ĉiutagan, tutfederacilandan novaĵelsendon ''Niederösterreich heute''. En 2010 li iĝis buroestro de ORF-financadministrado kaj fariĝis en 2012 ĉefproduktisto. Kiel nurtelevida financestro li plenumis ankaŭ la agadojn de tutorganizaĵa financvicdirektoro ekde 2017 kaj estis de 2020 afergvidanto responsa pri la surreta ORF-paĝaro ''ORF.at'', kie li ankaŭ engaĝiĝis pri la ŝatata rekta programsekvad-oferto pere de ''ORF-Player''.<ref>[https://www.wienerzeitung.at/nachrichten/kultur/medien/2113590-Roland-Weissmann-als-dritter-Bewerber-fuer-ORF-Wahl.html "Roland Weißmann als dritter Bewerber für ORF-Wahl",] Wiener Zeitung, 22.7.2021</ref> == Notoj == {{Referencoj}} {{vivtempo|Weissmann, Roland}} [[Kategorio:Aŭstraj historiistoj]] [[Kategorio:Manaĝeroj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Konservativistoj]] h005ozz77o5uo91pe02d4y45itgcagx 9368507 9368506 2026-05-08T03:36:03Z Tirolischleioans 254019 9368507 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:NÖ heute.svg|eta|''Niederösterreich heute'', la ĉiutaga federacilanda novaĵelsendo kiun gvidis Weißmann ĝis 2010]] '''Roland WEISSMANN''' (naskiĝinta la {{daton|16|3|1968}} en [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] radifonia manaĝero. Li estas vic-financestro de la ŝtata radia kaj televida organizo [[Österreichischer Rundfunk]] (ORF) kaj tie afergvidanto de la interretaj platformoj de (sin)prezentado kaj informado. En la 10.8.2021 li elektiĝis nova ĝenerala direktoro de ORF kun deĵoro ekde la komenco de 2022<ref>[https://www.diepresse.com/6019131/roland-weissmann-wird-neuer-orf-generaldirektor "Roland Weißmann wird neuer ORF-Generaldirektor",] ''[[Die Presse]]'', 10.8.2021. La venkitaj konkurantoj estis Alexander Wrabetz, Lisa Totzauer, Thomas Prantner kaj Harald Thom.</ref>; deĵorfino estis en marto 2026. == Vivo == Trapasinte la abiturientan ekzamenon Weißmann studis publicadon kaj historion ĉe la [[universitato de Vieno]]. Lia ĵurnalista kariero startis en 1995 en la ORF-studio por [[Malsupra Aŭstrio]]. En 1998 li iĝis servara estro de la modernmuzikkanalo Ö3 antaŭ veno en la 2000-a jaro al la centra radinovaĵredakcio de ORF. En 2003 li iĝis malmuzika ĉefo de la ORF-filio de Malsupra Aŭstrio en [[St. Pölten]]. Tie li poste gvidis la ĉiutagan, tutfederacilandan novaĵelsendon ''Niederösterreich heute''. En 2010 li iĝis buroestro de ORF-financadministrado kaj fariĝis en 2012 ĉefproduktisto. Kiel nurtelevida financestro li plenumis ankaŭ la agadojn de tutorganizaĵa financvicdirektoro ekde 2017 kaj estis de 2020 afergvidanto responsa pri la surreta ORF-paĝaro ''ORF.at'', kie li ankaŭ engaĝiĝis pri la ŝatata rekta programsekvad-oferto pere de ''ORF-Player''.<ref>[https://www.wienerzeitung.at/nachrichten/kultur/medien/2113590-Roland-Weissmann-als-dritter-Bewerber-fuer-ORF-Wahl.html "Roland Weißmann als dritter Bewerber für ORF-Wahl",] Wiener Zeitung, 22.7.2021</ref> == Notoj == {{Referencoj}} {{vivtempo|Weissmann, Roland}} [[Kategorio:Aŭstraj historiistoj]] [[Kategorio:Manaĝeroj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Konservativistoj]] du0x19qav0tacidp8uarcp3p9z74p6l 9368508 9368507 2026-05-08T03:37:14Z Tirolischleioans 254019 9368508 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:NÖ heute.svg|eta|''Niederösterreich heute'', la ĉiutaga federacilanda novaĵelsendo kiun gvidis Weißmann ĝis 2010]] '''Roland WEISSMANN''' (naskiĝinta la {{daton|16|3|1968}} en [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] radifonia manaĝero. Li estas vic-financestro de la ŝtata radia kaj televida organizo [[Österreichischer Rundfunk]] (ORF) kaj tie afergvidanto de la interretaj platformoj de (sin)prezentado kaj informado. En la 10.8.2021 li elektiĝis nova ĝenerala direktoro de ORF kun deĵoro ekde la komenco de 2022<ref>[https://www.diepresse.com/6019131/roland-weissmann-wird-neuer-orf-generaldirektor "Roland Weißmann wird neuer ORF-Generaldirektor",] ''[[Die Presse]]'', 10.8.2021. La venkitaj konkurantoj estis Alexander Wrabetz, Lisa Totzauer, Thomas Prantner kaj Harald Thom.</ref>; deĵorfino estis en marto 2026.<ref>[https://www.tagesschau.de/ausland/europa/oesterreich-ruecktritt-orf-intendant-100.html "ORF-Intendant Weißmann tritt zurück"] - ĉe: ''tagesschau.de''</ref> == Vivo == Trapasinte la abiturientan ekzamenon Weißmann studis publicadon kaj historion ĉe la [[universitato de Vieno]]. Lia ĵurnalista kariero startis en 1995 en la ORF-studio por [[Malsupra Aŭstrio]]. En 1998 li iĝis servara estro de la modernmuzikkanalo Ö3 antaŭ veno en la 2000-a jaro al la centra radinovaĵredakcio de ORF. En 2003 li iĝis malmuzika ĉefo de la ORF-filio de Malsupra Aŭstrio en [[St. Pölten]]. Tie li poste gvidis la ĉiutagan, tutfederacilandan novaĵelsendon ''Niederösterreich heute''. En 2010 li iĝis buroestro de ORF-financadministrado kaj fariĝis en 2012 ĉefproduktisto. Kiel nurtelevida financestro li plenumis ankaŭ la agadojn de tutorganizaĵa financvicdirektoro ekde 2017 kaj estis de 2020 afergvidanto responsa pri la surreta ORF-paĝaro ''ORF.at'', kie li ankaŭ engaĝiĝis pri la ŝatata rekta programsekvad-oferto pere de ''ORF-Player''.<ref>[https://www.wienerzeitung.at/nachrichten/kultur/medien/2113590-Roland-Weissmann-als-dritter-Bewerber-fuer-ORF-Wahl.html "Roland Weißmann als dritter Bewerber für ORF-Wahl",] Wiener Zeitung, 22.7.2021</ref> == Notoj == {{Referencoj}} {{vivtempo|Weissmann, Roland}} [[Kategorio:Aŭstraj historiistoj]] [[Kategorio:Manaĝeroj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Konservativistoj]] ga6n5i47iy30lvrabtzafzit7xbsop3 9368509 9368508 2026-05-08T03:37:34Z Tirolischleioans 254019 9368509 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:NÖ heute.svg|eta|''Niederösterreich heute'', la ĉiutaga federacilanda novaĵelsendo kiun gvidis Weißmann ĝis 2010]] '''Roland WEISSMANN''' (naskiĝinta la {{daton|16|3|1968}} en [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] radifonia manaĝero. Li estas vic-financestro de la ŝtata radia kaj televida organizo [[Österreichischer Rundfunk]] (ORF) kaj tie afergvidanto de la interretaj platformoj de (sin)prezentado kaj informado. En la 10.8.2021 li elektiĝis nova ĝenerala direktoro de ORF kun deĵoro ekde la komenco de 2022<ref>[https://www.diepresse.com/6019131/roland-weissmann-wird-neuer-orf-generaldirektor "Roland Weißmann wird neuer ORF-Generaldirektor",] ''[[Die Presse]]'', 10.8.2021. La venkitaj konkurantoj estis Alexander Wrabetz, Lisa Totzauer, Thomas Prantner kaj Harald Thom.</ref>; deĵorfino estis en marto 2026.<ref>[https://www.tagesschau.de/ausland/europa/oesterreich-ruecktritt-orf-intendant-100.html "ORF-Intendant Weißmann tritt zurück"] - ĉe: ''tagesschau.de,'' 9.3.2026</ref> == Vivo == Trapasinte la abiturientan ekzamenon Weißmann studis publicadon kaj historion ĉe la [[universitato de Vieno]]. Lia ĵurnalista kariero startis en 1995 en la ORF-studio por [[Malsupra Aŭstrio]]. En 1998 li iĝis servara estro de la modernmuzikkanalo Ö3 antaŭ veno en la 2000-a jaro al la centra radinovaĵredakcio de ORF. En 2003 li iĝis malmuzika ĉefo de la ORF-filio de Malsupra Aŭstrio en [[St. Pölten]]. Tie li poste gvidis la ĉiutagan, tutfederacilandan novaĵelsendon ''Niederösterreich heute''. En 2010 li iĝis buroestro de ORF-financadministrado kaj fariĝis en 2012 ĉefproduktisto. Kiel nurtelevida financestro li plenumis ankaŭ la agadojn de tutorganizaĵa financvicdirektoro ekde 2017 kaj estis de 2020 afergvidanto responsa pri la surreta ORF-paĝaro ''ORF.at'', kie li ankaŭ engaĝiĝis pri la ŝatata rekta programsekvad-oferto pere de ''ORF-Player''.<ref>[https://www.wienerzeitung.at/nachrichten/kultur/medien/2113590-Roland-Weissmann-als-dritter-Bewerber-fuer-ORF-Wahl.html "Roland Weißmann als dritter Bewerber für ORF-Wahl",] Wiener Zeitung, 22.7.2021</ref> == Notoj == {{Referencoj}} {{vivtempo|Weissmann, Roland}} [[Kategorio:Aŭstraj historiistoj]] [[Kategorio:Manaĝeroj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Konservativistoj]] hgu7hxxqcdt5rhhsugc9b4w8b2eqp25 0 735360 9368372 9362523 2026-05-07T19:27:24Z Ceancata 20778 9368372 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|tombejo |kategorio = |lando = Italio |regiono = |situo = [[Romo]] |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = IT-RM |mapo lokumilo = Centra Romo |mapo1 lokumilo = Romo |zomo = 14 }} [[Dosiero:Crane Protestant Cemetery.jpg|eta|La tombo de [[John Keats]] sur la Nekatolika tombejo en Romo, pentraĵo de [[Walter Crane]] (1873)]] La '''Nekatolika tombejo''' (itale: ''Cimitero acattolico'' aŭ ''Cimitero degli Inglesi'' aŭ ''Cimitero dei protestanti'') nombriĝas inter la plej famaj tombejoj de [[Romo]], Italujo. Ĝi estas en Testaccio-kvartalo je Via Caio Cestio nr 6, proksime de [[Pordo de Sankta Paŭlo]] kaj [[Piramido de Cestio]]. == Historio== Kiam la t.n. Italujon-sopiro floris, ofte venis ekde la 18-a jarcento Romon eksterlandanoj kiuj ne estis [[katolika Eklezio|katolikoj]], speciale angloj kaj germanoj. Kiam ili mortis en Romo ilia entombigo estis malpermesata en normalaj tombejoj rezervitaj por katolikoj aŭ judoj. Por ili inaŭguritis oficiale en 1821 tombejo nomita ''Cimitero degli stranieri acattolici''. Krome ĝi estis la entombiĝejo de nekatolikaj italoj (ekz. de [[Antonio Gramsci]]). [[John Keats]], mortinta en 1821, kaj [[Percy Bysshe Shelley]], droninta en 1822, nombriĝis inter la unuaj rimarkinduloj metitaj en ĉi tiun tombejon. La unuaj entombigoj en kampo post Cestio-piramido - jam estis en 1732.<ref>La unua entombigito estis William Ellis (1635–1732) kies tomboŝtono ne konserviĝis. Krom li verŝajne ankaŭ aliaj anoj de la ekzilkortego de [[James Francis Edward Stuart|Jakobo la 3-a]] kuŝas tie ĉi. La plej malnova ekzistanta slabo apartenas al la studento George Langton mortinta en 1738.</ref> Sur la urboplano de [[Giovanni Battista Nolli]] en 1748 jam aperas tiu ĉi porprotestanta tombejo.<ref>Kiel nr. 1069: ''Luogo ove si seppelliscono i Protestanti''. Kp. [http://nolli.uoregon.edu/gazetteer.asp?low=1036&high=1099 ''Nr. 1036–1099 (Rione Pipa).''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210501201949/http://nolli.uoregon.edu/gazetteer.asp?low=1036&high=1099 |date=2021-05-01 }} Nolli Map Index, University of Oregon.</ref><ref>Beck-Friis, p. 8.</ref> La papa admininistrado permesis entombigojn tiajn nur dumnokte. Krome malpermesitis la uzo de ĉetombaj krucoj. Ĉio tia validis ĝis la fino de la [[Papa Ŝtato]] en 1870. [[Dosiero:Bartolomeo Pinelli (Naechtliche Bestattung an der Cestiuspyramide) 1831.jpg|eta|''Dumnokta entombigo ĉe Cestio-piramido'' de [[Bartolomeo Pinelli]] (1831)]] Du tiaj dumnoktaj entombigoj faritis por la du filoj de la [[prusio|prusia]] legato [[Wilhelm von Humboldt]]: en 1803 por Wilhelm kaj en 1807 por Friedrich Konstantin Gustav. Tiuj tomboj en la plej malnova parto tombeja (parte atnica; proksimo de la Cestio-piramido) estas sur grundo kiun Humboldt akiris post la filaj mortoj por la tuta familio. Poste petis vane protestantaj diplomatoj ĉe la papa kortego rajti fari ĉirkaŭbarilojn por tombejo-protektado. Tamen eoste de la najbara grundaro, la nuna ''zona vecchia'', oni rajtas fari barilojn por la etendiĝareo. La muro ĉe la kerna tombejo estiĝis nur post 1870. La pligrandiĝo eblis danke al malavara mondono de la ambasadejo germana en 1894.<ref>Beck-Friis, p. 10.</ref> Tiu ĉi ero havas tri partojn, kaj la sekcioj nomiĝas ''zona prima'', ''zona seconda'' kaj ''zona terza''. Stariĝo kapela efektiviĝis en la jaro 1898-a. Inter 1871 ĝis la fino de la [[Unua mondmilito]] administris la ambasadoro germana, poste grupo da diplomatoj el diversaj ŝtatoj. En niaj tagoj la tombejo estas malpermesita por vizitantoj ĝuontaj la ofte pompajn tombojn kaj kriptojn. Por malhelpi kiĉaĵojn ĉiuj novaj tombo-planoj bezonas antaŭpermeson fare de italaj aŭtoritatoj. Malkutime estas ke inter la tomboj ĉi-tieaj vivas amaso da katoj kiujn regule nutras volontuloj. Mondonacoj por konservado bonvenas. == Elstaruloj entombigitaj ĉi-tie== [[Dosiero:August von Goethe, cimitero acattolico, Roma.jpg|eta|Tombo de August von Goethe]] [[Dosiero:CampoCestio-Gramsci.jpg|eta|tombo de Antonio Gramsci]] [[Dosiero:2012-07-04 Roma gatto tabby al cimitero acattolico.jpg|eta|Katoj havantaj gardan deĵoron surtombeje]] [[Dosiero:Cimitero accatolico chapel.jpg|eta|Kapelo tombeja]] Jenas elstaruloj entombigitaj sur la Nekatolika tombejo roma: * [[Walter Amelung]] (1865–1927), germana arĥeologo * [[Hendrik Christian Andersen]] (1872–1940), norvega skulptisto * [[Robert Michael Ballantyne]] (1825–1894), skkota verkisto * [[Dario Bellezza]] (1944–1996), itala poeto * [[Karl Julius Beloch]] (1854–1929), germana historiisto * [[Peter Berling]] (1934–2017), germana verkisto kaj aktoro * [[Emil Braun]] (1809–1856), germana klasika arĥeologo * [[Johan Bravo]] (1796–1876), deutsch-dana pentristo kaj konsulo * [[Karl Pawlowitsch Brjullow|Karl Brjullow]] (1799–1852), rusa pentristo * [[Leo Bruhns]] (1884–1957), germana arthistoriisto * [[Otto von Bülow (diplomato)|Otto von Bülow]] (1827–1901), germana diplomato * [[Johann Jürgen Busch]] (1758–1820), germana skulptisto * [[Andrea Camilleri]] (1925–2019), itala verkisto * [[Asmus Carstens]] (1754–1798), germana pentristo * [[Jesse Benedict Carter]] (1872–1917), usona filologo kaj religiscienculo * [[Gregory Corso]] (1930–2001), usona poeto * [[Cäsar von Dachröden]] (1808–1882), germana intendano kaj konsilisto * [[Richard Henry Dana, Jr.]] (1815–1882), usona juristo, politikisto kaj verkisto * [[Esther Boise Van Deman|Esther Van Deman]], (1862–1937), usona arĥeologino * [[Clotilde von Derp]], (1892–1974), germana dancistino * [[Adam Eberle]] (1804–1832), germana pentristo kaj litografo * [[Friedrich August Elsasser]] (1810–1845), germana pentristo * [[Karl Philipp Fohr]] (1795–1818), germana pentristo * [[Johann Jakob Frey]] (1813–1865), svisa pejzaĝisto; tombo de [[Ferdinand Schlöth]]<ref>[Stefan Hess, Tomas Lochman (eld.): ''Klassische Schönheit und vaterländisches Heldentum. Der Basler skulptisto Ferdinand Schlöth (1818–1891)'', Basel 2004, p. 192f.</ref> * [[Carlo Emilio Gadda]] (1893–1973) itala verkisto * [[Franz Gareis]] (1775–1803), germana pentristo * [[John Gibson (skulptisto)|John Gibson]] (1790–1866), angla skulptisto * [[August von Goethe]] (1789–1830), filo [[Johann Wolfgang von Goethe]]s * [[Antonio Gramsci]] (1891–1937), itala filozofo * [[William Stanley Haseltine]] (1835–1900), usona pentristo * [[Helga von Heintze]] (1919–1996), germana arĥeologino * [[Henriette Hertz]] (1846–1913), germana mecenatino * [[Christopher Hewetson]] (1739–1798), ira skulptisto * [[Ingeborg Hoffmann (aktoroin)|Ingeborg Hoffmann]] (1921–1985), germana aktorino * [[Wilhelm Hopfgarten]] (1789–1860), germana artisto * [[William Howitt]] (1792–1879) kaj [[Mary Howitt]] (1799–1888), britaj geverkistoj * [[Wjatscheslaw Iwanowitsch Iwanow|Wjatscheslaw Iwanow]] (1866–1949), rusa filologo poeto kaj verkisto * [[Gualtiero Jacopetti]] (1919–2011), itala reĝisoro * [[Harald Jerichau]] (1851–1878), dana pentristo * [[John Keats]] (1795–1821), angla poeto * [[August Kestner]] (1777–1853), germana diplomato kaj artkolektisto * [[Adolf Klügmann]] (1837–1880), germana arĥeologo * [[Richard Krautheimer]] (1897–1994), usona arthistoriisto * [[Trude Krautheimer-Hess]] (1902–1987), deutsch-usonanische Kunsthistorikerin * [[Heinrich Kümmel]] (1810–1855), aus Hannover stammender skulptisto * [[Erwin Küsthardt]] (1867–1901), germana pentristo kaj skulptisto * [[Belinda Lee]] (1935–1961), englische aktorino * [[Wolfgang Lotz (Kunsthistoriker)|Wolfgang Lotz]] (1912–1981), germana arthistoriisto * [[Hilde Lotz-Bauer]] (1907–1999), germana arthistoriistino * [[Hans von Marées]] (1837–1887), germana pentristo * [[George Perkins Marsh]] (1801–1882), usona politikistokaj verkisto * [[Malwida von Meysenbug]] (1816–1903), germana verkistino * [[Eduard Müller]] (1828–1895) kun frato [[Gustav Adolf Müller]] (1828–1901) * [[Egerton Herbert Norman]] (1909–1957), kanada filologo kaj diplomato * [[Friedrich von Ompteda]] (1770–1819), hanovera legato * [[August Wilhelm Pauli (diplomato)|August Wilhelm Pauli]] (1781–1858), germana-dana komercisto kaj legato * [[Milena Pavlović-Barili]] (1909–1945), jugoslavapentristino kaj poetino * [[Max Peiffer Watenphul|Max Peiffer-Watenphul]] (1896–1976), germana pentristo * [[Bruno Pontecorvo]] (1913–1993), itala fizikisto * [[Sarah Parker Remond]] (1826–1894), usona kuracistino * [[Frederick Reinhardt]] (1911–1971), usona diplomato * [[Johann Christian Reinhart]] (1761–1847), germana pentristo * [[Heinrich Reinhold (pentristo)|Heinrich Reinhold]] (1788–1825), germana pentristo * [[Gisela M. A. Richter]] (1882–1972), usona arĥeologino * [[Amelia Rosselli]] (1930–1996), itala verkistino * [[Alexander Sacharoff]] (1886–1963), rusa dancisto * [[Renato Salvatori]] (1933–1988), itala aktoro * [[Helene Scholz-Zelezny]] (1882–1974), aŭstra skulptistino * [[Gottfried Semper]] (1803–1879), germana arĥitekto * [[Joseph Severn]] (1793–1879), angla pentristo * [[Percy Bysshe Shelley]] (1792–1822), angla verkisto * [[Franklin Simmons]] (1839–1913), usona skulptisto kaj pentristo * [[Maja Sprenger]] (1944–1976), germana arĥeologino * [[William Wetmore Story]] (1819–1895), usona skulptisto kaj poeto kaj ŝia edzino Emelyn (1820–1895) * [[Alexander Alexandrowitsch Swedomski]] (1848–1911), rusa pentristo * [[Pawel Alexandrowitsch Swedomski]] (1849–1904), rusa pentristo * [[John Addington Symonds]] (1840–1893), angla verkisto * [[Johannes Toepffer]] (1860–1895), germana historiisto * [[Elihu Vedder]] (1836–1923), usona pentristo * [[Wilhelm Waiblinger]] (1804–1830), germana poeto * [[Friedrich Adolf von Willisen]] (1798–1864), prusia diplomato kaj tombejprotektanto * [[Søren Seidelin Winther]] (1810–1847), dana skulptisto * [[Constance Fenimore Woolson]] (1840–1894), usona verkistino * [[Julius Zielke]] (1826–1907), germana pentristo Krome estas tie ĉi tomboj de du infanoj de [[Wilhelm von Humboldt]], kiu iam estis prusia legaro en Romo, nome de Wilhelm (1794–1803) kaj de Friedrich Konstantin Gustav (1806–1807). == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * Johan Beck-Friis: ''Il Cimitero acattolico di Roma / Der Protestantische Friedhof in Rom''. Malmö 1956 kun pluraj noveldonoj, poste Romo 1991. * Helmut Zimmermann: ''Hannoversche Gräber auf dem Protestantischen Friedhof in Rom''. Ĉe: ''Hannoversche Geschichtsblätter''. N.F. Bd. 9 (1955), p.&nbsp;131–162. * Nicholas Stanley-Price, ''Der Nicht-katholische Friedhof in Rom,'' Eldonis Der Nicht-katholische Friedhof in Rom, Romo 2014, ISBN 978-88-909168-1-6 == Eksteraj ligiloj== {{Projektoj}} * [http://www.cemeteryrome.it Hejmpaĝo] * [http://www.cemeteryrome.it/graves/databases.html Datenbanko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20191030195247/http://www.cemeteryrome.it/graves/databases.html |date=2019-10-30 }} {{Bibliotekoj}} {{Tradukita | lingvo = de | artikolo = Protestantischer Friedhof (Rom)| revizio = 210853096 }} [[Kategorio:Tombejoj en Italio]] [[Kategorio:Romo]] o127cype9b2lmr2vm0bld1p6832vwmd 0 741016 9368621 8896891 2026-05-08T09:17:02Z Sj1mor 12103 9368621 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''[[Siro]] Joseph Austen CHAMBERLAIN''' (La ‏[[16-an de oktobro]] [[1863]] - La [[17-an de marto]] [[1937]]) estis [[Britoj|brita]] politikisto, duonfrato de [[Ĉefministro de Unuiĝinta Reĝlando|brita ĉefministro]] [[Neville Chamberlain]] kaj [[Nobel-premio pri paco]] (pro sia parto en la [[Traktatoj de Locarno]]). == Vivo == Naskita en [[Birmingham]] de [[Joseph Chamberlain]], industriulo kaj [[Politikisto|politikisto,]] kiu estis la urbestro de Birmingham, [[Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando|brita parlamentano]] kaj [[ministro]] en ĝia registaro. Lia patrino, Harriet, mortis ĉe la naskiĝo de sia fratino Beatrica. Joseph poste geedziĝis kun la nevino de Harriet, Florenco, kaj naskis kvar aliajn infanojn, unu el kiu, Neville, iĝis ĉefministro de Britio en la jaro de la morto de Austen. Kiel kandidato por politika kariero, Chamberlain estis edukita en [[Kembriĝo (Britio)|Kembriĝo]], poste sendita al naŭ monatoj da studado en la [[Instituto pri Politikaj Studoj de Parizo|Instituto de Politika Scienco en Parizo]], kie li lernis koni kaj aprezi [[Francio|francan]] kulturon kaj eĉ renkontiĝis kun altrangaj oficistoj kiel [[Georges Clemenceau]]. Jaron poste li estis sendita studi ĉe la [[Humboldt-Universitato en Berlino|Universitato de Berlino]], kie li studis la [[Germana lingvo|germanan]] kaj renkontis [[Otto von Bismarck]], sed ankaŭ estis prezentita al [[Prusio|prusa]]-[[germana naciismo]] per studentoj, kiuj sekvis la instruojn de [[Heinrich von Treichka]]. [[Dosiero:Austen_Chamberlain_nobel.jpg|maldekstra|eta|283x283ra| Austen Chamberlain ĉirkaŭ 1900]] En [[1888]] li revenis al Britio kaj en [[1892]] estis elektita parlamentano nome de la partio de sia patro, la Liberala-Uniista Partio. Komence de sia kariero li estis en la ombro de sia patro sed elstaris memstare konstante. De [[1895]] ĝis [[1900]] li funkciis kiel la unua Lordo de la Admiraleco kaj en [[1903]] li oficis kiel financministro de Britio sub la ĉefministro [[Arthur James Balfour]]. Kiam lia patro demisiis en [[1906]], Chamberlain iĝis la fakta gvidanto de la partio, kiu suferis pezan malvenkon en la elekto. Kiam al li estis ofertita la gvidado de la [[Konservisma Partio (Britio)|Konservativa Partio]] en [[1911]], post la emeritiĝo de Balfour, Chamberlain rezignis al [[Andrew Bonar Law]], ago kiu, kvankam fremdigante lin al gvida pozicio, tamen sukcesis fortigi la politikan aliancon inter la du partioj. Kun la eksplodo de [[unua Mondmilito]] larĝa [[registaro de nacia unueco]] estis formita, en kiu li funkciis kiel Ministro de [[Hindio]], unue sub [[H. H. Asquith|Herbert Henry Asquith]] kaj tiam sub [[David Lloyd George|Lloyd George]]. En [[1917]], post la fiasko de la [[Militkampanjo en Mezopotamio|milito en Mezopotamio]], en kiu li respondecis pri hindaj trupoj, Chamberlain eksiĝis. En aprilo [[1918]] li revenis al la posteno de [[senpostena ministro]] en la militkabineto kaj post la fino de la milito revenis al la posteno de financa ministro, en kiu li gvidis la restarigon de la ŝtata ekonomio post la milito. De [[1921]] ĝis [[1922]] li funkciis nelonge kiel estro de la Konservativa Partio, kiel Lordo de la Sigelo kaj kiel gvidanto de la Ĉambro de Reprezentantoj (la liga ministro inter la kabineto kaj la ĉambro de reprezentantoj), sed ne gvidis ĝin al la elektoj. [[Dosiero:Bundesarchiv_Bild_183-R03618,_Locarno,_Gustav_Stresemann,_Chamberlain,_Briand.jpg|maldekstra|eta|250x250ra| De maldekstre dekstren, [[Gustav Stresemann|Gustav Strasman]], Austen Chamberlain kaj [[Aristide Briand]] dum la intertraktadoj de Lokarno.]] En [[1924]] li estis nomumita brita ministro pri eksterlandaj aferoj en la registaro de [[Stanley Baldwin|Stanley Baldwin.]] Lia ĉefa atingo kiel ministro pri eksterlandaj aferoj estis lia sukceso konduki al la subskribo de la '''[[Traktatoj de Locarno|Interkonsentoj de Lokarno]],''' kiuj estis diskutitaj en [[Lokarno]], [[Svislando]] la 5-an ĝis la 16-an de oktobro [[1925]] kaj oficiale subskribitaj en [[Londono]] la [[1-an de decembro]]. Li malfermis la vojon al diskutoj pri la interkonsentoj en sia parolado al la [[Ligo de Nacioj]], en kiu li diris, ke diplomatiaj disputoj devas esti solvitaj "farante specialajn aranĝojn por plenumi specialajn bezonojn" {{Refn|[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1925/chamberlain.html]}}. Kune kun germana ministro pri eksterlandaj aferoj [[Gustav Stresemann|Gustav Strasman]] kaj sia franca samrangulo [[Aristide Briand]], Baldŭin sukcesis okazigi fruktodonan konferencon, kiu rezultiĝis per serio da interkonsentoj, kiuj starigis germanajn limojn kaj mildigis streĉojn inter Germanio unuflanke kaj Francio kaj [[Belgio]] aliflanke en la [[Ruhr-regiono|Ruhr regiono]], kaj garantiis stabileco al la britoj. Ankaŭ estis subskribitaj interkonsentoj, kiuj fortigis la defendajn kontraktojn de [[Pollando]] kaj [[Ĉeĥoslovakio|Ĉe Czechoslovakio]] kun Francio. Chamberlain ricevis la Kavaliran [[Ordeno de la Ĝartero|Ordenon de la Ĝartero]] kaj li gajnis kune kun la [[usona]] [[Charles Dawes]] la Nobel-pacpremion kaj aperis ankaŭ la [[30-an de novembro]] [[1925]] sur la kovrilpaĝo de [[Time|Time Magazine]]. Briand kaj Strasman gajnis la premion jaron poste. La puŝo de la britoj al la interkonsentoj de Locarno devenis de la komenco de pacemiga politiko al Germanio, celante proksimigon inter Francio kaj Germanio, policio kiu igus la francojn kaj germanojn krei komunajn interesojn, kadre de tiuj Francio konsentis malfortigi sian subtenon al [[Pollando]] kaj [[Ĉeĥoslovakio]], paŝo kiu alportos ilian konsenton transdoni la "germanaj" landojn ( [[Sudetio]], La [[Pola koridoro|Pola Koridoro]] kaj [[Libera Urbo Dancigo|Danzig]]) al Germanio pace kaj tiel konduki Eŭropon al stabila paco. Chamberlain demisiis en [[1929]]. Krom mallonga ekspedicio reen en registaron kiel la unua Lordo de la maroj en la registaro [[Ramsay MacDonald|Ramsey McDonald]] li ne plu revenis al la posteno de ministro. En [[1935]] li rekomendis [[Anthony Eden]] al la posteno de ministro pri eksterlandaj aferoj ofertita al si. Male al siaj duonfrato, Chamberlain estis la unua publika figuro en Britio identigita de la minaco prezentita de [[Nazia Germanio]] kaj celis turni la batalon kontraŭ [[Hitlero]] la ĉefa politiko {{Refn|[http://www.fco.gov.uk/en/about-us/our-history/a-brief-history-fco/foreign-secretaries/austen-chamberlain]}}. Jam la [[10-an de aprilo]] [[1933]], malpli ol tri monatojn post kiam la [[Nazia potencopreno en Germanio|nazioj ekregis]], Chamberlain alvokis al Hitler ĉesigi la persekutadon de la judoj {{Refn|[http://archive.jta.org/article/1933/04/10/2799481/sir-austen-chamberlain-calls-on-hitler-to-halt-his-private-war-on-jews Sir Austen Chamberlain Calls on Hitler to Halt His Private War on Jews]}}. Li ankaŭ estis konsiderata kiel subtenanto de [[Cionismo|cionismon]]. Kune kun [[Leopold Amery]] kaj [[Winston Churchill]], li mastrumis parlamentan kampanjon kontraŭ naziismo kaj kontraŭ paciĝo per [[politiko de cedoj]] kun Nazia Germanio. Chamberlain mortis en la aĝo de 73 jaroj, dek semajnojn antaŭ ol lia duonfrato, [[Neville Chamberlain]], kiu havis tre malsamajn opiniojn pri ekstera politiko, ekoficis kiel ĉefministro de Britio. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.fco.gov.uk/en/about-us/our-history/a-brief-history-fco/foreign-secretaries/austen-chamberlain Biografio en la retejo de la Brita Eksterlanda Oficejo] == Piednotoj == {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Chamberlain, Austen}} [[Kategorio:Britaj politikistoj]] [[Kategorio:Ordeno de la Ĝartero]] [[Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Britio]] [[Kategorio:Nobel-premiitoj pri paco]] 6dzi6buggjbccpbbix6u6x8k7epxolq 0 741403 9368496 9099954 2026-05-08T01:47:07Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368496 wikitext text/x-wiki {{Informkesto stacio | fono de kaplinio = {{Montreala metroo|kEXO}} | nomo = Bois-Franc | dua nomo = {{Montreala metroo|EXO}} / {{Montreala metroo|REM}} | bildo = Gare Bois-Francs AMT.jpg | grandeco de bildo = 280 | bildoteksto = Stacio ''Bois-Franc'' | lando = Kanado | urbo = [[Montrealo]] | situo = | latitudo = 45.522189267072086 | longitudo = -73.71183189397712 | regiono-ISO = CA | zomo = | situo sur mapo = Montrealo | ŝanĝebla mapo = | tipo = | kajoj = | trakoj = | zono = 2 | trafiko = | konstruado = | inaŭguro = | malfermo = [[1994]] | fermo = {{Dato|31|12|2020}} | arkitekto = | proprietulo = | trafikanto = {{Senapartligilo|exo (Montrealo)}} | kodo = | linio = {{Montreala metroo|E6}} | linikoloro = | antaŭa stacio = Vd malsupre | posta stacio = Vd malsupre | linio2 = {{Montreala metroo|REM}} ĉefa | linikoloro2 = {{Montreala metroo|krem}} | antaŭa stacio2 = Vd malsupre | posta stacio2 = Vd malsupre }} '''Bois-Franc''' estas fermita stacio de {{Senapartligilo|exo (Montrealo)}} sur linio [[exo6 - Deux-Montagnes]], situanta en arondismentoj Saint-Laurent kaj Ahuntsic-Cartierville de [[Montrealo]]. Ĝi estis malfermita en [[1994]] kaj fermita la {{Daton|31|12|2020}} por ebligi konstruon de "[[Réseau express métropolitain]]" (REM). [[Dosiero:Montreal reseau trains banlieue.svg|450px|centra|eta|Reto de fervojaj linioj de Montrealo]] '''{{PAGENAMEBASE}}''' estas planita stacio de [[Réseau express métropolitain]]. [[Dosiero:Stations REM.png|450px|centra|eta|Planitaj stacioj de REM]] == Vidu ankaŭ == * [[Montrealo]] * [[Exo (Montrealo)]] * [[Exo6 - Deux-Montagnes]] * [[Stacioj de exo]] * [[Korporacio de Transporto de Montrealo]] * [[Réseau express métropolitain]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo|https://exo.quebec/}} (exo) * {{Oficiala retejo|https://rem.info/}} (REM) * [https://rem.info/en/stations/bois-franc REM: Bois-Franc]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Exo fervojaj linioj|E6=jes}} {{Stacioj de REM}} [[Kategorio:Stacioj de exo]] [[Kategorio:Stacioj de REM]] s5j866ex8i3jrvmdvmyogmdw5prk403 0 741824 9368239 9368195 2026-05-07T13:09:58Z ThomasPusch 1869 9368239 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |nomo = Joroinen · Jorois |regiono-ISO=FI-15 |lando = {{Finnlando}} |provinco = {{Norda Savonio}} |tipo1 = reliefo |zomo = 7 }} mo de [[Finnlando]] en suda parto de provinco [[Norda Savonio]]. Ĝis fino de la jaro 2020 la komunumo apartenis al provinco Suda Savonio. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km², el kio 138.46 km² estas akvo. La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Joroinen situas apud la akvaĵo ''Haukivesi'', kiu estas parto de [[Saimaa]], la plej granda lago en Finnlando. Fine de junio 2020 Joroinen havis 4 729 loĝantojn. Laŭ la stato fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} estis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La komunumestro ekde majo 2021 Jaakko Kuronen, post Jani Kautto. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo}} ({{fi}}) <!-- [[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|300ra|{{centre|teksto}}]] --> <br/> {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Finnlando}} [[Kategorio:Komunumoj de Norda Savonio]] [[Kategorio:Komunumoj de Finnlando]] 8ls5pvnaf7n58k1lvyomuqxfbp30gjp 9368247 9368239 2026-05-07T13:52:53Z ThomasPusch 1869 2 bildoj aldonataj 9368247 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |nomo = Joroinen · Jorois |regiono-ISO=FI-15 |lando = {{Finnlando}} |provinco = {{Norda Savonio}} |tipo1 = reliefo |zomo = 7 }} mo de [[Finnlando]] en suda parto de provinco [[Norda Savonio]]. Ĝis fino de la jaro 2020 la komunumo apartenis al provinco Suda Savonio. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km², el kio 138.46 km² estas akvo. La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Joroinen situas apud la akvaĵo ''Haukivesi'', kiu estas parto de [[Saimaa]], la plej granda lago en Finnlando. Fine de junio 2020 Joroinen havis 4 729 loĝantojn. Laŭ la stato fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} estis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La komunumestro ekde majo 2021 Jaakko Kuronen, post Jani Kautto. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo}} ({{fi}}) [[Dosiero:Karhulahti Museum 16.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|loka muzeo}}]] [[Dosiero:Stamp of Finland - 1982 - Colnect 46981 - Frugård Manor 1780 Joroinen.jpeg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|historia vilao ''Frugård'' de 1780 sur finna [[poŝtmarko]] de 1982}}]] <br/> {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Finnlando}} [[Kategorio:Komunumoj de Norda Savonio]] [[Kategorio:Komunumoj de Finnlando]] gl31u1z7wcptsq0mo49ch4611g364g5 9368248 9368247 2026-05-07T13:53:18Z ThomasPusch 1869 9368248 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |nomo = Joroinen · Jorois |regiono-ISO=FI-15 |lando = {{Finnlando}} |provinco = {{Norda Savonio}} |tipo1 = reliefo |zomo = 7 }} mo de [[Finnlando]] en suda parto de provinco [[Norda Savonio]]. Ĝis fino de la jaro 2020 la komunumo apartenis al provinco Suda Savonio. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km², el kio 138.46 km² estas akvo. La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Joroinen situas apud la akvaĵo ''Haukivesi'', kiu estas parto de [[Saimaa]], la plej granda lago en Finnlando. Fine de junio 2020 Joroinen havis 4 729 loĝantojn. Laŭ la stato fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} estis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La komunumestro ekde majo 2021 Jaakko Kuronen, post Jani Kautto. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{fi}}) [[Dosiero:Karhulahti Museum 16.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|loka muzeo}}]] [[Dosiero:Stamp of Finland - 1982 - Colnect 46981 - Frugård Manor 1780 Joroinen.jpeg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|historia vilao ''Frugård'' de 1780 sur finna [[poŝtmarko]] de 1982}}]] {{Projektoj}} <br/> {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Finnlando}} [[Kategorio:Komunumoj de Norda Savonio]] [[Kategorio:Komunumoj de Finnlando]] 10wg5vcukeg8ax3cmxgeia1igx5qfok 0 742660 9368549 8957408 2026-05-08T06:47:49Z Sj1mor 12103 /* Eksteraj ligiloj */ 9368549 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Ordeno de la Brita Imperio|Damo]] '''Nellie MELBA''' (naskita Helen Porter Mitchell, la [[19-an de majo]] [[1861]] - la [[23-a de februaro|23-an de februaro]] [[1931]] ) estis [[Aŭstralio|aŭstralia]] [[soprano]] [[kantisto]], la unua aŭstraliano kiu atingis internacian rekonon en tiu kampo. == Vivo == Melba estis naskita Helen Porter Mitchell en Richmond (nun antaŭurbo de [[Melburno]]) en [[Muziko|muzikan]] familion. Ŝia muzika talento elstaris en la prestiĝa privata lernejo, kie ŝi frekventis. En 1880 ŝi translokiĝis kun sia patro al [[Kvinslando]]. Melba edziniĝis kun Charles Nisbet Frederick Armstrong, la filo de broneto, kaj naskis unu knabon. Surpapere, ŝia geedziĝo daŭris preskaŭ dudek jarojn, sed praktike ne daŭris pli ol du jarojn. Melba estis [[Libera Spirito|libera spirito]]; Patrineco kaj sociaj konvencioj ne konvenis al ŝi, kvankam poste en la vivo ŝi estis proksima al sia filo kaj nepino. Ŝia bopatrino, kiu volis resti en kontakto kun sia nepino, helpis al Melba frue en ŝia kariero. En 1886 ŝi vojaĝis al [[Eŭropo]] kun sia familio en provo komenci muzikan karieron. Kiam ŝi malsukcesis en [[Londono]], ŝi daŭrigis al [[Parizo]], kie konata instruisto, [[Mathilde Marchesi]], jesis gvidi ŝin en kantado. Tiu estis por ŝi la komenco de profesia kariero en Aŭstralio kaj [[Anglio]], kiu alportis ŝin al la statuso de [[Prima donna|Prima Donna]] ĉe la [[Royal Opera House|Royal Opera House, en Covent Garden]] ĝis la [[20-a jarcento|1920-aj jaroj]]. Estis Mathilde Marchesi kiu ankaŭ konvinkis ŝin adopti taŭgan nomon por la sursceneja arto. "Melba" estis elektita kiel mallongigo de la nomo de ŝia hejmurbo, Melburno. En 1909 Melba aĉetis dometon en Coldstream, urbeto 50 km de Melburno. La dometo nuntempe staras ĉe la krucvojo de la aŭtovojoj de Aronda kaj Melba (nomita laŭ ŝi). Ŝi ankaŭ establis muziklernejon en Richmond. Malgraŭ la anĝela voĉo kiu gajnis al ŝi ŝian respekton kaj admiron, ŝi ankaŭ estis konata pro sia [[Divao|diva]] personeco, postulema kaj bolanta; Pli ol unufoje ŝi faris lastminutajn decidojn antaŭ prezento, ofte konscie puŝante aliajn soprankantistojn al la malantaŭo de la scenejo kiam ŝi deturnis atenton de ili al si mem. Laŭ ŝia sento, la tri vortoj "Mi estas Melba" sufiĉis por pravigi ajnan deziron aŭ kapricon de ŝi. Ŝi ne toleris rivalecon, de ajna flanko. [[Tenoro]] [[John McCormick|John McCormack]], en la nokto de sia [[debuto]] en London, provis dankklini antaŭ la spektantaro dum ŝi estis sur scenejo, sed ŝi puŝis lin reen per sia brako. "En ĉi tiu domo, estas neniu klinanta kune kun Melba." Se eblas taksi la grandecon de kantisto laŭ la grado de abomeno kiun ŝiaj kolegoj sentis por ŝi, tiam Melba estis sendube la plej granda kantisto de ĉiuj tempoj. En la memoraĵo de Emma Ames, Melba estas nenomita malica forto kiu sinsekve malhelpis antaŭenirŝancojn por Ames. [[Tita Rufo]], [[Rosa Fonsel]], John McCormack, [[Louisa Tetcerini]], [[Frances Alda]] kaj aliaj ankaŭ dividis negativajn spertojn kun Melba. Poste en vivo, Ames diris ke Melba havis belan voĉon, sed pri ŝia portretado de Marguerite en [[Faŭsto]], diris ke "Melba pendigus [[Juvelarto|juvelojn]] sur ŝia nazo se ŝi povus!" Certa poezia justeco estis farita kiam [[Enrico Caruso]], en la prezentado de "[[La Bohème]]", krampis al ŝia manplato, per ŝerco, varman [[Kolbaso|kolbason]], kiun li kaŝis en sia poŝo kantante "''Che gelida manina, se la lasci riscaldar''". ("Tiel Malvarma estas via maneto, lasu kaj mi varmigu ĝin"). Malgraŭ la insulto, kiun ŝi provokis ĉe siaj kolegoj, okazis de tempo al tempo, ke Melba helpis antaŭenigi la karierojn de kantistoj pli junaj ol ŝi. La [[Registro (homa voĉo)|baritono]] [[John Brownley]] estis unu el ili, kaj estis Brownley kiu akompanis Melban en ŝiaj lastaj komercaj registradoj en 1926, en kiuj la kvalito de ŝia voĉo sonas rimarkinde juna kaj bone konservita. Melba ankaŭ "malkovris" lirikan sopranon nomitan [[Stella Power]], kies voĉo, ŝi pensis, plejparte rememoris sian propran; Power estis kromnomita "Malgranda Melba", sed pro la foresto de la ambicio kiel de Melba, ŝi baldaŭ geedziĝis, naskis bebon kaj retiriĝis de kantado. En 1920 ŝi aperis en la pioniraj [[Radiofonio|radielsendoj]] de [[Guglielmo Marconi]] en Anglio, sed poste rimarkis ke homoj povus aŭdi ŝian voĉon en la radio senpage kaj tial, en sia tipa formo, neniam denove prezentis en la radio. La oficiala adiaŭo de Melba al Covent Garden en 1926 estis registrita. Ŝia voĉo ankoraŭ sonas rimarkinde freŝa kaj fine de la vespero ŝi alparolas la publikon per larmoplena parolado. Post multaj tiaj "adiaŭoj" ŝi finfine prezentis siajn lastajn koncertojn en Aŭstralio en 1928; En [[Sidnejo]] la 7an de aŭgusto, en [[Melburno]] la 27an de septembro. Ŝi tiam iris al [[Eŭropo]] kaj poste, en Egiptio, malsaniĝis de febro, post kiu ŝi ne povis tute resaniĝi. Ŝi revenis al Aŭstralio sed mortis en 1931 pro sanga veneniĝo, je la aĝo de 69. La Skota Preĝejo en Melburno, kiun ŝia patro konstruis kaj kie ŝi kantis en la koruso en sia junaĝo, sendis ŝin sur sian finan vojaĝon en glora entombigo. Ŝi estis entombigita en Lillydale, proksime de Coldstream. La konvojo de funebraj aŭtoj daŭris unu mejlon kaj la novaĵo pri ŝia morto aperis en la frontpaĝoj de Unuiĝinta Reĝlando kaj eŭropaj gazetoj. La kaŭzo de ŝia morto estis konservita en sekreto dum longa tempo, sed rezultas, ke ĝi estis la rezulto de infekto dum [[plastika kirurgio]], "vizaĝlifto". Pluraj registradoj de ŝia voĉo, faritaj en [[20-a jarcento|la frua 20-a jarcento]], estis renovigitaj sur KD por la avantaĝo de nuntempaj aŭskultantoj. La sonprecizeco de la registradoj reflektas la limojn de la fruaj tagoj de komerca voĉregistrado. == Memoraĵo == Ĝia nomo estas rilata al du pladoj, [[Deserto|desertplado]] (persiko-Melba) kaj [[rostpano]]-Melba, kiuj ambaŭ estis kreitaj fare de franca kuiristo [[Auguste Escoffier]]. Ŝi ankaŭ estas memorita en la aŭstralia frazo "pli da adiaŭoj ol tiuj de Nelly Melba", ridindigante la ŝajne senfinan serion de "emeritiĝaj"- ekskursetoj kiujn ŝi faris en la 1920-aj jaroj. Ŝia portreto ornamas la aŭstralian monbileton de 100 USD. La duoninsulo Melba en la lando de la Reĝino Maria en [[Antarkto]] estas nomita laŭ Nellie Melba, kiu estis [[Mecenato|patronino de]] Aŭstralazia Antarkta Ekspedicio, kiu esploris la [[Antarkto|Antarkton]] inter la jaroj [[1911]] - [[1914]], gvidata de [[Douglas Mawson]]. == Fontoj == <div style="direction: ltr;"> * Serle, Percival. (1949). " Armstrong, Helen Porter ". Vortaro de Aŭstralia Biografio. Sidnejo: Angus kaj Robertson. </div> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}}{{Commons-inline}} {{Vivtempo|Melba, Nellie}} [[Kategorio:Artistnomoj]] [[Kategorio:Operaj sopranistoj]] [[Kategorio:Skotaj aŭstralianoj]] [[Kategorio:Aŭstraliaj biografoj]] j0cmkve19xj10wbvdsu0eh7g72mfv3v 0 744045 9368776 9028085 2026-05-08T10:53:19Z Sj1mor 12103 9368776 wikitext text/x-wiki {{Budhismo}} La '''Tripitako de Tajŝo''' aŭ ''Taishō Tripiṭaka'' ({{Zh|t=大正新脩大藏經|p=Dàzhèng Xīnxīu Dàzàngjīng}}; [[Japana lingvo|japana]]: ''Taishō Shinshū Daizōkyō''; {{abbr|lit.|literally}} “[[Taiŝo-epoko|Taishō]] Reviziita [[Tripiṭaka]]”)<ref name="Taisho Tripitaka">{{cite book|last1=Takakusu|first1=Junjirō|last2=Watanabe|first2=Kaigyoku (eds)|title=The Taisho shinshu daizokyo (100 volumes)|date=1924|publisher=Taisho shinshu daizokyo kanko kai (repr. 1962)|location=Tokyo|edition=first|url=http://21dzk.l.u-tokyo.ac.jp/SAT/index_en.html}}</ref> estas definitiva eldono de la [[ĉina budhismo|ĉina budhisma]] kanono kaj ties japanlingvaj komentarioj uzata de fakuloj en la 20-a jarcento. Ĝi estis eldonita de [[Takakusu Junjiro]] kaj aliaj. La nomo estas mallongigita kiel “{{script|Hant|大正藏}}” en ĉina ({{transl|zh|Dàzhèngzàng}}) kaj japana ({{transl|ja|Taishōzō}}). ==Referencoj== {{Referencoj}} ==Literaturo== * Matsumoto, T. (1934), [http://menadoc.bibliothek.uni-halle.de/dmg/periodical/titleinfo/93250 Taishō Shinshū Daizōkyō oder kurz „Taishō Issaikyō“] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240305011345/https://menadoc.bibliothek.uni-halle.de/dmg/periodical/titleinfo/93250 |date=2024-03-05 }}, Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft 88 (n.F. 13), No. 2, 194-199 ==Eksteraj ligiloj== * [http://21dzk.l.u-tokyo.ac.jp/SAT/index_en.html The SAT Daizōkyō Text Database] en la [[Universitato de Tokio]] * [http://www.cbeta.org Chinese Buddhist Electronic Text Association (CBETA)] *[http://ntireader.org/taisho/taisho.html NTI Buddhist Text Reader] *[http://old.jslb.net/lst/ShowArticle.asp?ArticleID=223 中國傳統佛教資料下載]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.gaya.org.tw/library/ebook/ 佛教電子書] *[http://greatbook.josephchen.org 大正大藏經　【大正藏網頁版】] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150216151453/http://greatbook.josephchen.org/ |date=2015-02-16 }} {{Bibliotekoj}} {{Portalo|Budhismo}}<br /> [[Kategorio:Tripitako| ]] [[Kategorio:Sanktaj libroj]] [[Kategorio:Budhismo]] [[Kategorio:Terminaro de Budhismo]] gb5n46lcuksyxxim2tmxkfm9jh87krt 9368777 9368776 2026-05-08T10:53:59Z Sj1mor 12103 9368777 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} {{Budhismo}} La '''Tripitako de Tajŝo''' aŭ ''Taishō Tripiṭaka'' ({{Zh|t=大正新脩大藏經|p=Dàzhèng Xīnxīu Dàzàngjīng}}; [[Japana lingvo|japana]]: ''Taishō Shinshū Daizōkyō''; {{abbr|lit.|literally}} “[[Taiŝo-epoko|Taishō]] Reviziita [[Tripiṭaka]]”)<ref name="Taisho Tripitaka">{{cite book|last1=Takakusu|first1=Junjirō|last2=Watanabe|first2=Kaigyoku (eds)|title=The Taisho shinshu daizokyo (100 volumes)|date=1924|publisher=Taisho shinshu daizokyo kanko kai (repr. 1962)|location=Tokyo|edition=first|url=http://21dzk.l.u-tokyo.ac.jp/SAT/index_en.html}}</ref> estas definitiva eldono de la [[ĉina budhismo|ĉina budhisma]] kanono kaj ties japanlingvaj komentarioj uzata de fakuloj en la 20-a jarcento. Ĝi estis eldonita de [[Takakusu Junjiro]] kaj aliaj. La nomo estas mallongigita kiel “{{script|Hant|大正藏}}” en ĉina ({{transl|zh|Dàzhèngzàng}}) kaj japana ({{transl|ja|Taishōzō}}). ==Referencoj== {{Referencoj}} ==Literaturo== * Matsumoto, T. (1934), [http://menadoc.bibliothek.uni-halle.de/dmg/periodical/titleinfo/93250 Taishō Shinshū Daizōkyō oder kurz „Taishō Issaikyō“] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240305011345/https://menadoc.bibliothek.uni-halle.de/dmg/periodical/titleinfo/93250 |date=2024-03-05 }}, Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft 88 (n.F. 13), No. 2, 194-199 ==Eksteraj ligiloj== * [http://21dzk.l.u-tokyo.ac.jp/SAT/index_en.html The SAT Daizōkyō Text Database] en la [[Universitato de Tokio]] * [http://www.cbeta.org Chinese Buddhist Electronic Text Association (CBETA)] *[http://ntireader.org/taisho/taisho.html NTI Buddhist Text Reader] *[http://old.jslb.net/lst/ShowArticle.asp?ArticleID=223 中國傳統佛教資料下載]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.gaya.org.tw/library/ebook/ 佛教電子書] *[http://greatbook.josephchen.org 大正大藏經　【大正藏網頁版】] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150216151453/http://greatbook.josephchen.org/ |date=2015-02-16 }} {{Bibliotekoj}} {{Portalo|Budhismo}}<br /> [[Kategorio:Tripitako| ]] [[Kategorio:Sanktaj libroj]] [[Kategorio:Budhismo]] [[Kategorio:Terminaro de Budhismo]] 20turgo2seahmxfvr1b0mnmf5sofzd7 0 754861 9368636 8725311 2026-05-08T09:27:44Z Sj1mor 12103 9368636 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Grandfinnlando''' ({{lang-fi|Suur-Suomi}}) estas en [[Finnlando]] speciale ekde Unua Mondmilito ĝis Dua Mondmilito relative apogita ideo kaj revo, laŭ kio ankaŭ tuta [[Karelio]] kaj [[Duoninsulo Kola]] devus aparteni al Finnlando. Ĝi havis lingvajn, etnologiajn kaj geografiajn argumentojn. Laŭ la revo, Finnlando havus bordon de [[Blanka maro]] kaj lago [[Onega]]. Iuj apogantoj de la ideo volis ligi al Finnlando ankaŭ nordajn partojn de [[Svedio]] kaj [[Norvegio]], [[Ingrio]]n kaj [[Estonio]]n. Tial en Norvegio oni komencis paroli pri "finna danĝero" (norvege ''finske fare'', finne ''suomalainen vaara'') kaj timis, ke Finnlando provos okupi areojn de Norvegio. Iuj estonoj volis unuigi Estonion kaj Finnlandon kaj diskutis pri tio kun [[Kaarlo Juho Ståhlberg]], sed li malapogis tiun ideon kaj taksis, ke pri sia karaktero tiuj du popoloj (estonoj kaj finnoj) estas tro malsimilaj por tio, ke ili povus fariĝi unu popolo. Multaj finnaj politikistoj apogis Grandfinnlandon. Plejparto de tiuj politikistoj estis dekstruloj aŭ centruloj kiel [[Urho Kekkonen]], sed eĉ posta komunisto [[Otto Wille Kuusinen]] apogis "ruĝan Grandfinnlandon" en la komenco de sia kariero, kiam li estis interesata pri dekstraj tendencoj. Ekzemple por [[Petrozavodsk]] oni kreis finnlingvan nomon Äänislinna. Kunigo ''Akateeminen Karjala-seura'' (AKS) estis vasta kunigo, kiu apogis la revon. Post la [[Dua Mondmilito]] (en kiu Finnlando estis ŝtato flankigita kun [[Nazia Germanio]] kaj kontraŭ [[Sovetunio]]) kaj ties definitiva fiksigo de landlimoj la ideo plejparte malaperis. Nuntempe la subteno por la ideo estas minimuma. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Politiko de Finnlando]] [[Kategorio:Historio de Finnlando]] [[Kategorio:20-a jarcento en Finnlando]] 7xhpi809ca5v6trvrkrrijva8yi4cl6 0 758567 9368514 9153609 2026-05-08T03:39:12Z Tirolischleioans 254019 9368514 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:Europaforum Wachau-2018 7470.JPG|eta|Christian Wehrschütz kiel moderigisto ĉe [[Eŭropa Forumo Wachau]], 2018.]] '''Christian Ferdinand WEHRSCHÜTZ''' (naskiĝinta la {{Daton|9|10|1961}} en [[Graz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalisto kaj juristo. == Vivo == Post trapaso de la abiturienta ekzameno en 1980 en Graz (Bundesgymnasium und Bundesrealgymnasium Kirchengasse) li studis inter 1981 kaj 1985 jursciencojn ĉe [[Universitato de Graz]]. Krome li ekstudis [[slavistiko]]n. Li estas oficiro rezervista en rango de [[majoro]].<ref>[http://derstandard.at/848671]</ref> Li komencis sian ĵurnalisman agadon ĉe la [[Dekstra ekstremismo|dekstra]] monatgazeto "Die Aula" kie li aktivis ĝis 1983.<ref>[http://derstandard.at/1315006683213/ORF-Korrespondent-Freimaurer-Widerstand-gegen-Wehrschuetz "Freimaurer: Widerstand gegen Wehrschütz".] Ĉe: ''[[Der Standard]]'', 28.9.2011</ref> Inter 1987 kaj 1990 li ĉefredaktistos ĉe "Neue Freie Zeitung" de la partio [[Freiheitliche Partei Österreichs|FPÖ]] kaj estis aŭtoro ĉe diversaj organoj. En 1988 li volontulis ĉe [[Neue Zürcher Zeitung]] verkante por ĝi dum pluraj jaroj recenzojn en la rubriko ''Das politische Buch''. Wehrschütz. Li regule skribas por [[Kleine Zeitung]] pri la [[Balkana duoninsulo]]. Ekde 1991 li deĵoras ĉe [[ORF]] laborante ĝis 1992 ĉe ORF-[[teleteksto]] kaj poste ĝis 1999 ĉe ORF-radio en la novaĵsekcio.<ref>Thomas Götz: ''Porträt der Woche: Ein Kämpfer gegen Windmühlen''. Ĉe: Kleine Zeitung, 8.8.2011, p. 7.</ref> En novembro 1999 li senditis kiel balkani-eksperto fare de ORF al [[Belgrado]] de kie li reporteris pri la eksa [[Jugoslavujo]] kaj [[Albanujo]].<ref>[http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/auslandskorrespondenten/wehrschuetz100.html]</ref> En junio 2011 li eĉ kandidatis por la ofico de ĝenerala direktoro de ORF.<ref>[http://derstandard.at/1308186651734/STANDARD-Infos-Wehrschuetz-bewirbt-sich-fuer-ORF-Generalswahl]</ref> en 2002 li eks-aniĝis de FPÖ.<ref>[http://kurier.at/politik/ausland/richte-oft-stossgebete-an-gott/85.363.088]</ref> Laŭ propraj informoj li parolas la lingvojn anglan, rusan, ukrainan, serban, francan, slovenan, makedonan kaj albanan estante armeinterpretisto pri la lingvoj rusa kaj ukraina.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://diepresse.com/mediadb/Bewerbung_Wehrschuetz.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-02-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160327051702/http://diepresse.com/mediadb/Bewerbung_Wehrschuetz.pdf |arkivdato=2016-03-27 }}</ref> Li estas kunedza kaj havas du filinojn. En septembro 2015 li komisiitis per la gvidado de la nova korespondanta buroo je [[Kievo]].<ref>[http://www.ots.at/presseaussendung/OTS_20150911_OTS0219/neues-orf-buero-in-kiew-eroeffnet]</ref> == Verkoj == * ''Im Kreuzfeuer. Am Balkan zwischen Brüssel und Belgrad''. Molden, Wien/Graz/Klagenfurt 2009, ISBN 978-3-85485-247-6. * ''Brennpunkt Balkan. Blutige Vergangenheit, ungewisse Zukunft''. Styria premium, Wien 2013, ISBN 978-3-222-13427-2. * ''Brennpunkt Ukraine. Gespräche über ein gespaltenes Land''. Styria premium, Wien 2014, ISBN 978-3-222-13474-6. == Premioj kaj honoroj == * 2000: Staatspreis für publizistische Leistungen im Interesse der Geistigen Landesverteidigung * 2007: Leopold-Kunschak-Pressepreis * 2014: honorado kiel ĵurnalisto de la jaro fare de la gazeto "Der Österreichische Journalist"<ref>[http://www.kleinezeitung.at/s/kultur/4620462/JournalistenWahl_Wehrschutz-Journalist-des-Jahres]</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.wehrschuetz.at/ Hejmpaĝo] * [http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/auslandskorrespondenten/wehrschuetz100.html Etportreto ĉe ORF] * {{DNB-Portal|139733418}} == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Wehrschutz, Christian Ferdinand}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj juristoj]] [[Kategorio:Aŭstria televido]] [[Kategorio:Oficiroj]] [[Kategorio:Konservativistoj]] [[Kategorio:ORF]] 3yvuib3dqgnctavxs10ytbpqj5ffx59 9368515 9368514 2026-05-08T03:39:26Z Tirolischleioans 254019 /* Notoj */ 9368515 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:Europaforum Wachau-2018 7470.JPG|eta|Christian Wehrschütz kiel moderigisto ĉe [[Eŭropa Forumo Wachau]], 2018.]] '''Christian Ferdinand WEHRSCHÜTZ''' (naskiĝinta la {{Daton|9|10|1961}} en [[Graz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalisto kaj juristo. == Vivo == Post trapaso de la abiturienta ekzameno en 1980 en Graz (Bundesgymnasium und Bundesrealgymnasium Kirchengasse) li studis inter 1981 kaj 1985 jursciencojn ĉe [[Universitato de Graz]]. Krome li ekstudis [[slavistiko]]n. Li estas oficiro rezervista en rango de [[majoro]].<ref>[http://derstandard.at/848671]</ref> Li komencis sian ĵurnalisman agadon ĉe la [[Dekstra ekstremismo|dekstra]] monatgazeto "Die Aula" kie li aktivis ĝis 1983.<ref>[http://derstandard.at/1315006683213/ORF-Korrespondent-Freimaurer-Widerstand-gegen-Wehrschuetz "Freimaurer: Widerstand gegen Wehrschütz".] Ĉe: ''[[Der Standard]]'', 28.9.2011</ref> Inter 1987 kaj 1990 li ĉefredaktistos ĉe "Neue Freie Zeitung" de la partio [[Freiheitliche Partei Österreichs|FPÖ]] kaj estis aŭtoro ĉe diversaj organoj. En 1988 li volontulis ĉe [[Neue Zürcher Zeitung]] verkante por ĝi dum pluraj jaroj recenzojn en la rubriko ''Das politische Buch''. Wehrschütz. Li regule skribas por [[Kleine Zeitung]] pri la [[Balkana duoninsulo]]. Ekde 1991 li deĵoras ĉe [[ORF]] laborante ĝis 1992 ĉe ORF-[[teleteksto]] kaj poste ĝis 1999 ĉe ORF-radio en la novaĵsekcio.<ref>Thomas Götz: ''Porträt der Woche: Ein Kämpfer gegen Windmühlen''. Ĉe: Kleine Zeitung, 8.8.2011, p. 7.</ref> En novembro 1999 li senditis kiel balkani-eksperto fare de ORF al [[Belgrado]] de kie li reporteris pri la eksa [[Jugoslavujo]] kaj [[Albanujo]].<ref>[http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/auslandskorrespondenten/wehrschuetz100.html]</ref> En junio 2011 li eĉ kandidatis por la ofico de ĝenerala direktoro de ORF.<ref>[http://derstandard.at/1308186651734/STANDARD-Infos-Wehrschuetz-bewirbt-sich-fuer-ORF-Generalswahl]</ref> en 2002 li eks-aniĝis de FPÖ.<ref>[http://kurier.at/politik/ausland/richte-oft-stossgebete-an-gott/85.363.088]</ref> Laŭ propraj informoj li parolas la lingvojn anglan, rusan, ukrainan, serban, francan, slovenan, makedonan kaj albanan estante armeinterpretisto pri la lingvoj rusa kaj ukraina.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://diepresse.com/mediadb/Bewerbung_Wehrschuetz.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-02-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160327051702/http://diepresse.com/mediadb/Bewerbung_Wehrschuetz.pdf |arkivdato=2016-03-27 }}</ref> Li estas kunedza kaj havas du filinojn. En septembro 2015 li komisiitis per la gvidado de la nova korespondanta buroo je [[Kievo]].<ref>[http://www.ots.at/presseaussendung/OTS_20150911_OTS0219/neues-orf-buero-in-kiew-eroeffnet]</ref> == Verkoj == * ''Im Kreuzfeuer. Am Balkan zwischen Brüssel und Belgrad''. Molden, Wien/Graz/Klagenfurt 2009, ISBN 978-3-85485-247-6. * ''Brennpunkt Balkan. Blutige Vergangenheit, ungewisse Zukunft''. Styria premium, Wien 2013, ISBN 978-3-222-13427-2. * ''Brennpunkt Ukraine. Gespräche über ein gespaltenes Land''. Styria premium, Wien 2014, ISBN 978-3-222-13474-6. == Premioj kaj honoroj == * 2000: Staatspreis für publizistische Leistungen im Interesse der Geistigen Landesverteidigung * 2007: Leopold-Kunschak-Pressepreis * 2014: honorado kiel ĵurnalisto de la jaro fare de la gazeto "Der Österreichische Journalist"<ref>[http://www.kleinezeitung.at/s/kultur/4620462/JournalistenWahl_Wehrschutz-Journalist-des-Jahres]</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.wehrschuetz.at/ Hejmpaĝo] * [http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/auslandskorrespondenten/wehrschuetz100.html Etportreto ĉe ORF] * {{DNB-Portal|139733418}} == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Wehrschutz, Christian Ferdinand}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj juristoj]] [[Kategorio:Oficiroj]] [[Kategorio:Konservativistoj]] [[Kategorio:ORF]] 8x90lvpkp2k89lody9nf4w7zeseyowc 9368522 9368515 2026-05-08T03:43:17Z Tirolischleioans 254019 /* Notoj */ 9368522 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:Europaforum Wachau-2018 7470.JPG|eta|Christian Wehrschütz kiel moderigisto ĉe [[Eŭropa Forumo Wachau]], 2018.]] '''Christian Ferdinand WEHRSCHÜTZ''' (naskiĝinta la {{Daton|9|10|1961}} en [[Graz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalisto kaj juristo. == Vivo == Post trapaso de la abiturienta ekzameno en 1980 en Graz (Bundesgymnasium und Bundesrealgymnasium Kirchengasse) li studis inter 1981 kaj 1985 jursciencojn ĉe [[Universitato de Graz]]. Krome li ekstudis [[slavistiko]]n. Li estas oficiro rezervista en rango de [[majoro]].<ref>[http://derstandard.at/848671]</ref> Li komencis sian ĵurnalisman agadon ĉe la [[Dekstra ekstremismo|dekstra]] monatgazeto "Die Aula" kie li aktivis ĝis 1983.<ref>[http://derstandard.at/1315006683213/ORF-Korrespondent-Freimaurer-Widerstand-gegen-Wehrschuetz "Freimaurer: Widerstand gegen Wehrschütz".] Ĉe: ''[[Der Standard]]'', 28.9.2011</ref> Inter 1987 kaj 1990 li ĉefredaktistos ĉe "Neue Freie Zeitung" de la partio [[Freiheitliche Partei Österreichs|FPÖ]] kaj estis aŭtoro ĉe diversaj organoj. En 1988 li volontulis ĉe [[Neue Zürcher Zeitung]] verkante por ĝi dum pluraj jaroj recenzojn en la rubriko ''Das politische Buch''. Wehrschütz. Li regule skribas por [[Kleine Zeitung]] pri la [[Balkana duoninsulo]]. Ekde 1991 li deĵoras ĉe [[ORF]] laborante ĝis 1992 ĉe ORF-[[teleteksto]] kaj poste ĝis 1999 ĉe ORF-radio en la novaĵsekcio.<ref>Thomas Götz: ''Porträt der Woche: Ein Kämpfer gegen Windmühlen''. Ĉe: Kleine Zeitung, 8.8.2011, p. 7.</ref> En novembro 1999 li senditis kiel balkani-eksperto fare de ORF al [[Belgrado]] de kie li reporteris pri la eksa [[Jugoslavujo]] kaj [[Albanujo]].<ref>[http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/auslandskorrespondenten/wehrschuetz100.html]</ref> En junio 2011 li eĉ kandidatis por la ofico de ĝenerala direktoro de ORF.<ref>[http://derstandard.at/1308186651734/STANDARD-Infos-Wehrschuetz-bewirbt-sich-fuer-ORF-Generalswahl]</ref> en 2002 li eks-aniĝis de FPÖ.<ref>[http://kurier.at/politik/ausland/richte-oft-stossgebete-an-gott/85.363.088]</ref> Laŭ propraj informoj li parolas la lingvojn anglan, rusan, ukrainan, serban, francan, slovenan, makedonan kaj albanan estante armeinterpretisto pri la lingvoj rusa kaj ukraina.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://diepresse.com/mediadb/Bewerbung_Wehrschuetz.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-02-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160327051702/http://diepresse.com/mediadb/Bewerbung_Wehrschuetz.pdf |arkivdato=2016-03-27 }}</ref> Li estas kunedza kaj havas du filinojn. En septembro 2015 li komisiitis per la gvidado de la nova korespondanta buroo je [[Kievo]].<ref>[http://www.ots.at/presseaussendung/OTS_20150911_OTS0219/neues-orf-buero-in-kiew-eroeffnet]</ref> == Verkoj == * ''Im Kreuzfeuer. Am Balkan zwischen Brüssel und Belgrad''. Molden, Wien/Graz/Klagenfurt 2009, ISBN 978-3-85485-247-6. * ''Brennpunkt Balkan. Blutige Vergangenheit, ungewisse Zukunft''. Styria premium, Wien 2013, ISBN 978-3-222-13427-2. * ''Brennpunkt Ukraine. Gespräche über ein gespaltenes Land''. Styria premium, Wien 2014, ISBN 978-3-222-13474-6. == Premioj kaj honoroj == * 2000: Staatspreis für publizistische Leistungen im Interesse der Geistigen Landesverteidigung * 2007: Leopold-Kunschak-Pressepreis * 2014: honorado kiel ĵurnalisto de la jaro fare de la gazeto "Der Österreichische Journalist"<ref>[http://www.kleinezeitung.at/s/kultur/4620462/JournalistenWahl_Wehrschutz-Journalist-des-Jahres]</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.wehrschuetz.at/ Hejmpaĝo] * [http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/auslandskorrespondenten/wehrschuetz100.html Etportreto ĉe ORF] * {{DNB-Portal|139733418}} == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Wehrschutz, Christian Ferdinand}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj juristoj]] [[Kategorio:Oficiroj]] [[Kategorio:Konservativistoj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Graz]] 452amwa1s0gvl1rp55ogkzj5g0rnw6d 0 762627 9368378 8366641 2026-05-07T19:30:15Z Ceancata 20778 9368378 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:American military cemetery 2003.JPG|eta|dekstre|250px|''Normandy American Cemetery and Memorial'' aŭ ''Cimetière américain de Colleville-sur-Mer'' en 2003.]] '''Milita tombejo''' aŭ '''soldata tombejo''' estas [[tombejo]] por membroj de [[armitaj fortoj]] aŭ civiluloj kiuj mortis dum [[milito|milit-kampanjoj aŭ operacoj]]. La neceso por tiaj apartaj tombejoj devenas pro la fakto, ke dum militoj plej ofte mortintoj amasiĝas samtempe kaj ne eblas aranĝi apartajn [[tombo]]jn por ĉiuj. == En diversaj landoj == Tiu kutimo ekzistas en plej diversaj landoj. En tiuj kun tre ĝenerala [[religio]] la tombejo funkcias ankaŭ tiukadre. En landoj kun neklara hegemonia religio, ankaŭ militaj tombejoj respektas tion. === En Finnlando === ''Herotombejo'' (finne ''sankar''(''i'')''hautausmaa'') estas en [[Finnlando]] tombeja areo, kie estas entombigitaj nur en milito falintaj personoj. Finnoj, alimaniere kiel aliaj popoloj, ne normale entombigas en milito falintojn en la batalareo sed transportas la korpojn al ilia hejmkomunumo. En multaj normalaj tombejoj en Finnlando estas milittombeja areo, kies ĉiuj entombigitoj estas falintoj. La lokoj estas speciale honoraj, ekzemple apud [[kirko]]. [[Dosiero:Haagan_sankarihautausmaa.png|eta|Herotombejo en Helsinko]] [[Dosiero:Karttula_sh_2012.JPG|eta|kaj en [[Karttula]].]] == Vidu ankaŭ == * [[Tombo de la Nekonata Soldato]] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Milittombejoj]] [[Kategorio:Militoj]] [[Kategorio:Kulturo de Finnlando]] fayq0nlq3m6z8rdrrghqgvufqt9d3sy 0 802139 9368781 7791661 2026-05-08T10:58:02Z Andre Engels 18 Alidirektigis al [[East Gwillimbury]] 9368781 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[East Gwillimbury]] 8t65bdjgq7hi2m21srt2q8bz5jaq6rz 0 815395 9368343 8676700 2026-05-07T17:14:24Z Andre Engels 18 Alidirektigis al [[Partio por la Bestoj]] 9368343 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Partio por la Bestoj]] 0rvys3vpygl09q1gn925g1o3hdj4qp2 0 817014 9368438 8962996 2026-05-07T21:26:07Z Ceancata 20778 9368438 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|tombejo |kategorio = |lando = Aŭstrio |regiono = |situo = [[Salcburgo]] |regiono-ISO = AT-5 |mapo lokumilo = Salcburgo |zomo = 14 |establita = |establita tipo = }} [[Dosiero:Salzburger st peters friedhof 2.jpg|eta|tombejo kun la [[katedralo de Salcburgo]] fone]] [[Dosiero:St. Petersfriedhof in Salzburg.jpg|eta|la tombaro]] '''Petra tombejo''' (germane: ''Petersfriedhof'') troviĝas ĉe la [[Arkiabatejo Sankta Petro]] en [[Salcburgo]], Aŭstrujo. Krom la tombejo de la [[Monaĥinejo Nonnberg]] ĝi estas la plej malnova kristana entombigejo. == Historio == Tre verŝajne ĝi samaĝas kiel la apuda klostro de la [[benediktanoj]]. Komence ĝi servis nur al la entombigo de anoj de la monakejo; la unua mencio dokumenta estas okaze de la cedo de la entombigada rajto fare de lia arkiepiskopa moŝto [[Konrado de Abenberg]] de marto 1139. La areo tiam estis pli malgranda ol nun aŭ havis alian formon ĉar troviĝis tiutempe inter la Kruco-kapelo kaj la konventa preĝejo la monaĥaj ĉambroj. La plej malnova slabo videbla ĝis nun estas por abato Dietmar († 1288). De 1300 oni havas tomboŝtonon kun familia blazono kaj la enskribo ''Hie leit her Man Gaerr...''. Ambaŭ objektoj estas nun en la klostro de la monaĥejo. Multaj anoj de mezepokaj dinastioj kuŝas ĉi tie. Menciindas ankaŭ la tombo de Werner von Raittenau zu Langenstein (1593), la patro de [[Wolf Dietrich von Raitenau]]. Mezepoka tombokripto por monaĥoj malkovriĝis en 1865 kiu tuj poste reŝlosis onin mure. Sub la regado de abato Petro (1436–1466) la komplekso ricevis ĉirkaŭbaraĵon kaj abato [[Beda Seeauer]] (1753–1785) proklamis la unuan publikan tombejregularon. En decembro 1878 anoncis oni la ĉeson de entombigoj. Pri la sekvoj de la ekmalfunkcio oni tiam ne pensis ĉar jam en 1900 la kadukoj bone videblis. Tiam kelkaj eĉ planis partan neniigon por havi pli da spaco por funikularo je [[Citadelo Hohensalzburg]]. Tion malhelpis la obstinaj benediktanoj mem. Ĝis 1930 la ordeno kune kun kriptoluprenantaj familioj zorgis pri la tombejo. La magistrato agnoskis tiajn seriozajn atentojn kaj repermesis en marto 1939 novajn entombigojn. === Poezia prikanto === Danke al idilieca situo ĉe la piedo de la citadela monto kaj la pitoreska medio, kiu ĉiam denove invitas al novaj malkovroj kaj inspiroj, la tuton ege ŝatis pentristoj kaj poetoj de la 19-a jarcento. Sekvas du ekzemploj poeziaj. <poem style="margin-left:2em;"> '''Der Salzburger Kirchhof'''<ref>Traduko enhava: ''Ho bela loko por la mortintoj, ho ripozumloko, tie ĉi kantas la printempo kantojn de resurekto. / Eĉ se ĉiuj doloroj traboras koron al persono kies karulo estis kuŝigita fose, ĉi tie oni ja firme kredas je revido kaj ke la mortintoj ne tute estas perditaj. / La migranto veninte el fora lando kaj estante sen konekso persona kun la tombejo ŝatas esti ĉi tie pro la beleco. / La mortintoj dormas profunde en la brakoj de beleco kaj signe svingas la floroj, ilia trankvilaj mesaĝistoj.''</ref> ([[Nikolaus Lenau]]) O schöner Ort, den Toten auserkoren Zur Ruhestätte für die müden Glieder! Hier singt der Frühling Auferstehungslieder, Vom treuen Sonnenblick zurückbeschworen. Wenn alle Schmerzen auch ein Herz durchbohren, Dem man sein Liebstes senkt zur Grube nieder, Doch glaubt es leichter hier: wir sehn uns wieder, Es sind die Toten uns nicht ganz verloren. Der fremde Wandrer, kommend aus der Ferne, Dem hier kein Glück vermodert, weilt doch gerne Hier, wo die Schönheit Hüterin der Toten. Sie schlafen tief und sanft in ihren Armen, Worin zu neuem Leben sie erwarmen; Die Blumen winkens, ihre stillen Boten. </poem> <poem style="margin-left:2em;"> '''St.-Peters-Friedhof'''<ref>Traduko enhava: ''Ĉirkaŭe ĉie ajn estas roka soleco. La floroj de la pala morto frostetas sur tomboj kiuj en obskureco funebras - sed tia funebro ne konas dolorojn. / La ĉielo desupre trankvile ridetas al tiu ĉi sonĝe fermita ĝardeno kie pilgrimantoj en kvieto atendas la ĉielon. Sur ĉiu tombo gvardias kruco. / La preĝejo kiel preĝo rektĉielen tenas sin antaŭ bildo de porĉiamaj gracoj. Kelkaj lumoj brulas sub la arkadoj porpetante por la mizeraj animoj. / Kaj la arboj nokte floras por ke la faco de la morto ŝlosu sin en ilia beleco, kio pli profunde dormigos la forpasintojn.''</ref> ([[Georg Trakl]]) Ringsum ist Felseneinsamkeit. Des Todes bleiche Blumen schauern auf Gräbern, die im Dunkel trauern – doch diese Trauer hat kein Leid. Der Himmel lächelt still herab in diesen traumverschlossenen Garten, wo stille Pilger seiner warten, es wacht das Kreuz auf jedem Grab. Die Kirche ragt wie ein Gebet vor einem Bilde ewiger Gnaden, manch Licht brennt unter den Arkaden, das stumm für arme Seelen fleht – Indes die Bäume blüh'n zur Nacht, daß sich des Todes Antlitz hülle in ihrer Schönheit schimmernde Fülle, die Tote tiefer träumen macht. </poem> == Kriptoj kaj ermitejo == [[Dosiero:Salzburg St Peters Friedhof Katakomben Maximianuskapelle.jpg|eta|Maksimo-kapelo]] La t.n. [[katakomboj]] alireblas okcidente de la kripto-arkadoj tra la kava loko ''Communegruft''. De tie ĉi sorkondukas ŝtuparo ĝis du kapeloj duonnature elstarantaj el la montaro. Parte ili estis surmasonitaj poste. Ĉe ''Communegruft'' estas ankaŭ la tomboj de la fratino de [[Wolfgang Amadeus Mozart]], [[Maria Anna von Berchtold zu Sonnenburg|Nannerl]]. Amiko ŝia estis la komponisto [[Michael Haydn]] kiu ankaŭ kuŝas tie ĉi. == La kripto-arkadoj == [[Dosiero:Crypt 31 (Petersfriedhof Salzburg) grave of Santino Solari.jpg|eta|tombo de [[Santino Solari]]]] Konstruiĝis la arkadaj tombaroj nr. IV-VII ĉ. 1625, la nr. IX-XXIV inter 1615–1626 kaj la nr. XXV-LIV inter 1626–1630. Kreintoj estis ĉefe la masona mastro [[Christoph Gottsreiter]] dume la epitafoj kaj la gisfera finiĝikradaro datumas de inter la 17-a kaj la 20-a jarcentoj. '''Malantaŭ la kripto-arkadoj ripozas''': * [[Gregor Baldi]] (1814–1878, nr. 34) * [[Maria Anna von Berchtold zu Sonnenburg]] (1751–1829, nr. 54) * [[Mathias Gschnitzer]] (1808–1884, nr. 28), urbestro * [[Johann Georg Hagenauer]] (1748–1835, nr. 52) * [[Johann Lorenz Hagenauer]] (nr. 16) * [[Wolfgang Hagenauer]] (1726–1801, nr. 52) * [[Sigmund Haffner la Maljuna]], (1699–1772, nr. 39), urbestro * [[Sigmund Haffner la Juna]] (1756–1787, nr. 39) * [[Michael Haydn]] (1737–1806, nr. 54) * [[Ferdinand Holböck]] (1913–2002, nr. 31) * [[Gustav Kapsreiter]] (1893–1971, nr. 33) * [[Robert Keldorfer]] (1901–1980, nr. 32) * [[Herbert Klein]] (1900–1972, nr. 51) * [[Carl Mayr]] (1875–1942, nr. 33) * [[Richard Mayr]] (1877–1935, nr. 33) * [[Heinrich Ritter von Mertens]] (1811–1872, nr. 19), urbestro * [[Franz Heinrich von Naumann]] (1749–1795, nr. 32) * [[Johann Christian Paurnfeind]] (1687–1768, nr. 50), urbestro * [[Otto Pflanzl]] (1865–1943, nr. 41), populara poeto * [[Santino Solari]] (1576–1646, nr. 31), ĉefkonstruisto de la [[Katedralo de Salcburgo]] * [[Josef Thorak]] (1889–1952, nr. 25), skulptisto * [[Franz Wasner]] (1905–1992, nr. 51) * [[Ignatz Anton von Weiser]] (1701–1785, nr. 22), urbestro kaj libretisto por la verko "Die Schuldigkeit des ersten Gebots"<ref name="Erzabtei">{{Citaĵo el la reto|url=https://www.stift-stpeter.at/de/kloster/index.asp?dat=Ber%C3%BChmte%20Gr%C3%A4ber|titolo=Famaj tomboj en Petra tombejo. ''(Berühmte Gräber im St. Peter-Friedhof)''|eldoninto=Erzabtei Stift St. Peter Salzburg}}</ref> == La tombokampo == [[Dosiero:Petersfriedhof Salzburg - Stumpfegger 7 Kreuze.jpg|eta|la Stumpfegger-oj: Sebastiano kun kvar edzinoj kaj la gepatroj]] [[Dosiero:Petersfriedhof Salzburg - Grave of Clemens Holzmeister 1 - DSC01436.jpg|eta|tombo de [[Clemens Holzmeister]]]] La talentita kortega ŝtonskulptisto kaj masonisto [[Sebastian Stumpfegger]] (li laboras por [[Johann Bernhard Fischer von Erlach]]) ĝuas pri tombo kun sep krucoj. La senpieca onidiro ke temas pri ses de li murditaj edzinoj malĝustas ĉar temas pri nur kvar edzinoj kaj du krucoj signas la tombon de la gepatroj. Interesa estas ankaŭ la teksto sur tombo de [[Salzburg-muzeo|muzea kuratoro]] el la jaro 1870: ''Froh gelebt, kein Scherz verdorben, – Viel geplagt und nichts erworben, – Viele Freunde, wenig Geld – War sein Loos auf dieser Welt''.<ref>Traduko: Li vivis ĝojplene estante ŝercema, laborema sen gajnoj. Li havis multajn amikojn, malmulte da mono. Jen lia sorto ĉi-malsupre.</ref> '''Elstaruloj en la vicaj tomboj''' * [[Josef Becvar]], arĥitekto * [[Harry J. Collins]], komandto de la 42-a infanteria divizio de la [[Usona Armeo]] ''(Rainbow)'' * [[Anton Dawidowicz]], komponisto kaj katedralkapelestro * [[Joseph Eberle]], verkisto * [[Martin Hell]], prahistoriisto * [[Richard Hildmann]], urbestro * [[Ernst Hinreiner]], dirigento * [[Clemens Holzmeister]], arĥitekto * [[Armin Kircher]] * [[Josef Klampfer]], kripskulptisto * [[Matthias Kracher]], orgenisto kaj instruisto en [[Kuchl]] * [[Matthias Laireiter]], landa lernejinspektisto * [[Hans Lechner]], ministroprezidanto de [[Salcburgio]] * [[Franz Martin]], arthistoriisto * [[Andreas Nesselthaler]], kortega pentristo * [[Bernhard Paumgartner]] * [[Georg Pezolt]] * [[Heinz Politzer]] * [[Ferdinand Prillinger]], pedagoglerneja estro * [[Otto Prossinger]], arĥitekto * [[Alois Schmiedbauer]] * [[Georg Schuchter]], aktoro * [[Josef Engelbert Tomaschek]], paroĥestro de Herrnau * [[Wilhelm Wolf]], politikisto<ref name="Erzabtei" /> == Aliaj tombejoj en Salcburgo == * Salzburger Kommunalfriedhof * Sebastiansfriedhof ĉe [[Preĝejo Sankta Sebastiano (Salzburg)|Preĝejo Sankta Sebastiano]] * Jüdischer Friedhof Salzburg (juda tombejo) * Friedhof [[Maxglan]] * Friedhof [[Aigen (Salzburg)|Aigen]] * Friedhof [[Gnigl]] * Friedhof [[Leopoldskron]] * Friedhof [[Morzg]] * Friedhof [[Liefering]] * Friedhof [[Mülln]] * tombejo de la [[Monaĥinejo Nonnberg]] * soldata tombejo je Donneberg-parko (Nonntal) == Literaturo == * Conrad Dorn, Andreas Lindenthaler: ''Der Friedhof St. Peter in Salzburg''. Verlag St.-Peter, 1982, Salzburg, ISBN 3-900173-37-0. * Wolfgang Steinitz: ''Salzburg ein Kunst- und Reiseführer für die Stadt und ihre Umgebung'', Residenz Verlag, Salzburg 1984, ISBN 3-7017-0003-6. * [[Adolf Haslinger]], Peter Mittermayr (eld.): ''Salzburger Kulturlexikon'', Residenz Verlag, Salzburg 1987, ISBN 3-7017-0503-8. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.stift-stpeter.at/de/kloster/index.asp?dat=Friedhof-Katakomben hejmpaĝo] * {{Tradukita | lingvo =de | artikolo = Petersfriedhof Salzburg | revizio = 222331917 }} == Notoj == {{Referencoj}} <!--{{Koordinato|NS=47/47/48/N|EW=13/02/44/E|type=landmark|elevation=|dim=100|region=AT-5}}--> [[Kategorio:Tombejoj en Aŭstrio]] [[Kategorio:Salcburgo]] 8uvnbv847qm7c2kkvhqws8wicvmz32p 0 817711 9368440 9081602 2026-05-07T21:27:47Z Ceancata 20778 9368440 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|tombejo |kategorio = |lando = Italio |regiono = |situo = [[Romo]] |regiono-ISO = IT-RM |mapo lokumilo = Vatikano |mapo1 lokumilo = Centra Romo |mapo2 lokumilo = Romo |zomo = 14 |establita = |establita tipo = }} [[Dosiero:Campo Santo Teutonico from St. Peter's.jpg|eta|300ra|la tuto ĉe Campo Santo]] '''Tombejo de Germanoj kaj Flandroj''' ([[itale]]: ''Campo Santo dei Teutonici e dei Fiamminghi'' aŭ pli simple ''Campo Santo Teutonico'') estas nomo por tombejo kaj la apuda komplekso en [[Romo]]. Kvankam la tombejo estas la ununura ene de la muraro ĉirkaŭ [[Vatikanurbo]] situante rekte ĉe [[Baziliko Sankta Petro]] ĝi estas teritorio [[italujo|italuja]]. Alirebleco tamen estas nur disde Vatikanurbo. La [[Lateranaj Traktatoj]] de 1929 regulis ĝian eksterteritorian statuson. Krom la nomdonanta tombejo troviĝas tie ĉi la [[Preĝejo Sankta Mario de Pietato]], la sidejo de la [[Arkifratio de la Dolorplena Dipatrino]], la [[Pontifika Kolegio Germana]] kaj grava instituto de la [[Görres-societo]]. Pro siaj historiaj radikoj ĝi inkluzivigas ĉiujn loĝantojn de [[Germanlingvio]] (Germanujo, Aŭstrujo, Sudtirolo, Alzaco, Svislando germanlingva, Liĥtenŝtejno, Belgujo germanlingva) krome la parolantojn de la [[nederlanda lingvo|nederlanda]]. La unua floro venis en la 9-a jarcento. == Rektoroj (de la 19-a jarcento) == * 1863–1864: [[Hermann Ernst Plassmann]] * 1864–1870: [[Philipp Müller]] * 1870–1872: [[Carl Jänig]] * 1873–1917: [[Anton de Waal]] * 1920–1930: [[Emmerich David]] * 1931–1954: [[Hermann Maria Stoeckle]] * 1954–1962: [[August Schuchert]] * 1963–1970: [[Johannes Emil Gugumus]] * 1970–1974: [[Bernhard Hanssler]] * 1975–2010: [[Erwin Gatz]] * 2010–2022: [[Hans-Peter Fischer]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * Hans-Peter Fischer, Albrecht Weiland (eld.): ''Der Campo Santo Teutonico – eine deutschsprachige Exklave im Vatikan.'' Schnell und Steiner, Regensburg 2016, ISBN 978-3-7954-3149-5. * [[Erwin Gatz]]: ''Hundert Jahre Deutsches Priesterkolleg beim Campo Santo Teutonico, 1876–1976''. Herder, Freiburg 1977. * Erwin Gatz (eld.): ''1200 Jahre Campo Santo Teutonico. Ein Festbericht''. Romo 1988. * Erwin Gatz, Albrecht Weiland: ''Der Campo Santo Teutonico bei St. Peter in Rom 1975–2010. Ein Tätigkeitsbericht.'' Schnell und Steiner, Regensburg 2010, ISBN 978-3-7954-2372-8. * Erwin Gatz, Albrecht Weiland: ''Der Campo Santo Teutonico Rom'' (= ''Kleine Kunstführer,'' Band 100). Kvara eldono, Schnell und Steiner, Regensburg 2006, ISBN 978-3-7954-4736-6. * [[Nikolaus Grass]]: ''Camposanto-Teutonico-Privilegien für Österreich. Ein Beitrag zur Sakralkultur im Zeitalter Kaiser Maximilians&nbsp;I''. Ĉe: [[Walter Höflechner]] k.a. (eld.): ''Domus Austriae. Festgabe für Hermann Wiesflecker zum 70. Geburtstag''. Graz 1983, p.&nbsp;137–158. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.erzbruderschaft.va/content/camposantoteutonico/de.html hejmpaĝo] * [http://www.vatican.va/various/teutonico/index.htm paĝoj fare de Vatikanurbo] * [http://www.fof-ohlsdorf.de/thema/2001/72s05_teutonico_rom.htm pri la tombejo] * [http://www.goerres-gesellschaft-rom.de/ instituto de ''Görres-societo'' (RIGG)] <!--{{Koordinato|NS=41/54/4.65/N |EW=12/27/16.44/E |type=landmark |region=IT-RM}}--> {{Bibliotekoj}} {{Ĝermo|Romo}} [[Kategorio:Tombejoj en Italio]] [[Kategorio:Romo]] [[Kategorio:Vatikano]] [[Kategorio:Kulturo de Germanio]] fkb41jbwyudpxbw6oqu64i27z9fphf7 0 819229 9368468 8984181 2026-05-07T22:19:43Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368468 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}} [[Dosiero:NYC_Bloomingdales.jpg|eta|La historia Lexington Avenuo ĉefa vendejo en [[Novjorko]]]] '''Bloomingdales''' estas [[usonanoj|usona]] [[Vendĉeno|ĉeno]] de [[ĉiovendejo]]j (grandmagazenoj); ĝi estis fondita de Joseph William Bloomingdale en [[1861]]. En [[2007]] ĝi iĝis filio de la [[Macy's]] grupo. En januaro [[2022]], ekzistas 55 butikoj sub la [[varomarko]] "Bloomingdales" ĉie en Usono. La ĉefsidejo kaj ĉefbutiko de la ĉeno situas ĉe [[59-a Strato]] kaj [[Avenuo Lexington|Lexington Avenue]] en [[Manhatano]], [[Novjorko]]. == Historio <ref>"[https://wwd.com/business-news/retail/bloomingdales-150-year-history-timeline-1235305316/ Bloomingdale tra la jaroj]" . ''WWD'' . la 9an de septembro 2022 . Prenite la 24-an de marto, 2023 .</ref> == La ĉeno estis establita fare de la fratoj Lyman kaj Joseph Bloomingdale's en [[1861]], kiam ili malfermis malgrandan grandmagazenon en Novjorko, kiu vendis plejparte eŭropajn modproduktojn. En [[1886]], ili movis la operaciojn de la grandmagazeno al ĝia fama loko sur 59-a Strato kaj Tria Avenuo, kaj la nomo Bloomingdale's iĝis unu el la plej agnoskitaj markonomoj en la mondo. Jozefo retiriĝis de la komerco kelkajn jarojn poste kaj li estis la sola posedanto de Lyman Bloomingdale's. Sur la morto de lia patro, Samuel Bloomingdale iĝis administra direktoro en 1905. Dum lia 25-jara permanenta ofico, li vidis la vastiĝon de la butiko inkluzive de rekonstruado de ĝi en modernan ok-etaĝan strukturon okupanta la tutan blokon de 59-a ĝis 60-a Stratoj inter Lexington Avenue kaj Tria Avenuo. En [[1930]], la butiko aliĝis al la "Federated Stores" grandmagazenĉengrupo kaj Bloomingdale iĝis direktoro de la firmao ĝis 1962. Li restis la prezidanto de Bloomingdale ĝis 1943 kaj iĝis honora prezidanto poste. La "Federated" grupo inkludis plurajn grandmagazenmarkojn ĉie en Usono. En [[1969]], la vendejo Bloomingdale's en Novjorko komencis vendi ekskluzive la vestaĵojn de la dezajnisto [[Ralph Lauren]]. Tiam li malfermis ĉenon de vendejoj sub propra proprieto. Dum la [[1980-aj jaroj|80-aj jaroj de la 20-a jarcento]], kun la vastiĝo de la [[Podetala komerco|podetala]] merkato, la ĉeno disetendiĝis. Novaj vendejoj estis malfermitaj sur la [[Orienta marbordo de Usono|Orienta marbordo]], en [[Florido]], [[Ĉikago]] kaj [[Dallas (Teksaso)|Dallas]], [[Teksaso]]. En [[1988]], la kanada nemoveblisto Robert Campau transprenis la grupon "Federated" post pagado de ĉirkaŭ 6 miliardoj da dolaroj.Tamen, du jarojn poste, la firmao registrigis bankroton post kiam Campau ne sukcesis refinanci la ŝuldon de la grupo. 1992, Campau estis forigita kaj la firmao eliris el bankroto kiel nova publika firmao. En [[1994|1994,]] la grupo "Federated" ankaŭ akiris la ĉenon Macy's. En la jaroj [[2000]]-[[2001|2001,]] la ĉeno suferis de akra falo de vendoj pro la ekonomia recesio post la eksplodo [[Interreta bobelo je 1997–2000|de la punktokomoveziko]] kaj la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]]. Tamen, jaron poste, vendo renormaliĝis, kaj la ĉeno anoncis la starigon de nova branĉo en la [[Sohoo (Novjorko)|Sohoo]] de Novjorko, kaj grandegan branĉon en [[San-Francisko|San Francisco]]. En [[2005]], la "Federated" grupo aĉetis la konkurantan "May" ĉenon por 10 miliardoj da dolaroj. Post la aĉeto, la ĉeno "May" estis markita kiel "Macy's". Post la aĉeto la nomo de la "Federacia" grupo mem iĝis "Macy's". En 2007 okazis intertraktado, kiu ne realiĝis por la vendo de la grupo kontraŭ 23,9 miliardoj, al la investa kompanio KKR. En la sama tempo, ĉiuj Macy's (antaŭe "Federated") grupbutikoj ĉie en Usono estis remarkitaj sub la markonomoj "Macy's" (kiel la pli populara marko) kaj "Bloomingdale's" (kiel la pli prestiĝa marko), anstataŭe de proksimume 12 aliaj ĉenoj kiuj funkciis sub Aliaj historiaj markoj. La 4-an de januaro 2012, Bloomingdale's sciigis la fermon de kvar butikoj. La plej signifa fino estis ĉe la Butikcentro de Ameriko en Bloomington, Minesoto. Krome, hejmbutiko en la Oakbrook Centro en Oak Brook, Ilinojso, "plenlinia" butiko en Perimeter Mall en Dunwoody, Kartvelio, kaj butiko en Wyant Flint Mall en Norda [[Bethesda]], [[Marilando]], ankaŭ fermis iliajn pordojn. En aŭgusto, la Macy's grupo sciigis ke ĝi fermas proksimume 100 butikojn, plejparte en antaŭurbaj butikcentroj, inkluzive de kelkaj Bloomingdale's butikoj, kaj anstataŭe pliigos investojn en reta vendo. Fine de 2018 ĝi anoncis pliajn reduktojn. En januaro 2020, ĝi sciigis la fermon de 28 butikoj, inkluzive de unu Bloomingdale's butiko. En marto 2020, Macy's, Inc. sciigis ke ĝi provizore fermos ĉiujn lokojn de Bloomingdale kaj Macy kiel rezulto de la rapide disvastiĝanta COVID-19- pandemio.  Ĝia origina plano remalfermi fine de marto rapide vaporiĝis pro la rapida disvastiĝo de la pandemio, same kiel ĝia plano fari tion antaŭ la fino de aprilo 2020: kiel estis la kazo kun la plej multaj brikaj podetalistoj, Macy's. finis fermi kelkajn el ĝiaj butikoj dum jaro aŭ pli, kun remalfermaj tagoj kiuj variis depende de iliaj lokoj. Kelkaj ne remalfermis ĝis malfrua 2021 <ref>Tyko, Kelly. "[https://www.usatoday.com/story/money/2020/03/17/macys-coronavirus-all-stores-closing-until-march-31-bloomingdales/5070025002/ Macy's, Bloomingdale's, Nordstrom, Saks Fifth Avenue fermas ĉiujn butikojn pro koronavirus]" . ''USA Today''. Prenite la 3an de septembro, 2020 .</ref>. La 9-an de septembro 2022, Bloomingdale's festis sian 150-an datrevenon, havante diversajn specialajn eventojn kaj unikajn varproponojn ĝis la fino de la jaro ĉe sia Manhatana frontmontra loko. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [https://www.bloomingdales.com Ĉefa Retejo de Bloomingdale] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170328045148/https://www.bloomingdales.com/ |date=2017-03-28 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Vendejoj]] [[Kategorio:Luksaj varomarkoj]] 1j0l5toqifg5idnmbzf2f25g36nnpho 0 821547 9368531 9138645 2026-05-08T04:46:46Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368531 wikitext text/x-wiki {{Informkesto etna grupo|image=|priskribo=|grupo={{PAĜNOMO}}}}[[Dosiero:Botokuden-Hunter.jpg|eta|270ra|Botokudaj ĉasistoj en 1928.]] La termino '''Botokudoj''' estas la nomo farita de [[portugaloj]] al indiĝenoj apartenantaj al grupoj de diversaj lingvaj popoloj kaj regionoj en [[Brazilo]], pro la uzado de diskoj ("botokoj") ĉe lipoj aŭ oreloj. Ili estis nomitaj ankaŭ ''aimorés'', apartenis al grupo de [[Makro-ĵea lingvaro]] kaj vivis el la sudo de la nuntempa brazila ŝtato [[Bahio]] ĝis la nordo de [[Espirito-Santo]] kaj la regiono de la valo de la [[Dolĉa Rivero]], kaj la oriento de [[Minas-Ĝerajso]]. Ankoraŭ ekzistas botokudoj en la basenoj de la riveroj Mucuri kaj Pardo. [[Dosiero:Familia botocudo.jpg|eta|maldekstre|Familio de botokudoj tra rivero.]] [[Dosiero:Botokudenfrau mit Lippenteller in der Unterlippe.jpg|eta|200ra|maldekstre|Foto de botokudino ĉirkaŭ [[1900]]<ref>publikigita en ''Leben der Wölker'', 1. p. 125</ref> (Muséum d'Histoire naturelle de Paris).]] La botokudoj estis konataj pro sia perfortemo. Estis onidiroj, ke ili estas [[kanibalo]]j kaj certe ili atakis la popolojn ''goitacases'' kaj ''puris'', tradiciaj rivaloj, aŭ karavanojn de veturantoj kaj bienojn de kolonoj, incendiante havaĵojn. Ĝenerale ili vivis nude, kaj kelkaj viroj uzis penisingojn faritajn el interplektitaj folioj. Iliaj loĝejoj, pro konstantaj movoj, estis facile kaj rapide konstrueblaj, ĝenerale el palmafolioj kaj branĉoj subtenitaj de bastonoj. La familio estis [[poligamio|poligamia]]. La virinoj kaj infanoj devis forte labori. Krom kolektado kaj [[fiŝkaptado]], korespondis al virinoj konstrui la kabanojn kaj transporti ŝarĝojn. Ĝis mezo de la 19-a jarcento, ili estis nur [[ĉasistoj-kolektistoj]], dum fiŝkaptadon faris virinoj kaj ĉasadon viroj. Sagoj kaj pafarko estis la ĉefaj instrumentoj. == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * Nitsch, Matthias (2013). Grundlagen für die Restitution von ''Swadesh’s basic vocabulary'' im ''Wörterbuch der Botokudensprache.'' (Fundamentos para a restituição do ''vocabulário básico de Swadesh'' no ''Dicionário da língua dos botocudos'') GRIN Verlag, München, ISBN 978-3-656-49579-6 ([{{Google books|id=jVjtAAAAQBAJ&printsec}}]). * Rothe-Neves, Rui (2014). Resenha de Nitsch (2013): Grundlagen für die Restitution von ''Swadesh’s basic vocabulary'' im ''Wörterbuch der Botokudensprache'' (Fundamentos para a restituição do ''vocabulário básico de Swadesh'' no ''Dicionário da língua dos botocudos'') Em: ''LIAMES - Línguas Indígenas Americanas'' v. 14, p.&nbsp;219–223. Campinas: UNICAMP/IEL. ([http://revistas.iel.unicamp.br/index.php/liames/article/view/4337/3854 Artigo em PDF]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}) * The Forbidden Lands: Colonial Identity, Frontier Violence, and the Persistence of Brazil's Eastern Indians, 1750-1830, by Hal Langfur. July 28, 2006. * Pokrane, A Saga dos Botocudos, Durço, Jonathas Gerry. IOMG, Belo Horizonte, 1989. * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Botocudos|revizio=134419156}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Indianaj etnoj en Brazilo]] [[Kategorio:Historio de Brazilo]] 8i5cl9zatv1fjdsy8ve985j195xkb8m 0 825657 9368666 9277138 2026-05-08T09:37:09Z ThomasPusch 1869 9368666 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|monumento |kategorio = militmonumento |lando = Germanio |regiono = |situo = [[Berlino]] |nomo = |arkitekto = Jakov Belopolskij |arkitekto ligado = ne<!--malŝaltas aŭtomatan ligadon--> |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo=Konsekro |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=DE-BE |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |mapo lokumilo = iso |mapligilo = jes |zomo = 14 |libera={{#invoke:Wikidata|claim|P159}} |libera tipo=Sidejo }} La '''Sovetunia Militmonumento en la Treptova Parko''' - {{lang-ru|Воин-освободитель в Трептов-парке}}, {{lang-de|Sowjetisches Ehrenmal im Treptower Park}} - estas memorejo kaj samtempe [[soldata tombejo]] en la ''Treptova Parko'' ({{lang-de|[[Treptower Park]]|ligilo=ne}}, {{lang-ru|Трептов-парк|ligilo=ne}}) en [[Berlino]], antaŭ oktobro 1990 en [[orienta Berlino]], la ĉefurbo de socialisma [[orienta Germanio]]. [[Dosiero:Sowjetisches Ehrendenkmal Klemm Russischer Soldat.jpg|maldekstre|eta|220ra|{{centre|la statuo de sovetunia soldato kun infano kaj rompita svastiko}}]] La instalaĵo, kiu estis kompletigita en majo 1949, estis konstruita laŭ la instrukcioj de la Sovetunia Armea Administracio en Germanio ({{lang-ru|Советская военная администрация в Германии|ligilo=ne}}) por honorigi la soldatojn de la [[Ruĝa Armeo]] kiuj mortis en la [[Dua mondmilito]] dum la konkero de [[nazia Germanio]]. Pli ol 7000 el la soldatoj kiuj mortis en la [[Batalo de Berlino]] estas entombigitaj ĉi tie. La kolosa statuo de la monumento estas 30 metrojn alta, inkluzive de la monteto kaj la bazo. La memorejo estas nur unu el kvar similstilaj sovetuniaj monumentaj honorigejoj en [[orienta Berlino]]. {| |[[Dosiero:Berlin Treptow Ehrenmal 07.jpg|eta|maldekstra|360ra|{{centre|la 30-metra monumento je iom pli da distanco}}]] |[[Dosiero:Sowjetisches Ehrendenkmal Klemm Gesamtansicht.jpg|eta|maldekstra|360ra|{{centre|la kompleta memorejo el birda perspektivo}}]] |} {{Projektoj}} {{Ĝermo|Berlino}} [[Kategorio:Konstruaĵoj en Berlino]] [[Kategorio:Parkoj en Berlino]] [[Kategorio:Monumentoj en Berlino]] [[Kategorio:Statuoj en Germanio]] [[Kategorio:Sovetiaj militaj monumentoj kaj tombejoj en Germanio|Treptova Parko]] [[Kategorio:Treptow-Köpenick]] nibqkzn6e1r4225pek7kuukousao8c8 0 828271 9368277 9296951 2026-05-07T14:31:18Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368277 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=ES-GC | tipo1=reliefo | situo sur mapo2=Fuerteventura | situo de2=Situa mapo de Fuerteventura }} '''Betancuria''' [betanKUrja] estas urbo kaj municipo apartenanta al la [[provinco Las Palmas]], en la regiono [[Kanarioj]].<ref>[https://ssweb.seap.minhap.es/REL/frontend/inicio/municipios/5/13398 «Datos del Registro de Entidades Locales».] Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas. Konsultita la 23an de aŭgusto 2021.</ref> Ĝi etendiĝas sur la centrokcidenta parto de la insulo [[Fuerteventura]]. Betancuria estis la iama ĉefurbo de la insulo de 1405 ĝis 1834, kiam ĉefurbeco pasis al [[La Oliva]], kaj poste al [[Puerto del Rosario]] ĝis nun. ==Geografio== [[Dosiero:Parque rural de Betancuria.jpg|eta|maldekstre|210px|Rura parko de Betancuria.]] Betancuria estas en la centrokcidenta parto de la insulo Fuerteventura, je 20,5&nbsp;km de la insula ĉefurbo. Ĝi enhavas areon de 103,64&nbsp;km², kiel la plej malgranda teritorio de la insulo. De tiu areo, la plej granda parto estas etenda rura kaj natura areo.<ref name="ISTAC1">[http://www.gobiernodecanarias.org/istac/jaxi-istac/tabla.do?uripx=urn:uuid:be60c949-2762-4bf5-9804-5ce2cdbbfb4d&uripub=urn:uuid:fbc0bdc8-cacb-43b8-a5cb-a93f745dcff6 «Superficie, perímetro, longitud de costa, altitud y distancia a la capital por municipios de Canarias».] Instituto Canario de Estadística. Konsultita la 6an de aŭgusto 2021.</ref><ref name="IDE">[https://visor.grafcan.es/visorweb/# «Visor de Grafcan».] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220405175010/https://visor.grafcan.es/visorweb/ |date=2022-04-05 }} Sistema de Información Territorial de Canarias IDECanarias. Konsultita la 6an de aŭgusto 2021.</ref> La municipa teritorio limas kun tiuj de [[Puerto del Rosario]] (norde), [[Antigua (Fuerteventura)|Antigua]] (oriente) kaj [[Pájara]] (sude).<ref name="IDE"/> La municipa ĉefurbo, nome la urba kerno de Betancuria, estas je 395 m.s.m.,<ref name="ISTAC1"/> kaj la plej alta loko estas 725 m.s.m. en Pico de la Atalaya, en la montaro de Betancuria.<ref name="IDE"/> La municipa teritorio posedas marbordan longon de 18,8&nbsp;km,<ref name="ISTAC1"/> ege kruta en kiu elstaras nur unu strando nome Valle aŭ Aguas Verdes.<ref name="IDE"/><ref>«Guía de playas. Playa del Valle / Aguas Verdes». Ministerio para la transición ecológica y el reto demográfico. Konsultita la 8an de aŭgusto 2021.</ref> La [[flaŭro]] de la municipo estas karakterizita per dornomakiso, el kio menciindas ''Launaea arborescens'', ''Suaeda vera'' kaj la rara endemio ''Caralluma burchardii''. El la [[faŭno]] menciendas nombraj [[birdospecio]]j, kiel la estepeca kanaria [[Hubara-otido]] ''Chlamydotis undulata fuertaventurae'' kaj [[Nigraventra stepkoko|pterokloj]] ''Pterocles orientalis'',<ref>[https://fuerteventuraenimagenes.com/aves-esteparias-de-fuerteventura-la-ganga-ortega/ Ganga ortega]</ref> la kanaria [[perknoptero]] ''Neophron percnopterus majorensis'' kaj la [[turfalko]] ''Falco tuniculatus''. Alia pli malgranda birdospecio, sed ofta en la municipa teritorio estas la [[Kurbirdo|sahara kurulo]] ''Cursorius cursor''. Preskaŭ la totalo de la municipa areo estas inkludita en la rura parko de Betancuria.<ref name="IDE"/> ==Historio== [[Dosiero:Iglesia Betancuria.JPG|eta|maldekstre|230px|Preĝejo de Betancuria.]] La konkero de Fuerteventura finis en 1405, fare de la normano [[Johano de Béthencourt]]. Betancuria estis elektita kiel ĉefurbo de la insulo en sistemo kopiita de la [[feŭdismo]]. En 1476 oni konstituis jure la teritorian senjorlandon de Fuerteventura, per kiu la [[Katolikaj Gereĝoj]] agnoskis al la konkerinto lian dominadon de la insulo. Betancuria, kiel unua sidejo de la konkerintoj, iĝis akso de la administracia povo. [[Pájara]], sude de Betancuria, kaj [[La Oliva]], norde, formis la dekomencan spinon de la insulo. En 1424 la papo [[Marteno la 5-a]] starigis en Betancuria mallongdaŭran episkopecon de Fuerteventura, kiu enhavis ĉiujn Kanariojn escepte la insulo Lanzarote. Tiu episkopeco havis sidejon en la preĝejo de Betancuria, tiam katedralo. Tiu afero rilatis rekte al okazoj post [[Granda okcidenta skismo|okcidenta skismo]] (1378-1417) kaj ĝi daŭris nur ĝis 1431, nur sep jarojn post ĝia kreado.<ref>Sánchez Rodríguez, Julio (2004). [https://www.diocesisdecanarias.es/downloads/iglcanarias.pdf «El cisma de Occidente y el obispado de Fuerteventura».] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20211127095638/http://www.diocesisdecanarias.es/downloads/iglcanarias.pdf |date=2021-11-27 }} La Iglesia en las Islas Canarias. Las Palmas de Gran Canaria: Gobierno de Canarias. pp. 21-24. ISBN 84-7947-377-0.</ref>​ La 16an de aŭgusto 1593, Betancuria estis praktike detruita de [[berbereskaj piratoj]] estritaj de Xabán Arráez, ĉefe la preĝejo kiu estos rekonstruita poste, kaj la konvento de ''San Buenaventura'', kiu neniam estos rekonstruita. La atakantoj kaptis krome ĉirkaŭ 60 lokanoj kiuj estis forportitaj kiel sklavoj.<ref>Anaya Hernández, Luis Alberto (1985) [https://revistas.grancanaria.com/index.php/CHCA/issue/summaryJournal «Repercusiones del corso berberisco en Canarias durante el siglo XVII cautivos y renegados canarios».]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} V Coloquio de Historia Canario-Americana (1982) 2. Las Palmas de Gran Canaria: Cabildo Insular de Gran Canaria. pp. 123-178. ISBN 84-85628-57-8.</ref>​ La politika situacio ŝanĝiĝis en 1742 kiam oni translokis la administracian centron al la ''Casa de los Coroneles'' (Kolonelejo) de La Oliva. Tiuj altrangaj oficiroj anstataŭis la iaman senjorojn, akaparis la tutan povon kaj iĝis veraj terposedantoj, hun heredorajto familia. Tiuepoke la loĝantaro pliiĝis pro alveno de elmigrintoj el sudo de la insulo, kie okazis vulkanaj erupcioj. Tiukadre novaj loĝlokoj, kiel Puerto de Cabras kaj Antigua, iĝis pli burĝaj centroj, kiuj anstataŭis la iamajn terposedantojn, pere de la hegemonio pro la kultivado kaj komerco de [[Aizoacoj|aizoaco]] ''Mesembryanthemum crystallinum''. El la 19-a jarcento, Betancuria estis perdinta povon favore al aliaj loĝlokoj pli disvolvigitaj ekonomie, kiel [[Pájara]], [[La Oliva]] kaj Antigua. Finfine, en 1834 Betancuria perdis definitive la insulan ĉefurbecon. Ekde la [[1970-aj jaroj]] la urbo iĝis altirejo por [[turismo]]. ==Demografio== [[Dosiero:Iglesia de la Virgen de la Peña (31323079151).jpg|eta|Ermitejo de la Virgulino ''de la Peña'' en Vega de Río Palmas.]] La municipo havis nur 773 loĝantojn je 1a de januaro 2020, estante la lasta loko de la tuta insularo.<ref name="PadronINE">[https://www.ine.es/nomen2/index.do?accion=busquedaRapida&subaccion=&numPag=0&ordenAnios=ASC&nombrePoblacion=oliva+%28la%29&botonBusquedaRapida=Consultar+selecci%F3n «Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional».] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230709153643/https://www.ine.es/nomen2/index.do?accion=busquedaRapida&subaccion=&numPag=0&ordenAnios=ASC&nombrePoblacion=oliva+(la)&botonBusquedaRapida=Consultar+selecci%F3n |date=2023-07-09 }} Instituto Nacional de Estadística. Konsultita la 8an de aŭgusto 2021.</ref> Historie estis ĉiam inter 500 kaj malpli ol 900 loĝantoj dum la 20-a jarcento. {| class="wikitable sortable" |+ '''Loĝlokoj (2020)'''<ref name="PadronINE"/> |- style="background:#C0C0C0" ! Loĝlokoj ! Loĝantoj |- | Betancuria (municipa ĉefurbo) | align=right | 219 |- | Valle de Santa Inés | align=right | 375 |- | Vega de Río Palmas | align=right | 179 |} ==Vidindaĵoj== * Preĝejo de Betancuria * Ermitejo de Sankta Agneso * Ermitejo de la Virgulino ''de la Peña'' * Ermitejo de Sankta Diego de Alcalá * Ruinoj de la konvento franciskana de Sankta Buenaventura * Muzeo de religia arto * Arkeologia kaj etnografia muzeo de Betancuria * Muzeo de artmetioj * Rura Parko de Betancuria ==Referencoj== {{Referencoj}} ==Vidu ankaŭ== * [[Listo de la municipoj de provinco La Palmoj]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.aytobetancuria.org/ Municipo Betancuria] {{-}} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Betancuria|revizio=152280133}} [[Kategorio:Municipoj de provinco Las Palmas]] p9b15xmxfeglbo03povsu2jf3v7jxec 0 830679 9368796 9151570 2026-05-08T11:12:47Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368796 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=ES-TF}} '''Buenavista del Norte''' [bŭenaBISta delNORte] (Bona Vidaĵo de la Nordo) estas urbo kaj municipo en la nordokcidenta pinto de la insulo [[Tenerifo]] apartenanta al la [[provinco Sankta Kruco de Tenerifo]], en la regiono [[Kanarioj]].<ref>[https://ssweb.seap.minhap.es/REL/frontend/inicio/municipios/5/13398 «Datos del Registro de Entidades Locales».] Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas. Konsultita la 23an de aŭgusto 2021.</ref> La municipa ĉefurbo estas Buenavista del Norte mem je 120 m.s.m. Elstaras ĝia brutobredado, ĉar ĝi estas unu el malmultaj lokoj en kiuj oni konservas la tradicion de bredado de [[okso]]j. == Geografio == [[Dosiero:Tenerife municipio Buenavista del Norte.svg|eta|maldekstre|180ra|Buenavista del Norte en la insulo Tenerifo.]] Buenavista del Norte estas en la nordokcidenta pinto de la insulo Tenerifo. La municipa ĉefurbo estas Buenavista del Norte mem, je 120 m.s.m. Temas pri municipo en la okcidenta ekstremo de la Norda Zono de la insulo, lima kun la municipaj teritorioj de [[Santiago del Teide]] (sude) kaj [[Los Silos]] (oriente); [[Atlantika Oceano]] estas kaj norde kaj oriente.<ref name="IDE"/> Buenavista del Norte posedas areon de 67,42&nbsp;km², estante la 11a municipo plej etenda de Tenerifo kaj la 19a de la provinco.<ref>[https://web.archive.org/web/20160307135520/http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=%2Ft43%2Fa011%2Fa1998%2Fdensidad%2Fa2009%2Fl0%2F&file=t10072.px&type=pcaxis&L=0 Población, superficie y densidad por municipios] Arkivita la 7an de marto 2016 en Wayback Machine. Fonto: Instituto Nacional de Estadística.</ref> La municipa teritorio estas klina areo ĝis altaj punktoj tra krutaj areoj trairataj de torentejoj.<ref name="IDE">[https://web.archive.org/web/20150326104028/http://www.idecan.grafcan.es/idecan/ Infraestructura de Datos Espaciales de Canarias] Fonto: Consejería de Educación, Universidades y Sostenibilidad. Gobierno de Canarias.</ref> La plej alta altaĵo estas 1 342 m.s.m. en Los Topos de la Mesa.​<ref name="IDE"/> Estas multaj pejzaĝoj konstruitaj de la vulkana aktiveco. Ĝi havas marbordan longon de 33,81&nbsp;km, estante la dua plej marbordohava municipo en la insulo, malantaŭ nur [[Santa Cruz de Tenerife]]. [[Dosiero:Punta de Teno 02.jpg|eta|maldekstre|260ra|Lumturo de Teno.]] [[Dosiero:Finca de guergues.jpg|eta|maldekstre|260ra|Guergues ĉe Teno.]] La municipo enhavas parton de la Rura Parko Teno,<ref>[http://www.gobiernodecanarias.org/cmayot/espaciosnaturales/informacion/tf_todo.html Red Canaria de Espacios Naturales Protegidos - Tenerife] {{Wayback|url=http://www.gobiernodecanarias.org/cmayot/espaciosnaturales/informacion/tf_todo.html |date=20140212123824 }} Fonto: Consejería de Obras Públicas, Transportes y Política Territorial. Gobierno de Canarias.</ref> kiu estas ankaŭ Birdoprotekta Zono kaj ''Speciala Konservozono'', inkludita en la [[Reto Natura 2000]].<ref>[http://www.magrama.gob.es/es/biodiversidad/temas/espacios-protegidos/red-natura-2000/rn_espana_espacios.aspx Los espacios protegidos Natura 2000 en España] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141223105119/http://www.magrama.gob.es/es/biodiversidad/temas/espacios-protegidos/red-natura-2000/rn_espana_espacios.aspx |date=2014-12-23 }} {{Wayback|url=http://www.magrama.gob.es/es/biodiversidad/temas/espacios-protegidos/red-natura-2000/rn_espana_espacios.aspx |date=20141223105119 }} Fonto: Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente, Gobierno de España.</ref> == Historio == En la areo estis loĝado de [[guanĉoj]], precize de la regno Daŭte. Tion pruvas nombraj arkeologiaj restaĵoj, inter kiuj menciindas sunsanktejo Maska.<ref>Cuscoy, Luis Diego (1968). Publicaciones del Museo Arqueológico de Tenerife, eld. ''Los Guanches: vida y cultura del primitivo habitante de Tenerife''. Santa Cruz de Tenerife: Cabildo Insular de Tenerife.</ref> Poste, en la teritorio loĝis hispanaj kolonoj kun konkerintoj.<ref>Rumeu de Armas, Antonio (1975). Aula de Cultura de Tenerife, eld. ''La Conquista de Tenerife (1494-1496)'' (1a eldono). Madrid: Gráficas Uguina. ISBN 84-500-7108-9.</ref>. Hispanaj familioj setliĝis tie kaj dediĉis sin al [[forstado]] kaj al [[brutobredado]] (ankaŭ al [[agrikulturo]] de cerealoj kaj vitejoj). Buenavista del Norte estas unu de malmultaj municipoj de Kanarioj kiuj disponas el propra fondodokumento, datita en 1513. Krome estas dokumentita, ke la 11an de marto 1498 Buenavista jam havis propran identecon, ĉar Alonso Fernández de Lugo tiam transdonis al Diego de Cala terojn en La Fuente del Cuervo, loko de Buenavista. En 1501, tiuj posedaĵoj pasis al alia gravulo: Juan Méndez el Viejo, kiu fondis bienon nomitan «de la Fuente», el kiu disvolviĝis la urba kerno de Buenavista. Tio okazis laŭ andaluza stilo, kio sugestas devenon de unuaj loĝantoj, ekzemple ĉe la kreado de kvartalo Triana, samnome kun la fama loko de Sevilo. [[Dosiero:Teide desde Teno alto.jpg|eta|250ra|[[Teide]] vidita el Teno Alto.]] Tamen la ĉefa loĝokontribuo estis portugala, kiel pruvas la fakto, ke la unua eklezia registrolibro, ek en 1512, estas verkita portugale. La konstruado de preĝejo plifortigis la identecon de la nova loĝloko.<ref>[http://www.buenavistadelnorte.com/index.php/mod.pags/mem.detalle/idpag.7/idmenu.1024/chk.5774dca102e14d848bf2c1bfe3b7f786.html Historia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140111125436/http://www.buenavistadelnorte.com/index.php/mod.pags/mem.detalle/idpag.7/idmenu.1024/chk.5774dca102e14d848bf2c1bfe3b7f786.html |date=2014-01-11 }} Arkivita la 11an de januaro 2014 en Wayback Machine. Fonto: Ayuntamiento de Buenavista del Norte.</ref> En la 18-a jarcento estis konvento de franciskanoj.<ref>Viera y Clavijo, José de (1950) [1772-1773]. «Tomo III, libro XV». En Elías Serra Ráfols, eld. ''Noticias de la historia general de las Islas Canarias''. Santa Cruz de Tenerife: Goya Ediciones. p. 776.</ref> En 1812 oni konstituis la municipon per la kreado de municipoj laŭ la [[Konstitucio de Kadizo]], kaj en 1836 ĝi definitive plifirmiĝis post la alternado inter registaroj de konstituciistoj kaj absolutistoj. Ekde la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj ekis nova ekonomia florado pro serĉado de akvo el putoj kaj horizontalaj galerioj, kio rezultis en prospero de agrikulturo por eksportado. Ekde la [[1960-aj jaroj]] okazis enorma disvolvigo de [[turismo]]. == Demografio == [[Dosiero:Tenerife 20110613T130416WEST-ms.jpg|maldekstre|eta|240ra|Preĝejo de Buenavista del Norte.]] La municipo havis 4 865 loĝantojn je 2020, estante la 27a plej loĝata municipo de la insulo Tenerifo kaj la 35a de la provinco.<ref name="PadronINE">[https://www.ine.es/nomen2/index.do?accion=busquedaRapida&subaccion=&numPag=0&ordenAnios=ASC&nombrePoblacion=oliva+%28la%29&botonBusquedaRapida=Consultar+selecci%F3n «Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional».] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230709153643/https://www.ine.es/nomen2/index.do?accion=busquedaRapida&subaccion=&numPag=0&ordenAnios=ASC&nombrePoblacion=oliva+(la)&botonBusquedaRapida=Consultar+selecci%F3n |date=2023-07-09 }} Instituto Nacional de Estadística. Konsultita la 8an de aŭgusto 2021.</ref> Historie la loĝantaro regule kreskiĝis lante dum la 20-a jarcento ĝis 5 000 loĝantoj en 1990-aj jaroj, sed poste pro ekonomia kaj demografia disvolviĝo de aliaj lokoj en nordoriento de la insulo, tie ĉi oni malkreskiĝis ĝis nunaj malpli ol 5 000 loĝantoj. === Teritoria organizado === [[Dosiero:Loscarrizales.jpg|eta|240ra|Los Carrizales.]] [[Dosiero:Masca 2011.jpg|eta|240ra|Maska.]] Buenavista del Norte dividiĝas en la jenaj entoj kaj loĝlokoj kun korespondaj kernoj:<ref name="PadronINE"/> {| class="wikitable" border=1 cellpadding="2" |+ '''Distribuado laŭ loĝlokoj (2020)'''<ref name="PadronINE"/> |- bgcolor=silver ! <center>'''Loĝloko'''</center> ! <center>'''Loĝantoj'''</center> |- | align="left" | Buenavista del Norte (municipa ĉefurbo) | align="right" | 3&nbsp;620 |- | align="left" | Las Canteras (ŝtonminejoj) | align="right" | 319 |- | align="left" | Los Carrizales ([[kareksejo]]j) | align="right" | 21 |- | align="left" | Masca | align="right" | 86 |- | align="left" | El Palmar (palmejo) | align="right" | 378 |- | align="left" | Las Portelas | align="right" | 297 |- | align="left" | Teno | align="right" | 65 |- | align="left" | '''TOTALO''' | align="right" | '''4&nbsp;786''' |- |} == Ekonomio kaj vidindaĵoj == [[Dosiero:Bay near masca.jpg|maldekstre|eta|230ra|Golfeto ĉe Masca.]] La ĉefa ekonomia rimedo de la municipo estis [[agrikulturo]], ĝis la 1950-aj jaroj ĉefe por memkonsumado. Lastatempe aperis konsiderinda labordiverseco konsekvenco de la disvolvigo de [[turismo]] ĉefe ĉe la marbordo; estas ankaŭ iom da [[fiŝkaptado]]. La ekonomio de Buenavista del Norte estas diversa inter la loĝlokoj de la municipo, kvankam ĉiuokaze turismo estas la ĉefa rimedo. Tiel okazas ĉe la marbordaj lokoj, dum interne la ekonomio ankoraŭ havas fundamenton en agrikulturo (ĉefe bananoj kaj tomatoj). Estas ankaŭ iometaj artmetioj, nome kestoj, lignaĵoj, tipaj tranĉiloj, ostobastonoj ktp. === Turismo === [[Dosiero:On the road from Faro de Teno to Masca (399104859).jpg|eta|210ra|El Palmar.]] [[Dosiero:Masca 01.jpg|eta|270ra|Masca.]] La turisma disvolviĝo okazis je la fino de la 20-a jarcento. Eblas montara piedirado, kultura turismo, mardistrado kaj marsportoj kaj aliaj okupitecoj.<ref name="IDE"/> Estas multaj vidindaĵoj en la municipo.<ref>[http://www.grancanariapatrimonio.com/busca-el-patrimonio?p_p_id=PatrimonioHistoricoBuscadorBienes_WAR_PatrimonioHistoricoBuscadorBienesportlet&p_p_lifecycle=0&p_p_state=maximized&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=1 «Buenavista del Norte».] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20241127022149/http://www.grancanariapatrimonio.com/busca-el-patrimonio?p_p_id=PatrimonioHistoricoBuscadorBienes_WAR_PatrimonioHistoricoBuscadorBienesportlet&p_p_lifecycle=0&p_p_state=maximized&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=1 |date=2024-11-27 }} Patrimonio Histórico del Cabildo de Gran Canaria. Konsultita la 26an de novembro 2018.</ref> * Tipa arkitekturo; * Rura etoso; * Historia Komplekso Buenavista del Norte; * Historia Komplekso Masca kaj domaro El Palmar; * Arkeologia Kuŝejo Pico de Yeje (Sunsanktejo Maska).<ref>[http://www.gobiernodecanarias.org/boc/2006/113/pda/005.html DECRETO 74/2006, de 31 de mayo, por el que se declara Bien de Interés Cultural, con categoría de Zona Arqueológica El Pico Yeje] Fonto: Boletín Oficial de Canarias (BOC) 2006/113. 13a de junio 2006. Alirita la 27an de julio 2023.</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * VVAA (1985). ''Geografía de Canarias''. Editorial Interinsular Canaria. ISBN 84-85543-66-1. == Vidu ankaŭ == * [[Municipoj de provinco Sankta Kruco de Tenerifo]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.buenavistadelnorte.es/ municipa retejo de Buenavista del Norte] {{-}} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Buenavista del Norte|revizio=152707663}} {{Municipoj de Tenerifo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Municipoj de Tenerifo]] 7r9kwbn7b8xn679bgucv8zmgdc7nsnt 0 832188 9368469 9034363 2026-05-07T22:20:18Z Falk22 214137 Ĝisdatigo de la biografio: neŭtraligo, korektoj kaj plibonigo de strukturo. 9368469 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |nomo = Roman Konoplev |bildo = Roman Konoplev in Portugal 2023.jpg |priskribo = Roman Konoplev en 2023 |naskiĝdato = {{dato|1973|09|04}} |naskiĝloko = [[Poĉepo]], [[Brjanska provinco]], [[RSFSR]], [[Sovetunio]] |nacieco = rusa |civitanoj = Sovetunio (1973–1991); Rusio (1992–); Portugalio (2019–) |edzino = Dina Konopleva |okupo = verkisto, ĵurnalisto, publicisto, analizisto |edukado = Internacia Instituto pri Ekonomiko kaj Juro; Brjanska Ŝtata Teknika Universitato }} '''Roman Konoplev''' ({{lang-ru|Роман Евгеньевич Коноплёв}}; {{lang-ro|Roman Conopliov}}; naskita la [[4-an de septembro]] [[1973]]) estas rusa verkisto, ĵurnalisto, publicisto kaj analizisto. Li verkas fikcion, nefikcion kaj analizajn komentojn, kaj kontribuis al rusaj kaj ĉednestriaj amaskomunikiloj. Ekde la 1990-aj jaroj li aktivas en civila, kultura kaj analiza kampoj. Li loĝas en [[Portugalio]], kie li daŭrigas sian verkadon, publikigas analizajn materialojn kaj laboras en analizaj kaj operaciaj sferoj, paralele kun muzikaj projektoj.<ref>{{Cite web|url=https://www.vf.se/nyheter/filipstad/hotade-journalister-soker-asyl/|titolo=Hotade journalister söker asyl|dato=2013-01-15|retejo=VF.se|arkivo-url=https://web.archive.org/web/20180709185800/https://www.vf.se/nyheter/filipstad/hotade-journalister-soker-asyl/|arkivo-dato=2018-07-09|lingvo=sv}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://trb.ro/2015/04/va-fi-shevciuc-reales-presedinte-transnistrean/|titolo=Va fi Shevciuc reales președinte transnistrean?|dato=2015-04-07|retejo=Transilvania Regional Business|arkivo-url=https://web.archive.org/web/20180704035650/https://trb.ro/2015/04/va-fi-shevciuc-reales-presedinte-transnistrean/|arkivo-dato=2018-07-04|lingvo=ro}}</ref> == Biografio == Konoplev naskiĝis en familio de sovetiaj inĝenieroj en Brjanska provinco.<ref>{{cite news|titolo=Глобальная игра и сумерки в Приднестровье|dato=2025-01-28|url=https://www.km.ru/world/914981-globalnaya-igra-i-sumerki-v-pridnestrove|lingvo=ru}}</ref> En 1978 lia familio translokiĝis al la nova urbo [[Dnestrovsk]] en la Moldavia SSR. En 1992 li revenis al Rusio. Li diplomiĝis pri konstitucia juro ĉe la Internacia Instituto pri Ekonomiko kaj Juro en Moskvo (1996), kaj poste akiris inĝenieran diplomon pri IT ĉe Brjanska Ŝtata Teknika Universitato (2003). Dum la malfruaj 1990-aj jaroj li ankaŭ estis aktiva kiel rok-muzikisto kaj kantverkisto. == Frua civila agado == Komence de la 1990-aj jaroj Konoplev partoprenis en civilsociaj kaj opoziciaj movadoj en Rusio. Li estis inter la partoprenantoj de la okazaĵoj rilataj al la [[Konstitucia krizo en Rusio (1993)]].<ref>{{Cite web|url=https://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/|titolo=Приднестровского журналиста выдавливают из России|dato=2010-02-22|lingvo=ru|arkivo-url=https://web.archive.org/web/20150712015307/http://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/|arkivo-dato=2015-07-12}}</ref> En la malfruaj 1990-aj kaj fruaj 2000-aj jaroj li kontribuis al civilsociaj iniciatoj en Rusio kaj Ĉednestrio, preparante analizajn materialojn kaj partoprenante en publika komunikado.<ref>{{Cite web|url=https://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_2260000/2260027.stm|titolo=Беспорядки в Москве: десятки задержанных|dato=2002-09-15|lingvo=ru}}</ref> == Laboro en Ĉednestrio == Dum la 2000-aj jaroj Konoplev laboris kun pluraj amaskomunikilaj kaj civilsociaj projektoj en Ĉednestrio, okupiĝante pri analizo, publika komunikado kaj organiza agado.<ref>{{Cite web|url=http://novostipmr.com/ru/news/12-11-16/partiya-proryv-likvidirovana-resheniem-verhovnogo-suda-pmr|titolo=Партия «Прорыв» ликвидирована решением Верховного суда ПМР|dato=2012-11-16|lingvo=ru}}</ref> Li estas la aŭtoro de la analiza koncepto **“Gipsy Bessarabia”**.<ref>{{Cite web|url=http://dniester.ru/content/gipsy-bessarabia-alternative|titolo=Gipsy Bessarabia as an alternative|dato=2009-12-24|lingvo=en|arkivo-url=https://web.archive.org/web/20140417085512/http://dniester.ru/content/gipsy-bessarabia-alternative|arkivo-dato=2014-04-17}}</ref> == Strategio == Ekde la malfruaj 1990-aj jaroj Konoplev okupiĝas pri strategia kaj analiza laboro pri politikaj, amaskomunikilaj kaj sociaj procezoj en la post-sovetia regiono. Liaj publikaĵoj aperis en rusaj analizaj platformoj kiel APN kaj ''Russian Journal''. == Ĵurnalismo kaj analiza laboro == Konoplev komencis publikigi je la aĝo de 16 jaroj. Ekde 1998 li kontribuas al rusaj analizaj retejoj kiel APN,<ref>{{Cite web|url=https://www.apn.ru/index.php?do=authors&author=153|titolo=Publikaĵoj de Roman Konoplev|lingvo=ru}}</ref> ''Russian Journal''<ref>{{Cite web|url=https://old.russ.ru/authors/konop.html|titolo=Publikaĵoj en Russian Journal|lingvo=ru|arkivo-url=https://web.archive.org/web/20200114132854/https://old.russ.ru/authors/konop.html|arkivo-dato=2020-01-14}}</ref> kaj aliaj. Li estis kolumnisto de ''Dnestrovskij Kurier'' (2002–2008), poste redaktisto kaj komentisto ĉe ''Lenta PMR'' (2004–2008) kaj ''Russkij Proryv'' (2007–2008).<ref>{{Cite web|url=https://newtimes.ru/articles/detail/3858/|titolo=Оранжевая Контрреволюция|dato=2008-07-28|lingvo=ru}}</ref> Inter 2009 kaj 2017 li estis posedanto kaj ĉefredaktoro de la novaĵagentejo ''DNIESTER''.<ref>{{Cite web|url=https://www.fpri.org/article/2015/04/a-quarrel-in-a-far-away-country-the-rise-of-a-budzhak-peoples-republic/|titolo=A Quarrel In A Far‑Away Country|dato=2015-04-08|lingvo=en}}</ref> == Verkoj == * ''Evangelie ot ekstremista'' (2005), ISBN 5‑94632‑061‑0 * ''Dromomania'' (2011) * ''Porazhenie'' (2013) == Pli postaj jaroj == Komence de la 2010-aj jaroj Konoplev alfrontis kreskantan premon rilate al sia ĵurnalista kaj analiza laboro en Ĉednestrio.<ref>{{Cite web|url=https://www.moldova.org/en/freedom-of-press-inexistent-in-transnistria-236021-eng/|titolo=Freedom of press inexistent in Transnistria|dato=2013-03-29|lingvo=en}}</ref> Li forlasis la regionon en 2012 kaj poste translokiĝis al Portugalio, kie li daŭrigas sian verkadon kaj analizadon. Li havas rusan civitanecon (ekde 1992) kaj portugalan civitanecon (ekde 2019).<ref>{{Cite web|url=https://trb.ro/2015/04/va-fi-shevciuc-reales-presedinte-transnistrean/|titolo=Va fi Shevciuc reales președinte transnistrean?|dato=2015-04-07|lingvo=ro}}</ref> Ekde 2021 li ankaŭ laboras kiel aranĝisto kaj produktanto por la alternativa rokgrupo Bering Hotel.<ref>{{Cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/bering-hotel-mn0004445910|titolo=Bering Hotel|lingvo=en}}</ref> == Vidu ankaŭ == * [[Ĉednestrio]] * [[DNIESTER]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [https://i.despiteborders.com/pridnestrovies-future-liberal-economy-freedom-and-security/ La estonteco de Pridnestrovie: Liberala ekonomio, Libereco kaj sekureco (2010)] {{Vivtempo|Konoplev, Roman}} {{projektoj}} [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Rusiaj publicistoj]] [[Kategorio:Rusiaj analizistoj]] [[Kategorio:Vivantaj homoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1973]] sai3d3b01w9nyt74n5fb8dfbg00ch1y 9368470 9368469 2026-05-07T22:21:15Z Falk22 214137 9368470 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |nomo = Roman Konoplev |bildo = Roman Konoplev in Portugal 2023.jpg |priskribo = Roman Konoplev en 2023 |naskiĝdato = {{dato|1973|09|04}} |naskiĝloko = [[Poĉepo]], [[Brjanska provinco]], [[RSFSR]], [[Sovetunio]] |nacieco = rusa |civitanoj = Sovetunio (1973–1991); Rusio (1992–); Portugalio (2019–) |edzino = Dina Konopleva |okupo = verkisto, ĵurnalisto, publicisto, analizisto |edukado = Internacia Instituto pri Ekonomiko kaj Juro; Brjanska Ŝtata Teknika Universitato }} '''Roman Konoplev''' ({{lang-ru|Роман Евгеньевич Коноплёв}}; {{lang-ro|Roman Conopliov}}; naskita la [[4-an de septembro]] [[1973]]) estas rusa verkisto, ĵurnalisto, publicisto kaj analizisto. Li verkas fikcion, nefikcion kaj analizajn komentojn, kaj kontribuis al rusaj kaj ĉednestriaj amaskomunikiloj. Ekde la 1990-aj jaroj li aktivas en civila, kultura kaj analiza kampoj. Li loĝas en [[Portugalio]], kie li daŭrigas sian verkadon, publikigas analizajn materialojn kaj laboras en analizaj kaj operaciaj sferoj, paralele kun muzikaj projektoj.<ref>{{Cite web|url=https://www.vf.se/nyheter/filipstad/hotade-journalister-soker-asyl/|titolo=Hotade journalister söker asyl|dato=2013-01-15|retejo=VF.se|arkivo-url=https://web.archive.org/web/20180709185800/https://www.vf.se/nyheter/filipstad/hotade-journalister-soker-asyl/|arkivo-dato=2018-07-09|lingvo=sv}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://trb.ro/2015/04/va-fi-shevciuc-reales-presedinte-transnistrean/|titolo=Va fi Shevciuc reales președinte transnistrean?|dato=2015-04-07|retejo=Transilvania Regional Business|arkivo-url=https://web.archive.org/web/20180704035650/https://trb.ro/2015/04/va-fi-shevciuc-reales-presedinte-transnistrean/|arkivo-dato=2018-07-04|lingvo=ro}}</ref> == Biografio == Konoplev naskiĝis en familio de sovetiaj inĝenieroj en Brjanska provinco.<ref>{{cite news|titolo=Глобальная игра и сумерки в Приднестровье|dato=2025-01-28|url=https://www.km.ru/world/914981-globalnaya-igra-i-sumerki-v-pridnestrove|lingvo=ru}}</ref> En 1978 lia familio translokiĝis al la nova urbo Dnestrovsk en la Moldavia SSR. En 1992 li revenis al Rusio. Li diplomiĝis pri konstitucia juro ĉe la Internacia Instituto pri Ekonomiko kaj Juro en Moskvo (1996), kaj poste akiris inĝenieran diplomon pri IT ĉe Brjanska Ŝtata Teknika Universitato (2003). Dum la malfruaj 1990-aj jaroj li ankaŭ estis aktiva kiel rok-muzikisto kaj kantverkisto. == Frua civila agado == Komence de la 1990-aj jaroj Konoplev partoprenis en civilsociaj kaj opoziciaj movadoj en Rusio. Li estis inter la partoprenantoj de la okazaĵoj rilataj al la Konstitucia krizo en Rusio (1993).<ref>{{Cite web|url=https://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/|titolo=Приднестровского журналиста выдавливают из России|dato=2010-02-22|lingvo=ru|arkivo-url=https://web.archive.org/web/20150712015307/http://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/|arkivo-dato=2015-07-12}}</ref> En la malfruaj 1990-aj kaj fruaj 2000-aj jaroj li kontribuis al civilsociaj iniciatoj en Rusio kaj Ĉednestrio, preparante analizajn materialojn kaj partoprenante en publika komunikado.<ref>{{Cite web|url=https://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_2260000/2260027.stm|titolo=Беспорядки в Москве: десятки задержанных|dato=2002-09-15|lingvo=ru}}</ref> == Laboro en Ĉednestrio == Dum la 2000-aj jaroj Konoplev laboris kun pluraj amaskomunikilaj kaj civilsociaj projektoj en Ĉednestrio, okupiĝante pri analizo, publika komunikado kaj organiza agado.<ref>{{Cite web|url=http://novostipmr.com/ru/news/12-11-16/partiya-proryv-likvidirovana-resheniem-verhovnogo-suda-pmr|titolo=Партия «Прорыв» ликвидирована решением Верховного суда ПМР|dato=2012-11-16|lingvo=ru}}</ref> Li estas la aŭtoro de la analiza koncepto **“Gipsy Bessarabia”**.<ref>{{Cite web|url=http://dniester.ru/content/gipsy-bessarabia-alternative|titolo=Gipsy Bessarabia as an alternative|dato=2009-12-24|lingvo=en|arkivo-url=https://web.archive.org/web/20140417085512/http://dniester.ru/content/gipsy-bessarabia-alternative|arkivo-dato=2014-04-17}}</ref> == Strategio == Ekde la malfruaj 1990-aj jaroj Konoplev okupiĝas pri strategia kaj analiza laboro pri politikaj, amaskomunikilaj kaj sociaj procezoj en la post-sovetia regiono. Liaj publikaĵoj aperis en rusaj analizaj platformoj kiel APN kaj ''Russian Journal''. == Ĵurnalismo kaj analiza laboro == Konoplev komencis publikigi je la aĝo de 16 jaroj. Ekde 1998 li kontribuas al rusaj analizaj retejoj kiel APN,<ref>{{Cite web|url=https://www.apn.ru/index.php?do=authors&author=153|titolo=Publikaĵoj de Roman Konoplev|lingvo=ru}}</ref> ''Russian Journal''<ref>{{Cite web|url=https://old.russ.ru/authors/konop.html|titolo=Publikaĵoj en Russian Journal|lingvo=ru|arkivo-url=https://web.archive.org/web/20200114132854/https://old.russ.ru/authors/konop.html|arkivo-dato=2020-01-14}}</ref> kaj aliaj. Li estis kolumnisto de ''Dnestrovskij Kurier'' (2002–2008), poste redaktisto kaj komentisto ĉe ''Lenta PMR'' (2004–2008) kaj ''Russkij Proryv'' (2007–2008).<ref>{{Cite web|url=https://newtimes.ru/articles/detail/3858/|titolo=Оранжевая Контрреволюция|dato=2008-07-28|lingvo=ru}}</ref> Inter 2009 kaj 2017 li estis posedanto kaj ĉefredaktoro de la novaĵagentejo ''DNIESTER''.<ref>{{Cite web|url=https://www.fpri.org/article/2015/04/a-quarrel-in-a-far-away-country-the-rise-of-a-budzhak-peoples-republic/|titolo=A Quarrel In A Far‑Away Country|dato=2015-04-08|lingvo=en}}</ref> == Verkoj == * ''Evangelie ot ekstremista'' (2005), ISBN 5‑94632‑061‑0 * ''Dromomania'' (2011) * ''Porazhenie'' (2013) == Pli postaj jaroj == Komence de la 2010-aj jaroj Konoplev alfrontis kreskantan premon rilate al sia ĵurnalista kaj analiza laboro en Ĉednestrio.<ref>{{Cite web|url=https://www.moldova.org/en/freedom-of-press-inexistent-in-transnistria-236021-eng/|titolo=Freedom of press inexistent in Transnistria|dato=2013-03-29|lingvo=en}}</ref> Li forlasis la regionon en 2012 kaj poste translokiĝis al Portugalio, kie li daŭrigas sian verkadon kaj analizadon. Li havas rusan civitanecon (ekde 1992) kaj portugalan civitanecon (ekde 2019).<ref>{{Cite web|url=https://trb.ro/2015/04/va-fi-shevciuc-reales-presedinte-transnistrean/|titolo=Va fi Shevciuc reales președinte transnistrean?|dato=2015-04-07|lingvo=ro}}</ref> Ekde 2021 li ankaŭ laboras kiel aranĝisto kaj produktanto por la alternativa rokgrupo Bering Hotel.<ref>{{Cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/bering-hotel-mn0004445910|titolo=Bering Hotel|lingvo=en}}</ref> == Vidu ankaŭ == * [[Ĉednestrio]] * [[DNIESTER]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [https://i.despiteborders.com/pridnestrovies-future-liberal-economy-freedom-and-security/ La estonteco de Pridnestrovie: Liberala ekonomio, Libereco kaj sekureco (2010)] {{Vivtempo|Konoplev, Roman}} {{projektoj}} [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Rusiaj publicistoj]] [[Kategorio:Rusiaj analizistoj]] [[Kategorio:Vivantaj homoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1973]] 2abqfrl2pa22arbw9z8ex3v8i4n6o79 9368476 9368470 2026-05-07T22:31:51Z Falk22 214137 9368476 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |nomo = Roman Konoplev |bildo = Roman Konoplev in Portugal 2023.jpg |priskribo = Roman Konoplev en 2023 |naskiĝdato = {{dato|1973|09|04}} |naskiĝloko = Poĉepo, Brjanska provinco, RSFSR, Sovetunio |nacieco = rusa |civitanoj = Rusio; Portugalio (ekde 2019) |okupo = verkisto, ĵurnalisto, publicisto, analizisto |edukado = Internacia Instituto pri Ekonomiko kaj Juro; Brjanska Ŝtata Teknika Universitato }} '''Roman Konoplev''' ({{lang-ru|Роман Евгеньевич Коноплёв}}; naskita la [[4-an de septembro]] [[1973]]) estas rusa verkisto, ĵurnalisto, publicisto kaj analizisto. Ekde la 1990-aj jaroj li kontribuas al rusaj kaj ĉednestriaj amaskomunikiloj. Ekde 2013 li loĝas en Portugalio, kie li daŭrigas sian verkadon, analizadon kaj muzikajn projektojn.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.vf.se/nyheter/filipstad/hotade-journalister-soker-asyl/ |titolo=Hotade journalister söker asyl |dato=2013-01-15 |lingvo=sv }}</ref> == Biografio == Konoplev naskiĝis en familio de sovetiaj inĝenieroj en Brjanska provinco.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.km.ru/world/914981-globalnaya-iga-i-sumerki-v-pridnestrove |titolo=Глобальная игра и сумерки в Приднестровье |dato=2025-01-28 |lingvo=ru }}</ref> En 1978 lia familio translokiĝis al Dnestrovsk en la Moldavia SSR. En 1992 li revenis al Rusio. Li diplomiĝis pri konstitucia juro en Moskvo (1996) kaj poste akiris inĝenieran diplomon pri IT (2003). == Civila kaj analiza agado == Ekde la 1990-aj jaroj li kontribuis al civilsociaj iniciatoj en Rusio kaj Ĉednestrio.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_2260000/2260027.stm |titolo=Беспорядки в Москве: десятки задержанных |dato=2002-09-15 |lingvo=ru }}</ref> En la 2000-aj jaroj li laboris kun pluraj amaskomunikilaj projektoj en Ĉednestrio.<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://novostipmr.com/ru/news/12-11-16/partiya-proryv-likvidirovana-resheniem-verhovnogo-suda-pmr |titolo=Партия «Прорыв» ликвидирована решением Верховного суда ПМР |dato=2012-11-16 |lingvo=ru }}</ref> Li estas la aŭtoro de la analiza koncepto **“Gipsy Bessarabia”**.<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://dniester.ru/content/gipsy-bessarabia-alternative |titolo=Gipsy Bessarabia as an alternative |dato=2009-12-24 |lingvo=en }}</ref> == Ĵurnalismo == Konoplev publikigas ekde la aĝo de 16 jaroj. Li kontribuis al analizaj retejoj kiel APN kaj ''Russian Journal''.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.apn.ru/index.php?do=authors&author=153 |titolo=Publikaĵoj de Roman Konoplev |lingvo=ru }}</ref> Li laboris kiel kolumnisto kaj redaktisto en ''Dnestrovskij Kurier'', ''Lenta PMR'' kaj ''Russkij Proryv''.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://newtimes.ru/articles/detail/3858/ |titolo=Оранжевая Контрреволюция |dato=2008-07-28 |lingvo=ru }}</ref> Inter 2009 kaj 2017 li estis posedanto kaj ĉefredaktoro de la novaĵagentejo ''DNIESTER''.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fpri.org/article/2015/04/a-quarrel-in-a-far-away-country-the-rise-of-a-budzhak-peoples-republic/ |titolo=A Quarrel In A Far‑Away Country |dato=2015-04-08 |lingvo=en }}</ref> == Verkoj == * ''Evangelie ot ekstremista'' (2005) * ''Dromomania'' (2011) * ''Porazhenie'' (2013) == Pli postaj jaroj == Komence de la 2010-aj jaroj li alfrontis premon rilate al sia ĵurnalista kaj analiza laboro en Ĉednestrio.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.moldova.org/en/freedom-of-press-inexistent-in-transnistria-236021-eng/ |titolo=Freedom of press inexistent in Transnistria |dato=2013-03-29 |lingvo=en }}</ref> Li translokiĝis al Portugalio en 2012 kaj akiris portugalan civitanecon en 2019.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://trb.ro/2015/04/va-fi-shevciuc-reales-presedinte-transnistrean/ |titolo=Va fi Shevciuc reales președinte transnistrean? |dato=2015-04-07 |lingvo=ro }}</ref> Ekde 2021 li ankaŭ laboras kiel aranĝisto kaj produktanto por la alternativa rokgrupo Bering Hotel.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.allmusic.com/artist/bering-hotel-mn0004445910 |titolo=Bering Hotel |lingvo=en }}</ref> == Eksteraj ligiloj == * [https://i.despiteborders.com/pridnestrovies-future-liberal-economy-freedom-and-security/ La estonteco de Pridnestrovie: Liberala ekonomio, Libereco kaj sekureco (2010)] {{Vivtempo|Konoplev, Roman}} {{projektoj}} [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Rusiaj publicistoj]] [[Kategorio:Rusiaj analizistoj]] [[Kategorio:Vivantaj homoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1973]] b22frz5pcib0z5zejadflb52y1cia7j 2 834762 9368344 9207478 2026-05-07T17:15:03Z Geoffroi 157495 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Почта CC BY-CA 2.png]] → [[File:Почта CC BY-SA 2.png]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) 9368344 wikitext text/x-wiki {{mesaĝokesto |id = Note | koloro de fono = oldlace |textcolor=navy |dosiero =Почта CC BY-SA 2.png | kapo=La tuta komunikado je kondiĉoj CC BY-ND |sciigo=Ekkomunikante min per iloj di vikipedio, elektronoka poŝto aŭ per ajna alia rimedo, ekster paĝoj de vikipedio aŭ alia vikia projekto (ajna mesaĝilo, papera leterumado k.t.p.), vi konsentas publikigi la informon, el la komunikado, kondiĉe de licenco [[Permesilo Creative Commons|CC BY-ND]]. La konsento Ikluzivas vian konsenton al rajto de kunkomunikantoj kopii kaj propagi informon (aŭ ĝian parton), intenantan en la komunikado, per ajna rimedo. Kunkomunikantoj rajtas interkonsenti pri limigo propagi certan parton de la informo, intenata en la komunikado, kondiĉe de klara konsento de ĉiuj korespondantoj.<br>Estimante [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 04:32, 18 jan. 2024 (UTC)}} {{Uzantoskatolaro/komenco}} {{Informkesto Vikipediisto |nomo =VladimirPF |dosiero =D 0524.jpg |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero =Konferenco de ruslingvaj vikipediistoj (2021 jaro) |Kromnomo1 = |Kromnomo2 = |Naskiĝdato = |Nacieco =ruslandano |Eniro =19-a de marto 2005 |Forpaso = |Urbo =[[Korolov (Moskva provinco)|Korolov]], [[Moskva provinco]], [[Rusio]] |Profesio1 = |Profesio 2 = |Profesio 3 = |TTT-ejo = }} {{Uzanto AWB}} {{Uzantoskatolaro/fino}} {{Babel|color=Silver|ru-D|eo-2|lando=Rusio|loko=Korolov (Moskva provinco)|UTC=+3|Patrolanto|}} Saluton! Mi estas vikiaŭtoro el Rusio. Iam mi aktivis en eo-vikipedio (tiam mi uzis alian nomon, kaj dum ses jaroj ek de 2005 jaro lanĉis 387 artikolojn), tamen dank'al mekanismoj de vikio, tian nomon mi ne povas plu uzi. Do, mi provas veni en la riveron la duan fojon. Mi ne estas sperta en aspektoj de lingvouzo kaj dankas ĉiujn lingvajn redaktojn de miaj tekstoj. == Por ripari == * [[CCITT]] * [[CELF]] * [[IEEE]] * [[ITU-TSS]] * [[PCI-SIG]] * [[SCSI Trade Association]] - merkata asocio de interfaco [[SCSI]] * [[T13]] == Kategorioj == * [[:Kategorio:Dua Mondmilito laŭ landoj]] => [[:Kategorio: ]] => [[:Kategorio: ]] == La Paĝaro bezonata por mi == * [[Uzanto:VladimirPF/Ŝablonpaĝo]] * [[Uzanto:VladimirPF/Provejo]] * [[Uzanto:VladimirPF/Provejo 2]] * [[Uzanto:VladimirPF/Artikoloj]] * [[Uzanto:VladimirPF/Artikoloj-projektoj]] * [[Ŝablono:VladimirPF/Ŝablonоj de libroj/dokumentado|Ŝablonоj de libroj]] * [[Kategorio:Ŝablonoj de fonto]] * [https://space.skyrocket.de/index.html Gunter's Space Page] * [https://stats.wikimedia.org/#/eo.wikinews.org Statistiko de vikinovaĵoj] * [https://stats.wikimedia.org/#/eo.wikipedia.org Statistiko de vikio] * [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Statistikoj ena vikia Statistiko] * [https://pageviews.wmcloud.org/langviews/ po lingve] * [https://petscan.wmflabs.org/ petscan] * [https://pageviews.wmcloud.org/pageviews/?project=ru.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-20&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%91%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B8 Kvanto de vizitoj de artikolo] * [https://stats.wikimedia.org/RU/Sitemap.htm] * [[Vikipedio:Stilogvido]] * [[Vikipedio:Vikiigo]] * [[Vikipedio:Lingvaĵo]] * [[Vikipedio:Gvidilo por biografioj]] * [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon]] * [[Vikipedio:Kontrolebleco]] * [[Vikipedio:Citi fontojn]] * [[Vikipedio:Notoj]] * [[Vikipedio:Eksteraj ligiloj]] * [[Vikipedio:Kriterioj por legindaj artikoloj]] * [[Vikipedio:Kriterioj por elstaraj artikoloj]] * [[Esperantaj vortaroj en la reto]] * [https://scivolemo.wordpress.com/ scivolemo] * [https://www.eventoj.hu/steb/astronomio/index-astronomio.htm FAKA LITERATURO PRI ASTRONOMIO] == La artikolaro grande tuŝita de mi == {{Kaŝskatolo |flankebla=maldekstre |FonKoloroT=LightSkyBlue |dosiero=[[Dosiero:Creative-Tail-rocket.svg|40px]] |titolo=Mia kosmo |enteno= * [[X-Mir Inspector]] * [[Taŭ Baleno]] {{*}} [[40 Eridano]] {{*}} [[40 Eridano A b]] * [[Klaso de lumeco]] {{*}} [[Efika temperaturo]] {{*}} [[Oranĝkolora nano]] {{*}} [[Hipergiganto]] {{*}} [[Hela blua varianta stelo]] {{*}} [[Flava hipergiganto]] {{*}} [[Blua hipergiganto]] {{*}} [[Supergiganto]] {{*}} {{Plibonigita artikolo}}[[Ruĝa supergiganto]] {{*}} [[Flava supergiganto]] {{*}} [[Blua supergiganto]] {{*}} [[Hela giganto]] {{*}} [[Giganto (stelo)]] {{*}} [[Fera stelo]] {{*}} [[Stela evoluo]] {{*}} [[Baria stelo]] {{*}} [[Karbona stelo]] {{*}} [[Zirkonia stelo]] }} {{Kaŝskatolo |FonKoloroT=LightSkyBlue |dosiero=[[Dosiero:Circle-icons-stack.svg|40px]] |titolo=Diverstema kontribuo |enteno= * [[Miĥail Vodolagin]] {{*}} [[Projekto Ave Maria]] {{*}} [[Vladimir Edelŝtejn]] {{*}} [[Len'emaljer]] {{*}} [[Glasingo]] }} {{Kaŝskatolo |FonKoloroT=LightSkyBlue |dosiero=[[Dosiero:Circle-icons-stack.svg|40px]] |titolo=Ŝablonoj |enteno= * [[Ŝablono:Stop]] {{Stop}} {{*}} [[Ŝablono:Spektra klasifikado de steloj]] {{*}} [[Ŝablono:Radiuso de Suno]] {{RdS}} {{*}} [[Ŝablono:Suna maso]] {{Sm}} {{*}} [[Ŝablono:Suna lumeco]] {{LdS}} {{*}} [[Ŝablono:Grado kelvina]] {{GdK}} {{*}} [[Ŝablono:Grado de Celsio]] {{GdC}} {{*}} [[Ŝablono:Grado de Farenhejt]] {{GdF}} * [[Ŝablono:Plibonigita artikolo]] {{Plibonigita artikolo}} {{*}} [[Ŝablono:Uzanto AWB]] }} {{Kaŝskatolo |FonKoloroT=LightSkyBlue |dosiero=[[Dosiero:Circle-icons-stack.svg|40px]] |titolo=Ŝablonoj de fontoj |enteno= * {{Ŝ|Libroj:Batalo ĉe Stalingrad (enciklopedio)}} {{*}} {{Ŝ|Libroj:Boris Godunov (Edelŝtejn)}} {{*}} {{Ŝ|Libroj:Esperantistoj de Sovetunio, partoprenentoj de 2-a mondmilito}} {{*}} {{Ŝ|Libroj:Granda Esperanta-ukraina vortaro de Pacjurko}} {{*}} {{Ŝ|Libroj:Sortoj frakasitaj}} {{*}} {{Ŝ|Libroj:NPIV}} {{*}} {{Ŝ|Retejo:PIV}} }} szho1isykajlc6tk41p64opzwplfkse 0 841505 9368289 9267861 2026-05-07T15:10:09Z RG72 11847 9368289 wikitext text/x-wiki '''Antipirino'''<ref>[https://vortaro.net/#antipirino_kd artikolo "antipirino" en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio</ref> estas blanka amara pulvoro, eltirita el terkarbo kaj uzata kontraŭ febro kaj neŭralgio. La vorton ekuzis [[L. L. Zamenhofo]] mem. [[Resuma formulo]] de antiprino estas C₁₁H₁₂N₂O. Fakte la nomo "Antipirino" origine estis [[varmarko]], [[komerca marko]] lanĉita de la farmacia firmao kiu unue produktis kaj vendis la substancon, kaj de la komercaj reklamoj eniris multajn vortarojn, ankaŭ nian [[PIV]]. Moderna libera nomo laŭ la juro de [[publika havaĵo]] tial estus '''Fenazono''', sed ĉar tiu nomo probable ankoraŭ aperas en neniu esperanta vortaro, kaj "antipirino" jes, estas en ordo provizore uzi la vortaran vorton, senkonsidere ke fakte ĝi estas [[komerca marko]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|ReVo=antipi}} * [[aspirino]], (alia [[komerca marko]]) ankaŭ uzata kontraŭ febro kaj neŭralgio * [[kinino]] {{medicinaj temoj}} {{ĝermo|medicino}} [[Kategorio:Pirazolonoj]] [[Kategorio:Nesteroidaj kontraŭinflamaj medikamentoj]] [[Kategorio:Nocaj substancoj]] [[Kategorio:Kontraŭdoloriloj]] [[Kategorio:Fenilaj kombinaĵoj]] j8vo61yuveulgcmrktidobobuf58qr5 0 842510 9368553 9297984 2026-05-08T07:04:33Z Sj1mor 12103 /* Eksteraj ligiloj */ 9368553 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Boris Miĥajloviĉ SKOSIREV''', {{Lang-ru|Бори́с Миха́йлович Ско́сырев}}, {{Lang-ca|Borís Mikhàilovitx Skóssirev}}, skribite interalie ankaŭ '''Skossyrew''' aŭ '''Skossyreff''' (naskiĝis la [[12-a‏ de januaro]] [[1896]] aŭ eble [[1900]], mortis la [[27-a de februaro|27-an de februaro]] [[1989]]) estis [[Blanka elmigrado|blank-elmigranto]], [[Aventuro|aventuristo]], [[Kunlaborismo|kunlaboristo]] kun la [[nazioj]] kaj pretendanto al la krono de la [[princlando]] [[Andoro]], kiu en 1934 mallongtempe prezentis sin kiel '''reĝo Boriso la 1-a de Andoro'''. == Vivo == [[Dosiero:Boris_Skossyreff_Wearing_a_Monacle.png|maldekstre|eta|Boris Skosirev en 1920]] Skosirev naskiĝis la [[12-a de januaro|12-an de januaro]] [[1896]] en [[Vilno]], tiam parto de la [[Rusia Imperio]], ŝajne al familio de malalta [[nobelaro]]. Ne multe estas konata pri lia familio preter la malmultaj detaloj kiujn li disponigis en siaj intervjuoj al la amaskomunikilaro sed laŭ li lia titolo estis [[barono]], titolo kiun li adoptis poste en sia vivo kiel [[barono]] Boris de Skosirev<ref>{{Cite web|title=Boris Skossyreff|url=https://www.historyfiles.co.uk/FeaturesEurope/EasternRussia_Skossyreff01.htm|last=P L Kessler|website=www.historyfiles.co.uk|access-date=2020-05-24|archive-date=2020-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803063421/https://www.historyfiles.co.uk/FeaturesEurope/EasternRussia_Skossyreff01.htm|url-status=live}}</ref><ref name="auto1">{{Cite web|title=Boris Mikhailovich Skossyreff (1896-1989) - Find...|url=https://www.findagrave.com/memorial/133119124/boris-mikhailovich-skossyreff|website=www.findagrave.com|language=en|access-date=2020-05-24|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172810/https://www.findagrave.com/memorial/133119124/boris-mikhailovich-skossyreff|url-status=live}}</ref>. Kun la eksplodo de la [[Rusia Enlanda milito]] en [[1917]], Skosirev fuĝis al [[Unuiĝinta Reĝlando|Britio]] kie li ricevis [[politika azilo|politikan azilon]]. En Britio li membriĝis en la [[Reĝa Mararmeo (Britio)|Brita Reĝa Mararmeo]] kaj funkciis kiel oficiro sur la rusa fronto ĝis la fino de la [[Unua Mondmilito]]<ref>{{Cite book|url=https://www.amazon.co.uk/Boris-Rey-Andorra-Antoni-Morell/dp/B00RBZT3G4|title=Boris I, Rey De Andorra|date=2007|publisher=Ediciones Destino|edition=1st|access-date=2020-05-24|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172826/https://www.amazon.co.uk/Boris-Rey-Andorra-Antoni-Morell/dp/B00RBZT3G4|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=p2|date=13 January 1919|title=Russian Officer's Story. Relatives murdered by Bolshevists|work=The Times}}</ref>. Post lia liberigo de la armeo, Skosirev asertis ke li faris ligojn kun la brita [[nobelo|aristokrataro]] kaj komencis studi en [[Universitato de Oksfordo|Oksfordo]], detaloj kiuj poste montriĝis malĝustaj. En la sama tempo, Skosirev estis akuzita plurfoje je etaj [[fraŭdo]]j, kiuj verŝajne igis lin aliĝi al la [[Brita Oficejo pri Eksterlandaj Aferoj|brita Ministerio de Eksteraj Aferoj]] kiel agento kontraŭ la forigo de la akuzoj. Li deĵoris ĝis [[1925]]<ref>{{Cite book|last=Office|first=Great Britain Foreign|url=https://books.google.com/books?id=rjLpv3_IOeMC&q=Skossyreff+conversations&pg=PA413|title=Index to the Correspondence of the Foreign Office for the Year|date=1969|publisher=Kraus-Thomson|language=en|access-date=2020-11-25|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172817/https://books.google.com/books?id=rjLpv3_IOeMC&q=Skossyreff+conversations&pg=PA413|url-status=live}}</ref>. [[Dosiero:Boris_Skossyreff_Dutch_Passport.png|eta|La nederlanda pasporto de Skosirev]] Poste tiun jaron li translokiĝis al [[Nederlando]] kie li ricevis nederlandan [[pasporto]]n kaj komencis nomi sin "[[Princo de Oranĝo|grafo de Orange]]", farante asertojn ke tiun titolon li ricevis de la [[Reĝlando de Nederlando|nederlanda reĝa domo]], io kio estis neita fare de ĉi-lasta. Fine de la [[1920-aj jaroj]], Skosirev estis difinita de la nederlandaj sekurecaj servoj kiel "internacia [[ĉarlatano]]" kaj estis forpelita el la lando<ref>{{Cite book|last=Leonardo, Ana Cristina, 1959-|url=https://www.worldcat.org/oclc/1039007007|title=O centro do mundo|year=2018|isbn=978-989-722-515-4|edition=1st|location=Lisboa|oclc=1039007007|access-date=2020-05-24|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172818/https://www.worldcat.org/title/centro-do-mundo/oclc/1039007007|url-status=live}}</ref>. Por mallonga periodo Skosirev translokiĝis al [[Sankta-Marta|Santa Marta]] en [[Kolombio]] kie li fondis tabakkomercan firmaon kiu malsukcesis sed li lernis la [[Hispana lingvo|hispanan]] sufiĉe bone ke en [[1932]] li translokiĝis al [[Hispanio]], kaj unue konatiĝis kun la princlando [[Andoro]]<ref>{{Cite web|title=Борис I: правитель Андорры из Вильно|url=https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/218768/boris-i-pravitel-andorry-iz-vil-no|date=2018-07-09|website=lrt.lt|language=lt|access-date=2020-05-24|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172822/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/218768/boris-i-pravitel-andorry-iz-vil-no|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Блоги / Diletant.media: Борис I: правитель Андорры из Российской империи|url=https://echo.msk.ru/blog/diletant_ru/2236368-echo/|last=Diletant.media|website=Эхо Москвы|language=ru|access-date=2020-05-24}}</ref>. == Andoro == En [[1934]] Skosirev vizitis Andoron por la unua fojo kaj komencis plani "[[puĉo]]n". Li faris ligojn kun civitanoj de ĉiuj medioj de vivo kaj komencis disvastigi en la eta princlando multe da mono donita al li de amerikaj investantoj kiujn li renkontis dum sia restado en Sudameriko<ref>{{Cite book|last=Izu|first=Miguel|url=https://books.google.com/books?id=cypyDwAAQBAJ&q=Skossyreff+Santa+Coloma+d'Andorra&pg=PT81|title=El Rey de Andorra|publisher=Editorial Almuzara|isbn=978-84-17558-35-2|language=es|access-date=2020-11-25|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172826/https://books.google.com/books?id=cypyDwAAQBAJ&q=Skossyreff+Santa+Coloma+d%27Andorra&pg=PT81|url-status=live}}</ref>. La [[17-a de majo|17-an de majo]] 1934, Skosirev aperis antaŭ la [[Ĝenerala Konsilio de Andoro]], kaj proponis investi en la lando kaj efektivigi reformojn kontraŭ prenado de potenco<ref>{{Cite web|title=Boris 1e, le mystérieux roi d'Andorre venu de Russie|url=https://histoiresroyales.fr/boris-1e-roi-andorre-histoire-boris-skossyreff/|last=Fontaine|first=Nicolas|date=2020-02-07|website=Histoires Royales|language=fr-FR|access-date=2020-05-24|archive-date=2020-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927165615/https://histoiresroyales.fr/boris-1e-roi-andorre-histoire-boris-skossyreff/|url-status=live}}</ref>. Lia propono estis [[Unuanimeco|unuanime]] malaprobita de la konsilio, kaj la [[prokuroro|ŝtatprokuroro]] akuzis lin je provo de [[ribelo]]<ref>{{Cite news|last=p11|date=3 March 1934|title=No King for Andorra. Offer from Chicago Declined|work=The Times}}</ref><ref name="issuu.com">{{Cite web|title=The Russian King of Andorra: Fantasies and Facts|url=https://issuu.com/alexanderkaffka/docs/english_el_rei_rus_dandorra_kaffka_|website=Issuu|date=10 July 2013|language=en|access-date=2020-05-24|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172819/https://issuu.com/alexanderkaffka/docs/english_el_rei_rus_dandorra_kaffka_|url-status=live}}</ref>. == Unua ekzilo == Post tiu fiasko, Skosirev forlasis Andoron al Hispanio, al la urbo [[:es:La_Seu_d'Urgell|La Seu d'Urgell]] situanta nur ĉirkaŭ 5 kilometrojn de la andora landlimo, kie li deklaris sin "la reganto de Andoro en ekzilo"<ref>{{Cite book|last=Affinati|first=Riccardo|url=https://books.google.com/books?id=ZVgGCwAAQBAJ&q=Skossyreff+La+Seu+d'Urgell&pg=PT115|title=Città fatali II|date=2015-11-27|publisher=Soldiershop Publishing|isbn=978-88-99158-97-2|language=it}}</ref><ref>{{Cite book|last=d'auteurs|first=collectif|url=https://books.google.com/books?id=NBheDwAAQBAJ&q=Skossyreff+La+Seu+d'Urgell&pg=PA50|title=Jeux Floraux des Pyrénées - Anthologie 2018|date=2018-05-17|publisher=Lulu.com|isbn=979-10-90416-28-4|language=fr|access-date=2020-11-25|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172818/https://books.google.com/books?id=NBheDwAAQBAJ&q=Skossyreff+La+Seu+d%27Urgell&pg=PA50|url-status=live}}</ref>. Skosirev komencis konduti kiel [[monarko]] al ĉiuj intencoj kaj celoj, aranĝante [[Bankedo|bankedojn]] kaj [[Konferenco|konferencojn]], donante [[Forpardono|forpardonojn]] kaj farante [[Intervjuo|intervjuojn]] kun gvidaj gazetoj kiel ekzemple ''[[The Times]]'' kaj la ''[[Daily Herald]]''<ref name=":0">"The Andorran Pretender," ''The Times'', 19 julio 1934.</ref>. Skosirev renkontis en Hispanio princon [[:fr:Jean d'Orléans (1874-1940)|Jean d’Orléans, duc de Guise]], kiu estis la postulanto al la franca krono nome de la [[Orléans (dinastio)|Domo de Orléans]], kaj ŝajne akiris de li konsenton ricevi la rajton al la titolo "princo de Andoro" kondiĉigita de la franca krono<ref>{{Cite book|last=d'auteurs|first=collectif|url=https://books.google.com/books?id=NBheDwAAQBAJ&q=Skossyreff+Prince+Jean+d'Orle%C3%A1ns&pg=PA51|title=Jeux Floraux des Pyrénées - Anthologie 2018|date=2018-05-17|publisher=Lulu.com|isbn=979-10-90416-28-4|language=fr|access-date=2020-11-25|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172820/https://books.google.com/books?id=NBheDwAAQBAJ&q=Skossyreff+Prince+Jean+d%27Orle%C3%A1ns&pg=PA51|url-status=live}}</ref>. Skosirev asertis ke ĉar Andoro estas regata de [[Kunprinco de Andoro]], unu el kiuj estis la [[Listo de francaj reĝoj|reĝo de Francio]] antaŭ la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]], tial princo Jean havas la aŭtoritaton doni al li la tronon de la [[princlando]]<ref>{{Cite book|last=Banks|first=William C.|url=https://books.google.com/books?id=2ZxiibVkkS0C&q=French+heads+of+state+continued+to+have+the+rights+and+functions+of+co-princes+from+Andorra|title=Political Handbook of the World 1997|date=1997-05-05|publisher=CQ Press|isbn=978-0-933199-12-5|language=en|access-date=2020-09-21|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172821/https://books.google.com/books?id=2ZxiibVkkS0C&q=French+heads+of+state+continued+to+have+the+rights+and+functions+of+co-princes+from+Andorra|url-status=live}}</ref>. En la sama tempo, Skosirev komencis verki [[konstitucio]]n por Andoro, en kiu li proponis igi Andoron [[impostparadizo]] kaj alporti [[Religia libereco|religian liberecon]], modernigon kaj eksterajn investojn, kio estis bonega novaĵo por la fermita princlando kaj kondukis al granda subteno por lia plano tra la tuta lando<ref>{{Cite book|last=d'auteurs|first=Collectif|url=https://books.google.com/books?id=0mnjDwAAQBAJ&q=Skossyreff+monocle&pg=PA69|title=Jeux Floraux des Pyrénées - Anthologie 2020|date=2020-05-11|publisher=BoD - Books on Demand|isbn=979-10-90416-37-6|language=fr|access-date=2020-11-25|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172820/https://books.google.com/books?id=0mnjDwAAQBAJ&q=Skossyreff+monocle&pg=PA69|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last=Eccardt|first=Thomas M.|url=https://books.google.com/books?id=gQFzO_v_uwwC&q=Skossyreff+monocle&pg=PA155|title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe: Andorra, Liechtenstein, Luxembourg, Malta, Monaco, San Marino, and Vatican City|date=2005|publisher=Hippocrene Books|isbn=978-0-7818-1032-6|language=en|access-date=2020-11-25|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172828/https://books.google.com/books?id=gQFzO_v_uwwC&q=Skossyreff+monocle&pg=PA155|url-status=live}}</ref>. == Regado == [[Dosiero:Flag of Andorra (end of the 19th century-c. 1930s).svg|eta|Flago de Andoro sub la regado de Skosirev]] La [[7-a de julio|7-an de julio]] 1934, Skosirev revenis de sia ekzilo al Andoro kaj, akompanita de siaj subtenantoj, marŝis al la ĉefurbo [[Andoro Malnova]] por prezentiĝi denove antaŭ la Ĝenerala Konsilio<ref>{{Cite book|last=Augustin|first=Byron|url=https://books.google.com/books?id=O4MNjT4QS0EC&q=Skossyreff+new+constitution&pg=PA29|title=Andorra|date=2009|publisher=Marshall Cavendish|isbn=978-0-7614-3122-0|language=en|access-date=2020-11-25|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172822/https://books.google.com/books?id=O4MNjT4QS0EC&q=Skossyreff+new+constitution&pg=PA29|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Baldacchinoel|first1=Godfrey|url=https://books.google.com/books?id=v67ZDwAAQBAJ&q=Skossyreff+new+constitution&pg=PA152|title=Handbook on the Politics of Small States|last2=Wivel|first2=Anders|date=2020-03-28|publisher=Edward Elgar Publishing|isbn=978-1-78811-293-2|language=en}}</ref>. Li donis paroladon al la konsilio en kiu li prezentis sin kiel la grafo de Orange, prezentis la konstitucion kiun li verkis kaj petis ricevi la regadon de la princlando. Li estis akompanita de sia edzino, usona milionulino. La venontan tagon, la [[8-a de julio|8-an de julio]], la asembleo superforte aprobis la peton, kaj du tagojn poste akceptis la novan konstitucion kaj kronis Skosirev kiel "Boris la 1-a de Andoro"<ref>{{Cite web|title=Boris Skossyreff and monarchical Andorra|url=https://medium.com/@Miguel/boris-skossyreff-and-monarchical-andorra-247b5ff7bf50|last=Miguel|date=2015-06-04|website=Medium|language=en|access-date=2020-05-24|archive-date=2015-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150907172333/https://medium.com/@Miguel/boris-skossyreff-and-monarchical-andorra-247b5ff7bf50|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last=Eccardt|first=Thomas M.|url=https://books.google.com/books?id=gQFzO_v_uwwC&q=Council+of+Ministers+of+Spain+Skossyreff&pg=PA156|title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe: Andorra, Liechtenstein, Luxembourg, Malta, Monaco, San Marino, and Vatican City|date=2005|publisher=Hippocrene Books|isbn=978-0-7818-1032-6|language=en|access-date=2020-11-25|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172844/https://books.google.com/books?id=gQFzO_v_uwwC&q=Council+of+Ministers+of+Spain+Skossyreff&pg=PA156|url-status=live}}</ref>. [[Dosiero:Coat_of_Arms_Boris_I.png|maldekstre|eta|Blazono de Boris la 1-a kiel mem-deklarita reĝo de Andoro]] Post la kronado, ne estis reago en la internacia komunumo. [[Hispanio]] kaj [[Francio]] ne reagis al la okazaĵoj kaj kun la escepto de kelkaj novaĵartikoloj en la franca gazetaro, la okazaĵoj ne ricevis ajnan resonon, sed kiam Skosirev deklaris [[Milito|militon]] kontraŭ la dua kunprinco de Andoro, la [[Episkopujo de Urgell|episkopo de Urgell]], Justí Guitart i Vilardebó, por establi sian regadon, ĉi-lasta turnis sin al la hispanaj aŭtoritatoj kaj postulis ke Skosirev estu forigita de Andoro<ref>{{Cite news|last=Tagliabue|first=John|date=2008-03-24|title=Hard times fall in the valleys of Andorra|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/03/24/world/europe/24iht-andorra.4.11380446.html|access-date=2020-05-26|issn=0362-4331}}</ref>. La [[21-a de julio|21-an de julio]] 1934, dek tri tagojn post kiam li ekregis, 4 membroj de la hispanaj sekurecaj taĉmentoj eniris Andoron kaj arestis Skosirev<ref>{{Cite news|last=p3|date=21 July 1934|title=Boris the First arrested|work=The New York Times}}</ref>. Laŭ la ordono de la episkopo de Urgell, la Ĝenerala Konsilio estis dissolvita kaj hispanaj kaj francaj reprezentantoj estis nomumitaj en ilia loko. == Dua ekzilo == Skosirev estis translokigita al [[Barcelono]] kaj post du tagoj estis sendita al [[Madrido]], kie li estis juĝita kaj sendita al loka malliberejo<ref>{{Cite book|last=Nogueira|first=Adeilson|url=https://books.google.com/books?id=ExZ6DwAAQBAJ&q=Skossyreff+Madrid&pg=PA7|title=Moedas De Andorra|date=26 March 2018|publisher=Clube de Autores (managed)|language=pt}}</ref><ref>{{Cite news|last=p11|date=23 July 1934|title=Andorran Pretender taken to Madrid. 'A militant Prince'|work=The Times}}</ref>. Dum lia restado en malliberejo li daŭre kondutis kiel monarko kaj sendis plurajn ordonojn al Andoro<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=IDxqfkZGbq4C&q=Skossyreff+Modelo|title=Mundo hispánico|date=July 1934|language=es}}</ref><ref>{{Cite news|last=p11|date=26 July 1934|title=Andorran Pretender in Prison. Disowned by his 'Subjects'|work=The Times}}</ref>. Komence de [[1935]] li estis deportita al [[Portugalio]] kie li restis preskaŭ unu jaron kaj daŭre asertis esti monarĥo en ekzilo<ref name="spainweek">{{cite journal|year=1934|title='Spain week by week|journal=Bulletin of Spanish Studies|volume=11|issue=44|pages=209–216|doi=10.1080/14753825012331364384}}</ref>. Post iom da tempo li estis deportita al Francio, kie li estis arestita pro eksvalidiĝo de sia pasporto kaj sendita al Hispanio<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=vUtcAAAAMAAJ&q=Skossyreff+Aix-en-Provence|title=L'Intermédiaire des chercheurs et curieux|date=2002|language=fr|access-date=2020-09-21|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220173001/https://books.google.com/books?id=vUtcAAAAMAAJ&q=Skossyreff+Aix-en-Provence|url-status=live}}</ref>. Kun la ekapero de la [[Hispana Enlanda Milito]], Skosirev denove fuĝis al Francio kaj estis sendita al malliberejo dum pluraj monatoj, ĝis komence de [[1938]] li estis permesita vivi en Francio kiel [[Blanka elmigrado|blanka ekzilo]]<ref>{{Cite web|title=Rei de Andorra viveu em Olhão|url=https://www.barlavento.pt/arquivo/rei-de-andorra-viveu-em-olhao|last=barlavento|date=2008-05-26|website=Barlavento|language=pt-PT|access-date=2020-05-24|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172858/https://barlavento.sapo.pt/arquivo/rei-de-andorra-viveu-em-olhao|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=p13|date=23 November 1934|title='Prince Boris of Andorra'. Arrest in Portugal|work=The Times}}</ref>. == Cetero de lia vivo == En Francio, Skosirev vivis en [[Aix-en-Provence]] en la sudo de la lando kaj tie li geedziĝis. Kun la ekapero de la [[Dua Mondmilito]] kaj la falo de Francio ĉe la manoj de [[Nazia Germanio]], Skosirev estis arestita kaj liberigita fare de la germanoj en [[1942]]<ref name="Boris I">{{Cite web|title=Boris I|url=http://www.andorrasite.com/boris.htm|access-date=2020-05-24|website=www.andorrasite.com|archive-date=2020-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124170555/http://www.andorrasite.com/boris.htm|url-status=live}}</ref>. Skosirev aliĝis al la germana armeo kaj servis ĉe la [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]. Post la fino de la milito, Skosirev estis arestita en [[1946]] fare de la francoj en [[Berlino]] kaj akuzita je [[kunlaborismo]] kun la nazioj<ref>{{Cite book|last=Leonardo, Ana Cristina, 1959-|url=https://www.worldcat.org/oclc/1039007007|title=O centro do mundo|year=2018|isbn=978-989-722-515-4|edition=1a. edição|location=Lisboa|oclc=1039007007|access-date=2020-05-24|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172920/https://www.worldcat.org/title/centro-do-mundo/oclc/1039007007|url-status=live}}</ref>. Li estis malliberigita ĝis la fino de tiu jaro kaj sendita al [[Orienta Germanio|Germana Demokratia Respubliko]]<ref name="Boris Skossyreff">{{Cite web|title=Boris Skossyreff|url=http://www.olhaocubista.pt/personalidades/TextosFFL/Boris_Skossyreff.htm|website=www.olhaocubista.pt|access-date=2020-05-24|archive-date=2020-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920140515/http://www.olhaocubista.pt/Personalidades/TextosFFL/Boris_Skossyreff.htm|url-status=live}}</ref>, kie li estis arestita fare de la [[Sovetunio|sovetianoj]] kaj juĝita al 25 jaroj en malliberejo. Skosirev plenumis sian punon en kaptitejo en [[Siberio]] ĝis [[1956]]<ref name="auto12">{{Cite web|title=Boris Mikhailovich Skossyreff (1896-1989) - Find...|url=https://www.findagrave.com/memorial/133119124/boris-mikhailovich-skossyreff|website=www.findagrave.com|language=en|access-date=2020-05-24|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220172810/https://www.findagrave.com/memorial/133119124/boris-mikhailovich-skossyreff|url-status=live}}</ref>. Post sia liberigo, li translokiĝis por vivi en la urbo [[Boppard]] en [[Okcidenta Germanio]] ĝis sia morto la [[27-a de februaro|27-an de februaro]] [[1989]] en la aĝo de 93. == Heredaĵo == Skosirev estis unu el la faktoroj kiuj kaŭzis la malfermon de Andoro al la mondo, kaj multaj el la iniciatoj kiujn li prezentis en la konstitucio estis efektivigitaj poste. Krome, la alportado de tabakkultivaĵoj al la regiono estas atribuita al li en la princlando. Pluraj libroj estis verkitaj pri lia vivo, kaj en [[2006]] teatraĵo nomita "Borís I (el rei d'Andorra)" estis enscenigita en Barcelono priskribanta lian vivon<ref>{{cite book|last=Morell|first=Antoni|title=Borís I, Rei D'andorra|publisher=La Magrana|year=1984|isbn=84-7410-157-3}}</ref><ref>[http://www.borisdandorra.com/ Official website of the play]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>. La domo kie Skosirev loĝis en la distrikto de [[Sant Julià de Lòria]], unu el la paroĥoj de Andoro, estas nomita la "rusa domo" ("casa del Russos") kaj havas [[ekspozicio]]n pri lia vivo. == Vidu ankaŭ == * [[Historio de Andoro]] * [[Blanka elmigrado]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * Barcelona's newspaper [[:en:La_Vanguardia|La Vanguardia]] reported interviews with Boris Skossyreff [http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1934/07/24/pagina-26/33155828/pdf.html Conversación de los periodistas con Boris I de Andorra (Journalist interview with Boris I of Andorra)] * ''[[:en:The_Times|The Times]]'' has a number of articles about Boris Skossyreff - both the takeover and the 1919 incident mentioned above (6 January 1919 p 4, 13 January p 2, 18 January p 5, and 20 January p 5). * [https://books.google.com/books?id=M9QYndAPmuQC&dq=boris+I+d%27Andorra&pg=PA41 Regional Surveys of the World, Western Europe 2003, Fifth Edition 2003, Editors Juliet Love i Jilian O'Brien] * [https://books.google.com/books?id=gQFzO_v_uwwC&q=Boris+I&pg=PA155 Thomas Eccardt. Secrets of the Seven Smallest States of Europe. Hippocrene Books, Inc. 171 Madison Avenue, New York, NY 10016.] {{ISBN|0-7818-1032-9}}. * [https://books.google.com/books?id=XEYXibppmj4C&q=boris+I&pg=PA183 Luis Capdevila. Nouvelle Découverte de l'Andorre. Nouvelles Editions Latines. Paris 1959, p. 180 i següents] * Gerhard Lang-Valchs, ''Boris von Skossyreff: rey de los andorranos, agente de los alemanes'', Círculo Rojo, Almería, 2018 {{ISBN|9788491947097}} * Miguel Izu, ''El rey de Andorra'', Editorial Berenice, Córdobam 2018, {{ISBN|9788417418625}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * (es) [https://archive.today/20130707183150/http://rusiahoy.com/cultura/2013/05/21/boris_skossyreff_el_aventurero_ruso_que_se_proclamo_rey_de_andorra_28053.html Borís Skossyreff: el aventurero ruso que se proclamó Rey de Andorra] * (ru) [http://www.rg.ru/Anons/arc_2003/0104/6.shtm rg.ru] * (pt) [https://web.archive.org/web/20090728094831/http://www.olhao.web.pt/Personalidades/TextosFFL/Boris_Skossyreff.htm olhao.web.pt, with a photograph of his tombstone.] * (en) [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20090217150116/http%3A//yourarchives.nationalarchives.gov.uk/index.php?title%3DBoris_Skossyreff informo pri antaŭaj dosieroj] ĉe La Naciaj Arkivoj kaj aliaj fontoj. * (ca,es,en) [http://kingandorra.agilityhoster.com/publications.html Kolekto de artikoloj en la kataluna, hispana kaj angla] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180910150740/http://kingandorra.agilityhoster.com/publications.html |date=2018-09-10 }} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Skosirev, Boris}} [[Kategorio:Vilnanoj]] [[Kategorio:Rusiaj nobeloj]] [[Kategorio:Historio de Andoro]] [[Kategorio:Regantoj]] pejcriekxsjka4uig8i9fqh4e35r2pd 0 843108 9368731 9256422 2026-05-08T10:30:17Z Sj1mor 12103 9368731 wikitext text/x-wiki {{Informkesto premio}} La '''Sidneja Paco-Premio''' ({{Lang-en|Sydney Peace Prize}}) estas aŭstralia pacpremio aljuĝita ĉiujare fare de la Sidneja Paca Fondaĵo (Sydney Peace Foundation), ne [[profitcela organizaĵo]] asociita kun la [[Universitato de Sidnejo|Universitato de Sydney]]. <ref>{{cite web|title=Home - Sydney Peace Foundation|publisher=Sydney Peace Foundation|url=http://sydneypeacefoundation.org.au/}}</ref>. La premio antaŭenigas [[paco]]n kun [[justeco]] kaj la praktiko de [[senperforto]]. Ĝi celas instigi publikan intereson kaj diskuton pri aferoj de paco, [[socia justeco]], homaj rajtoj kaj ne-perforta [[konfliktsolvado]] <ref>{{cite web|title=Peace with Justice Links & Resources - Sydney Peace Foundation|url=http://sydneypeacefoundation.org.au/about/peace-with-justice/}}</ref>. La premiitoj estas elektitaj de [[ĵurio]] de sep homoj el pluraj kampoj. La premio estis aljuĝita por la unua fojo en 1998 La Sidneja Paco-Premio estas la ununura pacpremio de [[Aŭstralio]]. == Ora medalo por Paco kun Justeco == La fondaĵo ankaŭ fojfoje premias specialan oran medalon por gravaj kontribuoj al paco kaj justeco. Gajnintoj de la ora medalo inkluzivas sud-afrikan [[ŝtatisto]]n [[Nelson Mandela]], la 14a [[Dalai-lamao]] [[Tenzin Gyatso]], [[Japana budhismo|japana budhisma]] gvidanto [[Daisaku Ikeda]], [[WikiLeaks]] eldonisto [[Julian Assange]], kostarika diplomato [[Christiana Figueres]] kaj aŭstralia muzikgrupo [[Midnight Oil]] <ref name=":03">{{Cite news|date=13 October 2020|title=Midnight Oil win Sydney Peace Foundation's gold medal for human rights|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2020/oct/14/midnight-oil-win-sydney-peace-foundations-gold-medal-for-human-rights|access-date=18 October 2020|issn=0261-3077}}</ref>. == Premiitoj == * 1998 – Profesoro [[Muhammed Yunus]], la fondinto de la [[Gramin-Banko]] kaj gajninto de la [[Nobel-premio pri paco]]. * 1999 – Ĉefepiskopo emerita [[Desmond Tutu]], gajninto de la [[Nobel-premio pri paco]]. * 2000 – [[Xanana Gusmão]], la poeto-artisto kaj Prezidanto de [[Orienta Timoro]] * 2001 – Siro [[William Deane]], la eksa [[Ĝenerala guberniestro de Aŭstralio]] * 2002 – [[Mary Robinson]], eksa [[Alta Komisaro de la Unuiĝintaj Nacioj pri Homaj Rajtoj]] * 2003 – d-ro. [[Hanan Ashrawi]], palestina [[docento]] kaj homrajta kampanjanto * 2004 – [[Arundhati Roy]], barata romanisto kaj paca aktivulo * 2005 – [[Olara Otunnu]], Subsekretario Ĝenerala de UN por Infanoj kaj Armita Konflikto de [[Ugando]] * 2006 – [[Irene Khan]], Sekretario Ĝenerala de [[Amnestio Internacia]] * 2007 – [[Hans Blix]], prezidento de la UNa Komisiono de Armiloj de Amasa Detruo * 2008 – [[Patrick Dodson]], prezidento de la Fondaĵo Lingiari * 2009 – John Pilger, aŭstralia ĵurnalisto kaj dokumentisto * 2010 – [[Vandana Shiva]], barata luktanto por socia justeco kaj ekologia aktivulo, eko-feministo kaj aŭtoro * 2011 – [[Noam Chomsky]], usona [[lingvistiko]] kaj aktivulo * 2012 – [[Sekai Holland]], zimbabva senatano * 2013 – [[Cynthia Maung]], mjanmaa doktoro * 2014 – [[Julian Burnside]], aŭstralia [[juristo]], homrajta kaj porrifuĝinta aktivulo * 2015 – [[Georgo Gittoes]], aŭstralia artisto kiu kronikas konfliktojn ĉirkaŭ la mondo * 2016 – [[Naomi Klein]], kanada ĵurnalisto, aŭtoro kaj eminenta aktivulo por [[klimata justeco]] * 2017 – [[Black Lives Matter]] (Nigrula Vivo Gravas), Internacia civilrajta aktivisma movado <ref>{{cite news|title=Black Lives Matter named as winner of 2017 Sydney Peace Prize|publisher=Sydney Peace Foundation|url=http://sydneypeacefoundation.org.au/black-lives-matter-named-winner-2017-sydney-peace-prize/|date=23 May 2017|access-date=15 June 2017}}</ref> * 2018 – [[Joseph E. Stiglitz]], usona ekonomikisto kaj docento * 2019 – [[Tarana Burke]] kaj [[Tracey Spicer]], usonaj fondintoj de la #[[Movado MeToo]] <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2019/may/01/tarana-burke-and-tracey-spicer-win-sydney-peace-prize-for-metoo-work|title=Tarana Burke and Tracey Spicer win Sydney Peace prize for #MeToo work|last=Martin|first=Lisa|date=30 April 2019|work=The Guardian|access-date=30 April 2019|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> * 2020 – Midnight Oil, aŭstralia roka muzikgrupo<ref name=":02">{{Cite news|date=13 October 2020|title=Midnight Oil win Sydney Peace Foundation's gold medal for human rights|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2020/oct/14/midnight-oil-win-sydney-peace-foundations-gold-medal-for-human-rights|access-date=18 October 2020|issn=0261-3077}}</ref> * 2021–2022 – La ''[[:en:Uluru_Statement_from_the_Heart|Uluru Statement from the Heart]]'' (Uluru-a Komunikaĵo de la Koro)<ref>{{Cite web|date=2021-05-26|title=Uluru Statement from the Heart wins 2021 Sydney Peace Prize|url=https://www.sydney.edu.au/news-opinion/news/2021/05/26/uluru-statement-from-the-heart-wins-2021-sydney-peace-prize.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181951/https://www.sydney.edu.au/news-opinion/news/2021/05/26/uluru-statement-from-the-heart-wins-2021-sydney-peace-prize.html|archive-date=2021-05-30|access-date=2021-06-01|website=The University of Sydney|language=en-AU}}</ref><ref>{{Cite web|last=Zhou|first=Naaman|date=2021-05-26|title=Uluru Statement from the Heart awarded 2021 Sydney peace prize|url=http://www.theguardian.com/australia-news/2021/may/26/uluru-statement-from-the-heart-awarded-2021-sydney-peace-prize|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210531132513/https://www.theguardian.com/australia-news/2021/may/26/uluru-statement-from-the-heart-awarded-2021-sydney-peace-prize|archive-date=2021-05-31|access-date=2021-06-01|website=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Uluru Statement from the Heart wins 21-22 Sydney Peace Prize|url=https://www.sydney.edu.au/news-opinion/news/2022/11/10/uluru-statement-from-the-heart-wins-21-22-sydney-peace-prize.html|access-date=2022-11-11|website=The University of Sydney|language=en-AU}}</ref> * 2023 – [[Nazanin Boniadi]], brita aktorino kaj aktivulo<ref name="khadem20232">{{cite web|last=Khadem|first=Nassim|title=Actress Nazanin Boniadi on why China shouldn't be mediator in the Middle East|website=[[ABC News (Australia)]]|date=25 October 2023|url=https://www.abc.net.au/news/2023-10-25/iran-saudi-china-middle-east-war-actress-nazanin-boniadi-profile/102996008|access-date=28 October 2023}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.sydneypeacefoundation.org.au Retejo de la Sidneja Paca Fondaĵo] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Pacpremioj]] 7xrwfds6b5sdfmy2phgml8nru6ef7wf 9368733 9368731 2026-05-08T10:31:01Z Sj1mor 12103 Nuligis version 9368731 de [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Speciala:Contributions/Sj1mor|kontribuoj]], [[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskutpaĝo]]) 9368733 wikitext text/x-wiki {{Informkesto premio}} La '''Sidneja Paco-Premio''' ({{Lang-en|Sydney Peace Prize}}) estas aŭstralia pacpremio aljuĝita ĉiujare fare de la Sidneja Paca Fondaĵo (Sydney Peace Foundation), ne [[profitcela organizaĵo]] asociita kun la [[Universitato de Sidnejo|Universitato de Sydney]]. <ref>{{cite web|title=Home - Sydney Peace Foundation|publisher=Sydney Peace Foundation|url=http://sydneypeacefoundation.org.au/}}</ref>. La premio antaŭenigas [[paco]]n kun [[justeco]] kaj la praktiko de [[senperforto]]. Ĝi celas instigi publikan intereson kaj diskuton pri aferoj de paco, [[socia justeco]], homaj rajtoj kaj ne-perforta [[konfliktsolvado]] <ref>{{cite web|title=Peace with Justice Links & Resources - Sydney Peace Foundation|url=http://sydneypeacefoundation.org.au/about/peace-with-justice/}}</ref>. La premiitoj estas elektitaj de [[ĵurio]] de sep homoj el pluraj kampoj. La premio estis aljuĝita por la unua fojo en 1998 La Sidneja Paco-Premio estas la ununura pacpremio de [[Aŭstralio]]. == Ora medalo por Paco kun Justeco == La fondaĵo ankaŭ fojfoje premias specialan oran medalon por gravaj kontribuoj al paco kaj justeco. Gajnintoj de la ora medalo inkluzivas sud-afrikan [[ŝtatisto]]n [[Nelson Mandela]], la 14a [[Dalai-lamao]] [[Tenzin Gyatso]], japana [[Budhismo|budhisma]] gvidanto [[Daisaku Ikeda]], [[WikiLeaks]] eldonisto [[Julian Assange]], kostarika diplomato [[Christiana Figueres]] kaj aŭstralia muzikgrupo [[Midnight Oil]] <ref name=":03">{{Cite news|date=13 October 2020|title=Midnight Oil win Sydney Peace Foundation's gold medal for human rights|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2020/oct/14/midnight-oil-win-sydney-peace-foundations-gold-medal-for-human-rights|access-date=18 October 2020|issn=0261-3077}}</ref>. == Premiitoj == * 1998 – Profesoro [[Muhammed Yunus]], la fondinto de la [[Gramin-Banko]] kaj gajninto de la [[Nobel-premio pri paco]]. * 1999 – Ĉefepiskopo emerita [[Desmond Tutu]], gajninto de la [[Nobel-premio pri paco]]. * 2000 – [[Xanana Gusmão]], la poeto-artisto kaj Prezidanto de [[Orienta Timoro]] * 2001 – Siro [[William Deane]], la eksa [[Ĝenerala guberniestro de Aŭstralio]] * 2002 – [[Mary Robinson]], eksa [[Alta Komisaro de la Unuiĝintaj Nacioj pri Homaj Rajtoj]] * 2003 – d-ro. [[Hanan Ashrawi]], palestina [[docento]] kaj homrajta kampanjanto * 2004 – [[Arundhati Roy]], barata romanisto kaj paca aktivulo * 2005 – [[Olara Otunnu]], Subsekretario Ĝenerala de UN por Infanoj kaj Armita Konflikto de [[Ugando]] * 2006 – [[Irene Khan]], Sekretario Ĝenerala de [[Amnestio Internacia]] * 2007 – [[Hans Blix]], prezidento de la UNa Komisiono de Armiloj de Amasa Detruo * 2008 – [[Patrick Dodson]], prezidento de la Fondaĵo Lingiari * 2009 – John Pilger, aŭstralia ĵurnalisto kaj dokumentisto * 2010 – [[Vandana Shiva]], barata luktanto por socia justeco kaj ekologia aktivulo, eko-feministo kaj aŭtoro * 2011 – [[Noam Chomsky]], usona [[lingvistiko]] kaj aktivulo * 2012 – [[Sekai Holland]], zimbabva senatano * 2013 – [[Cynthia Maung]], mjanmaa doktoro * 2014 – [[Julian Burnside]], aŭstralia [[juristo]], homrajta kaj porrifuĝinta aktivulo * 2015 – [[Georgo Gittoes]], aŭstralia artisto kiu kronikas konfliktojn ĉirkaŭ la mondo * 2016 – [[Naomi Klein]], kanada ĵurnalisto, aŭtoro kaj eminenta aktivulo por [[klimata justeco]] * 2017 – [[Black Lives Matter]] (Nigrula Vivo Gravas), Internacia civilrajta aktivisma movado <ref>{{cite news|title=Black Lives Matter named as winner of 2017 Sydney Peace Prize|publisher=Sydney Peace Foundation|url=http://sydneypeacefoundation.org.au/black-lives-matter-named-winner-2017-sydney-peace-prize/|date=23 May 2017|access-date=15 June 2017}}</ref> * 2018 – [[Joseph E. Stiglitz]], usona ekonomikisto kaj docento * 2019 – [[Tarana Burke]] kaj [[Tracey Spicer]], usonaj fondintoj de la #[[Movado MeToo]] <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2019/may/01/tarana-burke-and-tracey-spicer-win-sydney-peace-prize-for-metoo-work|title=Tarana Burke and Tracey Spicer win Sydney Peace prize for #MeToo work|last=Martin|first=Lisa|date=30 April 2019|work=The Guardian|access-date=30 April 2019|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> * 2020 – Midnight Oil, aŭstralia roka muzikgrupo<ref name=":02">{{Cite news|date=13 October 2020|title=Midnight Oil win Sydney Peace Foundation's gold medal for human rights|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2020/oct/14/midnight-oil-win-sydney-peace-foundations-gold-medal-for-human-rights|access-date=18 October 2020|issn=0261-3077}}</ref> * 2021–2022 – La ''[[:en:Uluru_Statement_from_the_Heart|Uluru Statement from the Heart]]'' (Uluru-a Komunikaĵo de la Koro)<ref>{{Cite web|date=2021-05-26|title=Uluru Statement from the Heart wins 2021 Sydney Peace Prize|url=https://www.sydney.edu.au/news-opinion/news/2021/05/26/uluru-statement-from-the-heart-wins-2021-sydney-peace-prize.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181951/https://www.sydney.edu.au/news-opinion/news/2021/05/26/uluru-statement-from-the-heart-wins-2021-sydney-peace-prize.html|archive-date=2021-05-30|access-date=2021-06-01|website=The University of Sydney|language=en-AU}}</ref><ref>{{Cite web|last=Zhou|first=Naaman|date=2021-05-26|title=Uluru Statement from the Heart awarded 2021 Sydney peace prize|url=http://www.theguardian.com/australia-news/2021/may/26/uluru-statement-from-the-heart-awarded-2021-sydney-peace-prize|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210531132513/https://www.theguardian.com/australia-news/2021/may/26/uluru-statement-from-the-heart-awarded-2021-sydney-peace-prize|archive-date=2021-05-31|access-date=2021-06-01|website=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Uluru Statement from the Heart wins 21-22 Sydney Peace Prize|url=https://www.sydney.edu.au/news-opinion/news/2022/11/10/uluru-statement-from-the-heart-wins-21-22-sydney-peace-prize.html|access-date=2022-11-11|website=The University of Sydney|language=en-AU}}</ref> * 2023 – [[Nazanin Boniadi]], brita aktorino kaj aktivulo<ref name="khadem20232">{{cite web|last=Khadem|first=Nassim|title=Actress Nazanin Boniadi on why China shouldn't be mediator in the Middle East|website=[[ABC News (Australia)]]|date=25 October 2023|url=https://www.abc.net.au/news/2023-10-25/iran-saudi-china-middle-east-war-actress-nazanin-boniadi-profile/102996008|access-date=28 October 2023}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.sydneypeacefoundation.org.au Retejo de la Sidneja Paca Fondaĵo] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Pacpremioj]] i9t0bmni97r1177tovqe8zc4hkl1u4b 0 852938 9368367 9201661 2026-05-07T19:06:27Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368367 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}} '''Blackstone Group''' LP ( NYSE :  BX ) estas privata akci- kaj investfirmao, formita en 1985 fare de Peter G. Peterson kaj Stephen A. Schwarzman. La kompanio estas unu el la plej grandaj investantoj de la mondo en alternativaj investoj ([[:en:Alternative_Investment|en]]). La agadkampoj de la firmao inkluzivas [[Nemoveblaĵo|nemoveblaĵojn]], privatajn [[Akcio|akciojn]], same kiel kreditajn kaj [[Heĝfonduso|heĝfondusajn]] strategiojn <ref>[http://dealbook.blogs.nytimes.com/2007/03/16/blackstone-said-to-prepare-for-ipo/ Artikolo en la New York Times]</ref>. La firmao havas sian ĉefsidejon en [[Novjorko]], kaj aliajn oficejojn en [[Atlanta]], [[Bostono]], [[Londono]], [[Hamburgo]], [[Parizo]], [[Mumbajo]] kaj [[Honkongo]]. Blackstone posedas 20% de [[China National BlueStar]] kiu siavice posedas [[Elkem]] <ref>[http://www.elkem.no/dav/0c51c9cdd5.pdf Prezentaĵo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110810211604/http://www.elkem.no/dav/0c51c9cdd5.pdf |date=2011-08-10 }} {{Wayback|url=http://www.elkem.no/dav/0c51c9cdd5.pdf|date=20110810211604}} – Elkem, 16. juni 2011</ref>. Konataj posedaĵoj de la Blackstone Grupo (en aprilo 2016): * Industrio: TRW Automotive, Nalco, Freescale Semiconductor, MB Aerospace (X/2015 <ref>[http://www.mbaerospace.com/news/blackstone-to-acquire-mb-aerospace/ mbaerospace.com]</ref>) * Vitro: Gerresheimer * Amaskomunikilaro kaj Distra industrio: Merlin Entertainments Group, Universal Orlando Resort, Cineworld, Houghton Mifflin, SeaWorld * Energio kaj Rubadministrado: Allied Waste, Texas Genco * Pakado: Graham Packaging * Telekomunikadoj: Deutsche Telekom, akcia havo de 4.5% * Financo: Allianz SE, akcia havo de 5.3% * Sanservo: Southern Cross Healthcare * Gastronomio: Spirit Group * Modo: Jack Wolfskin (2011-2017) <ref>[http://www.spiegel.de/wirtschaft/unternehmen/jack-wolfskin-outdoor-ausruester-gehoert-jetzt-hedgefonds-a-1156226.html ''Hedgefonds übernehmen Jack Wolfskin'', auf www.spiegel-online.de], abgerufen am 16. Juni 2018.</ref>, Spanx Inc. * Hotelindustrio: Hilton Hoteloj (IV/2007), proksima kunlaboro sur la germana hotelmerkato kun la Event Hotel Group, 2007 aĉeto de la antaŭa Interhoteloj de la GDR, La Kosmopolito, Las Vegas (III/2013 <ref>[http://lasvegassun.com/news/2014/may/15/deutsche-bank-sells-cosmopolitan-blackstone-17-bln/ lasvegassun.com]</ref>) * Produktado: Leica (X/2011 <ref>[http://www.ft.com/cms/s/0/7eaceedc-fa2c-11e0-8e7e-00144feab49a.html#axzz46GmQP9j6 ft.com]</ref>) == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo|https://www.blackstone.com}} ({{en}}) {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Financaj firmaoj]] [[Kategorio:Usonaj firmaoj]] [[Kategorio:Firmaoj de Nov-Jorkio]] 6r036v0n9jxg9awubfcrp7etl6b1i5l 0 856708 9368671 8649294 2026-05-08T09:37:51Z Sj1mor 12103 9368671 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |priskribo de bildo=Multmedia prezento de la skisaltoj ĉe Lillehammer estas la ĉefekspoziciaĵo de la muzeo, fotita en julio 2016 |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = NO | situo sur mapo = |tipo1 = reliefo |zomo=13 |estro= |vizitantoj= }} [[Dosiero:Håkons_hall_Lillehammer.jpg|eta|Håkons Halo, Lillehammer]] [[Dosiero:Utstilling_Norges_Olympiske_Museum.jpg|eta|Norvega Olimpika Muzeo, ekspozicio ĝis 2015]] La '''Norvega Olimpika Muzeo''' ({{Lang-no|'''Norges Olympiske Muzeo'''}}) estas sportmuzeo en [[Lillehammer]], [[Norvegio]]. kaj estas parto de la Lillehammer muzea fondaĵo <ref>{{cite web|url=https://www.lillehammer.com/opplevelser/norges-olympiske-museum-p631043|title=Norges Olympiske Museum|publisher=lillehammer.com|accessdate=la 1an de septembro 2017}}</ref>. Ĝi situas proksime de Lysgårdsbakken en Halo Håkons kaj estas parto de la [[subĉiela muzeo|subĉiela]] [[muzeo Maihaugen]] ekde la 12-a de februaro 2016 <ref>{{cite web|url=https://www.visitnorway.com/listings/norwegian-olympic-museum/5453/|title=Norwegian Olympic Museum|publisher=Innovation Norway|accessdate=la 1an de septembro 2017}}</ref>. Ĉi tiu estas la ununura muzeo en [[Norda Eŭropo]] kiu prezentas la tutan historion de la Olimpikoj. La muzeo havas kolekton de pli ol 7,000 olimpikaj ekspoziciaĵoj. La Norvega Olimpika Muzeo havas la statuson de la nacia muzeo de sporto en Norvegio. Kune kun la muzeoj Maihaugen, Aulestad, Bjerkebæk kaj la Norvega Poŝta Muzeo, la Norvega Olimpika Muzeo estas parto de la firmigita Lillehammer-muzeo. == Historio kaj priskribo == La Olimpika Muzeo en Norvegio prezentas la historion de la [[Olimpikoj]] de [[Antikvaj Olimpiaj Ludoj|antikvaj tempoj]] ĝis la nuntempo, kun la plej granda fokuso sur la [[Vintra Olimpiko 1952|Vintra Olimpiko de 1952 en Oslo]] kaj la [[Vintra Olimpiko 1994|Vintra Olimpiko de 1994 en Lillehammer]]; la muzeo ankaŭ inkluzivas la Galerio de Honoro de Norvega Sporto. La olimpikaj kulminaĵoj estas prezentitaj per interagaj instalaĵoj, plurmediaj prezentoj kaj rakontoj rilataj al aŭtentaj objektoj. Krom la konstanta ekspozicio, la muzeo prezentas ankaŭ provizorajn ekspoziciojn kun temoj ligitaj al sporthistorio kaj sporto. La [[Paralimpiko]] kaj la [[Junularaj Olimpikoj]] havas siajn proprajn sekciojn en la muzeo <ref>{{cite web|url=https://www.naf.no/medlemskap/medlemsfordeler/sycno/maihaugen/norges-olympiske-museum/|title=Norges Olympiske Museum|publisher=Norges Automobil-Forbund|accessdate=la 1an de septembro 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170923050736/https://www.naf.no/medlemskap/medlemsfordeler/sycno/maihaugen/norges-olympiske-museum/|archivedate=2017-09-23}}</ref>. Krom impona kolekto de [[Olimpika medala klasifiko|medaloj]], inkluzive de ĉiuj originalaj medaloj de la plej sukcesa alpinisto de ĉiuj tempoj, [[Kjetil André Aamodt]], la muzeo ankaŭ montras ampleksan kolekton de originalaj torĉoj el la [[Stafetado de olimpika torĉo|olimpikaj torĉaj stafetadoj]] de la diversaj ludoj. La muzeo estis oficiale malfermita fare de Reĝo [[Harald la 5-a (Norvegio)|Harald la 5-a, Reĝo de Norvegio]] kaj lia edzino, [[Sonja de Norvegio|Sonja, Reĝino de Norvegio]] la [[27-a de novembro|27-an de novembro]] [[1997]], sed estis poste fermita kaj remalfermita en [[2017]] <ref>{{cite web|url=https://medium.com/@IOCreporters/a-majestic-opening-for-the-olympic-museum-a-brick-in-the-yog-legacy-147b2302ef91|title=A majestic opening for the Olympic Museum|publisher=IOC Young Reporters|accessdate=la 1an de septembro 2017}}</ref>. == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Olimpika Muzeo|Olimpika Muzeo en Laŭzano]] == Eksteraj ligiloj == * [http://eng.ol.museum.no/ Oficiala retejo] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Muzeoj en Norvegio]] [[Kategorio:Olimpikoj]] [[Kategorio:Sportaj muzeoj]] [[Kategorio:Sporto en Norvegio]] 2dzf8ma07blxsb4otmu1mq07af3xm23 0 859281 9368518 9153633 2026-05-08T03:40:32Z Tirolischleioans 254019 9368518 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Judas Thaddäus''' ''Teddy'' '''PODGORSKI''' (naskiĝinta la {{Daton|19|7|1935}} en [[Vieno]], mortinta la {{Daton|16|3|2024}}<ref>[https://orf.at/stories/3351767/ "Teddy Podgorsky ist tot."] - ĉe: Orf.at, 16.3.2024</ref>) estis [[aŭstrio|aŭstra]] aktoro (ankaŭ kabarede), reĝisoro, ĵurnalisto kaj radifonia-televida moderigisto. En 1972 li ekestis ĉefredaktoro de [[ORF]], inter 1986 kaj 1990 ties ĝenerala intendanto. ==Vivo== Podgorski estis filo de nobla pola oficiro el [[Lvivo]] kiu ekloĝis en Aŭstrio post militkaptiteco. Post trapaso de la abiturienta ekzameno en la Konventa gimnazio de [[Admont]] li studis arthistorion kaj germanistikon dum ses semestroj ĉe la [[universitato de Vieno]] paralele aktorante en diversaj vienaj kelteatroj kaj ĉe ''Volkstheater''. En 1953 li komencis kiel novaĵparolisto kaj raportisto por la usona radifonistacio ''Rot-Weiß-Rot''; en 1955 li ekdeĵoris ĉe la ĵus fondita Aŭstra Televido. Tie li kaŭzis tumulton plurajn fojojn per senindulgaj riveloj, ekz. en 1959 pri la pava trono de [[Mohamed Reza Pahlavi]]. Pro tio la ŝaho nuligis ŝtatviziton en Aŭstrujo kaj oni maldungis Podgorsky (redungo venis tri semajnojn poste). Alian skandaleton provokis li per ne tro pozitiva raporto pri dirigento [[Herbert von Karajan]]. En 1967 li estis promociita al ĉefraportisteco fare de la tiama ORF-direktoro [[Gerd Bacher]]. Podgorski estis la unua prezentisto de la viena studio (apud po unu studio en [[Svislando]] kaj [[Germanujo]]) por la krimsolvhelpa elsendo ''Aktenzeichen XY ungelöst''. Baldaŭ li fariĝis ĉefredaktoro ĉe ''Zeit im Bild'' (kies nomon li eĉ inventis). En 1972 li iĝis televida sporta direktoro - ideala posteno por la sportentuziasmulo kiu ankaŭ iĝis konata kiel amatora boksisto, vetkurŝoforo, piloto, rajdanto, biciklanto kaj amanto de anglaj malnovaj aŭtoj. En 1986 li estis nomumita ĝenerala intendanto de ORF kaj ankaŭ regule aperis antaŭ la kamerao por la programoj ''Seinerzeit'' kaj la [[dando|danda]] ''Jolly Joker''. Li elpensis multajn sukcesajn seriojn kiel ''Greatest fights of the century'', ''Sportpanorama'', ''An den Boxen'' ,''Panorama'', ''Seinerzeit'' kaj ''Seitenblicke''. Dum la kvar jaroj da sia plej supra ORF-oficperiodo Podgorski respondecis pri la malcentralizo de novaĵelsendoj (kreo de la federacilandaj, ĉiutagaj novaĵoj ''Bundesland heute'' kaj la establo de ''Heimat, fremde Heimat'' (etnogrupprogramoj). Krome li fortigis la [[germanlingvio|germanlingvian]], publikjuran kulturkanalon [[3sat]]. Li krome malakceptis intencojn de politikistoj influi la enhavon de la programoj. Podgorski ankaŭ verkadis laboris kiel aktoro en la teatro kaj en filmoj kaj por la televido. Li enscenigis prezentojn ĉe ''Theater an der Josefstadt'' kaj ''Wiener Kammerspiele'' partoprenante en projektoj de [[Viena Ŝtata Operejo]], ''Volksoper'' kaj la lagofestivaloj de [[Mörbisch am See]]. Eĉ post emeritiĝo li reĝisoris ĉe ''Kammerspiele'' kaj aktoris. Ekde 2010 li aranĝis la distran intervju-televidaĵon ''Im Gespräch mit Teddy Podgorski'' por la privata kanalo ''Servus TV''. Teddy Podgorski estis la patro de tri filoj kaj estis la duan fojon edzigita en la 1986-a jaro. ==Honoroj (elekto)== * 1968: Großer Filmpreis von Oberhausen * 1970: ''Goldene Kamera'' por ''Panorama'' * 1976: Bambi * 1978: Goldener Ring von Lausanne * 1980: Sport-Oscar * 1984: Großes Ehrenzeichen des Landes Steiermark (fare de [[Stirio]]) * 1985: Großes Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich * 2012: ''Jubiläums-Romy'' por kvaronan jarcenton da moderigo de ''Seitenblicke'' * 2017: Journalist des Jahres – premio por la tutviva elfararo<ref>[http://orf.at/stories/2419019/ "ORF ist Redaktion des Jahres."] - ĉe: Orf.at, 15.12.2017</ref> ==Verkoj (elekto)== ===Filmoj=== *Der Diamant des Geisterkönigs (televide), 1992 *Unser Opa ist der Beste (televide), 1995 *Die Fledermaus (televide), 1996 *Der Bockerer 2, 1996 *Die lustige Witwe (televide), 1997 *Der Bockerer III - Die Brücke von Andau, 2000 *Der Verschwender (televide), 2000 *Der Bockerer IV - Prager Frühling, 2003 ===Libroj=== *''Cassius Clay'', Ueberreuter Verlag, 1971 *''Olympische Spiele Innsbruck'', Molden, 1976 *''Muskeln auf Papier. Sport und Literatur von Teddy Podgorski'', Österr. Staatsdruckerei, 1986 *''Geschichten aus dem Hinterhalt'', Haymon Verlag, 2010 ==Eksteraj ligiloj== * {{DNB-Portal|129029521}} *[https://www.imdb.com/name/nm0687990/ informoj ĉe IMDb] *[https://www.derstandard.at/story/2000019012437/teddy-podgorski-orf-wuerdigt-den-tv-allrounder-zum-80-geburtstag "ORF würdigt den TV-Allrounder zum 80. Geburtstag"] - ĉe: ''[[Der Standard]]'', 13.7.2015 *[https://www.mediathek.at/katalogsuche/suche/?q%5B%5D=podgorski sonregistroj de Podgorski] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240317170447/https://www.mediathek.at/katalogsuche/suche/?q&#91;&#93;=podgorski |date=2024-03-17 }} ==Notoj== <references/> {{bibliotekoj}} {{vivtempo|Podgorsky, Thaddaus}} [[kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[kategorio:Aŭstraj aktoroj]] [[kategorio:Aŭstraj reĝisoroj]] [[kategorio:Moderigistoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en Vieno]] [[Kategorio:ORF]] 8tn6ks9trj6uz77fphaw4h32hptfent 2 886966 9368405 9322967 2026-05-07T20:33:02Z Stefangrotz 91903 Anstataŭigis paĝon per '-' 9368405 wikitext text/x-wiki - 6za6z27cqk2qatlebqsiz85czbjf3rd 0 888075 9368754 9079433 2026-05-08T10:43:29Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368754 wikitext text/x-wiki {{kursiva titolo}} {{Informkesto komputila kaj videoludo |nomo =Buck Rogers: Planet of Zoom |dosiero =Buck_Rogers_Planet_of_Zoom.jpg |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = |dato de lanĉo='''JP''': 30-a de novembro 1982<ref>{{cite web |title=Buck Rogers: Planet of Zoom (Registration Number PA0000170607) |url=https://cocatalog.loc.gov/ |website=[[United States Copyright Office]] |access-date=5 May 2021}}</ref><br>'''NA''': Novembro 1982<ref>{{cite book |last1=Akagi |first1=Masumi |title=アーケードTVゲームリスト国内•海外編(1971-2005) |trans-title=Arcade TV Game List: Domestic • Overseas Edition (1971-2005) |date=13 October 2006 |publisher=Amusement News Agency |language=ja |location=Japan |isbn=978-4990251215 |page=131 |url=https://archive.org/details/ArcadeGameList1971-2005/page/n132}}</ref><br>'''EŬ''': Komence de 1983<ref name="Tilt"/> |ĝenro =[[Pafa videoludo]] |disvolvisto =[[Sega]] |eldoninto =[[Sega]] |necesaj komponaĵoj = |lingvo(j) = |serio =Buck Rogers |antaŭulo = |sekvulo = |platformo=[[Arkado (ludo)]], [[SG-1000]], [[Atari 2600]], [[Atari 5200]], [[8-bitaj Atari-komputiloj]], [[Coleco Adam]], [[ColecoVision]], [[Intellivision]], [[MSX]], [[Commodore 64]], [[VIC-20]], [[TI-99/4A]], [[Apple II]], [[ZX Spectrum]], [[IBM PC]] }} '''''Buck Rogers: Planet of Zoom''''' ({{ja}} バック・ロジャース：プラネット・オブ・ズーム), ankaŭ konata kiel '''''Zoom 909''''' ({{ja}} ズーム909) en [[Japanio]], estas [[pafa videoludo]] unue eldonita kiel [[arkada videoludo]] fare de [[Sega]] en [[1982]]. La ludanto kontrolas [[kosmoŝipo]]n laŭ tria-persona vidpunkto,<ref name="KLOV">[https://www.arcade-museum.com/game_detail.php?game_id=7227 Buck Rogers: Planet of Zoom] ĉe [[Killer List of Videogames]]</ref><ref>{{cite web|url=http://uk.retro.ign.com/articles/974/974695p2.html|title=IGN Presents the History of SEGA|page=2|website=[[IGN]]|date=21 April 2009|accessdate=2011-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314223804/http://uk.retro.ign.com/articles/974/974695p2.html|archivedate=2012-03-14}}</ref> adaptante la perspektivon de la pli frua [[vetkura videoludo]] ''[[Turbo (videoludo)|Turbo]]'' (1981) fare de Sega al la kosma pafluda ĝenro.<ref name="VideoGames"/> Ĝi uzas la licencon de [[Buck Rogers]], aludante al liaj spacbataloj,<ref name="CVG"/> kvankam Buck mem neniam aperas. La arkada ludo estis unue prezentita okaze de la ekspozicio ''Amusement & Music Operators Association'' (AMOA), okazinta inter la [[18-a de novembro|18-a]] kaj la [[20-a de novembro]] [[1982]], kie ĝi estis konsiderata kiel unu el la plej bonaj prezentataj ludoj kaj grava momento por montri la potencialon de [[Tridimensia komputila grafiko|tridimensia]] pafa ludado.<ref name="VideoGames"/> Versioj estis eldonitaj por [[SG-1000]], [[Atari 2600]], [[Atari 5200]], [[8-bitaj Atari-komputiloj]], [[Coleco Adam]], [[ColecoVision]], [[Intellivision]], [[MSX]], [[Commodore 64]], [[VIC-20]], [[TI-99/4A]], [[Apple II]] kaj [[ZX Spectrum]]. La versio por [[IBM PC]] uzas [[Color Graphics Adapter|CGA]]-grafikojn.<ref>{{Cite web|url=http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0000731|title=Buck Rogers: Planet of Zoom - World of Spectrum|website=www.worldofspectrum.org|accessdate=September 19, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.atariage.com/software_page.html?SoftwareLabelID=612|title=Atari Age: ''Buck Rogers: Planet of Zoom'' Standard label|accessdate=September 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20130917034517/http://atariage.com/software_page.html?SoftwareLabelID=612|archive-date=September 17, 2013|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.lemon64.com/|title=Lemon64.com - all about Commodore 64|website=Lemon64|accessdate=September 19, 2019}}</ref> Fina versio por [[ColecoVision]] estis eldonita en [[aprilo]] [[1984]].<ref name="CE">{{cite magazine |title=Year-End Index |magazine=[[Computer Entertainer]] |date=January 1985 |volume=3 |issue=10 |page=156 |url=http://www.ataricompendium.com/archives/newsletters/video_game_update/computer_entertainer_jan85.pdf#page=12}}</ref> == Ludomaniero == ''Buck Rogers: Planet of Zoom'' estas [[Unuludanta videoludo|unuludanta]], [[Sciencfikcio|sciencfikcia]] obstakla vetkuro, kie la ludanto kontrolas la [[kosmoŝipo]]n de Buck Rogers kaj devas gvidi ĝin tra multoblaj paroj de pilonoj dum la tuta ludo. Kontroli la ŝipon inkluzivas flankenruliĝi maldekstren aŭ dekstren, haltigi, antaŭeniri (kaj pli rapide), kaj malantaŭeniri/bremsi. Krome, la kosmoŝipo ankaŭ povas pafi sian armilon por liberigi paron de energiaj eksplodoj. ==Recenzo== ===Arkada versio=== En [[Usono]], ''Buck Rogers: Planet of Zoom'' viciĝis inter la 13 plej enspezigaj arkadaj ludoj de la jaro 1983.<ref>{{cite magazine |title=AMOA Votes On Annual Game Awards |magazine=Cash Box |date=October 29, 1983 |page=60 |url=https://archive.org/details/cashbox45unse_20/page/68}}</ref> En [[Japanio]], ''Game Machine'' same enlistigis ''Zoom 909'' en sia numero de la [[1-a de junio]] [[1985]] kiel la 13-an plej sukcesan arkadmaŝinon de la monato.<ref>{{cite magazine|title=Game Machine's Best Hit Games 25 - アップライト, コックピット型TVゲーム機 (Upright/Cockpit Videos)|magazine=[[:ja:ゲームマシン|Game Machine]]|issue=261|publisher=[[:ja:アミューズメント通信社|Amusement Press, Inc.]]|date=1 June 1985|page=23}}</ref> La arkada ludo ricevis favorajn recenzojn de kritikistoj. La usona revuo ''Video Games'' donis tre pozitivan kritikon de la ludo post ĝia prezento ĉe AMOA 1982, taksante ĝin la duan plej bonan ludon de la spektaklo. Ili nomis ĝin "''belegan 3D-ludon''" kun "''altkvalitaj grafikoj''" kaj "''rapida kaj furioza''" agado.<ref name="VideoGames">{{cite magazine | magazine = Video Games | volume = 1 | publisher = Pumpkin Press | issue = 7 | page = 66 | title = Top Ten Hits | date=March 1983 | url=https://archive.org/stream/Video_Games_Volume_1_Number_06_1983-03_Pumpkin_Press_US#page/n65/mode/2up}}</ref> La franca magazino ''[[Tilt (franca magazino)|Tilt]]'', en sia numero de [[majo]] [[1983]], taksis la arkadan videoludon 6 el 6 steloj.<ref name="Tilt">{{cite magazine |title=Service Compris Arcade: Les Seuers Froides |magazine=[[Tilt (franca magazino)|Tilt]] |date=May 16, 1983 |issue=5 |pages=72–3 |url=https://archive.org/details/Tilt005/page/n71/mode/2up |via=Internet Archive}}</ref> La brita revuo ''[[Computer and Video Games]]'' ankaŭ donis pozitivan recenzon, notante la efikan perspektivon malantaŭ la ŝipo, komparante la malferman tunelan sekcion al la fina batalo de [[Star Wars Episode IV: A New Hope|Star Wars]] ([[1977]]), kaj deklarante, ke ĉiu "''kiu ĝuis la televidserion Buck Rogers interesiĝos vidi kiel ĝi transiras al la videa ekrano!''"<ref name="CVG">{{cite magazine |title=Arcade Action |magazine=[[Computer and Video Games]] |date=16 June 1983 |issue=21 (July 1983) |pages=30–1 |url=https://www.solvalou.com/arcade/reviews/178/500}}</ref> ===Hejmaj konvertoj=== Michael Blanchet por ''[[Electronic Fun with Computers & Games]]'' recenzis la version por Coleco Adam, deklarante: "''post ludado de Buck Rogers apenaŭ kvindek fojojn, mi rimarkis kreskantan nombron de grafikaj misfunkcioj sur la ekrano. Mi povas nur supozi, ke ili estis kaŭzitaj de uzado de la bendo''".<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/Electronic_Fun_with_Computer_Games_Vol_02_No_05_1984-03_Fun_Games_Publishing_US/page/n51/mode/2up|title=Electronic Fun with Computer & Games - Vol 02 No 05 (1984-03)(Fun & Games Publishing)(US)|date=March 16, 1984|via=Internet Archive}}</ref> Dan Hallassey por ''[[Ahoy!]]'' recenzis la versiojn por Commodore 64 kaj VIC-20, deklarante ke "''grafikoj kaj ludebleco kombinas por fari ĉi tiun bonegan kaj allogan spacan ludon''".<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/ahoy-magazine-03/page/n55/mode/2up|title=Ahoy! Magazine Issue 03|date=March 16, 1984|via=Internet Archive}}</ref> == Referencoj == {{referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == * [https://www.mobygames.com/game/1813/buck-rogers-planet-of-zoom/ Buck Rogers: Planet of Zoom] ĉe [[MobyGames]] ({{en}}) [[Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1982]] [[Kategorio:Pafaj videoludoj]] [[Kategorio:Arkadaj videoludoj]] [[Kategorio:Videoludoj de Sega]] [[Kategorio:Videoludoj kreitaj en Japanio]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per SG-1000]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Atari 2600]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Atari 5200]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per 8-bitaj Atari-komputiloj]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Coleco Adam]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per ColecoVision]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Intellivision]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Commodore 64]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per VIC-20]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per TI-99/4A]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Apple II]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per ZX Spectrum]] [[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per DOS]] j5hj3a4pd5si2uiziimt0z6jzwwwfmn 0 892837 9368516 9270081 2026-05-08T03:39:51Z Tirolischleioans 254019 9368516 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Alfred BÖHM''' (naskiĝinta la {{daton|23|3|1920}} en [[Vieno]], mortinta la {{daton|22|9|1995}} en [[wieselburg-Land|Ströblitz]]) estis [[aŭstrio|aŭstra]] aktoro. Fratoj liaj estis la aktoroj [[Carlo Böhm]] kaj [[Franz Böheim]]. [[file:Grab von Prof. Alfred und Edeltraud Böhm.JPG|eta|tombo por Alfred Böhm kaj lia edzino Edeltraud, je Wieselburg]] == Vivo == Post la lernejfrekvento, Böhm trejniĝis kiel aktoro kaj unue engaĝiĝis ĉe la [[Tirola Landa Teatro]] (en [[Innsbruck]]) kaj ĉe ''Landestheater'' je [[Linz]]. En decembro li devis eksoldati ĉe [[Wehrmacht]] servonte en la Infanteriregimento 134 de la 44-a Infanteridivizio. Baldaŭ li rajtis aktori fronte por distrado de la kamaradoj. Je la fino de la [[Dua mondmilito]] li fariĝis militkaptito de la [[Usona Armeo]]: elinternigeja forsendiĝo sekvis ankoraŭ en novembro 1945. Inter 1958 kaj 1980 li estis ensembla membro de ''Theater in der Josefstadt'' en la [[josefstadt (Vieno)|8-a viena urbodistrikto]]. Tie li furoris kie karakterkomikisto en teatraĵoj de [[Ödön von Horváth]], [[Johann Nestroy]], [[Ferenc Molnár]] kaj [[Ferdinand Raimund]]. Sekvis gastdungiĝoj ĉe ''Kabaredo Simpl'' de [[Karl Farkas]]. Aktoraj fokusoj de li tamen restis pri [[filmo]] kaj [[televido]], Krom multaj roloj en televidersioj (ekz. ''Familie Leitner'' kun pli ol 100 epizodoj aŭ ''Der Leihopa'') famigis lin ankaŭ roli en la unua parto de ''Der Bockerer'' sub la reĝisorado de [[Franz Antel]]). Kiel kelnero Alfredo oni ĝuigis lin pli ol kvarcent fojoj en la poroldula televiddistrada elsendo [[Seniorenclub]] de [[ORF]]. ==Honoroj== *1992: Romy (televidpremio) *1995: Romy (en platino, por la verkaro) *rezigno havigi al si honoran tombon sur la [[Centra Tombejo de Vieno]] == Filmoj (elekto) == {{div col|3}} * 1957: Der Pfarrer von St. Michael * 1957: Wien, du Stadt meiner Träume * 1957: Wer die Heimat liebt * 1958: Hallo Taxi * 1958: Die singenden Engel von Tirol * 1958: Wenn die Bombe platzt * 1958–1967: Familie Leitner (ORF) * 1959: Gitarren klingen leise durch die Nacht * 1963: Charleys Tante * 1965: Lumpazivagabundus * 1968–1993: Seniorenclub (poroldula distradserio; rolante kelneron Alfredo) * 1968: Immer Ärger mit den Paukern * 1969: Hilfe, ich liebe Zwillinge! * 1970: Dornwittchen und Schneeröschen * 1971: Gestrickte Spuren (ORF kaj [[ZDF]]) * 1972: Die lustigen Vier von der Tankstelle * 1972: Briefe von gestern * 1972–1975: Elternschule (televida serio) * 1974: Die gelbe Nachtigall * 1978: Pension Schöller (ORF) * 1980: Der Mustergatte (ORF) * 1981: Der Bockerer * 1982: Alfred auf Reisen (ORF-serio) * 1985: Der Sonne entgegen (gastludo en serio) * 1985–1989: Der Leihopa (televidserio) * 1991: Patient aus Leidenschaft * 1992: Almenrausch und Pulverschnee (televidserio) * 1992: Die Zwillingsschwestern aus Tirol (televide) {{div col end}} == Literaturo == * Hermann J. Huber: ''Langen Müller’s Schauspielerlexikon der Gegenwart. Deutschland. Österreich. Schweiz''. Albert Langen • Georg Müller Verlag GmbH, München kaj Wien 1986, ISBN 3-7844-2058-3, p. 86 == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|118848860}} * [http://www.josefstadt.org/theater/ensemble/hall-of-fame/action/show/controller/Person/person/boehm.html ensemblaro de Josefstadt-teatro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141021082320/http://www.josefstadt.org/theater/ensemble/hall-of-fame/action/show/controller/Person/person/boehm.html |date=2014-10-21 }} * [https://www.imdb.com/de/name/nm0127022/?reasonForLanguagePrompt=browser_header_mismatch informoj ĉe IMDb] * [https://www.geschichtewiki.wien.gv.at/Alfred_B%C3%B6hm ''Wien-GeschichteWiki''] {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Bohm, Alfred}} [[kategorio:Aŭstraj aktoroj]] [[kategorio:Moderigistoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1920]] [[kategorio:Mortintoj en 1995]] [[kategorio:Aŭstraj kabaredistoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en Vieno]] [[kategorio:Seniorenclub]] [[Kategorio:ORF]] ln1u6pzr5njkyasl3m8mx83qchasw5s 0 893033 9368510 9269959 2026-05-08T03:38:14Z Tirolischleioans 254019 9368510 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[File:GuentherZ 2012-06-06 0125 Wien01 Urania Rosemarie Isopp.jpg|thumb|Rosemarie Isopp (2012)]] '''Rosemarie ISOPP''' (naskiĝinta la {{Daton|13|10|1927}} en [[Vieno]], mortinta la {{Daton|5|6|2019}}<ref>[https://wien.orf.at/stories/3000810/ "Radiolegende Rosemarie Isopp verstorben"] - ĉe: ''wien.orf.at'', 17.6.2019</ref><ref>[https://www.derstandard.at/story/2000105013493/autofahrer-unterwegs-radiomoderatorin-rosemarie-isopp-gestorben "Autofahrer unterwegs: Radiolegende Rosemarie Isopp gestorben"] - ĉe: ''[[Der Standard]]'', 17.6.2017</ref>) estis [[aŭstrio|aŭstra]] moderigistino radifonia ĉe [[ORF]] kaj verkistino. == Vivo == Post aktora trejniĝi kaj kelkaj teatraj dungiĝoj ŝi laboris en multegaj radi-selsendoj de [[ORF]], ekz. ĉe ''[[Autofahrer unterwegs]]'', ''Wiener Charme'', ''Das Wiener Kriminalmuseum'' kaj ''Das telephonische Wunschkonzert''. Krome estis ŝi porinfana verkistino (''Die schwarze Uhr'', ''Das Püppchen Roswitha'') kaj skribis plurajn radidramojn. En 1983, por ĉio tia ŝin la Respubliko Aŭstrujo honoris per nomumo je ''profesoro''. Post forlaso de [[ORF]] en 1988, ŝi plue deĵoris kiel turisma gvidisto (ĝis 2015: la lasta vojaĝo kondukis al Bulgarujo; la unua privojaĝ-alparolo en 1971 titoliĝis ''In 30 Tagen um die Welt'') pri kio ŝi raportis poste prelege, ekz. ĉe Popolpluklerigejo Urania en Vieno (ĝis 2015; ofte temis pri lumbildprelegoj). Ankaŭ dum adventaj spektakloj ŝi pretis ĉeesti kaj ofte ŝi laŭtlegadis. Tombo ŝia troviĝas sur la viena tombejo ''Inzersdorfer Friedhof.'' Parton de ŝiaj postlasitaĵoj (i.a. pli ol 80 ujoj kun lumbildoj kaj la koncernaj manuskriptoj) transprenis en marto 2020 la Aŭstra Popolaltlerneja Arkivo. == Verkoj (elekto) == * ''Püppchen Roswitha,'' Quatember, Linz 1950. * ''Die schwarze Uhr. Ein Buch für alle, die jung sind und die es bleiben wollen,'' Leinmüller, Wien 1960. == Literaturo == * Lore Neumaier (eld.): ''Autofahrer unterwegs. Prominente Sprecher erinnern sich.'' Böhlau, Wien 2003, ISBN 3-205-77143-5. == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * Said Manafi: [http://www.mediathek.at/atom/14A99CAD-13C-00166-00000290-14A8B463/?m=1 "Rosemarie Isopp spricht über ihre Literatur, ihre Arbeit im Radio und über die legendäre Radiosendung 'Autofahrer unterwegs'"] - ĉe: ''mediathek.at'' (2012) * [http://www.echomedia-buch.at/files/leseprobe/36_ein_neues_leben.pdf "Rosemarie Isopp. Was kostet die Welt?"]{{404|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - ĉe: ''echomedia-Buch.at,'' kun intervjuo kaj biografio * [https://www.mediathek.at/portalsuche/?q%5B%5D=%22isopp%2C+rosemarie%22 diversaj sondokumentoj kun ŝi] - ĉe: ''Österreichische Mediathek'' ==Notoj== <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Isopp, Rosemarie}} [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj aktoroj]] [[Kategorio:Aŭstraj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Germanlingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Vieno]] [[Kategorio:Vojaĝliteraturo]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1927]] [[Kategorio:Mortintoj en 2019]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:ORF]] eobij5afscajjl9vq6ku3s2lxyllu66 0 894247 9368544 9008405 2026-05-08T06:26:39Z Sj1mor 12103 /* Eksteraj ligiloj */ 9368544 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''John Henry "Bonzo" BONHAM''' (naskita la 31-an de majo [[1948]] en Redditch, [[Worcestershire]] - mortis la 25-an de septembro [[1980]] en [[Windsor (Anglio)|Windsor]], [[Berkshire]]) estis brita muzikisto. Kiel virtuozodrumristo, partopreninta en la muzikgrupo [[Led Zeppelin]], dum kiu li iĝis unu el la plej grandaj kaj la plej influaj [[Drumisto|drumistoj]] en [[rok-muziko]] kaj en la moderna [[historio de muziko]] ĝenerale <ref name="moderndrummer.com">[http://www.moderndrummer.com/site/2010/07/john-bonham/#.T6gkTGDXEXw John Bonham at ''Modern Drummer''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120508000000/https://web.archive.org/web/20120508042202/http://www.moderndrummer.com/site/2010/07/john-bonham/#.T6gkTGDXEXw |date=2012-05-08 }}. ''Modern Drummer''</ref><ref name="The Greatest Drummers of All Time!">[http://www.gigwise.com/photos/43499/50/The-Greatest-Drummers-Of-All-Time The Greatest Drummers Of All Time!] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100225000000/https://web.archive.org/web/20100225040531/http://www.gigwise.com/photos/43499/50/The-Greatest-Drummers-Of-All-Time |date=2010-02-25 }}. ''Gigwise.com''</ref><ref>Chris Welch. [http://www.drummagazine.com/images/features/bonham-traps07.pdf The John Bonham Story]. ''Drum Magazine''. Retrieved 16 November 2014 {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141128000000/https://web.archive.org/web/20141128160714/http://www.drummagazine.com/images/features/bonham-traps07.pdf |date=2014-11-28 }}</ref>. Li estis la drumisto por la brita rokmuzika grupo [[Led Zeppelin]] kaj daŭre estas konsiderita unu el la la plej influaj rok-drumistoj ĝis hodiaŭ. En [[2005]], brita revuo ''Classic Rock'' vicigis Bonham numero unu en sia listo de la plej grandaj rok-drumistoj de ĉiuj tempoj, same kiel en enketo de [[Rolling Stone]] en [[2011]], legantoj voĉdonis Bonham la "Plej bona drumisto de Ĉiuj Tempoj". En [[2016]], la redakcio de ''Rolling Stone'' publikigis liston de la 100 plej grandaj drumistoj de ĉiuj tempoj, sur kiuj li prenis la unuan lokon <ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-drummers-of-all-time-77933/john-bonham-37887/|title=100 Greatest Drummers of All Time|last=Weingarten|display-authors=etal|first=Christopher|date=31 March 2016|magazine=Rolling Stone|access-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923121340/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-drummers-of-all-time-77933/john-bonham-37887/|archive-date=23 September 2018|url-status=live}}</ref>. Fakuloj rimarkis la unikan potencon de lia ludado kaj senton de la interna energio de [[ritmo]]. [[Encyclopædia Britannica|Encyclopedia Britannica]] nomis Bonham "la ideala ekzemplo por ĉiuj ŝtonrokaj drumistoj kiuj sekvis liajn paŝojn" <ref name="allmusic">[https://johnbonham.co.uk/biography/biography.html John Bonham Biography]. ''AllMusic''</ref>. Post la morto de Bonham je 32-jaraĝa, Led Zeppelin dissolviĝis. == Vivo == Bonham ricevis sian unuan [[Tamburo|tamburon]] kiam li estis 10-jaraĝa, kaj [[Drumo|drumaro]] kiam li estis 15-jaraĝa. Li poste ludis en kelkaj lokaj grupoj - inkluzive de ''la Band of Joy'', kie [[Robert Plant]] estis la kantisto. Estis Plant kiu rekomendis Bonham al [[Jimmy Page]], ĉar Page estis komenconta novan grupon post la disrompo de [[The Yardbirds]], kaj donis al Plant la taskon kiel kantisto. Tamen, Bonham ne estis tro fervora pri iĝi plentempa muzikisto, kaj Plant devis pasigi longan tempon persvadante Bonham al ligi la novan grupon, kiu poste estis nomita Led Zeppelin. Kvankam Plant kaj Page estis la naturaj frontuloj de Led Zeppelin, Bonham ankaŭ ricevis multe da atento. Li estis tre energia kaj bata drumisto kiu povis preni longajn [[Soloo|soloojn]] kaj sur [[scenejo]] kaj en la [[studio]]. Se Bonham estis sovaĝa viro sur la scenejo, li estis se eble eĉ pli sovaĝa. Li amis festadon, kaj dum tiu priskribo ankaŭ konvenas al la aliaj membroj, ĝi estis Bonham kiu plej vivis ĝis la [[Rokenrolo|rokenrola]] vivstilo de la kvar membroj de Zeppelin. Li konate festis la tutan nokton kaj poste kelkajn. Ĉi tio estis ankaŭ lia morto. La 25an de septembro 1980, li trinkis peze la tutan tagon, kaj la [[nekropsio]] post kiam li estis trovita morta montris ke li trinkis kvardek glasojn da [[vodko]] en la antaŭaj 24 horoj. La [[mortokaŭzo]] estis fluido en la pulmoj ([[asfiksio]]), ĉar li [[Sufokiĝo|sufokiĝis]] pro sia propra vomaĵo. == Bibliografio == * Bonham, Mick (2003). ''Bonham by Bonham: My Brother John''. Solihull: Icarus Publications. <nowiki>ISBN 0-9545717-0-3</nowiki>. * Bonham, Mick (2005). ''John Bonham: The Powerhouse Behind Led Zeppelin''. Southbank Publishing. <nowiki>ISBN 1-904915-11-6</nowiki>. * * Paul McCartney & Wings. ''Wings at the Speed of Sound'' Archived 10 February 2021 at the Wayback Machine (box set). * * Prato, Greg (2020). ''BONZO: 30 Rock Drummers Remember the Legendary John Bonham''. Independently published. <nowiki>ISBN 979-8-645-37000-8</nowiki>. * Welch, Chris & Nicholls, Geoff (2001). ''John Bonham: A Thunder of Drums''. San Francisco: Backbeat Books. <nowiki>ISBN 0-87930-658-0</nowiki>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.ledzeppelin.com Oficiala retejo de Led Zeppelin] * [http://www.johnbonham.co.uk/ JohnBonham.co.uk] * [http://www.drummerworld.com/drummers/John_Bonham.html Retpaĝo Drummerworld John Bonham] * [http://www.totaldrumsets.com/john-bonham.html John Bonham videoj, bildoj kaj citaĵoj ĉe TotalDrumsets.com] * [http://www.saladrecords.com/bonhamfiles.htm La 23 John Henry Bonham Tamburaj Elĉerpaĵoj (Outtakes)] * {{IMDb name|id=0094496|name=John Bonham}} {{Bibliotekoj}}{{Vivtempo|Bonham, John}} [[Kategorio:Membroj de Led Zeppelin]] [[Kategorio:Anglaj rokfrapinstrumentistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1980]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1948]] [[Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo]] [[Kategorio:Led Zeppelin]] [[Kategorio:Britaj drumistoj]] [[Kategorio:Rokmuzikistoj]] [[Kategorio:Britaj muzikistoj]] iwi6mem8xlchfowq9m31ddiy52i4f3j 9368545 9368544 2026-05-08T06:29:37Z Sj1mor 12103 9368545 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} [[Dosiero:John Bonham Memorial Statue - geograph.org.uk - 8248889.jpg|eta|Memorilo, fronte]] '''John Henry "Bonzo" BONHAM''' (naskita la 31-an de majo [[1948]] en Redditch, [[Worcestershire]] - mortis la 25-an de septembro [[1980]] en [[Windsor (Anglio)|Windsor]], [[Berkshire]]) estis brita muzikisto. Kiel virtuozodrumristo, partopreninta en la muzikgrupo [[Led Zeppelin]], dum kiu li iĝis unu el la plej grandaj kaj la plej influaj [[Drumisto|drumistoj]] en [[rok-muziko]] kaj en la moderna [[historio de muziko]] ĝenerale <ref name="moderndrummer.com">[http://www.moderndrummer.com/site/2010/07/john-bonham/#.T6gkTGDXEXw John Bonham at ''Modern Drummer''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120508000000/https://web.archive.org/web/20120508042202/http://www.moderndrummer.com/site/2010/07/john-bonham/#.T6gkTGDXEXw |date=2012-05-08 }}. ''Modern Drummer''</ref><ref name="The Greatest Drummers of All Time!">[http://www.gigwise.com/photos/43499/50/The-Greatest-Drummers-Of-All-Time The Greatest Drummers Of All Time!] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100225000000/https://web.archive.org/web/20100225040531/http://www.gigwise.com/photos/43499/50/The-Greatest-Drummers-Of-All-Time |date=2010-02-25 }}. ''Gigwise.com''</ref><ref>Chris Welch. [http://www.drummagazine.com/images/features/bonham-traps07.pdf The John Bonham Story]. ''Drum Magazine''. Retrieved 16 November 2014 {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141128000000/https://web.archive.org/web/20141128160714/http://www.drummagazine.com/images/features/bonham-traps07.pdf |date=2014-11-28 }}</ref>. Li estis la drumisto por la brita rokmuzika grupo [[Led Zeppelin]] kaj daŭre estas konsiderita unu el la la plej influaj rok-drumistoj ĝis hodiaŭ. En [[2005]], brita revuo ''Classic Rock'' vicigis Bonham numero unu en sia listo de la plej grandaj rok-drumistoj de ĉiuj tempoj, same kiel en enketo de [[Rolling Stone]] en [[2011]], legantoj voĉdonis Bonham la "Plej bona drumisto de Ĉiuj Tempoj". En [[2016]], la redakcio de ''Rolling Stone'' publikigis liston de la 100 plej grandaj drumistoj de ĉiuj tempoj, sur kiuj li prenis la unuan lokon <ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-drummers-of-all-time-77933/john-bonham-37887/|title=100 Greatest Drummers of All Time|last=Weingarten|display-authors=etal|first=Christopher|date=31 March 2016|magazine=Rolling Stone|access-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923121340/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-drummers-of-all-time-77933/john-bonham-37887/|archive-date=23 September 2018|url-status=live}}</ref>. Fakuloj rimarkis la unikan potencon de lia ludado kaj senton de la interna energio de [[ritmo]]. [[Encyclopædia Britannica|Encyclopedia Britannica]] nomis Bonham "la ideala ekzemplo por ĉiuj ŝtonrokaj drumistoj kiuj sekvis liajn paŝojn" <ref name="allmusic">[https://johnbonham.co.uk/biography/biography.html John Bonham Biography]. ''AllMusic''</ref>. Post la morto de Bonham je 32-jaraĝa, Led Zeppelin dissolviĝis. == Vivo == Bonham ricevis sian unuan [[Tamburo|tamburon]] kiam li estis 10-jaraĝa, kaj [[Drumo|drumaro]] kiam li estis 15-jaraĝa. Li poste ludis en kelkaj lokaj grupoj - inkluzive de ''la Band of Joy'', kie [[Robert Plant]] estis la kantisto. Estis Plant kiu rekomendis Bonham al [[Jimmy Page]], ĉar Page estis komenconta novan grupon post la disrompo de [[The Yardbirds]], kaj donis al Plant la taskon kiel kantisto. Tamen, Bonham ne estis tro fervora pri iĝi plentempa muzikisto, kaj Plant devis pasigi longan tempon persvadante Bonham al ligi la novan grupon, kiu poste estis nomita Led Zeppelin. Kvankam Plant kaj Page estis la naturaj frontuloj de Led Zeppelin, Bonham ankaŭ ricevis multe da atento. Li estis tre energia kaj bata drumisto kiu povis preni longajn [[Soloo|soloojn]] kaj sur [[scenejo]] kaj en la [[studio]]. Se Bonham estis sovaĝa viro sur la scenejo, li estis se eble eĉ pli sovaĝa. Li amis festadon, kaj dum tiu priskribo ankaŭ konvenas al la aliaj membroj, ĝi estis Bonham kiu plej vivis ĝis la [[Rokenrolo|rokenrola]] vivstilo de la kvar membroj de Zeppelin. Li konate festis la tutan nokton kaj poste kelkajn. Ĉi tio estis ankaŭ lia morto. La 25an de septembro 1980, li trinkis peze la tutan tagon, kaj la [[nekropsio]] post kiam li estis trovita morta montris ke li trinkis kvardek glasojn da [[vodko]] en la antaŭaj 24 horoj. La [[mortokaŭzo]] estis fluido en la pulmoj ([[asfiksio]]), ĉar li [[Sufokiĝo|sufokiĝis]] pro sia propra vomaĵo. == Bibliografio == * Bonham, Mick (2003). ''Bonham by Bonham: My Brother John''. Solihull: Icarus Publications. <nowiki>ISBN 0-9545717-0-3</nowiki>. * Bonham, Mick (2005). ''John Bonham: The Powerhouse Behind Led Zeppelin''. Southbank Publishing. <nowiki>ISBN 1-904915-11-6</nowiki>. * * Paul McCartney & Wings. ''Wings at the Speed of Sound'' Archived 10 February 2021 at the Wayback Machine (box set). * * Prato, Greg (2020). ''BONZO: 30 Rock Drummers Remember the Legendary John Bonham''. Independently published. <nowiki>ISBN 979-8-645-37000-8</nowiki>. * Welch, Chris & Nicholls, Geoff (2001). ''John Bonham: A Thunder of Drums''. San Francisco: Backbeat Books. <nowiki>ISBN 0-87930-658-0</nowiki>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.ledzeppelin.com Oficiala retejo de Led Zeppelin] * [http://www.johnbonham.co.uk/ JohnBonham.co.uk] * [http://www.drummerworld.com/drummers/John_Bonham.html Retpaĝo Drummerworld John Bonham] * [http://www.totaldrumsets.com/john-bonham.html John Bonham videoj, bildoj kaj citaĵoj ĉe TotalDrumsets.com] * [http://www.saladrecords.com/bonhamfiles.htm La 23 John Henry Bonham Tamburaj Elĉerpaĵoj (Outtakes)] * {{IMDb name|id=0094496|name=John Bonham}} {{Bibliotekoj}}{{Vivtempo|Bonham, John}} [[Kategorio:Membroj de Led Zeppelin]] [[Kategorio:Anglaj rokfrapinstrumentistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1980]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1948]] [[Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo]] [[Kategorio:Led Zeppelin]] [[Kategorio:Britaj drumistoj]] [[Kategorio:Rokmuzikistoj]] [[Kategorio:Britaj muzikistoj]] evnawjjggc4l98f281436jkzgwv0t0x 0 894297 9368687 9362941 2026-05-08T09:48:27Z Sj1mor 12103 9368687 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''John George TERRY''' (naskita la 7-an de decembro [[1980]] en [[Barking]], [[Londono]]) estas iama angla [[futbalisto]] kaj nuna [[trejnisto]], kiu estas la juniora manaĝero de [[Chelsea F.C.|Chelsea F.C]]. Li estas konsiderata kiel unu el la plej grandaj [[Defendanto|defendantoj]] de sia generacio <ref name="Generation's Greatest Defenders2">{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2233855-john-terrys-500th-game-tribute-piece-is-he-chelseas-greatest-captain|title=John Terry at 500: Is He Chelsea's Greatest Captain?|publisher=Bleacher Report|last1=Hayes|first1=Garry|date=17 October 2014|access-date=3 June 2023}}</ref><ref name="fourfourtwo2">{{cite news|last=|first=|url=https://www.fourfourtwo.com/features/101-greatest-football-players-last-25-years-full-list|title=Ranked! The 101 greatest football players of the last 25 years: full list|edition=253|work=FourFourTwo|date=13 February 2018|accessdate=22 December 2023}}</ref>, tiel kiel unu el la plej bonaj angloj kaj Superegaj Ligaj defendantoj iam ajn <ref name="Terry2">{{Cite web|last=Bate|first=Adam|date=17 May 2017|title=John Terry's Chelsea career: Where does the defender rank?|url=https://www.skysports.com/football/news/11668/10880227/john-terrys-chelsea-career-where-does-the-defender-rank|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611015857/https://www.skysports.com/football/news/11668/10880227/john-terrys-chelsea-career-where-does-the-defender-rank|archive-date=11 June 2020|access-date=27 April 2020|website=Sky Sports}}</ref><ref name="Miller2">{{Cite news|last=Miller|first=David|date=31 July 2007|title=The best 20 England defenders|newspaper=The Daily Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2317994/The-best-20-England-defenders.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2317994/The-best-20-England-defenders.html|archive-date=11 January 2022|url-access=subscription|url-status=live}}</ref><ref name="telegraph.co.uk2">{{Cite news|date=12 May 2016|title=The 20 best Premier League defenders ever: where does John Terry rank?|newspaper=The Daily Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/05/12/the-20-best-premier-league-defenders-ever-where-does-john-terry/|url-status=live|access-date=27 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611014354/https://www.telegraph.co.uk/football/2016/05/12/the-20-best-premier-league-defenders-ever-where-does-john-terry/|archive-date=11 June 2020}}</ref><ref name="Terry at 5002">{{Cite web|last=Hayes|first=Garry|date=17 October 2014|title=John Terry at 500: Is He Chelsea's Greatest Captain?|url=https://bleacherreport.com/articles/2233855-john-terrys-500th-game-tribute-piece-is-he-chelseas-greatest-captain|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611014352/https://bleacherreport.com/articles/2233855-john-terrys-500th-game-tribute-piece-is-he-chelseas-greatest-captain|archive-date=11 June 2020|access-date=27 April 2020|website=Bleacher Report|publisher=Turner Sports}}</ref><ref name="Chelsea F.C2">{{Cite web|date=30 April 2019|title=Remembering John Terry's PFA Player of the Year Award|url=https://www.chelseafc.com/en/news/2019/04/29/remembering-john-terry-s-pfa-player-of-the-year-award|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611014352/https://www.chelseafc.com/en/news/2019/04/29/remembering-john-terry-s-pfa-player-of-the-year-award|archive-date=11 June 2020|access-date=27 April 2020|publisher=Chelsea F.C.}}</ref> Li estis aktiva kiel teamestro (kapitano) kaj centra defendanto por [[Chelsea F.C.]] de [[1998]] ĝis [[2017]]. Li ankaŭ estis Anglia internacio de 2003 ĝis 2012 kaj kapitano de la "Three Lions" de aŭgusto 2006 ĝis februaro 2010 kaj de marto 2011 ĝis februaro 2012. == Kariero == Terry subskribis sian unuan profesian kontrakton kun Chelsea la 1an de aŭgusto 1997, kaj estas unu el la malmultaj de la Chelsea-akademio por esti progresinta al kapitaneco ĉe kaj klubo kaj nacia teamo. En 2000, li pasigis kelkajn monatojn sur prunto al [[Nottingham Forest]] FC. Terry estis suspendita en la Ĉampionligo-finalo (2012) kontraŭ [[Bayern München|Bayern Munchen]] ĉe la Alianz Areno, kie Chelsea venkis en ilia unua Ĉampionligo-finalo. Chelsea venkis en la Ĉampionligo kaj la FA-Pokalo tiun sezonon kun Terry kiel kapitano. John Terry gajnis la premion PFA-Ludanto de la Jaro en 2005 kaj li ankaŭ gajnis la premion UEFA Club-defendanto de la Jaro en 2005, 2008 kaj 2009. == La nacia teamo == John Terry faris sian debuton por la [[Angla nacia teamo de futbalo|angla nacia teamo]] kontraŭ [[Serba nacia teamo de futbalo|Serbio]] la 3an de junio 2003, kaj en 1 novembro 2009 li ludis 58 internaciajn matĉojn por Anglio, trafante 6 golojn. En 2006, li ankaŭ iĝis kapitano de la angla nacia teamo. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Angla nacia teamo - Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012}} * {{Bibliotekoj}}{{Vivtempo|Terry, John}} [[Kategorio:Vivantaj homoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1980]] [[Kategorio:Anglaj futbalistoj]] [[Kategorio:Anglaj futbaltrejnistoj]] so144flwic799sc4gm8ggdx4jmnmeek 0 903857 9368550 9152812 2026-05-08T06:51:31Z Sj1mor 12103 9368550 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Burt Freeman BACHARACH''' /ˈbækəræk/ ''BAK-ə-rak''; (n. la [[12-an de majo]] [[1928]] - m. la [[8-an de februaro]] [[1923]]) estis usona komponisto, kantoverkisto kaj produktoro. Oni konsideras lin unu el la plej gravaj kaj influaj personoj en la populara muziko de la 20-a jarcento. Li kunlaboris kun kelkaj el la plej gravaj popularaj kantistoj kaj ricevis plurajn premiojn (i.a. [[Oskar-premio]] kaj [[Premio Ora Globo]]). {{Projektoj}}{{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Bacharach, Burt}} [[Kategorio:Usonaj komponistoj]] bomu30pwxtwc6hx49orwak4kkni2i3l 0 903982 9368490 9266936 2026-05-08T00:16:27Z CommonsDelinker 2357 [[c:File:Gysis_003.jpg|Gysis_003.jpg]] estas anstataŭigita per [[c:File:Learning_by_heart_by_Nikolaus_Gysis.jpg|Learning_by_heart_by_Nikolaus_Gysis.jpg]]. [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]: [[:c:COM:FR|File renamed]]: 9368490 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Learning by heart by Nikolaus Gysis.jpg|eta|''Studante'' (pentraĵo de Nikolaus Gysis, oleo sur ligno, 1883)]] [[File:Geografia Poetica 1818.jpg|thumb|dekstre|400ra|''Geografia Poetica'', 1818, lernolibro pri geografio de Hispanio kaj Portugalio en [[oktavo]]j por faciligi la parkerigon.]] '''Parkerigo''' (ofte nomata '''enmemorigo''', [[Konversacia lingvo|ordinarlingve]] ankaŭ '''ŝtopado''') estas [[Lerno|lernado]], en kiu la lernanto [[Memoro|enmemorigas]] [[Teksto|tekston]], [[Cifero|ciferojn]] aŭ aliajn [[Informo|informon]] tiel, ke ili poste povu ĝin fidele reprodukti el la lernŝablono. Sekvencoj de agoj kiel [[Muzikaĵo|muzikaĵoj]], [[Danco|dancoj]], [[Ŝakludo|ŝakludoj]], kuirreceptoj kaj similaj ankaŭ estas lerneblaj parkere. Kontraste al memoro, memorigo estas ĉiam intencita (eksplicita). [[Lernado]] kiu okazas hazarde kaj sen konscia enmemorigo aŭ [[ekzercado|praktiko]] estas nomita implicita aŭ hazarda lernado. La distingo inter parkerigo kaj lernado per kompreno, kiu estis populara ekde la [[Reformpedagogio|epoko de reformpedagogio]], estas problema, aliflanke, ĉar parkerigado ankaŭ inkludas intelektan engaĝiĝon kun la lernomaterialo <ref name="karpicke">Jeffrey D. Karpicke, Jannell R. Blunt: ''Retrieval Practice Produces More Learning than Elaborative Studying with Concept Mapping.'' In: ''[[Science]].'' 20. Januar 2011. [http://www.sciencemag.org/content/early/2011/01/19/science.1199327.abstract (Abstract)]</ref>. La metodo de parkerigo kutime implikas parolan ripeton de teksto dum mallonga tempodaŭro. En multaj kulturoj, parkerigado daŭre estas ĉefa formo de lerneja lernado, inkluzive en la [[Okcidenta civilizo|okcidenta mondo]], ekzemple por la [[multipliktabelo]] kaj [[ortografio]] (kiam ĝi estas nefonetika). == Religioj == Por ĉiuj kaj iaj [[Devotismo|devotuloj]] ripetitaj [[preĝoj]] estas tute nature enmemorigitaj kaj tiel parkerigitaj. === Judismo === En tradicia kaj, ĝis hodiaŭ, [[Ortodoksa Judismo|ortodoksa judismo,]] parkerigo de la [[Sanktaj libroj|Sanktaj Skriboj]] ([[Tanaĥo]], [[Talmudo]]) estas grava parto de religia studado, kvankam nur kelkaj esceptaj [[Rabeno|rabenoj]] sciis tutajn librojn parkere; Kutime nur unuopaj sekcioj aŭ fragmentoj de teksto estas lernataj parkere. Tiu praktiko originis en tempo kiam skribaĵoj ne estis facile haveblaj.&nbsp;ekz. kiam la Talmudo ankoraŭ ne ekzistis kaj scio pri la [[Parola Torao]] estis transdonita de patro al filo <ref>Yaacov Zinvirt: ''Tor zum Talmud.'' Lit Verlag, Berlin 2009, S. 53.</ref>. Ne nur la tradicia religia lernejo, la [[ĥedero]], faras ampleksan uzon de ŝtopado, sed ankaŭ la altlerneja [[jeŝivo]]. === Kristanismo === Estas ankaŭ grava tradicio de memorigo en [[kristanismo]] . Ne estas certe ĉu [[Jesuo Kristo|Jesuo]] mem kuraĝigis siajn sekvantojn enmemorigi gravajn dirojn <ref>Craig Blomberg: ''Die historische Zuverlässigkeit der Evangelien''. VTR, Nürnberg 1998, S. 44–47.</ref>. La [[Patroj de la Eklezio|Ekleziaj Patroj]] rekomendis enmemorigi partojn de la [[Biblio]], precipe la [[Nova Testamento|Novan Testamenton]] kaj la [[Psalmaro|Psalmojn]]. En modernaj tempoj, parkerigi la [[Kateĥismo|katekismon]] ankaŭ iĝis ofta. [[Marteno Lutero|Martin Luther]] rekomendis enmemorigi lian [[Malgranda Kateĥismo|Malgrandan Katekismon]] <ref>[https://www.ekiba.de/html/media/dl.html?i=6671 Vorrede zum Kleinen Katechismus] (PDF; 24&nbsp;kB)</ref>. La praktiko de parkerigado de bibliaj tekstoj daŭris ĝis la nuna tago, especiale en la anglalingva mondo <ref>Z.&nbsp;B. Joshua Choonmin Kang: ''Scripture by Heart: Devotional Practices for Memorizing God’s Word.'' IVP Books, 2010, ISBN 978-0-8308-3536-2.</ref>. Estas eĉ ciferecaj lernsistemoj disponeblaj hodiaŭ, kiuj subtenas la parkerigon de bibliaj tekstoj [http://www.biblebyheart.net/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130927123818/http://www.biblebyheart.net/ |date=2013-09-27 }}[http://www.memoryverses.org/]<ref>''[http://www.memorizehisword.com/?src=google&key=bible_memorization Memorize His Word – Bible memory software]'' </ref>. En la [[Katolika Eklezio]] ĉefaj preĝejoj, kiel [[Patro Nia]], Kredo, Dio savu vin, Maria ktp., estas parkerigitaj al infanoj, kiel baza lernado en la eklezio. === Islamo === [[Dosiero:Madrasah_pupils_in_Mauritania.jpg|eta|Knaboj en Maŭritanio enmemorigas koranajn versojn]] [[Islamo]] ankaŭ havas longan tradicion de parkerigado. Ĥafiz ({{Lang-ar|حفظ قرآن|aŭ=حفظ}}), kiu laŭvorte signifas "gardisto", estas devotulo kiu sukcesis enmemorigi la tutan [[Korano|Koranon]], kaj rezulte estas tre respektata inter [[Islamano|islamanoj]]. Parkerigo de la Koranon estas esenca parto de la instruplano de [[madraso]]j; lernejanoj komencas ĉi tion ĉirkaŭ la aĝo de kvin. === Budhismo === Inter la ne [[Monoteismo|-monoteismaj]] mondreligioj, en kiuj enmemorigo tradicie disvastiĝis, [[budhismo]] estas la plej grava. El [[Budhismaj tekstoj|budhisma literaturo,]] la tradiciaj [[palia kanono|instruoj de Budho]] estis precipe parkerigitaj. === Hinduismo === La [[Vedoj|Vedaj]] estis origine pludonitaj buŝe antaŭ esti tradukitaj en la anglan de la 5-a jarcento pluen. jarcento estis registritaj skribe. Se [[Bramano|bramino]] povis deklami ĉiujn kvar Vedojn, li estis nomita ''Chaturvedi''. La tradicio de veda deklamado daŭras <ref>[https://ich.unesco.org/en/RL/tradition-of-vedic-chanting-00062 Tradicio de Veda ĉantado] [[UNESKO]] 2017-09-16 (angla)</ref>. == Kultura signifo == === Ludante muzikon parkere === [[Dosiero:Mendelssohn_Bartholdy.jpg|eta|La pianisto kaj komponisto [[Felix Mendelssohn Bartholdy]] estis unu el la unuaj solistoj kiuj igis ludadon parkere moda]] Ludi skribajn muzikaĵojn parkere - kiel la kontraŭo de ludado de [[partituro]] (vidlegado) aŭ [[Improvizado (muziko)|improvizado]] - estas bazita kaj sur la konscia parkerigado de muzikaj strukturoj tra antaŭa laboranalizo kaj laŭcela praktiko sur la muzikinstrumento, same kiel sur senkonscia lernado per la mekanika ripeto de ludado de movadoj kaj la interniĝo de la rilataj aŭdaj impresoj <ref>Bitzan: ''Auswendig lernen und spielen.'' 2010, S. 63.</ref>. Kiuj memorigstrategioj regas tre dependas de la individua dispozicio de la lernanto. En okcidenta [[Altkultura muziko|artmuziko,]] la parkerigita ludado de instrumentaj [[Solisto|solistoj]] sur scenejo estas formo de prezento kiu aperis relative malfrue en historio. Famaj solistoj kiel [[Niccolò Paganini]], [[Felix Mendelssohn Bartholdy]], [[Franz Liszt]] kaj [[Clara Schumann|Clara Wieck]] kaŭzis grandan eksciton kiam ili lanĉis tiun praktikon en la [[1830-aj jaroj]]. Ludado de memoro estis grava aspekto en la genezo de la adorado de [[genio]] kiu aperis en la [[Romantikismo|Romantika periodo]], kiu metis la fokuson sur la prezentisto, kiu estis inspirita per la spirito de la komponaĵo kiu estis, kvazaŭ, "malmaterialigita" sen iu muzika ŝablono. En la sama tempo, ĝi ne nur kreis spektantaro-plaĉan [[Iluzio|iluzion]] de improviza [[inspiro]], sed fakte donis al la solisto la malavaran liberecon de interpretado kiu egalrilatis al la gusto de publiko tiutempe <ref>Janina Klassen: ''Clara Schumann: Musik und Öffentlichkeit.''</ref>. La kapablo kapti pecojn aŭditajn nur unufoje en tia detalo, ke ili povas ilin noti nur de memoro, troviĝas nur ĉe kelkaj aparte talentaj [[Muzikisto|muzikistoj]]; La 14-jaraĝa [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] laŭdire notis kompleksan polifonan ''Miserere'' (Psalmo 51) de [[Gregorio Allegri]] post aŭdado de ĝi nur unufoje <ref>Bitzan: ''Auswendig lernen und spielen.'' 2010, S. 60; Hermann Abert: ''W. A. Mozart.''</ref>. Dum la metodo de la pianinstruisto [[Karl Leiter|Karl Leimer]] ("Metodo Leimer-Gieseking"), influita de la specialaj memorkapabloj de lia studento Walter Gieseking, antaŭenigas intencan kaj analizan parkerigon bazitan sur la muzika teksto <ref>Karl Leimer: ''Modernes Klavierspiel nach Leimer-Gieseking''.</ref>, la parkerigado laŭ la [[metodo Suzuki]], kiu intence evitas ludado de notoj en la unuaj jaroj de instuado, estas bazita sur la kunordigo de agoj, kiuj devus esti lernitaj per la metodo de leciono, laŭ la aŭdantoj per ripeta ludado kaj aŭskultado de la instrukcioj pri registradoj. Vidu ankaŭ [[Parkera aranĝo]], [[Papago (muziko)]] == Parkerigo kiel sekreteco kaj kaŝemo kontraŭ persekuto == Ekde la disvastiĝo de la skribo, la memorado estas uzata tra la historio por konservi tekstojn kaj aliajn informojn tiel, ke ili ne povas fali en la manojn de nerajtigitaj personoj. Ekzemple, la litova [[Holokaŭsto|holokaŭsta]] pluvivanto Mascha Rolnikaitė enmemorigis partojn de ŝia [[taglibro]] en la [[geto]] de [[Vilno]] por malhelpi ĝin iĝi kulpiga indico kontraŭ ŝi kaj ŝia familio. Multaj tekstoj de la rusa poeto [[Osip Mandelŝtam|Osip Mandelstam,]] kiu estis politike nepopulara sub [[stalinismo]], pluvivis nur ĉar liaj edzino kaj amikoj lernis ilin parkere. Dum la [[Kultura Revolucio|Ĉina Kultura Revolucio]], en kiu multe de la [[tibeta literaturo]] estis detruita, la tradicia parkerigo de tiuj tekstoj ebligis en multaj kazoj ke la libroj estu represitaj eksterlande. [[Ray Bradbury]] ankaŭ uzis la motivon en sia romano (1953) ''[[Fahrenheit 451]]''. == Pedagogio == [[Dosiero:Anki_flashcard_question_and_answer_math.gif|eta|[[programaro]] de fulmkartoj ([[Anki]])]] Jam en 1908, la brita [[Eksperimenta psikologio|eksperimenta psikologo]] William H. Winch pruvis en serio de [[Eksperimento|eksperimentoj]], ke enmemorigado de signifoplena aŭ sensignifa enhavo havas mezureblan (translokigon) efikon al la kapablo de studentoj memori aferojn, kiujn ili komprenis laŭ [[kunteksto]] <ref>W. H. Winch: ''The Transfer of Improvement in Memory in School-Children.''</ref> Parkerigo estas ĝenerale uzita por la akirado de fundamenta [[scio]]. Ekzemploj de lernejaj temoj kie parkerigo estas ofte uzita inkluzivas prononco en legado (phonics), la [[Perioda tabelo|perioda tablo]] en [[kemio]], [[multipliktabelo]] en [[matematiko]], [[anatomio]] en [[Medicino|medikamento]], kazoj aŭ [[Leĝo (juro)|leĝoj]] en juro, baza [[formulo]] en ajna [[scienco]], ktp. Kiel la usonaj psikologoj Jeffrey Karpicke kaj Jannell Blunt pruvis en eksperimentoj, kolegiostudantoj lernas kaj komprenas sciencan materialon pli bone kiam ili plurfoje tralaboras la tekston kaj enmemorigas ĝin ol kiam ili provas bildigi kaj asimili la enhavon helpe de [[Koncepta mapo|konceptomapoj]] <ref name="karpicke" /><ref name="loblied2">[https://www.welt.de/wissenschaft/article12281977/Ein-Loblied-auf-das-gute-alte-Auswendiglernen.html ''Lernforschung: Ein Loblied auf das gute alte Auswendiglernen.'']</ref>. Nur kiam tute nova scikampo estas enirita, lerniloj kiel konceptmapado pruvas esti pli efikaj ol enmemorigo. <ref>{{Cite book|last=Gorst|first=H.E.|title=The Curse of Education|publisher=Grant Richards|year=1901|location=London|pages=5}}</ref> === Memorigo kontraŭe al lernado per kompreno === [[Wilhelm von Humboldt]] havis grandan personan aprezon por parkerigado: {{Citaĵo | teksto = “Sed ankaŭ la enmemorigo kaj konado de poemoj, aŭ fragmentoj el poemoj, plibeligas la solecan vivon kaj ofte altigas oni en gravaj momentoj. Ekde mia juneco mi kunportas trairejojn de [[Homero]], [[Goethe]] kaj [[Schiller]], kiuj revenas al mi en ĉiu grava momento kaj ne forlasos min eĉ en la lastaj momentoj de mia vivo. Ĉar estas nenio pli bona por fari ol iri tien kun granda penso.” | aŭtoro = Wilhelm von Humboldt | verko = Letero al Charlotte Diede, la 7-an de aprilo 1833 <ref>''Briefe Wilhelm von Humboldt’s.'' Zweiter Teil: ''Wilhelm von Humboldt an eine Freundin.'' Brockhaus, Leipzig 1847, S. 207.</ref> }} Kiam li komencis reformi la prusan lernejan sistemon en 1809, li tamen rekomendis ke studentoj ne lernu parkere, sed devus kompreni kion ili faras <ref>Wilhelm von Humboldt: ''Litauischer Schulplan.'' 1809; zitiert nach Gila Brandt-Hermann: ''Typische Biographien untypischer Informatiker: Bildungsprozesse in Berufsbiographien von Informatikern.''</ref>. Sub la influo de [[reformpedagogio]], la interpreto de parkerigado kiel la kontraŭo de lernado per kompreno estis plu plifirmigita. [[Jean-Jacques Rousseau|Rousseau]] jam estis fervora kontraŭulo de parkerigo <ref>Jean-Jacques Rousseau: ''Emil oder über die Erziehung.'' 4.</ref>. [[Johann Bernhard Basedow|Basedow]] kaj [[Johann Heinrich Pestalozzi|Pestalozzi]] ankaŭ raportis ke parkerigado estis preskaŭ neekzistanta en iliaj lernejoj <ref>Friedrich Regener: ''Allgemeine Unterrichtslehre: Im Grundrisse dargestellt.''</ref>. == Nevorta parkerigo: korpaj movoj kaj muskla memoro == Ĉefa ekzemplo estas [[luktarto]], kie daŭre dum la trejnado sportisto parkerigas regulajn korpajn movojn. Ankaŭ kiam oni ludas muzikon sur ia ajn [[muzikinstrumento]] la muzikisto devas parkerigi kaj internigi la tielnomata muskla memoro. == Psikologio == Dum [[Lerteco|kapabloj]] kaj aŭtomatigitaj sekvencoj de agoj estas "stokitaj" en [[Memoro|procedura memoro]], parkerigitaj informoj iras en [[Memoro|deklaran memoron]], kiu estas neŭrologie asignita al la [[Kortekso|Novkortekso]] (Neocortex). Parkerigado povas esti plifaciligita uzante [[memorarto|mnemonikajn teknikojn]] (Memorarto) kiel ekzemple:&nbsp;[[Memorhelpilo|Memorhelpiloj]]. Multaj el tiuj teknikoj, kiel ekzemple la ŝlosilvorto-metodo kaj la loci-metodo, estas bazitaj sur bildigado de alie malfacile memoreblaj [[Datumo|datenoj]]. [[memora sporto|Memoratletoj]] kiuj konkuras en konkursoj kiel la [[Monda Memoro-Ĉampionado]] uzas sofistikajn mnemonikajn teknikojn kiel la Major System, Dominic System aŭ Ben-System. Unu el la kampoj de apliko por tre efikaj mnemonikaj teknikoj estas Pi Sporto, la enmemorigo de kiel eble plej multaj decimalaj lokoj de la [[Pi (nombro)|nombro Pi]]. Kelkaj [[Sciegula simptomaro|saĝuloj]] kaj kelkaj homoj sur la [[Aŭtismo|aŭtisma spektro]] ankaŭ havas esceptan memoron; Estas ofte neklare kiujn mnemonikajn teknikojn ili uzas. == Avantaĝoj == * Plenumi ekzemplajn fragmentojn de [[literaturo]] (precipe [[Poemo|poemoj]]) riĉigas la lingvon de lernantoj, permesante al ili memori kaj aktive uzi novajn vortojn kaj belajn parolturnojn. * Ofte, enmemorigo per kompreno estas simple neebla (prononco de vortoj en [[fremda lingvo]], diversaj esceptoj, ekzemple, neregulaj verboj), tiam ŝtopado restas praktike la sola labormetodo. * Por tre malgrandaj kvantoj de informoj, ŝtopado disponigas altan rapidecon de parkerigado. * Ŝtopado estas precipe utila kiam necesas forigi distordojn de la enmemoriga teksto ([[Religia teksto|religiaj tekstoj]], [[Himno|himnoj]], iuj leĝaĵoj, iuj difinoj de terminoj). * Ofte, penetri en la esencon de temo prenas tro da tempo aŭ estas neeble ene de la asignita tempo pro la malalta komenca nivelo de la studentoj. Tiam ŝtopado fariĝas utila metodo. * Ŝtopado, daŭre praktikata, kondukas al plibonigita memora agado <ref>''W. Atkinson.'' Memoro kaj ĝia evoluo. - ARDIS, 2009.</ref>, kiu siavice havas utilan efikon sur la mekanismo de kompreno <ref>''A. Rean, N. Bordovskaja, S. Rozum.'' "Psikologio kaj Pedagogio". — Sankt-Peterburgo: Piter, 2007. — 432 p.</ref>. == Malavantaĝoj == * Ŝtopado sen kompreno ne permesas ĝuste uzi la akiritan scion. * Modernaj altlernejoj disponigas grandegan kvanton da informoj. Estas preskaŭ neeble memori ĝin parkere. * Troa uzo de ŝtopado en lernejo kondukas al la disvolviĝo de malbona kutimo ĉe studentoj fidi nur al mekanika parkerigo. En universitatoj, kie (krom kelkaj esceptoj, kiel studado de fremdaj lingvoj) ŝtopiĝo estas senutila, la akademia rendimento de studentoj kun tiu ĉi kutimo forte malpliiĝas. * Ŝtopado estas tre teda agado kaj povas kaŭzi perdon de [[intereso]] pri lernado ĝenerale. * Rapida enmemorigo de grandaj kvantoj da informoj (sen posta sistema ripeto) kondukas al ĝia same rapida [[forgeso]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|ReVo=parker|ReVo titolo=Parker-}} * Movado Oswego, usona pedagogia movado en la 19-a jarcento. == Eksteraj ligiloj == * {{DNB|4143676-3}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Pedagogio]] [[Kategorio:Eduka psikologio]] [[Kategorio:Instruado]] [[Kategorio:Memoro]] [[Kategorio:Lernado]] 574lve8a19a9s0jwl18u3ac57ceea4a 0 905458 9368538 9215359 2026-05-08T06:03:10Z Crosstor 3176 /* Elektitaj studentoj */ 9368538 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato|regiono-ISO=HU}} La '''Hungara Reĝa Militista Akademio de Ludovika,''' pli mallonge '''Akademio Ludovika''' aŭ nur ''Ludovika'' estis la loko disponiganta la plej altan nivelon de la hungara armea alteduko en Hungario antaŭ 1945. La nomo venis de la 3-a edzino de [[Francisko la 1-a (Aŭstrio)]]: [[:de:Maria Ludovika Beatrix von Österreich-Este]]. == Historio == La hungara parlamento en [[1808]] kodigis leĝon pri establo de militista edukejo. Tie povas lerni junuloj ekde aĝo 14 kaj post maturiĝo ili estos [[oficiro]]j. Alia branĉo zorgis pri edukado de altaj ranguloj. Inter la mecenatoj estis mem reĝino Maria Ludovika Beatrix, krome [[János Buttler]]. La konstruado komenciĝis en [[1831]] helpe de [[Jozefo Antono Johano de Habsburgo-Loreno]] kaj finiĝis en 1836. La lernejo estis levita akademio en [[1897]]. Dum la [[socialismo]] la konstruaĵo estis muzeo, poste [[Nacia Universitato pri Publikaj Servoj]] funkcias ene. [[Dosiero:LudovikaFotoThalerTamas12.jpg|eta|dekstra|250px|Halo de Famo]] [[Dosiero:LudovikaFotoThalerTamas13.jpg|eta|dekstra|250px|La kolorvitraj fenestroj de la kapelo (kun la figuroj de Sankta Stefano kaj Sankta Ladislao)]] == Elektitaj studentoj == * [[Tibor Berczelly]] (1912–1990) * [[Miklós Bonczos]] (1897–1971) * [[Gábor Faragho]] (1890–1953) * [[Zoltán Franyó]] (1887–1978) * [[Lajos Fialovszky]] (1898–1987) * [[Aladár Gerevich]] (1879–1947) * [[Sándor Győrffy-Bengyel]] (1886-1942) * [[Vilmos Hellebronth]] (1895–1971) * [[Jenő Hofhauser]] * [[László Jankovics]] * [[Ferenc Julier]] (1878–1944) * [[Sándor Képíró]] (1914–2011) * [[Miroslav Krleža]] (1893–1981) * [[Antal Kunder]] (1900-1968) * [[Géza Lakatos]] (1890–1967) * [[Pál Maléter]] (1917-1958) * [[Antal Pálinkás-Pallavicini]] (1922–1957) * [[Jenő Pilch]] (1872–1937) * [[György Piller]] (1899–1960) * [[Pál Prónay]] * [[Imre Radványi]] (1909–1984) * [[Endre Rodriguez]] (1899–1975) * [[Vilmos Rőder]] (1881-1969) * [[Aurél Stromfeld]] (1878-1927) * [[Sándor Szurmay]] (1860-1945) * [[Jenő Tombor]] (1880-1946) == Elektitaj instruistoj == * [[István Kápolnai Pauer]] * [[Kornél Neuschloss]] * [[György Piller]] * [[András Zákó]] == Fontoj == * [https://mek.oszk.hu/00000/00060/html/066/pc006615.html#6 historio hungare] * [https://ludovika-campus.uni-nke.hu/ludovikas-emlekeink/tradiciok/a-ludovika-akademia-rovid-tortenete] [[Kategorio:Budapeŝto]] [[Kategorio:Altlernejoj en Hungario]] ek920rj4z07ri2au27q5ijkcac527n0 9368539 9368538 2026-05-08T06:04:11Z Crosstor 3176 /* Elektitaj instruistoj */ 9368539 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato|regiono-ISO=HU}} La '''Hungara Reĝa Militista Akademio de Ludovika,''' pli mallonge '''Akademio Ludovika''' aŭ nur ''Ludovika'' estis la loko disponiganta la plej altan nivelon de la hungara armea alteduko en Hungario antaŭ 1945. La nomo venis de la 3-a edzino de [[Francisko la 1-a (Aŭstrio)]]: [[:de:Maria Ludovika Beatrix von Österreich-Este]]. == Historio == La hungara parlamento en [[1808]] kodigis leĝon pri establo de militista edukejo. Tie povas lerni junuloj ekde aĝo 14 kaj post maturiĝo ili estos [[oficiro]]j. Alia branĉo zorgis pri edukado de altaj ranguloj. Inter la mecenatoj estis mem reĝino Maria Ludovika Beatrix, krome [[János Buttler]]. La konstruado komenciĝis en [[1831]] helpe de [[Jozefo Antono Johano de Habsburgo-Loreno]] kaj finiĝis en 1836. La lernejo estis levita akademio en [[1897]]. Dum la [[socialismo]] la konstruaĵo estis muzeo, poste [[Nacia Universitato pri Publikaj Servoj]] funkcias ene. [[Dosiero:LudovikaFotoThalerTamas12.jpg|eta|dekstra|250px|Halo de Famo]] [[Dosiero:LudovikaFotoThalerTamas13.jpg|eta|dekstra|250px|La kolorvitraj fenestroj de la kapelo (kun la figuroj de Sankta Stefano kaj Sankta Ladislao)]] == Elektitaj studentoj == * [[Tibor Berczelly]] (1912–1990) * [[Miklós Bonczos]] (1897–1971) * [[Gábor Faragho]] (1890–1953) * [[Zoltán Franyó]] (1887–1978) * [[Lajos Fialovszky]] (1898–1987) * [[Aladár Gerevich]] (1879–1947) * [[Sándor Győrffy-Bengyel]] (1886-1942) * [[Vilmos Hellebronth]] (1895–1971) * [[Jenő Hofhauser]] * [[László Jankovics]] * [[Ferenc Julier]] (1878–1944) * [[Sándor Képíró]] (1914–2011) * [[Miroslav Krleža]] (1893–1981) * [[Antal Kunder]] (1900-1968) * [[Géza Lakatos]] (1890–1967) * [[Pál Maléter]] (1917-1958) * [[Antal Pálinkás-Pallavicini]] (1922–1957) * [[Jenő Pilch]] (1872–1937) * [[György Piller]] (1899–1960) * [[Pál Prónay]] * [[Imre Radványi]] (1909–1984) * [[Endre Rodriguez]] (1899–1975) * [[Vilmos Rőder]] (1881-1969) * [[Aurél Stromfeld]] (1878-1927) * [[Sándor Szurmay]] (1860-1945) * [[Jenő Tombor]] (1880-1946) == Elektitaj instruistoj == * Jenő Hofhauser * [[István Kápolnai Pauer]] * [[Kornél Neuschloss]] * [[György Piller]] * [[András Zákó]] == Fontoj == * [https://mek.oszk.hu/00000/00060/html/066/pc006615.html#6 historio hungare] * [https://ludovika-campus.uni-nke.hu/ludovikas-emlekeink/tradiciok/a-ludovika-akademia-rovid-tortenete] [[Kategorio:Budapeŝto]] [[Kategorio:Altlernejoj en Hungario]] 8lzlh6ofz7nep4kxx8pdgac2weftmb3 0 912953 9368380 9125178 2026-05-07T19:31:35Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368380 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |koloro = pink |nomo = Blanka kakatuo |dosiero = Cacatua alba -Pairi Daiza, Hainaut, Belgium-8a.jpg |larĝo de dosiero = 250ra |priskribo de dosiero = Ĉe Pairi Daiza, Belgio |regno = ''[[Animalia]]'', Bestoj |filumo = ''[[Chordata]]'', Ĥorduloj |klaso = ''[[Aves]]'', [[Birdoj]] |familio = ''[[Cacatuidae]]'', [[Kakatuedoj]] |subfamilio = ''[[Cacatuinae]]'' |subfamilio aŭtoritato = |genro = ''[[Cacatua]]'' |genro aŭtoritato = [[Louis Pierre Vieillot|Vieillot]], 1817 |specio = '''Blanka kakatuo''', ''C. alba'' |dunomo = ''Cacatua alba'' |specio aŭtoritato = ([[Philipp Ludwig Statius Müller|Müller, PLS]], 1776) |statuso = EN | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Cacatua alba'' |volume=2018 |page=e.T22684789A131915204 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22684789A131915204.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 250px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = |specioj de subdivizio = subspecioj |subdivizio2 = }} La '''Blanka kakatuo''' (laŭ la latina scienca nomo ''Cacatua alba'') estas mezgranda [[kakatuo]] kun blanka plumaro kaj nigra beko, endemia de tropikaj [[pluvarbaro]]j en insuloj de Indonezio. Se surprizita, ĝi etendas grandan kaj rimarkindan kapo-[[kresto (plumoj)|kreston]], kiu havas duonrondan formon (similan al ombrelo). La flugiloj kaj vosto havas palflavan aŭ citronan koloron kiu estas montrita ankaŭ kiam ili flugas. Ĝi estas simila al aliaj specioj de blankaj kakatuoj kiel la [[Sulfura kakatuo]], [[Flavkresta kakatuo]], kaj la [[Moluka kakatuo]], ĉiuj el kiuj havas flavajn, oranĝajn aŭ rozkolorajn krestoplumojn anstataŭ blankajn. == Taksonomio == La blanka kakatuo estis po la unua fojo priskribita en 1776 fare de la germana zoologo [[Philipp Ludwig Statius Müller]]. La specinomo ''alba'' estas la ina formo de la [[Latina]] adjekto ''albus'' por "blanka". Ĝi estas en la subgenro ''[[Cacatua (subgenro)|Cacatua]]'' ene de la genro ''[[Cacatua]]''. La esprimo "blanka kakatuo" estis aplikita ankaŭ kiel grupotermino por membroj de la subgenro ''Cacatua'', dum la genro ''Cacatua'' utilas por pli grandaj grupoj kiuj inkludas ankaŭ aliajn kakatuojn kiel la [[Kakatuo de Leadbeater]] kaj la [[Rozbrusta kakatuo]]. == Aspekto == La blanka kakatuo estas ĉirkaŭ 46 cm longa, kaj pezas ĉirkaŭ 400 g por malgrandaj inoj kaj ĝis 800 g por grandaj maskloj. La maskla blanka kakatuo kutime havas pli larĝan kapon kaj pli grandan bekon ol la ino. Ili havas brunajn aŭ nigrajn okulojn kaj malhelgrizan bekon. Kiam maturaj, kelkaj inaj blankaj kakatuoj povas havi ruĝecajn/brunajn irisojn, dum la irisoj de la plenkreska masklo estas malhelbrunaj aŭ nigraj. La plumoj de la blanka kakatuo estas plejparte blankaj. Tamen, kaj supraj kaj malsupraj surfacoj de la interna duono de la malantaŭa rando de la grandaj flugilplumoj estas flavaj. La flava koloro sur la malsupra flanko de la flugiloj estas plej rimarkinda ĉar la flava parto de la supra surfaco de la plumo estas kovrita de la blanko de la plumo tuj meza (pli proksime al la korpo) kaj supre. Simile, areoj de pli grandaj vostoplumoj, kiuj estas kovritaj de aliaj vostoplumoj - kaj la plej internaj kovritaj areoj de la pli grandaj krestoplumoj - estas flavaj. Mallongaj blankaj plumoj kreskas de kaj proksime kovras la suprajn krurojn. La plumoj de ĉi tiu specio kaj aliaj kreas pulvoron similan al [[talko]], kiu facile transvenas al vestaĵoj. Komune kun aliaj kakatuoj kaj papagoj, ankaŭ la blanka kakatuo havas [[Daktileco|zigodaktilajn]] piedojn kun du fingroj antaŭen kaj du malantaŭen, kiuj ebligas al ĝi kapti objektojn per unu piedo starante sur la alia, por manĝado kaj manipulado. La maksimuma vivodaŭro de la blanka kakatuo estas malbone dokumentita. Kelkaj bestoĝardenoj raportas, ke ili vivas 40-60 jarojn en kaptiteco. Anekdotaj raportoj sugestas, ke ĝi povas vivi pli longe. La vivodaŭro en naturo estas nekonata, sed oni kredas, ke ĝi estas eĉ dek jarojn malpli. == Distribuado kaj habitato == ''Cacatua alba'' estas endemio de malaltaj tropikaj [[pluvarbaro]]j en la insuloj de [[Molukoj]] nome [[Halmahera]], [[Bacan]], [[Ternate]], [[Tidore]], [[Bakanoj|Kasiruta]] kaj [[Bakanoj|Mandioli]] (en la insularo de [[Bakanoj]]) en [[Nordaj Molukoj]], [[Indonezio]]. Oni supozas, ke vidaĵoj el [[Obira|Obi]] kaj [[Obi-insuloj|Bisa]] ([[Obi-insuloj]]) estas de enmetitaj individuoj, ĉar lokaj enkondukitaj populacioj reproduktiĝas en Tajvano. Ĝi troviĝas en primaraj, dehakitaj kaj sekundaraj arbaroj sub 900m. Ĝi ankaŭ troviĝas en mangrovoj kaj plantejoj inkluzive de kokospalmaj kaj agrikulturaj teroj. Ĝi restas surloke orta: en 1991–1992, la populacio estis taksita je 42 545 – 183 129 birdoj (Lambert 1993), kvankam tio eble estas subtakso, ĉar ĝi estis plejparte bazita sur esploroj el Bakanoj kaj ne el Halmahera, kie la specio eble estis pli ofta. Lastatempaj observaĵoj indikas, ke rapidaj malkreskoj daŭras, kaj oni antaŭvidas, ke ili pliiĝos en la estonteco (Vetter 2009). CITES-datumoj montras signifajn kvotojn pro la komerco de kaĝbirdoj dum la komenco de la 1990-aj jaroj. Ĉiujaraj kalkuloj malpliiĝis kaj fakte kaj kiel proporcio de la restanta populacio en la lastaj jaroj, sed kontraŭleĝa komerco daŭras kaj verŝajne estis subtaksita (S. Metz in litt. 2013). ==Kutimaro== ===Reproduktado=== Kiel ĉe ĉiuj kakatuoj, la blanka kakatuo nestas en kavaĵoj de grandaj arboj. Ĝiaj ovoj estas blankaj kaj kutime estas du en ĉiu ovodemetado. Dum la kovado - ĉirkaŭ 28 tagoj - kaj la ino kaj la masklo kovas la ovojn. La pli granda ido fariĝas domina super la pli malgranda ido kaj prenas pli da manĝaĵo. La idoj forlasas la neston ĉirkaŭ 84 tagojn post eloviĝo<ref name = "DA 2003">{{cite book |first = David| last = Alderton | author-link= | title = The Ultimate Encyclopedia of Caged and Aviary Birds | isbn = 1-84309-164-X |page= 204| publisher = Hermes House |location = London, England | year = 2003}}</ref> kaj sendependiĝas post 15-18 semajnoj. Junuloj atingas seksan maturecon post 3-4 jaroj. Kiel parto de la memmontra pariĝa konduto, la masklo krispigas siajn plumojn, disigas siajn vostoplumojn, etendas siajn flugilojn, kaj starigas sian kreston. Li poste saltas ĉirkaŭe. Komence, la ino ignoras aŭ evitas lin, sed - kondiĉe ke li ricevas ŝian aprobon - poste permesas al li alproksimiĝi al ŝi. Se liaj klopodoj sukcesas kaj li estas akceptita, oni vidos la paron beligantan sin reciproke kaj gratante unu la alian ĉirkaŭ la vosto. Ĉi tiuj agoj servas por fortigi ilian parligon. Poste, la masklo surgrimpas la inon kaj plenumas la faktan agon de pariĝado per kunigo de la kloakoj. Por ligitaj paroj, ĉi tiu pariĝa rito estas multe pli mallonga kaj la ino eĉ povas alproksimiĝi al la masklo. Post kiam ili estas pretaj por nestado, reproduktaj paroj disiĝas de siaj grupoj kaj serĉas taŭgan nestkavaĵon (kutime en arboj). ===Manĝado=== En naturo, blankaj kakatuoj manĝas berojn, semojn, nuksojn, fruktojn kaj radikojn. Dum nestado, ili inkluzivas insektojn kaj insektajn larvojn. En sia natura vivejo, tiuj kakatuoj tipe manĝas diversajn semojn, nuksojn kaj fruktojn, kiel ekzemple [[papajo]]n, durion, langsaton kaj [[rambutano]]n. Ĉar ili manĝas ankaŭ [[maizo]]n kreskantan en kampoj, ili kaŭzas konsiderindan damaĝon kaj tial estas konsiderataj [[plago]]j fare de farmistoj. (BirdLife International, 2001) Ili ankaŭ manĝas grandajn insektojn, kiel ekzemple [[grilo]]jn (ordo [[Ortopteroj]]) kaj malgrandajn [[lacerto]]jn kiel ekzemple [[Skinkedoj|skinkojn]]. Kaptitaj birdoj kutime ricevas papagomiksaĵon enhavantan diversajn semojn, nuksojn kaj sekigitajn fruktojn kaj legomojn. Krome, ili bezonas ricevi multajn freŝajn legomojn, fruktojn kaj branĉojn (kun folioj) por maĉado kaj amuziĝo. ==Bildaro== <gallery> File:Umbrella Cockatoo (Cacatua alba) -Free Flight Aviary -San Diego.jpg|Kun etendigita kresto, montrante la duoncirklan formon de la krestoplumoj. File:Cacatua alba -pet-8a.jpg|Kun la kresto maletendigita. File:Umbrella cockatoo chicks 31l07.JPG|Bredataj idoj. File:White cockatoo.jpg|Blanka kakatuo kun minora plukproblemo. File:Cacatua alba - First Born.jpg|''Cacatua alba'' - ĵusnaskito -ĵuseloviĝinta kaj eĉ neseka ankoraŭ. File:Cacatua alba - 3 Weeks.jpg|''Cacatua alba'' - 3-semajnulo - malfermanta okulojn. Ĝi havas ankoraŭ ovodenton. Plena stomako post mannutrado. File:Cacatua alba - 6 Weeks.jpg|''Cacatua alba'' - 6-semajnulo - Pintoplumoj disvolviĝas. Ovodento malaperas. Cacatua alba MHNT.ZOO.2010.11.148.17.jpg|Ovo de ''Cacatua alba'' - [[MHNT]] </gallery> ==Referencoj== {{Referencoj|2}} ===Bibliografio=== * {{Cite book | first = Ian | last = Rowley | editor-last = Josep | editor-first = del Hoyo | editor2-last = Andrew | editor2-first = Elliott | editor3-last = Jordi | editor3-first = Sargatal | contribution = Family Cacatuidae (Cockatoos) | series = [[Handbook of the Birds of the World]] | volume = 4 | title = Sandgrouse to Cuckoos | year = 1997 | place = Barcelona | publisher = Lynx Edicions | isbn = 9788487334221 | ref = Rowley | url-access = registration | url = https://archive.org/details/handbookofbirdso0001unse }} == Eksteraj ligiloj == *{{Commons category|Cacatua alba}} {{Commons|Cacatua alba}} {{Wikispecies|Cacatua alba}} * [http://www.indonesian-parrot-project.org/ The Indonesian parrot Project: conservation of cockatoos and other Indonesian parrots] * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1402&m=0 BirdLife Species Factsheet] * [http://www.mytoos.com/ MyToos] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160531125412/http://www.mytoos.com/ |date=2016-05-31 }} kakatuaĉetado * [http://www.profauna.net/en ProFauna] organizo por bestoprotektado en Indonezio {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Kakatuedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] hvl12huzte7tipor1nwphgunr6wvl64 0 913206 9368489 9263221 2026-05-07T23:40:31Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368489 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |koloro = pink |nomo = Blukapa arao |dosiero = Primolius couloni -captive-8a-3cp.jpg | dosiero larĝo=250px |priskribo de dosiero = En kaptiteco |regno = ''[[Animalia]]'', Bestoj |filumo = ''[[Chordata]]'', Ĥorduloj |klaso = ''[[Aves]]'', [[Birdoj]] |ordo = ''[[Psittaciformes]]'', Psitakoformaj |superfamilio = ''[[Psittacoidea]]'' |familio = ''[[Psittacidae]]'', [[Papagedoj]] |subfamilio = ''[[Arinae]]'' |tribo = ''[[Arini (tribo)|Arini]]'' |genro = ''[[Primolius]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1857 |specio = '''Blukapa arao''', ''P. couloni'' |dunomo = ''Primolius couloni'' |dunomo aŭtoritato = ([[Philip Sclater|P. L. Sclater]], 1876) |mapo de vivoteritorioj = Primolius couloni map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 250px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = [[Arealo]] |sinonimo = |statuso = VU | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Primolius couloni'' |volume=2018 |page=e.T22685593A132058374 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22685593A132058374.en |access-date=19a de Novembro 2021}}</ref> | subdividoj = Subspecioj | subdividoj = }} La '''Blukapa arao''' aŭ ''Arao de Coulon'' (''Primolius couloni'') estas malgranda, ĉefe helverda [[arao]] de la [[genro]] ''[[Primolius]]''. Ĝi estas [[arao]] indiĝena de orienta [[Peruo]], nordokcidenta [[Bolivio]] (ĉefe en [[Pando (Bolivio)|Pando]]), kaj en plej okcidenta [[Brazilo]] (en [[Akro (Brazilo)|Akro]]). Ĝi havas totalan longon de ĉirkaŭ 41&nbsp;cm,<ref name = birdlife-1556>{{cite web| publisher =BirdLife International (2008) |url = http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1556&m=0 |title = Species factsheet: ''Primolius couloni'' | access-date = 24a de Julio 2008}}</ref> kio faras ĝin membro de la grupo de araetoj, kiu inkludas ĉiun [[specio]]n de arao kun totala longo de 50&nbsp;cm aŭ eĉ malpli. Kiel ĉe ĉiuj araoj, iliaj vostoj estas longaj kaj pintecaj kaj la beko estas granda kaj fortika. La [[specia epiteto]] ''couloni'' honorigas la svisan naturscienciston Paul Louis Coulon (1804-1894).<ref>{{Cite book|title=Eponym Dictionary of Birds|last=Beolens|first=Bo|date=9 October 2014 |publisher=MacMillan|isbn=978-1472905734}}</ref> ==Aspekto== [[Dosiero:Blue-headed Macaw RWD2.jpg|eta|maldekstre|200ra]] La blukapa makao estas 41 cm longa. Ĝi havas ĉefe verdan [[plumaro]]n (ofte nuance oliveckoloran, precipe sube) kun la kapo, flugilplumoj kaj primaraj kovriloj bluaj. La supra vosto havas kaŝtanbrunan bazon, mallarĝan verdan centron kaj bluan pinton. La subvosto kaj subflugiloj estas verdflavaj similaj al tiuj de pluraj aliaj malgrandaj araoj (ekz. la [[Ruĝventra arao|Ruĝventra]] kaj [[Orkola arao]]j). La mezgranda beko estas palgrizeca kun nigra bazo (la amplekso varias, sed la supra mandiblo ĉe plenkreskuloj tipe aspektas plejparte pala). La irisoj estas blankecaj kun mallarĝaj, ofte apenaŭ videblaj, kaŝtanbrunaj okulringoj. Male al plej multaj aliaj araoj, la vizaĝhaŭto kaj bridoj estas malhelgrizecaj. La kruroj estas svage rozkoloraj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed kun la tuta beko nigra, pli grizaj kruroj, pli malhelaj irisoj kaj la vizaĝhaŭto kaj bridoj blankaj. ==Taksonomio== En la lastaj jaroj ĝi ofte estis lokita en la genron ''Propyrrhura''; tamen, laŭ la reguloj de [[ICZN]], la specio nun estas konsiderata en la genro ''[[Primolius]]''. Antaŭe, ĝi ankaŭ estis lokita en la genron ''[[Ara (genro)|Ara]]'', kiu nuntempe estas uzata nur por kelkaj el la pli grandaj araoj. ==Habitato== Ĝi troviĝas en la sudokcidenta [[Amazona Pluvarbaro|Amazonio]] kaj apudaj orientaj [[Andoj|andaj]] antaŭmontoj. Ĝi preferas malfermaĵojn en malsekaj arbaroj, ekz. laŭlonge de riveroj aŭ maldensejoj, sed ankaŭ estis observita en [[marĉo]]j de moriĉaj palmoj kaj periferio de urboj. Ĝi troviĝas de la [[malaltebenaĵo]]j ĝis alteco de 1550 m. Kiel pluraj aliaj papagoj, la blukapa arao estas konata pro vizitado de argilejoj. ==Kutimaro== Malmulton oni konas pri ĝia reprodukta konduto en la naturo, sed ebla nesto estis registrita en bambua kavaĵo kaj alia en arba kavaĵo. En kaptiteco, la reprodukta ciklo ŝajnas esti proksimume ĉiujara, kun ovodemetado de 2-4 kiel normo. En la naturo ĝi tipe vidiĝas en grupoj de 2-4 individuoj, kun fojaj registroj de grupoj ĝis ĉirkaŭ 60 individuoj. Ĝia krio estas pli alttona kaj pli mallaŭta ol tiu de plej multaj aliaj araoj. == Referencoj == {{Referencoj|2}} * {{Cite book |first=Joseph M. |last=Forshaw |author-link=Joseph Forshaw |title=Parrots of the World; an Identification Guide |others=Illustrated by Frank Knight |publisher=[[Princeton University Press]] |isbn=0-691-09251-6 |year=2006 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/parrotsofworldid0000fors }} * Juniper & Parr (1998). ''A Guide to the Parrots of the World''. Pica Press, East Sussex. {{ISBN|1-873403-40-2}} * [https://web.archive.org/web/20070224143750/http://www.museum.lsu.edu/~remsen/SACCprop177.html To reassign the genus of three macaws] South American Classification Committee. * Tobias, J., kaj D. J. Brightsmith (2007). ''Distribution, ecology and conservation status of the Blue-headed Macaw Primolius couloni.'' Biological Conservation. 139: 126–138. ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Primolius couloni}} {{Commons|Primolius couloni}} * [http://www.beautyofbirds.com/macawsinfo.htm AvianWeb - Konservostatuso de araoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210213223951/https://www.beautyofbirds.com/macawsinfo.htm |date=2021-02-13 }} * [http://www.wingscc.com/aps/CITES.htm CITES birdoregularo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051212173804/http://www.wingscc.com/aps/CITES.htm |date=2005-12-12 }} * [http://www.pbase.com/corotauria/image/82519581 Photo-High Res-(Close-up)]; [http://www.pbase.com/corotauria/blauwkopara_zoo Article]; [http://www.pbase.com/corotauria/araas_zoo Article-2] pbase—"Macaws and Conures" * [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=5162EBDF6BE904E4 Blukapa arao ĉe Avibase] {{Projektoj}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Papagoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] sqa3vqraz31k1pjkdpw93tua7mbaocy 0 913218 9368484 9188616 2026-05-07T22:57:58Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368484 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |koloro = pink |nomo = Bluflugila arao |dosiero = Primolius maracana -two captive-8a.jpg | dosiero larĝo=250px |priskribo de dosiero = En kaptiteco |regno = ''[[Animalia]]'', Bestoj |filumo = ''[[Chordata]]'', Ĥorduloj |klaso = ''[[Aves]]'', [[Birdoj]] |ordo = ''[[Psittaciformes]]'', Psitakoformaj |superfamilio = ''[[Psittacoidea]]'' |familio = ''[[Psittacidae]]'', [[Papagedoj]] |subfamilio = ''[[Arinae]]'' |tribo = ''[[Arini (tribo)|Arini]]'' |genro = ''[[Primolius]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1857 |specio = '''Bluflugila arao''', ''P. maracana'' |dunomo = ''Primolius maracana'' |dunomo aŭtoritato = ([[Louis Pierre Vieillot|Vieillot]], 1816) |mapo de vivoteritorioj = Primolius maracana map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 250px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = [[Arealo]] |sinonimo = |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Primolius maracana'' |volume=2016 |page=e.T22685606A93081612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22685606A93081612.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> | subdividoj = Subspecioj | subdividoj = }} La '''Bluflugila arao''' aŭ ''Arao de Illiger'' (''Primolius maracana'') estas malgranda, ĉefe helverda [[arao]] de la [[genro]] ''[[Primolius]]''. Ĝi troviĝas en centra kaj orienta [[Sudameriko]]. La alternativa nomo honoras la figuron de la germana ornitologo [[Johann Karl Wilhelm Illiger]].<ref name=":0">{{Cite book|title=Parrots of the world|last=Forshaw|first= Joseph Michael|date=1977|orig-year=1973|publisher=T.F.H|others=Cooper, William T. (illustrator)|isbn=0876669593|location=Neptune, N.J.|oclc=10506541}}</ref> Ĝi estis iam metita en la [[genro]]n ''[[Ara (genro)|Ara]]'' aŭ en ''Propyrrhura''. Oni scias, ke bluflugilaj araoj atingis aĝon de 50–60 jaroj. == Aspekto== Ĝi havas totalan longon de proksimume 36–43 cm. Ĝi havas modere grandan nigran bekon, longan voston kaj ĉefe verdan [[plumaro]]n. La supra flanko de la flugilplumoj kaj primaraj kovriloj estas bluaj, kiel indikas ĝia [[ordinara nomo]]. La malsupra flanko de la flugiloj estas flaveca, la vostpinto, krono kaj vangoj estas bluetaj, kaj la vostobazo kaj malgranda ventropeco estas ruĝaj. La irisoj estas [[sukcena]]j. Ĝi kaj la [[ruĝventra arao]] estas la solaj araoj, kie la nuda vizaĝhaŭto estas flaveca, sed tio ofte paliĝas al blanka en kaptiteco. Male al la ruĝventra arao, la bluflugila arao havas ruĝan malsupran abdomenon kaj ruĝan malsupran dorson.<ref name = "birdlife-1557">{{cite web| publisher =BirdLife International (2008) |url = http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1557&m=0 |title = Species factsheet: ''Primolius maracana'' |access-date = 24a de Julio 2008 }}</ref> En naturo, ĝia flugpadrono laŭdire estas karakteriza "skua, erekta movo".<ref name=":0" /> == Habitato kaj manĝo == La bluflugila arao troviĝas en orienta kaj suda [[Brazilo]] (kaj estas restanta populacio nordoriente), orienta [[Paragvajo]] kaj, almenaŭ antaŭe, en fora nordorienta [[Argentino]] kaj en orienta [[Bolivio]]. Ĝi troviĝas en ĉiamverdaj kaj foliarbaroj, kun prefero por galeriaj arbaroj. Ili ĉefe manĝas semojn de ''Cnidoscolus phyllacanthus'', ''[[Jatrofo|Jatropha]]'', ''Guazuma ulmifolia'', kaj la neindiĝena ''[[Bida melio|Melia azedarach]]''. Tamen, la birdoj manĝas ankaŭ fruktojn kaj nuksojn. ==Reproduktado== La bluflugila makao atingas seksan maturecon inter 2 kaj 4 jaroj post sia naskiĝo. Plenkreskaj inoj kutime produktas du ovojn, kiuj bezonas ĉirkaŭ 29 tagojn por eloviĝo. Junaj bluflugilaj araoj lernas flugi ĉirkaŭ 11 semajnojn post sia eloviĝo. Ili restas kun siaj gepatroj dum ĉirkaŭ unu jaro post fluglernado. Relative malmultaj informoj ekzistas pri ĝia reproduktado en la naturo, sed la [[reprodukta sezono]] en nordorienta Brazilo ŝajne estas de decembro ĝis februaro. Tamen, en 1990, ina bluflugila arao estis malkovrita kun masklo de [[Malgranda arao de Spix]] en loko. == Referencoj == {{Referencoj|2}} * {{Cite book |first=Joseph M. |last=Forshaw |author-link=Joseph Forshaw |title=Parrots of the World; an Identification Guide |others=Illustrated by Frank Knight |publisher=[[Princeton University Press]] |isbn=0-691-09251-6 |year=2006 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/parrotsofworldid0000fors }} * Juniper & Parr (1998). ''A Guide to the Parrots of the World''. Pica Press, East Sussex. {{ISBN|1-873403-40-2}} * [https://web.archive.org/web/20070224143750/http://www.museum.lsu.edu/~remsen/SACCprop177.html To reassign the genus of three macaws] South American Classification Committee. * [https://web.archive.org/web/20061129004554/http://www.swbg-adventurecamps.com/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/aves/psittaciformes/illigers-macaw.htm ANIMAL BYTES - Illiger's Macaw] * http://www.arthurgrosset.com/sabirds/blue-wingedmacaw.html ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Primolius maracana}} {{Commons|Primolius maracana}} * [http://www.beautyofbirds.com/macawsinfo.htm AvianWeb - Konservostatuso de araoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210213223951/https://www.beautyofbirds.com/macawsinfo.htm |date=2021-02-13 }} * [http://www.wingscc.com/aps/CITES.htm CITES birdoregularo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051212173804/http://www.wingscc.com/aps/CITES.htm |date=2005-12-12 }} *[http://www.parrots.org/index.php/encyclopedia/profile/blue_winged_macaw/ World Parrot Trust] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150702140450/http://www.parrots.org/index.php/encyclopedia/profile/blue_winged_macaw/ |date=2015-07-02 }} Parrot Encyclopedia - Species Profile *[http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=2244 Blue-winged macaw videos] on the Internet Bird Collection *[http://piclib.nhm.ac.uk/results.asp?image=035943 Photo of a captive Blue-headed macaw]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304000000/https://web.archive.org/web/20160304040759/http://piclib.nhm.ac.uk/results.asp?image=035943 |date=2016-03-04 }} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?VIREO_SESSION_ID=2ff665215284371310cc1f368a666fb6&Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blue-winged+macaw&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Blue-winged macaw photo gallery] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180929152110/http://vireo.acnatsci.org/search.html?VIREO_SESSION_ID=2ff665215284371310cc1f368a666fb6&Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blue-winged+macaw&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2018-09-29 }} VIREO *[https://web.archive.org/web/20071026040330/http://www.tropicalbirding.com/tripReports/TR_Pant-Amaz-Oct2006/bwmacaw.jpg Photo-High Res]; [https://web.archive.org/web/20070714165540/http://www.tropicalbirding.com/tripReports/TR_Pant-Amaz-Oct2006/TR_Pant-Amaz-Oct2006.html Article] tropicalbirding {{Projektoj}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Papagoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] 294je0cvnmq89785sa7713rq81y61di 0 913434 9368422 9151381 2026-05-07T21:04:11Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368422 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |koloro = pink |nomo = Blankokula konuro |dosiero = Aratinga leucophthalma -Piraju -Brazil-8.jpg | dosiero larĝo=250px |priskribo de dosiero = En [[Piraju]], Brazilo |dosiero2 = Psittacara leucophthalmus - White-eyed Parakeet XC251430.mp3 | dosiero2 larĝo=250px |priskribo de dosiero2 = Voĉo de la Blankokula konuro |regno = ''[[Animalia]]'', Bestoj |filumo = ''[[Chordata]]'', Ĥorduloj |klaso = ''[[Aves]]'', [[Birdoj]] |ordo = ''[[Psittaciformes]]'', Psitakoformaj |superfamilio = ''[[Psittacoidea]]'' |familio = ''[[Psittacidae]]'', [[Papagedoj]] |subfamilio = ''[[Arinae]]'' |tribo = ''[[Arini (tribo)|Arini]]'' |genro = ''[[Psittacara]]'' |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 |specio = '''Blankokula konuro''', ''P. leucophthalmus'' |dunomo = ''Psittacara leucophthalmus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Philipp Ludwig Statius Müller|Müller, PLS]], 1776) |mapo de vivoteritorioj = Psittacara leucophthalmus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 250px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = |sinonimo = *''Aratinga leucophthalmus'' *''Aratinga leucophthalma'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=White-eyed Parakeet ''Psittacara leucophthalmus'' |volume=2016 |page=e.T22685682A93083034 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22685682A93083034.en |access-date=8a de Aprilo 2023}}</ref> | subdividoj = Subspecioj | subdividoj = }} La '''Blankokula konuro''' aŭ '''Blankokula papago''' (''Psittacara leucophthalmus'') estas specio de birdoj en la subfamilio ''[[Arinae]]'' de la familio ''[[Psittacidae]]'', de afrikaj kaj amerikaj papagoj.<ref name=WPT>{{cite web |url=https://www.parrots.org/encyclopedia/white-eyed-conure |title=WHITE-EYED CONURE (''Psittacara leucophthalmus'') |author=<!--Not stated-->|publisher=World Parrot Trust |access-date=8a de Aprilo 2023 }}</ref><ref name=IOC13.1>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/parrots/ |title=Parrots, cockatoos |website=IOC World Bird List |version =v 13.1 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Januaro 2023 |access-date=18a de Februaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en ĉiu sudamerika lando escepte Ĉilio kaj en Trinidado.<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. 30a de Januaro 2023. Species Lists of Birds for South American Countries and Territories. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 30an de Januaro 2023</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Blankokula konuro estis iam metita en la genron ''[[Aratinga]]'', sed el ĉirkaŭ 2013 ĝi estis jam en sia nuntempa genro ''Psittacara''.<ref>{{cite web |url=https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCprop578.htm |title=Divide ''Aratinga'' into four genera |last=Remsen |first=James V. |last2=Urantówka |first2=Adam |date=2013 |publisher=AOS South American Classification Committee |access-date=5a de Aprilo 2023}}</ref> Ĝi has these three subspecies:<ref name=IOC13.1/> *''P. l. callogenys'' <small>([[Tommaso Salvadori|Salvadori]], 1891)</small> *''P. l. leucophthalmus'' <small>([[Philipp Ludwig Statius Müller|Müller, P.L.S.]], 1776)</small> *''P. l. nicefori'' <small>([[Rodolphe Meyer de Schauensee|Meyer de Schauensee]], 1946)</small> Kio estas nun la [[Konuro de Finsch]] (''P. finschi'') estis iam traktita kiel kvara subspecio de Blankokula konuro, kaj ili nun konstituas [[superspecio]]n.<ref name=CFPA-BOW>Collar, N., P. F. D. Boesman, kaj C. J. Sharpe (2020). Crimson-fronted Parakeet (''Psittacara finschi''), versio 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.crfpar.01] Alirita la 8an de Aprilo 2023</ref> La [[specia epiteto]] de la Blankokula konuro estas derivita el vortoj de [[antikva greka]] ''leukos'' "blanka" kaj ''ofthalmos'' "okulo".<ref name=Liddell1980>{{cite book | author = Liddell, Henry George | author-link = Henry George Liddell | author2 = Robert Scott | author2-link = Robert Scott (philologist) | name-list-style = amp | year = 1980 | title = [[A Greek-English Lexicon]] | publisher = [[Oxford University Press]] | location = United Kingdom | isbn =0-19-910207-4| edition = Abridged }}</ref> [[Dosiero:Aratinga leucophthalma -Reserva Guainumbi, Sao Luis do Paraitinga, Sao Paulo, Brasil-8.jpg|maldekstre|thumb|En Brazilo]] [[Dosiero:White-eyed Conure - Aratinga leucophthalma.jpg|thumb|maldekstre|Blankokulaj konuroj manĝantaj, ŝajne fruktojn de ''Syagrus romanzoffiana''.]] ==Aspekto== La Blankokula konuro estas 32 ĝis 35 cm longa kun enverguro de 37 ĝis 40 cm. Ĝi pezas 100 ĝis 218 g. Ambaŭ seksoj estas similaj. Plenkreskuloj de ĉiuj subspecioj estas plejparte verdaj, kio estas pli pala sur iliaj malsupraj partoj. Ili havas ruĝajn makulojn sur sia kapo kaj kolo. La kurbo kaj rando de iliaj flugiloj kaj iliaj plej eksteraj malgrandaj subflugilaj kovriloj ankaŭ estas ruĝaj. Iliaj plej eksteraj grandaj subflugilaj kovriloj estas flavaj. La malsupraj flankoj de iliaj flugilplumoj kaj vosto estas oliveckoloraj. Iliaj okuloj estas oranĝkoloraj ĉirkaŭitaj de nuda blanka ĝis flaveca blanka haŭtaĵo kaj ilia beko estas kornokolora. Subspecio ''P. l. callogenys'' estas pli granda kaj pli malhelverda ol la nomiga ''P. l. leucophthalmus''. Subspecio ''P. l. nicefori'' havas ruĝan bendon sur sia frunto. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas malmulte aŭ neniun ruĝon sur la kapo kaj flugiloj.<ref name=WEPA-BOW>Collar, N., P. F. D. Boesman, kaj C. J. Sharpe (2020). White-eyed Parakeet (''Psittacara leucophthalmus''), versio 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.whepar2.01] Alirita la 8an de Aprilo 2023</ref><ref name=vanPerlo>{{cite book | last =van Perlo | first = Ber| title =A Field Guide to the Birds of Brazil | publisher =Oxford University Press | date =2009 | location =New York | pages =124–125 | isbn =978-0-19-530155-7 }}</ref><ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | pages =187 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Distribuado kaj habitato== La nomiga subspecio de la Blankokula konuro havas la plej grandan distribuon. Ĝi troviĝas en Trinidado,<ref>{{cite web |url=https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm |title=Species lists of birds for South American countries and territories: Trinidad and Tobago|last=Kenefick |first=Martyn |date=22 Septembro 2020 |publisher=South American Classification Committee of the American Ornithological Society |access-date=8a de Aprilo 2023 }}</ref> orienta Venezuelo orienten tra la [[Gujanoj]], kaj suden tra Brazilo en Bolivion, Paragvajon, nordan Argentinon, kaj Urugvajon. Ĝia Brazila teritorio ne inkludas supron de la [[Amazona Baseno]] aŭ la sekan nordorientan parton de la lando. Subspecio ''P. l. callogenys'' troviĝas en sudorienta Kolombio suden tra orientan Ekvadoron en nordokcidentan Peruon kaj orienten en supra kaj centra Amazona Baseno sude de la Amazona Rivero. ''P. l. nicefori'' estas konata nur el la [[tipa specimeno]] kiu estis kolektira en centra Kolombio.<ref name=WEPA-BOW/> La blankokula papago loĝas en vasta gamo da pejzaĝoj, el kiuj la plej multaj estas iom malfermaj. Tiuj inkluzivas la randojn de densaj arbaroj kaj proksimajn savanojn, sekundarajn arbarojn, galeriajn arbarojn, ''[[Varzeo|várzeajn]]'' arbarojn (precipe en Ekvadoro), palmoplantejojn, mangrovojn kaj maldensejojn en [[pluvarbaro]]j. Ĝi estas ĝenerale birdo de la malaltebenaĵoj, atingante 700 m en Kolombio kaj 1 100 m en Ekvadoro, sed troveblas ĝis 2 500 m en Bolivio.<ref name=WEPA-BOW/><ref name=vanPerlo/><ref name=Ridgely2/><ref name=McMullan>{{cite book | last1 =McMullan | first1 =Miles | last2 =Donegan | first2 =Thomas M. | last3 =Quevedo | first3 =Alonso | title = Field Guide to the Birds of Colombia | publisher = Fundación ProAves| date =2010 | location =Bogotá | pages =61 |isbn =978-0-9827615-0-2 }}</ref> ==Kutimaro== La blankokula papago kuniĝas en aroj, kiuj povas nombri plurajn centojn da birdoj kaj inkluzivi aliajn papagospeciojn. Ĝi ripozas komunume en arboj kaj ankaŭ en kankampoj kaj kavernoj.<ref name=WEPA-BOW/><ref name=WPT/> ===Movoj=== La blankokula papago ne migrantas, sed ŝajne vagas laŭ la disponebleco de manĝaĵoj.<ref name=WEPA-BOW/> ===Manĝado=== La dieto de la blankokula papago estas plejparte fruktoj sed ankaŭ inkluzivas semojn, florojn kaj malgrandajn nombrojn da [[artropodo]]j.<ref name=WEPA-BOW/> Ĝi vizitas argilajn lekejojn.<ref name=McMullan/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la blankokula papago varias multe tra ĝia tre vasta teritorio. Ĝi nestas en kavaĵoj en arboj kaj palmoj. La ovodemetado estas tri ĝis kvar ovoj. En kaptiteco, la kovado daŭras kvar semajnojn kaj elnestiĝo okazas naŭ semajnojn post eloviĝo.<ref name=WEPA-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj|2}} * {{Cite book |first=Joseph M. |last=Forshaw |author-link=Joseph Forshaw |title=Parrots of the World; an Identification Guide |others=Illustrated by Frank Knight |publisher=[[Princeton University Press]] |isbn=0-691-09251-6 |year=2006 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/parrotsofworldid0000fors }} * Juniper & Parr (1998). ''A Guide to the Parrots of the World''. Pica Press, East Sussex. {{ISBN|1-873403-40-2}} * Howell, Steven N. G. & Webb, Sophie (1995): ''A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America''. Oxford University Press, Oxford & New York. {{ISBN|0-19-854012-4}} * National Geographic ''Field Guide to the Birds of North America'' {{ISBN|0-7922-6877-6}} * National Audubon Society ''The Sibley Guide to Birds'', by David Allen Sibley, {{ISBN|0-679-45122-6}} *{{cite book | author = David Sibley | title = The Sibley Guide to Birds | publisher = Knopf | year = 2000 | isbn = 0-679-45122-6 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/sibleyguidetobir00sibl_0 }} *''Handbook of the Birds of the World Vol 4'', Josep del Hoyo editor, {{ISBN|84-87334-22-9}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Psittacara leucophthalmus}} {{Commons|Psittacara leucophthalmus}} * [http://www.beautyofbirds.com/macawsinfo.htm AvianWeb - Konservostatuso de araoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210213223951/https://www.beautyofbirds.com/macawsinfo.htm |date=2021-02-13 }} * [http://www.wingscc.com/aps/CITES.htm CITES birdoregularo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051212173804/http://www.wingscc.com/aps/CITES.htm |date=2005-12-12 }} {{Projektoj}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Papagoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] j2v6zr3hla4fm2ll2vqyqs8m6mm0dkw 0 921338 9368606 9271127 2026-05-08T09:04:46Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 6 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368606 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Brookhaven (Nov-Jorkio)}} {{Informkesto komputila kaj videoludo|title=Brookhaven RP|developer=Wolfpaq|platform=[[Roblox]]|released=2020|genre=[[Role-playing game|Roleplay]], [[Bona tempo-simulado|Simulaĵo]]|modes=[[Bagaŭltuso]]|bildo=Brookhavenrp.png|priskribo de bildo=La logo de Brookhaven|nomo=Brookhaven RP<br>Brookhaven}} '''''Brookhaven RP''''' aŭ simple '''''Brookhaven''''' estas la plej populara [[videoludo]] sur la platformo [[Roblox]], evoluigita de Wolfpaq kaj publikigita en 2020. Voldex transprenis la pritraktadon de ''Brookhaven'' en 2025. La ludo fokusiĝas al ''roleplay'' kaj la [[simulado]] de [[Urbo|urbaj]] [[Vivo|vivoj]], permesante al ludantoj krei [[rolulo]]jn, [[Domo|domojn]] kaj interagi kun aliaj ludantoj en [[virtuala komunumo]].<ref>{{Cite web|title=Brookhaven RP Roblox page|url=https://www.roblox.com/games/6942276094/Brookhaven-RP|access-date=2025-09-10}}{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Ludmekanikoj == Ludantoj povas: * Elekti kaj personecigi sian [[rolulo]]n * Aĉeti [[Domo|domojn]] kaj [[Veturilo|veturilojn]]<ref>{{Cite web|title=Brookhaven RP Vehicles and Houses|url=https://www.robloxfan.com/games/6942276094/brookhaven-rp-guide|access-date=2025-09-10}}{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Partopreni en ''role-playing'' scenoj kun aliaj ludantoj * Eksperimentadi per virtuala [[ekonomio]] kaj [[Laboro|laboroj]]<ref>{{Cite web|title=Brookhaven RP Roleplay Mechanics|url=https://www.gamepur.com/games/brookhaven-rp|access-date=2025-09-10}}{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Populareco == ''Brookhaven RP'' rapide fariĝis unu el la plej ludataj [[Roblox]]-[[Ludo|ludoj]], atingante centojn da miloj da aktiva ludantoj tage.<ref>{{Cite web|title=Roblox Most Popular Games|url=https://www.rolimons.com/game/6942276094|access-date=2025-09-10}}{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ĝi estas precipe populara inter adoleskantoj pro la [[socia interago]] kaj facileco por krei unikajn rakontojn.<ref>{{Cite web|title=Why Brookhaven RP is Popular|url=https://screenrant.com/roblox-brookhaven-rp-popularity-explained/|access-date=2025-09-10}}{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Komunumo == La ludo havas aktivan [[Roblox]] forum-komunumon, same kiel [[Discord]]- kaj [[YouTube]]-komunumojn kun gvidiloj kaj scenoj kreitaj de ludantoj.<ref>{{Cite web|title=Brookhaven RP Community|url=https://www.youtube.com/results?search_query=brookhaven+rp+roblox|access-date=2025-09-10}}</ref><ref>{{Cite web|title=Brookhaven RP Discord|url=https://discord.com/invite/brookhavenrp|access-date=2025-09-10}}</ref> == Ekonomia efiko == La ludo ankaŭ inkluzivas mikrotransakciojn, kiuj permesas al [[Ludanto|ludantoj]] aĉeti luksajn [[Domo|domojn]] kaj ekskluzivajn veturilojn per Robux.<ref>{{Cite web|title=Brookhaven RP Monetization|url=https://www.dexerto.com/roblox/roblox-brookhaven-rp-guide-1867489/|access-date=2025-09-10}}{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Videoludoj]] 4nm2euz3dczofoey2il8hm9tdf89o8s 0 923219 9368533 9204262 2026-05-08T05:23:28Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368533 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=CN|Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!-->|zomo=6}} '''Boĝou,''' per [[simpligita ĉina skribo]] '''亳州,''' per [[pinjino]] ''Bózhōu'' estas prefektuja (triaranga) milionurbo en [[provinco]] [[Anhujo]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. [[Dosiero:涡河.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Riverbordo}}]] == Demografio == En [[2020]] la prefektujnivela loĝantaro estis {{nombro|4996844}} homoj. == Geografio == La urbego kuŝas ĉe la suda fino de la [[Nordĉina Ebenaĵo]] sur areo {{nombro|8374}} km² 32 m super la [[marnivelo]] kaj administras 4 distriktonivelajn dividojn. [[Hŭajnano]] troviĝas 180, provinca sidejo [[Hefejo]] 264, [[Boĝou]] 292, [[Nankino]] 346, [[Ŝanhajo]] 610, ĉefurbo [[Pekino]] 672 km laŭ [https://www.thedistancenow.com/bozhou_china/huainan_china]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. == Historio == La areo estis loĝata de modernaj homoj dum almenaŭ 7–8 mil jaroj. En aŭgusto 1948 la urbo Boĝou estis establita, kaj en februaro 1949 la urbo kaj distrikto estis kunfanditaj por formi la distrikton Boĝou. La 21-an de marto 1986 tiu distrikto estis levita al urbo je distrikta nivelo kaj la 21-an de majo 2000 al Boĝou estis donita urba statuso je prefekta nivelo. == Ekonomio == La milionurbo estas ĉefurbo de la tradicia ĉina medicino. [[Dosiero:Bozhou Railway Station (54488765713).jpg|eta|maldekstre|{{centre|Stacidomo}}]] == Trafiko == La prefektujurbo estas bone ligita per fervojaj kaj ĉefvojaj linioj, ja la ebena areo helpas la trafikajn instalaĵojn. == Klimato == La klimato estas humida subtropika klimato kun musona influo laŭ [[klimata klasifiko de Köppen]]: Cwa kun kvar apartaj sezonoj. La vintroj estas humidaj kaj malvarmaj kun malaltaj precipitaĵoj; dum la someroj estas varmaj kaj humidaj. La jara averaĝa temperaturo estas {{GdC|15,5}} kaj varias inter {{GdC|11-21}}. Jare averaĝe pluvas 780 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ol duono de la jara totalo okazas de junio ĝis aŭgusto. {{Galerio |larĝo =250px |titolo = Bildoj pri Boĝou |pozicio =right |fono =#EFDECD |bordero =#00008B |Dosiero:Flower Peking Opera Theater.jpg|<center>Operdomo |Dosiero:Cao Cao Park.jpg|<center>Pordego de parko |Dosiero:南京巷钱庄 大门.jpg|<center>Banko }} == Vidindaĵoj == * preĝejoj * operdomo * muzeo * pordego de parko == Fontoj == * WikiTrans {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Milionurboj]] jovptdopreh7dohqqe1hi41iqq1ma9w 0 924305 9368598 9213072 2026-05-08T08:59:31Z Sj1mor 12103 9368598 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Johnny HARRIS''' (naskita la 28-an de majo 1988 en [[Oregono]]) estas usona filmisto, ĵurnalisto kaj jutubisto, kiu nuntempe loĝas en [[Vaŝingtono]]. <ref name="Vox official">{{cite web|date=July 24, 2019|title=Johnny Harris|url=https://www.vox.com/authors/johnny-harris|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712153543/https://www.vox.com/authors/johnny-harris|archive-date=July 12, 2021|access-date=December 26, 2020|website=[[Vox (website)|Vox]]}}</ref> Li estas plej konata pro sia laboro pri la serio ''Borders'' (landlimoj) por la anglalingva novaĵportalo [[Vox (novaĵretejo)|Vox]], por kiu li funkciis kiel produktanto kaj gastiganto. <ref name="NL">{{cite news|last1=Schmidt|first1=Christine|date=August 27, 2018|title=Explanatory video + engagement = How Vox's Borders series is humanizing the map and building local source networks|url=https://www.niemanlab.org/2018/08/explanatory-video-engagement-how-voxs-borders-series-is-humanizing-the-map-and-building-local-source-networks/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210526085733/https://www.niemanlab.org/2018/08/explanatory-video-engagement-how-voxs-borders-series-is-humanizing-the-map-and-building-local-source-networks/|archive-date=May 26, 2021|access-date=December 1, 2020|work=Nieman Lab}}</ref><ref name="co.uk 2017">{{cite news|last1=Scott|first1=Caroline|date=August 30, 2017|title=Why Vox has been crowdsourcing for its latest international documentary series|url=https://www.journalism.co.uk/news/why-vox-has-been-crowdsourcing-for-its-latest-international-documentary-series/s2/a709444/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210526085736/https://www.journalism.co.uk/news/why-vox-has-been-crowdsourcing-for-its-latest-international-documentary-series/s2/a709444/|archive-date=May 26, 2021|access-date=December 1, 2020|work=journalism.co.uk}}</ref> Harris ankaŭ kreis tri filmetojn por la ''[[New York Times]]''. En 2019, li fondis la kompanion Bright Trip, kiu ofertas videokursojn pri [[vojaĝado]]. Lia verkado, kiu uzas rapidan, vide-movitan stilon por klarigi temojn en [[historio]] kaj internaciaj aferoj, altiris kritikon pro supozata trosimpligo, faktaj malprecizaĵoj kaj konfliktoj de interesoj.<ref>{{cite web|last1=Jarry|first1=Jonathan|author-link1=Jonathan Jarry|date=2024-08-02|title=The Many Mistakes of Johnny Harris|url=https://www.mcgill.ca/oss/article/critical-thinking-health-and-nutrition/many-mistakes-johnny-harris|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250611042655/https://www.mcgill.ca/oss/article/critical-thinking-health-and-nutrition/many-mistakes-johnny-harris|archive-date=2025-06-11|access-date=2025-06-11|website=[[McGill University]]|language=en|department=[[Office for Science and Society]]}}</ref> En julio 2021, lia YouTube-kanalo havis pli ol 1.5 milionojn da abonantoj kaj pli ol 83 milionojn da spektoj. Kelkaj el liaj plej rimarkindaj filmetoj traktas [[Geopolitiko|geopolitikon]], [[Milito|militon]] kaj la {{N|usona ekspansiismo}} kaj defakte [[Koloniismo|koloniigon]] de la [[Proksima Oriento]] kaj [[Pacifikaj insuloj|Pacifikaj Insuloj]], inter aliaj temoj. Harris estis edukita kiel [[mormono]] en [[Oregono]], sed poste forlasis la [[Kredo|kredon]] kun sia edzino. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo}} {{Bibliotekoj}} {{vivtempo|Harris, Johnny }} [[Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj]] qw7v0swss5dnw19dakl0qk976244zz7 0 924402 9368379 9213653 2026-05-07T19:31:17Z Ceancata 20778 9368379 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|tombejo |kategorio = |lando = Israelo |regiono = |situo = [[Tel-Avivo]] |regiono-ISO = IL |mapo lokumilo = Centra Tel-Avivo |mapo1 lokumilo = Tel-Avivo |zomo = 13 |establita = |establita tipo = }} La '''Tombejo Trumpeldor''' ({{lang-he|בית הקברות טרומפלדור|t=''Bejt Ha'kvarot Trumpeldor''}}, ankaŭ konata kiel la "Malnova Tombejo") estas [[juda tombejo]] en [[Tel-Avivo]], [[Israelo]]. La tombejo enhavas la tombojn de la fondintoj kaj unuaj loĝantoj de la urbo, same kiel kulturajn kaj politikajn figurojn, inkluzive de [[Moŝe Ŝaret]], la dua [[Ĉefministroj de Israelo|ĉefministro de Israelo]].<ref>{{cite web|url=https://www.haaretz.com/weekend/magazine/keepers-of-the-city-1.373393|title=Keepers of the City|first=Shay|last=Fogelman|date=15 July 2011|accessdate=15 April 2013|work=[[Haaretz]]}}</ref> La tombejo kovras 10.6 [[Hektaro|hektarojn]] (25 [[Akreo (mezurunuo)|akreojn]]) kaj enhavas ĉirkaŭ 5000 tombojn. Ĝi situas sur la strato ''Reĥov Trumpeldor'' ({{lang|he|רְחוֹב טְרוּמְפֶּלְדּוֹר}}), kiu estas nomita laŭ [[Joseph Trumpeldor]]. == Historio == Komence, ĝi nomiĝis la "Ĥolera Tombejo", ĉar ĉi tiu tomboloko por judaj viktimoj de la [[Ĥolero|ĥolera]] [[epidemio]] en [[Jafo]] estis malfermita en 1902. Post 1909, kiam Tel-Avivo estis fondita, ĝi fariĝis la ĉefa tombejo de la nova urbo. La tombejo estis establita en 1902 aŭ 1903 sur neloĝata tereno norde de Jafo , ses jarojn antaŭ la fondo de Aĥuzat Bajit, la unua kvartalo de Tel-Avivo. Nuntempe, la tombejo fariĝis [[panteono]]; nur tiuj, kiuj posedis terenojn aĉetitajn antaŭ longe kaj malgranda nombro preta pagi plurajn milojn da dolaroj, estas entombigitaj tie. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://cja.huji.ac.il/browser.php?id=53334&mode=set Trumpeldor Tombejo] en la Bezalel Narkiss Indekso de Juda Arto, la Centro por Juda Arto en la [[Hebrea Universitato de Jerusalemo|Hebrea Universitato de Jerusalem]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj]] [[Kategorio:Tombejoj en Israelo]] [[Kategorio:Tel-Avivo]] lfpsrcsw9tnpghw9sqeo6y6ldushhn9 0 924424 9368278 9213825 2026-05-07T14:32:13Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368278 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Betar''' aŭ '''Beitar''' ({{lang-he|תנועת בית״ר|t=''Tnuat Bejtar''}}, mallongigo de {{lang|he|בְּרִית יוֹסֵף טרוּמְפֶּלְדוֹר}}) estas [[Cionismo|cionisma]] [[junulara organizaĵo]] fondita en 1923 en [[Rigo]] de la [[Reviziisma cionismo|reviziisma cionisto]] [[Vladimir Ĵabotinskij|Ze'ev Jabotinskij]] kaj konsiderata antaŭulo de la israelaj partioj Herut kaj [[Likud]]. <ref>{{cite journal|last=Puchalski|first=P.|title=Review: Jabotinsky's Children: Polish Jews and the Rise of Right-Wing Zionism|journal=The Polish Review|volume=63|issue=3|date=2018|pages=88–91|publisher=University of Illinois Press|doi=10.5406/polishreview.63.3.0088|jstor=10.5406/polishreview.63.3.0088|url=https://www.jstor.org/stable/10.5406/polishreview.63.3.0088|url-access=subscription}}</ref> '''Betar''' ankaŭ estis la nomo de la lasta fortikaĵo tenata de ribelantoj dum la [[Ribelo de Bar Koĥba|Ribelo de Bar Kochba]].<ref name="Smith2004">{{cite book|last=Smith|first=Charles D.|title=Palestine and the Arab-Israeli Conflict|year=2004|publisher=Bedford/St. Martin's|location=Boston, MA|isbn=0-312-40408-5|edition=2nd|page=115|quote=[Jabotinsky] formed youth groups (Betar) whose practices, patterned after the tactics and symbols of fascism, included wearing brown shirts and using special salutes.}}</ref> == Historio == Dum la [[Dua Mondmilito]], ĝi estis fonto de rekrutado por kaj judaj regimentoj batalantaj kune kun la britoj kaj judaj grupoj batalantaj kontraŭ ili en [[Mandata Palestino|Mandato de Palestino]]. Betar estis tradicie ligita al la pioniraj judaj politikaj partioj, la originala Herut kaj pli posta Likud, kaj konservis proksiman alligitecon kun la batalema reviziisma cionisma grupo [[Irgun]]. Kelkaj el la plej eminentaj politikistoj de Israelo estis membroj de Betar (Betarim  en sia junaĝo, precipe ĉefministroj [[Jicĥak Ŝamir|Ŝamir]] kaj [[Menaĥem Begin|Begin]].<ref>{{cite book|last=Smith|first=Charles D.|title=Palestine and the Arab-Israeli Conflict|year=2004|publisher=Bedford/St. Martin's|location=Boston, MA|isbn=0-312-40408-5|edition=2nd|page=138|quote=Begin... adhered to his Revisionist ideology throughout his life... He idolized Jabotinsky and served as an officer in the Betar militia in Poland during the 1930s.}}</ref> La grupo alfrontis polemikon pro sia subteno de cionisma terorismo kaj [[Kahanismo]], movado kiu postulas la apartigon de nejudoj.<ref>{{Cite web|title=Involvement in Betar and Work with Meir Kahane {{!}} Yiddish Book Center|url=https://www.yiddishbookcenter.org/collections/oral-histories/excerpts/woh-ex-0003966/involvement-betar-and-work-meir-kahane|access-date=2025-02-24|website=www.yiddishbookcenter.org|language=en}}</ref> La organizo, kiun la israela gazeto ''[[Haaretz]]'' diras esti ligita al la partio Likud de [[Benjamin Netanjahu]], estis [[Nigra listo|nigralistigita]] de la [[Kontraŭ-Kalumnia Ligo]] pro sia amplekso de " [[islamofobio]] kaj [[ĉikanado]] de [[Islamanoj]]".<ref>{{Cite web|last=Nechin|first=Etan|title='Embraces Islamophobia, Harasses Muslims': ADL Lists Far-right Betar USA as Hate Group|url=https://www.haaretz.com/us-news/2025-02-21/ty-article/.premium/embraces-islamophobia-harasses-muslims-adl-lists-far-right-betar-usa-as-hate-group/00000195-2a1d-d05a-ab9f-2e1d09680000|website=[[Haaretz]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Betar: Who is the far-right Jewish-American group calling for 'blood in Gaza?'|url=https://www.middleeasteye.net/explainers/betar-who-is-far-right-jewish-american-group-blood-gaza|website=Middle East Eye|access-date=27 February 2025}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-02-25|title=ADL adds right-wing Zionist group Betar to extremism database {{!}} The Jerusalem Post|url=https://www.jpost.com/israel-news/article-843617|access-date=2025-06-29|website=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com|language=en}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * Beitar Jerusalemo F.K. ([[d:Q223727|Q223727]]) == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.betar.org/ Betar Usono] * [http://www.zeevjabotinsky.com/ Ze'ev Jabotinskij Oficiala retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20211011062113/http://www.zeevjabotinsky.com/ |date=2021-10-11 }} * [http://www.betar.org.uk/ Betar Britio (retejo ne estas ĝisdatigita)] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kvazaŭarmeaj organizaĵoj]] [[Kategorio:Kontraŭkomunismaj organizaĵoj]] b5e605opkg4usek3khqhmdcvltr6r8o 0 924766 9368479 9215709 2026-05-07T22:39:25Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368479 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blua malagaskukolo |koloro = pink |dosiero = Coua_caerulea_(Blauer_Seidenkuckuck_-_Blue_Coua)_-_Weltvogelpark_Walsrode_2013-04.jpg |priskribo de dosiero= |dosiero larĝo=250px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Kukoloformaj]] ''Cuculiformes'' |familio = [[Kukoledoj]] ''Cuculidae'' |genro = ''[[Coua]]'' |specio = '''Blua malagaskukolo''', ''C. caerulea'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 13 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Coua caerulea'' |volume=2018 |article-number=e.T22684188A130094715 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22684188A130094715.en |access-date=13a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Coua caerulea'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1766) |sinonimo = ''Cuculus caeruleus'' {{small|Linnaeus,&nbsp;1766}} |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =LocationMadagascar.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 250px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blua malagaskukolo''' (''Coua caerulea'') estas mezgranda specio de la [[kukoledoj]], familio de la ordo de [[birdo]]j, nome ''Cuculiformes'', kiuj inkludas ankaŭ la [[vojkuruloj]]n, la [[anio]]jn, la [[centropo]]jn kaj la [[hoacino]]n. Ĝi estas [[Endemio|endemia]] de [[Madagaskaro]]. ==Taksonomio== Ĉi tiun specion priskribis [[Carl Linnaeus]] en 1766. Iam ekzistis dek du specioj de ''Coua'', sed nur ok aŭ naŭ ankoraŭ ekzistas.<ref>{{cite web|title=Madagascar - Part 5|url=http://dinets.info/madagascar5.htm|website=Vladimir Dinets|access-date=16a de Oktobro 2016}}</ref> La genro ''Coua'' devenas de ''koa'', la [[Malagasa lingvo|malagasa nomo]] por kukolo.<ref>{{Cite book| last = Jobling| first = James A.| title = A Dictionary of Scientific Bird Names| publisher = Oxford University Press| date = 2005| page = 62| isbn = 0-19-854634-3 }}</ref> ==Aspekto== La plumoj de tiu birdo estas malhelbluaj kun purpurecaj nuancoj kaj estas distinga helblua ovala areo ĉirkaŭ la okulo el brido ĝis orelareo, kiu estas sen plumoj. Kiel ĉiuj kukoloj, ili havas grandajn nigrajn piedojn, kun inversigebla tria fingro. Ili havas dikan silueton kaj mallongajn, larĝajn flugilojn kaj longan voston, ĉio videbla dum glisado inter arboj. La averaĝa grandeco de la birdoj estas 48 ĝis 50 cm longa kaj 30 ĝis 60 gramoj peza, kaj la inoj estas iomete pli grandaj. La krioj estas egale interspacigitaj "koa koa koa" notoj kaj mallonga "brriiii".<ref name="ian">{{cite book|last1=Sinclair|first1=Ian|last2=Langrand|first2=Olivier|title=Birds of the Indian Ocean Islands|date=2003|publisher=Struik Publishers|location=Cape Town|isbn=1-86872-956-7|page=109|edition=new}}</ref> ==Ekologio== La blua malagaskukolo estas ĉiomanĝanto, kiu manĝas insektojn, fruktojn kaj malgrandajn reptiliojn en subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj [[manglejo]]j, kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montaraj arbaroj. La inoj demetas unu blankan ovon sur platforma nesto, konstruita el folioj kaj branĉetoj sur arbobranĉo.<ref>{{cite web|title=Blue Couas or Blue Madagascar Coucals|url=https://www.beautyofbirds.com/bluecouas.html|website=Beauty of Birds|access-date=17a de Oktobro 2016}}</ref><ref>{{cite web|last1=Nathan|title=Wild Fact #242 – Why the Blue Face? – Blue Coua|url=http://www.wild-facts.com/2012/wild-fact-242-why-the-blue-face-blue-coua/|website=WildFacts|access-date=17a de Oktobro 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161018212001/http://www.wild-facts.com/2012/wild-fact-242-why-the-blue-face-blue-coua/|archivedate=2016-10-18}}</ref> ==Distribuado== Tiu specio troviĝas en la arbaro de nordokcidentaj kaj orientaj areoj de Madagaskaro kaj estas konsiderata kiel ofta.<ref name="ian"/> ==Statuso kaj konservado== Ĉi tiu specio estas raportita kiel ofta en taŭga vivejo kaj ĝia populacia tendenco ŝajnas stabila. La [[Internacia Unio por la Konservo de Naturo]] (IUCN) klasifikis la konservan statuson de ĉi tiu birdo kiel [[malplej zorgiga]].<ref>{{cite web|title=Blue Coua Coua caerulea|url=http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22684188|website=BirdLife International|access-date=16a de Oktobro 2016}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kukoledoj]] [[Kategorio:Birdoj de Madagaskaro]] r61suo9xgmis2frq2sb5js6tatdm3xi 0 926237 9368493 9226901 2026-05-08T00:51:42Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368493 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Bob FERGUSON''' (naskita la 23-an de februaro 1965 en [[Seatlo]], [[Vaŝingtonio]], kiel ''Robert Watson Ferguson'') estas usona advokato kaj politikisto ([[Demokrata Partio (Usono)|Demokrata Partio]]). De 2013 ĝis 2025, li funkciis kiel ŝtatadvokato de la ŝtato Vaŝingtonio.<ref name="King county">{{cite web|url=http://bellevuebusinessjournal.com/2011/02/14/king-county-councilmember-bob-ferguson-to-run-for-state-attorney-general|title=King County Councilmember Bob Ferguson to Run for State Attorney General|work=Bellevue Business Journal|publisher=Bellevue News|date=February 14, 2011|access-date=December 4, 2012}}{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ekde 2025, li funkciis kiel [[Guberniestroj de Vaŝingtonio|guberniestro de Vaŝingtonio]]. Li akiris amaskomunikilan atenton en 2017 kiam li jurpersekutis nome de la ŝtato Vaŝingtonio kontraŭ la vojaĝmalpermeso eldonita de la usona prezidanto [[Donald Trump]] (''Administra Ordono 13769'') kaj gajnis portempan malpermeson.<ref>{{cite news|last=Burns|first=Alexander|date=January 30, 2017|title=Legal Challenges Mount Against Trump's Travel Ban|url=https://www.nytimes.com/2017/01/30/us/legal-challenges-mount-against-trumps-travel-ban.html?_r=0|work=[[The New York Times]]|access-date=February 3, 2017}}</ref><ref>{{cite news|date=February 4, 2017|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-trump-immigration-idUSKBN15I1CM|work=[[Reuters]]|access-date=February 4, 2017|title=Seattle judge blocks Trump immigration order}}</ref> En 2025, li estis elektita kiel la nova guberniestro de Vaŝingtonio, sukcedante [[Jay Inslee]].<ref>{{Cite web|last=Cornfield|first=Jerry|date=2024-11-06|title=Ferguson defeats Reichert in Washington governor's race|url=https://washingtonstatestandard.com/2024/11/05/ferguson-beating-reichert-in-washington-governors-race/|access-date=2025-01-15|website=Washington State Standard|language=en-US}}</ref> Li diplomiĝis ĉe la [[Universitato de Vaŝingtonio]]. Li estas edziĝinta al Colleen Ferguson, kun kiu li havas du infanojn. Ferguson ankaŭ estas forta ŝakludisto, gajninte la Vaŝingtonian Ŝtatan Ĉampionecon en 1984 kaj 1987. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.atg.wa.gov/ Oficejo de la Advokato Ĝenerala] registara retejo * [https://www.bobferguson.com/ Kampanja retejo] {{Nuntempaj usonaj guberniestroj}} {{Bibliotekoj}} {{ĝermo|Vaŝingtonio}} {{vivtempo|Ferguson, Bob }} [[Kategorio:Usonaj politikistoj]] [[Kategorio:Guberniestroj de Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Usonaj ŝakistoj]] 1eaq85fyczcrnssea86vtbeslbxjliu 0 926812 9368556 9229686 2026-05-08T08:02:59Z Andre Engels 18 Alidirektigis al [[Charlottetown]] 9368556 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Charlottetown]] tl2nl7vm8b5dz8jbgsxe4z182f47qe0 0 934739 9368390 9300605 2026-05-07T19:51:41Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368390 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankagorĝa apuso |koloro = pink |dosiero = White-throated Swift (Aeronautes saxatalis) in flight.jpg | dosiero larĝo=240px |priskribo de dosiero = [[Kantono Spokane]], [[Vaŝingtonio]] |dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |priskribo de dosiero2 = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes'' |familio = [[Apusedoj]] ''Apodidae'' |genro = ''[[Aeronautes]]'' |specio = '''Blankagorĝa apuso''' ''A. saxatalis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 13 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Aeronautes saxatalis'' |volume=2016 |article-number=e.T22686733A93124343 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22686733A93124343.en |access-date=13 November 2021}}</ref> |dunomo = ''Aeronautes saxatalis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Samuel Washington Woodhouse|Woodhouse]], 1853) |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Aeronautes saxatalis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankagorĝa apuso''' aŭ '''Blankagorĝa apodo''' (''Aeronautes saxatalis'') estas apuso en la subfamilio ''Apodinae'' (Apodenoj) de la apusa familio [[Apodedoj]] (''Apodidae'') kaj genro ''Aeronautes''. Ĝi estas indiĝena de okcidenta [[Nordameriko]], suden ĝis montara okcidenta [[Honduro]].<ref name=":0">Ryan TP, Collins CT. 2000. White-throated Swift (''Aeronautes saxatalis''). Version 2.0. En: Poole AF, Gill FB, editors. ''The Birds of North America'' [Internet]. [cited 2018 Oct 3]; Ithaca (NY): Cornell Lab of Ornithology. {{doi|10.2173/bna.526}}.</ref> Ĝia marborda teritorio etendiĝas norden ĝis Norda Kalifornio, dum interne ĝi havas migrantajn populaciojn troveblajn tra la regionoj de la [[Granda Baseno]] kaj [[Rokmontaro]], etendiĝante norden ĝis suda [[Brita Kolumbio]].<ref name=":0" /> Blankgorĝaj apusoj troviĝas en malfermaj areoj proksime de klifoj, rokfacoj aŭ homfaritaj strukturoj, kie ili ripozas. Apusoj estas sociemaj birdoj, kaj grupoj ofte videblas kune ripozantaj kaj manĝantaj fluginsektojn.<ref name=":0" /> == Aspekto == La blankgorĝa apuso estas mezgranda birdo, kiu estas ĉefe nigra kaj blanka.<ref name=":0" /> Ĝia dorso kaj flugiloj estas nigrecbrunaj aŭ nigraj, kaj ĝia brusto, ventro, mentono kaj gorĝo estas blankaj.<ref name=":0" /> Ĉe ĵus plumŝanĝitaj plenkreskuloj, la malhelaj plumoj povas havi iometan verdecan brilon, kvankam tio malofte observeblas surloke.<ref name=":0" /> Seksoj ne povas esti distingitaj per plumaro.<ref name=":0" /> Junula (unua baza) plumaro similas al plenkreskula (definitiva baza) plumaro, sed kun la plumoj sur la kapoj kaj koloj de junuloj aspektantaj pli obtuzaj kaj pli palaj.<ref name=":0" /> Plenkreskuloj ĝenerale longas 15–18 centimetrojn, kaj havas voston kun relative malprofunda 10 milimetrojn profunda noĉo.<ref name=":0" /> Plenkreskaj apusoj pezas inter 28 kaj 36 gramojn, kun averaĝa pezo registrita kiel 32.5 gramoj,<ref name=":32">Collins, C. T. kaj E. V. Johnson. 1982. [https://www.westernfieldornithologists.org/archive/V13/13(1-4)%20p0025-p0028.pdf Further records of White-throated Swifts utilizing man-made structures]. Western Birds [Internet]. [cited 2018 Oct 3]; 13: 25–28.</ref> kaj ne estas diferenco en grandeco inter maskloj kaj inoj.<ref name=":0" /> La blankgorĝa apuso havas enverguron de 35.5 cm.<ref>{{Cite web|title=White-throated Swifts {{!}} Beauty of Birds|url=https://www.beautyofbirds.com/whitethroatedswifts.html|access-date=2020-09-30|website=www.beautyofbirds.com}}</ref> Blankgorĝaj apusoj povas aspekti similaj al [[Nigra cipselo|nigraj apusoj]] kaj [[Vauksa pinglovostulo|Vauks-apusoj]], kiuj ankaŭ troviĝas en okcidenta Nordameriko, sed ili distingiĝas per siaj blankaj subaj partoj, kiujn ambaŭ aliaj specioj ne havas.<ref name=":0" /> == Taksonomio == La ordo, en kiu blankgorĝaj apusoj estas lokigitaj, estas diskutata, kaj kelkaj taksonomioj metas ilin en [[Kaprimulgoformaj]]n, sed aliaj metas ilin en [[Apodoformaj]]n.<ref name=":1">Pellegrino I, Cucco M, Harvey JA, Liberatore F, Pavia M, Voelker G, Boana G. 2017. So similar and yet so different: taxonomic status of Pallid Swift ''Apus pallidus'' and Common Swift ''Apus apus.'' Bird Study [Internet]. [cited 2018 Oct 3]; 64(3): 344–352. {{doi|10.1080/00063657.2017.1359235}}.</ref> La malfacileco en taksonomia lokigo estas plejparte pro la morfologiaj similecoj inter apusoj, kiuj malfaciligas determini la historion de evolua diverĝo.<ref name=":1" /> Je pli malaltaj taksonomiaj niveloj, Blankgorĝaj apusoj apartenas al la familio ''Apodidae'' kaj la genro ''[[Aeronautes]]''.<ref name="iucn status 13 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Aeronautes saxatalis'' |volume=2016 |article-number=e.T22686733A93124343 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22686733A93124343.en |access-date=13 November 2021}}</ref> ''Aeronautes'' inkluzivas nur du aliajn speciojn, nome la [[Anda apuso|Andan apuson]] (''Aeronautes andeculus'') kaj la [[Montapuso|Montan apuson]] (''Aeronautes montivagus'').<ref name="iucn status 13 November 2021" /> Ekzistas du subspecioj: ''A. s. saxatalis'', kaj ''A. s. nigrior''.<ref name=":0" /> La subspecio ''A. s. saxatalis'' konsistas el birdoj, kiuj travintras en Nordameriko sude ĝis la [[Istmo de Tehuantepeko]] en [[Oaxaca]], Meksiko, dum birdoj de la subspecio ''A. s. nigrior'' troviĝas travintrantaj malsupre de Oaxaca suden ĝis [[Honduro]].<ref name=":0" /> Birdoj de ''A. s. saxatalis'' tendencas havi pli elstaran superokulan strion, pli malhelajn suprajn partojn, kaj pli larĝan blankan abdomenan strion ol tiuj de ''A. s. nigrior''.<ref name=":0" /> == Habitato kaj distribuado == === Distribuado === Blankgorĝaj apusoj estas tutjaraj loĝantoj (nemigrantaj) de marborda kaj suda [[Kalifornio]], suda [[Arizono]], suda [[Nov-Meksiko]], okcidenta [[Teksaso]], centra [[Meksiko]], kaj la okcidentaj kaj [[Sierra Madre Occidental]] kaj [[Sierra Madre Oriental]].<ref name=":0" /> Migrantaj reproduktaj populacioj troveblas de Arizono kaj Nov-Meksiko norden ĝis suda [[Brita Kolumbio]], kaj de centra Kalifornio orienten ĝis orienta [[Koloradio]] kaj [[Vajomingo]].<ref name=":0" /><ref name=":2">Bartholomew GA, Howell TR, Cade TJ. 1957. Torpidity in the White-throated swift, Anna Hummingbird, and Poor-Will. The Condor [Internet]. [cited 2018 Sep 21]; 59(3): 145–155. {{doi|10.2307/1364720}}. {{JSTOR|1364720}}.</ref> En la suda parto de ĝia migranta areo, birdoj alvenas meze de marto kaj foriras meze de oktobro, dum en la norda parto, ili ne alvenas ĝis meze de aprilo ĝis frua majo kaj foriras fine de aŭgusto ĝis meze de septembro.<ref name=":0" /><ref name=":42">Small A. 1994. California birds: their status and distribution. Vista (CA): Ibis Publishing Company.</ref> Estas du ĉefaj areoj en kiuj ne-reproduktaj travintrantaj populacioj troveblas: la unua inkluzivas sudokcidentan Kalifornion, orientan Arizonon, la [[Teksasa Patotenilo|Teksasan Patotenilon]], dum la dua estas en [[Salvadoro]], [[Gvatemalo]], [[Honduro]], kaj la meksika ŝtato [[Chiapas]].<ref name=":0" /> === Habitato === [[File:White Throated Swift From The Crossley ID Guide Eastern Birds.jpg|thumb|Blankagorĝaj apusoj flugantaj ĉe klifa habitato.]] Ĉi tiuj apusoj ripozas en klifoj, ravinoj kaj kanjonoj, same kiel homfaritaj strukturoj kiel pontoj, superpasejoj kaj ŝtonminejoj.<ref name=":0" /> En naturaj medioj, apusoj formas koloniojn de ĝis 400-500 birdoj en protektitaj kliffendoj, kiuj ĝenerale estas 6-50 metrojn super la tero.<ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref name=":5">Hanna WC. 1909. The White-throated Swift on Slover Mountain. The Condor [Internet]. [cited 2018 Oct 4]; 11(3): 77–81. {{doi|10.2307/1362172}}. {{JSTOR|1362172}}.</ref> Blankgorĝaj apusoj foje ripozas kaj nestas inter kolonioj de hirundoj, inkluzive de [[Klifhirundo|klifhirundoj]], violverdaj hirundoj kaj nordaj malglatflugilaj hirundoj.<ref name=":6">Bent AC. 1940. Life histories of North American cuckoos, goatsuckers, hummingbirds, and their allies. Bulletin of the United States National Museum [Internet]. [cited 2018 Oct 4]; 176: 1–506. {{doi|10.5479/si.03629236.176.i}}.</ref><ref>Pitelka FA. 1944. White-throated Swift breeding with Cliff Swallows at Berkeley, California. The Condor. 46: 34–35.</ref> Dum manĝado, blankgorĝaj apusoj troviĝas flugantaj super herbejoj, agrikulturaj kampoj kaj malfermaj areoj laŭlonge de la randoj de krestoj kaj montetoj.<ref name=":0" /> == Kutimaro == Blankgorĝaj apusoj estas rapidaj flugantoj, kiuj malofte surteriĝas krom por ripozi.<ref name=":0" /> Apusoj kutime flugas 10–100 metrojn super la tero, kaj oni povas observi ilin profitante de ventofluoj kaj suprenfluoj por akiri rapidon.<ref name=":0" /> Blankgorĝaj apusoj kutime forlasas siajn ripozejojn matene, kaj restas flugantaj kaj manĝantaj la tutan tagon ĝis malfrua posttagmezo aŭ vespero.<ref>Ryan TP. 1996. Activity Patterns of the White-throated Swift in Southern California [Dissertation]. Long Beach (CA): California State University.</ref> Dumfluge, oni foje povas observi apusojn banantajn per batado de la akvosurfaco per sia malsupra flanko, kio estas sekvata de aera plumpurigado.<ref name=":0" /> Foje, ili batalas unu kontraŭ la alia dumfluge, kaj povas ĉasi aŭ frapi aliajn blankgorĝajn apusojn aŭ violverdajn hirundojn (''Tachycineta thalassina''). === Manĝado kaj predantoj === Apusoj estas aeraj insektomanĝantoj, kiuj ofte manĝas en areoj de altiĝanta aero laŭlonge de la randoj de kanjonoj, promontoroj aŭ montoj por kapti insektojn.<ref name=":0" /> Blankgorĝaj apusoj estis observitaj ankaŭ manĝantaj super agrikulturaj teroj, kaj sekvantaj rikoltomaŝinojn por kapti insektojn ĝenitajn de la ekipaĵo.<ref>Alden SM, Mills GS. 1976. White-Throated Swifts Following Farm Machinery. The Wilson Bulletin [Internet]. [cited 2018 Sep 19]; 88(4): 675–675. {{JSTOR|4160852}}.</ref> Analizo de stomaka enhavo trovis, ke skaraboj, muŝoj, abeloj kaj veraj cimoj ([[Hemipteroj]]) konsistigas plimulton de la dieto de la blankgorĝa apuso.<ref name=":6" /><ref>Bailey FM. 1907. White-throated Swifts at Capistrano. The Condor [Internet]. [cited 2018 Oct 4]; 9(6): 169–172. {{doi|10.2307/1361537}}. {{JSTOR|1361537}}</ref> Plenkreskaj apusoj nutras siajn idojn portante bolon da artikuloj en sia buŝa kavaĵo kaj nutrante ĝin al la idoj.<ref name=":32"/> Apusoj derivas la plejparton de sia akvo el sia dieto, sed ankaŭ povas tuŝeti la surfacon de lagetoj por trinki.<ref name=":42"/> Konataj predantoj de Blankgorĝaj apusoj estas [[migrofalko]]j, [[prerifalko]]j kaj [[Amerika turfalko|amerikaj turfalkoj]].<ref>Arnold LW. 1942. [https://sora.unm.edu/node/99350 The aerial capture of a White-throated Swift by a pair of falcons]. The Condor [Internet]. [cited 2018 Oct 4]; 44(2): 280.</ref><ref>Boyce DA. 1985. [https://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/jrr/v019n04/p00128-p00134.pdf Prairie Falcon prey in the Mojave Desert, California]. Raptor Research [Internet]. [cited by 2018 Oct 4]; 19(4): 128–134.</ref><ref>Johanson CA, White CM. 1995. [https://sora.unm.edu/node/53504 An American Kestrel captures a White-throated Swift in flight]. Journal of Raptor Research [Internet]. [cited 2018 Oct 4]; 29(4): 284.</ref> Kiam predantoj estas detektitaj, apusoj rapide malaltigas sian altitudon kaj flugas ĝuste super la vegetaĵaro.<ref name=":0" /> Ne ekzistas datumoj haveblaj pri la niveloj de nestopredado.<ref name=":0" /> === Voĉo === Blankgorĝaj apusoj faras voĉojn en la aero, kiuj estas priskribitaj kiel "stakata babilado",<ref name=":32" /> kaj povas ankaŭ fari akran unu- aŭ du-notan vokon<ref name=":0" /> aŭ stridan longedaŭran "pepadan" vokon.<ref>Chantler P, Driessens G. 1995. Swifts: a guide to the swifts and treeswifts of the world. Sussex (UK): Pica Press.</ref> Matene kaj vespere, "pepadaj" sonoj povas esti faritaj ĉe iliaj ripozejoj.<ref name=":5" /> Krome, junuloj povas fari petegajn sonojn, kiuj estas pli altatonaj versioj de la strida pepado de plenkreskulo.<ref name=":0" /> === Reproduktado === Dum la pariĝa sezono, blankgorĝaj apusoj povas fari glisajn montrojn kaj plonĝantajn pariĝajn falojn antaŭ ol formi monogamajn parojn.<ref name=":0" /> Post kiam paro establiĝas, nestoj faritaj el plantmaterialo kaj plumoj kuntenitaj per salivo estas konstruitaj sur rokaj klifofacoj aŭ homfaritaj strukturoj.<ref name=":7">Collins CT. 2009. Notes on the breeding biology of the white-throated swift in southern California. Southern California Academy of Sciences [Internet]. [cited 2018 Sep 17]; 109(2): 23–36. {{doi|10.3160/0038-3872-109.2.23}}.</ref> Ĉi tiuj nestoj kutime estas 8-10 centimetrojn larĝaj kaj 2,5-2,8 centimetrojn profundaj, kaj povas esti uzataj dum pluraj jaroj sinsekve.<ref name=":7" /> Averaĝe 4-5 blankaj senbrilaj ovoj estas demetitaj dum 4-6 tagoj, kaj kovado ĝenerale komenciĝas nur post kiam la lasta ovo estas demetita.<ref name=":32" /> En sudaj partoj de ilia teritorio, ovdemetado okazas en aprilo, sed en pli nordaj areoj, ovaroj kutime estas demetitaj dum majo, kun mediana unuaova dato de la 13-a de majo.<ref name=":0" /> La kovoperiodo daŭras averaĝe 24 tagojn, kaj apusoj pezas ĉirkaŭ 2 gramojn post eloviĝo.<ref name=":32" /> Ambaŭ gepatroj nutras la idojn, kaj antaŭ [[elnestiĝo]], apusoj povas pezi ĝis 46 gramojn.<ref name=":0" /> Ne ekzistas dokumentitaj kazoj de apusoj provantaj duan idaron se la unua nesto malsukcesas.<ref name=":0" /> == Konservostatuso == Tra Nordameriko, la populacioj de blankgorĝaj apusoj malkreskis je 2.8% de 1966–1998, kio estas konsiderata grava malkresko.<ref name=":0" /> Tiaj malkreskoj povus esti rilataj al perdo de ripozejoj kaj nestolokoj pro ŝtonminado, minado kaj malkonstruado de pli malnovaj konstruaĵoj, same kiel redukto de nutraĵprovizo pro pesticida uzo.<ref name=":0" /> Tamen, en kelkaj areoj la populacioj de apusoj ŝajnas havi kreskantajn tendencojn, kaj la plej multaj populacioj ŝajnas stabilaj.<ref name=":0" /> La neregula distribuado de ĉi tiu specio malfaciligas la interpretadon de ĉi tiuj datumoj, sed la ŝajna ĝenerala malkresko estas zorgiga konsiderante la samtempajn malkreskojn de aliaj aeraj insektomanĝantoj.<ref name=":0" /> == Referencoj == {{Referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Wikispecies|Aeronautes saxatalis}} {{Commons category|Aeronautes saxatalis}} * [https://www.allaboutbirds.org/guide/White-throated_Swift/overview White-throated Swift]– Cornell Lab of Ornithology * [https://newredlist.iucnredlist.org/species/22686733/93124343 IUCN White-throated Swift]– IUCN Red List * [https://www.audubon.org/field-guide/bird/white-throated-swift White-throated Swift]– Audubon Guide to North American Birds * [https://www.birdatlas.bc.ca/accounts/speciesaccount.jsp?sp=WTSW&lang=en The White-throated Swift in British Columbia]– British Columbia Breeding Bird Atlas * [https://wildlife-species.canada.ca/bird-status/oiseau-bird-eng.aspx?sY=2014&sL=e&sM=p1&sB=WTSW White-throated Swift Status]– Government of Canada Status of Birds in Canada * {{Avibase|name=Aeronautes saxatalis}} * [https://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i4250id.html White-throated swift – ''Aeronautes saxatalis'']{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210318000000/https://web.archive.org/web/20210318174414/http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i4250id.html |date=2021-03-18 }} – USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter * [https://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/White-throated_Swift.html White-throated swift Species Account] – Cornell Lab of Ornithology * {{ITIS |id=178014 |taxon=Aeronautes saxatalis |access-date=8 February 2006}} * [https://bna.birds.cornell.edu/bna/species/526/articles/introduction White-throated swift] at [http://bna.birds.cornell.edu Bird of North America Online] {{Projektoj}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Apusedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Ameriko]] bpgk5qmhj4x9m2uo9va3cdj9ze0nkov 0 935869 9368419 9308698 2026-05-07T21:01:08Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368419 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blanknesta apuseto |koloro = pink |dosiero = Apodidae - Aerodramus fuciphagus (Edible-nest swiftlet).JPG | dosiero larĝo=240px |priskribo de dosiero= specimeno en muzeo | dosiero2 larĝo=240px |priskribo de dosiero2= |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes'' |familio = [[Apusedoj]] ''Apodidae'' |genro = ''[[Aerodramus]]'' |specio = '''Blanknesta apuseto''' ''A. fuciphagus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Aerodramus fuciphagus'' |author=BirdLife International |date=2016 |article-number=e.T60847684A95163737 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T60847684A95163737.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Aerodramus fuciphagus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carl Peter Thunberg|Thunberg]], 1812) |sinonimo = ''Collocalia fuciphaga'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = AerodramusFuciphagusDistribution.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blanknesta apuseto''' aŭ '''Blanknesta salangano''', ankaŭ '''Manĝeblnesta apuseto''' aŭ '''Manĝeblnesta salangano''' (''Aerodramus fuciphagus'') estas mezgranda [[apuso]] de la genro ''[[Aerodramus]]'' kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi troviĝas en [[Sudorienta Azio]]. Ĝia opaka kaj blankeca nesto estas farita ekskluzive el solidiĝinta [[salivo]] kaj estas la ĉefa ingredienco de birdonesta supo, bongustaĵo de [[ĉina kuirarto]]. La [[apuseto de Germain]] (''Aerodramus germani'') nun estas traktata kiel [[samspecia]] kun ĉi tiu specio. ==Taksonomio== La Blanknestan apuseton [[specipriskribo|formale priskribis]] en 1812 la sveda natursciencisto [[Carl Peter Thunberg]] kun la [[dunoma nomo]] ''Hirundo fuciphaga'' baze sur specimeno kolektita en la insulo Javo.<ref>{{ cite journal | last=Thunberg | first=Carl Peter | author-link=Carl Peter Thunberg | date=1812 | title=Anmärkningar om de Svalor, som bygga gelé-acktige ätbare nästen | language=Swedish, Latin | journal=Kungl. Svenska Vetenskapsakademiens Handlingar | volume=33 | pages=151–156 [153–154] | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/47088097 }}</ref><ref>{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1940 | title=Check-list of Birds of the World | volume=4 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=222 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14476693 }}</ref> La [[specia epiteto]] ''fuciphaga'' kombinas la [[Antikva greka|grekajn]] {{lang|grc|φυκος}}/''fukos'' signife "algo" kun {{lang|grc|-φαγος}}/''-fagos'' signife "-manĝanta".<ref>{{ cite web | last=Jobling | first=James A. | title=fuciphaga | work=The Key to Scientific Names | url=https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=fuciphaga | publisher=Cornell Lab of Ornithology | access-date=9a de Novembro 2024 }}</ref> La Blanknesta apuseto estas nun unu el 25 apusetoj metitaj en la genron ''[[Aerodramus]]'', kiun enkondukis en 1906 la usona ornitologo [[Harry C. Oberholser]].<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornitologo) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela C. Rasmussen | date=August 2024 | title=Owlet-nightjars, treeswifts & swifts | work=IOC World Bird List Version 14.2 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/swifts/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=9a de Novembro 2024}}</ref> Oni agnoskis jenajn ok [[subspecio]]jn:<ref name=ioc/> * ''A. f. inexpectatus'' ([[Allan Octavian Hume|Hume]], 1873) – [[Andamanoj]] kaj [[Nikobaroj]] * ''A. f. vestitus'' ([[René Lesson|Lesson, RP]], 1843) – [[Malaja Duoninsulo]] (enkondukita?), [[Sumatro]], [[Belitungo]] (oriento de suda [[Sumatro]]) kaj [[Borneo]] * ''A. f. perplexus'' ([[Joseph Harvey Riley|Riley]], 1927) – Maratua (oriento de nordorienta [[Borneo]]) * ''A. f. fuciphagus'' ([[Carl Peter Thunberg|Thunberg]], 1812) – [[Javo]], Kangeanoj (norde de [[Balio]]), [[Balio]], [[Lomboko]] ĝis [[Sumbavo]] (okcidentaj [[Malgrandaj Sundoj]], insuloj de [[Floresa Maro]] sude de [[Sulaveso]]) * ''A. f. dammermani'' (Rensch, 1931) – [[Floreso]] ĝis [[Alor]] (centraj [[Malgrandaj Sundoj]]) * ''A. f. micans'' ([[Erwin Stresemann|Stresemann]], 1914) – [[Sumba]], Savu kaj [[Timoro]] (centraj sudaj [[Malgrandaj Sundoj]]) * ''A. f. germani'' ([[Émile Oustalet|Oustalet]], 1876) – sudorienta Azio, insuletoj de norda [[Borneo]], [[Panay]] kaj grupo de [[Palavano]] (centrokcidentaj, sudokcidentaj Filipinoj) * ''A. f. amechanus'' ([[Harry C. Oberholser|Oberholser]], 1912) – Anamboj (oriento de sudorienta [[Malaja Duoninsulo]]) La lastaj du subspecioj en la supra listo (''germani'' kaj ''amechanus'') foje estis traktataj kiel apartaj specioj, nome la [[apuseto de Germain]] (''Aerodramus germani''). La specioj estas kunigitaj ĉar la morfologiaj diferencoj estas negravaj kaj klinaj dum la genetikaj diferencoj estas malgrandaj.<ref name=ioc/><ref>{{ cite web | last1=Clements | first1=J.F.| author1-link=James Clements (ornitologo) | last2=Rasmussen | first2=P.C. | author2-link=Pamela C. Rasmussen | last3=Schulenberg | first3=T.S. | last4=Iliff | first4=M.J. | last5=Fredericks | first5=T.A. | last6=Gerbracht | first6=J.A. | last7=Lepage | first7=D. | last8=Spencer | first8=A. | last9=Billerman | first9=S.M. | last10=Sullivan | first10=B.L. | last11=Smith | first11=M. | last12=Wood | first12=C.L. | year=2024 | title=The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2024 | url=https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/ | access-date=26a de Oktobro 2024 }}</ref><ref>{{Cite journal | last1=Cibois | first1=A. | last2=Thibault | first2=J.-C. | last3=McCormack | first3=G. | last4=Pasquet | first4=E. | date=2018 | title=Phylogenetic relationships of the Eastern Polynesian swiftlets (''Aerodramus'', Apodidae) and considerations on other Western Pacific swiftlets | journal=Emu - Austral Ornithology | volume=118 | issue=3 | pages=247–257 | doi=10.1080/01584197.2017.1420422| bibcode=2018EmuAO.118..247C }}</ref><ref>{{ cite journal | last1=Cranbrook | first1=Earl of | last2=Goh | first2=W.L. | last3=Lim | first3=C.K. | last4=Mustafa | first4=A.R. | date=2013 | title=The species of white-nest swiftlets (Apodidae, Collocaliini) of Malaysia and the origins of house-farm birds: morphometric and genetic evidence | journal=Forktail | volume=29 | pages=107–119 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/58109384 }}</ref> == Aspekto == [[File: Balinsasayaw Couple.jpg|thumb|left|Paro de apusetoj surneste.]] La Blanknesta apuseto, ĝenerale kun korpolongo de 14 cm, estas mezgranda reprezentanto de la salanganoj.<ref name=Chantler>{{ cite book | last1=Chantler | first1=Phil | last2=Driessens | first2=Gerald | date=2000 | title=Swifts: A Guide to the Swifts and Treeswifts of the World | edition=2nd | location=New Haven | publisher=Yale University Press | isbn=0-300-07936-2 | pages=150–152 | url=https://archive.org/details/swiftsguidetoswi0000chan/page/150/mode/1up | url-access=registration }}</ref> La supra parto de la svelta korpo estas nigrecbruna; la suba parto de la korpo varias en koloro de blanka ĝis nigrecbruna. La vosto estas mallonga kaj havas iometan noĉon.<ref name=India/> La beko kaj piedoj estas nigraj. Kruroj estas tre mallongaj kaj [[tarso]]j estas kutime senplumaj aŭ malpeze plumkovrataj.<ref name=Guide> Allen Jeyarajasingam [https://books.google.com/books?id=XCwUDAAAQBAJ&dq=%22edible+nest+swiftlet%22&pg=PA224 A Field Guide to the Birds of Peninsular Malaysia and Singapore] Oxford University Press. {{ISBN|978-0-19-963942-7}}</ref> Ĝi pezas 15 ĝis 18 g<ref> C. M. Francis: ''The management of edible birds nest caves in Sabah''. Sabah Forestry Department, Sandakan 1987</ref> kaj la flugiloj estas longaj kaj mallarĝaj. Dumfluge la malantaŭenaj flugiloj similas al lunarko.<ref name=India/> La [[subspecio]] ''micans'' estas pli pala kaj griza ol la nomiga, dum ''vestitus'' estas malhela kun pugo kiu estas malpli evidente pli pala. Subspecio ''germani'' havas multe pli palajn subpartojn kun larĝa blankeca pugo, ''amechanus'' similas al ''germani'' sed havas pli grizan pugon.<ref name=hbw>{{ cite book | last=Chantler | first=P. | year=1999 | chapter=Family Apodidae (Swifts) | editor1-last=del Hoyo | editor1-first=J. | editor2-last=Elliott | editor2-first=A. | editor3-last=Sargatal | editor3-first=J. | title=Handbook of the Birds of the World | volume=5: Barn-owls to Hummingbirds | location=Barcelona, Spain | publisher=Lynx Edicions | isbn=978-84-87334-25-2 | pages=388–457 [434] | chapter-url=https://archive.org/details/handbookofbirdso0005unse/page/434/mode/1up | chapter-url-access=registration }}</ref> ==Kutimaro== [[File: AerodramusFuciphagus.LipKee.jpg|thumb|left|Dumfluge]] La apuseto de manĝebla nesto manĝas en diversaj vivejoj, de marbordaj regionoj ĝis la montoj, kaj troviĝas ĝis 2 800 metroj super marnivelo en Sumatro kaj Borneo. Ĉi tiuj birdoj ĝenerale troviĝas super arbaroj, ĉe la arbara rando, sed ankaŭ en malferma kamparo.<ref name=Guide/> Tiuj birdoj pasigas la plejparton de siaj vivoj en la aero. Ilia dieto konsistas el fluginsektoj, kiujn oni kaptas dumfluge.<ref>{{Cite journal | last1=Lourie | first1=S.A. | last2=Tompkins | first2=D.M. | date=2000 | title=The diets of Malaysian swiftlets | journal=Ibis | volume=142 | issue=4 | pages=596–602 | doi=10.1111/j.1474-919X.2000.tb04459.x}}</ref> Ili ankaŭ trinkas dumfluge.<ref name=India/> Ili ofte manĝas en grandaj aroj kun aliaj specioj de apusetoj kaj [[hirundoj]].<ref name=Guide/> Ili reproduktiĝas en [[birdokolonio|kolonioj]] en marbordaj regionoj, en kalkoŝtonaj kavernoj, en rokfendoj, en fendegoj en klifo aŭ kelkfoje sur konstruaĵo.<ref name=Guide/> La krampoforma nesto estas konstruita sur vertikala surfaco kaj la longaj kruroj estas uzataj por alkroĉiĝi. Ĉi tiuj apusoj neniam sidiĝas libervole sur la tero.<ref name = India>[https://www.beautyofbirds.com/indianswiftlets.html Indian Swiftlets or Indian Edible-nest Swiftlets]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> La nesto estas blanka kaj travidebla kaj estas farita el tavoloj de malmoliĝinta [[salivo]] alkroĉita al la roko. Nesto tipe estas ĉirkaŭ 6 cm larĝa kun profundo de 1.5 cm kaj pezo de ĉirkaŭ 14 gramoj. La ino demetas du blankajn, ovalajn, nebrilajn ovojn.<ref name=India/> Ĉe reproduktaj kolonioj, la birdoj elsendas altatonajn kaj murmuregajn kriojn.<ref name=Guide/> Ili ankaŭ elsendas raslan krion uzatan por [[eĥolokigo]], kiu ebligas al ili serĉi siajn nestolokojn en la mallumo de kavernoj.<ref name=Chantler/><ref name=Guide/><ref> Hendrik A. Thomassen: [https://www.semanticscholar.org/paper/Swift-as-sound.-Design-and-evolution-of-the-system-Thomassen/86e92a84b8094180912a957cb33fd2d59863a023 Swift as sound. Design and evolution of the echolocation system in Swiftlets (Apodidae: Collocaliini).] Universität Leiden, 2005 </ref> ==Minacoj kaj konservado== [[File:SwiftletBirdNests.jpg|thumb|Nesto antaŭ sia uzo en birdonesta supo.]] La nesto uzata en birdonesta supo konsistas tute el [[salivo]]. La [[supo]] estas farata per trempado kaj vaporado de la nestoj en akvo. Oni diras, ke ĝi plibonigas la sanon de la renoj, reduktas mukon, kaj estas afrodiziigaĵo.<ref name=India/><ref>{{Cite web|date=2017-10-23| title=Bird's nest soup is more popular than ever, thanks to Swiftlet House farms|url=https://www.audubon.org/news/birds-nest-soup-more-popular-ever-thanks-swiftlet-house-farms|access-date=2020-06-29|website=Audubon|language=en}}</ref> La nestoj povas atingi altajn prezojn kaj multaj kolonioj estas komerce rikoltataj. Kelkaj populacioj, kiel tiuj de la [[Andamanoj]] kaj [[Nikobaroj]], estis vaste rikoltitaj, kio kondukis al tio, ke ili estas konsiderataj kritike minacataj laŭ la kriterioj de IUCN.<ref name=iucn> BirdLife International (2016). [https://www.iucnredlist.org/species/60847684/95163737 "Aerodramus fuciphagus".] IUCN Red List of Threatened Species. 2016 e.T60847684A95163737. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T60847684A95163737.en. Alirita la 12an de Novembro 2021. </ref><ref>{{cite journal |last=Sankaran | first=R. |year=2001 |title=The status and conservation of the edible-nest swiftlet (''Collocalia fuciphaga'') in the Andaman and Nicobar Islands | journal=Biological Conservation | volume=97 | issue=3 | pages=283–294 | doi=10.1016/S0006-3207(00)00124-5 | bibcode=2001BCons..97..283S }}</ref> La uzo de artefaritaj birdokestoj kreskas.<ref>{{cite web|last=Boyle|first=Joe|title=Welcome to Indonesia's bird nest soup factory town|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12274825|publisher=BBC|date=2011}}</ref> Detalan priskribon pri modernaj nestobredado kaj merkatigaj teknikoj donis David Jordan (2004).<ref name = global> Jordan, David, 2004 [https://web.archive.org/web/20081021051925/http://jordanresearch.co.uk/pubs.html "Globalisation and Bird's Nest Soup"] International Development Planning Review, Volume 26, Number 1, Liverpool Unviversity Press 2004</ref> En [[Indonezio]] kaj [[Malajzio]], "rkultivado" de nestoj estas farata en speciale konstruitaj strukturoj aŭ malnovaj malplenaj domoj kun "laŭtparoliloj" ludantaj altfrekvencajn registraĵojn de birdaj krioj sur la tegmento por allogi apusetojn. En urbaj areoj, tiaj "birdejoj" povas esti konsiderataj ĝenaĵo fare de najbaroj pro la laŭtaj birdaj krioj kaj birdaj fekaĵoj.<ref name=global/> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Commons category|Aerodramus fuciphagus}} * Chantler kaj Driessens, ''Swifts'' {{ISBN|1-873403-83-6}} * Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) ''Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World'', 2a eld., Pica Press, East Sussex. * MacKinnon, John & Phillipps, Karen (1993) ''A Field Guide to the Birds of Borneo, Sumatra, Java and Bali'', Oxford University Press, Oxford. * Manchi, Shirish S.; Sankaran, Ravi (2010). [https://www.jstor.org/stable/40600416 Foraging habits and habitat use by edible nest and glossy swiftlets in the Andsman Islands] The Wilson Journal of Ornithology. 122 (2): 259–272. ISSN 1559-4491. * Robson, Craig (2002) ''A Field Guide to the Birds of South-East Asia'', New Holland Publishers (UK) Ltd., London. ==Eksteraj ligiloj== {{Wikispecies|Aerodramus fuciphagus}} * {{Avibase|name=Aerodramus fuciphagus}} *[https://web.archive.org/web/20071027132844/http://www.hkfsta.com.hk/articles/special/article7.htm ''Review of Scientific Research'' pri Manĝeblaj birdonestoj] {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Apusedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] f57g61x5tm0sr6bv5ygxxuurn77sd92 0 936701 9368249 9315049 2026-05-07T13:54:42Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368249 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''Bertalan [[Aleksandro|Sándor]] Badalik''' [ŝAndor], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Badalik Bertalan Sándor''' estis [[Hungario|hungara]] [[pastro]], [[dominikanoj|dominikana]] [[monaĥo]], [[episkopo]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM42547 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=713531&date=2026-02-19 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1890|12|10}} en [[Hódmezővásárhely]], li mortis {{mortotago|1965|10|10}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[premonstratoj|premonstrata]] [[gimnazio]] en [[Szombathely]] en 1908, poste li aliĝis al la dominikanoj en [[Graz]]. Li studis en la sama urbo ĝis 1914, dum en 1909 li provizore monaĥiĝis, en 1914 pastriĝis. Li estis pastro en Budapeŝto (1915–1929), poste en Szombathely, kie li estis ankaŭ [[prioro]] (1929–1934), eĉ [[abato]] (1934–1949). Li estis nomita episkopo de [[Veszprém]] en [[1949]], sed depost la [[Hungara revolucio de 1956]] li devis vivi en domo de maljunaj pastroj en [[Hejce]], poste libere en Budapeŝto. Dum sia vivo 2 jardekojn li predikis en la [[Hungara Radio]], krome li faris solenajn predikojn. Li estis entombigita en Hódmezővásárhely, sed en 1991 li estis reentombigita en kripto de [[Baziliko de Veszprém]]. == Elektitaj kontribuoj == * ''Engesztelő szentségimádás a katolikus nagygyűlés alkalmával.'' (1942) * ''Istennek Szent Anyja.'' (1991) == Fontoj == * [https://szentver-bata.hu/images/szentver/docs/nalunk-jartak/badalik-sandor-bertalan.pdf biografio hungare kun foto] * [https://www.szent-norbert.hu/pdf/premontreiek/badalik.pdf biografio hungare kun foto] * [http://www.mek.iif.hu/porta/szint/egyeb/lexikon/veszplex/html/szocikk/frameb.htm biografio hungare kun foto (legebla pli malsupre)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050927224653/http://www.mek.iif.hu/porta/szint/egyeb/lexikon/veszplex/html/szocikk/frameb.htm |date=2005-09-27 }} * [https://www.nevpont.hu/palyakep/badalik-bertalan-sandor-94c7b biografio hungare] * [https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bbada.html biografio angle] * [https://lexikon.katolikus.hu/B/Badalik.html katolika leksikono] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Badalik Bertalan Sandor}} [[Kategorio:Hungaraj pastroj]] [[Kategorio:Hungaraj dominikanaj monaĥoj]] [[Kategorio:Hungaraj episkopoj]] [[Kategorio:Hungaraj abatoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 5qxe8q0o30b06vs2w3upkl9r57qpuww 0 936811 9368600 9315900 2026-05-08T09:01:23Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368600 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Bronzvosta ermitkolibro |koloro = pink |dosiero = Glaucius dohrnii Hook-billed Hermit, Boa Nova, Bahia, Brazil.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes'' |familio = [[Trokiledoj]] ''Trochilidae'' |genro = ''[[Glaucis]]'' |genro aŭtoritato = [[Friedrich Boie|Boie, F]], 1831 |specio = '''Bronzvosta ermitkolibro''' ''G. dohrnii'' |statuso = VU | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Hook-billed Hermit ''Glaucis dohrnii'' |volume=2021 |article-number=e.T22687026A137470206 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22687026A137470206.en |access-date=1a de Januaro 2022}}</ref> |dunomo = ''Glaucis dohrnii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Jules Bourcier|Bourcier]] & [[Étienne Mulsant|Mulsant]], 1852) |vikispecio = ''Glaucis dohrnii'' |komunejo = ''Glaucis dohrnii'' |sinonimo= ''Ramphodon dohrnii'' (Bourcier & Mulsant, 1852) |mapo de vivoteritorioj = Glaucis dohrnii map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Bronzvosta ermitkolibro''' (''Glaucis dohrnii'') kaj ankaŭ ''Hokbeka ermitkolibro'', estas minacata specio de [[kolibro]]j en la familio [[Trokiledoj]]. Ĝi estas [[endemio]] de tre malgranda areo de [[Brazilo]].<ref name=IOC11.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/ |title=IOC World Bird List (v 11.2) |last1=Gill |first1= F. |last2=Donsker|first2=D.|last3=Rasmussen |first3=P. |date=Julio 2021 |access-date=14a de Julio, 2021 }}</ref><ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Hook-billed Hermit ''Glaucis dohrnii'' |volume=2021 |article-number=e.T22687026A137470206 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22687026A137470206.en |access-date=1a de Januaro 2022}}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Bronzvosta ermitkolibro estis iam metita en genron ''Ramphodon'', sed morfologiaj trajtoj klare metas ĝin en ''Glaucis''. Ĝi estas [[monotipa]].<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Aŭgusto 2021. ''A classification of the bird species of South America''. American Ornithological Society. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Aŭgusto, 2021</ref><ref name=HBHE-BOW>Hinkelmann, C. kaj G. M. Kirwan (2020). Hook-billed Hermit (''Glaucis dohrnii''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.hobher2.01] Alirita la 14an de Novembro, 2021</ref><ref name=IOC11.2/> ==Aspekto== La Bronzvosta ermitkolibro estas 12 ĝis 13 cm longa. Maskloj pezas 6 ĝis 9 g kaj inoj 5,5 ĝis 7 g. Ĝiaj supraj partoj estas verdetbronzaj kaj la subaj partoj cinamokoloraj. La vizaĝo havas blankan superokulon kaj "lipharojn" kaj estas alie malhelbruna. La vosto estas metalbronza kun blankpintaj eksteraj plumoj. Ĝia beko estas preskaŭ rekta. Ambaŭ seksoj havas esence la saman plumaron, kvankam la subaj partoj de la ino estas iom pli palaj ol tiuj de la masklo.<ref name=HBHE-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La Bronzvosta ermitkolibro troviĝas nur en kelkaj lokoj en la sudorientaj brazilaj ŝtatoj [[Bahio]] kaj [[Espírito Santo]] en [[Neotropiso|novtropikaj]] arbaraj klimatoj. Ĝi probable antaŭe troviĝis en la ŝtatoj [[Minas Gerais]] kaj eble [[Rio-de-Ĵanejrio]], kvankam en ĉi-lasta ĝi estas konata nur el komercaj haŭtoj, kiuj eble originis aliloke. Ĝi loĝas en la subvegetaĵaro de enlandaj primaraj kaj marbordaj arbaroj, kutime laŭlonge de riveretoj. Ĝi preferas areojn kun abundaj ''Heliconia'' plantoj. Laŭ alteco ĝi varias de marnivelo ĝis 500 m.<ref name=HBHE-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni supozas, ke la Bronzvosta ermitkolibro estas sidlokema aŭ havas vivostilon ne-migradan. Tamen, la malmultaj registroj de iu ajn loko malfaciligas tiun determinon.<ref name=HBHE-BOW/> ===Manĝado=== Kiel aliaj ermitkolibroj, la Bronzvosta ermitkolibro estas "kaptil-linia" manĝanto, vizitante cirkviton de florplantoj. Ĝi manĝas [[nektaro]]n ĉe ''Heliconia'' kaj aliaj plantoj kaj ankaŭ malgrandajn [[artikuloj]]n, sed detaloj mankas.<ref name=HBHE-BOW/> ===Reproduktado=== Oni kredas, ke la [[reprodukta sezono]] de la Bronzvosta ermitkolibro daŭras de septembro ĝis februaro. La nesto estas farita el plantmaterialo kaj araneaĵoj sub la pinto de longa pendanta folio. Ĝia ovodemetado konsistas el du ovoj.<ref name=HBHE-BOW/> {{birdsong|url=https://www.xeno-canto.org/species/Glaucis-dohrnii |species=Bronzvosta ermitkolibro}} ===Voĉo=== La kanto de la Bronzvosta ermitkolibro estas priskribita kiel simila al tiuj de la [[Rufbrusta ermitkolibro]] (''G. hirsutus''), "rapida 'sep-sep-sep'", kaj la [[Segilbeka ermitkolibro]] (''Ramphodon naevius''), "descenda serio... de 'sii' notoj."<ref name=HBHE-BOW/><ref>{{cite book | last =van Perlo | first =Ber | title =A Field Guide to the Birds of Brazil | publisher =Oxford University Press | date =2009 | location =New York | page =158 | isbn =978-0-19-530155-7 }}</ref><ref name=SBHE-BOW>Hinkelmann, C. kaj G. M. Kirwan (2020). Saw-billed Hermit (''Ramphodon naevius''), versio 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173] Alirita la 13an de Novembro, 2021</ref> ==Statuso== The [[IUCN]] originally assessed the hook-billed hermit in 1988 as Threatened, then in 1994 as Critically Endangered, then in 2000 as Endangered, and in 2021 as Vulnerable. Its small range has undergone massive deforestation and what remains is fragmented. Its population is estimated at under 10,000 mature individuals and is believed to be decreasing.<ref name=IUCN/> It may now only occur only in a few reserves and national parks in Bahia and one in Espírito Santo.<ref name=HBHE-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). ''Handbook of the Birds of the World. Volume 5'': Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253 * Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). ''Birds of Northern South America.'' Christopher Helm, London. {{ISBN|0-7136-7243-9}} (vol. 1), {{ISBN|0-7136-7242-0}} (vol. 2). * Greeney, Harold F.; Gelis, Rudolphe A. & White, Richard (2004): Notes on breeding birds from an Ecuadorian lowland forest. ''[[Bulletin of the British Ornithologists' Club|Bull. B.O.C.]]'' '''124'''(1): 28–37. [https://web.archive.org/web/20080725122009/http://depts.washington.edu/nhrg/Greeney,%20Gelis%20%26%20White%202004.pdf PDF kompleta teksto] * Mallet-Rodrigues, Francisco (2006): Táxons de aves de validade questionável com ocorrência no Brasil. III – Trochilidae (I). ''Revista Brasileira de Ornitologia'' '''14'''(4): 475–479. [https://web.archive.org/web/20070927121137/http://www.ararajuba.org.br/sbo/ararajuba/artigos/Volume144/ara144cbro6.pdf PDF kompleta teksto] ==Eksteraj ligiloj== *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=hook-billed+hermit&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Fotaro de la Bronzvosta ermitkolibro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120319151612/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=hook-billed+hermit&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2012-03-19 }} VIREO {{Projektoj}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Apodoformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Ameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] h0fyvtj19ejf3l2li51bowll0onu8wo 0 937437 9368399 9321016 2026-05-07T20:28:36Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368399 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankbarba ermitkolibro |koloro = pink |dosiero = Phaethornis hispidus White-bearded Hermit; Porto Velho, Rondônia, Brazil.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes'' |familio = [[Trokiledoj]] ''Trochilidae'' |genro = ''[[Phaethornis]]'' |genro aŭtoritato = [[William Swainson|Swainson]], 1827 |specio = '''Blankbarba ermitkolibro''' ''P. hispidus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=White-bearded Hermit ''Phaethornis hispidus'' |volume=2018 |article-number=e.T22686952A130114646 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22686952A130114646.en |access-date=1a de Decembro 2021}}</ref> | status2 = CITES_A2 |dunomo = ''Phaethornis hispidus'' |dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], 1846) |vikispecio = ''Phaethornis hispidus'' |komunejo = ''Phaethornis hispidus'' |sinonimo= |mapo de vivoteritorioj = Phaethornis hispidus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankbarba ermitkolibro''' (''Phaethornis hispidus'') estas malgranda specio de [[kolibro]]j en la familio [[Trokiledoj]]. Ĝi vivas en [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=IOC11.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/ |title=IOC World Bird List (v 11.2) |last1=Gill |first1=F. |last2=Donsker |first2=D. |last3=Rasmussen |first3=P. |date=Julio 2021 |access-date=14a de Julio, 2021 |archive-date=4a de Oktobro, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201004142729/http://www.worldbirdnames.org/ |url-status=live }}</ref><ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Aŭgusto 2021. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20211004000000/https://web.archive.org/web/20211004203921/https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm |date=2021-10-04 }} Alirita la 24an de Aŭgusto, 2021</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== [[File:MonographTrochi1Goul 0232.jpg|thumb|left|220px]] La Blankbarba ermitkolibro estas [[monotipa]]. ==Aspekto== La Blankbarba ermitkolibro estas ĉirkaŭ 13 ĝis 14 cm longa kaj pezas 4 ĝis 6 g. Ĉi tiu mezgranda ermitkolibro havas bronzverdajn suprajn partojn kun grizaj randoj sur la supravostaj kovriloj. La subaj partoj estas grizaj. La vizaĝo havas nigran "maskon" kun blanka superokulo kaj vanga strio; la centro de la gorĝo havas blankan strion. La ino havas identan plumaron sed pli mallongajn flugilojn kaj pli mallongan kaj pli kurban bekon ol la masklo.<ref name=WBHE-BOW>Hinkelmann, C., G. M. Kirwan, kaj P. F. D. Boesman (2020). White-bearded Hermit (''Phaethornis hispidus''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.whbher1.01] Alirira la 1an de Decembro, 2021</ref> ==Distribuo kaj habitato== La Blankbarba ermitkolibro troviĝas en [[Amazonio]], de la Andaj antaŭmontoj de okcidenta kaj suda Venezuelo suden tra orienta Kolombio, Ekvadoro kaj Peruo ĝis nordorienta Bolivio, kaj orienten tra okcidento de Amazonia Brazilo. En alteco ĝi kutime atingas 850 m, sed estis registrita ĝis 1 200 m en Peruo. Ĝi estas birdo de humidaj pejzaĝoj. En la malaltebenaĵoj ĝi plejparte loĝas en regule inunditaj areoj, kiel laŭlonge de riveroj kaj en ''várzea''-arbaro. Ĉe pli altaj altitudoj ĝi preferas [[ĉerivera arbaro|ĉeriverajn arbarojn]] en la ''[[cerado]]'' kaj ''[[llanos]]''.<ref name=WBHE-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Neniu informo pri la movoj de la Blankbarba ermitkolibro estis publikigita.<ref name=WBHE-BOW/> ===Manĝado=== La Blankbarba ermitkolibro estas "kapto-linia" manĝanto kiel aliaj ermitkolibroj, vizitante cirkviton de vasta gamo da florplantoj por akiri [[nektaro]]n. Ĝi ankaŭ konsumas malgrandajn [[artikuloj]]n.<ref name=WBHE-BOW/> ===Reproduktado=== La reproduktosezonoj de la Blankbarba ermitkolibro varias tra ĝia vasta teritorio, sed ne estas detale difinitaj. Kiel multaj ermitkolibroj, ĝi konstruas konusforman neston pendantan de la malsupra flanko de pendanta folio. La ovodemetado estas de du ovoj.<ref name=WBHE-BOW/> {{birdsong|url=https://www.xeno-canto.org/species/Phaethornis-hispidus |species=Blankbarba ermitkolibro}} ===Voĉo=== La kanto de la Blankbarba ermitkolibro estas "kontinua serio de altaj unuopaj notoj 'pip'. Ĝi estas tipe kantata de malalta ripozejo dum oni kolektiĝas ĉe [[masklaro|masklarejo]] kun aliaj maskloj. Ĝia voko estas "mallonga eksplodema 'pip!'."<ref name=WBHE-BOW/> ==Statuso== La [[IUCN]] taksis la Blankbarban ermitkolibron kiel [[Malplej Zorgiga]]n, kvankam ĝia populacio estas nekonata kaj supozeble malpliiĝas.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=White-bearded Hermit ''Phaethornis hispidus'' |volume=2018 |article-number=e.T22686952A130114646 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22686952A130114646.en |access-date=1a de Decembro 2021}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj protektitaj areoj kaj ĝia "vasta distribuo kaj adaptiĝkapablo verŝajne signifas, ke la specio ne estas minacata."<ref name=WBHE-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). ''Handbook of the Birds of the World. Volume 5'': Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253 ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Phaethornis anthophilus}} {{Wikispecies|Phaethornis anthophilus}} * [http://www.beautyofbirds.com/palebelliedhermits.html Fotoj de Palventra ermitkolibro – ''Phaethornis anthophilus''] {{Projektoj}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Apodoformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Panamo]] 1hbyx6rigyyo9trqldcbhekl1dxwdpg 0 937799 9368686 9337531 2026-05-08T09:48:01Z Sj1mor 12103 9368686 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo | profesio = [[dosiero:soccer ball.svg|12ra]] [[futbalisto]] ({{#invoke:Wikidata|claim|P413|parameter=link}}) en la * unua vira teamo de la futbalklubo ''[[Eintracht Frankfurt]]'' ekde [[2026]] }} '''Arnaud Kalimuendo''' - prononco {{sono|LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-Arnaud Kalimuendo.wav}} - estas franca profesia futbalisto en la pozicio de {{#invoke:Wikidata|claim|P413|parameter=link}}. Li naskiĝis la 20-an de januaro 2002 en [[Suresnes]] [{{IFA|syʁɛn}}], [[Parizo|pariza ĉirkaŭurbo]] lokita en la [[Francaj departementoj|departemento]] [[Hauts-de-Seine]] kaj en la [[Regionoj de Francio|regiono]] [[Francilio]], do nun estas {{aĝo|2002|1|20}}-jara, kaj havas familion kun radikoj en la [[Demokratia Respubliko Kongo]], kaj sekve havas du pasportojn, unu de Francio kaj unu de la Demokratia Respubliko Kongo. Inter julio 2020 kaj julio 2002 li formale estis membro de la unua teamo de ''[[Paris Saint-Germain]]'', sed fakte plejparte en ambaŭ jarsezonoj estis forpruntita al la same franca klubo ''RC [[Lens]]'' kie li en la unua jaro atingis 28 oficialajn matĉojn kun 7 goloj kaj en la dua 32 oficialajn matĉojn kun 12 goloj. Sekvis tri jaroj de julio 2022 ĝis 2025 en la bretona klubo ''[[Stade Rennais F.C.]]'' (kun oficialaj matĉoj 93 kaj 34 goloj). En la sezono 2025–2026 li formale membras en la angla klubo ''[[Nottingham Forest]]'', sed fakte li ekde la komenco de [[2026]] estas forpruntita al la unua vira teamo de la futbalklubo ''[[Eintracht Frankfurt]]''. Krome li internacie jam ekde 2000 konkuras en la [[franca nacia teamo de futbalo]] de sub-21-jaruloj kaj ekde 2024 ankaŭ en la samlanda nacia teamo de sub-23-jaruloj. <br/> [[dosiero:Lens - Stade Rennais (20-08-2023) 26.jpg|eta|maldekstra|180ra|{{centre|en aŭgusto 2023 en vestaĵoj de la klubo ''[[Stade Rennais F.C.]]'', sed en matĉo kontraŭ la antaŭa klubo ''RS [[Lens]]''}}]] {{projektoj}} {{ĝermo|futbalisto}} {{Vivtempo|Kalimuedo, A}} [[Kategorio:Francaj futbalistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Francio]] 7xak49c1x46a4me3wx54w6kn090neb2 0 937979 9368236 9327278 2026-05-07T12:52:24Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368236 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Bernard STOLLMAN''' (naskiĝis la 19-an de julio 1929 - mortis la 19-an de aprilo 2015) estis usona advokato kaj la fondinto de la [[Diskeldonejo|muzikeldonejo]] [[ESP Disk]].<ref name="espstory">{{Cite web|url=http://www.espdisk.com/The_ESP_Story.pdf|title=The ESP Story at ESPDisk.com|access-date=2011-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928194516/http://www.espdisk.com/The_ESP_Story.pdf|archive-date=2011-09-28|url-status=dead}}</ref><ref name="airplay">{{Citaĵo el la reto |url=http://pressairplay.espdisk.com/archives/3135 |titolo=Bernard Stollman feature in 801 Magazine, 17 April 2008 |alirdato=2026-03-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20131203031754/http://pressairplay.espdisk.com/archives/3135 |arkivdato=2013-12-03 }}</ref><ref name="allen">[http://www.allaboutjazz.com/php/article.php?id=19661&pg=1 Clifford Allen, ''Bernard Stollman: The ESP-Disk Story'', AllAboutJazz.com, 21 November 2005]</ref> Li ankaŭ lernis [[Esperanto|Esperanton]], kaj faris registraĵon de poezio kaj kantoj, ''[[Ni kantu en Esperanto]]'', por varbi la lingvon, eldonante ĝin per sia propra etikedo, kiun li nomis [[ESP Disk|ESP-Disk]].<ref name="mcgonigal">[http://www.emusic.com/features/spotlight/291_200504.html Michael James McGonigal, ''Ni Kantu en Esperanto: the Story of ESP'', emusic.com]</ref> Post ricevo de financado de siaj gepatroj, li decidis establi la [[muzikeldonejo]]n kiel seriozan entreprenon, por promocii nekomercan kaj [[Eksperimenta muziko|eksperimentan muzikon]], kiu alie ne estus aŭdata. En 1963, li kontaktis la pioniron [[Libera ĵazo|de libera ĵazo]] [[Albert Ayler]] en klubo en [[Harlemo (Novjorko)|Harlem]], kaj proponis registri albumon kun li. La albumo, ''[[:en:Spiritual_Unity|Spiritual Unity]]'' (Spirita Unueco), fariĝis la dua eldonaĵo de ESP. Poste, li registris tiajn ĵazistojn kiel [[Sun Ra]], [[Pharoah Sanders]], [[Ornette Coleman]], [[Paul Bley]] kaj [[Gato Barbieri]] . Li ankaŭ registris verkistojn kiel [[William S. Burroughs|William Burroughs]] kaj [[Timothy Leary]], kaj subterajn folk- kaj rok-grupojn kiel The Fugs, The Godz, Pearls Before Swine kaj [[The Holy Modal Rounders]]. Stollman igis artistojn subskribi du-paĝan kontrakton por nur unu disko, por ke ili povu konsideri ofertojn de pli grandaj muzikeldonejoj se la albumo montriĝus sukcesa; kaj li donis al ili kunposedon kun ESP, permesante egalan partnerecon kontraste al la norma aranĝo, kie muzikeldonejo havas solan proprieton de albumo. Ĝi starigis, li asertis, "novan normon por la traktado de artistoj." <ref>[http://www.openlettersmonthly.com/dignity-conviction-and-mrs-stollmans-checkbook/ Steve Danziger, "Dignity, Conviction, and Mrs. Stollman's Checkbook", ''Open Letters Monthly''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131202000000/https://web.archive.org/web/20131202234950/http://www.openlettersmonthly.com/dignity-conviction-and-mrs-stollmans-checkbook/ |date=2013-12-02 }}. Accessed 1 May 2015</ref> La albumkovriloj de ESP enhavis la mesaĝon ''"Nur la artistoj decidas, kion vi aŭdas sur sia ESP-Disk"'' . Kvankam multaj el la eldonoj de lia muzikeldonejo estis kritike laŭditaj, la plej multaj ne vendiĝis bone, kaj komence de la 1970-aj jaroj liaj financoj estis elĉerpitaj. Stollman edziĝis, translokiĝis al bieno en la [[Katskil-Montaro|Katskill-Montoj]], laboris kiel advokato, kaj fermis ESP-Disk-n en 1974. En la 1980-aj jaroj, li laboris kiel helpanto de la Ĝenerala Prokuroro de Novjorkio, emeritiĝante en 1991. En 2005, li reaktivigis la muzikeldonejon ESP, por reeldoni malnovajn registraĵojn kaj ankaŭ fari novajn registraĵojn. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == <!--{{projektoj}}--> * [https://www.jazzdisco.org/esp-disk/discography-1963-the-present/#670000 Diskografio de ESP-Disk] * [http://www.elsewhere.co.nz/absoluteelsewhere/5684/bernard-stollman-interviewed-2013-lawman-with-esp-for-new-music/ Intervjuo kun Stollman el 2013], fare de Graham Reid {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Stollman, Bernard}} [[Kategorio:Esperanto-verkistoj]] [[Kategorio:Usonaj esperantistoj]] [[Kategorio:Judaj esperantistoj]] [[Kategorio:Usonaj advokatoj]] sw71xgi0fnogvgtee9o056t0s1tsl5s 0 938145 9368638 9327807 2026-05-08T09:29:14Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368638 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Bruna kolibro |koloro = pink |dosiero = Brown violetear (Colibri delphinae).jpg |priskribo de dosiero = En Panamo |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes'' |familio = [[Trokiledoj]] ''Trochilidae'' |genro = ''[[Colibri]]'' |genro aŭtoritato = |specio = '''Bruna kolibro''' ''C. delphinae'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Colibri delphinae'' |volume=2018 |article-number=e.T22687106A130118065 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22687106A130118065.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> | status2 = CITES_A2 |dunomo = ''Colibri delphinae'' |dunomo aŭtoritato = ([[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1839)<ref>{{aut|Lesson, RP, 1839}}. ''Ornismya Delphinae'' (protonym). Rev. Zool. Soc. Cuvierienne, 2, p. 44. [https://biodiversitylibrary.org/page/2299144 BHL]</ref> |vikispecio = ''Colibri delphinae'' |komunejo = ''Colibri delphinae'' |sinonimo= ''Ornismya Delphinae'' (pranomo) |mapo de vivoteritorioj = Colibri delphinae map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Bruna kolibro''' (''Colibri delphinae'') estas granda specio de [[kolibro]]j en la familio [[Trokiledoj]] kaj unu el kvin specioj de la genro ''[[Colibri]]''. Ĝi reproduktiĝas ĉe mezaltaj lokoj en montoj de [[Centrameriko]], kaj okcidenta kaj norda [[Sudameriko]] (ĉefe ĉe [[Andoj]] kaj [[tepujo]]j) kun izolaj populacioj en [[Trinidado]] kaj en la [[Brazilo|brazila]] ŝtato [[Bahio]]. La reprodukta vivejo estas [[arbaro]] je altitudoj inter 400 kaj 1600 m, sed la Bruna kolibro disvastiĝas vaste en la malaltebenaĵojn kiam ĝi ne nestas. Ĝi estas anstataŭigita je pli altaj altitudoj de sia parenco, la [[Violorela kolibro]] (''C. cyanotus''), sed iliaj teritorioj vaste koincidas. La Bruna kolibro tipe troviĝas alte en la [[kanopeo]] de la [[pluvarbaro]], altaj duarangaj arbaroj kaj [[kafo]]-[[plantejo]]j, sed ĝi manĝas je pli malaltaj niveloj ĉe randoj kaj maldensejoj. La nesto estas malgranda taso da plantolanugo selita sur branĉeto 1-3 m alta en arbusto, en kiu ĝi demetas du blankajn ovojn. La 11,5 cm longa kaj 6,5-7 g peza Bruna kolibro estas nekonfuzebla; ĝi estas plejparte senkolore bruna, kun ruĝecbruna pugo kaj pli grizaj subaj partoj. Estas viola makulo malantaŭen kaj malsupren de la okulo, [[Ermitkolibroj|ermit]]-simila vanga strio, kaj brila verda kaj blua gorĝostrio. La beko estas relative mallonga kaj preskaŭ rekta. La ino similas al la masklo, sed havas pli malgrandan gorĝmakulon. Nematuraj birdoj havas ruĝbrunajn franĝojn sur la supra plumaro, kaj malmulte aŭ neniun violan koloron malantaŭ la okuloj. La kanto estas vigla ripeto de ''ĉit'' krio, kaj estas farata de ĝis pluraj dekoj da reproduktantaj maskloj en lozaj [[masklaro|masklarejoj]]. La Bruna kolibro nutriĝas per nektaro el malgrandaj floroj de arboj, [[arbusto]]j<ref>{{cite web |url=https://sta.uwi.edu/fst/lifesciences/sites/default/files/lifesciences/documents/ogatt/Colibri_delphinae%20-%20Brown%20Violet-ear.pdf |publisher=The University of the West Indies St. Augustine Trinidad, W.I. |work=The Online Guide to the Animals of Trinidad and Tobago |title=Colibri delphinae (Brown Violet-ear) |access-date=9a de Aŭgusto, 2024}}</ref> kaj [[epifito]]j. Ĝi ankaŭ manĝas insektojn, ofte kaptitajn dumfluge (akcipitre), kiel esencan fonton de [[proteino]]. Kvankam ne aparte teritoria, ĉi tiu specio estas tre agresema, kaj ĉe manĝejoj ŝajnas pasigi multe pli da tempo atakante aliajn kolibrojn ol efektive manĝante. <gallery mode = packed heights = 180px> Brown violetear (Colibri delphinae) in flight Sumaco.jpg|montranta verdan gorĝareon Brown Violetear (22164536820).jpg|montranta violetan orelareon </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} * del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). ''Handbook of the Birds of the World. Volume 5'': Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253 * Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. ''Biotropica'' '''34'''(1): 68–80. <small>{{doi|10.1111/j.1744-7429.2002.tb00243.x}}</small> [http://www.amherst.edu/~ejtemeles/Temeles%20et%20al%202002%20biotropica.pdf PDF kompleta teksto] *{{cite book | last = ffrench<!--this name should not be capitalized--> | first = Richard | title = A Guide to the Birds of Trinidad and Tobago | edition = 2nd | year = 1991 | publisher = Comstock Publishing | isbn = 0-8014-9792-2 }} * Hilty, '' Birds of Venezuela'' by, {{ISBN|0-7136-6418-5}} * Stiles kaj Skutch, ''A guide to the birds of Costa Rica'' {{ISBN|0-8014-9600-4}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Colibri delphinae}} {{Wikispecies|Colibri delphinae}} *[http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=3022 Filmetoj]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071026075447/http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=3022 |date=2007-10-26 }} ĉe Internet Bird Collection {{Projektoj}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Apodoformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] 178x9937c1vbjgaqfgjbzdjinimc3d4 0 938583 9368768 9331716 2026-05-08T10:49:46Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368768 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj|temo = |dato = marto 2026}} {{Informkesto organizaĵo|priskribo de bildo=Bildo de la getomuro;<br> la lasta sekcio estis detruita en 2006.|regiono-ISO=HU|situo sur mapo=Centra Budapeŝto|zomo=13}} [[Dosiero:Bp-getto-map.jpg|eta|300x300ra|Mapo de la Granda Budapeŝta Geto]] [[Dosiero:Gettó kapuja Bp07 Wesselényi3.jpg|eta|300x300ra|Memortabulo de la geto]] [[Dosiero:גבול_הגטו_של_פשט.jpg|eta|La limo de la geto de Pest en la strato Holló, Budapeŝto]] La '''Granda Geto''' de [[Budapeŝto]] estis establita per dekreto la 29-an de novembro 1944 en la 7-a urbodistrikto de Budapeŝto ([[Erzsébetváros (distrikto)|Erzsébetváros]]) dum la kunlaboro de Hungario kun la germana nazia reĝimo. Kiel prizon-simila punlaborejo, ĝi servis por faciligi aliron al la persekutitaj judoj "koncentritaj" tie. Ĝi ekzistis de decembro 1944 ĝis la 27-a de januaro 1945. Miloj da hungaroj estis deportitaj al ekstermejoj en Germanio kun la aprobo de la [[Kabineto Szálasi|registaro]]. Miloj da homoj mortis en la geto. Ĉirkaŭ 68 000 homoj pluvivis ĝis la liberigo fare de sovetiaj trupoj.<ref>{{Cite web|url=https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/hungary-after-the-german-occupation|title=Hungary after the German Occupation|website=encyclopedia.ushmm.org|language=en|access-date=2020-03-13}}</ref> 25 000 judoj sukcesis kaŝi sin ekster la geto. Pliaj 30 000 ĝis 35 000 eskapis persekuton akirante protektajn enirpermesilojn en la t.n. ''Internacia Tendaro'', alia geto en Budapeŝto. == Fono == La judoj ekster Budapeŝto estis arestitaj kaj deportitaj de meze de aprilo ĝis julio 1944, kiam [[Miklós Horthy]] ordonis ĉesigi la deportadojn la 7-an de julio.  La judoj de Budapeŝto komence ne estis koncentritaj en geto. Anstataŭe, la 16-an de junio 1944, la ministro [[Gábor Vajna]] ordonis, ke ĉiuj judaj loĝantoj de Budapeŝto translokiĝu inter la 17-a kaj 24-a de julio en tiel nomatajn Steldomojn, kiuj estis markitaj per [[Stelo de Davido]]. Ĉi tiuj konstruaĵoj estis disigitaj tra la urbo. == Priskribo == La Budapeŝta Geto konsistis el pluraj blokoj da konstruaĵoj en la malnova Juda Kvartalo, ĉirkaŭ la [[Granda Sinagogo de Budapeŝto|Granda Sinagogo]], kiu estis ĉirkaŭita per barilo por malhelpi [[Kontrabando|kontrabandadon]] de varoj kaŭ de homoj.<ref>US Holocaust Memorial Museum, [http://www.ushmm.org/wlc/en/media_nm.php?ModuleId=10005264&MediaId=328 Map of the Budapest Ghetto].</ref> La [[Naziismo|nazioj]] okupis Hungarion la [[19-a de marto|19-an de marto]] [[1944]], kaj la geto funkciis dum nur tri monatoj, de novembro 1944 ĝis la urbo estis liberigita en januaro [[1945]]. Kiel aliaj getoj establitaj de la nazioj en [[Eŭropo]], la Budapeŝta geto estis tute izolita de la ekstera mondo - neniu [[manĝaĵo]] estis enportita, kaj eĉ ne [[rubo]] estis elprenita. Krome, la [[troloĝateco]] estis grandega, kaj la kombinaĵo de ĉi tiuj kondiĉoj kondukis al alta malsaneco kaj la disvastiĝo de malsanoj kiel [[Tifoido|tifo]]. Unu el la gvidantoj de la granda geto estis Mikláš Domonkós, membro de la Juda Konsilio, la [[Judenrat]] de Budapeŝto, gvidata de Shamu Stern, kiu defendis la judojn de la geto kun granda sinofero. Pli ol duono de la loĝantoj de la geto estis senditaj al [[Koncentrejo|koncentrejoj,]] ĉefe per la mortomarŝoj de Budapeŝto-Deichshallom (aŭtuno 1944) al la aŭstra limo. De la establado de la geto ĝis ĝia liberigo, la loĝantaro de la geto malpliiĝis de 200 000 ĝis 70 000, kaj la plejparto de la ceteraj ricevis diplomatian protekton de politikistoj el neŭtralaj landoj en la milito, kiel [[Svislando]] kaj [[Svedio]]. La plejparto de tiuj senditaj de la geto estis marŝigitaj al koncentrejoj ĉe la [[Aŭstrio|aŭstra]] limo, en Aŭstrio ([[Koncentrejo Mauthausen-Gusen|Mauthausen]]) kaj Germanio ([[Bergen-Belsen]]). Kelkaj estis liberigitaj de la [[Ruĝa Armeo]] kaj kelkaj de la [[Usona armeo]]. Estis alia geto en la 13-a urbodistrikto ([[Angyalföld]]) nomata la "Malgranda Geto" aŭ la "Internacia Geto", kiu inkluzivis dekojn da konstruaĵoj nomitaj protektitaj domoj sub la aŭspicioj de la neŭtralaj landoj en la milito. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Varsovia geto]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.remember.org/jean/Chap4/Part1/Budapest_ghetto.htm Persona rakonto pri la budapeŝta geto]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120212000000/https://web.archive.org/web/20120212163720/http://www.remember.org/jean/Chap4/Part1/Budapest_ghetto.htm |date=2012-02-12 }} * [https://web.archive.org/web/20180127113541/http://www.edwardvictor.com/Ghettos/Budapest.htm Historio de la budapeŝta geto] * [https://web.archive.org/web/20110726202915/http://www.jewishhungary.org/city.asp?City=Budapest&area=109 Budapeŝta geto hodiaŭ] * [http://www.budapestvacationservice.com/budapest_ghetto_1944-1945.html Geto Budapeŝto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120528193620/http://www.budapestvacationservice.com/budapest_ghetto_1944-1945.html |date=2012-05-28 }} * [https://web.archive.org/web/20121029134752/http://jewish.hu/view.php?clabel=magyarorszagi_zsidok Mallonga juda historio de Budapeŝto] * [https://artsandculture.google.com/partner/budapest-history-museum-museum-kiscell Historia Muzeo de Budapeŝto ĉe Google Cultural Institute] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Holokaŭsto en Hungario]] 4znyzxkre0jqds4ybc6flerfocrlw2h 0 939798 9368705 9339785 2026-05-08T10:03:36Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368705 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Brunventra brilkolibro |koloro = pink |dosiero = Fawn-breasted Brilliant.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes'' |familio = [[Trokiledoj]] ''Trochilidae'' |genro = ''[[Heliodoxa]]'' |genro aŭtoritato = [[John Gould|Gould]], 1853 |specio = '''Brunventra brilkolibro''' ''H. rubinoides'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Heliodoxa rubinoides'' |volume=2016 |article-number=e.T22687737A93166589 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687737A93166589.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> | status2 = CITES_A2 |dunomo = ''Heliodoxa rubinoides'' |dunomo aŭtoritato = ([[Jules Bourcier|Bourcier]] & [[Étienne Mulsant|Mulsant]], 1846) |vikispecio = ''Heliodoxa rubinoides'' |komunejo = ''Heliodoxa rubinoides'' |sinonimo= |mapo de vivoteritorioj = Heliodoxa rubinoides map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunventra brilkolibro'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Heliodoxa rubinoides'') estas specio de [[kolibro]]j en la familio [[Trokiledoj]] kaj unu el la dek specioj de la genro ''[[Heliodoxa]]''. Ĝi troviĝas en [[Bolivio]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], kaj [[Peruo]].<ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Heliodoxa rubinoides'' |volume=2016 |article-number=e.T22687737A93166589 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687737A93166589.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> Ordinaraj nomoj en aliaj lingvoj estas ''Fawn-breasted brilliant'' kaj ''lilac-throated brilliant'' en [[angla lingvo|angla]] kaj ''brillante pechigamuza'', ''colibrí de vientre ocre'', kaj ''diamante pechigamuza'' en [[hispana lingvo|hispana]].<ref name=avian>[http://www.beautyofbirds.com/fawnbreastedbrillianthummingbirds.html Fawn-breasted Brilliant Hummingbirds.] Beautyofbirds (iam AvianWeb).</ref> ==Taksonomio== La Brunventra brilkolibro estas membro de la kolibra familio, [[Trokiledoj]]. Estas jenaj tri [[subspecio]]j:<ref name=avian/> *''Heliodoxa rubinoides aequatorialis'' (Kolombio kaj Ekvadoro, okcidenta deklivaro de [[Andoj]]) *''Heliodoxa rubinoides cervinigularis'' (Ekvadoro kaj Peruo, orienta deklivaro de Andoj) *''Heliodoxa rubinoides rubinoides'' (Kolombio, centra kaj orientaj Andoj) <gallery mode = packed heights = 120px> Fawn-breasted brilliant (Heliodoxa rubinoides aequatorialis) Paz de las Aves 2.jpg|''H. r. aequatorialis''<br />Nanegalito, Ekvadoro Fawn-breasted brilliant (Heliodoxa rubinoides aequatorialis) Paz de las Aves.jpg|''H. r. aequatorialis''<br />Nanegalito, Ekvadoro Fawn-breasted brilliant (Heliodoxa rubinoides aequatorialis) in flight Paz de las Aves.jpg|''H. r. aequatorialis''<br />Nanegalito, Ekvadoro </gallery> ==Aspekto== La birdo estas verda supre kaj irizec kuprokolora sube. Ĝi havas areojn cervidkolorajn kaj verdajn kaj kuprokolorajn makulojn. La beko estas longa kaj iomete kurba.<ref name=avian/> ==Distribuo kaj habitato== La Brunventra brilkolibro estas indiĝena de Andoj, la diversaj subspecioj okupas malsamajn montodeklivojn. Ĝi estas iom malofta, kun disa distribuo, sed ĝi estas [[malplej zorgiga]], laŭ la [[Internacia Unio por la Konservo de Naturo]].<ref name="iucn status 12 November 2021" /> Ĝi vivas en tropikaj arbaroj. ==Kutimaro== ===Manĝado=== La dieto de la Brunventra brilkolibro ĉefe konsistas el [[nektaro]]. Ĝi defendas bonkvalitajn nektarflorojn de aliaj nektarmanĝantoj, inkluzive de insektoj kiel [[burdo]]j. Dum manĝado, ĝi ŝvebas antaŭ la floro aŭ pendas de ĝi, kaj enigas sian langon ĝis 13 fojojn sekunde. Ĝi ankaŭ vizitas birdomanĝejojn kaj trinkas akvon el fontanoj kaj birdobanejoj. Ĝi manĝas malgrandajn insektojn kaj araneojn por kroma [[proteino]]. La ino kaptas grandajn kvantojn da insektoj dum reproduktado ĉar ili estas grava manĝaĵo por la idoj. La birdo kaptas insektajn predojn per akcipitrado, plukado de ili el plantoj, kaj plukado de ili el araneaĵoj.<ref name=avian/> ===Reproduktado=== La birdo estas sociema nur dum [[reproduktado]]. La masklo faras [[Pariĝa ceremonio|amindumadon]] flugante laŭ U-formaj modeloj antaŭ la ino. Ne ekzistas parligo kaj la masklo ne partoprenas en nestumado aŭ idozorgado. Kaj la masklo kaj la ino pariĝas kun pluraj partneroj.<ref name=avian/> La ino konstruas neston en arbusto aŭ arbo. Ĝi estas farita el plantfibroj, [[araneaĵo]]j, bestaj haroj kaj [[lanugo]], kaj ĝi estas kovrita ekstere per [[musko]] por [[kamuflado]]. Ŝi demetas du blankajn ovojn. Ŝi [[Regurgito (digesto)|elvomas]] insektan materialon por la idoj, ĉar ili ne povas progresi nur per nektaro. Ŝi kovas la idojn dum ĉirkaŭ 12 tagoj, post kio ne estas sufiĉe da loko por ŝi en la nesto. La idoj foriras post ĉirkaŭ 20 tagoj.<ref name=avian/> == Referencoj == {{Referencoj}} * del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). ''Handbook of the Birds of the World. Volume 5'': Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253 * Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. ''Biotropica'' '''34'''(1): 68–80. <small>{{doi|10.1111/j.1744-7429.2002.tb00243.x}}</small> [http://www.amherst.edu/~ejtemeles/Temeles%20et%20al%202002%20biotropica.pdf PDF kompleta teksto]. * Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, ''American Naturalist''. *{{cite book |title=The Naturalist's Library: Humming Birds, Part II |editor-last=Jardine |editor-first=Sir William | volume = VII |year=1833 |publisher=Henry G. Bohn | location = London, UK | url = https://www.biodiversitylibrary.org/item/74422#page/101/mode/1up | page = 79 }} * Ridgely, R. S. kaj P. J. Greenfield. "Fawn-breasted Brilliant." ''The Birds of Ecuador: Status, Distribution, and Taxonomy.'' Volume 1. 2001. pg. 363. * Ridgely, R. S. kaj P. J. Greenfield. "Fawn-breasted Brilliant." ''The Birds of Ecuador: Field Guide.'' Volume 2. 2001. Plate 43, pg. 270. ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Heliodoxa rubinoides}} {{Wikispecies|Heliodoxa rubinoides}} *[http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=0BCA95F51BA1A713 Avibase] *[http://www.catalogueoflife.org/col/details/species/id/11913582/common/90172 Katalogo de vivo]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160311000000/https://web.archive.org/web/20160311052338/http://www.catalogueoflife.org/col/details/species/id/11913582/common/90172 |date=2016-03-11 }} *[http://www.xeno-canto.org/species/Heliodoxa-aurescens Xeno-Canto sonregistraĵoj] *[http://www.hbw.com/species/goulds-brilliant-heliodoxa-aurescens Lynx Edicions, ''Handbook to the Birds of the World''] *[https://neotropical.birds.cornell.edu/portal/species Cornell Ornithology Lab's Neotropical Birds] *[https://www.biodiversitylibrary.org/page/12862738#page/456/mode/1up Proceedings of the Zoological Society of London] {{Projektoj}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Apodoformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] [[Kategorio:Birdoj de Peruo]] ptct55642j30zmhmg2amjp00tgjm73g 0 940866 9368400 9349580 2026-05-07T20:29:03Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368400 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankbarba kaskokolibro |koloro = pink |dosiero = Oxypogon guerinii lindenii.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes'' |familio = [[Trokiledoj]] ''Trochilidae'' |genro = ''[[Oxypogon]]'' |genro aŭtoritato = [[John Gould|Gould]], 1848 |specio = '''Blankbarba kaskokolibro''' ''O. lindenii'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2016 |title=''Oxypogon lindenii'' |volume=2016 |article-number=e.T22726804A94932211 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22726804A94932211.en |access-date=3a de Julio 2024}}</ref> | status2 = CITES_A2 |dunomo = ''Oxypogon lindenii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Charles Parzudaki|Parzudaki]], 1845) |vikispecio = ''Oxypogon lindenii'' |komunejo = ''Oxypogon lindenii'' |sinonimo= |mapo de vivoteritorioj = Oxypogon lindenii map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankbarba kaskokolibro'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Oxypogon lindenii'') estas specio de [[kolibro]]j en la familio [[Trokiledoj]] kaj unu el la kvar specioj de la genro ''[[Oxypogon]]''. Ĝi estas [[endemio]] de plej nordokcidenta [[Venezuelo]].<ref name=IOC12.1>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/hummingbirds/ |title=Hummingbirds |website=IOC World Bird List |version=v 12.1 |editor-last1=Gill |editor-first1=F. |editor-last2=Donsker |editor-first2=D. |editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Januaro 2022 |access-date=15a de Januaro, 2022 |archive-date=22a de Septembro, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922015847/https://www.worldbirdnames.org/new/bow/hummingbirds/ |url-status=live }}</ref><ref name=HBW2020>HBW kaj BirdLife International (2020) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world'' Version 5. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v5_Dec20.zip] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220426000000/https://web.archive.org/web/20220426034154/http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v5_Dec20.zip |date=2022-04-26 }} [.xls zipped 1 MB] Alirita la 27an de Majo 2021</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Blankbarba kaskokolibro antaŭe estis konsiderata [[subspecio]] de tio, kio estis konata kiel la barba kaskokolibro (''Oxypogon guerinii''). La Blankbarba kaskokolibro estis promociita al specio-statuso kiam la barba kaskokolibro estis dividita en kvar speciojn surbaze de studo de biometriaj kaj plumaraj datumoj publikigita en 2013. La nomiga subspecio estis renomita al [[Verdabarba kaskokolibro]]. La Blankbarba kaskokolibro estas [[monotipa]].<ref>{{Cite journal | last1=Collar | first1=Nigel J. | last2=Salaman | first2=Paul | date=2013 | title=The taxonomic and conservation status of the ''Oxypogon'' helmetcrests | journal=Conservación Colombiana | volume=19 | pages=31–38 | url=https://proaves.org/wp-content/uploads/2013/12/The-taxonomic-and-conservation-status-of-the-Oxypogon-helmetcrests.pdf }}</ref><ref name=IOC12.1/> ==Aspekto== [[File:Colibrí en la flor del frailejón. (cropped).JPG|left|thumb|Manĝante el floro]] La Blankbarba kaskokolibro estas ĉirkaŭ 11.5 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 4.8 g. Ĝi havas mallongan rektan bekon. La plenkreska masklo havas longan nigrablankan kreston kaj plejparte nigran vizaĝon kun larĝa blanka "kolumo". Ĝiaj supraj partoj estas bronzverdaj kun iomete griza skvameca aspekto. Ĝi havas longan maldikan blankan "barbon". La cetero de la subaj partoj estas grizkoloraj kun verdaj makuletoj. La vosto estas modere longa kaj forkoforma. La supra flanko de ĝiaj centraj plumoj estas olivecverda kaj la cetero malhelverda; la suba flanko de la plumoj estas kaŝtanbruna kun blankaj ŝaftoj kaj iom da mallarĝa blanko ĉe la bazo. La plenkreska ino similas al la masklo, sed ne havas kreston kaj barbon, kaj ĝiaj subaj partoj estas senbrile blankaj kun densaj verdetbrunaj makuletoj. Junuloj ne estas bone studitaj, sed oni kredas, ke ili similas al la plenkreska ino.<ref name=WBHE-BOW>del Hoyo, J., N. Collar, C. J. Sharpe, G. M. Kirwan, kaj P. F. D. Boesman (2020). White-bearded Helmetcrest (''Oxypogon lindenii''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.whbhel1.01] Alirita la 26an de Februaro, 2022</ref> ==Distribuo kaj habitato== La Blankbarba kaskokolibro troviĝas nur en [[Andoj]] de nordokcidenta Venezuelo, en la ŝtatoj [[Mérida (Venezuelo)|Mérida]] kaj [[Trujillo (Venezuelo)|Trujillo]]. Ĝi loĝas en humida ''[[páramo]]'', precipe tiu kun vegetaĵaro de ''Espeletia''. Ĝi foje troviĝas ankaŭ ĉe la rando de arbaroj de ''[[Polylepis]]''. Inoj ofte troviĝas en gorĝoj, dum maskloj emas resti en pli malfermaj pejzaĝoj. Laŭ alteco, la specio varias inter 3 600 kaj 4 500 m, kvankam ekzistas almenaŭ unu registro tiom malalta kiom 2 800 m.<ref name=WBHE-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Blankbarba kaskokolibro migras de la alta ''[[páramo]]'' dum la [[pluvsezono]] al pli malaltaj altitudoj dum la [[seka sezono]].<ref name=WBHE-BOW/> ===Manĝado=== La Blankbarba kaskokolibro nutriĝas per [[nektaro]]; ĝi aparte ŝatas ''Espeletia schultzii'' kaj ''Castilleja fissifolia''. Ĝi nektarsuĉas per alkroĉiĝo al floroj anstataŭ ŝvebado. Ĝi ankaŭ nutriĝas per [[insektoj]] kaj iliaj [[larvo]]j. Ĝi kaptas insektojn sur la tero aŭ per saltado aŭ akcipitrado el grundo aŭ el ripozejo. Ĝi plukas larvojn el vegetaĵaro.<ref name=WBHE-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Blankbarba kaskokolibro estas ligita al la florado de ''Espeletia'' kaj kutime okazas inter junio kaj novembro. Ĝi faras grandan neston el espeletiaj fibroj en kavaĵoj aŭ sub elstaraĵoj, kie ĝi estas protektita de suno kaj pluvo. La ovodemetado havas du ovojn; la ino kovas dum 21 ĝis 23 tagoj kaj [[elnestiĝo]] okazas 35 ĝis 38 tagojn post eloviĝo.<ref name=WBHE-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Oxypogon-lindenii |species=Blankbarba kaskokolibro}} ==Statuso== La [[IUCN]] taksis la Blankbarban kaskokolibron kiel [[Malplej Zorgiga]]n. Ĝi havas tre malgrandan teritorion kaj ĝia populacio ne estas konata kaj supozeble malpliiĝas.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2016 |title=''Oxypogon lindenii'' |volume=2016 |article-number=e.T22726804A94932211 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22726804A94932211.en |access-date=3a de Julio 2024}}</ref> Kvankam ĝi estas konsiderata tre ofta kaj troviĝas en du naciaj parkoj, [[tropaŝtado]] estas problemo eĉ en ili.<ref name=WBHE-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). ''Handbook of the Birds of the World. Volume 5'': Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253 * Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. ''Biotropica'' '''34'''(1): 68–80. <small>{{doi|10.1111/j.1744-7429.2002.tb00243.x}}</small> [http://www.amherst.edu/~ejtemeles/Temeles%20et%20al%202002%20biotropica.pdf PDF kompleta teksto]. * Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, ''American Naturalist''. *{{cite book |title=The Naturalist's Library: Humming Birds, Part II |editor-last=Jardine |editor-first=Sir William | volume = VII |year=1833 |publisher=Henry G. Bohn | location = London, UK | url = https://www.biodiversitylibrary.org/item/74422#page/101/mode/1up | page = 79 }} * del Hoyo, J., Collar, N.J., Christie, D.A., Elliott, A. kaj Fishpool, L.D.C. 2014. ''HBW and BirdLife International Illustrated Checklist of the Birds of the World''. Lynx Edicions BirdLife International. *{{Cite journal|last1=Graham|first1=Catherine|last2=Parra|first2=Juan|last3=Rahbek|first3=Carsten|last4=McGuire|first4=Jimmy|year=2009|title=Phylogenetic Structure in Tropical Hummingbird Communities|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|jstor=25593253|publisher=National Academy of Sciences|volume= 106|issue=Suppl 2 |pages=19673–19678|doi=10.1073/pnas.0901649106|pmid=19805042|pmc=2780942|doi-access=free}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Oxypogon lindenii}} {{Wikispecies|Oxypogon lindenii}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kolibroj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] rwtuu3dlo9o1si33lfh92hv16j4nagq 0 941782 9368395 9354822 2026-05-07T20:05:48Z Alifono 114488 atento-ekonomio 9368395 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} La '''ekonomio de atento''' / '''atento-ekonomio''' estas la studo de [[atento]] kiel malabunda rimedo, sed ne senlima. Kvankam enhavo kaj informoj kreskas senlime, la plej malabunda kaj plej valora rimedo estas atento. En la cifereca mondo, kie informoj estas troabundaj, atento estas la ĉefa filtrilo, kiun la uzanto havas dum elektado de informoj. La koncepto de atento-ekonomio unue estis proponita en [[1971]] de la usona sciencisto [[Herbert Simon]], kiu studis la efikan administradon de atento kiel malabunda rimedo en informriĉa mondo. Li rimarkis, ke troŝarĝo de informoj kreas atentodeficitojn kaj la bezonon redistribui ĝin pli efike trans multoblajn informfontojn. Simon ofte estas konsiderata la fondinto de atentokonomio; tamen, li studis ĝin nur por individuoj aŭ organizaĵoj serĉantaj saĝe asigni limigitan atenton, kaj ne traktis atenton kiel motivigan faktoron en informproduktado. <blockquote>''En inform-saturita mondo, abundo da informoj signifas mankon de io alia — deficiton de ĉio, kio konsumas tiun informon. Kion informo konsumas estas tute evidenta: ĝi absorbas la atenton de siaj ricevantoj. Sekve, abundo da informoj kreas atentomankon kaj la bezonon efike distribui tiun atenton inter la abundo da informfontoj, kiuj povas absorbi ĝin''<ref>(ru) Herbert Simon, ''[https://mentamore.com/biznes/ekonomika-vnimaniya.html Экономика внимания: борьба брендов за пользователей] (''La Atenta Ekonomio: La Batalo de Markoj por Uzantoj), Mentamore, 10-a de februaro 2020). Alirita la 14-an de oktobro 2022. Arkivitala de la originalo, la 14-an de oktobro 2022.</ref>. – Herbert Simon Originala teksto (angla): ''In an information-rich world, the wealth of information means a dearth of something else: a scarcity of whatever it is that information consumes. What information consumes is rather obvious: it consumes the attention of its recipients. Hence a wealth of information creates a poverty of attention and a need to allocate that attention efficiently among the overabundance of information sources that might consume it.'' </blockquote>En [[1998]], la urboplanisto Georg Franck publikigis libron titolitan "''La Ekonomio de Atento"'', en kiu li klarigas socian kohezion per la interŝanĝo kaj administrado de atento. Li deiras de la premiso de "mensa kapitalismo".<blockquote>"La atento de aliaj homoj estas la plej nerezistebla el ĉiuj drogoj. Ĝia valoro superas ajnan alian enspezon. Tial famo estas taksata pli ol potenco, tial riĉeco paliĝas kompare kun famuleco." – Georg Franck ''Ökonomie der Aufmerksamkeit'', 1998 Originala teksto (germana): „''Die Aufmerksamkeit anderer Menschen ist die unwiderstehlichste aller Drogen. Ihr Bezug sticht jedes andere Einkommen aus. Darum steht der Ruhm über der Macht, darum verblaßt der Reichtum neben der Prominenz.“''</blockquote>Por Michael H. Goldhaber<ref>(en) Michael H. Goldhaber, [https://journals.uic.edu/ojs/index.php/fm/article/view/519/440 The attention economy and the Net], journals.uic. edu</ref> la transformo, kiun la atentekonomio implicas en la cifereca mondo, estas radikala. Ĝi alportas novan koncepton pri riĉeco. Ĝi ankaŭ efikas sur la koncepton de sociaj klasoj kun la apero ekzemple de [[Famulo|famuloj]] kaj [[Ŝato|ŝatoj]] de [[Fervora subtenanto|fervoraj subtenantoj]]. Ĝi estas [[Paradigmo|paradigmoŝanĝo]], laŭ li, kompare al la epoko de la [[industria revolucio]]. La atentekonomio kaŭzas la disfalon de nia komuna realeco. Ne plu temas kredigi homojn pri falsaj aferoj, sed malatentigi ilin<ref>(nl) Dominique Dewitte, ''[https://www.21news.be/nl/aandachtseconomie-rooft-onze-focus/#:~:text=Jonathan%20Haidt%20rooft%20de%20aandachtseconomie%20onze%20concentratie.%20Sociale%20media%20bedreigen%20onze%20collectieve%20denkcapaciteit. De aandachtseconomie rooft onze aandacht en maakt ons collectief dommer]'' (La atentekonomio rabas nian atenton kaj igas nin kolektive pli stultaj), 21news.be, la 31-an de marto 2026. Alirite la 18-an de aprilo 2026.</ref>, semi malfidon kaj stimuli kontraŭdemokratiajn instinktojn<ref>(24 lingvoj) ''[https://joint-research-centre.ec.europa.eu/jrc-news-and-updates/fractured-reality-how-algorithms-fuel-polarisation-and-affect-democracy-2026-04-16_en#:~:text=A%20new%20JRC%20report%20looks,a%20serious%20threat%20to%20democracy. Fractured reality: how algorithms fuel polarisation and affect democracy]'', Joint Research Centre - Eŭropa Komisiono, la 16-an de Aprilo 2026. alirite la 18-an de aprilo 2026</ref>. Niaj antaŭjuĝoj estas konstante konfirmitaj de tio, kio estas prezentita interrete. Sed por bone funkcianta demokratio, almenaŭ estu interkonsento pri certaj faktoj. Tutmonde, centoj da registaroj uzas la retan platformon [[Decidim]] por cifereca kaj [[partoprena demokratio]]. == Referencoj == [[Kategorio:Ekonomika sociologio]] <references /> == Bibliografio == * Georg Franck: Mentaler Kapitalismus. Eine politische Ökonomie des Geistes. Hanser, München 2005. <nowiki>ISBN 9783446206878</nowiki>. * Thomas H. Davenport, John C. Beck: ''The attention economy. Understanding the new currency of business''. Harvard Business School Press, Boston 2001, <nowiki>ISBN 1-57851-441-X</nowiki>. * Jörg Bernardy: ''Aufmerksamkeit als Kapital. Formen des mentalen Kapitalismus''. Tectum, Marburg 2014, <nowiki>ISBN 978-3-8288-3413-2</nowiki>. == Vidu ankaŭ == [[Decidim]] [[Misinformado]] [[Kategorio:Kapitalismo]] [[Kategorio:Etiko de scienco kaj teknologio]] 6s557g1hrr0b7vvv9yw5v1lrv3l5874 0 942087 9368534 9361963 2026-05-08T05:29:13Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368534 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Bracea kolibro |koloro = pink |dosiero = Chlorostilbon bracei.png |priskribo de dosiero = Arta rekonstruo |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes'' |familio = [[Trokiledoj]] ''Trochilidae'' |genro = ''[[Riccordia]]'' |genro aŭtoritato = [[Ludwig Reichenbach|Reichenbach]], 1854 |specio = '''Bracea kolibro''' ''R. bracei'' |statuso = EX | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn">{{Cite iucn|author=Birdlife International|author-link=BirdLife International|year=2022|title=''Riccordia bracei''|article-number=e.T22687333A208112544|doi=10.2305/IUCN.UK.2022-2.RLTS.T22687333A208112544.en|access-date=2022-12-18}}</ref> |dunomo = ''Riccordia bracei'' |dunomo aŭtoritato = ([[George Newbold Lawrence|Lawrence]], 1877) |vikispecio = ''Riccordia bracei'' |komunejo = ''Riccordia bracei'' |sinonimo= |mapo de vivoteritorioj = Riccordia bracei map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Bracea kolibro''', ''Riccordia bracei'', estis [[kolibro]] de la genro ''[[Riccordia]]'' kaj subfamilio [[Trokilenoj]]. Ĝi estis unu el la kvin specioj en la genro ''[[Riccordia]]'', kiu vivis kiel [[endemio]] en la ĉefa insulo de [[Bahamoj]], nome en [[Nova Providenco]]. ==Aspekto== Ĝia pezo estis 12 g, ĝia enverguro estis 23,5 cm; ĝia longo estis 14 cm kaj la longo de ĝia vosto estis 6,4 cm. La nigra beko estis iomete rekta kaj mallonga. La kruroj kaj piedoj estis nigraj. La dorso montris ardezbluan nuancon kun nigra brilo. La kapo estis similkolora al la dorso, kaj forestis nigra brilo. Rekte malantaŭ la okuloj estis blanka brovo. La gorĝo estis blanka. La abdomeno havis blankajn plumojn kun nigraj kaj flavaj makuloj. La flugiloj montris bluetan nuancon kun blankaj flugilstrioj. La vostoplumoj estis nigretaj. La krisumo (la subvosta kovrilo, kiu ĉirkaŭis la [[Kloako (biologio)|kloakan malfermaĵon]]) estis blanka kun malforta flava nuanco ĉe la randoj. ==Statuso kaj formorto== Dum pli ol cent jaroj, la Bracea kolibro estis konata nur per la [[tipa specimeno]], unu sola masklo, kiun pafis la birdkolektanto Lewis J. K. Brace la 13-an de julio 1877, ĉirkaŭ 4,8 kilometrojn for de [[Nasaŭo (Bahamoj)|Nassau]] sur la insulo Nova Providenco. La haŭto (kiu bedaŭrinde estas grave difektita ĉe la gorĝo) nun estas ĉe la [[Smithsonian Institution]] en [[Vaŝingtono]]. La specio longe estis ignorita de ornitologiaj aŭtoritatoj. En 1880, ĝi estis listigita sen komento kiel sinonimo de la [[Kuba kolibro]] (''Riccordia ricordii''). Nur en la 1930-aj jaroj la unika statuso de la [[holotipo]] estis eĉ agnoskita, ĉar ĝi estis vidata kiel nekutima specimeno de la Kuba kolibro, kiu fariĝis [[vaganteco ĉe birdoj|vaganto]] al Nova Providenco. La usona ornitologo [[James Bond (ornitologo)|James Bond]] estis la unua, kiu studis la diferencojn inter ''R. ricordii'' kaj ''R. bracei''. En 1945, li disigis ''R. ricordii'' kaj rigardis ''R. ricordii bracei'' kiel novan [[subspecio]]n. Kontraste al la kuba specio, la specimeno el Nova Providenco estis pli malgranda, havis pli longan bekon kaj malsaman plumaron. En 1982, paleornitologoj William Hilgartner kaj [[Storrs Olson]] malkovris fosiliajn restaĵojn de tri kolibrospecioj el la [[Plejstoceno]] en la kuŝejoj en kaverno de Nova Providenco. Tiuj estis la [[Bahama kolibro]] (''Nesophlox evelynae''), la Kuba kolibro (''R. ricordii''; ankaŭ ''R. elegans''), kaj alia specio, kiu poste estis identigita kiel ''Riccordia bracei''. Ĉi tio provizis pruvon, ke Brace malkovris novan kolibrospecion, kiu vivis sur Nova Providenco ekde la Plejstoceno. Ĝi formis [[Relikvo (biologio)|relikvan]] populacion, kaj plej verŝajne pro [[habitatperdo]] kaj homa perturbo (ekz. agrikulturo), ĝi formortis fine de la 19-a jarcento. Kaj ''R. bracei'' kaj ''R. elegans'' estas listigitaj kiel [[formortinta]]j en la [[IUCN Ruĝa Listo]] de 2024 kiel formortintaj specioj.<ref name="iucn">{{Cite iucn|author=Birdlife International|author-link=BirdLife International|year=2022|title=''Riccordia bracei''|article-number=e.T22687333A208112544|doi=10.2305/IUCN.UK.2022-2.RLTS.T22687333A208112544.en|access-date=2022-12-18}}</ref><ref>{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2022 |title=''Riccordia elegans'' |volume=2022 |article-number=e.T22728709A208117613 |doi=10.2305/IUCN.UK.2022-2.RLTS.T22728709A208117613.en |access-date=13a de Marto 2024}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} * del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). ''Handbook of the Birds of the World. Volume 5'': Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253 * Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. ''Biotropica'' '''34'''(1): 68–80. <small>{{doi|10.1111/j.1744-7429.2002.tb00243.x}}</small> [http://www.amherst.edu/~ejtemeles/Temeles%20et%20al%202002%20biotropica.pdf PDF kompleta teksto]. * Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, ''American Naturalist''. *{{cite book |title=The Naturalist's Library: Humming Birds, Part II |editor-last=Jardine |editor-first=Sir William | volume = VII |year=1833 |publisher=Henry G. Bohn | location = London, UK | url = https://www.biodiversitylibrary.org/item/74422#page/101/mode/1up | page = 79 }} * {{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =293 | isbn =978-0-8014-8721-7 }} *del Hoyo, J., Collar, N.J., Christie, D.A., Elliott, A. kaj Fishpool, L.D.C. 2014. HBW kaj BirdLife International. ''Illustrated Checklist of the Birds of the World''. Lynx Edicions BirdLife International. *{{cite book|author=Flannery, Tim|author2=Schouten, Peter|year=2001|title=A Gap in Nature|publisher=Atlantic Monthly Press |isbn=978-0-87113-797-5}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Riccordia bracei}} {{Wikispecies|Riccordia bracei}} *{{cite journal|author=Gary R. Graves|author2=Storrs L. Olson|title=''Chlorostilbon bracei'' Lawrence, an extinct species of Hummingbird from New Providence Island, Bahamas|journal=The Auk|volume=104|pages=296–302|date=Aprilo 1987|issue=2|doi=10.1093/auk/104.2.296|url=http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v104n02/p0296-p0302.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20091211133714/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v104n02/p0296-p0302.pdf|archive-date=11a de Decembro 2009}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20091211133714/http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v104n02/p0296-p0302.pdf |date=2009-12-11 }} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Apodoformaj]] [[Kategorio:Kolibroj]] [[Kategorio:Poligenistoj]] [[Kategorio:Birdoj de Karibio]] [[Kategorio:Formortintaj birdoj]] 47dmbge01m4zf39edxvjpkkrf3lnshd 0 942372 9368425 9360819 2026-05-07T21:08:14Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368425 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankorela kolibro |koloro = pink |dosiero = White-eared hummingbird (Basilinna leucotis leucotis) male Finca El Pilar.jpg |priskribo de dosiero = En Gvatemalo |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = White-eared hummingbird (Basilinna leucotis leucotis) male Finca El Pilar 2.jpg |priskribo de dosiero2 = Montrante brustajn kaj kapajn plumojn |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes'' |familio = [[Trokiledoj]] ''Trochilidae'' |genro = ''[[Basilinna]]'' |genro aŭtoritato = [[Friedrich Boie|F. Boie]], 1831 |specio = '''Blankorela kolibro''' ''B. leucotis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=White-eared Hummingbird ''Basilinna leucotis'' |volume=2016 |article-number=e.T22687428A93151749 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687428A93151749.en |access-date=4a de Aŭgusto 2022}}</ref> |dunomo = ''Basilinna leucotis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Vieillot]], 1818) |vikispecio = ''Basilinna leucotis'' |komunejo = ''Basilinna leucotis'' |sinonimo= ''Hylocharis leucotis''<ref name=McGuire>{{ cite journal | last1=McGuire | first1=J. | last2=Witt | first2=C. | last3=Remsen | first3=J.V. | last4=Corl | first4=A. | last5=Rabosky | first5=D. | last6=Altshuler | first6=D. | last7=Dudley | first7=R. | date=2014 | title=Molecular phylogenetics and the diversification of hummingbirds | journal=Current Biology | volume=24 | issue=8 | pages=910–916 | doi=10.1016/j.cub.2014.03.016 | pmid=24704078 | doi-access=free }}</ref><ref>{{ cite journal | last1=Stiles | first1=F.G. | last2=Remsen | first2=J.V. Jr. | last3=Mcguire | first3=J.A. | year=2017 | title=The generic classification of the Trochilini (Aves: Trochilidae): Reconciling taxonomy with phylogeny | journal=Zootaxa | volume=4353 | issue=3 | pages=401–424 | doi=10.11646/zootaxa.4353.3 | url=https://www.researchgate.net/publication/321277435 }}</ref> |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankorela kolibro''', ''Basilinna leucotis'', estas [[kolibro]] de la subfamilio [[Trokilenoj]]. Ĝi estas unu el la du specioj en la genro ''[[Basilinna]]'', kiu troviĝas el sudokcidenta [[Usono]] ĝis [[Nikaragvo]].<ref name=IOC12.1>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/hummingbirds/ |title=Hummingbirds |website=IOC World Bird List |version =v 12.1 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Januaro 2022 |access-date=15a de Januaro, 2022 }}</ref><ref name=HBW2020>HBW kaj BirdLife International (2020) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world'' Version 5. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v5_Dec20.zip] [.xls zipped 1 MB] Alirita la 27an de Majo 2021</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La blankorela kolibro estis origine lokita en la genron ''[[Trochilus]]'' kaj poste movita al ''[[Hylocharis]]''. Studo publikigita en 2014 determinis, ke ambaŭ lokigoj estis eraraj kaj ĝi estis movita al ''[[Basilinna]]''.<ref>{{cite book | last =<!--Not stated--> | first =<!--Not stated--> | title =Check-list of North American Birds | publisher =American Ornithologists' Union |edition =7th | date =1998 | location =Washington, D.C. | page =296 }}</ref><ref name=McGuire/> La specio havas tri subspeciojn, la nomigan ''B. l. leucotis'', ''B. l. borealis'', kaj ''B. l. pygmaea''.<ref name=IOC12.1/> ==Aspekto== La blankorela kolibro longas 9 ĝis 10 cm. Maskloj pezas averaĝe 3,6 g kaj inoj 3,2 g. Plenkreskuloj de la tri subspecioj estas tre similaj. Iliaj bekoj estas rektaj; tiuj de maskloj estas ruĝaj kun nigra pinto kaj inoj estas plejparte nigretaj kun iom da ruĝa ĝis oranĝa ĉe la bazo.<ref name=WEHU-BOW>Arizmendi, M. d. C., C. I. Rodríguez-Flores, C. A. Soberanes-González, kaj T. S. Schulenberg (2021). White-eared Hummingbird (''Basilinna leucotis''), version 1.1. En ''Birds of the World''. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.whehum.01.1] Alirita la 4an de Aŭgusto, 2022</ref> Maskloj de la nomiga subspecio en reprodukta plumaro havas metalece violan aŭ bluetviolan frunton, plejparte nigran vizaĝon kun larĝa blanka strio malantaŭ la okulo, kaj obtuze nigran kronon. Iliaj supraj partoj estas brile metalecverdaj ĝis bronzverdaj kaj la supravostaj kovriloj pli bronzaj; la pugo kaj kovrilaj plumoj havas rustajn randojn. La centra paro de vostoplumoj estas brile bronzverdaj, la sekva paro pli malhelverda, kaj la ceteraj tri paroj bronznigraj kun brile bronzverdaj pintoj. Ilia mentono kaj supra gorĝo estas violbluaj, la malsupra gorĝo metalece smeraldverdaj, kaj la brusto kaj flankoj estas bronzecej ĝis bronzecverdaj kun obtuze grizeca blanko laŭ la centro. La subvostaj kovriloj estas grizecbrunaj kun malforta bronza brilo.<ref name=WEHU-BOW/> Inoj de la nomiga subspecio en reprodukta plumaro similas al la maskloj. Tamen, ilia krono estas malhelbruna kaj ili ne havas la brilajn mentonon kaj gorĝon de la masklo. Iliaj subaj partoj estas palbrunetgrizaj ĝis grizecblankaj kun metalece bronzverdaj makuloj kaj la subvostaj kovriloj estas grizecaj kun blankecaj randoj. Iliaj centraj vostoplumoj havas brunetgrizajn pintojn.<ref name=WEHU-BOW/> Subspecio ''B. l. borealis'' estas iom pli granda ol la nomiga subspecio. La subaj partoj de la masklo havas multe pli da blanko kaj malpli da verdo. ''B. l. pygmaea'' estas iom pli malgranda ol la nomiga subspecio kun malpli da verdo sur la malsupra gorĝo kaj pli da blanko sur la subaj partoj.<ref name=WEHU-BOW/> ==Distribuo kaj habitato== La subspecio ''B. l. borealis'' de la blankorela kolibro troviĝas ekde suda [[Arizono]] ĝis la meksikaj ŝtatoj [[Sonora]], [[Chihuahua]], kaj [[Tamaulipas]]. Ĝi estas foja vizitanto al [[Nov-Meksiko]] kaj [[Teksaso]] kaj troviĝis kiel [[vaganteco ĉe birdoj|vaganto]] pli norde kaj oriente en Usono. La nomiga subspecio ''B. l. leucotis'' troviĝas ekde centra kaj suda Meksiko ĝis [[Gvatemalo]]. ''B. l. pygmaea'' troviĝas en [[Salvadoro]], [[Honduro]], kaj [[Nikaragvo]]. La blankorela kolibro estas specio de montaraj regionoj, kie ĝi loĝas en la interno, maldensejoj, kaj randoj de pinaroj, pin-kverkarbaroj, kaj pin-ĉiamverdaj arbaroj. Laŭ alteco ĝi varias inter 1,200 kaj 3,500 m.<ref name=WEHU-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== En plejparto de sia teritorio la blankorela kolibro estas tutjara loĝanto (nemigranta). Ĝi retiriĝas suden el Usono kaj fora norda Meksiko post la [[reprodukta sezono]], kaj la plej sudaj populacioj eble faras laŭsezonajn altecajn movojn.<ref name=WEHU-BOW/> ===Manĝado=== La blankorela kolibro manĝas [[nektaro]]n ĉe tre vasta gamo da florplantoj kaj arbustoj, ĉefe manĝante en la malaltaj ĝis mezaj niveloj de la vegetaĵaro. Ĝi defendas manĝoteritoriojn de aliaj specioj, pli malgrandaj specioj, kaj eĉ iom pli grandaj specioj kiel la [[Larĝvosta kolibro]] (''Selasphorus platycercus''). Ĝi ankaŭ faras "sekretemajn malaltajn alirojn" por manĝi en la teritorioj de signife pli grandaj specioj kiel la [[Rivolia kolibro]] (''Eugenes fulgens''). Aldone al nektaro, ĝi ankaŭ manĝas malgrandajn [[insektoj]]n.<ref name=WEHU-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la blankorela kolibro varias laŭ latitudo, de marto ĝis aŭgusto en la nordo ĝis oktobro ĝis decembro en Salvadoro. Maskloj svatas en [[masklaro|masklarejoj]] kie ili kantas kaj montras sin por inoj. La nesto estas taso farita el planta lanugo kun likenoj ekstere. Ĝi estas tipe metita ĝis 6 m supergrunde en arbo aŭ arbusto, kaj pluraj nestoj povas esti je mallongaj distancoj unu de la alia. La ino kovas la du ovojn dum 14 ĝis 16 tagoj kaj [[elnestiĝo]] okazas 23 ĝis 28 tagojn post eloviĝo. La specio foje kreskigas du ovojn en sezono.<ref name=WEHU-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Basilinna-leucotis |species=Blankorela kolibro}} ==Statuso== La [[IUCN]] taksis la blankorelan kolibron kiel [[Malplej Zorgiga]]n. Ĝi havas tre grandan teritorion, sed ĝia populacigrandeco kaj tendenco ne estas konataj. Neniu tuja minaco estis identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=White-eared Hummingbird ''Basilinna leucotis'' |volume=2016 |article-number=e.T22687428A93151749 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687428A93151749.en |access-date=4a de Aŭgusto 2022}}</ref> Ĝi estas konsiderata sufiĉe ofta ĝis ofta en plejparto de sia teritorio. Ĉar ĝi uzas arbarajn randojn, "ĝi estas malpli vundebla [al viveja fragmentiĝo] ol multaj aliaj specioj de montaraj arbaroj."<ref name=WEHU-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). ''Handbook of the Birds of the World. Volume 5'': Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253 * Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. ''Biotropica'' '''34'''(1): 68–80. <small>{{doi|10.1111/j.1744-7429.2002.tb00243.x}}</small> [http://www.amherst.edu/~ejtemeles/Temeles%20et%20al%202002%20biotropica.pdf PDF kompleta teksto]. * Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, ''American Naturalist''. *{{cite book |title=The Naturalist's Library: Humming Birds, Part II |editor-last=Jardine |editor-first=Sir William | volume = VII |year=1833 |publisher=Henry G. Bohn | location = London, UK | url = https://www.biodiversitylibrary.org/item/74422#page/101/mode/1up | page = 79 }} * {{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =293 | isbn =978-0-8014-8721-7 }} *del Hoyo, J., Collar, N.J., Christie, D.A., Elliott, A. kaj Fishpool, L.D.C. 2014. HBW kaj BirdLife International. ''Illustrated Checklist of the Birds of the World''. Lynx Edicions BirdLife International. * Stiles kaj Skutch, ''A Guide to the Birds of Costa Rica'' {{ISBN|0-8014-9600-4}} *{{cite book | last =Williamson | first =Sheri L. | title =A Field Guide to Hummingbirds of North America | publisher =Houghton Mifflin | series =Peterson Field Guide Series | date =2001 | location =New York | pages =141–144 | isbn =0-618-02495-6 }} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Basilinna leucotis}} {{Wikispecies|Basilinna leucotis}} * [http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=white-eared+hummingbird&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 forato]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110516000000/https://web.archive.org/web/20110516090028/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=white-eared+hummingbird&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2011-05-16 }} VIREO {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Apodoformaj]] [[Kategorio:Kolibroj]] [[Kategorio:Poligenistoj]] [[Kategorio:Birdoj de Usono]] [[Kategorio:Birdoj de Meksiko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] bkc24y5syxd8ulmwzqlxorzgicnywya 0 942590 9368436 9362749 2026-05-07T21:24:38Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9368436 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankvosta kolibro |koloro = pink |dosiero = Flickr - Rainbirder - White-tailed Sabrewing (Campylopterus ensipennis), crop.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes'' |familio = [[Trokiledoj]] ''Trochilidae'' |genro = ''[[Campylopterus]]'' |genro aŭtoritato = [[William Swainson|Swainson]], 1827 |specio = '''Blankvosta kolibro''' ''C. ensipennis'' |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2020 |title=''Campylopterus ensipennis'' |volume=2020 |article-number=e.T22687078A179214927 |doi=10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22687078A179214927.en |access-date=8a de Aŭgusto 2022}}</ref> |dunomo = ''Campylopterus ensipennis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1822) |vikispecio = ''Campylopterus ensipennis'' |komunejo = ''Campylopterus ensipennis'' |sinonimo= |mapo de vivoteritorioj = Campylopterus ensipennis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankvosta kolibro''', ''Campylopterus ensipennis'', estas [[kolibro]] de la subfamilio [[Trokilenoj]]. Ĝi estas unu el la dek specioj en la genro ''[[Campylopterus]]''. Ĝi troviĝas en [[Venezuelo]] kaj [[Tobago]].<ref name=IOC12.1>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/hummingbirds/ |title=Hummingbirds |website=IOC World Bird List |version =v 12.1 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Januaro 2022 |access-date=15a de Januaro, 2022 }}</ref><ref name=HBW2021>HBW kaj BirdLife International (2021) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 6. Disponebla ĉe: [https://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v6_Dec21.zip] Alirita la 7an de Aŭgusto, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Blankvosta kolibro estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.1/> [[File:White-tailed sabrewing.jpg|thumb|left|Blankvosta kolibro en Tobago]] ==Aspekto== La Blankvosta kolibro estas ĉirkaŭ 12 ĝis 13 cm longa. Maskloj pezas 9,5 ĝis 10,5 g kaj inoj supozeble estas pli malpezaj. Ambaŭ seksoj havas nigran kurban bekon kaj blankan makulon malantaŭ la okulo. Maskloj havas brilverdajn suprajn partojn, irizecan bluan ĝis malhelviolan gorĝon, kaj brilverdajn subajn partojn. Iliaj internaj du paroj de vostoplumoj estas malhelbronzaj verdaj; la interna triono de la longo de la eksteraj tri paroj estas nigra kaj la eksteraj du trionoj blankaj. Inoj estas similaj, sed la bluo de ilia gorĝo estas pli malgranda kaj pli obtuza kaj iliaj subaj partoj estas palgrizaj kun verdaj makuloj sur la flankoj.<ref name=WTSA-BOW>Züchner, T., G. M. Kirwan, kaj C. J. Sharpe (2020). White-tailed Sabrewing (''Campylopterus ensipennis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.whtsab1.01] Alirita la 8an de Aŭgusto, 2022</ref> La ŝaftoj de la eksteraj flugilplumoj estas dikecaj kaj platecaj, kio havigas tiun distingan trajton al la genra nomo (kubaflugilaj). Tiukadre, ambaŭ partoj de la [[scienca nomo]] rilatas al ĉi tiu trajto, ''Campylopterus'' kaj ''ensipennis'' devenante de la greka kaj la latina respektive por "kurba flugilo".<ref name=WTSA-BOW/><ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n87 87] }}</ref> ==Distribuo kaj habitato== La Blankvosta kolibro troviĝas en du lokoj en Venezuelo, nome la montaro Cordillera de Caripe kaj la [[Paria Duoninsulo]], kaj ankaŭ sur [[Tobago]]. La populacio de Tobago preskaŭ estis formortigita de Uragano Flora en 1963, sed ŝajnas, ke ĝi iom resaniĝis. La specio loĝas en montaraj arbaroj, maturaj sekundaraj arbaroj kaj plantejoj, precipe tiuj de kafo. Laŭ alteco ĝi varias inter 400 kaj 2 000 m, sed sur la kontinento ĝi estas plej ofta inter 1 000 kaj 1 600 m, kaj ĉiuj nestoregistroj sur Tobago estas inter 300 kaj 520 m.<ref name=WTSA-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Blankvosta kolibro ne havas dokumentitan movpadronon, sed ŝajnas fari laŭsezonajn altecŝanĝojn almenaŭ sur Tobago.<ref name=WTSA-BOW/> ===Manĝado=== La Blankvosta kolibro manĝas [[nektaro]]n plejparte inter la malaltaj kaj mezaj tavoloj de la arbaro, sed en pli malfermaj pejzaĝoj ankaŭ en arbopintoj. Ĝia dieto inkluzivas vastan gamon da florplantoj. Ĝi kaj cirkvitas kaj defendas manĝoteritoriojn. Aldone al nektaro, ĝi kaptas malgrandajn [[insektoj]]n (kiel formikojn kaj vespojn) kaj araneojn<ref>{{cite web|url=https://sta.uwi.edu/fst/lifesciences/sites/default/files/lifesciences/images/Campylopterus_ensipennis%20-%20White-tailed%20Sabrewing.pdf |access-date=2023-10-28 | title=Campylopterus ensipennis (White-tailed Sabrewing)}}</ref> per akcipitrado el ripozejoj.<ref name=WTSA-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Blankvosta kolibro en Tobago daŭras de malfrua januaro ĝis aprilo; ĝi estas nekonata en Venezuelo. Maskloj montras sin al inoj ĉe [[masklaro|masklarejoj]]. La nesto estas granda (por kolibroj) taso farita plejparte el [[musko]] kun iu alia plantmaterialo. Ĝi estas metita kiel selo sur horizontala branĉo aŭ estas alkroĉita al la fino de pendanta branĉeto. Ĝi situas ĝis 11 m supergrunde kaj ofte proksime al fluanta akvo. La kovodaŭro kaj tempo ĝis [[elnestiĝo]] ne estas konataj.<ref name=WTSA-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Campylopterus-ensipennis |species=Blankvosta kolibro}} ==Statuso== La [[IUCN]] origine taksis la Blankvostan kolibron kiel [[Minacata]]n, poste en 1994 kiel [[Vundebla]]n, kaj ekde 2004 kiel [[Preskaŭ Minacata]]n. Ĝi havas malgrandan arealon kaj ĝia ĉirkaŭkalkulita populacio de inter 50 000 kaj 100 000 maturaj individuoj supozeble malpliiĝas. Kvankam ĝia vivejo ne estas grave fragmentita, ĝia degenero estas la verŝajna kaŭzo de la malkresko.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2020 |title=''Campylopterus ensipennis'' |volume=2020 |article-number=e.T22687078A179214927 |doi=10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22687078A179214927.en |access-date=8a de Aŭgusto 2022}}</ref> En Venezuelo ĝi estas sufiĉe ofta ĝis ofta en du naciaj parkoj, sed protekto tie estas nur teoria pro subfinancado.<ref name=WTSA-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). ''Handbook of the Birds of the World. Volume 5'': Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253 * Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. ''Biotropica'' '''34'''(1): 68–80. <small>{{doi|10.1111/j.1744-7429.2002.tb00243.x}}</small> [http://www.amherst.edu/~ejtemeles/Temeles%20et%20al%202002%20biotropica.pdf PDF kompleta teksto]. * Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, ''American Naturalist''. *{{cite book |title=The Naturalist's Library: Humming Birds, Part II |editor-last=Jardine |editor-first=Sir William | volume = VII |year=1833 |publisher=Henry G. Bohn | location = London, UK | url = https://www.biodiversitylibrary.org/item/74422#page/101/mode/1up | page = 79 }} * {{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =293 | isbn =978-0-8014-8721-7 }} *del Hoyo, J., Collar, N.J., Christie, D.A., Elliott, A. kaj Fishpool, L.D.C. 2014. HBW kaj BirdLife International. ''Illustrated Checklist of the Birds of the World''. Lynx Edicions BirdLife International. ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Campylopterus ensipennis}} {{Wikispecies|Campylopterus ensipennis}} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blue-chinned+sapphire&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 fotaro]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160303000000/https://web.archive.org/web/20160303180328/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blue-chinned+sapphire&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO *[https://web.archive.org/web/20070927175041/http://www.tsgcs.co.uk/elsom/TO-WTS-04-04.JPG foto] www.tsgcs.co.uk {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Apodoformaj]] [[Kategorio:Kolibroj]] [[Kategorio:Poligenistoj]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] 8d4dacp8plz7mvp26oiaqzfg9eg6ns5 0 942715 9368292 9363945 2026-05-07T15:18:38Z Sj1mor 12103 9368292 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Libero BOVIO''' (naskiĝis la 9-an de junio 1883 en [[Napolo]] - mortis la 26-an de majo 1942 samloke) estis itala lirikisto, dialekta poeto kaj dramisto.<ref>{{Cite web|url=http://www.diariopartenopeo.it/musica-e-teatro-sotto-le-stelle-alla-casa-della-musica/|title=Musica e teatro sotto le stelle alla Casa della Musica {{!}} Diario Partenopeo|website=www.diariopartenopeo.it|access-date=2016-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.lecceprima.it/eventi/concerti/lecce-biblioteca-caracciolo-concerti-conservatorio.html|title=Opera Europa day, appuntamento con i concerti del Conservatorio|website=LeccePrima|access-date=2016-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://napoli.fanpage.it/tredici-anni-fa-moriva-roberto-murolo/|title=Tredici anni fa moriva Roberto Murolo|website=Napoli Fanpage|access-date=2016-05-25}}</ref> Bovio estis unu el la respondeculoj pri la revivigo de la [[napola lingvo]] en teatraĵoj, poezio kaj kantoj komence de la 20-a jarcento<abbr>.</abbr> Kune kun [[Salvatore Di Giacomo]], Ernesto Murolo kaj [[E. A. Mario]] li estis arkitekto de la tiel nomata ''ora epoko'' de la napola kanto. Li estas konata ankaŭ kiel filo de la konata filozofo Giovanni Bovio kaj avo de la advokato, ĵurnalisto kaj universitata profesoro Libero Corso Bovio. <abbr>Li</abbr> laboris okazaĵlaborojn ĉe lokaj gazetoj kaj poste eklaboris en la eksporta oficejo de la [[Nacia arkeologia muzeo de Napolo|Nacia Arkeologia Muzeo]]. Li poste fariĝis direktoro de ''Canzonetta'', malgranda eldonejo dediĉita al napola muziko. Kolekto de liaj komedioj aperis en 1923, kaj liaj poemoj estis publikigitaj en 1928. Li estas plej bone memorata pro siaj kantotekstoj de ĉirkaŭ 600 napolaj kantoj, muzikigitaj de napolaj kantverkistoj de lia tempo. Inter liaj plej famaj tekstoj estas ''Reginella'', ''Passione'', ''<nowiki/>'O paese d'o sole'', kaj, en 1925, ''Lacreme napulitane'', kanto kiu priskribas la malfacilaĵojn de la napola [[enmigrinto]] en [[Usono]]. == En Esperanto == Pluraj el liaj plej famaj kantotekstoj estis tradukitaj al Esperanto. Ĉi tiuj [[Kanzono|kanzonoj]] ofte priskribas la nostalgion, amon kaj la belecon de Napolo. [[Enrico Mingo]] estas unu el la plej aktivaj tradukistoj de napolaj kanzonoj. Li tradukis plurajn el la plej famaj tekstoj de Bovio, inkluzive de: * ''Surdate'' (Soldatoj) * ''Guapparia'' (tradukita kiel ''Senhonta braveco'') * ''Lacreme napulitane'' (Napolaj larmoj) * ''<nowiki/>'O Paese d' 'o sole'' (La lando de la suno) Multaj tradukoj aperis en ''[[L'Esperanto]]'', la oficiala organo de la [[Itala Esperanto-Federacio]] (IEF), inter la 1920-aj kaj 1950-aj jaroj, kiam la napola kanzono estis en sia ora epoko. Kvankam la [[Itala antologio]] fokusiĝas al klasika literaturo, diversaj eldonoj de italaj literaturaj antologioj en Esperanto inkluzivis fragmentojn de la "napola skolo" de Bovio. La projekto [[Bitoteko.it|Bitoteko]] (la cifereca biblioteko de la IEF) regule memorigas pri Bovio. Ili publikigis materialojn pri lia vivo kaj verkoj en Esperanto, substrekante ke: * Lia poezio bone adaptiĝas al la ritmo kaj melodio de Esperanto. * Liaj verkoj helpis esperantistojn ekster Italio kompreni la napolan spiriton. * Lia morto-datreveno (la 26-a de majo) estas ofte markita de la itala esperantista komunumo per kanto-prezentoj. Efektive en diversaj italaj kantaretoj uzataj dum la [[Itala Kongreso de Esperanto|Italaj Kongresoj de Esperanto]], Bovio estas regule reprezentata per siaj plej melodiaj verkoj. [[Carlo Minnaja]] en liaj vastaj esploroj pri itala literaturo en Esperanto (ekz. en la monumenta verko ''[[Historio de la esperanta literaturo]]''), li analizis kaj dokumentis la ĉeeston de napolaj poetoj kiel Bovio. == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bovio, Libero}} [[Kategorio:Italaj poetoj]] djfkno418ojc1l374u561lne5slq0bz 9368298 9368292 2026-05-07T15:29:53Z Sj1mor 12103 9368298 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Libero BOVIO''' (naskiĝis la 9-an de junio 1883 en [[Napolo]] - mortis la 26-an de majo 1942 samloke) estis itala lirikisto, dialekta poeto kaj dramisto.<ref>{{Cite web|url=http://www.diariopartenopeo.it/musica-e-teatro-sotto-le-stelle-alla-casa-della-musica/|title=Musica e teatro sotto le stelle alla Casa della Musica {{!}} Diario Partenopeo|website=www.diariopartenopeo.it|access-date=2016-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.lecceprima.it/eventi/concerti/lecce-biblioteca-caracciolo-concerti-conservatorio.html|title=Opera Europa day, appuntamento con i concerti del Conservatorio|website=LeccePrima|access-date=2016-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://napoli.fanpage.it/tredici-anni-fa-moriva-roberto-murolo/|title=Tredici anni fa moriva Roberto Murolo|website=Napoli Fanpage|access-date=2016-05-25}}</ref> Bovio estis unu el la respondeculoj pri la revivigo de la [[napola lingvo]] en teatraĵoj, poezio kaj kantoj komence de la 20-a jarcento<abbr>.</abbr> Kune kun [[Salvatore Di Giacomo]], [[Ernesto Murolo]] kaj [[E. A. Mario]] li estis arkitekto de la tiel nomata ''ora epoko'' de la napola kanto. Li estas konata ankaŭ kiel filo de la konata filozofo Giovanni Bovio kaj avo de la advokato, ĵurnalisto kaj universitata profesoro Libero Corso Bovio. <abbr>Li</abbr> laboris okazaĵlaborojn ĉe lokaj gazetoj kaj poste eklaboris en la eksporta oficejo de la [[Nacia arkeologia muzeo de Napolo|Nacia Arkeologia Muzeo]]. Li poste fariĝis direktoro de ''Canzonetta'', malgranda eldonejo dediĉita al napola muziko. Kolekto de liaj komedioj aperis en 1923, kaj liaj poemoj estis publikigitaj en 1928. Li estas plej bone memorata pro siaj kantotekstoj de ĉirkaŭ 600 napolaj kantoj, muzikigitaj de napolaj kantverkistoj de lia tempo. Inter liaj plej famaj tekstoj estas ''Reginella'', ''Passione'', ''<nowiki/>'O paese d'o sole'', kaj, en 1925, ''Lacreme napulitane'', kanto kiu priskribas la malfacilaĵojn de la napola [[enmigrinto]] en [[Usono]]. == En Esperanto == Pluraj el liaj plej famaj kantotekstoj estis tradukitaj al Esperanto. Ĉi tiuj [[Kanzono|kanzonoj]] ofte priskribas la nostalgion, amon kaj la belecon de Napolo. [[Enrico Mingo]] estas unu el la plej aktivaj tradukistoj de napolaj kanzonoj. Li tradukis plurajn el la plej famaj tekstoj de Bovio, inkluzive de: * ''Surdate'' (Soldatoj) * ''Guapparia'' (tradukita kiel ''Senhonta braveco'') * ''Lacreme napulitane'' (Napolaj larmoj) * ''<nowiki/>'O Paese d' 'o sole'' (La lando de la suno) Multaj tradukoj aperis en ''[[L'Esperanto]]'', la oficiala organo de la [[Itala Esperanto-Federacio]] (IEF), inter la 1920-aj kaj 1950-aj jaroj, kiam la napola kanzono estis en sia ora epoko. Kvankam la [[Itala antologio]] fokusiĝas al klasika literaturo, diversaj eldonoj de italaj literaturaj antologioj en Esperanto inkluzivis fragmentojn de la "napola skolo" de Bovio. La projekto [[Bitoteko.it|Bitoteko]] (la cifereca biblioteko de la IEF) regule memorigas pri Bovio. Ili publikigis materialojn pri lia vivo kaj verkoj en Esperanto, substrekante ke: * Lia poezio bone adaptiĝas al la ritmo kaj melodio de Esperanto. * Liaj verkoj helpis esperantistojn ekster Italio kompreni la napolan spiriton. * Lia morto-datreveno (la 26-a de majo) estas ofte markita de la itala esperantista komunumo per kanto-prezentoj. Efektive en diversaj italaj kantaretoj uzataj dum la [[Itala Kongreso de Esperanto|Italaj Kongresoj de Esperanto]], Bovio estas regule reprezentata per siaj plej melodiaj verkoj. [[Carlo Minnaja]] en liaj vastaj esploroj pri itala literaturo en Esperanto (ekz. en la monumenta verko ''[[Historio de la esperanta literaturo]]''), li analizis kaj dokumentis la ĉeeston de napolaj poetoj kiel Bovio. == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bovio, Libero}} [[Kategorio:Italaj poetoj]] 0zpl5azak7a4ez11q1fkcc4vn1mhb2n 0 942930 9368737 9366782 2026-05-08T10:32:53Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Nervokrizo]] 9368737 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Nervokrizo]] 5gl69edfab7per4j0esll1hrjmpymnh 0 943062 9368366 9367803 2026-05-07T19:05:26Z HaleBopp 52251 Tajperaro 9368366 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Klifa muŝtirano |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Gibão de couro.jpg |dosiero larĝo = 240ra |priskribo de dosiero = Plenkreskulo en [[Brazilo]] |dosiero2 = Hirundinea ferruginea - Cliff Flycatcher XC250989.mp3 |priskribo de dosiero2 = Kanto en [[Ekvadoro]] |regno = [[Animalia]] - [[animaloj]] |filumo = [[Chordata]] - [[ĥorduloj]] |klaso = [[Aves]] - [[birdoj]] |ordo = [[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] |familio = [[Tyrannidae]] - [[tiranedoj]] |genro = ''[[Hirundinea]] |specio = '''''H. ferruginea''''' - '''klifa muŝtirano''' |statuso = Ne taksita |dunomo = ''Hirundinea ferruginea'' |dunomo aŭtoritato = ([[Gmelin, JF]], 1788) |mapo de vivoteritorioj = Hirundinea ferruginea map 2.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240ra |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Natura [[arealo]] <div style="text-align:left;margin-left:25px;"> {{Priskribo|#008000|Ĉiujare ĉeestanta}} </div> |specioj de subdivizio = Subspecioj |subdivizio2 = *''H. f. ferruginea'' <small>([[Gmelin, JF]], 1788)</small> *''H. f. sclateri'' <small>[[Reinhardt, JT]], 1870</small> *''H. f. bellicosa'' <small>([[Vieillot, LJP]], 1819)</small> *''H. f. pallidior'' <small>[[Hartert, EJO]]; Goodson, A, 1917</small> |sinonimo = ''Todus ferrugineus'' (pranomo) |vikispecio = |komunejo = }} La '''klifa muŝtirano'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''[[Hirundinea ferruginea]]'') estas [[birdospecio]] el la familio de [[tiranedoj]]. Ĝi estas la ununura specio de la genro ''[[Hirundinea]]''. Ĝi havas 4 [[subspecio]]jn troviĝantajn en [[Sudameriko]]. ==Taksonomio== Laŭ [[AviList]]<ref name="AviList">[https://www.avilist.org/ AviList v2025], konsultita la 6-an de maj. 2026.</ref>, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj<ref name="OT"/>: {{Genealogia arbo2}} *[[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] **[[Tyrannidae]] - [[tiranedoj]] ***''[[Hirundinea]]'' <small>[[d'Orbigny, ACVMD]]; [[de Lafresnaye, NFAA]], 1837</small> ****''Hirundinea ferruginea'' <small>([[Gmelin, JF]], 1788)</small> - klifa muŝtirano *****''Hirundinea ferruginea ferruginea'' <small>([[Gmelin, JF]], 1788)</small> *****''Hirundinea ferruginea sclateri'' <small>[[Reinhardt, JT]], 1870</small> *****''Hirundinea ferruginea bellicosa'' <small>([[Vieillot, LJP]], 1819)</small> *****''Hirundinea ferruginea pallidior'' <small>[[Hartert, EJO]]; Goodson, A, 1917</small> {{Genealogia arbo2/fino}} ==Etimologio== La scienca [[genra nomo]] ''Hirundinea'' estas [[latina]] vorto signifanta "de hirundo", pro la aspekta simileco de tiu birdo kun hirundo<ref name="BOTW">[https://birdsoftheworld.org/bow/species/clifly1/cur/introduction Birds of the World], Cliff Flycatcher.</ref>. La [[specia epiteto]] ''ferruginea'' latine signifas "rustkolora", ĉar tiu specio havas oranĝ-rufan plumaron, ĉefe ĉe la subajn partojn<ref name="BOTW"/>. ==Disvastiĝo kaj habitato== La klifa muŝtirano troviĝas en [[Kolombio]], [[Venezuelo]], [[Gujanoj]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], [[Bolivio]], [[Brazilo]] [[Paragvajo]], [[Urugvajo]] kaj [[Argentino]]. Ĝi vivas en montetoj, klifoj, kanjonmuroj, rokaj krutaĵoj borderitaj de maturaj kaj duarangaj arbaroj kaj apudaj vivejoj, de marnivelo ĝis 2000 m, sed ĝis 3900 m por la andaj populacioj<ref name="BOTW"/>. ==Referencoj== {{Portalo Birdoj}} {{Referencoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Tiranedoj]] [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Neotropisa faŭno]] 8qn7tnm1xp8ce6lsw7rctuadnr336di 0 943080 9368336 9368168 2026-05-07T16:52:55Z Tirolischleioans 254019 9368336 wikitext text/x-wiki [[File:Tanner Theologia Scholastica 1626.jpg|thumb|la plej grava verko de Tanner ''Theologia scholastica'', 1626]] '''Adam TANNER''' (naskiĝinta la {{daton|14|4|1572}} en [[Innsbruck|Insbruko]], mortinta la {{daton|25|3|1632}} en [[Unken]]) estis [[aŭstrio|aŭstra]] [[jezuitoj|jezuito]], teologo de [[kontraŭreformacio]] kaj kritikanto de la [[ĉasado de sorĉistinoj]]. Ankaŭ [[Friedrich Spee]] referencis argumente al Tanner. ==Vivo== Post fino de studoj humanismaj kaj filozofiaj en la naskiĝurbo kaj en [[Dillingen]], li eniris en 1591 la ordenon de la jezuitojn en [[Landsberg]]. Tie li pasigis la [[novico|novicadon]] studonte teologion en [[Ingolstadt]], i.a. ĉe [[Gregorio de Valencia]] kaj [[Jakob Gretser]]. En 1596 lii fariĝis mem profesoro pri la [[hebrea lingvo]] en Ingolstadt, poste en [[Munkeno]], profesoro debata (controversiae) kaj de [[morala teologio]]. En 1599 li publikigis Munkene la unuan libron ''De verbo Dei scripto et non scripto et de iudice controversiarum''. Novembre 1601 okazigis duko [[Maksimiliano la 1-a (Bavario)]] kun la palatina grafo [[Filipo Ludoviko (Palatinato-Neuburg)]] religian kolokvon en [[regensburgo|Ratisbono]] pri la kristana doktrinaro (''de norma doctrinae christianae'') kaj la solvo de interkonfesiaj nekongruencoj (''de controversiarum religionis iudice''). La katolikojn reprezentis [[Albert Hunger]] kaj Jakob Gretser, dum la protestantisman idearon prezentis [[Aegidius Hunnius]], [[Philipp Heilbronner]], [[Jakob Heilbronner]] kaj [[David Rungius]]. Fine pro la malsaniĝinta Gretser anstataŭis Tanner. Tanner en 1602 Munkene ankaŭ publikigis ''Relatio compendiaria de initio, progressu et fine colloquii Ratisbonensis'' (kun germana traduko) kaj plurajn pamfletojn pri ĉi teologiaj diskutadoj. Reveninte de Ratisbono, Tanner iĝis doktoro en 1603 kaj profesoro pri [[skolastiko]] en Ingolstadt. Tie li faris en oktobro 1617 la kvar solenajn [[voto]]jn. Vokita estis li en 1618 al [[Vieno]], fare de imperiestro [[matiaso (Sankta Romia Imperio)|Matiaso]] por docenti anstataŭ [[Martin Becanus]]. Sed jam jaron poste li reiris al Ingolstadt. Baldaŭ post tio imperiestro [[ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 2-a]] nomumis lin kancelerio de la [[universitato de Karolo|Praga universitato]]. Pro malsaneco, Tanner baldaŭ maldunigiĝis. Sevkis la postenoj de ''pater minister'' (tri jarojn), de rektoro je [[hall in Tirol|Hall]] (kvin monatojn) kaj de profesoro pri la [[Biblio]] en Ingolstadt. Suferante je [[edemo]]j li forlasis Ingolstadt vojaĝonte Insbrukon. Necesis fari kromvojojn; survojaĝe li forpasis. ==Aliaj verkoj (elekto)== * ''Theses theologicae ...'', Ingolstadt 1595. * ''Disputatio theologica de verbo Dei scripto et non scripto ...'', Munkeno 1599 * ''Apologeticus Adami Tanneri Societatis Iesu theologi. Pro compendiaria relatione de colloquio Ratisbonensi, anni 1601 ...'', Mainz 1603 * ''Disputatio theologica de divina gratia ...'', Ingolstadt 1605 * ''Defensionis Ecclesiae libertatis libri duo: contra Venetae causae Patronos ...'', Ingolstadt 1607 * ''Anatomiae confessionis augustanae'', Ingolstadt 1613 * ''Astrologia sacra'', Ingolstadt 1615 * ''Apologia pro Societate Iesu ex Bohemiae regno: Ab eiusdem regni statibus religionis sub utraque publico decreto immerito proscripta'', Wien 1618 * ''Dissertatio peripatetico-theologica, de coelis. In qua de coelorum ortu, interitu, substantia, accidentibus, novis phaenomenis ...'', Ingolstadt 1621 * ''Universa theologia scholastica, speculativa, practica ad methodum S. Thomae'', kvar volumoj, Ingolstadt 1626–1627 ==Fonto== Art. [https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Tanner,_Adam&oldid=- "Tanner, Adam“] - fare de Franz Heinrich Reusch, je: ''Allgemeine Deutsche Biographie,'' volumo 37 (1894), p. 380–382 {{DEFAULTSORT:Tanner, Adam}} [[kategorio:Aŭstraj profesoroj]] [[kategorio:Aŭstraj jezuitoj]] [[kategorio:Homoj rilataj al Innsbruck]] [[kategorio:Aŭstraj teologoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1572]] [[kategorio:Mortintoj en 1632]] [[kategorio:Hebreistoj]] [[kategorio:Universitato de Karolo]] jgf1hwo30s5hogsvsc1jwy7w7v4s7oo 1 943086 9368280 9368188 2026-05-07T14:57:19Z Sj1mor 12103 /* Oficiala esperantigita nomo? */ Respondo 9368280 wikitext text/x-wiki == Oficiala esperantigita nomo? == Ĉu Ferrara iom estis oficiale nomita Feraro, aŭ io simila? @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ĉu mi rajtas peti vin kontroli en la [[Poŝatlaso de la mondo|poŝatlaso]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:02, 7 maj. 2026 (UTC) :La [[Poŝatlaso de la mondo]] en sia vasta mapo 12 bildigas la urbon, sed klare nomas ĝin "Ferrara", inter esperantigitaj urbonomoj Bolonjo sudokcidente kaj Venecio nordoriente. Do estas neniu indiko pri dubinda esperantigo 'Feraro'. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:57, 7 maj. 2026 (UTC) ::Mi forigis proksimum dek instancojn de Feraro, kiuj efektive ligils al Ferrara. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:57, 7 maj. 2026 (UTC) bv223ib3xl5mwp3egsj80eabjp76kji 0 943095 9368244 9368206 2026-05-07T13:45:52Z Tirolischleioans 254019 /* Eksteraj ligiloj */ 9368244 wikitext text/x-wiki [[File:Frischlin Haus.JPG|thumb|la domo de Frischlin en Tubingeno]] '''Nicodemus FRISCHLIN''' (naskiĝinta la {{daton|22|9|1547}} en [[balingen|Balingen-Erzingen]], mortinta la {{daton|29|11|1590}} en [[bad Urach|Urach]]) estis [[germanio|germana]] filologo kaj novlatina dramisto kaj lirikisto. Edzigis lin en 1568 Margarethe Brenz. ==Vivo== Estante filo de paroĥestro li frekventis lernejojn en Balingen kaj [[tübingen|Tubingeno]] kaj klostrajn lernejojn je Königsbronn kaj Bebenhausen. En 1562 li enmatrikuliĝis en la Tubingena Konvento kaj bakalaŭriĝis en 1564. En 1565 li magistriĝis kaj en 1568 li akiris ''lectio poetices'', do eksterordan profesorecon. Imperiestro [[rudolfo la 2-a (Sankta Romia Imperio|Rudolfo la 2-a]] kronis lin poeto kaj nomumis lin palatinan grafon. Longtempe li ĝuis la apogon de la stutgarta kortego kverelante senĉese kun tubingenaj kolegoj (i.a. [[Martin Crusius]]). Pro tio li iĝis lernejestro en [[Labako]]. Post kiam li restadis vintre 1584/85 en [[Strasburgo]] por prizorgi publikadon de verkoj, li reiris Tubingenon. Tie baldaŭ reflamiĝis la malnovaj malpacetoj! Migrado irigis lin poste al [[Prago]], [[lutherstadt Wittenberg|Wittenberg]], [[Braunschweig]], [[Kaselo], [[Marburg]] kaj [[Frankfurto ĉe Majno]] ĝis kiam li arestiĝis laŭ duka ordono. Enkarceriĝo de li estis sur la citadelo de Hohenurach. Li mortis malsuprenglitante dum fuĝoprovo elprizona. ==Graveco== Frischlin estis multtalenta ulo, filologe kaj poete. Krom filologiaĵojn li tradukis komediojn de [[Aristofano]] en la latinan kaj verkis mem latinlingvajn komediojn - inter kiuj la plej bona estis ''Iulius redivivus'', Strasburgo 1585; ĝi ĝuis surscenigon antaŭ la kortegon de [[Stutgarto]]. Li skribis ankaŭ germanlingvajn dramojn, el kiuj unusola estis presita, nome ''Frau Wendelgard'' (Tubingeno 1581). La komediojn inter 1575-82 Stutgarte kaj Tubingene ofte oni povis spekto, ekz. ankaŭ okaze de la 100-a datreveno de la tubingena universitatfondiĝo. Laŭokazaj poemoj de li estas elegantaj kaj malpezaj, sed ankaŭ liaj epigramoj, elegioj, odoj, eposoj kaj satiroj bonkvalitas. Satiraj noveloj laŭ renesanca tradicio (''facetiae'') majstre realiĝis de li sed eĉ seriozaj kaj religiaj aĵoj ne mankas. La grotesko ka komiko tamen estis lia ĉefa metio, kun enmetitaj proverboj kaj ŝercoj. ==Verkoj== *Operum poeticorum pars scenica, Straßburg 1569 *Op. poet. p. epica, ebd. 1599 *Op. poet. p. elegiaca, ebd. 1601 *Op. poet. p. paraphrastica, Frankfurt/M. 1602 *Elegiae, Straßburg 1607 ==Fonto== Bebermeyer, Gustav: [https://www.deutsche-biographie.de/gnd118693719.html#ndbcontent "Frischlin, Nicodemus"] - ĉe: ''Neue Deutsche Biographie,'' 5 (1961), p. 620-621 ==Eksteraj ligiloj== {{commonscat}} *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/118693719 ligiloj ĉe DDB {{DEFAULTSORT:Frischlin, Nicodemus}} [[kategorio:Germanaj verkistoj]] [[kategorio:Latinlingvaj verkistoj]] [[kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1547]]] [[kategorio:Mortintoj en 1590]] e0mx161n8q07r2c04w2yuyccqa68g3f 9368245 9368244 2026-05-07T13:46:26Z Tirolischleioans 254019 /* Verkoj */ 9368245 wikitext text/x-wiki [[File:Frischlin Haus.JPG|thumb|la domo de Frischlin en Tubingeno]] '''Nicodemus FRISCHLIN''' (naskiĝinta la {{daton|22|9|1547}} en [[balingen|Balingen-Erzingen]], mortinta la {{daton|29|11|1590}} en [[bad Urach|Urach]]) estis [[germanio|germana]] filologo kaj novlatina dramisto kaj lirikisto. Edzigis lin en 1568 Margarethe Brenz. ==Vivo== Estante filo de paroĥestro li frekventis lernejojn en Balingen kaj [[tübingen|Tubingeno]] kaj klostrajn lernejojn je Königsbronn kaj Bebenhausen. En 1562 li enmatrikuliĝis en la Tubingena Konvento kaj bakalaŭriĝis en 1564. En 1565 li magistriĝis kaj en 1568 li akiris ''lectio poetices'', do eksterordan profesorecon. Imperiestro [[rudolfo la 2-a (Sankta Romia Imperio|Rudolfo la 2-a]] kronis lin poeto kaj nomumis lin palatinan grafon. Longtempe li ĝuis la apogon de la stutgarta kortego kverelante senĉese kun tubingenaj kolegoj (i.a. [[Martin Crusius]]). Pro tio li iĝis lernejestro en [[Labako]]. Post kiam li restadis vintre 1584/85 en [[Strasburgo]] por prizorgi publikadon de verkoj, li reiris Tubingenon. Tie baldaŭ reflamiĝis la malnovaj malpacetoj! Migrado irigis lin poste al [[Prago]], [[lutherstadt Wittenberg|Wittenberg]], [[Braunschweig]], [[Kaselo], [[Marburg]] kaj [[Frankfurto ĉe Majno]] ĝis kiam li arestiĝis laŭ duka ordono. Enkarceriĝo de li estis sur la citadelo de Hohenurach. Li mortis malsuprenglitante dum fuĝoprovo elprizona. ==Graveco== Frischlin estis multtalenta ulo, filologe kaj poete. Krom filologiaĵojn li tradukis komediojn de [[Aristofano]] en la latinan kaj verkis mem latinlingvajn komediojn - inter kiuj la plej bona estis ''Iulius redivivus'', Strasburgo 1585; ĝi ĝuis surscenigon antaŭ la kortegon de [[Stutgarto]]. Li skribis ankaŭ germanlingvajn dramojn, el kiuj unusola estis presita, nome ''Frau Wendelgard'' (Tubingeno 1581). La komediojn inter 1575-82 Stutgarte kaj Tubingene ofte oni povis spekto, ekz. ankaŭ okaze de la 100-a datreveno de la tubingena universitatfondiĝo. Laŭokazaj poemoj de li estas elegantaj kaj malpezaj, sed ankaŭ liaj epigramoj, elegioj, odoj, eposoj kaj satiroj bonkvalitas. Satiraj noveloj laŭ renesanca tradicio (''facetiae'') majstre realiĝis de li sed eĉ seriozaj kaj religiaj aĵoj ne mankas. La grotesko ka komiko tamen estis lia ĉefa metio, kun enmetitaj proverboj kaj ŝercoj. ==Verkoj== *Operum poeticorum pars scenica, Strasburgo 1569 *Op. poet. p. epica, Strasburgo 1599 *Op. poet. p. elegiaca, Strasburgo 1601 *Op. poet. p. paraphrastica, Frankfurto ĉe Majno 1602 *Elegiae, Strasburgo 1607 ==Fonto== Bebermeyer, Gustav: [https://www.deutsche-biographie.de/gnd118693719.html#ndbcontent "Frischlin, Nicodemus"] - ĉe: ''Neue Deutsche Biographie,'' 5 (1961), p. 620-621 ==Eksteraj ligiloj== {{commonscat}} *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/118693719 ligiloj ĉe DDB {{DEFAULTSORT:Frischlin, Nicodemus}} [[kategorio:Germanaj verkistoj]] [[kategorio:Latinlingvaj verkistoj]] [[kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1547]]] [[kategorio:Mortintoj en 1590]] hh6jo57okculaq0en2niaeeqg069yey 9368246 9368245 2026-05-07T13:49:03Z Tirolischleioans 254019 9368246 wikitext text/x-wiki [[File:Frischlin Haus.JPG|thumb|la domo de Frischlin en Tubingeno]] '''Philipp Nicodemus FRISCHLIN''' (naskiĝinta la {{daton|22|9|1547}} en [[balingen|Balingen-Erzingen]], mortinta la {{daton|29|11|1590}} en [[bad Urach|Urach]]) estis [[germanio|germana]] filologo kaj novlatina dramisto kaj lirikisto. Edzigis lin en 1568 Margarethe Brenz. ==Vivo== Estante filo de paroĥestro li frekventis lernejojn en Balingen kaj [[tübingen|Tubingeno]] kaj klostrajn lernejojn je Königsbronn kaj Bebenhausen. En 1562 li enmatrikuliĝis en la Tubingena Konvento kaj bakalaŭriĝis en 1564. En 1565 li magistriĝis kaj en 1568 li akiris ''lectio poetices'', do eksterordan profesorecon. Imperiestro [[rudolfo la 2-a (Sankta Romia Imperio|Rudolfo la 2-a]] kronis lin poeto kaj nomumis lin palatinan grafon. Longtempe li ĝuis la apogon de la stutgarta kortego kverelante senĉese kun tubingenaj kolegoj (i.a. [[Martin Crusius]]). Pro tio li iĝis lernejestro en [[Labako]]. Post kiam li restadis vintre 1584/85 en [[Strasburgo]] por prizorgi publikadon de verkoj, li reiris Tubingenon. Tie baldaŭ reflamiĝis la malnovaj malpacetoj! Migrado irigis lin poste al [[Prago]], [[lutherstadt Wittenberg|Wittenberg]], [[Braunschweig]], [[Kaselo], [[Marburg]] kaj [[Frankfurto ĉe Majno]] ĝis kiam li arestiĝis laŭ duka ordono. Enkarceriĝo de li estis sur la citadelo de Hohenurach. Li mortis malsuprenglitante dum fuĝoprovo elprizona. ==Graveco== Frischlin estis multtalenta ulo, filologe kaj poete. Krom filologiaĵojn li tradukis komediojn de [[Aristofano]] en la latinan kaj verkis mem latinlingvajn komediojn - inter kiuj la plej bona estis ''Iulius redivivus'', Strasburgo 1585; ĝi ĝuis surscenigon antaŭ la kortegon de [[Stutgarto]]. Li skribis ankaŭ germanlingvajn dramojn, el kiuj unusola estis presita, nome ''Frau Wendelgard'' (Tubingeno 1581). La komediojn inter 1575-82 Stutgarte kaj Tubingene ofte oni povis spekto, ekz. ankaŭ okaze de la 100-a datreveno de la tubingena universitatfondiĝo. Laŭokazaj poemoj de li estas elegantaj kaj malpezaj, sed ankaŭ liaj epigramoj, elegioj, odoj, eposoj kaj satiroj bonkvalitas. Satiraj noveloj laŭ renesanca tradicio (''facetiae'') majstre realiĝis de li sed eĉ seriozaj kaj religiaj aĵoj ne mankas. La grotesko ka komiko tamen estis lia ĉefa metio, kun enmetitaj proverboj kaj ŝercoj. ==Verkoj== *Operum poeticorum pars scenica, Strasburgo 1569 *Op. poet. p. epica, Strasburgo 1599 *Op. poet. p. elegiaca, Strasburgo 1601 *Op. poet. p. paraphrastica, Frankfurto ĉe Majno 1602 *Elegiae, Strasburgo 1607 ==Fonto== Bebermeyer, Gustav: [https://www.deutsche-biographie.de/gnd118693719.html#ndbcontent "Frischlin, Nicodemus"] - ĉe: ''Neue Deutsche Biographie,'' 5 (1961), p. 620-621 ==Eksteraj ligiloj== {{commonscat}} *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/118693719 ligiloj ĉe DDB {{DEFAULTSORT:Frischlin, Nicodemus}} [[kategorio:Germanaj verkistoj]] [[kategorio:Latinlingvaj verkistoj]] [[kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1547]]] [[kategorio:Mortintoj en 1590]] i6aqz43utusu87xa9mn6099goeg4wqt 0 943096 9368266 2026-05-07T14:21:17Z Tirolischleioans 254019 Kreis novan paĝon kun "'''Albert HUNGER''' (* 1545 je [[Kelheim]], mortinta la {{daton|11|2|1604}} en [[Ingolstadt]]) estis [[germanio|germana]] romkatolika teologo kaj universitata profesoro. Estante filo de la juristo kaj kanceliero [[Wolfgang Hunger]], li studis ĉe ''Collegium Germanicum'' en [[Romo]]. En [[Padovo]] li bakalaŭriĝis kaj fariĝis en la aĝo de 21 jaroj profesoro pri filozofio en Ingolstadt. Post la forpaso de [[Martin Eisengrein]] li iĝis vickanceliero kaj inspekt..." 9368266 wikitext text/x-wiki '''Albert HUNGER''' (* 1545 je [[Kelheim]], mortinta la {{daton|11|2|1604}} en [[Ingolstadt]]) estis [[germanio|germana]] romkatolika teologo kaj universitata profesoro. Estante filo de la juristo kaj kanceliero [[Wolfgang Hunger]], li studis ĉe ''Collegium Germanicum'' en [[Romo]]. En [[Padovo]] li bakalaŭriĝis kaj fariĝis en la aĝo de 21 jaroj profesoro pri filozofio en Ingolstadt. Post la forpaso de [[Martin Eisengrein]] li iĝis vickanceliero kaj inspektisto de la menciita altlernejo. Estante elstara oratoro<ref>Christoph Gewold eldonis la verkon ''Orationes'' de Hunger, en tri volumoj.</ref> Akompanite de [[Jakob Gretsser]] li estis sendita al [[regensburgo|Ratisbono]], al interkonfesiaj disputoj faritaj en 1601 en latina lingvo.<ref>Ĉefaj agantoj de la alia, luterana flanko estis [[Jacob Heilbronner]] kaj [[Aegidius Hunnius]].</ref> Hunger estis ankaŭ katedrala kapitulano je [[Eichstätt]]. Seine zahlreichen philosophischen und theologischen Schriften sind aufgeführt in Kobolt’s Gelehrtenlexikon S. 351 ff. ==Fonto== Art. [https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Hunger,_Albert&oldid=- "Hunger, Albert"] - fare de Georg Westermayer, je: ''Allgemeine Deutsche Biographie,'' volumo 13 (1881), p. 413–414 ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/100295770 ligiloj ĉe DDB] *[http://www.prdl.org/author_view.php?a_id=1469 verka listo] - ĉe: ''prdl.org'' ==Notoj== <references/> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hunger, Albert}} [[kategorio:Germanaj katolikaj teologoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1545]] [[kategorio:Mortintoj en 1604]] jzvaxl5pm496ouktr32lue37as9b993 9368268 9368266 2026-05-07T14:21:33Z Tirolischleioans 254019 /* Notoj */ 9368268 wikitext text/x-wiki '''Albert HUNGER''' (* 1545 je [[Kelheim]], mortinta la {{daton|11|2|1604}} en [[Ingolstadt]]) estis [[germanio|germana]] romkatolika teologo kaj universitata profesoro. Estante filo de la juristo kaj kanceliero [[Wolfgang Hunger]], li studis ĉe ''Collegium Germanicum'' en [[Romo]]. En [[Padovo]] li bakalaŭriĝis kaj fariĝis en la aĝo de 21 jaroj profesoro pri filozofio en Ingolstadt. Post la forpaso de [[Martin Eisengrein]] li iĝis vickanceliero kaj inspektisto de la menciita altlernejo. Estante elstara oratoro<ref>Christoph Gewold eldonis la verkon ''Orationes'' de Hunger, en tri volumoj.</ref> Akompanite de [[Jakob Gretsser]] li estis sendita al [[regensburgo|Ratisbono]], al interkonfesiaj disputoj faritaj en 1601 en latina lingvo.<ref>Ĉefaj agantoj de la alia, luterana flanko estis [[Jacob Heilbronner]] kaj [[Aegidius Hunnius]].</ref> Hunger estis ankaŭ katedrala kapitulano je [[Eichstätt]]. Seine zahlreichen philosophischen und theologischen Schriften sind aufgeführt in Kobolt’s Gelehrtenlexikon S. 351 ff. ==Fonto== Art. [https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Hunger,_Albert&oldid=- "Hunger, Albert"] - fare de Georg Westermayer, je: ''Allgemeine Deutsche Biographie,'' volumo 13 (1881), p. 413–414 ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/100295770 ligiloj ĉe DDB] *[http://www.prdl.org/author_view.php?a_id=1469 verka listo] - ĉe: ''prdl.org'' ==Notoj== <references/> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hunger, Albert}} [[kategorio:Germanaj teologoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1545]] [[kategorio:Mortintoj en 1604]] b7ayp6rafbuvbtyihoj13bt46qk7u9i 9368269 9368268 2026-05-07T14:22:16Z Tirolischleioans 254019 9368269 wikitext text/x-wiki '''Albert HUNGER''' (* 1545 je [[Kelheim]], mortinta la {{daton|11|2|1604}} en [[Ingolstadt]]) estis [[germanio|germana]] romkatolika teologo kaj universitata profesoro. Estante filo de la juristo kaj kanceliero [[Wolfgang Hunger]], li studis ĉe ''Collegium Germanicum'' en [[Romo]]. En [[Padovo]] li bakalaŭriĝis kaj fariĝis en la aĝo de 21 jaroj profesoro pri filozofio en Ingolstadt. Post la forpaso de [[Martin Eisengrein]] li iĝis vickanceliero kaj inspektisto de la menciita altlernejo. Estante elstara oratoro<ref>Christoph Gewold eldonis la verkon ''Orationes'' de Hunger, en tri volumoj.</ref> Akompanite de [[Jakob Gretser]] li estis sendita al [[regensburgo|Ratisbono]], al interkonfesiaj disputoj faritaj en 1601 en latina lingvo.<ref>Ĉefaj agantoj de la alia, luterana flanko estis [[Jacob Heilbronner]] kaj [[Aegidius Hunnius]].</ref> Hunger estis ankaŭ katedrala kapitulano je [[Eichstätt]]. Seine zahlreichen philosophischen und theologischen Schriften sind aufgeführt in Kobolt’s Gelehrtenlexikon S. 351 ff. ==Fonto== Art. [https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Hunger,_Albert&oldid=- "Hunger, Albert"] - fare de Georg Westermayer, je: ''Allgemeine Deutsche Biographie,'' volumo 13 (1881), p. 413–414 ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/100295770 ligiloj ĉe DDB] *[http://www.prdl.org/author_view.php?a_id=1469 verka listo] - ĉe: ''prdl.org'' ==Notoj== <references/> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hunger, Albert}} [[kategorio:Germanaj teologoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1545]] [[kategorio:Mortintoj en 1604]] d8lnzu5nkaxjsmlt8xs0hxea1zb101k 9368273 9368269 2026-05-07T14:25:22Z Tirolischleioans 254019 9368273 wikitext text/x-wiki '''Albert HUNGER''' (* 1545 je [[Kelheim]], mortinta la {{daton|11|2|1604}} en [[Ingolstadt]]) estis [[germanio|germana]] romkatolika teologo kaj universitata profesoro. Estante filo de la juristo kaj kanceliero [[Wolfgang Hunger]], li studis ĉe ''Collegium Germanicum'' en [[Romo]]. En [[Padovo]] li bakalaŭriĝis kaj fariĝis en la aĝo de 21 jaroj profesoro pri filozofio en Ingolstadt. Post la forpaso de [[Martin Eisengrein]] li iĝis vickanceliero kaj inspektisto de la menciita altlernejo. Estante elstara oratoro<ref>Christoph Gewold eldonis la verkon ''Orationes'' de Hunger, en tri volumoj.</ref> li estis sendita (sub akompano de [[Jakob Gretser]]) al [[regensburgo|Ratisbono]], al interkonfesiaj disputoj faritaj en 1601 en latina lingvo.<ref>Ĉefaj agantoj de la alia, luterana flanko estis [[Jacob Heilbronner]] kaj [[Aegidius Hunnius]].</ref> Hunger estis ankaŭ katedrala kapitulano je [[Eichstätt]]. Seine zahlreichen philosophischen und theologischen Schriften sind aufgeführt in Kobolt’s Gelehrtenlexikon S. 351 ff. ==Fonto== Art. [https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Hunger,_Albert&oldid=- "Hunger, Albert"] - fare de Georg Westermayer, je: ''Allgemeine Deutsche Biographie,'' volumo 13 (1881), p. 413–414 ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/100295770 ligiloj ĉe DDB] *[http://www.prdl.org/author_view.php?a_id=1469 verka listo] - ĉe: ''prdl.org'' ==Notoj== <references/> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hunger, Albert}} [[kategorio:Germanaj teologoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1545]] [[kategorio:Mortintoj en 1604]] g93szd5uvufapyfg837qco5z60s2a0x 9368275 9368273 2026-05-07T14:27:05Z Tirolischleioans 254019 9368275 wikitext text/x-wiki '''Albert HUNGER''' (* 1545 je [[Kelheim]], mortinta la {{daton|11|2|1604}} en [[Ingolstadt]]) estis [[germanio|germana]] romkatolika teologo kaj universitata profesoro. Estante filo de la juristo kaj kanceliero [[Wolfgang Hunger]], li studis ĉe ''Collegium Germanicum'' en [[Romo]]. En [[Padovo]] li bakalaŭriĝis kaj fariĝis en la aĝo de 21 jaroj profesoro pri filozofio en Ingolstadt. Post la forpaso de [[Martin Eisengrein]] li iĝis vickanceliero kaj inspektisto de la menciita altlernejo. Estante elstara oratoro<ref>Christoph Gewold eldonis la verkon ''Orationes'' de Hunger, en tri volumoj.</ref> li estis sendita (sub akompano de [[Jakob Gretser]]) al [[regensburgo|Ratisbono]], al interkonfesiaj disputoj faritaj en 1601 en latina lingvo.<ref>Ĉefaj agantoj de la alia, luterana flanko estis [[Jacob Heilbronner]] kaj [[Aegidius Hunnius]].</ref> Hunger estis ankaŭ katedrala kapitulano je [[Eichstätt]]. ==Fonto== Art. [https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Hunger,_Albert&oldid=- "Hunger, Albert"] - fare de Georg Westermayer, je: ''Allgemeine Deutsche Biographie,'' volumo 13 (1881), p. 413–414 ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/100295770 ligiloj ĉe DDB] *[http://www.prdl.org/author_view.php?a_id=1469 verka listo] - ĉe: ''prdl.org'' ==Notoj== <references/> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hunger, Albert}} [[kategorio:Germanaj teologoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1545]] [[kategorio:Mortintoj en 1604]] al1zdvz9zmm3xh2t1albnqnvth3nkhk 9368319 9368275 2026-05-07T16:06:30Z Tirolischleioans 254019 9368319 wikitext text/x-wiki '''Albert HUNGER''' (* 1545 je [[Kelheim]], mortinta la {{daton|11|2|1604}} en [[Ingolstadt]]) estis [[germanio|germana]] romkatolika teologo kaj universitata profesoro. Estante filo de la juristo kaj kanceliero [[Wolfgang Hunger]], li studis ĉe ''Collegium Germanicum'' en [[Romo]]. En [[Padovo]] li bakalaŭriĝis kaj fariĝis en la aĝo de 21 jaroj profesoro pri filozofio en Ingolstadt. Post la forpaso de [[Martin Eisengrein]] li iĝis vickanceliero kaj inspektisto de la menciita altlernejo. Estante elstara oratoro<ref>Christoph Gewold eldonis la verkon ''Orationes'' de Hunger, en tri volumoj.</ref> li estis sendita (sub akompano de [[Jakob Gretser]]) al [[regensburgo|Ratisbono]], al interkonfesiaj disputoj faritaj en 1601 en latina lingvo.<ref>Ĉefaj agantoj de la alia, luterana flanko estis [[Jacob Heilbronner]] kaj [[Aegidius Hunnius la Maljuna]].</ref> Hunger estis ankaŭ katedrala kapitulano je [[Eichstätt]]. ==Fonto== Art. [https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Hunger,_Albert&oldid=- "Hunger, Albert"] - fare de Georg Westermayer, je: ''Allgemeine Deutsche Biographie,'' volumo 13 (1881), p. 413–414 ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/100295770 ligiloj ĉe DDB] *[http://www.prdl.org/author_view.php?a_id=1469 verka listo] - ĉe: ''prdl.org'' ==Notoj== <references/> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hunger, Albert}} [[kategorio:Germanaj teologoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1545]] [[kategorio:Mortintoj en 1604]] msxg9fwiycgmrs2oxdhh6x2pbzzu9hx 14 943097 9368284 2026-05-07T15:04:55Z RG72 11847 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Hidrazidoj]] [[Kategorio:Laktamoj]] [[Kategorio:Kvinmembraj ringoj]]" 9368284 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Hidrazidoj]] [[Kategorio:Laktamoj]] [[Kategorio:Kvinmembraj ringoj]] 0nk8kzrros9476qik0us7odnd7hqn27 9368286 9368284 2026-05-07T15:07:15Z RG72 11847 9368286 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Hidrazidoj]] [[Kategorio:Laktamoj]] [[Kategorio:Kvinmembraj ringoj]] [[Kategorio:Pirazolinoj]] rv44xh3izlo3a3ynbz0qd5bt99xqczi 14 943098 9368285 2026-05-07T15:05:50Z RG72 11847 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Hidrazinoj]] [[Kategorio:Aminoj]]" 9368285 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Hidrazinoj]] [[Kategorio:Aminoj]] o92sgn9v6dfc35i55zw4tkr16tj7mec 14 943099 9368287 2026-05-07T15:08:14Z RG72 11847 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Nitrogenaj heterocikloj]] [[Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj kun 1 ringo]] [[Kategorio:vinmembraj ringoj]]" 9368287 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Nitrogenaj heterocikloj]] [[Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj kun 1 ringo]] [[Kategorio:vinmembraj ringoj]] 2mhptbc4atgrmvbi58adtf0tupsr0vd 9368288 9368287 2026-05-07T15:08:40Z RG72 11847 9368288 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Nitrogenaj heterocikloj]] [[Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj kun 1 ringo]] [[Kategorio:Kvinmembraj ringoj]] 1tqpkm888ocvwxblwg180anpl0fgvgj 0 943100 9368291 2026-05-07T15:14:11Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1352646909|E. A. Mario]]" 9368291 wikitext text/x-wiki * [https://adp.library.ucsb.edu/names/108868 Registraĵoj de E.A. Mario] ĉe la Diskaro de usonaj historiaj registraĵoj . [[Kategorio:Italaj poemoj]] [[Kategorio:Italaj muzikistoj]] [[Kategorio:Italaj verkistoj]] np5dy9ilcszh7hfgjvd6rukfuf6yjx4 9368293 9368291 2026-05-07T15:20:27Z Sj1mor 12103 9368293 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''E.A. MARIO''', pseŭdonimo de '''Giovanni Ermete GAETA''' (naskiĝis la 5-an de majo 1884 en [[Napolo]], [[Italio]] - mortis la 24-an de junio 1961 samloke), estis itala poeto, verkisto kaj muzikisto. Lia [[Artistnomo|artista nomo]] estis formita de la ''E'' de ''Ermes'' (lia unua pseŭdonimo), la ''A'' de Alessandro (la persona nomo de Alessandro Sacheri, ĉefredaktoro de la ĝenova gazeto ''Il Lavoro''), kaj ''Mario'' de la pseŭdonimo de la pola verkistino Maria Clarvy, kiu direktis la bergamasan gazeton ''Il Ventesimo''.<ref>{{cite web|title=Com'è nata la "Leggenda del Piave"|url=http://www.ilpost.it/2015/05/24/leggenda-del-piave/|website=Il Post|language=it-IT|date=la 24-an de majo 2015}}</ref> [[Memlernanto|Memlerninta]] muzikisto, li atingis fruan sukceson per la kanto ''Cara mammà''. Komence, li nur verkis la kantotekston, sed baldaŭ li decidis komponi ankaŭ la muzikon. Liaj kantoj kaj en la itala kaj en la napola lingvoj estas famaj ( ''Santa Lucia'', ''Vipera'', ''Balocchi e profumi'', ''Maggio, si' tu'', ''Funtana all'ombra'', ''Canzona appassiunata'' kaj ''Io 'na chitarra e 'a luna'' ), kvankam lia plej rimarkinda kanto estis ''La canzone del Piave'' (1918).<ref>Bruna Catalano Gaeta (1989) E.A. Mario: Leggenda E Storia, pag.57. Liguori Editore s.r.l</ref> Li estas konsiderata unu el la plej grandaj eksponentoj de la napola kanto de la unua duono de la 20-a {{siglo|XX||s}}. Li ankaŭ estas la aŭtoro de teatra opero, pluraj volumoj da versoj, kaj kelkaj operaj libretoj. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://adp.library.ucsb.edu/names/108868 Registraĵoj de E.A. Mario] ĉe la Diskaro de usonaj historiaj registraĵoj. {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mario, E. A.}} [[Kategorio:Italaj poemoj]] [[Kategorio:Italaj muzikistoj]] [[Kategorio:Italaj verkistoj]] d1339qg5waamz60opazidkcoagwhe0t 9368294 9368293 2026-05-07T15:20:40Z Sj1mor 12103 9368294 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''E.A. MARIO''', pseŭdonimo de '''Giovanni Ermete GAETA''' (naskiĝis la 5-an de majo 1884 en [[Napolo]], [[Italio]] - mortis la 24-an de junio 1961 samloke), estis itala poeto, verkisto kaj muzikisto. Lia [[Artistnomo|artista nomo]] estis formita de la ''E'' de ''Ermes'' (lia unua pseŭdonimo), la ''A'' de Alessandro (la persona nomo de Alessandro Sacheri, ĉefredaktoro de la ĝenova gazeto ''Il Lavoro''), kaj ''Mario'' de la pseŭdonimo de la pola verkistino Maria Clarvy, kiu direktis la bergamasan gazeton ''Il Ventesimo''.<ref>{{cite web|title=Com'è nata la "Leggenda del Piave"|url=http://www.ilpost.it/2015/05/24/leggenda-del-piave/|website=Il Post|language=it-IT|date=la 24-an de majo 2015}}</ref> [[Memlernanto|Memlerninta]] muzikisto, li atingis fruan sukceson per la kanto ''Cara mammà''. Komence, li nur verkis la kantotekston, sed baldaŭ li decidis komponi ankaŭ la muzikon. Liaj kantoj kaj en la itala kaj en la napola lingvoj estas famaj ( ''Santa Lucia'', ''Vipera'', ''Balocchi e profumi'', ''Maggio, si' tu'', ''Funtana all'ombra'', ''Canzona appassiunata'' kaj ''Io 'na chitarra e 'a luna'' ), kvankam lia plej rimarkinda kanto estis ''La canzone del Piave'' (1918).<ref>Bruna Catalano Gaeta (1989) E.A. Mario: Leggenda E Storia, pag.57. Liguori Editore s.r.l</ref> Li estas konsiderata unu el la plej grandaj eksponentoj de la napola kanto de la unua duono de la 20-a jarcento. Li ankaŭ estas la aŭtoro de teatra opero, pluraj volumoj da versoj, kaj kelkaj operaj libretoj. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://adp.library.ucsb.edu/names/108868 Registraĵoj de E.A. Mario] ĉe la Diskaro de usonaj historiaj registraĵoj. {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mario, E. A.}} [[Kategorio:Italaj poemoj]] [[Kategorio:Italaj muzikistoj]] [[Kategorio:Italaj verkistoj]] lj23czo0hjb2ovn33t214h7g70avr4d 0 943101 9368296 2026-05-07T15:23:29Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:es:Special:Redirect/revision/164178128|Ernesto Murolo]]" 9368296 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Teatro_-_Ernesto_Murolo.djvu|eta|Teatro de Ernesto Murolo (1876-1939) Kompilaĵo. Publikigita en 1919 de Riccardo Ricciardi. Redaktita en Napolo.]] [[Kategorio:Italaj poetoj]] [[Kategorio:Italaj verkistoj]] 6kizm1ncxxdtqfg1a5c1q6h1s873esj 9368297 9368296 2026-05-07T15:28:58Z Sj1mor 12103 9368297 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} [[Dosiero:Teatro_-_Ernesto_Murolo.djvu|eta|Teatro de Ernesto Murolo (1876-1939) Kompilaĵo. Publikigita en 1919 de Riccardo Ricciardi. Redaktita en Napolo.]] '''Ernesto MUROLO''' (naskiĝis la 4-an de aprilo 1876 en [[Napolo]] - mortis la 30-an de oktobro 1939 samloke) estis itala dramisto , poeto , scenaristo kaj ĵurnalisto. Li verkis ĉefe en la napola dialekto de la itala lingvo. Li ĉefe kultivis popularan poezion en la [[napola lingvo]], kaj liaj komponaĵoj distingiĝas pro sia sento kaj gracio, same kiel pro sia stila korekteco. Konata pro sia sukcesa partnereco kun komponisto [[Ernesto Tagliaferri]], kune ili komponis kelkajn el la plej famaj napolaj kantoj. Kune kun Salvatore di Giacomo kaj Libre Bovio, li estis unu el la arkitektoj de la tiel nomata ora epoko de itala kanto. Li estis la patro de la kantisto-kantverkisto [[Roberto Murolo]]. Lia multflankeco permesis al li dediĉi sin al pluraj kampoj kiel ĵurnalismo, publikigado de multaj artikoloj, poezio, komponado de kantoj kaj verkado por la teatro en kunlaboro kun [[Libero Bovio]]: ''Il imposto, Signurine kaj Gente nostra''. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Murolo, Ernesto}} [[Kategorio:Italaj poetoj]] [[Kategorio:Italaj verkistoj]] o273f5irqeyndwdthj56am0aii0303i 1 943102 9368312 2026-05-07T15:54:59Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Memoru, ke artikola ĝermo - la minimuma nivelo de akceptebla vikipedia teksto - devas nepre havi almenaŭ 3 frazojn. ~~~~" 9368312 wikitext text/x-wiki Memoru, ke artikola ĝermo - la minimuma nivelo de akceptebla vikipedia teksto - devas nepre havi almenaŭ 3 frazojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:54, 7 maj. 2026 (UTC) iac9st9fi5j14sybpj3qrroct27qesb 0 943103 9368335 2026-05-07T16:51:39Z Tirolischleioans 254019 Kreis novan paĝon kun "[[file:Schloss Höchstädt Pfalzgraf Philipp Ludwig retusche.jpg|eta|duko Filipo Ludoviko (Pfalz-Neuburg), 1577]] '''Filipo Ludoviko''' (naskiĝinta la {{daton|2|10|1547}} en [[Zweibrücken]], mortinta la {{daton|22|8|1614}} en [[Neuburg an der Donau]]) estis palatina grafo kaj duko de [[Palatinato-Neuburg]] estante el la dinastio de la [[Vitelsbaĥoj]]. Danke al lia geedziĝo, la duko de Neuburg ekposedrajtantis je la [[Duklando Jülich]] kaj la [[Duklando Berg]]...." 9368335 wikitext text/x-wiki [[file:Schloss Höchstädt Pfalzgraf Philipp Ludwig retusche.jpg|eta|duko Filipo Ludoviko (Pfalz-Neuburg), 1577]] '''Filipo Ludoviko''' (naskiĝinta la {{daton|2|10|1547}} en [[Zweibrücken]], mortinta la {{daton|22|8|1614}} en [[Neuburg an der Donau]]) estis palatina grafo kaj duko de [[Palatinato-Neuburg]] estante el la dinastio de la [[Vitelsbaĥoj]]. Danke al lia geedziĝo, la duko de Neuburg ekposedrajtantis je la [[Duklando Jülich]] kaj la [[Duklando Berg]]. Patro lia estis duko Volfgango (Palatinato-Zweibrücken). Edzigis lin Anna, filino de la duko de ''Jülich-Kleve-Berg''. Post la patra forpaso li iĝis en 1569 princo de ''Pfalz-Neuburg'', dum la frato [[Johano la 1-a (Pfalz-Zweibrücken)|Johano]] ricevis al suverenecon super [[Pfalz-Zweibrücken]]. Ankaŭ en la [[tronhereda konflikto pri Jülich-Kleve]] li estis favorata. Li subsignis la [[Konkordoformulo]]n de 1577 kaj la ''Konkordolibron'' de 1580 je propra nomo kaj tutele por la margrafoj [[Ernesto Frederiko (Baden-Durlach)]] kaj [[Jakobo la 3-a (Baden-Hachberg)]]. Danke al rapida kaj lerta agado li kaj la princ-elektisto [[Johano Sigismundo (Brandenburgio)]] sukcese gajnis heredrajtojn. Tamen al oficiala transpreno de la duklandoj Jülich kaj Berg kaj de la teritorioj de [[Ravenstein]] (fare de Pfalz-Neuburg) ne antaŭ 1614 okazis (fare de al filo Volfgango Vilhelmo). Ĉi filo mallonge antaŭe konvertiĝis al [[katolikismo]] nuptante Magdalene, fratinon de la bavara duko [[maksimiliano la 1-a (Bavario)|Maksimiliano la 1-a]]. Tial li povis esti certa pri la subteno fare de la [[Katolika Ligo (1609)|Katolika Ligo]]. Tia konvertiĝo de la filo ŝokis Filipon Ludovikon ege. Por elektigi alian tronheredanton li jam ordonis okazigon de [[dieto]] por la 28.8.1614. Sed li mortis kvin tagojn pli frue. == Literaturo == * Fuchs, Peter: [https://www.deutsche-biographie.de/gnd118593951.html#ndbcontent "Philipp Ludwig"] - ĉe: ''Neue Deutsche Biographie,'' 20 (2001), p. 383-384 * Erika Kossol: Die Reichspolitik des Pfalzgrafen Philipp Ludwig von Neuburg (1547–1614). Schriftreihe der Historischen Kommusion bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften. Schrift 14, Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1976 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} *[https://archiv.hdbg.de/portraitgalerie/gemaelde-6738.php prezento fare de HDBG] * * [https://www.schloesser.bayern.de/deutsch/schloss/objekte/neuburg.htm Kastelo Neuburg] == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj nobeloj]] [[Kategorio:Dukoj]] [[Kategorio:Vitelsbaĥoj]] [[kategorio:Palatinato]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1547]] [[Kategorio:Mortintoj en 1614]] ejef83zc4ctzzvgmwpr0c4gq9cm1x7i 9368338 9368335 2026-05-07T16:55:16Z Tirolischleioans 254019 9368338 wikitext text/x-wiki [[file:Schloss Höchstädt Pfalzgraf Philipp Ludwig retusche.jpg|eta|duko Filipo Ludoviko (Pfalz-Neuburg), 1577]] '''Filipo Ludoviko''' (naskiĝinta la {{daton|2|10|1547}} en [[Zweibrücken]], mortinta la {{daton|22|8|1614}} en [[Neuburg an der Donau]]) estis palatina grafo kaj duko de [[Palatinato-Neuburg]] estante el la dinastio de la [[Vitelsbaĥoj]]. Danke al lia geedziĝo, la duko de Neuburg ekposedrajtantis je la [[Duklando Jülich]] kaj la [[Duklando Berg]]. Patro lia estis duko Volfgango (Palatinato-Zweibrücken). Edzigis lin Anna, filino de la duko de ''Jülich-Kleve-Berg''. Post la patra forpaso li iĝis en 1569 princo de ''Pfalz-Neuburg'', dum la frato [[Johano la 1-a (Palatinato-Zweibrücken)|Johano]] ricevis al suverenecon super [[Pfalz-Zweibrücken]]. Ankaŭ en la [[tronhereda konflikto pri Jülich-Kleve]] li estis favorata. Li subsignis la [[Konkordoformulo]]n de 1577 kaj la ''Konkordolibron'' de 1580 je propra nomo kaj tutele por la margrafoj [[Ernesto Frederiko (Baden-Durlach)]] kaj [[Jakobo la 3-a (Baden-Hachberg)]]. Danke al rapida kaj lerta agado li kaj la princ-elektisto [[Johano Sigismundo (Brandenburgio)]] sukcese gajnis heredrajtojn. Tamen al oficiala transpreno de la duklandoj Jülich kaj Berg kaj de la teritorioj de [[Ravenstein]] (fare de Pfalz-Neuburg) ne antaŭ 1614 okazis (fare de al filo Volfgango Vilhelmo). Ĉi filo mallonge antaŭe konvertiĝis al [[katolikismo]] nuptante Magdalene, fratinon de la bavara duko [[maksimiliano la 1-a (Bavario)|Maksimiliano la 1-a]]. Tial li povis esti certa pri la subteno fare de la [[Katolika Ligo (1609)|Katolika Ligo]]. Tia konvertiĝo de la filo ŝokis Filipon Ludovikon ege. Por elektigi alian tronheredanton li jam ordonis okazigon de [[dieto]] por la 28.8.1614. Sed li mortis kvin tagojn pli frue. == Literaturo == * Fuchs, Peter: [https://www.deutsche-biographie.de/gnd118593951.html#ndbcontent "Philipp Ludwig"] - ĉe: ''Neue Deutsche Biographie,'' 20 (2001), p. 383-384 * Erika Kossol: Die Reichspolitik des Pfalzgrafen Philipp Ludwig von Neuburg (1547–1614). Schriftreihe der Historischen Kommusion bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften. Schrift 14, Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1976 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} *[https://archiv.hdbg.de/portraitgalerie/gemaelde-6738.php prezento fare de HDBG] * * [https://www.schloesser.bayern.de/deutsch/schloss/objekte/neuburg.htm Kastelo Neuburg] == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj nobeloj]] [[Kategorio:Dukoj]] [[Kategorio:Vitelsbaĥoj]] [[kategorio:Palatinato]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1547]] [[Kategorio:Mortintoj en 1614]] nnvy64408gcq2jyyfpfxgyrm78jwu8b 9368339 9368338 2026-05-07T16:56:30Z Tirolischleioans 254019 9368339 wikitext text/x-wiki [[file:Schloss Höchstädt Pfalzgraf Philipp Ludwig retusche.jpg|eta|duko Filipo Ludoviko (Palatinato-Neuburg), 1577]] '''Philipp Ludwig''' (naskiĝinta la {{daton|2|10|1547}} en [[Zweibrücken]], mortinta la {{daton|22|8|1614}} en [[Neuburg an der Donau]]) estis palatina grafo kaj duko de [[Palatinato-Neuburg]] estante el la dinastio de la [[Vitelsbaĥoj]]. Danke al lia geedziĝo, la duko de Neuburg ekposedrajtantis je la [[Duklando Jülich]] kaj la [[Duklando Berg]]. Patro lia estis duko Volfgango (Palatinato-Zweibrücken). Edzigis lin Anna, filino de la duko de ''Jülich-Kleve-Berg''. Post la patra forpaso li iĝis en 1569 princo de ''Pfalz-Neuburg'', dum la frato [[Johano la 1-a (Palatinato-Zweibrücken)|Johano]] ricevis al suverenecon super [[Pfalz-Zweibrücken]]. Ankaŭ en la [[tronhereda konflikto pri Jülich-Kleve]] li estis favorata. Li subsignis la [[Konkordoformulo]]n de 1577 kaj la ''Konkordolibron'' de 1580 je propra nomo kaj tutele por la margrafoj [[Ernesto Frederiko (Baden-Durlach)]] kaj [[Jakobo la 3-a (Baden-Hachberg)]]. Danke al rapida kaj lerta agado li kaj la princ-elektisto [[Johano Sigismundo (Brandenburgio)]] sukcese gajnis heredrajtojn. Tamen al oficiala transpreno de la duklandoj Jülich kaj Berg kaj de la teritorioj de [[Ravenstein]] (fare de Pfalz-Neuburg) ne antaŭ 1614 okazis (fare de al filo Volfgango Vilhelmo). Ĉi filo mallonge antaŭe konvertiĝis al [[katolikismo]] nuptante Magdalene, fratinon de la bavara duko [[maksimiliano la 1-a (Bavario)|Maksimiliano la 1-a]]. Tial li povis esti certa pri la subteno fare de la [[Katolika Ligo (1609)|Katolika Ligo]]. Tia konvertiĝo de la filo ŝokis Filipon Ludovikon ege. Por elektigi alian tronheredanton li jam ordonis okazigon de [[dieto]] por la 28.8.1614. Sed li mortis kvin tagojn pli frue. == Literaturo == * Fuchs, Peter: [https://www.deutsche-biographie.de/gnd118593951.html#ndbcontent "Philipp Ludwig"] - ĉe: ''Neue Deutsche Biographie,'' 20 (2001), p. 383-384 * Erika Kossol: Die Reichspolitik des Pfalzgrafen Philipp Ludwig von Neuburg (1547–1614). Schriftreihe der Historischen Kommusion bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften. Schrift 14, Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1976 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} *[https://archiv.hdbg.de/portraitgalerie/gemaelde-6738.php prezento fare de HDBG] * * [https://www.schloesser.bayern.de/deutsch/schloss/objekte/neuburg.htm Kastelo Neuburg] == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj nobeloj]] [[Kategorio:Dukoj]] [[Kategorio:Vitelsbaĥoj]] [[kategorio:Palatinato]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1547]] [[Kategorio:Mortintoj en 1614]] kp4x03smc7j6r658kvq86ndik5c5kqf 0 943104 9368356 2026-05-07T18:57:41Z Tirolischleioans 254019 Kreis novan paĝon kun " [[file:HannahFischerElizabethToniSpiraVHShietzing.B.JPG|eta|Elizabeth T. Spira (dekstre), 2009]] '''Elizabeth Toni SPIRA''' (naskiĝis la {{daton|24|12|1942}} en [[Glasgow]], mortinta la {{daton|9|3|2019}} en [[Vieno]]<ref>[https://www.tt.com/kultur/kinoundtv/15414775/orf-legende-elizabeth-t-spira-im-alter-von-76-jahren-verstorben "ORF-Legende Elizabeth T. Spira im Alter von 76 Jahren verstorben"] - ĉe: ''tt.com,'' 9.3.2019</ref><ref>[https://orf.at/stories/30010..." 9368356 wikitext text/x-wiki [[file:HannahFischerElizabethToniSpiraVHShietzing.B.JPG|eta|Elizabeth T. Spira (dekstre), 2009]] '''Elizabeth Toni SPIRA''' (naskiĝis la {{daton|24|12|1942}} en [[Glasgow]], mortinta la {{daton|9|3|2019}} en [[Vieno]]<ref>[https://www.tt.com/kultur/kinoundtv/15414775/orf-legende-elizabeth-t-spira-im-alter-von-76-jahren-verstorben "ORF-Legende Elizabeth T. Spira im Alter von 76 Jahren verstorben"] - ĉe: ''tt.com,'' 9.3.2019</ref><ref>[https://orf.at/stories/3001021/ "Elizabeth T. Spira ist tot"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019) estis [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalistino televida. Ŝi famiĝis kiel fabrikinto kaj moderiginto de la (sociologie interesege) dokumenta serio ''Alltagsgeschichte'' kaj de edzperanta serio ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'' por la publikjura [[ORF]]. == Vivo kaj agado == Spira naskiĝis en 1942 kiel filino de la emigrintoj Eva kaj Leopold Spira en [[Skotlando]]; patro lia soldatis ĉe la [[Hispana Interna Milito]]. En 1946 ili revenis al Vieno kie Elizabeth frekventis la gimnazion ''Stubenbastei''. Poste ŝi studis publicadon ĉe la [[universitato de Vieno]] kie ŝi ankaŭ doktoriĝis. En 1972 Spira ekdeĵoris ĉe la semajngazeto "Profil". En 1973 ŝin dungis ORF, kie ŝi laboris inter 1974-1984 en la redaktistaro de la dokumenta serio ''Teleobjektiv''. Kolego ŝia estas tie [[Robert Dornhelm]]. Influis ŝin treete, laŭ ŝia propra aserto, la elsendestrro [[Claus Gatterer]].<ref>Nina Bayer: "Elizabeth T. Spira. Liebe eines Lebens" - ĉe: ''Statement. Das Medienmagazin,'' julio/aŭgusto 2014, p. 16–17</ref> Post la eldonoj de ''Teleobjektiv'' ŝi kreis en 1985 sociologie-dokumentan serion ''Alltagsgeschichte'' kiu ĉesis en 2006. En 1997 startis la edzperanta elsendaro ''Liebesg'schichten und Heiratssachen''. Dum 37 jaroj estis ŝia edzo la aktoro [[burgteatrejo|burgteatreja]] [[Hermann Schmid]].<ref>[https://www.news.at/a/elizabeth-t-spira-ihre-liebesg-schicht-336856 "Ihre persönliche Liebesgschicht. Seit 32 Jahren ist die Alltagspsychologin mit Schauspieler Hermann Schmid verheiratet"] - ĉe: ''news.at,'' 4.8.2012</ref> Post ŝia morto la federacia prezidanto [[Alexander Van der Bellen]] honoris ŝin kiel gravan kronikistinon de la auŝtra societo kaj de ties unuopuloj kiu neniam perdis respekton antaŭ la homoj.<ref>[https://orf.at/stories/3114583/ "Eine unbeirrbare Frau. Trauer um Elizabeth T. Spira"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref> == Premioj == * 1975 – Dr.-Karl-Renner-Publizistikpreis * 1983 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Der Archipel Mauthausen'') * 1987 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Auf der Walz'') * 1989 – Gerhard-Freund-Ring (por ''Alltagsgeschichte'') * 1991 – Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik (por ''Alltagsgeschichte'') * 1992 – Fernsehpreis der Österreichischen Erwachsenenbildung (por ''Die verflixten Nachbarn'') * 1992 – Goldene Romy * 1994 – Johann-Nestroy-Ring * 1995 – Preis der Stadt Wien * 2013 – Romy (por ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'') * 2018 – Lessing-Preis für Kritik<ref>[https://orf.at/#/stories/2438382/ "Elizabeth T. Spira erhielt deutschen Preis für Kritik"] - ĉe: ''orf.at,'' 13.5.2918</ref> == Literaturo == * Stefanie Panzenböck: ''Die Spira: Eine Biografie'', Falter Verlag, Wien 2022, ISBN 978-3-85439-704-5.<ref>[https://www.puls24.at/news/entertainment/neue-biografie-stefanie-panzenboeck-ueber-die-spira/266177 "Neue Biografie: Stefanie Panzenböck über die Spira"] - ĉe: ''puls25.at,'' 30.4.2022</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * {{DNB-Portal|115600124}} *[https://web.archive.org/web/20190309121910/http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/tv/spira100.html listo de dungitoj de ORF] * ''[https://www.deutschlandfunk.de/lessing-preis-fuer-kritik-2018-kritik-muessen-die.911.de.html?dram:article_id=417572 "Lessing-Preis für Kritik 2018"] - ĉe: ''deutschlandfunk.de,'' 10.5.2018 * [https://www.imdb.com/name/nm2430179/ Spira ĉe IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Spira, Elizabeth T}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en Vieno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1942]] [[Kategorio:Mortintoj en 2019]] fjjtb9im9obdxp5vvuk7d6vqlks5jjm 9368357 9368356 2026-05-07T18:58:06Z Tirolischleioans 254019 9368357 wikitext text/x-wiki [[file:HannahFischerElizabethToniSpiraVHShietzing.B.JPG|eta|Elizabeth T. Spira (dekstre), 2009]] '''Elizabeth Toni SPIRA''' (naskiĝis la {{daton|24|12|1942}} en [[Glasgow]], mortinta la {{daton|9|3|2019}} en [[Vieno]]<ref>[https://www.tt.com/kultur/kinoundtv/15414775/orf-legende-elizabeth-t-spira-im-alter-von-76-jahren-verstorben "ORF-Legende Elizabeth T. Spira im Alter von 76 Jahren verstorben"] - ĉe: ''tt.com,'' 9.3.2019</ref><ref>[https://orf.at/stories/3001021/ "Elizabeth T. Spira ist tot"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref>) estis [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalistino televida. Ŝi famiĝis kiel fabrikinto kaj moderiginto de la (sociologie interesege) dokumenta serio ''Alltagsgeschichte'' kaj de edzperanta serio ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'' por la publikjura [[ORF]]. == Vivo kaj agado == Spira naskiĝis en 1942 kiel filino de la emigrintoj Eva kaj Leopold Spira en [[Skotlando]]; patro lia soldatis ĉe la [[Hispana Interna Milito]]. En 1946 ili revenis al Vieno kie Elizabeth frekventis la gimnazion ''Stubenbastei''. Poste ŝi studis publicadon ĉe la [[universitato de Vieno]] kie ŝi ankaŭ doktoriĝis. En 1972 Spira ekdeĵoris ĉe la semajngazeto "Profil". En 1973 ŝin dungis ORF, kie ŝi laboris inter 1974-1984 en la redaktistaro de la dokumenta serio ''Teleobjektiv''. Kolego ŝia estas tie [[Robert Dornhelm]]. Influis ŝin treete, laŭ ŝia propra aserto, la elsendestrro [[Claus Gatterer]].<ref>Nina Bayer: "Elizabeth T. Spira. Liebe eines Lebens" - ĉe: ''Statement. Das Medienmagazin,'' julio/aŭgusto 2014, p. 16–17</ref> Post la eldonoj de ''Teleobjektiv'' ŝi kreis en 1985 sociologie-dokumentan serion ''Alltagsgeschichte'' kiu ĉesis en 2006. En 1997 startis la edzperanta elsendaro ''Liebesg'schichten und Heiratssachen''. Dum 37 jaroj estis ŝia edzo la aktoro [[burgteatrejo|burgteatreja]] [[Hermann Schmid]].<ref>[https://www.news.at/a/elizabeth-t-spira-ihre-liebesg-schicht-336856 "Ihre persönliche Liebesgschicht. Seit 32 Jahren ist die Alltagspsychologin mit Schauspieler Hermann Schmid verheiratet"] - ĉe: ''news.at,'' 4.8.2012</ref> Post ŝia morto la federacia prezidanto [[Alexander Van der Bellen]] honoris ŝin kiel gravan kronikistinon de la auŝtra societo kaj de ties unuopuloj kiu neniam perdis respekton antaŭ la homoj.<ref>[https://orf.at/stories/3114583/ "Eine unbeirrbare Frau. Trauer um Elizabeth T. Spira"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref> == Premioj == * 1975 – Dr.-Karl-Renner-Publizistikpreis * 1983 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Der Archipel Mauthausen'') * 1987 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Auf der Walz'') * 1989 – Gerhard-Freund-Ring (por ''Alltagsgeschichte'') * 1991 – Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik (por ''Alltagsgeschichte'') * 1992 – Fernsehpreis der Österreichischen Erwachsenenbildung (por ''Die verflixten Nachbarn'') * 1992 – Goldene Romy * 1994 – Johann-Nestroy-Ring * 1995 – Preis der Stadt Wien * 2013 – Romy (por ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'') * 2018 – Lessing-Preis für Kritik<ref>[https://orf.at/#/stories/2438382/ "Elizabeth T. Spira erhielt deutschen Preis für Kritik"] - ĉe: ''orf.at,'' 13.5.2918</ref> == Literaturo == * Stefanie Panzenböck: ''Die Spira: Eine Biografie'', Falter Verlag, Wien 2022, ISBN 978-3-85439-704-5.<ref>[https://www.puls24.at/news/entertainment/neue-biografie-stefanie-panzenboeck-ueber-die-spira/266177 "Neue Biografie: Stefanie Panzenböck über die Spira"] - ĉe: ''puls25.at,'' 30.4.2022</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * {{DNB-Portal|115600124}} *[https://web.archive.org/web/20190309121910/http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/tv/spira100.html listo de dungitoj de ORF] * ''[https://www.deutschlandfunk.de/lessing-preis-fuer-kritik-2018-kritik-muessen-die.911.de.html?dram:article_id=417572 "Lessing-Preis für Kritik 2018"] - ĉe: ''deutschlandfunk.de,'' 10.5.2018 * [https://www.imdb.com/name/nm2430179/ Spira ĉe IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Spira, Elizabeth T}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en Vieno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1942]] [[Kategorio:Mortintoj en 2019]] 6l4p9qky53d9egv3t44yhd5lp5rrpxf 9368358 9368357 2026-05-07T18:59:09Z Tirolischleioans 254019 Tirolischleioans movis paĝon [[Elisabeth T. Spira]] al [[Elizabeth T. Spira]] 9368357 wikitext text/x-wiki [[file:HannahFischerElizabethToniSpiraVHShietzing.B.JPG|eta|Elizabeth T. Spira (dekstre), 2009]] '''Elizabeth Toni SPIRA''' (naskiĝis la {{daton|24|12|1942}} en [[Glasgow]], mortinta la {{daton|9|3|2019}} en [[Vieno]]<ref>[https://www.tt.com/kultur/kinoundtv/15414775/orf-legende-elizabeth-t-spira-im-alter-von-76-jahren-verstorben "ORF-Legende Elizabeth T. Spira im Alter von 76 Jahren verstorben"] - ĉe: ''tt.com,'' 9.3.2019</ref><ref>[https://orf.at/stories/3001021/ "Elizabeth T. Spira ist tot"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref>) estis [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalistino televida. Ŝi famiĝis kiel fabrikinto kaj moderiginto de la (sociologie interesege) dokumenta serio ''Alltagsgeschichte'' kaj de edzperanta serio ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'' por la publikjura [[ORF]]. == Vivo kaj agado == Spira naskiĝis en 1942 kiel filino de la emigrintoj Eva kaj Leopold Spira en [[Skotlando]]; patro lia soldatis ĉe la [[Hispana Interna Milito]]. En 1946 ili revenis al Vieno kie Elizabeth frekventis la gimnazion ''Stubenbastei''. Poste ŝi studis publicadon ĉe la [[universitato de Vieno]] kie ŝi ankaŭ doktoriĝis. En 1972 Spira ekdeĵoris ĉe la semajngazeto "Profil". En 1973 ŝin dungis ORF, kie ŝi laboris inter 1974-1984 en la redaktistaro de la dokumenta serio ''Teleobjektiv''. Kolego ŝia estas tie [[Robert Dornhelm]]. Influis ŝin treete, laŭ ŝia propra aserto, la elsendestrro [[Claus Gatterer]].<ref>Nina Bayer: "Elizabeth T. Spira. Liebe eines Lebens" - ĉe: ''Statement. Das Medienmagazin,'' julio/aŭgusto 2014, p. 16–17</ref> Post la eldonoj de ''Teleobjektiv'' ŝi kreis en 1985 sociologie-dokumentan serion ''Alltagsgeschichte'' kiu ĉesis en 2006. En 1997 startis la edzperanta elsendaro ''Liebesg'schichten und Heiratssachen''. Dum 37 jaroj estis ŝia edzo la aktoro [[burgteatrejo|burgteatreja]] [[Hermann Schmid]].<ref>[https://www.news.at/a/elizabeth-t-spira-ihre-liebesg-schicht-336856 "Ihre persönliche Liebesgschicht. Seit 32 Jahren ist die Alltagspsychologin mit Schauspieler Hermann Schmid verheiratet"] - ĉe: ''news.at,'' 4.8.2012</ref> Post ŝia morto la federacia prezidanto [[Alexander Van der Bellen]] honoris ŝin kiel gravan kronikistinon de la auŝtra societo kaj de ties unuopuloj kiu neniam perdis respekton antaŭ la homoj.<ref>[https://orf.at/stories/3114583/ "Eine unbeirrbare Frau. Trauer um Elizabeth T. Spira"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref> == Premioj == * 1975 – Dr.-Karl-Renner-Publizistikpreis * 1983 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Der Archipel Mauthausen'') * 1987 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Auf der Walz'') * 1989 – Gerhard-Freund-Ring (por ''Alltagsgeschichte'') * 1991 – Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik (por ''Alltagsgeschichte'') * 1992 – Fernsehpreis der Österreichischen Erwachsenenbildung (por ''Die verflixten Nachbarn'') * 1992 – Goldene Romy * 1994 – Johann-Nestroy-Ring * 1995 – Preis der Stadt Wien * 2013 – Romy (por ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'') * 2018 – Lessing-Preis für Kritik<ref>[https://orf.at/#/stories/2438382/ "Elizabeth T. Spira erhielt deutschen Preis für Kritik"] - ĉe: ''orf.at,'' 13.5.2918</ref> == Literaturo == * Stefanie Panzenböck: ''Die Spira: Eine Biografie'', Falter Verlag, Wien 2022, ISBN 978-3-85439-704-5.<ref>[https://www.puls24.at/news/entertainment/neue-biografie-stefanie-panzenboeck-ueber-die-spira/266177 "Neue Biografie: Stefanie Panzenböck über die Spira"] - ĉe: ''puls25.at,'' 30.4.2022</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * {{DNB-Portal|115600124}} *[https://web.archive.org/web/20190309121910/http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/tv/spira100.html listo de dungitoj de ORF] * ''[https://www.deutschlandfunk.de/lessing-preis-fuer-kritik-2018-kritik-muessen-die.911.de.html?dram:article_id=417572 "Lessing-Preis für Kritik 2018"] - ĉe: ''deutschlandfunk.de,'' 10.5.2018 * [https://www.imdb.com/name/nm2430179/ Spira ĉe IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Spira, Elizabeth T}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en Vieno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1942]] [[Kategorio:Mortintoj en 2019]] 6l4p9qky53d9egv3t44yhd5lp5rrpxf 9368360 9368358 2026-05-07T19:00:10Z Tirolischleioans 254019 9368360 wikitext text/x-wiki [[file:HannahFischerElizabethToniSpiraVHShietzing.B.JPG|eta|Elizabeth T. Spira (dekstre), 2009]] '''Elizabeth Toni SPIRA''' (naskiĝis la {{daton|24|12|1942}} en [[Glasgow]], mortinta la {{daton|9|3|2019}} en [[Vieno]]<ref>[https://www.tt.com/kultur/kinoundtv/15414775/orf-legende-elizabeth-t-spira-im-alter-von-76-jahren-verstorben "ORF-Legende Elizabeth T. Spira im Alter von 76 Jahren verstorben"] - ĉe: ''tt.com,'' 9.3.2019</ref><ref>[https://orf.at/stories/3001021/ "Elizabeth T. Spira ist tot"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref>) estis [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalistino televida. Ŝi famiĝis kiel fabrikinto kaj moderiginto de la (sociologie interesege) dokumenta serio ''Alltagsgeschichte'' kaj de edzperanta serio ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'' por la publikjura [[ORF]]. == Vivo kaj agado == Spira naskiĝis en 1942 kiel filino de la emigrintoj Eva kaj Leopold Spira en [[Skotlando]]; patro lia soldatis ĉe la [[Hispana Interna Milito]]. En 1946 ili revenis al Vieno kie Elizabeth frekventis la gimnazion ''Stubenbastei''. Poste ŝi studis publicadon ĉe la [[universitato de Vieno]] kie ŝi ankaŭ doktoriĝis. En 1972 Spira ekdeĵoris ĉe la semajngazeto "Profil". En 1973 ŝin dungis ORF, kie ŝi laboris inter 1974-1984 en la redaktistaro de la dokumenta serio ''Teleobjektiv''. Kolego ŝia estas tie [[Robert Dornhelm]]. Influis ŝin treete, laŭ ŝia propra aserto, la elsendestrro [[Claus Gatterer]].<ref>Nina Bayer: "Elizabeth T. Spira. Liebe eines Lebens" - ĉe: ''Statement. Das Medienmagazin,'' julio/aŭgusto 2014, p. 16–17</ref> Post la eldonoj de ''Teleobjektiv'' ŝi kreis en 1985 sociologie-dokumentan serion ''Alltagsgeschichte'' kiu ĉesis en 2006. En 1997 startis la edzperanta elsendaro ''Liebesg'schichten und Heiratssachen''. Dum 37 jaroj estis ŝia edzo la aktoro [[burgteatrejo|burgteatreja]] [[Hermann Schmid]].<ref>[https://www.news.at/a/elizabeth-t-spira-ihre-liebesg-schicht-336856 "Ihre persönliche Liebesgschicht. Seit 32 Jahren ist die Alltagspsychologin mit Schauspieler Hermann Schmid verheiratet"] - ĉe: ''news.at,'' 4.8.2012</ref> Post ŝia morto la federacia prezidanto [[Alexander Van der Bellen]] honoris ŝin kiel gravan kronikistinon de la auŝtra societo kaj de ties unuopuloj kiu neniam perdis respekton antaŭ la homoj.<ref>[https://orf.at/stories/3114583/ "Eine unbeirrbare Frau. Trauer um Elizabeth T. Spira"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref> == Premioj == * 1975 – Dr.-Karl-Renner-Publizistikpreis * 1983 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Der Archipel Mauthausen'') * 1987 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Auf der Walz'') * 1989 – Gerhard-Freund-Ring (por ''Alltagsgeschichte'') * 1991 – Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik (por ''Alltagsgeschichte'') * 1992 – Fernsehpreis der Österreichischen Erwachsenenbildung (por ''Die verflixten Nachbarn'') * 1992 – Goldene Romy * 1994 – Johann-Nestroy-Ring * 1995 – Preis der Stadt Wien * 2013 – Romy (por ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'') * 2018 – Lessing-Preis für Kritik<ref>[https://orf.at/#/stories/2438382/ "Elizabeth T. Spira erhielt deutschen Preis für Kritik"] - ĉe: ''orf.at,'' 13.5.2918</ref> == Literaturo == * Stefanie Panzenböck: ''Die Spira: Eine Biografie'', Falter Verlag, Wien 2022, ISBN 978-3-85439-704-5.<ref>[https://www.puls24.at/news/entertainment/neue-biografie-stefanie-panzenboeck-ueber-die-spira/266177 "Neue Biografie: Stefanie Panzenböck über die Spira"] - ĉe: ''puls25.at,'' 30.4.2022</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * {{DNB-Portal|115600124}} *[https://web.archive.org/web/20190309121910/http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/tv/spira100.html listo de dungitoj de ORF] * ''[https://www.deutschlandfunk.de/lessing-preis-fuer-kritik-2018-kritik-muessen-die.911.de.html?dram:article_id=417572 "Lessing-Preis für Kritik 2018"] - ĉe: ''deutschlandfunk.de,'' 10.5.2018 * [https://www.imdb.com/name/nm2430179/ Spira ĉe IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Spira, Elizabeth T}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en Vieno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1942]] [[Kategorio:Mortintoj en 2019]] [[kategorio:Glasgovo]] 00gk5xb17gvmt0xeljzm9feynbblebn 9368361 9368360 2026-05-07T19:00:21Z Tirolischleioans 254019 9368361 wikitext text/x-wiki [[file:HannahFischerElizabethToniSpiraVHShietzing.B.JPG|eta|Elizabeth T. Spira (dekstre), 2009]] '''Elizabeth Toni SPIRA''' (naskiĝis la {{daton|24|12|1942}} en [[Glasgovo]], mortinta la {{daton|9|3|2019}} en [[Vieno]]<ref>[https://www.tt.com/kultur/kinoundtv/15414775/orf-legende-elizabeth-t-spira-im-alter-von-76-jahren-verstorben "ORF-Legende Elizabeth T. Spira im Alter von 76 Jahren verstorben"] - ĉe: ''tt.com,'' 9.3.2019</ref><ref>[https://orf.at/stories/3001021/ "Elizabeth T. Spira ist tot"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref>) estis [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalistino televida. Ŝi famiĝis kiel fabrikinto kaj moderiginto de la (sociologie interesege) dokumenta serio ''Alltagsgeschichte'' kaj de edzperanta serio ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'' por la publikjura [[ORF]]. == Vivo kaj agado == Spira naskiĝis en 1942 kiel filino de la emigrintoj Eva kaj Leopold Spira en [[Skotlando]]; patro lia soldatis ĉe la [[Hispana Interna Milito]]. En 1946 ili revenis al Vieno kie Elizabeth frekventis la gimnazion ''Stubenbastei''. Poste ŝi studis publicadon ĉe la [[universitato de Vieno]] kie ŝi ankaŭ doktoriĝis. En 1972 Spira ekdeĵoris ĉe la semajngazeto "Profil". En 1973 ŝin dungis ORF, kie ŝi laboris inter 1974-1984 en la redaktistaro de la dokumenta serio ''Teleobjektiv''. Kolego ŝia estas tie [[Robert Dornhelm]]. Influis ŝin treete, laŭ ŝia propra aserto, la elsendestrro [[Claus Gatterer]].<ref>Nina Bayer: "Elizabeth T. Spira. Liebe eines Lebens" - ĉe: ''Statement. Das Medienmagazin,'' julio/aŭgusto 2014, p. 16–17</ref> Post la eldonoj de ''Teleobjektiv'' ŝi kreis en 1985 sociologie-dokumentan serion ''Alltagsgeschichte'' kiu ĉesis en 2006. En 1997 startis la edzperanta elsendaro ''Liebesg'schichten und Heiratssachen''. Dum 37 jaroj estis ŝia edzo la aktoro [[burgteatrejo|burgteatreja]] [[Hermann Schmid]].<ref>[https://www.news.at/a/elizabeth-t-spira-ihre-liebesg-schicht-336856 "Ihre persönliche Liebesgschicht. Seit 32 Jahren ist die Alltagspsychologin mit Schauspieler Hermann Schmid verheiratet"] - ĉe: ''news.at,'' 4.8.2012</ref> Post ŝia morto la federacia prezidanto [[Alexander Van der Bellen]] honoris ŝin kiel gravan kronikistinon de la auŝtra societo kaj de ties unuopuloj kiu neniam perdis respekton antaŭ la homoj.<ref>[https://orf.at/stories/3114583/ "Eine unbeirrbare Frau. Trauer um Elizabeth T. Spira"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref> == Premioj == * 1975 – Dr.-Karl-Renner-Publizistikpreis * 1983 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Der Archipel Mauthausen'') * 1987 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Auf der Walz'') * 1989 – Gerhard-Freund-Ring (por ''Alltagsgeschichte'') * 1991 – Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik (por ''Alltagsgeschichte'') * 1992 – Fernsehpreis der Österreichischen Erwachsenenbildung (por ''Die verflixten Nachbarn'') * 1992 – Goldene Romy * 1994 – Johann-Nestroy-Ring * 1995 – Preis der Stadt Wien * 2013 – Romy (por ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'') * 2018 – Lessing-Preis für Kritik<ref>[https://orf.at/#/stories/2438382/ "Elizabeth T. Spira erhielt deutschen Preis für Kritik"] - ĉe: ''orf.at,'' 13.5.2918</ref> == Literaturo == * Stefanie Panzenböck: ''Die Spira: Eine Biografie'', Falter Verlag, Wien 2022, ISBN 978-3-85439-704-5.<ref>[https://www.puls24.at/news/entertainment/neue-biografie-stefanie-panzenboeck-ueber-die-spira/266177 "Neue Biografie: Stefanie Panzenböck über die Spira"] - ĉe: ''puls25.at,'' 30.4.2022</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * {{DNB-Portal|115600124}} *[https://web.archive.org/web/20190309121910/http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/tv/spira100.html listo de dungitoj de ORF] * ''[https://www.deutschlandfunk.de/lessing-preis-fuer-kritik-2018-kritik-muessen-die.911.de.html?dram:article_id=417572 "Lessing-Preis für Kritik 2018"] - ĉe: ''deutschlandfunk.de,'' 10.5.2018 * [https://www.imdb.com/name/nm2430179/ Spira ĉe IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Spira, Elizabeth T}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en Vieno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1942]] [[Kategorio:Mortintoj en 2019]] [[kategorio:Glasgovo]] 35socr84wwv9oh60tsobqjevhyezp5a 9368364 9368361 2026-05-07T19:02:39Z Tirolischleioans 254019 9368364 wikitext text/x-wiki [[file:HannahFischerElizabethToniSpiraVHShietzing.B.JPG|eta|Elizabeth T. Spira (dekstre), 2009]] '''Elizabeth Toni SPIRA''' (naskiĝis la {{daton|24|12|1942}} en [[Glasgovo]], mortinta la {{daton|9|3|2019}} en [[Vieno]]<ref>[https://www.tt.com/kultur/kinoundtv/15414775/orf-legende-elizabeth-t-spira-im-alter-von-76-jahren-verstorben "ORF-Legende Elizabeth T. Spira im Alter von 76 Jahren verstorben"] - ĉe: ''tt.com,'' 9.3.2019</ref><ref>[https://orf.at/stories/3001021/ "Elizabeth T. Spira ist tot"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref>) estis [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalistino televida. Ŝi famiĝis kiel fabrikinto kaj moderiginto de la (sociologie interesege) dokumenta serio ''Alltagsgeschichte'' kaj de edzperanta serio ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'' por la publikjura [[ORF]]. == Vivo kaj agado == Spira naskiĝis en 1942 kiel filino de la emigrintoj Eva kaj Leopold Spira en [[Skotlando]]; patro lia soldatis ĉe la [[Hispana Enlanda Milito]]. En 1946 ili revenis al Vieno kie Elizabeth frekventis la gimnazion ''Stubenbastei''. Poste ŝi studis publicadon ĉe la [[universitato de Vieno]] kie ŝi ankaŭ doktoriĝis. En 1972 Spira ekdeĵoris ĉe la semajngazeto "Profil". En 1973 ŝin dungis ORF, kie ŝi laboris inter 1974-1984 en la redaktistaro de la dokumenta serio ''Teleobjektiv''. Kolego ŝia estas tie [[Robert Dornhelm]]. Influis ŝin treete, laŭ ŝia propra aserto, la elsendestrro [[Claus Gatterer]].<ref>Nina Bayer: "Elizabeth T. Spira. Liebe eines Lebens" - ĉe: ''Statement. Das Medienmagazin,'' julio/aŭgusto 2014, p. 16–17</ref> Post la eldonoj de ''Teleobjektiv'' ŝi kreis en 1985 sociologie-dokumentan serion ''Alltagsgeschichte'' kiu ĉesis en 2006. En 1997 startis la edzperanta elsendaro ''Liebesg'schichten und Heiratssachen''. Dum 37 jaroj estis ŝia edzo la aktoro [[burgteatrejo|burgteatreja]] [[Hermann Schmid]].<ref>[https://www.news.at/a/elizabeth-t-spira-ihre-liebesg-schicht-336856 "Ihre persönliche Liebesgschicht. Seit 32 Jahren ist die Alltagspsychologin mit Schauspieler Hermann Schmid verheiratet"] - ĉe: ''news.at,'' 4.8.2012</ref> Post ŝia morto la federacia prezidanto [[Alexander Van der Bellen]] honoris ŝin kiel gravan kronikistinon de la auŝtra societo kaj de ties unuopuloj kiu neniam perdis respekton antaŭ la homoj.<ref>[https://orf.at/stories/3114583/ "Eine unbeirrbare Frau. Trauer um Elizabeth T. Spira"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref> == Premioj == * 1975 – Dr.-Karl-Renner-Publizistikpreis * 1983 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Der Archipel Mauthausen'') * 1987 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Auf der Walz'') * 1989 – Gerhard-Freund-Ring (por ''Alltagsgeschichte'') * 1991 – Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik (por ''Alltagsgeschichte'') * 1992 – Fernsehpreis der Österreichischen Erwachsenenbildung (por ''Die verflixten Nachbarn'') * 1992 – Goldene Romy * 1994 – Johann-Nestroy-Ring * 1995 – Preis der Stadt Wien * 2013 – Romy (por ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'') * 2018 – Lessing-Preis für Kritik<ref>[https://orf.at/#/stories/2438382/ "Elizabeth T. Spira erhielt deutschen Preis für Kritik"] - ĉe: ''orf.at,'' 13.5.2918</ref> == Literaturo == * Stefanie Panzenböck: ''Die Spira: Eine Biografie'', Falter Verlag, Wien 2022, ISBN 978-3-85439-704-5.<ref>[https://www.puls24.at/news/entertainment/neue-biografie-stefanie-panzenboeck-ueber-die-spira/266177 "Neue Biografie: Stefanie Panzenböck über die Spira"] - ĉe: ''puls25.at,'' 30.4.2022</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * {{DNB-Portal|115600124}} *[https://web.archive.org/web/20190309121910/http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/tv/spira100.html listo de dungitoj de ORF] * ''[https://www.deutschlandfunk.de/lessing-preis-fuer-kritik-2018-kritik-muessen-die.911.de.html?dram:article_id=417572 "Lessing-Preis für Kritik 2018"] - ĉe: ''deutschlandfunk.de,'' 10.5.2018 * [https://www.imdb.com/name/nm2430179/ Spira ĉe IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Spira, Elizabeth T}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en Vieno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1942]] [[Kategorio:Mortintoj en 2019]] [[kategorio:Glasgovo]] t1l71pgbsflvl4rnl07rwncxpnp1cmg 9368365 9368364 2026-05-07T19:03:42Z Tirolischleioans 254019 /* Premioj */ 9368365 wikitext text/x-wiki [[file:HannahFischerElizabethToniSpiraVHShietzing.B.JPG|eta|Elizabeth T. Spira (dekstre), 2009]] '''Elizabeth Toni SPIRA''' (naskiĝis la {{daton|24|12|1942}} en [[Glasgovo]], mortinta la {{daton|9|3|2019}} en [[Vieno]]<ref>[https://www.tt.com/kultur/kinoundtv/15414775/orf-legende-elizabeth-t-spira-im-alter-von-76-jahren-verstorben "ORF-Legende Elizabeth T. Spira im Alter von 76 Jahren verstorben"] - ĉe: ''tt.com,'' 9.3.2019</ref><ref>[https://orf.at/stories/3001021/ "Elizabeth T. Spira ist tot"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref>) estis [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalistino televida. Ŝi famiĝis kiel fabrikinto kaj moderiginto de la (sociologie interesege) dokumenta serio ''Alltagsgeschichte'' kaj de edzperanta serio ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'' por la publikjura [[ORF]]. == Vivo kaj agado == Spira naskiĝis en 1942 kiel filino de la emigrintoj Eva kaj Leopold Spira en [[Skotlando]]; patro lia soldatis ĉe la [[Hispana Enlanda Milito]]. En 1946 ili revenis al Vieno kie Elizabeth frekventis la gimnazion ''Stubenbastei''. Poste ŝi studis publicadon ĉe la [[universitato de Vieno]] kie ŝi ankaŭ doktoriĝis. En 1972 Spira ekdeĵoris ĉe la semajngazeto "Profil". En 1973 ŝin dungis ORF, kie ŝi laboris inter 1974-1984 en la redaktistaro de la dokumenta serio ''Teleobjektiv''. Kolego ŝia estas tie [[Robert Dornhelm]]. Influis ŝin treete, laŭ ŝia propra aserto, la elsendestrro [[Claus Gatterer]].<ref>Nina Bayer: "Elizabeth T. Spira. Liebe eines Lebens" - ĉe: ''Statement. Das Medienmagazin,'' julio/aŭgusto 2014, p. 16–17</ref> Post la eldonoj de ''Teleobjektiv'' ŝi kreis en 1985 sociologie-dokumentan serion ''Alltagsgeschichte'' kiu ĉesis en 2006. En 1997 startis la edzperanta elsendaro ''Liebesg'schichten und Heiratssachen''. Dum 37 jaroj estis ŝia edzo la aktoro [[burgteatrejo|burgteatreja]] [[Hermann Schmid]].<ref>[https://www.news.at/a/elizabeth-t-spira-ihre-liebesg-schicht-336856 "Ihre persönliche Liebesgschicht. Seit 32 Jahren ist die Alltagspsychologin mit Schauspieler Hermann Schmid verheiratet"] - ĉe: ''news.at,'' 4.8.2012</ref> Post ŝia morto la federacia prezidanto [[Alexander Van der Bellen]] honoris ŝin kiel gravan kronikistinon de la auŝtra societo kaj de ties unuopuloj kiu neniam perdis respekton antaŭ la homoj.<ref>[https://orf.at/stories/3114583/ "Eine unbeirrbare Frau. Trauer um Elizabeth T. Spira"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref> == Premioj == * 1975 – Dr.-Karl-Renner-Publizistikpreis (kun Claus Gatterer, Robert Dornhelm, [[Peter Huemer]] kaj Gerhard Hierzer por ''Teleobjektiv'') * 1983 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Der Archipel Mauthausen'') * 1987 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Auf der Walz'') * 1989 – Gerhard-Freund-Ring (por ''Alltagsgeschichte'') * 1991 – Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik (por ''Alltagsgeschichte'') * 1992 – Fernsehpreis der Österreichischen Erwachsenenbildung (por ''Die verflixten Nachbarn'') * 1992 – Goldene Romy * 1994 – Johann-Nestroy-Ring * 1995 – Preis der Stadt Wien * 2013 – Romy (por ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'') * 2018 – Lessing-Preis für Kritik<ref>[https://orf.at/#/stories/2438382/ "Elizabeth T. Spira erhielt deutschen Preis für Kritik"] - ĉe: ''orf.at,'' 13.5.2918</ref> == Literaturo == * Stefanie Panzenböck: ''Die Spira: Eine Biografie'', Falter Verlag, Wien 2022, ISBN 978-3-85439-704-5.<ref>[https://www.puls24.at/news/entertainment/neue-biografie-stefanie-panzenboeck-ueber-die-spira/266177 "Neue Biografie: Stefanie Panzenböck über die Spira"] - ĉe: ''puls25.at,'' 30.4.2022</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * {{DNB-Portal|115600124}} *[https://web.archive.org/web/20190309121910/http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/tv/spira100.html listo de dungitoj de ORF] * ''[https://www.deutschlandfunk.de/lessing-preis-fuer-kritik-2018-kritik-muessen-die.911.de.html?dram:article_id=417572 "Lessing-Preis für Kritik 2018"] - ĉe: ''deutschlandfunk.de,'' 10.5.2018 * [https://www.imdb.com/name/nm2430179/ Spira ĉe IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Spira, Elizabeth T}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en Vieno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1942]] [[Kategorio:Mortintoj en 2019]] [[kategorio:Glasgovo]] 6gtom1ip60ag3cqc7x1m38d4jce2m64 9368529 9368365 2026-05-08T04:16:29Z Tirolischleioans 254019 9368529 wikitext text/x-wiki [[file:HannahFischerElizabethToniSpiraVHShietzing.B.JPG|eta|Elizabeth T. Spira (dekstre), 2009]] '''Elizabeth Toni SPIRA''' (naskiĝis la {{daton|24|12|1942}} en [[Glasgovo]], mortinta la {{daton|9|3|2019}} en [[Vieno]]<ref>[https://www.tt.com/kultur/kinoundtv/15414775/orf-legende-elizabeth-t-spira-im-alter-von-76-jahren-verstorben "ORF-Legende Elizabeth T. Spira im Alter von 76 Jahren verstorben"] - ĉe: ''tt.com,'' 9.3.2019</ref><ref>[https://orf.at/stories/3001021/ "Elizabeth T. Spira ist tot"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref>) estis [[aŭstrio|aŭstra]] ĵurnalistino televida. Ŝi famiĝis kiel elfarinto kaj moderiginto de la (sociologie interesege) dokumenta serio ''Alltagsgeschichte'' kaj de edzperanta serio ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'' por la publikjura [[ORF]]. == Vivo kaj agado == Spira naskiĝis en 1942 kiel filino de la emigrintoj Eva kaj Leopold Spira en [[Skotlando]]; patro lia soldatis ĉe la [[Hispana Enlanda Milito]]. En 1946 ili revenis al Vieno kie Elizabeth frekventis la gimnazion ''Stubenbastei''. Poste ŝi studis publicadon ĉe la [[universitato de Vieno]] kie ŝi ankaŭ doktoriĝis. En 1972 Spira ekdeĵoris ĉe la semajngazeto "Profil". En 1973 ŝin dungis ORF, kie ŝi laboris inter 1974-1984 en la redaktistaro de la dokumenta serio ''Teleobjektiv''. Kolego ŝia estas tie [[Robert Dornhelm]]. Influis ŝin treete, laŭ ŝia propra aserto, la elsendestrro [[Claus Gatterer]].<ref>Nina Bayer: "Elizabeth T. Spira. Liebe eines Lebens" - ĉe: ''Statement. Das Medienmagazin,'' julio/aŭgusto 2014, p. 16–17</ref> Post la eldonoj de ''Teleobjektiv'' ŝi kreis en 1985 sociologie-dokumentan serion ''Alltagsgeschichte'' kiu ĉesis en 2006. En 1997 startis la edzperanta elsendaro ''Liebesg'schichten und Heiratssachen''. Dum 37 jaroj estis ŝia edzo la aktoro [[burgteatrejo|burgteatreja]] [[Hermann Schmid]].<ref>[https://www.news.at/a/elizabeth-t-spira-ihre-liebesg-schicht-336856 "Ihre persönliche Liebesgschicht. Seit 32 Jahren ist die Alltagspsychologin mit Schauspieler Hermann Schmid verheiratet"] - ĉe: ''news.at,'' 4.8.2012</ref> Post ŝia morto la federacia prezidanto [[Alexander Van der Bellen]] honoris ŝin kiel gravan kronikistinon de la auŝtra societo kaj de ties unuopuloj kiu neniam perdis respekton antaŭ la homoj.<ref>[https://orf.at/stories/3114583/ "Eine unbeirrbare Frau. Trauer um Elizabeth T. Spira"] - ĉe: ''orf.at,'' 9.3.2019</ref> == Premioj == * 1975 – Dr.-Karl-Renner-Publizistikpreis (kun Claus Gatterer, Robert Dornhelm, [[Peter Huemer]] kaj Gerhard Hierzer por ''Teleobjektiv'') * 1983 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Der Archipel Mauthausen'') * 1987 – Fernsehpreis der Österreichischen Volksbildung (por ''Auf der Walz'') * 1989 – Gerhard-Freund-Ring (por ''Alltagsgeschichte'') * 1991 – Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik (por ''Alltagsgeschichte'') * 1992 – Fernsehpreis der Österreichischen Erwachsenenbildung (por ''Die verflixten Nachbarn'') * 1992 – Goldene Romy * 1994 – Johann-Nestroy-Ring * 1995 – Preis der Stadt Wien * 2013 – Romy (por ''Liebesg’schichten und Heiratssachen'') * 2018 – Lessing-Preis für Kritik<ref>[https://orf.at/#/stories/2438382/ "Elizabeth T. Spira erhielt deutschen Preis für Kritik"] - ĉe: ''orf.at,'' 13.5.2918</ref> == Literaturo == * Stefanie Panzenböck: ''Die Spira: Eine Biografie'', Falter Verlag, Wien 2022, ISBN 978-3-85439-704-5.<ref>[https://www.puls24.at/news/entertainment/neue-biografie-stefanie-panzenboeck-ueber-die-spira/266177 "Neue Biografie: Stefanie Panzenböck über die Spira"] - ĉe: ''puls25.at,'' 30.4.2022</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * {{DNB-Portal|115600124}} *[https://web.archive.org/web/20190309121910/http://der.orf.at/unternehmen/who-is-who/tv/spira100.html listo de dungitoj de ORF] * ''[https://www.deutschlandfunk.de/lessing-preis-fuer-kritik-2018-kritik-muessen-die.911.de.html?dram:article_id=417572 "Lessing-Preis für Kritik 2018"] - ĉe: ''deutschlandfunk.de,'' 10.5.2018 * [https://www.imdb.com/name/nm2430179/ Spira ĉe IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Spira, Elizabeth T}} [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en Vieno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1942]] [[Kategorio:Mortintoj en 2019]] [[kategorio:Glasgovo]] 4kvwwpp7idhs29oqyxvdkexzjvzkioo 0 943105 9368359 2026-05-07T18:59:09Z Tirolischleioans 254019 Tirolischleioans movis paĝon [[Elisabeth T. Spira]] al [[Elizabeth T. Spira]] 9368359 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Elizabeth T. Spira]] exbgl4s0ssgr7joi4a16ra1uk70ye58 0 943106 9368373 2026-05-07T19:28:04Z HaleBopp 52251 Kreado de Cinama muŝtirano 9368373 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Cinama muŝtirano |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Cinnamon flycatcher (Pyrrhomyias cinnamomeus pyrrhopterus) San Isidro 2.jpg |dosiero larĝo = 240ra |priskribo de dosiero = Plenkreskulo en [[Ekvadoro]] |dosiero2 = Pyrrhomyias cinnamomeus - Cinnamon Flycatcher XC250150.mp3 |priskribo de dosiero2 = Kanto en [[Ekvadoro]] |regno = [[Animalia]] - [[animaloj]] |filumo = [[Chordata]] - [[ĥorduloj]] |klaso = [[Aves]] - [[birdoj]] |ordo = [[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] |familio = [[Tyrannidae]] - [[tiranedoj]] |genro = ''[[Pyrrhomyias]] |specio = '''''P. cinnamomeus''''' - '''cinama muŝtirano''' |statuso = Ne taksita |dunomo = ''Pyrrhomyias cinnamomeus'' |dunomo aŭtoritato = ([[d'Orbigny, ACVMD]]; [[de Lafresnaye, NFAA]], 1837) |mapo de vivoteritorioj = Pyrrhomyias cinnamomeus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240ra |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Natura [[arealo]] <div style="text-align:left;margin-left:25px;"> {{Priskribo|#008000|Ĉiujare ĉeestanta}} </div> |specioj de subdivizio = Subspecioj |subdivizio2 = *''P. c. assimilis'' <small>([[Allen, JA]], 1900)</small> *''P. c. pyrrhopterus'' <small>([[Hartlaub, KJG]], 1843)</small> *''P. c. vieillotioides'' <small>([[de Lafresnaye, NFAA]], 1848)</small> *''P. c. spadix'' <small>[[Wetmore, A]], 1939</small> *''P. c. pariae'' <small>[[Phelps, WH Sr]]; [[Phelps, WH Jr]], 1949</small> *''P. c. cinnamomeus'' <small>([[d'Orbigny, ACVMD]];<br>[[de Lafresnaye, NFAA]], 1837)</small> |sinonimo = *''Muscipeta cinnamomea'' (pranomo) *''Myiobius pyrrhopterus'' *''Pyrrhomyias cinnamomea'' |vikispecio = |komunejo = }} La '''cinama muŝtirano'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''[[Pyrrhomyias cinnamomeus]]'') estas [[birdospecio]] el la familio de [[tiranedoj]]. Ĝi estas la ununura specio de la genro ''[[Pyrrhomyias]]''. Ĝi havas 6 [[subspecio]]jn troviĝantajn en [[Sudameriko]]. ==Taksonomio== Laŭ [[AviList]]<ref name="AviList">[https://www.avilist.org/ AviList v2025], konsultita la 7-an de maj. 2026.</ref>, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj<ref name="OT"/>: {{Genealogia arbo2}} *[[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] **[[Tyrannidae]] - [[tiranedoj]] ***''[[Pyrrhomyias]]'' <small>[[Cabanis, JL]]; [[Heine, F]], 1860</small> ****''Pyrrhomyias cinnamomeus'' <small>([[d'Orbigny, ACVMD]]; [[de Lafresnaye, NFAA]], 1837)</small> - cinama muŝtirano *****''Pyrrhomyias cinnamomeus assimilis'' <small>([[Allen, JA]], 1900)</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus pyrrhopterus'' <small>([[Hartlaub, KJG]], 1843)</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus vieillotioides'' <small>([[de Lafresnaye, NFAA]], 1848)</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus spadix'' <small>[[Wetmore, A]], 1939</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus pariae'' <small>[[Phelps, WH Sr]]; [[Phelps, WH Jr]], 1949</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus cinnamomeus'' <small>([[d'Orbigny, ACVMD]]; [[de Lafresnaye, NFAA]], 1837)</small> {{Genealogia arbo2/fino}} ==Etimologio== La scienca [[genra nomo]] ''Pyrrhomyias'' estas kunmetaĵo el la [[antikvaj grekaj]] ''πυρρός'' (''puros'' = "fajre ruĝa", el ''πῦρ, πυρός'' = "fajro") kaj ''μυῖα'' (''muia'' = "muŝo"), ĉar tiu birdo similas al [[Muŝkaptuloj (birdoj)|muŝkaptulo]] kaj havas flam-koloran plumaron<ref name="BOTW">[https://birdsoftheworld.org/bow/species/cinfly2/cur/introduction Birds of the World], Cinnamon Flycatcher.</ref>. La [[specia epiteto]] ''cinnamomeus'' estas [[latina]] vorto signifanta "cinamkolora", ĉar tiu specio havas plejparte cinam-rufan plumaron<ref name="BOTW"/>. ==Disvastiĝo kaj habitato== La cinama muŝtirano troviĝas en [[Venezuelo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], [[Bolivio]] kaj norda [[Argentino]]. Ĝi vivas en maldensejoj, randoj kaj vojtranĉoj en montarbaroj kaj arbaretoj, je 600–3550 m, kutime je 1200–3000 m<ref name="BOTW"/>. ==Referencoj== {{Portalo Birdoj}} {{Referencoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Tiranedoj]] [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Neotropisa faŭno]] 37yijpm724n9a5qdtanzndg9k47ib4j 9368376 9368373 2026-05-07T19:28:56Z HaleBopp 52251 Tajperaro 9368376 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Cinama muŝtirano |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Cinnamon flycatcher (Pyrrhomyias cinnamomeus pyrrhopterus) San Isidro 2.jpg |dosiero larĝo = 240ra |priskribo de dosiero = Plenkreskulo en [[Ekvadoro]] |dosiero2 = Pyrrhomyias cinnamomeus - Cinnamon Flycatcher XC250150.mp3 |priskribo de dosiero2 = Kanto en [[Ekvadoro]] |regno = [[Animalia]] - [[animaloj]] |filumo = [[Chordata]] - [[ĥorduloj]] |klaso = [[Aves]] - [[birdoj]] |ordo = [[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] |familio = [[Tyrannidae]] - [[tiranedoj]] |genro = ''[[Pyrrhomyias]] |specio = '''''P. cinnamomeus''''' - '''cinama muŝtirano''' |statuso = LC |dunomo = ''Pyrrhomyias cinnamomeus'' |dunomo aŭtoritato = ([[d'Orbigny, ACVMD]]; [[de Lafresnaye, NFAA]], 1837) |mapo de vivoteritorioj = Pyrrhomyias cinnamomeus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240ra |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Natura [[arealo]] <div style="text-align:left;margin-left:25px;"> {{Priskribo|#008000|Ĉiujare ĉeestanta}} </div> |specioj de subdivizio = Subspecioj |subdivizio2 = *''P. c. assimilis'' <small>([[Allen, JA]], 1900)</small> *''P. c. pyrrhopterus'' <small>([[Hartlaub, KJG]], 1843)</small> *''P. c. vieillotioides'' <small>([[de Lafresnaye, NFAA]], 1848)</small> *''P. c. spadix'' <small>[[Wetmore, A]], 1939</small> *''P. c. pariae'' <small>[[Phelps, WH Sr]]; [[Phelps, WH Jr]], 1949</small> *''P. c. cinnamomeus'' <small>([[d'Orbigny, ACVMD]];<br>[[de Lafresnaye, NFAA]], 1837)</small> |sinonimo = *''Muscipeta cinnamomea'' (pranomo) *''Myiobius pyrrhopterus'' *''Pyrrhomyias cinnamomea'' |vikispecio = |komunejo = }} La '''cinama muŝtirano'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''[[Pyrrhomyias cinnamomeus]]'') estas [[birdospecio]] el la familio de [[tiranedoj]]. Ĝi estas la ununura specio de la genro ''[[Pyrrhomyias]]''. Ĝi havas 6 [[subspecio]]jn troviĝantajn en [[Sudameriko]]. ==Taksonomio== Laŭ [[AviList]]<ref name="AviList">[https://www.avilist.org/ AviList v2025], konsultita la 7-an de maj. 2026.</ref>, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj<ref name="OT"/>: {{Genealogia arbo2}} *[[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] **[[Tyrannidae]] - [[tiranedoj]] ***''[[Pyrrhomyias]]'' <small>[[Cabanis, JL]]; [[Heine, F]], 1860</small> ****''Pyrrhomyias cinnamomeus'' <small>([[d'Orbigny, ACVMD]]; [[de Lafresnaye, NFAA]], 1837)</small> - cinama muŝtirano *****''Pyrrhomyias cinnamomeus assimilis'' <small>([[Allen, JA]], 1900)</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus pyrrhopterus'' <small>([[Hartlaub, KJG]], 1843)</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus vieillotioides'' <small>([[de Lafresnaye, NFAA]], 1848)</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus spadix'' <small>[[Wetmore, A]], 1939</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus pariae'' <small>[[Phelps, WH Sr]]; [[Phelps, WH Jr]], 1949</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus cinnamomeus'' <small>([[d'Orbigny, ACVMD]]; [[de Lafresnaye, NFAA]], 1837)</small> {{Genealogia arbo2/fino}} ==Etimologio== La scienca [[genra nomo]] ''Pyrrhomyias'' estas kunmetaĵo el la [[antikvaj grekaj]] ''πυρρός'' (''puros'' = "fajre ruĝa", el ''πῦρ, πυρός'' = "fajro") kaj ''μυῖα'' (''muia'' = "muŝo"), ĉar tiu birdo similas al [[Muŝkaptuloj (birdoj)|muŝkaptulo]] kaj havas flam-koloran plumaron<ref name="BOTW">[https://birdsoftheworld.org/bow/species/cinfly2/cur/introduction Birds of the World], Cinnamon Flycatcher.</ref>. La [[specia epiteto]] ''cinnamomeus'' estas [[latina]] vorto signifanta "cinamkolora", ĉar tiu specio havas plejparte cinam-rufan plumaron<ref name="BOTW"/>. ==Disvastiĝo kaj habitato== La cinama muŝtirano troviĝas en [[Venezuelo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], [[Bolivio]] kaj norda [[Argentino]]. Ĝi vivas en maldensejoj, randoj kaj vojtranĉoj en montarbaroj kaj arbaretoj, je 600–3550 m, kutime je 1200–3000 m<ref name="BOTW"/>. ==Referencoj== {{Portalo Birdoj}} {{Referencoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Tiranedoj]] [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Neotropisa faŭno]] na96x350kxgqx8wuykamioy2hzyzyqb 9368394 9368376 2026-05-07T20:05:42Z HaleBopp 52251 Tajperaro 9368394 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Cinama muŝtirano |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Cinnamon flycatcher (Pyrrhomyias cinnamomeus pyrrhopterus) San Isidro 2.jpg |dosiero larĝo = 240ra |priskribo de dosiero = Plenkreskulo en [[Ekvadoro]] |dosiero2 = Pyrrhomyias cinnamomeus - Cinnamon Flycatcher XC250150.mp3 |priskribo de dosiero2 = Kanto en [[Ekvadoro]] |regno = [[Animalia]] - [[animaloj]] |filumo = [[Chordata]] - [[ĥorduloj]] |klaso = [[Aves]] - [[birdoj]] |ordo = [[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] |familio = [[Tyrannidae]] - [[tiranedoj]] |genro = ''[[Pyrrhomyias]] |specio = '''''P. cinnamomeus''''' - '''cinama muŝtirano''' |statuso = LC |dunomo = ''Pyrrhomyias cinnamomeus'' |dunomo aŭtoritato = ([[d'Orbigny, ACVMD]]; [[de Lafresnaye, NFAA]], 1837) |mapo de vivoteritorioj = Pyrrhomyias cinnamomeus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240ra |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Natura [[arealo]] <div style="text-align:left;margin-left:25px;"> {{Priskribo|#008000|Ĉiujare ĉeestanta}} </div> |specioj de subdivizio = Subspecioj |subdivizio2 = *''P. c. assimilis'' <small>([[Allen, JA]], 1900)</small> *''P. c. pyrrhopterus'' <small>([[Hartlaub, KJG]], 1843)</small> *''P. c. vieillotioides'' <small>([[de Lafresnaye, NFAA]], 1848)</small> *''P. c. spadix'' <small>[[Wetmore, A]], 1939</small> *''P. c. pariae'' <small>[[Phelps, WH Sr]]; [[Phelps, WH Jr]], 1949</small> *''P. c. cinnamomeus'' <small>([[d'Orbigny, ACVMD]];<br>[[de Lafresnaye, NFAA]], 1837)</small> |sinonimo = *''Muscipeta cinnamomea'' (pranomo) *''Myiobius pyrrhopterus'' *''Pyrrhomyias cinnamomea'' |vikispecio = |komunejo = }} La '''cinama muŝtirano'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''[[Pyrrhomyias cinnamomeus]]'') estas [[birdospecio]] el la familio de [[tiranedoj]]. Ĝi estas la ununura specio de la genro ''[[Pyrrhomyias]]''. Ĝi havas 6 [[subspecio]]jn troviĝantajn en [[Sudameriko]]. ==Taksonomio== Laŭ [[AviList]]<ref name="AviList">[https://www.avilist.org/ AviList v2025], konsultita la 7-an de maj. 2026.</ref>, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj<ref name="OT"/>: {{Genealogia arbo2}} *[[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] **[[Tyrannidae]] - [[tiranedoj]] ***''[[Pyrrhomyias]]'' <small>[[Cabanis, JL]]; [[Heine, F]], 1860</small> ****''Pyrrhomyias cinnamomeus'' <small>([[d'Orbigny, ACVMD]]; [[de Lafresnaye, NFAA]], 1837)</small> - cinama muŝtirano *****''Pyrrhomyias cinnamomeus assimilis'' <small>([[Allen, JA]], 1900)</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus pyrrhopterus'' <small>([[Hartlaub, KJG]], 1843)</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus vieillotioides'' <small>([[de Lafresnaye, NFAA]], 1848)</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus spadix'' <small>[[Wetmore, A]], 1939</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus pariae'' <small>[[Phelps, WH Sr]]; [[Phelps, WH Jr]], 1949</small> *****''Pyrrhomyias cinnamomeus cinnamomeus'' <small>([[d'Orbigny, ACVMD]]; [[de Lafresnaye, NFAA]], 1837)</small> {{Genealogia arbo2/fino}} ==Etimologio== La scienca [[genra nomo]] ''Pyrrhomyias'' estas kunmetaĵo el la [[antikvaj grekaj]] ''πυρρός'' (''puros'' = "fajre ruĝa", el ''πῦρ, πυρός'' = "fajro") kaj ''μυῖα'' (''muia'' = "muŝo"), ĉar tiu birdo similas al [[Muŝkaptuloj (birdoj)|muŝkaptulo]] kaj havas flam-koloran plumaron<ref name="BOTW">[https://birdsoftheworld.org/bow/species/cinfly2/cur/introduction Birds of the World], Cinnamon Flycatcher.</ref>. La [[specia epiteto]] ''cinnamomeus'' estas [[latina]] vorto signifanta "cinamkolora", ĉar tiu specio havas plejparte cinam-rufan plumaron<ref name="BOTW"/>. ==Disvastiĝo kaj habitato== La cinama muŝtirano troviĝas en [[Venezuelo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], [[Bolivio]] kaj norda [[Argentino]]. Ĝi vivas en maldensejoj, randoj kaj vojtranĉoj en montarbaroj kaj arbaretoj, je 600–3550 m, kutime je 1200–3000 m<ref name="BOTW"/>. ==Referencoj== {{Portalo Birdoj}} {{Referencoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Tiranedoj]] [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Neotropisa faŭno]] c5sd3kd347piyfass0r6komqwbb91gd 0 943107 9368374 2026-05-07T19:28:07Z HaleBopp 52251 Alidirekti al Cinama muŝtirano 9368374 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Cinama muŝtirano]] o1sd8b1mvjjnulggedyuejwealv0k34 0 943108 9368375 2026-05-07T19:28:11Z HaleBopp 52251 Alidirekti al Cinama muŝtirano 9368375 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Cinama muŝtirano]] o1sd8b1mvjjnulggedyuejwealv0k34 0 943109 9368402 2026-05-07T20:32:21Z HaleBopp 52251 Kreado de Ornamita muŝtirano 9368402 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ornamita muŝtirano |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = 2022-05-14 Ornate Flycatcher Mindo 05 crop.jpg |dosiero larĝo = 240ra |priskribo de dosiero = Plenkreskulo en [[Ekvadoro]] |dosiero2 = Myiotriccus ornatus - Ornate Flycatcher XC249812.mp3 |priskribo de dosiero2 = Kanto en [[Ekvadoro]] |regno = [[Animalia]] - [[animaloj]] |filumo = [[Chordata]] - [[ĥorduloj]] |klaso = [[Aves]] - [[birdoj]] |ordo = [[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] |familio = [[Tyrannidae]] - [[tiranedoj]] |genro = ''[[Myiotriccus]] |specio = '''''M. ornatus''''' - '''ornamita muŝtirano''' |statuso = Ne taksita |dunomo = ''Myiotriccus ornatus'' |dunomo aŭtoritato = ([[de Lafresnaye, NFAA]], 1853) |mapo de vivoteritorioj = Myiotriccus ornatus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240ra |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Natura [[arealo]] de ''M. o. ornatus'' kaj ''M. o. stellatus'' <div style="text-align:left;margin-left:25px;"> {{Priskribo|#008000|Ĉiujare ĉeestanta}} </div> |mapo de vivoteritorioj2 = Myiotriccus phoenicurus map.svg |mapo de vivoteritorioj2 larĝo = 240ra |priskribo de mapo de vivoteritorioj2 = Natura [[arealo]] de ''M. o. phoenicurus'' kaj ''M. o. aureiventris'' <div style="text-align:left;margin-left:25px;"> {{Priskribo|#008000|Ĉiujare ĉeestanta}} </div> |specioj de subdivizio = Subspecioj |subdivizio2 = *''M. o. ornatus'' <small>([[de Lafresnaye, NFAA]], 1853)</small> *''M. o. stellatus'' <small>([[Cabanis, JL]], 1873)</small> *''M. o. phoenicurus'' <small>([[Sclater, PL]], 1855)</small> *''M. o. aureiventris'' <small>([[Sclater, PL]], 1874)</small> |sinonimo = ''Tyrannula ornata'' (pranomo) |vikispecio = |komunejo = }} La '''ornamita muŝtirano'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''[[Myiotriccus ornatus]]'') estas [[birdospecio]] el la familio de [[tiranedoj]]. Ĝi estas la ununura specio de la genro ''[[Myiotriccus]]''. Ĝi havas 4 [[subspecio]]jn troviĝantajn en norduesta [[Sudameriko]]. ==Taksonomio== Laŭ [[AviList]]<ref name="AviList">[https://www.avilist.org/ AviList v2025], konsultita la 7-an de maj. 2026.</ref>, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj<ref name="OT"/>: {{Genealogia arbo2}} *[[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] **[[Tyrannidae]] - [[tiranedoj]] ***''[[Myiotriccus]]'' <small>[[Ridgway, R]], 1905</small> ****''Myiotriccus ornatus'' <small>([[de Lafresnaye, NFAA]], 1853)</small> - ornamita muŝtirano *****''Myiotriccus ornatus ornatus'' <small>([[de Lafresnaye, NFAA]], 1853)</small> *****''Myiotriccus ornatus stellatus'' <small>([[Cabanis, JL]], 1873)</small> *****''Myiotriccus ornatus phoenicurus'' <small>([[Sclater, PL]], 1855)</small> *****''Myiotriccus ornatus aureiventris'' <small>([[Sclater, PL]], 1874)</small> {{Genealogia arbo2/fino}} ==Etimologio== La scienca [[genra nomo]] ''Myiotriccus'' estas kunmetaĵo el la [[antikvaj grekaj]] ''μυῖα'' (''muia'' = "muŝo") kaj ''τρικκος'' (''trikos'' el ''θρίξ, τριχός'' (''triks, trikos'' = "haro"), kiu indikas nekonata birdeto kun vibrisoj). En ornitologio, la radiko ''triccus'' ofte estas uzata por konstrui genrajn nomojn el tiranedoj. Ĉikaze, tiu nomo signifas ke tiu tiranedo similas al [[Muŝkaptuloj (birdoj)|muŝkaptulo]]<ref name="BOTW">[https://birdsoftheworld.org/bow/species/ornfly1/cur/introduction Birds of the World], Ornate Flycatcher.</ref>. La [[specia epiteto]] ''ornatus'' estas [[latina]] vorto signifanta "ornamita", ĉar tiu specio, havas distingan koloran plumaron, kun okulfrapa flava pugo, blankaj bridoj kaj oliveca dorso<ref name="BOTW"/>. ==Disvastiĝo kaj habitato== La ornamita muŝtirano troviĝas en la [[Andoj]] de [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], kaj [[Peruo]]. Ĝi vivas en humidaj montaj kaj antaŭmontaj arbaroj kaj arbaretoj, precipe ĉirkaŭ malfermitaj areoj, maldensejoj, terglitoj ka riverbordoj, je ĉirkaŭ 600–2200 m<ref name="BOTW"/>. ==Referencoj== {{Portalo Birdoj}} {{Referencoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Tiranedoj]] [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Neotropisa faŭno]] jv0zj1i2wx4jeffg7fv9b8jrdjpute6 0 943110 9368403 2026-05-07T20:32:26Z HaleBopp 52251 Alidirekti al Ornamita muŝtirano 9368403 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ornamita muŝtirano]] smgihrvmm6h566j0w6qqcz2sygwn5fs 9368407 9368403 2026-05-07T20:34:21Z HaleBopp 52251 HaleBopp movis paĝon [[Myiotriccus ornatusa]] al [[Myiotriccus ornatus]]: Malĝusta titolo 9368403 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ornamita muŝtirano]] smgihrvmm6h566j0w6qqcz2sygwn5fs 0 943111 9368404 2026-05-07T20:32:31Z HaleBopp 52251 Alidirekti al Ornamita muŝtirano 9368404 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ornamita muŝtirano]] smgihrvmm6h566j0w6qqcz2sygwn5fs 0 943112 9368408 2026-05-07T20:34:21Z HaleBopp 52251 HaleBopp movis paĝon [[Myiotriccus ornatusa]] al [[Myiotriccus ornatus]]: Malĝusta titolo 9368408 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Myiotriccus ornatus]] tpelfwh11wkh0d3ho5pjeukvdx54tuf 0 943113 9368418 2026-05-07T20:58:13Z Aidas 3488 Kreis novan paĝon kun "La '''[[Eŭropa Ligo de UEFA]] 2025–26''' estas la '''55-a''' jarsezono de la dua-nivela kluba futbala konkurso de Eŭropo, kiu estis konata kiel la UEFA Pokalo ĝis la jarsezono 2008–09. La finalo estas planita esti ludita la 20-an de majo 2026, en la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]). La du finalaj teamoj post la duonfinalaj matĉoj finitaj la 7-an de majo 2026 estos la unuaj viraj teamoj de [[SC Freiburg]] el Germanio kaj [[Aston Villa]] el Ang..." 9368418 wikitext text/x-wiki La '''[[Eŭropa Ligo de UEFA]] 2025–26''' estas la '''55-a''' jarsezono de la dua-nivela kluba futbala konkurso de Eŭropo, kiu estis konata kiel la UEFA Pokalo ĝis la jarsezono 2008–09. La finalo estas planita esti ludita la 20-an de majo 2026, en la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]). La du finalaj teamoj post la duonfinalaj matĉoj finitaj la 7-an de majo 2026 estos la unuaj viraj teamoj de [[SC Freiburg]] el Germanio kaj [[Aston Villa]] el Anglio. fl7bhfiu4gbzbls5emmiv5wxeub5ax0 9368420 9368418 2026-05-07T21:02:36Z Aidas 3488 9368420 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Tüpraş Stadyumu 20231011 2.jpg|eta|maldekstra|280ra|{{centre|la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]), kie okazos la finalo}}]] La '''[[Eŭropa Ligo de UEFA]] 2025–26''' estas la '''55-a''' jarsezono de la dua-nivela kluba futbala konkurso de Eŭropo, kiu estis konata kiel la UEFA Pokalo ĝis la jarsezono 2008–09. La finalo estas planita esti ludita la 20-an de majo 2026, en la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]). La du finalaj teamoj post la duonfinalaj matĉoj finitaj la 7-an de majo 2026 estos la unuaj viraj teamoj de [[SC Freiburg]] el Germanio kaj [[Aston Villa]] el Anglio. mt3auxm0q3tbha8s7yvquk0jets1v9i 9368421 9368420 2026-05-07T21:02:55Z Aidas 3488 9368421 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Tüpraş Stadyumu 20231011 2.jpg|eta|dekstra|280ra|{{centre|la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]), kie okazos la finalo}}]] La '''[[Eŭropa Ligo de UEFA]] 2025–26''' estas la '''55-a''' jarsezono de la dua-nivela kluba futbala konkurso de Eŭropo, kiu estis konata kiel la UEFA Pokalo ĝis la jarsezono 2008–09. La finalo estas planita esti ludita la 20-an de majo 2026, en la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]). La du finalaj teamoj post la duonfinalaj matĉoj finitaj la 7-an de majo 2026 estos la unuaj viraj teamoj de [[SC Freiburg]] el Germanio kaj [[Aston Villa]] el Anglio. 6i0tee8ti9xm6ige3dixyoqorx3ia8k 9368475 9368421 2026-05-07T22:31:10Z ThomasPusch 1869 9368475 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Tüpraş Stadyumu 20231011 2.jpg|eta|dekstra|280ra|{{centre|la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]), kie okazos la finalo}}]] La '''[[Eŭropa Ligo de UEFA]] 2025–26''' estas la '''55-a''' jarsezono de la dua-nivela kluba futbala konkurso de Eŭropo, kiu estis konata kiel la UEFA Pokalo ĝis la jarsezono 2008–09. La finalo estas planita esti ludita la 20-an de majo 2026, en la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]). La du finalaj teamoj post la duonfinalaj matĉoj finitaj la 7-an de majo 2026 estos la unuaj viraj teamoj de [[SC Freiburg]] el Germanio kaj [[Aston Villa]] el Anglio. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Futbalaj konkursoj]] iyw4url4i84gbh6izkpw0836k93452k 9368477 9368475 2026-05-07T22:33:20Z ThomasPusch 1869 9368477 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Tüpraş Stadyumu 20231011 2.jpg|eta|dekstra|280ra|{{centre|la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]), kie okazos la finalo}}]] [[Dosiero:Europa League 2021.svg|maldekstra|180ra]] La '''[[Eŭropa Ligo de UEFA]] 2025–26''' estas la '''55-a''' jarsezono de la dua-nivela kluba futbala konkurso de Eŭropo, kiu estis konata kiel la UEFA Pokalo ĝis la jarsezono 2008–09. La finalo estas planita esti ludita la 20-an de majo 2026, en la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]). La du finalaj teamoj post la duonfinalaj matĉoj finitaj la 7-an de majo 2026 estos la unuaj viraj teamoj de [[SC Freiburg]] el Germanio kaj [[Aston Villa]] el Anglio. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Futbalaj konkursoj]] aoi12d1axsc3zqsf37ll564g1d33v8j 9368478 9368477 2026-05-07T22:34:06Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9368478 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Tüpraş Stadyumu 20231011 2.jpg|eta|dekstra|280ra|{{centre|la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]), kie okazos la finalo}}]] [[Dosiero:Europa League 2021.svg|maldekstra|180ra]] La '''[[Eŭropa Ligo de UEFA]] 2025–26''' estas la '''55-a''' jarsezono de la dua-nivela kluba futbala konkurso de Eŭropo, kiu estis konata kiel la UEFA Pokalo ĝis la jarsezono 2008–09. La finalo estas planita esti ludita la 20-an de majo 2026, en la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]). La du finalaj teamoj post la duonfinalaj matĉoj finitaj la 7-an de majo 2026 estos la unuaj viraj teamoj de [[SC Freiburg]] el Germanio kaj [[Aston Villa]] el Anglio. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo|https://www.uefa.com/uefaeuropaleague}} de la [[Eŭropa Ligo de UEFA]] ({{en}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Futbalaj konkursoj]] ng99td6eka2o1975ksc62tff3rptbhj 9368480 9368478 2026-05-07T22:39:42Z ThomasPusch 1869 9368480 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Tüpraş Stadyumu 20231011 2.jpg|eta|dekstra|280ra|{{centre|la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]), kie okazos la finalo}}]] [[Dosiero:Europa League 2021.svg|maldekstra|180ra]] La '''[[Eŭropa Ligo de UEFA]] 2025–26''' estas la '''55-a''' jarsezono de la dua-nivela kluba futbala konkurso de Eŭropo, kiu estis konata kiel la UEFA Pokalo ĝis la jarsezono 2008–09. La finalo estas planita esti ludita la 20-an de majo 2026, en la stadiono Tüpraş en [[Istanbulo]] ([[Turkio]]). La du finalaj teamoj post la duonfinalaj matĉoj finitaj la 7-an de majo 2026 estos la unuaj viraj teamoj de [[SC Freiburg]] el [[Germanio]] kaj [[Aston Villa]] el [[Anglio]]. En la duonfinalaj matĉoj malvenkis reciproke la [[SC Braga]] el [[Portugalio]] kaj la [[Nottingham]] Forest FK el [[Anglio]]. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo|https://www.uefa.com/uefaeuropaleague}} de la [[Eŭropa Ligo de UEFA]] ({{en}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Futbalaj konkursoj]] keemab6bzlufu644v2g7c4ssrtbp26v 1 943114 9368459 2026-05-07T22:11:49Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Tiu "listo" estas plejparte sensenca. Estas 510 ligiloj, el kiuj 508 ekde la kreado de la listo en 2008 restis ruĝaj ligiloj, eĉ ne komencitaj paĝoj, kaj nur 2 ricevis miniaturajn paĝetojn [[1967]] kaj [[2000]]. Ke la listo nur antaŭvidas jarojn ĝis "2009" estas pardonebla - per simpla kopiado eblus englui ankaŭ la postajn "jarojn" ĝis 2026 aŭ eble jam ĝis 2050 aŭ ĝis 2150, sed nur pro tio ekestos neniu ajn paĝo. Sobre rigardante, necesus decidi entute..." 9368459 wikitext text/x-wiki Tiu "listo" estas plejparte sensenca. Estas 510 ligiloj, el kiuj 508 ekde la kreado de la listo en 2008 restis ruĝaj ligiloj, eĉ ne komencitaj paĝoj, kaj nur 2 ricevis miniaturajn paĝetojn [[1967]] kaj [[2000]]. Ke la listo nur antaŭvidas jarojn ĝis "2009" estas pardonebla - per simpla kopiado eblus englui ankaŭ la postajn "jarojn" ĝis 2026 aŭ eble jam ĝis 2050 aŭ ĝis 2150, sed nur pro tio ekestos neniu ajn paĝo. Sobre rigardante, necesus decidi entute forigi la sensencan liston, aŭ nur lasi la du nombrojn "[[1967]] kaj [[2000]]". En tio nur necesus adapti la ŝablonon {{ŝ|informkesto muzika artisto}}, kiu nun amase sendas internajn ligilojn ĉi tien. La ŝablono {{ŝ|informkesto muzika artisto}} same bone funkcios sen tiu tre dubinda listo-skeleto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:11, 7 maj. 2026 (UTC) ppcvc1ycinemrxjij65pd7z66xokg8i 0 943115 9368460 2026-05-07T22:13:50Z Näin on näreet 255377 Kreis novan paĝon kun "'''Raimo Ilaskivi''', naskigxinta la 26-a de majo 1928 en [[Ruokolahti]], estas finna dekstra politikisto. Li estis parlamentano de la [[Nacia Koalicio (Finnlando) en 1962–75, urbestro de Helsinko 1975–1991 prezidanta kandidato en 1994 kaj membro de la Euxropa parlamento en 1999–99. {{DEFAULTSORT: Ilaskivi, Raimo}} [[Kategorio:Finnaj politikistoj]]" 9368460 wikitext text/x-wiki '''Raimo Ilaskivi''', naskigxinta la 26-a de majo 1928 en [[Ruokolahti]], estas finna dekstra politikisto. Li estis parlamentano de la [[Nacia Koalicio (Finnlando) en 1962–75, urbestro de Helsinko 1975–1991 prezidanta kandidato en 1994 kaj membro de la Euxropa parlamento en 1999–99. {{DEFAULTSORT: Ilaskivi, Raimo}} [[Kategorio:Finnaj politikistoj]] bfdfldiw1v5ysyvh3hxakv367lvf08p 9368463 9368460 2026-05-07T22:15:52Z Näin on näreet 255377 9368463 wikitext text/x-wiki '''Raimo Ilaskivi''', ĝis la jaro 1947 ''Hämäläinen'', naskigxinta la 26-a de majo 1928 en [[Ruokolahti]], estas finna dekstra politikisto. Li estis parlamentano de la [[Nacia Koalicio (Finnlando) en 1962–75, urbestro de Helsinko 1975–1991 prezidanta kandidato en 1994 kaj membro de la Euxropa parlamento en 1999–99. {{DEFAULTSORT: Ilaskivi, Raimo}} [[Kategorio:Finnaj politikistoj]] 0styaii193rlz3jn42p2mkrj8iguzcf 1 943116 9368472 2026-05-07T22:23:48Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Tiu projekto de 2008 estis iom reviziita en 2009, sed poste restis pli-malpli senŝanĝa ĝis 2026. Mi nun metis kvazaŭan titolon, kiu ne estas "Muziko - kronologia vido", sed "Muziko - kronologia vido de 1840 ĝis 2006", ĉar tiel efektive estas - se iu volas aldoni la lastajn du jardekojn de 2006 ĝis 2026, aŭ en dek jaroj ĝis 2036, aŭ volas aldoni la 1830-ajn, 1820-ajn jarojn kaj/aŭ pli fruajn jardekojn, bonvolu: tiam eblos adapti la titolon. Kaj necesas ate..." 9368472 wikitext text/x-wiki Tiu projekto de 2008 estis iom reviziita en 2009, sed poste restis pli-malpli senŝanĝa ĝis 2026. Mi nun metis kvazaŭan titolon, kiu ne estas "Muziko - kronologia vido", sed "Muziko - kronologia vido de 1840 ĝis 2006", ĉar tiel efektive estas - se iu volas aldoni la lastajn du jardekojn de 2006 ĝis 2026, aŭ en dek jaroj ĝis 2036, aŭ volas aldoni la 1830-ajn, 1820-ajn jarojn kaj/aŭ pli fruajn jardekojn, bonvolu: tiam eblos adapti la titolon. Kaj necesas atenti, ke senzorge metitaj ruĝaj ligiloj povas doni fuŝan aspekton ke esperantaj tekstoj ne ekzistas, kvankam ili jes sekzistas, se oni zorgas bone skribi la titolojn. Ekzemple, ĉi tie la ruĝa ligilo [[U2 (grupo)]] devis esti [[U2]], kaj la ĉeĥlingva titolo [[Louskáček]] por la rusa baleto [[La Nuksrompilo]] maksimume taŭgas por la ĉeĥlingva vikipedio. Necesas nepre kontroli, ĉu inter la aliaj ruĝaj ligiloj kaŝiĝas pliaj tiaj fuŝetoj!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:23, 7 maj. 2026 (UTC) m10lfe4prswtry6drh75smqivy10zvc 9368473 9368472 2026-05-07T22:24:14Z ThomasPusch 1869 9368473 wikitext text/x-wiki Tiu projekto de 2008 estis iom reviziita en 2009, sed poste restis pli-malpli senŝanĝa ĝis 2026. Mi nun metis kvazaŭan titolon, kiu ne estas "Muziko - kronologia vido", sed "Muziko - kronologia vido '''de 1840 ĝis 2006'''", ĉar tiel efektive estas - se iu volas aldoni la lastajn du jardekojn de 2006 ĝis 2026, aŭ en dek jaroj ĝis 2036, aŭ volas aldoni la 1830-ajn, 1820-ajn jarojn kaj/aŭ pli fruajn jardekojn, bonvolu: tiam eblos adapti la titolon. Kaj necesas atenti, ke senzorge metitaj ruĝaj ligiloj povas doni fuŝan aspekton ke esperantaj tekstoj ne ekzistas, kvankam ili jes sekzistas, se oni zorgas bone skribi la titolojn. Ekzemple, ĉi tie la ruĝa ligilo [[U2 (grupo)]] devis esti [[U2]], kaj la ĉeĥlingva titolo [[Louskáček]] por la rusa baleto [[La Nuksrompilo]] maksimume taŭgas por la ĉeĥlingva vikipedio. Necesas nepre kontroli, ĉu inter la aliaj ruĝaj ligiloj kaŝiĝas pliaj tiaj fuŝetoj!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:23, 7 maj. 2026 (UTC) 80662wv2qldt9a9u8gqm4wuf4wr5dud 1 943117 9368483 2026-05-07T22:42:51Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "La hodiaŭ farita [[artikola ĝermo]] jam estas ligata el '''kvin''' aliaj artikoloj. Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. ~~~~" 9368483 wikitext text/x-wiki La hodiaŭ farita [[artikola ĝermo]] jam estas ligata el '''kvin''' aliaj artikoloj. Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:42, 7 maj. 2026 (UTC) 2sskqou65rwfho5gqxubgnd6r929j7z 9368572 9368483 2026-05-08T08:27:31Z ThomasPusch 1869 9368572 wikitext text/x-wiki La hodiaŭ farita [[artikola ĝermo]] jam estas ligata el '''kvin''' aliaj artikoloj. Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:42, 7 maj. 2026 (UTC) :Mi jen al la esperanta vikipedio ankoraŭ povis kontribui novan paĝon pri la angla futbalklubo [[Nottingham Forest]] - jen ses ligilo kondukanta al la ĝermo "Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:27, 8 maj. 2026 (UTC) f2zdmp210yyv2hzyuh771jfvqq3puhz 0 943118 9368499 2026-05-08T03:21:10Z Tirolischleioans 254019 Kreis novan paĝon kun " [[file:Peter Huemer Wien-4-9-2008.jpg|thumb|Peter Huemer (2008)]] '''Peter HUEMER''' (naskiĝinta en [[1941]] je [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] publicisto, ĵurnalisto kaj historiisto. Edzino lia estas la psikologino kaj eksa politikistino Friedrun Huemer. == Vivo == Kreskinte je [[Feldkirchen an der Donau]], li studis post la gimnazifrekvento je [[Wilhering]] ĉe la [[universitato de Vieno]] historion, germanistikon kaj arthistorion. Doktorigxo lia sukcesis..." 9368499 wikitext text/x-wiki [[file:Peter Huemer Wien-4-9-2008.jpg|thumb|Peter Huemer (2008)]] '''Peter HUEMER''' (naskiĝinta en [[1941]] je [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] publicisto, ĵurnalisto kaj historiisto. Edzino lia estas la psikologino kaj eksa politikistino Friedrun Huemer. == Vivo == Kreskinte je [[Feldkirchen an der Donau]], li studis post la gimnazifrekvento je [[Wilhering]] ĉe la [[universitato de Vieno]] historion, germanistikon kaj arthistorion. Doktorigxo lia sukcesis en 1968 pri la juristo [[Robert Hecht]]. Inter 1969 kaj 2002 li laboris ĉe [[ORF]]. Konatiĝis li antaŭ ĉio kiel estro de la elsendo ''Club 2''. Poste li moderigis radiofonie la elsendon ''Im Gespräch'' en [[Österreiĉ 1]]. En 2002 li docentis pri ĵurnalismo ĉe la viena universitato. De 2005 li membras ĉe la komisiono redakcia de la gazeto "Datum". Huemer ankaŭ ĉiam pretis komenti aktualaĵojn, ene kaj malene de Aŭstrujo.<ref>[https://www.zeit.de/reden/bildung_und_kultur/huemer?page=all Onlineaŭftritt "Festrede zum Brucknerfest Linz: Abbau des Sozialstaats, Einschränkung der Bürgerrechte"] - ĉe: ''zeit.de''</ref> Inter 2011 kaj 2015 Huemer gvidis kolokvan serion en la teatrejo ''Stadttheater Walfischgasse'' en la [[innere Stadt (Vieno)|unua urbodistrikto viena]], al kiu invitiĝis i.a. [[André Heller]], [[Sally Perel]], [[Sophie Freud]], [[Michael Haneke]], [[Joachim Gauck]], [[Reinhold Messner]] kaj [[Harald Schmidt]]. Dum la sezono 2013/14 Huemer estis moderigisto je [[Burgteatrejo]] ĉe la [[holokaŭsto|holokaŭst]]-okulatesta projekto ''Die letzten Zeugen'' (fare de [[Doron Rabinovici]] kaj [[Matthias Hartmann]]). Inter 2006-2022 li estis gastiganto ĉe kvin dekoj da diskutrondoj ''Wiener Stadtgespräche'' (organizo fare de la Laborista Ĉambro kaj la semajngazeto "Falter"). Akceptis la inviton i.a. [[Harald Welzer]], [[Jean Ziegler]] kaj [[Peter Sloterdijk]]; al Huemer postantis [[Barbara Tóth]]. == Skribaĵoj == * ''Sektionschef Robert Hecht und die Zerstörung der Demokratie in Österreich. Eine historisch-politische Studie.'' Disertacio, Wien 1968; Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1975; Oldenbourg, Münĉen 1975. * ''Warum das Fernsehen dümmer ist als das Radio. Reden über das Reden in den Medien.'' Picus, Wien 2003, ISBN 3-85452-781-0. * ''Heimat. Lügen. Literatur. Texte zur gegenwärtigen Befindlichkeit.'' Der Apfel, Wien 2006, ISBN 3-85450-165-X ====Eldonistece==== * kun [[Grete Schurz]] (eld.): ''Unterwerfung. Über den destruktiven Gehorsam.'' Zsolnay, Wien 1990. * ''Im Gespräch.'' Kremayr & Scheriau, Wien 2003, ISBN 3-218-00576-0. * [[Viktor Matejka]]: ''Das Buch Nr. 3.'' Kun antaŭparolo de [[Johannes Mario Simmel]]. Löcker, Wien 1993, ISBN 3-85409-222-9. == Premioj == * 1971: Leopold-Kunschak-Preis * 1987: Friedrich-Torberg-Medaille * 1992: Preis der Stadt Wien für Publizistik * 2000: Willy und Helga Verkaŭf-Verlon Preis * 2002: [[Axel Corti|Axel-Corti]]-Preis * 2004: Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik * 2003: Defensor Libertatis<ref>https://www.bigbrotherawards.at/index03.php</ref> * 2011: Österreichisches Ehrenkreŭz für Wissenschaft und Kunst (unua klaso)<ref>[http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf listo de la honoritoj]</ref> * 2012: Goldenes Ehrenzeiĉen der Stadt Wien * 2016: Concordia-Preis (por la tutviva profesia agado)<ref>[https://www.salzburg.com/nachrichten/oesterreich/politik/sn/artikel/concordia-preis-an-inhaftierte-journalisten-in-der-tuerkei-242136/ "Concordia-Preis an inhaftierte Journalisten in der Türkei"] - ĉe: ''salzburg.com,'' 6.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|121660737}} * [https://oe1.orf.at/artikel/208783 portreto de Huemer] - ĉe la paĝaro de Ö1 (ORF-radiofonio) * [http://www.oesterreich-am-wort.at/treffer/atom/13822B3D-19B-0035F-00000B94-13816435/ "Chronisten, Reporter, Aufklärer: Peter Huemer"] - ene de la kolekto ''Österreichische Mediathek'' * [https://www.imdb.com/de/name/nm1060408/ IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Huemer, Peter}} [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj profesoroj]] [[Kategorio:Absolvent der Universität Wien]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Linz]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1941]] kx9mnwm9j37kvyoxjeypnn8octb4zrw 9368500 9368499 2026-05-08T03:21:41Z Tirolischleioans 254019 /* Notoj */ 9368500 wikitext text/x-wiki [[file:Peter Huemer Wien-4-9-2008.jpg|thumb|Peter Huemer (2008)]] '''Peter HUEMER''' (naskiĝinta en [[1941]] je [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] publicisto, ĵurnalisto kaj historiisto. Edzino lia estas la psikologino kaj eksa politikistino Friedrun Huemer. == Vivo == Kreskinte je [[Feldkirchen an der Donau]], li studis post la gimnazifrekvento je [[Wilhering]] ĉe la [[universitato de Vieno]] historion, germanistikon kaj arthistorion. Doktorigxo lia sukcesis en 1968 pri la juristo [[Robert Hecht]]. Inter 1969 kaj 2002 li laboris ĉe [[ORF]]. Konatiĝis li antaŭ ĉio kiel estro de la elsendo ''Club 2''. Poste li moderigis radiofonie la elsendon ''Im Gespräch'' en [[Österreiĉ 1]]. En 2002 li docentis pri ĵurnalismo ĉe la viena universitato. De 2005 li membras ĉe la komisiono redakcia de la gazeto "Datum". Huemer ankaŭ ĉiam pretis komenti aktualaĵojn, ene kaj malene de Aŭstrujo.<ref>[https://www.zeit.de/reden/bildung_und_kultur/huemer?page=all Onlineaŭftritt "Festrede zum Brucknerfest Linz: Abbau des Sozialstaats, Einschränkung der Bürgerrechte"] - ĉe: ''zeit.de''</ref> Inter 2011 kaj 2015 Huemer gvidis kolokvan serion en la teatrejo ''Stadttheater Walfischgasse'' en la [[innere Stadt (Vieno)|unua urbodistrikto viena]], al kiu invitiĝis i.a. [[André Heller]], [[Sally Perel]], [[Sophie Freud]], [[Michael Haneke]], [[Joachim Gauck]], [[Reinhold Messner]] kaj [[Harald Schmidt]]. Dum la sezono 2013/14 Huemer estis moderigisto je [[Burgteatrejo]] ĉe la [[holokaŭsto|holokaŭst]]-okulatesta projekto ''Die letzten Zeugen'' (fare de [[Doron Rabinovici]] kaj [[Matthias Hartmann]]). Inter 2006-2022 li estis gastiganto ĉe kvin dekoj da diskutrondoj ''Wiener Stadtgespräche'' (organizo fare de la Laborista Ĉambro kaj la semajngazeto "Falter"). Akceptis la inviton i.a. [[Harald Welzer]], [[Jean Ziegler]] kaj [[Peter Sloterdijk]]; al Huemer postantis [[Barbara Tóth]]. == Skribaĵoj == * ''Sektionschef Robert Hecht und die Zerstörung der Demokratie in Österreich. Eine historisch-politische Studie.'' Disertacio, Wien 1968; Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1975; Oldenbourg, Münĉen 1975. * ''Warum das Fernsehen dümmer ist als das Radio. Reden über das Reden in den Medien.'' Picus, Wien 2003, ISBN 3-85452-781-0. * ''Heimat. Lügen. Literatur. Texte zur gegenwärtigen Befindlichkeit.'' Der Apfel, Wien 2006, ISBN 3-85450-165-X ====Eldonistece==== * kun [[Grete Schurz]] (eld.): ''Unterwerfung. Über den destruktiven Gehorsam.'' Zsolnay, Wien 1990. * ''Im Gespräch.'' Kremayr & Scheriau, Wien 2003, ISBN 3-218-00576-0. * [[Viktor Matejka]]: ''Das Buch Nr. 3.'' Kun antaŭparolo de [[Johannes Mario Simmel]]. Löcker, Wien 1993, ISBN 3-85409-222-9. == Premioj == * 1971: Leopold-Kunschak-Preis * 1987: Friedrich-Torberg-Medaille * 1992: Preis der Stadt Wien für Publizistik * 2000: Willy und Helga Verkaŭf-Verlon Preis * 2002: [[Axel Corti|Axel-Corti]]-Preis * 2004: Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik * 2003: Defensor Libertatis<ref>https://www.bigbrotherawards.at/index03.php</ref> * 2011: Österreichisches Ehrenkreŭz für Wissenschaft und Kunst (unua klaso)<ref>[http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf listo de la honoritoj]</ref> * 2012: Goldenes Ehrenzeiĉen der Stadt Wien * 2016: Concordia-Preis (por la tutviva profesia agado)<ref>[https://www.salzburg.com/nachrichten/oesterreich/politik/sn/artikel/concordia-preis-an-inhaftierte-journalisten-in-der-tuerkei-242136/ "Concordia-Preis an inhaftierte Journalisten in der Türkei"] - ĉe: ''salzburg.com,'' 6.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|121660737}} * [https://oe1.orf.at/artikel/208783 portreto de Huemer] - ĉe la paĝaro de Ö1 (ORF-radiofonio) * [http://www.oesterreich-am-wort.at/treffer/atom/13822B3D-19B-0035F-00000B94-13816435/ "Chronisten, Reporter, Aufklärer: Peter Huemer"] - ene de la kolekto ''Österreichische Mediathek'' * [https://www.imdb.com/de/name/nm1060408/ IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Huemer, Peter}} [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj profesoroj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Linz]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1941]] g133t5r2zf8hg2akdvqkos96lanvx7q 9368501 9368500 2026-05-08T03:28:16Z Tirolischleioans 254019 /* Vivo */ 9368501 wikitext text/x-wiki [[file:Peter Huemer Wien-4-9-2008.jpg|thumb|Peter Huemer (2008)]] '''Peter HUEMER''' (naskiĝinta en [[1941]] je [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] publicisto, ĵurnalisto kaj historiisto. Edzino lia estas la psikologino kaj eksa politikistino Friedrun Huemer. == Vivo == Kreskinte je [[Feldkirchen an der Donau]], li studis post la gimnazifrekvento je [[Wilhering]] ĉe la [[universitato de Vieno]] historion, germanistikon kaj arthistorion. Doktoriĝo lia sukcesis en 1968 pri la juristo [[Robert Hecht]]. Inter 1969 kaj 2002 li laboris ĉe [[ORF]]. Konatiĝis li antaŭ ĉio kiel estro de la elsendo ''Club 2''. Poste li moderigis radiofonie la elsendon ''Im Gespräch'' en [[Österreich 1]]. En 2002 li docentis pri ĵurnalismo ĉe la viena universitato. De 2005 li membras ĉe la komisiono redakcia de la gazeto "Datum". Huemer ankaŭ ĉiam pretis komenti aktualaĵojn, ene kaj malene de Aŭstrujo.<ref>[https://www.zeit.de/reden/bildung_und_kultur/huemer?page=all "Festrede zum Brucknerfest Linz: Abbau des Sozialstaats, Einschränkung der Bürgerrechte"] - ĉe: ''zeit.de''</ref> Inter 2011 kaj 2015 Huemer gvidis kolokvan serion en la teatrejo ''Stadttheater Walfischgasse'' en la [[innere Stadt (Vieno)|unua urbodistrikto viena]], al kiu invitiĝis i.a. [[André Heller]], [[Sally Perel]], [[Sophie Freud]], [[Michael Haneke]], [[Joachim Gauck]], [[Reinhold Messner]] kaj [[Harald Schmidt]]. Dum la sezono 2013/14 Huemer estis moderigisto je [[Burgteatrejo]] ĉe la [[holokaŭsto|holokaŭst]]-okulatesta projekto ''Die letzten Zeugen'' (fare de [[Doron Rabinovici]] kaj [[Matthias Hartmann]]). Inter 2006-2022 li estis gastiganto ĉe kvin dekoj da diskutrondoj ''Wiener Stadtgespräche'' (organizo fare de la Laborista Ĉambro kaj la semajngazeto "Falter"). Akceptis la inviton i.a. [[Harald Welzer]], [[Jean Ziegler]] kaj [[Peter Sloterdijk]]; al Huemer postantis [[Barbara Tóth]]. == Skribaĵoj == * ''Sektionschef Robert Hecht und die Zerstörung der Demokratie in Österreich. Eine historisch-politische Studie.'' Disertacio, Wien 1968; Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1975; Oldenbourg, Münĉen 1975. * ''Warum das Fernsehen dümmer ist als das Radio. Reden über das Reden in den Medien.'' Picus, Wien 2003, ISBN 3-85452-781-0. * ''Heimat. Lügen. Literatur. Texte zur gegenwärtigen Befindlichkeit.'' Der Apfel, Wien 2006, ISBN 3-85450-165-X ====Eldonistece==== * kun [[Grete Schurz]] (eld.): ''Unterwerfung. Über den destruktiven Gehorsam.'' Zsolnay, Wien 1990. * ''Im Gespräch.'' Kremayr & Scheriau, Wien 2003, ISBN 3-218-00576-0. * [[Viktor Matejka]]: ''Das Buch Nr. 3.'' Kun antaŭparolo de [[Johannes Mario Simmel]]. Löcker, Wien 1993, ISBN 3-85409-222-9. == Premioj == * 1971: Leopold-Kunschak-Preis * 1987: Friedrich-Torberg-Medaille * 1992: Preis der Stadt Wien für Publizistik * 2000: Willy und Helga Verkaŭf-Verlon Preis * 2002: [[Axel Corti|Axel-Corti]]-Preis * 2004: Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik * 2003: Defensor Libertatis<ref>https://www.bigbrotherawards.at/index03.php</ref> * 2011: Österreichisches Ehrenkreŭz für Wissenschaft und Kunst (unua klaso)<ref>[http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf listo de la honoritoj]</ref> * 2012: Goldenes Ehrenzeiĉen der Stadt Wien * 2016: Concordia-Preis (por la tutviva profesia agado)<ref>[https://www.salzburg.com/nachrichten/oesterreich/politik/sn/artikel/concordia-preis-an-inhaftierte-journalisten-in-der-tuerkei-242136/ "Concordia-Preis an inhaftierte Journalisten in der Türkei"] - ĉe: ''salzburg.com,'' 6.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|121660737}} * [https://oe1.orf.at/artikel/208783 portreto de Huemer] - ĉe la paĝaro de Ö1 (ORF-radiofonio) * [http://www.oesterreich-am-wort.at/treffer/atom/13822B3D-19B-0035F-00000B94-13816435/ "Chronisten, Reporter, Aufklärer: Peter Huemer"] - ene de la kolekto ''Österreichische Mediathek'' * [https://www.imdb.com/de/name/nm1060408/ IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Huemer, Peter}} [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj profesoroj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Linz]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1941]] dq2tgdt7mnuefnzz0t18nntp0t79c0e 9368521 9368501 2026-05-08T03:42:29Z Tirolischleioans 254019 9368521 wikitext text/x-wiki [[file:Peter Huemer Wien-4-9-2008.jpg|thumb|Peter Huemer (2008)]] '''Peter HUEMER''' (naskiĝinta en [[1941]] je [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] publicisto, ĵurnalisto kaj historiisto. Edzino lia estas la psikologino kaj eksa politikistino Friedrun Huemer. == Vivo == Kreskinte je [[Feldkirchen an der Donau]], li studis post la gimnazifrekvento je [[Wilhering]] ĉe la [[universitato de Vieno]] historion, germanistikon kaj arthistorion. Doktoriĝo lia sukcesis en 1968 pri la juristo [[Robert Hecht]]. Inter 1969 kaj 2002 li laboris ĉe [[ORF]]. Konatiĝis li antaŭ ĉio kiel estro de la elsendo ''Club 2''. Poste li moderigis radiofonie la elsendon ''Im Gespräch'' en [[Österreich 1]]. En 2002 li docentis pri ĵurnalismo ĉe la viena universitato. De 2005 li membras ĉe la komisiono redakcia de la gazeto "Datum". Huemer ankaŭ ĉiam pretis komenti aktualaĵojn, ene kaj malene de Aŭstrujo.<ref>[https://www.zeit.de/reden/bildung_und_kultur/huemer?page=all "Festrede zum Brucknerfest Linz: Abbau des Sozialstaats, Einschränkung der Bürgerrechte"] - ĉe: ''zeit.de''</ref> Inter 2011 kaj 2015 Huemer gvidis kolokvan serion en la teatrejo ''Stadttheater Walfischgasse'' en la [[innere Stadt (Vieno)|unua urbodistrikto viena]], al kiu invitiĝis i.a. [[André Heller]], [[Sally Perel]], [[Sophie Freud]], [[Michael Haneke]], [[Joachim Gauck]], [[Reinhold Messner]] kaj [[Harald Schmidt]]. Dum la sezono 2013/14 Huemer estis moderigisto je [[Burgteatrejo]] ĉe la [[holokaŭsto|holokaŭst]]-okulatesta projekto ''Die letzten Zeugen'' (fare de [[Doron Rabinovici]] kaj [[Matthias Hartmann]]). Inter 2006-2022 li estis gastiganto ĉe kvin dekoj da diskutrondoj ''Wiener Stadtgespräche'' (organizo fare de la Laborista Ĉambro kaj la semajngazeto "Falter"). Akceptis la inviton i.a. [[Harald Welzer]], [[Jean Ziegler]] kaj [[Peter Sloterdijk]]; al Huemer postantis [[Barbara Tóth]]. == Skribaĵoj == * ''Sektionschef Robert Hecht und die Zerstörung der Demokratie in Österreich. Eine historisch-politische Studie.'' Disertacio, Wien 1968; Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1975; Oldenbourg, Münĉen 1975. * ''Warum das Fernsehen dümmer ist als das Radio. Reden über das Reden in den Medien.'' Picus, Wien 2003, ISBN 3-85452-781-0. * ''Heimat. Lügen. Literatur. Texte zur gegenwärtigen Befindlichkeit.'' Der Apfel, Wien 2006, ISBN 3-85450-165-X ====Eldonistece==== * kun [[Grete Schurz]] (eld.): ''Unterwerfung. Über den destruktiven Gehorsam.'' Zsolnay, Wien 1990. * ''Im Gespräch.'' Kremayr & Scheriau, Wien 2003, ISBN 3-218-00576-0. * [[Viktor Matejka]]: ''Das Buch Nr. 3.'' Kun antaŭparolo de [[Johannes Mario Simmel]]. Löcker, Wien 1993, ISBN 3-85409-222-9. == Premioj == * 1971: Leopold-Kunschak-Preis * 1987: Friedrich-Torberg-Medaille * 1992: Preis der Stadt Wien für Publizistik * 2000: Willy und Helga Verkaŭf-Verlon Preis * 2002: [[Axel Corti|Axel-Corti]]-Preis * 2004: Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik * 2003: Defensor Libertatis<ref>https://www.bigbrotherawards.at/index03.php</ref> * 2011: Österreichisches Ehrenkreŭz für Wissenschaft und Kunst (unua klaso)<ref>[http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf listo de la honoritoj]</ref> * 2012: Goldenes Ehrenzeiĉen der Stadt Wien * 2016: Concordia-Preis (por la tutviva profesia agado)<ref>[https://www.salzburg.com/nachrichten/oesterreich/politik/sn/artikel/concordia-preis-an-inhaftierte-journalisten-in-der-tuerkei-242136/ "Concordia-Preis an inhaftierte Journalisten in der Türkei"] - ĉe: ''salzburg.com,'' 6.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|121660737}} * [https://oe1.orf.at/artikel/208783 portreto de Huemer] - ĉe la paĝaro de Ö1 (ORF-radiofonio) * [http://www.oesterreich-am-wort.at/treffer/atom/13822B3D-19B-0035F-00000B94-13816435/ "Chronisten, Reporter, Aufklärer: Peter Huemer"] - ene de la kolekto ''Österreichische Mediathek'' * [https://www.imdb.com/de/name/nm1060408/ IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Huemer, Peter}} [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj profesoroj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Linco]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1941]] 2jjzs6o99zay6daxejhejr95ozuz79j 9368525 9368521 2026-05-08T04:12:07Z Tirolischleioans 254019 /* Skribaĵoj */ 9368525 wikitext text/x-wiki [[file:Peter Huemer Wien-4-9-2008.jpg|thumb|Peter Huemer (2008)]] '''Peter HUEMER''' (naskiĝinta en [[1941]] je [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] publicisto, ĵurnalisto kaj historiisto. Edzino lia estas la psikologino kaj eksa politikistino Friedrun Huemer. == Vivo == Kreskinte je [[Feldkirchen an der Donau]], li studis post la gimnazifrekvento je [[Wilhering]] ĉe la [[universitato de Vieno]] historion, germanistikon kaj arthistorion. Doktoriĝo lia sukcesis en 1968 pri la juristo [[Robert Hecht]]. Inter 1969 kaj 2002 li laboris ĉe [[ORF]]. Konatiĝis li antaŭ ĉio kiel estro de la elsendo ''Club 2''. Poste li moderigis radiofonie la elsendon ''Im Gespräch'' en [[Österreich 1]]. En 2002 li docentis pri ĵurnalismo ĉe la viena universitato. De 2005 li membras ĉe la komisiono redakcia de la gazeto "Datum". Huemer ankaŭ ĉiam pretis komenti aktualaĵojn, ene kaj malene de Aŭstrujo.<ref>[https://www.zeit.de/reden/bildung_und_kultur/huemer?page=all "Festrede zum Brucknerfest Linz: Abbau des Sozialstaats, Einschränkung der Bürgerrechte"] - ĉe: ''zeit.de''</ref> Inter 2011 kaj 2015 Huemer gvidis kolokvan serion en la teatrejo ''Stadttheater Walfischgasse'' en la [[innere Stadt (Vieno)|unua urbodistrikto viena]], al kiu invitiĝis i.a. [[André Heller]], [[Sally Perel]], [[Sophie Freud]], [[Michael Haneke]], [[Joachim Gauck]], [[Reinhold Messner]] kaj [[Harald Schmidt]]. Dum la sezono 2013/14 Huemer estis moderigisto je [[Burgteatrejo]] ĉe la [[holokaŭsto|holokaŭst]]-okulatesta projekto ''Die letzten Zeugen'' (fare de [[Doron Rabinovici]] kaj [[Matthias Hartmann]]). Inter 2006-2022 li estis gastiganto ĉe kvin dekoj da diskutrondoj ''Wiener Stadtgespräche'' (organizo fare de la Laborista Ĉambro kaj la semajngazeto "Falter"). Akceptis la inviton i.a. [[Harald Welzer]], [[Jean Ziegler]] kaj [[Peter Sloterdijk]]; al Huemer postantis [[Barbara Tóth]]. == Skribaĵoj == * ''Sektionschef Robert Hecht und die Zerstörung der Demokratie in Österreich. Eine historisch-politische Studie.'' Disertacio, Wien 1968; Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1975; Oldenbourg, Munkeno 1975. * ''Warum das Fernsehen dümmer ist als das Radio. Reden über das Reden in den Medien.'' Picus, Wien 2003, ISBN 3-85452-781-0. * ''Heimat. Lügen. Literatur. Texte zur gegenwärtigen Befindlichkeit.'' Der Apfel, Wien 2006, ISBN 3-85450-165-X ====Eldonistece==== * kun [[Grete Schurz]] (eld.): ''Unterwerfung. Über den destruktiven Gehorsam.'' Zsolnay, Wien 1990. * ''Im Gespräch.'' Kremayr & Scheriau, Wien 2003, ISBN 3-218-00576-0. * [[Viktor Matejka]]: ''Das Buch Nr. 3.'' Kun antaŭparolo de [[Johannes Mario Simmel]]. Löcker, Wien 1993, ISBN 3-85409-222-9. == Premioj == * 1971: Leopold-Kunschak-Preis * 1987: Friedrich-Torberg-Medaille * 1992: Preis der Stadt Wien für Publizistik * 2000: Willy und Helga Verkaŭf-Verlon Preis * 2002: [[Axel Corti|Axel-Corti]]-Preis * 2004: Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik * 2003: Defensor Libertatis<ref>https://www.bigbrotherawards.at/index03.php</ref> * 2011: Österreichisches Ehrenkreŭz für Wissenschaft und Kunst (unua klaso)<ref>[http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf listo de la honoritoj]</ref> * 2012: Goldenes Ehrenzeiĉen der Stadt Wien * 2016: Concordia-Preis (por la tutviva profesia agado)<ref>[https://www.salzburg.com/nachrichten/oesterreich/politik/sn/artikel/concordia-preis-an-inhaftierte-journalisten-in-der-tuerkei-242136/ "Concordia-Preis an inhaftierte Journalisten in der Türkei"] - ĉe: ''salzburg.com,'' 6.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|121660737}} * [https://oe1.orf.at/artikel/208783 portreto de Huemer] - ĉe la paĝaro de Ö1 (ORF-radiofonio) * [http://www.oesterreich-am-wort.at/treffer/atom/13822B3D-19B-0035F-00000B94-13816435/ "Chronisten, Reporter, Aufklärer: Peter Huemer"] - ene de la kolekto ''Österreichische Mediathek'' * [https://www.imdb.com/de/name/nm1060408/ IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Huemer, Peter}} [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj profesoroj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Linco]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1941]] 01l28usj47w3z6vxp1anrkzdluebuao 9368526 9368525 2026-05-08T04:13:12Z Tirolischleioans 254019 /* Premioj */ 9368526 wikitext text/x-wiki [[file:Peter Huemer Wien-4-9-2008.jpg|thumb|Peter Huemer (2008)]] '''Peter HUEMER''' (naskiĝinta en [[1941]] je [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] publicisto, ĵurnalisto kaj historiisto. Edzino lia estas la psikologino kaj eksa politikistino Friedrun Huemer. == Vivo == Kreskinte je [[Feldkirchen an der Donau]], li studis post la gimnazifrekvento je [[Wilhering]] ĉe la [[universitato de Vieno]] historion, germanistikon kaj arthistorion. Doktoriĝo lia sukcesis en 1968 pri la juristo [[Robert Hecht]]. Inter 1969 kaj 2002 li laboris ĉe [[ORF]]. Konatiĝis li antaŭ ĉio kiel estro de la elsendo ''Club 2''. Poste li moderigis radiofonie la elsendon ''Im Gespräch'' en [[Österreich 1]]. En 2002 li docentis pri ĵurnalismo ĉe la viena universitato. De 2005 li membras ĉe la komisiono redakcia de la gazeto "Datum". Huemer ankaŭ ĉiam pretis komenti aktualaĵojn, ene kaj malene de Aŭstrujo.<ref>[https://www.zeit.de/reden/bildung_und_kultur/huemer?page=all "Festrede zum Brucknerfest Linz: Abbau des Sozialstaats, Einschränkung der Bürgerrechte"] - ĉe: ''zeit.de''</ref> Inter 2011 kaj 2015 Huemer gvidis kolokvan serion en la teatrejo ''Stadttheater Walfischgasse'' en la [[innere Stadt (Vieno)|unua urbodistrikto viena]], al kiu invitiĝis i.a. [[André Heller]], [[Sally Perel]], [[Sophie Freud]], [[Michael Haneke]], [[Joachim Gauck]], [[Reinhold Messner]] kaj [[Harald Schmidt]]. Dum la sezono 2013/14 Huemer estis moderigisto je [[Burgteatrejo]] ĉe la [[holokaŭsto|holokaŭst]]-okulatesta projekto ''Die letzten Zeugen'' (fare de [[Doron Rabinovici]] kaj [[Matthias Hartmann]]). Inter 2006-2022 li estis gastiganto ĉe kvin dekoj da diskutrondoj ''Wiener Stadtgespräche'' (organizo fare de la Laborista Ĉambro kaj la semajngazeto "Falter"). Akceptis la inviton i.a. [[Harald Welzer]], [[Jean Ziegler]] kaj [[Peter Sloterdijk]]; al Huemer postantis [[Barbara Tóth]]. == Skribaĵoj == * ''Sektionschef Robert Hecht und die Zerstörung der Demokratie in Österreich. Eine historisch-politische Studie.'' Disertacio, Wien 1968; Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1975; Oldenbourg, Munkeno 1975. * ''Warum das Fernsehen dümmer ist als das Radio. Reden über das Reden in den Medien.'' Picus, Wien 2003, ISBN 3-85452-781-0. * ''Heimat. Lügen. Literatur. Texte zur gegenwärtigen Befindlichkeit.'' Der Apfel, Wien 2006, ISBN 3-85450-165-X ====Eldonistece==== * kun [[Grete Schurz]] (eld.): ''Unterwerfung. Über den destruktiven Gehorsam.'' Zsolnay, Wien 1990. * ''Im Gespräch.'' Kremayr & Scheriau, Wien 2003, ISBN 3-218-00576-0. * [[Viktor Matejka]]: ''Das Buch Nr. 3.'' Kun antaŭparolo de [[Johannes Mario Simmel]]. Löcker, Wien 1993, ISBN 3-85409-222-9. == Premioj == * 1971: Leopold-Kunschak-Preis * 1987: Friedrich-Torberg-Medaille * 1992: Preis der Stadt Wien für Publizistik * 2000: Willy und Helga Verkaŭf-Verlon Preis * 2002: [[Axel Corti|Axel-Corti]]-Preis * 2004: Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik * 2003: Defensor Libertatis<ref>https://www.bigbrotherawards.at/index03.php</ref> * 2011: Österreichisches Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst (unua klaso)<ref>[http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf listo de la honoritoj]</ref> * 2012: Goldenes Ehrenzeichen der Stadt Wien * 2016: Concordia-Preis (por la tutviva profesia agado)<ref>[https://www.salzburg.com/nachrichten/oesterreich/politik/sn/artikel/concordia-preis-an-inhaftierte-journalisten-in-der-tuerkei-242136/ "Concordia-Preis an inhaftierte Journalisten in der Türkei"] - ĉe: ''salzburg.com,'' 6.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|121660737}} * [https://oe1.orf.at/artikel/208783 portreto de Huemer] - ĉe la paĝaro de Ö1 (ORF-radiofonio) * [http://www.oesterreich-am-wort.at/treffer/atom/13822B3D-19B-0035F-00000B94-13816435/ "Chronisten, Reporter, Aufklärer: Peter Huemer"] - ene de la kolekto ''Österreichische Mediathek'' * [https://www.imdb.com/de/name/nm1060408/ IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Huemer, Peter}} [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj profesoroj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Linco]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1941]] 9dl9x3n3ozorbbmr4hvhe2g3bi7rz4t 9368527 9368526 2026-05-08T04:13:38Z Tirolischleioans 254019 /* Premioj */ 9368527 wikitext text/x-wiki [[file:Peter Huemer Wien-4-9-2008.jpg|thumb|Peter Huemer (2008)]] '''Peter HUEMER''' (naskiĝinta en [[1941]] je [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] publicisto, ĵurnalisto kaj historiisto. Edzino lia estas la psikologino kaj eksa politikistino Friedrun Huemer. == Vivo == Kreskinte je [[Feldkirchen an der Donau]], li studis post la gimnazifrekvento je [[Wilhering]] ĉe la [[universitato de Vieno]] historion, germanistikon kaj arthistorion. Doktoriĝo lia sukcesis en 1968 pri la juristo [[Robert Hecht]]. Inter 1969 kaj 2002 li laboris ĉe [[ORF]]. Konatiĝis li antaŭ ĉio kiel estro de la elsendo ''Club 2''. Poste li moderigis radiofonie la elsendon ''Im Gespräch'' en [[Österreich 1]]. En 2002 li docentis pri ĵurnalismo ĉe la viena universitato. De 2005 li membras ĉe la komisiono redakcia de la gazeto "Datum". Huemer ankaŭ ĉiam pretis komenti aktualaĵojn, ene kaj malene de Aŭstrujo.<ref>[https://www.zeit.de/reden/bildung_und_kultur/huemer?page=all "Festrede zum Brucknerfest Linz: Abbau des Sozialstaats, Einschränkung der Bürgerrechte"] - ĉe: ''zeit.de''</ref> Inter 2011 kaj 2015 Huemer gvidis kolokvan serion en la teatrejo ''Stadttheater Walfischgasse'' en la [[innere Stadt (Vieno)|unua urbodistrikto viena]], al kiu invitiĝis i.a. [[André Heller]], [[Sally Perel]], [[Sophie Freud]], [[Michael Haneke]], [[Joachim Gauck]], [[Reinhold Messner]] kaj [[Harald Schmidt]]. Dum la sezono 2013/14 Huemer estis moderigisto je [[Burgteatrejo]] ĉe la [[holokaŭsto|holokaŭst]]-okulatesta projekto ''Die letzten Zeugen'' (fare de [[Doron Rabinovici]] kaj [[Matthias Hartmann]]). Inter 2006-2022 li estis gastiganto ĉe kvin dekoj da diskutrondoj ''Wiener Stadtgespräche'' (organizo fare de la Laborista Ĉambro kaj la semajngazeto "Falter"). Akceptis la inviton i.a. [[Harald Welzer]], [[Jean Ziegler]] kaj [[Peter Sloterdijk]]; al Huemer postantis [[Barbara Tóth]]. == Skribaĵoj == * ''Sektionschef Robert Hecht und die Zerstörung der Demokratie in Österreich. Eine historisch-politische Studie.'' Disertacio, Wien 1968; Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1975; Oldenbourg, Munkeno 1975. * ''Warum das Fernsehen dümmer ist als das Radio. Reden über das Reden in den Medien.'' Picus, Wien 2003, ISBN 3-85452-781-0. * ''Heimat. Lügen. Literatur. Texte zur gegenwärtigen Befindlichkeit.'' Der Apfel, Wien 2006, ISBN 3-85450-165-X ====Eldonistece==== * kun [[Grete Schurz]] (eld.): ''Unterwerfung. Über den destruktiven Gehorsam.'' Zsolnay, Wien 1990. * ''Im Gespräch.'' Kremayr & Scheriau, Wien 2003, ISBN 3-218-00576-0. * [[Viktor Matejka]]: ''Das Buch Nr. 3.'' Kun antaŭparolo de [[Johannes Mario Simmel]]. Löcker, Wien 1993, ISBN 3-85409-222-9. == Premioj == * 1971: Leopold-Kunschak-Preis * 1987: Friedrich-Torberg-Medaille * 1992: Preis der Stadt Wien für Publizistik * 2000: Willy und Helga Verkauf-Verlon Preis * 2002: [[Axel Corti|Axel-Corti]]-Preis * 2004: Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik * 2003: Defensor Libertatis<ref>https://www.bigbrotherawards.at/index03.php</ref> * 2011: Österreichisches Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst (unua klaso)<ref>[http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf listo de la honoritoj]</ref> * 2012: Goldenes Ehrenzeichen der Stadt Wien * 2016: Concordia-Preis (por la tutviva profesia agado)<ref>[https://www.salzburg.com/nachrichten/oesterreich/politik/sn/artikel/concordia-preis-an-inhaftierte-journalisten-in-der-tuerkei-242136/ "Concordia-Preis an inhaftierte Journalisten in der Türkei"] - ĉe: ''salzburg.com,'' 6.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|121660737}} * [https://oe1.orf.at/artikel/208783 portreto de Huemer] - ĉe la paĝaro de Ö1 (ORF-radiofonio) * [http://www.oesterreich-am-wort.at/treffer/atom/13822B3D-19B-0035F-00000B94-13816435/ "Chronisten, Reporter, Aufklärer: Peter Huemer"] - ene de la kolekto ''Österreichische Mediathek'' * [https://www.imdb.com/de/name/nm1060408/ IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Huemer, Peter}} [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj profesoroj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Linco]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1941]] 05andy4k0au0c4yu24c5xgxwvaiyxou 9368528 9368527 2026-05-08T04:14:58Z Tirolischleioans 254019 /* Notoj */ 9368528 wikitext text/x-wiki [[file:Peter Huemer Wien-4-9-2008.jpg|thumb|Peter Huemer (2008)]] '''Peter HUEMER''' (naskiĝinta en [[1941]] je [[Linz]]) estas [[aŭstrio|aŭstra]] publicisto, ĵurnalisto kaj historiisto. Edzino lia estas la psikologino kaj eksa politikistino Friedrun Huemer. == Vivo == Kreskinte je [[Feldkirchen an der Donau]], li studis post la gimnazifrekvento je [[Wilhering]] ĉe la [[universitato de Vieno]] historion, germanistikon kaj arthistorion. Doktoriĝo lia sukcesis en 1968 pri la juristo [[Robert Hecht]]. Inter 1969 kaj 2002 li laboris ĉe [[ORF]]. Konatiĝis li antaŭ ĉio kiel estro de la elsendo ''Club 2''. Poste li moderigis radiofonie la elsendon ''Im Gespräch'' en [[Österreich 1]]. En 2002 li docentis pri ĵurnalismo ĉe la viena universitato. De 2005 li membras ĉe la komisiono redakcia de la gazeto "Datum". Huemer ankaŭ ĉiam pretis komenti aktualaĵojn, ene kaj malene de Aŭstrujo.<ref>[https://www.zeit.de/reden/bildung_und_kultur/huemer?page=all "Festrede zum Brucknerfest Linz: Abbau des Sozialstaats, Einschränkung der Bürgerrechte"] - ĉe: ''zeit.de''</ref> Inter 2011 kaj 2015 Huemer gvidis kolokvan serion en la teatrejo ''Stadttheater Walfischgasse'' en la [[innere Stadt (Vieno)|unua urbodistrikto viena]], al kiu invitiĝis i.a. [[André Heller]], [[Sally Perel]], [[Sophie Freud]], [[Michael Haneke]], [[Joachim Gauck]], [[Reinhold Messner]] kaj [[Harald Schmidt]]. Dum la sezono 2013/14 Huemer estis moderigisto je [[Burgteatrejo]] ĉe la [[holokaŭsto|holokaŭst]]-okulatesta projekto ''Die letzten Zeugen'' (fare de [[Doron Rabinovici]] kaj [[Matthias Hartmann]]). Inter 2006-2022 li estis gastiganto ĉe kvin dekoj da diskutrondoj ''Wiener Stadtgespräche'' (organizo fare de la Laborista Ĉambro kaj la semajngazeto "Falter"). Akceptis la inviton i.a. [[Harald Welzer]], [[Jean Ziegler]] kaj [[Peter Sloterdijk]]; al Huemer postantis [[Barbara Tóth]]. == Skribaĵoj == * ''Sektionschef Robert Hecht und die Zerstörung der Demokratie in Österreich. Eine historisch-politische Studie.'' Disertacio, Wien 1968; Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1975; Oldenbourg, Munkeno 1975. * ''Warum das Fernsehen dümmer ist als das Radio. Reden über das Reden in den Medien.'' Picus, Wien 2003, ISBN 3-85452-781-0. * ''Heimat. Lügen. Literatur. Texte zur gegenwärtigen Befindlichkeit.'' Der Apfel, Wien 2006, ISBN 3-85450-165-X ====Eldonistece==== * kun [[Grete Schurz]] (eld.): ''Unterwerfung. Über den destruktiven Gehorsam.'' Zsolnay, Wien 1990. * ''Im Gespräch.'' Kremayr & Scheriau, Wien 2003, ISBN 3-218-00576-0. * [[Viktor Matejka]]: ''Das Buch Nr. 3.'' Kun antaŭparolo de [[Johannes Mario Simmel]]. Löcker, Wien 1993, ISBN 3-85409-222-9. == Premioj == * 1971: Leopold-Kunschak-Preis * 1987: Friedrich-Torberg-Medaille * 1992: Preis der Stadt Wien für Publizistik * 2000: Willy und Helga Verkauf-Verlon Preis * 2002: [[Axel Corti|Axel-Corti]]-Preis * 2004: Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik * 2003: Defensor Libertatis<ref>https://www.bigbrotherawards.at/index03.php</ref> * 2011: Österreichisches Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst (unua klaso)<ref>[http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf listo de la honoritoj]</ref> * 2012: Goldenes Ehrenzeichen der Stadt Wien * 2016: Concordia-Preis (por la tutviva profesia agado)<ref>[https://www.salzburg.com/nachrichten/oesterreich/politik/sn/artikel/concordia-preis-an-inhaftierte-journalisten-in-der-tuerkei-242136/ "Concordia-Preis an inhaftierte Journalisten in der Türkei"] - ĉe: ''salzburg.com,'' 6.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|121660737}} * [https://oe1.orf.at/artikel/208783 portreto de Huemer] - ĉe la paĝaro de Ö1 (ORF-radiofonio) * [http://www.oesterreich-am-wort.at/treffer/atom/13822B3D-19B-0035F-00000B94-13816435/ "Chronisten, Reporter, Aufklärer: Peter Huemer"] - ene de la kolekto ''Österreichische Mediathek'' * [https://www.imdb.com/de/name/nm1060408/ IMDb] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Huemer, Peter}} [[Kategorio:Moderigistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj profesoroj]] [[Kategorio:ORF]] [[Kategorio:Linco]] [[kategorio: Aŭstraj historiistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1941]] ryh492fjpnnvso402049w1fvm3wulym 14 943119 9368503 2026-05-08T03:29:44Z Tirolischleioans 254019 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Aŭstriaj radiostacioj]] [[Kategorio:Aŭstria televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Aŭstrio]]" 9368503 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Aŭstriaj radiostacioj]] [[Kategorio:Aŭstria televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Aŭstrio]] 8me4pdz0j97i1nfrosiu6s77i3msv78 9368505 9368503 2026-05-08T03:34:36Z Tirolischleioans 254019 9368505 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Aŭstriaj radiostacioj]] [[Kategorio:Aŭstria televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Aŭstrio]] [[kategorio:Amaskomunikiloj en Aŭstrio]] ls7n6w0vrbwwk27ygos2oz7ppblalmu 0 943120 9368536 2026-05-08T05:35:46Z Crosstor 3176 geodeto 9368536 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''[[Eŭgeno|Jenő]] Hofhauser''' [hofhaŭzer], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Hofhauser Jenő''' estis [[Hungario|hungara]] [[inĝeniero]], [[geodeziisto]], [[kartografo]], [[oficiro]], altlerneja [[instruisto]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM95604/238e590d-8c67-4599-a1f2-8bdf1ea2ab85/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=665283&date=2026-05-08 nemzeti névtér</ref><ref>https://www.myheritage.hu/names/jen%C5%91_hofhauser familia datenaro</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1887|9|2}} en [[Budapeŝto]], li mortis {{mortotago|1968|6|13}} en Budapeŝto. == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en 1905, poste li akiris inĝenieran diplomon en [[Akademio Ludovika]] en [[1907]]. Poste kiel [[leŭtenanto]] servis en la hungara armeo, krome li plulernis en teknikuniversitatoj en [[Vieno]] kaj Budapeŝto. Interrompe li finbatalis la unuan mondmiliton, fine en [[1921]] li akiris diplomon en [[Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto|Reĝa Teknikuniversitato palatino József]]. Inter 1922–1929 li instruis geodezion en Akademio Ludovika, inter 1932–1942 li laboris en la milita kartografia instituto, dum en 1940 li doktoriĝis en la Teknikuniversitato. Lia rango estis levita [[kolonelo]] en 1941. Dum la politika ekzameno en 1946 li iĝis senkulpa kaj samtempe li estis trudemerito. Tamen jam en la komunisma erao en 1949 emeritiĝo nuliĝis, li devis labori plu kiel helplaboristo. Denove li pensiuliĝis en 1971. Li edziĝis en 1913, post 3 jaroj filino naskiĝis. == Elektitaj kontribuoj == * ''Mágneses deklinációs mérések.'' (1928) * ''Éjjeli távmérés egyszerű teodolittal.'' (1934) * ''Mágneses deklináció mérések.'' (1938) * ''Háromszögelést pótló sokszögelés távméréssel.'' ([[disertaĵo]], 1940) * ''Az országos felmérés és térképezés honvédelmi megvilágításban.'' (1942) * ''Measurements of the Magnetic Declination in Hungary.'' (1948) == Fontoj == * [http://lazarus.elte.hu/puff/Geodezia_es_Kartografia_archiv/FOMI_szerverrol/geodkart/magyar/szaklap/2010/08/11.pdf biografio hungare kun foto] * [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/06390.htm biografio hungare] * [https://www.nevpont.hu/palyakep/hofhauser-jeno-b219f biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Unua}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hofhauser Jeno}} [[Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri geodezio]] [[Kategorio:Hungaraj kartografoj]] [[Kategorio:Hungaraj inĝenieroj]] [[Kategorio:Hungaraj oficiroj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} ex2bvsd6mfee1exul7lzdx3rqlzkof2 0 943121 9368555 2026-05-08T08:01:50Z Crosstor 3176 geologo 9368555 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Ladislao|László]] Korpás''' [lAslO korpAŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Korpás László''' estis [[Hungario|hungara]] [[geologo]], [[kartografo]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=886675&date=2026-05-08 nemzeti névtér</ref><ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM185429 hungarlingva datenaro de muzeo</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1943|12|17}} en [[Budapeŝto]], li mortis {{mortotago|2007|1|22}} (laŭ alia informo en la 1-an) en Budapeŝto. == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo en 1961, poste li akiris geologian diplomon en [[1966]], geografian diplomon jaron poste en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]]. Post la diplomoj li laboris ĝis sia emeritiĝo en la geologia instituto. Li esploris enlande, tamen inter 1972–1974 en [[Kubo]]. Intertempe li doktoriĝis en la universitato en 1979, samtempe li kandidatiĝis (CSc), poste doktoriĝis en 2002 antaŭ la [[Hungara Scienca Akademio]]. Li edziĝis en 1967, lia edzino naskis gefilojn en 1968 kaj 1971. == Elektitaj kontribuoj == * ''A Dunazug-hegység északi részének kőzettani és földtani vizsgálata.'' (kunaŭtoro, 1967) * ''A Mányi medence oligocén képződményei.'' (1977) * ''A Dunántúli Középhegység oligocén képződményeinek üledékföldtani feldolgozása.'' ([[disertaĵo]], 1978) * ''Az óceáni trópusi szigetívek bauxitprognózisának földtani-módszertani alapjai Kuba példáján.'' ([[monografio]] kaj disertaĵo, hispane: 1986, hungare: 1988) * ''Paleokarsts Controlled by High-Requency Sea-Level Changes, Buda Mountains, Hungary.'' (kunaŭtoro, 1993) * ''Paleokarst Studies in Hungary.'' (ankaŭ disertaĵo, 1998) * ''Carlin Gold in Hungary.'' (monografio kaj disertaĵo, 2001) * ''A vértesi felső-kréta (?) édesvízi mészkő és vöröskalcitér előfordulások petrográfiai és geokémiai vizsgálata.'' (kunaŭtoro, 2006) == Fontoj == * [https://ojs.mtak.hu/index.php/foldtanikozlony/article/view/2933/2203 biografio hungare kun foto] * [https://www.barlang.hu/pages/hires/Korpas.htm biografio hungare kun foto] * [https://www.nevpont.hu/palyakep/korpas-laszlo-1f10c biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Korpas Laszlo}} [[Kategorio:Hungaraj geologoj]] [[Kategorio:Hungaraj kartografoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} q9yypzd1d2l91qhetct91nymo74j4ka 9368559 9368555 2026-05-08T08:12:31Z Crosstor 3176 aldono 9368559 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Ladislao|László]] Korpás''' [lAslO korpAŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Korpás László''' estis [[Hungario|hungara]] [[geologo]], [[kartografo]]. Lia [[patro]] estis [[Emil Korpás]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=886675&date=2026-05-08 nemzeti névtér</ref><ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM185429 hungarlingva datenaro de muzeo</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1943|12|17}} en [[Budapeŝto]], li mortis {{mortotago|2007|1|22}} (laŭ alia informo en la 1-an) en Budapeŝto. == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo en 1961, poste li akiris geologian diplomon en [[1966]], geografian diplomon jaron poste en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]]. Post la diplomoj li laboris ĝis sia emeritiĝo en la geologia instituto. Li esploris enlande, tamen inter 1972–1974 en [[Kubo]]. Intertempe li doktoriĝis en la universitato en 1979, samtempe li kandidatiĝis (CSc), poste doktoriĝis en 2002 antaŭ la [[Hungara Scienca Akademio]]. Li edziĝis en 1967, lia edzino naskis gefilojn en 1968 kaj 1971. == Elektitaj kontribuoj == * ''A Dunazug-hegység északi részének kőzettani és földtani vizsgálata.'' (kunaŭtoro, 1967) * ''A Mányi medence oligocén képződményei.'' (1977) * ''A Dunántúli Középhegység oligocén képződményeinek üledékföldtani feldolgozása.'' ([[disertaĵo]], 1978) * ''Az óceáni trópusi szigetívek bauxitprognózisának földtani-módszertani alapjai Kuba példáján.'' ([[monografio]] kaj disertaĵo, hispane: 1986, hungare: 1988) * ''Paleokarsts Controlled by High-Requency Sea-Level Changes, Buda Mountains, Hungary.'' (kunaŭtoro, 1993) * ''Paleokarst Studies in Hungary.'' (ankaŭ disertaĵo, 1998) * ''Carlin Gold in Hungary.'' (monografio kaj disertaĵo, 2001) * ''A vértesi felső-kréta (?) édesvízi mészkő és vöröskalcitér előfordulások petrográfiai és geokémiai vizsgálata.'' (kunaŭtoro, 2006) == Fontoj == * [https://ojs.mtak.hu/index.php/foldtanikozlony/article/view/2933/2203 biografio hungare kun foto] * [https://www.barlang.hu/pages/hires/Korpas.htm biografio hungare kun foto] * [https://www.nevpont.hu/palyakep/korpas-laszlo-1f10c biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Korpas Laszlo}} [[Kategorio:Hungaraj geologoj]] [[Kategorio:Hungaraj kartografoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} hz0nhxyx6c1m5dhu4t2i5lwi2juumo5 14 943122 9368562 2026-05-08T08:20:48Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}}{{PliPri}} [[Kategorio:Urboj de Britio]] [[Kategorio:East Midlands]]" 9368562 wikitext text/x-wiki {{projektoj}}{{PliPri}} [[Kategorio:Urboj de Britio]] [[Kategorio:East Midlands]] 8whakekykddp92mv55c7309lbzdhmp6 9368563 9368562 2026-05-08T08:21:35Z ThomasPusch 1869 9368563 wikitext text/x-wiki {{projektoj}}{{PliPri}} [[Kategorio:Urboj de Britio]] [[Kategorio:East Midlands]] [[Kategorio:Nottinghamshire]] 0twsglhqoileav5bvlwu3dur6v108cj 0 943123 9368564 2026-05-08T08:21:54Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = Nottingham Forest | plena nomo = Nottingham Forest Football Club | fondita = 1865 | stadiono = ''City Ground'' | kapacito = 30 404 | prezidanto = Tom Cartledge | trejnisto = {{flago|Portugalio}} Vítor Pereira | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = unua angla ligo de futbalo (''[[Premier League]]'') | sezono = 2024/25 | pozicio = 7-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = _nottingham2526h | modelo de korpo1 = _nottin..." 9368564 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = Nottingham Forest | plena nomo = Nottingham Forest Football Club | fondita = 1865 | stadiono = ''City Ground'' | kapacito = 30 404 | prezidanto = Tom Cartledge | trejnisto = {{flago|Portugalio}} Vítor Pereira | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = unua angla ligo de futbalo (''[[Premier League]]'') | sezono = 2024/25 | pozicio = 7-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = _nottingham2526h | modelo de korpo1 = _nottingham2526h | modelo de dekstra brako1 = _nottingham2526h | modelo de ŝorto1 = _nottingham2526h | modelo de ŝtrumpoj1 = _adidaswhitel | maldekstra brako1 = FF0000 | korpo1 = FF0000 | dekstra brako1 = FF0000 | ŝorto1 = FFFFFF | ŝtrumpoj1 = FF0000 | modelo de maldekstra brako2 = _nottingham2526a | modelo de korpo2 = _nottingham2526a | modelo de dekstra brako2 = _nottingham2526a | modelo de ŝorto2 = _nottingham2526a | modelo de ŝtrumpoj2 = _nottingham2526al | maldekstra brako2 = f8f8f8 | korpo2 = f8f8f8 | dekstra brako2 = f8f8f8 | ŝorto2 = f8f8f8 | ŝtrumpoj2 = f8f8f8 }} '''Nottingham Forest''' (oficiale ''Nottingham Forest Football Club'', kun aldonaĵo "futbalklubo", tial foje esperante kun mallongigo FK) estas [[futbalo|futbalklubo]] en la urbo [[Nottingham]] en la [[angla regiono]] [[Orientaj Mezlandoj]] ({{l-en|East Midlands}}), evidente en [[Anglio]] (la urbo daŭre estas la administra centro de la tradicia graflando ''[[Nottinghamshire]]'', sed mem ekde 1998 ne plu apartenas al ĝi, sed estas memstara administra unuo). Ĝia unua vira teamo aktuale konkuras en la plej alta anglia ligo de futbalo (''[[Premier League]]''). La kluba nomo aludas al la vasta arbaro de Nottingham komenciĝanta apenaŭ 2 kilometrojn norde de la urbo, kiu precipe konatiĝis per la mezepokaj legendoj pri ''[[Robin Hood]]''. Fondita en la jaro 1865, la klubo ekde la jaro 1898 sportas en la stadiono ''City Ground''. La klubo estis tradicia membro de la en 1888 naskita anglia ligo de futbalo ''The Football League'', de kiu en 1992 disbranĉiĝis la ekde tiam pli alta ''[[Premier League]]'' - al tiu plej alta ligo la unua vira teamo ekde 2022-23 denove apartenas, post foresto ekde 1999.<!--. La tradiciaj klubaj koloroj estas ...--> == Aktuale == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) [[Dosiero:The two closest football grounds in England (50285299147) (cropped).png|eta|maldekstra|300px|<center>la kluba stadiono]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Anglaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Nottingham]] ibsxhw7xpb9icva0w2693ru25gs21cb 9368569 9368564 2026-05-08T08:22:58Z ThomasPusch 1869 Nottingham Forest Logo.png 9368569 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = Nottingham Forest Logo.png | nomo = Nottingham Forest | plena nomo = Nottingham Forest Football Club | fondita = 1865 | stadiono = ''City Ground'' | kapacito = 30 404 | prezidanto = Tom Cartledge | trejnisto = {{flago|Portugalio}} Vítor Pereira | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = unua angla ligo de futbalo (''[[Premier League]]'') | sezono = 2024/25 | pozicio = 7-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = _nottingham2526h | modelo de korpo1 = _nottingham2526h | modelo de dekstra brako1 = _nottingham2526h | modelo de ŝorto1 = _nottingham2526h | modelo de ŝtrumpoj1 = _adidaswhitel | maldekstra brako1 = FF0000 | korpo1 = FF0000 | dekstra brako1 = FF0000 | ŝorto1 = FFFFFF | ŝtrumpoj1 = FF0000 | modelo de maldekstra brako2 = _nottingham2526a | modelo de korpo2 = _nottingham2526a | modelo de dekstra brako2 = _nottingham2526a | modelo de ŝorto2 = _nottingham2526a | modelo de ŝtrumpoj2 = _nottingham2526al | maldekstra brako2 = f8f8f8 | korpo2 = f8f8f8 | dekstra brako2 = f8f8f8 | ŝorto2 = f8f8f8 | ŝtrumpoj2 = f8f8f8 }} '''Nottingham Forest''' (oficiale ''Nottingham Forest Football Club'', kun aldonaĵo "futbalklubo", tial foje esperante kun mallongigo FK) estas [[futbalo|futbalklubo]] en la urbo [[Nottingham]] en la [[angla regiono]] [[Orientaj Mezlandoj]] ({{l-en|East Midlands}}), evidente en [[Anglio]] (la urbo daŭre estas la administra centro de la tradicia graflando ''[[Nottinghamshire]]'', sed mem ekde 1998 ne plu apartenas al ĝi, sed estas memstara administra unuo). Ĝia unua vira teamo aktuale konkuras en la plej alta anglia ligo de futbalo (''[[Premier League]]''). La kluba nomo aludas al la vasta arbaro de Nottingham komenciĝanta apenaŭ 2 kilometrojn norde de la urbo, kiu precipe konatiĝis per la mezepokaj legendoj pri ''[[Robin Hood]]''. Fondita en la jaro 1865, la klubo ekde la jaro 1898 sportas en la stadiono ''City Ground''. La klubo estis tradicia membro de la en 1888 naskita anglia ligo de futbalo ''The Football League'', de kiu en 1992 disbranĉiĝis la ekde tiam pli alta ''[[Premier League]]'' - al tiu plej alta ligo la unua vira teamo ekde 2022-23 denove apartenas, post foresto ekde 1999.<!--. La tradiciaj klubaj koloroj estas ...--> == Aktuale == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) [[Dosiero:The two closest football grounds in England (50285299147) (cropped).png|eta|maldekstra|300px|<center>la kluba stadiono]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Anglaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Nottingham]] 1l4jpt99bsny2q1hdpeti55ezp4lcwv 9368571 9368569 2026-05-08T08:25:59Z ThomasPusch 1869 9368571 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = Nottingham Forest Logo.png | nomo = Nottingham Forest | plena nomo = Nottingham Forest Football Club | fondita = 1865 | stadiono = ''City Ground'' | kapacito = 30 404 | prezidanto = Tom Cartledge | trejnisto = {{flago|Portugalio}} Vítor Pereira | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = unua angla ligo de futbalo (''[[Premier League]]'') | sezono = 2024/25 | pozicio = 7-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = _nottingham2526h | modelo de korpo1 = _nottingham2526h | modelo de dekstra brako1 = _nottingham2526h | modelo de ŝorto1 = _nottingham2526h | modelo de ŝtrumpoj1 = _adidaswhitel | maldekstra brako1 = FF0000 | korpo1 = FF0000 | dekstra brako1 = FF0000 | ŝorto1 = FFFFFF | ŝtrumpoj1 = FF0000 | modelo de maldekstra brako2 = _nottingham2526a | modelo de korpo2 = _nottingham2526a | modelo de dekstra brako2 = _nottingham2526a | modelo de ŝorto2 = _nottingham2526a | modelo de ŝtrumpoj2 = _nottingham2526al | maldekstra brako2 = f8f8f8 | korpo2 = f8f8f8 | dekstra brako2 = f8f8f8 | ŝorto2 = f8f8f8 | ŝtrumpoj2 = f8f8f8 }} '''Nottingham Forest''' (oficiale ''Nottingham Forest Football Club'', kun aldonaĵo "futbalklubo", tial foje esperante kun mallongigo FK) estas [[futbalo|futbalklubo]] en la urbo [[Nottingham]] en la [[angla regiono]] [[Orientaj Mezlandoj]] ({{l-en|East Midlands}}), evidente en [[Anglio]] (la urbo daŭre estas la administra centro de la tradicia graflando ''[[Nottinghamshire]]'', sed mem ekde 1998 ne plu apartenas al ĝi, sed estas memstara administra unuo). Ĝia unua vira teamo aktuale konkuras en la plej alta anglia ligo de futbalo (''[[Premier League]]''). La kluba nomo aludas al la vasta arbaro de Nottingham komenciĝanta apenaŭ 2 kilometrojn norde de la urbo, kiu precipe konatiĝis per la mezepokaj legendoj pri ''[[Robin Hood]]''. Fondita en la jaro 1865, la klubo ekde la jaro 1898 sportas en la stadiono ''City Ground''. La klubo estis tradicia membro de la en 1888 naskita anglia ligo de futbalo ''The Football League'', de kiu en 1992 disbranĉiĝis la ekde tiam pli alta ''[[Premier League]]'' - al tiu plej alta ligo la unua vira teamo ekde 2022-23 denove apartenas, post foresto ekde 1999.<!--. La tradiciaj klubaj koloroj estas ...--> == Aktuale == * [[Eŭropa Ligo de UEFA 2025-26]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) [[Dosiero:The two closest football grounds in England (50285299147) (cropped).png|eta|maldekstra|300px|{{centre|la kluba stadiono, jen el birda perspektivo}}]] [[Dosiero:City Ground, Nottingham - geograph.org.uk - 83567.jpg|eta|maldekstra|300px|{{centre|kaj jen pli detale}}]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Anglaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Nottingham]] kxe7whxwjsr3ubhquuc32499md67387 0 943124 9368566 2026-05-08T08:22:58Z Lhikan634 252144 Lhikan634 movis paĝon [[Megascolia flavifrons]] al [[Regiscolia maculata flavifrons]]: Castagnet & Cabon (2025) - comb. nov. 9368566 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Regiscolia maculata flavifrons]] 4q22ojc07406sxl16ew51s5wd684fmu 1 943125 9368568 2026-05-08T08:22:58Z Lhikan634 252144 Lhikan634 movis paĝon [[Diskuto:Megascolia flavifrons]] al [[Diskuto:Regiscolia maculata flavifrons]]: Castagnet & Cabon (2025) - comb. nov. 9368568 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Diskuto:Regiscolia maculata flavifrons]] 7p3toemkis7l4ld0yeqtgn3ippbrq1x 1 943126 9368587 2026-05-08T08:53:50Z Sj1mor 12103 /* Eterna */ nova sekcio 9368587 wikitext text/x-wiki == Eterna == Ni havas tiom da "Eterna membro" (prok 250 artikoloj), kial ne la pli preciza dumviva? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:53, 8 maj. 2026 (UTC) i0qpmtvesopnt93fgicb3g4mspd3753 0 943127 9368592 2026-05-08T08:58:06Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Evidenta destino]] 9368592 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Evidenta destino]] po109e5rmsz21bwwgzn9zrlh5x07pyq 1 943128 9368599 2026-05-08T09:01:20Z Sj1mor 12103 /* Alidirektilo */ nova sekcio 9368599 wikitext text/x-wiki == Alidirektilo == La anglalingva vikio havas la saman alidirektilon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:01, 8 maj. 2026 (UTC) r01epys1dp8itg0fmgbspu8m4zatao8 0 943129 9368628 2026-05-08T09:23:42Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Germana naciismo]] 9368628 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Germana naciismo]] n6e0s3xt0dgtppk8i8v0lgezh2pc3wc 0 943130 9368649 2026-05-08T09:34:08Z ThomasPusch 1869 Alidirektigis al [[Atomium]] 9368649 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Atomium]] pfzbcpjy6i9lidz5qgnjvs3en6nemes 1 943131 9368691 2026-05-08T09:50:19Z Sj1mor 12103 /* Ligileco */ nova sekcio 9368691 wikitext text/x-wiki == Ligileco == Mi ligiligis al kelkaj artikoloj. Tio estas aparte grava ĉar tiaj instancoj ligilis la Nottingham, la urbo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:50, 8 maj. 2026 (UTC) rhswmfdiavqlpbwciu6prevsuk8w45t 0 943133 9368698 2026-05-08T09:59:20Z ThomasPusch 1869 Alidirektigis al [[Kirgizoj]] 9368698 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[kirgizoj]] 6kjmnusm62nhya0hsngfuyonnzn0uqm 0 943134 9368702 2026-05-08T10:02:01Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Kristana ateismo]] 9368702 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[kristana ateismo]] kxqbnsk8cyuehpavasi4xes2hh7jdcn 1 943135 9368703 2026-05-08T10:02:37Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Atentu ne fuŝi internajn ligilojn, ke ili montriĝas ruĝaj, kvankam tekstoj tute ekzistas. Ekzemplo ĉi tie estas la laŭdira urbano [[Ĉingiz Aitamov]], kiu verdire nomiĝas [[Ĉingiz Ajtmatov]]. ~~~~" 9368703 wikitext text/x-wiki Atentu ne fuŝi internajn ligilojn, ke ili montriĝas ruĝaj, kvankam tekstoj tute ekzistas. Ekzemplo ĉi tie estas la laŭdira urbano [[Ĉingiz Aitamov]], kiu verdire nomiĝas [[Ĉingiz Ajtmatov]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:02, 8 maj. 2026 (UTC) 4dxw7g2g5dl8be88vrykwiipr7rf0h7 0 943136 9368714 2026-05-08T10:10:09Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{informkesto homo}} '''Nasirdin Isanov''' estis kirgiza politikisto. La naskiĝis en 1943 kaj mortis en 1992. Nasirdin Isanov estis la unua [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] en 1991 kaj 1992 ĝis sia morto. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Isanov, N}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]]" 9368714 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Nasirdin Isanov''' estis kirgiza politikisto. La naskiĝis en 1943 kaj mortis en 1992. Nasirdin Isanov estis la unua [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] en 1991 kaj 1992 ĝis sia morto. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Isanov, N}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] pi1qduo43lk1y90di8xmdkf63milsdm 9368722 9368714 2026-05-08T10:19:06Z ThomasPusch 1869 9368722 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |loko de naskiĝo = distrikto ''Nukat'' de [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] }} '''Nasirdin Isanov''' estis kirgiza politikisto. La naskiĝis la 7-an de novembro 1943 en la distrikto ''Nukat'' de [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]], kaj mortis la 29-an de novembro 1991. Nasirdin Isanov estis la unua [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] en 1991: Komence de la jaro, eĉ antaŭ la oficiala sendependeco de Kirgizio de Sovetunio, li fariĝis la unua ĉefministro de la nove fondita Kirgiza Respubliko. Post 311 tagoj en ofico, li mortis en trafikakcidento sur la aŭtovojo M41 apud la urbo [[Ĵalalabat]] la 29-an de novembro 1991, en la aĝo de 48 jaroj. Kelkaj onidiroj sugestis, ke li estis murdita. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Isanov, N}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] b0mna7lc6oh65pw83kua77z3mgyi7i3 9368799 9368722 2026-05-08T11:15:03Z ThomasPusch 1869 9368799 wikitext text/x-wiki {{orfa|Azio}} {{informkesto homo |loko de naskiĝo = distrikto ''Nukat'' de [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]] }} '''Nasirdin Isanov''' estis kirgiza politikisto. La naskiĝis la 7-an de novembro 1943 en la distrikto ''Nukat'' de [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]], kaj mortis la 29-an de novembro 1991. Nasirdin Isanov estis la unua [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] en 1991: Komence de la jaro, eĉ antaŭ la oficiala sendependeco de Kirgizio de Sovetunio, li fariĝis la unua ĉefministro de la nove fondita Kirgiza Respubliko. Post 311 tagoj en ofico, li mortis en trafikakcidento sur la aŭtovojo M41 apud la urbo [[Ĵalalabat]] la 29-an de novembro 1991, en la aĝo de 48 jaroj. Kelkaj onidiroj sugestis, ke li estis murdita. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Isanov, N}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] oy9ptpc4g8pjazlyt7vzb306bikxpy3 0 943137 9368716 2026-05-08T10:11:35Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{informkesto homo}} '''Feliks Kulov''' estas kirgiza politikisto. Li naskiĝis en 1948. Feliks Kulov estis la [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] de 2005 ĝis 2007. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Kulov, F}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]]" 9368716 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Feliks Kulov''' estas kirgiza politikisto. Li naskiĝis en 1948. Feliks Kulov estis la [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] de 2005 ĝis 2007. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Kulov, F}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] 1tbzgukeuj9uan21pj19u469zun894k 9368723 9368716 2026-05-08T10:21:37Z ThomasPusch 1869 9368723 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Feliks Kulov''' estas kirgiza politikisto. Li naskiĝis la 29-an de oktobro 1948 en [[Biŝkeko]], do nun estas {{aĝo|1948|10|29}}-jaraĝa. Feliks Kulov estis la [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] de 2005 ĝis 2007. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Kulov, F}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] bjfzk8ga0dc3xmhc3lrs6d72gqakjef 9368724 9368723 2026-05-08T10:23:08Z ThomasPusch 1869 9368724 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Feliks Kulov''' - [[kirgize]] kaj fakte ankaŭ [[ruse]] ''Феликс Кулов'' - estas kirgiza politikisto. Li naskiĝis la 29-an de oktobro 1948 en [[Biŝkeko]], do nun estas {{aĝo|1948|10|29}}-jaraĝa. Feliks Kulov estis la [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] de 2005 ĝis 2007. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Kulov, F}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] 3b5ltfrx7ng3477wbmwf233u2wzykzc 9368798 9368724 2026-05-08T11:14:49Z ThomasPusch 1869 9368798 wikitext text/x-wiki {{orfa|Azio}} {{informkesto homo}} '''Feliks Kulov''' - [[kirgize]] kaj fakte ankaŭ [[ruse]] ''Феликс Кулов'' - estas kirgiza politikisto. Li naskiĝis la 29-an de oktobro 1948 en [[Biŝkeko]], do nun estas {{aĝo|1948|10|29}}-jaraĝa. Feliks Kulov estis la [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] de 2005 ĝis 2007. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Kulov, F}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] fnfz2scbn0h3k852ex5yir9gji8x92c 0 943138 9368717 2026-05-08T10:12:21Z ThomasPusch 1869 Alidirektigis al [[Adilbek Kasimaliev]] 9368717 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Adilbek Kasimaliev]] lu1j6v52rfuvngm4gu4f9wmpttljfje 0 943139 9368718 2026-05-08T10:13:16Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{informkesto homo}} '''Adilbek Kasimaliev''' estis kirgiza politikisto. Li naskiĝis en 19 . Adilbek Kasimaliev estas la [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] ekde . {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Kasimaliev, A}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]]" 9368718 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Adilbek Kasimaliev''' estis kirgiza politikisto. Li naskiĝis en 19 . Adilbek Kasimaliev estas la [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] ekde . {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Kasimaliev, A}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] 70qjbsvckndibnngnr1gb8mxzgmwi5m 9368725 9368718 2026-05-08T10:24:42Z ThomasPusch 1869 9368725 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Adilbek Kasimaliev''' estis kirgiza politikisto. Li naskiĝis la 1-an de decembro 1960 en Dolon, [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]]. Adilbek Kasimaliev estas la [[ĉefministro]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] ekde decembro 2024. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Kasimaliev, A}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] gc1xfysgsr3wzrnrnntz28vost80zgb 0 943140 9368747 2026-05-08T10:36:29Z Crosstor 3176 ĵurnalisto 9368747 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''Andor Borbély''' [borbEj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Borbély Andor''' estis [[Hungario|hungara]] [[ĵurnalisto]], [[redaktoro]]. Lia [[nobelo|nobela]] antaŭnomo estis ''aranyosrákosi'' [aranjoŝrAkoŝi], lia konata filo estis [[László Borbély (ĵurnalisto)]]. Andor Borbély<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM48254/f7c33bec-dafe-4956-b601-159d9d55d531/solr/0/24/1/3/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=661089&date=2026-05-08 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1901|7|20}} en [[Vác]], li mortis {{mortotago|1970|4|4}} en [[Munkeno]] ([[Okcidenta Germanio]]). == Biografio == Andor Borbély maturiĝis en [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en jura akademio. Inter 1920-1944 li estis ĵurnalisto, ekde 1925 ankaŭ redaktoro en pluraj hungaraj gazetoj. En 1945 li disidis pro la komunismaj streboj al Munkeno, kie li vivis ĝis sia morto. Ekde 1952 li redaktis kaj eldonis revuon. Liaj kontribuoj estis kontraŭbolŝevikaj kaj kontraŭpanslavaj. En 1941 li ricevis premion. == Elektitaj kontribuoj == * ''Spiritizmus.'' (1927) * ''Lehet-e a Bethlen-kormányt vád alá helyezni?'' (1930?) * ''Román uralom Erdélyben.'' (kunaŭtoro, 1936) == Fontoj == * [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/02091.htm biografio hungare] * [https://www.nevpont.hu/palyakep/borbely-andor-a4856 biografio hungare] * [https://www.scribd.com/document/457529842/47541280-Borbandi-Nyugati-magyar-irodalmi-lexikon-es-bibliografia-pdf#content=query:Borb%C3%A9ly,pageNum:52,indexOnPage:0,bestMatch:false biografio hungare (legebla en la 52-a paĝo)] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Borbely Andor}} [[Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Hungaraj redaktoroj]] [[Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la socialismo]] {{Portalstrio|Biografio}} t6e1xq6dlwb1al1n9qj0ipqa15p34dz 9368753 9368747 2026-05-08T10:42:22Z Crosstor 3176 /* Biografio */ 9368753 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''Andor Borbély''' [borbEj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Borbély Andor''' estis [[Hungario|hungara]] [[ĵurnalisto]], [[redaktoro]]. Lia [[nobelo|nobela]] antaŭnomo estis ''aranyosrákosi'' [aranjoŝrAkoŝi], lia konata filo estis [[László Borbély (ĵurnalisto)]]. Andor Borbély<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM48254/f7c33bec-dafe-4956-b601-159d9d55d531/solr/0/24/1/3/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=661089&date=2026-05-08 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1901|7|20}} en [[Vác]], li mortis {{mortotago|1970|4|4}} en [[Munkeno]] ([[Okcidenta Germanio]]). == Biografio == Andor Borbély maturiĝis en [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en jura akademio. Inter 1920-1944 li estis ĵurnalisto, ekde 1925 ankaŭ redaktoro en pluraj hungaraj gazetoj. En 1945 li disidis pro la komunismaj streboj al Munkeno, kie li vivis ĝis sia morto. Ekde 1952 li redaktis kaj eldonis revuon. Liaj kontribuoj estis kontraŭbolŝevikaj kaj kontraŭpanslavaj. En 1941 li ricevis premion kaj postmorte en 2020 ([[Justuloj inter la popoloj]]). == Elektitaj kontribuoj == * ''Spiritizmus.'' (1927) * ''Lehet-e a Bethlen-kormányt vád alá helyezni?'' (1930?) * ''Román uralom Erdélyben.'' (kunaŭtoro, 1936) == Fontoj == * [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/02091.htm biografio hungare] * [https://www.nevpont.hu/palyakep/borbely-andor-a4856 biografio hungare] * [https://www.scribd.com/document/457529842/47541280-Borbandi-Nyugati-magyar-irodalmi-lexikon-es-bibliografia-pdf#content=query:Borb%C3%A9ly,pageNum:52,indexOnPage:0,bestMatch:false biografio hungare (legebla en la 52-a paĝo)] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Borbely Andor}} [[Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Hungaraj redaktoroj]] [[Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la socialismo]] {{Portalstrio|Biografio}} 0ci23bwiyut41ikgyxodigh4zuzrr1b 0 943141 9368769 2026-05-08T10:49:58Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{informkesto homo}} '''Askar Akajev''' - [[kirgize]] kaj fakte ankaŭ [[ruse]] ''Askar Akajev'' - estas kirgiza politikisto. Li naskiĝis la ]], do nun estas {{aĝo|19 }}-jaraĝa. Askar Akajev estis la unua ŝtata [[prezidanto]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] ekde 1991. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Akajev, A}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]]" 9368769 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Askar Akajev''' - [[kirgize]] kaj fakte ankaŭ [[ruse]] ''Askar Akajev'' - estas kirgiza politikisto. Li naskiĝis la ]], do nun estas {{aĝo|19 }}-jaraĝa. Askar Akajev estis la unua ŝtata [[prezidanto]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] ekde 1991. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Akajev, A}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] 4qzbojufum7axg7sjugvcfjzjxxwll5 9368771 9368769 2026-05-08T10:51:02Z ThomasPusch 1869 9368771 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Askar Akajev''' - [[kirgize]] kaj fakte ankaŭ [[ruse]] ''Аскар Акаев'' - estas kirgiza politikisto. Li naskiĝis la ]], do nun estas {{aĝo|19 }}-jaraĝa. Askar Akajev estis la unua ŝtata [[prezidanto]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] ekde 1991. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Akajev, A}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] n2pwnexj5rjybx68i0krj677o3e6ja8 9368778 9368771 2026-05-08T10:55:36Z ThomasPusch 1869 9368778 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Askar Akajev''' - [[kirgize]] kaj fakte ankaŭ [[ruse]] ''Аскар Акаев'' - estas kirgiza politikisto. Li naskiĝis la 10-an de novembro 1944 en Kizilbajrak, [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]], do nun estas {{aĝo|1944|11|10}}-jaraĝa. Askar Akajev estis la unua ŝtata [[prezidanto]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] ekde 1991 kaj antaŭe en 1900 kaj 1991 jam estis la respublika prezidanto de la [[Kirgiza SSR]], do la [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko]]. En 2005 li kadre de fortaj protestoj kontraŭ lia regado devis fuĝi el Kirgizio kaj ekde tiam vivas en [[Moskvo]]. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Akajev, A}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] gwo9oea5oibcxk83ip79x87qfi2xm14 9368783 9368778 2026-05-08T11:00:52Z ThomasPusch 1869 9368783 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Askar Akajev''' - [[kirgize]] kaj fakte ankaŭ [[ruse]] ''Аскар Акаев'' - estas kirgiza politikisto. Li naskiĝis la 10-an de novembro 1944 en Kizilbajrak, [[Kirgiza SSR]], [[Sovetunio]], do nun estas {{aĝo|1944|11|10}}-jaraĝa. Askar Akajev estis la unua ŝtata [[prezidanto]] de la sendependiĝinta lando [[Kirgizio]] ekde 1991 kaj antaŭe en 1900 kaj 1991 jam estis la respublika prezidanto de la [[Kirgiza SSR]], do la [[Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko]]. En 2005 li kadre de fortaj protestoj kontraŭ lia regado kaj de amasaj manifestacioj sur la centra [[Placo Ala-Too]] devis fuĝi el Kirgizio kaj ekde tiam vivas en [[Moskvo]]. {{ĝermo|kirgizo}} {{vivtempo|Akajev, A}} [[Kategorio:Kirgizaj politikistoj]] olmmj6k2k83tihs4w9wxqtiqxkloml4 0 943142 9368772 2026-05-08T10:51:11Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Cio]] 9368772 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[cio]] 1szyhj4131yyglffzt3qwa88znp80n5 1 943143 9368782 2026-05-08T10:59:29Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "La teksto laŭ nuna stato estas ligata el '''kvin''' aliaj artikoloj. Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. ~~~~" 9368782 wikitext text/x-wiki La teksto laŭ nuna stato estas ligata el '''kvin''' aliaj artikoloj. Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 8 maj. 2026 (UTC) 3s2quq6ybvvyglnaz8pfxluvjktwtld 1 943144 9368795 2026-05-08T11:12:47Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Ĉi tiu teksto ĝis hodiaŭ fakte estis [[vikipedio:orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ neniu alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas, sed ĉi tie ankaŭ ne estis) - kvankam neniu rimarkis tion, kaj sekve ne estis metita {{ŝ|orfa}}, sed la miso tamen ekzistis. Nun pene ĝi estas ligata el '''kvar''' aliaj artikoloj. Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. ~~~~" 9368795 wikitext text/x-wiki Ĉi tiu teksto ĝis hodiaŭ fakte estis [[vikipedio:orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ neniu alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas, sed ĉi tie ankaŭ ne estis) - kvankam neniu rimarkis tion, kaj sekve ne estis metita {{ŝ|orfa}}, sed la miso tamen ekzistis. Nun pene ĝi estas ligata el '''kvar''' aliaj artikoloj. Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 maj. 2026 (UTC) btqc719zqbml10hdopmk5nasl97q85l 1 943145 9368800 2026-05-08T11:16:35Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Ĉi tiu teksto estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ nur unu alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Bonvolu helpi altigi tiun nombron al almenaŭ 4 aŭ 5 ligiloj... ~~~~" 9368800 wikitext text/x-wiki Ĉi tiu teksto estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ nur unu alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Bonvolu helpi altigi tiun nombron al almenaŭ 4 aŭ 5 ligiloj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:16, 8 maj. 2026 (UTC) fnkcsfuwnr7tyun4q65lkipndl507xu 9368804 9368800 2026-05-08T11:18:50Z ThomasPusch 1869 9368804 wikitext text/x-wiki Ĉi tiu hodiaŭ farita teksto ankoraŭ estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis nun nur unu alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Bonvolu helpi altigi tiun nombron al almenaŭ 4 aŭ 5 ligiloj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:16, 8 maj. 2026 (UTC) mbeqx8da6p320ehrnhk8ey8oz7gxztm 1 943146 9368801 2026-05-08T11:16:47Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Ĉi tiu teksto estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ nur unu alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Bonvolu helpi altigi tiun nombron al almenaŭ 4 aŭ 5 ligiloj... ~~~~" 9368801 wikitext text/x-wiki Ĉi tiu teksto estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ nur unu alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Bonvolu helpi altigi tiun nombron al almenaŭ 4 aŭ 5 ligiloj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:16, 8 maj. 2026 (UTC) fnkcsfuwnr7tyun4q65lkipndl507xu 9368803 9368801 2026-05-08T11:18:39Z ThomasPusch 1869 9368803 wikitext text/x-wiki Ĉi tiu hodiaŭ farita teksto ankoraŭ estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis nun nur unu alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Bonvolu helpi altigi tiun nombron al almenaŭ 4 aŭ 5 ligiloj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:16, 8 maj. 2026 (UTC) mbeqx8da6p320ehrnhk8ey8oz7gxztm 1 943147 9368802 2026-05-08T11:17:31Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Ĉi tiu teksto estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ nur du aliaj vikipediaj artikoloj ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Bonvolu helpi altigi tiun nombron al almenaŭ 4 aŭ 5 ligiloj... ~~~~" 9368802 wikitext text/x-wiki Ĉi tiu teksto estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ nur du aliaj vikipediaj artikoloj ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Bonvolu helpi altigi tiun nombron al almenaŭ 4 aŭ 5 ligiloj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:17, 8 maj. 2026 (UTC) 6ngqv3ki3ct0qchdbef95rsh3nstjxx